HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Trần Thanh Lâm, phó trưởng Ban Tuyên Giáo và Dân Vận Trung Ương, được dẫn lời ám chỉ ca khúc “Bác Tôi” dành để nịnh nọt ông Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam, “thể hiện một cách giản đơn và một chiều.”
Ca khúc “Bác Tôi” được ca sĩ Du Thiên, gần như vô danh trên thị trường ca nhạc, đăng tải trên YouTube hồi cuối Tháng Tư dành để ca tụng ông Tô Lâm với những câu: “Bác tôi hằng đêm vẫn trăn trở vì chuyện non sông/ Người mang trong mình ý chí cha ông, vượt mọi gian nan/ Kỷ nguyên đất nước vươn mình/ Đôi mắt luôn xa xăm hướng tới tương lai…”
Ông Trần Thanh Lâm, phó trưởng Ban Tuyên Giáo và Dân Vận Trung Ương. (Hình: Tuổi Trẻ)
Bên cạnh đó, ca sĩ Du Thiên còn ca tụng ông Tô Lâm là “một người kiên trung” và “mang tâm nguyện thay đổi non sông thịnh vượng vinh quang.”
Bản tin của tờ Tuổi Trẻ hôm 29 Tháng Năm dẫn lời ông Trần Thanh Lâm: “Đáng lo ngại hơn, có những tác phẩm [ca khúc] khai thác đề tài chính trị, về hình tượng, biểu tượng quốc gia, lãnh đạo hay lịch sử nhưng lại thiếu chiều sâu tư tưởng, thiếu sự chắt lọc văn hóa, thể hiện một cách giản đơn và một chiều.”
Phát ngôn của ông Trần Thanh Lâm được hiểu là ông này ngầm ám chỉ ca khúc “Bác Tôi” của ca sĩ Du Thiên mà các báo Việt Nam được lệnh của Ban Tuyên Giáo và Dân Vận Trung Ương cấm đưa tin.
Hồi đầu tháng này, hãng tin Reuters cho biết, việc đảng CSVN khuyến khích sáng tạo để tuyên truyền cho nhà cầm quyền “làm tăng nguy cơ xuất hiện những sáng kiến không phù hợp với quan điểm của đảng.”
Bài hát “Bác Tôi” được ca sĩ Du Thiên dùng từ “bác” để so sánh rằng tầm vóc ông Tô Lâm không hề thua kém Hồ Chí Minh.
Lâu nay, từ “bác” được truyền thông và lãnh đạo Việt Nam dành riêng cho ông Hồ và ngay cả ông Nguyễn Phú Trọng, cố tổng bí thư, cũng chưa từng được gọi trên báo là “bác Trọng.”
Theo Reuters, ca khúc nêu trên của ca sĩ Du Thiên bị nhà chức trách xếp vào loại “sản phẩm văn hóa có thể làm suy yếu uy tín của các nhà lãnh đạo và hệ tư tưởng Cộng sản.”
Trước vụ này, hồi giữa Tháng Giêng, ca sĩ Anh Tú từng bị dân mạng cười nhạo vì hát ca khúc “nịnh” đảng CSVN.
Một ngày trước khi Đại Hội Đảng 14 khai mạc hôm 19 Tháng Giêng, ca sĩ Anh Tú bị cộng đồng mạng cười nhạo, khinh bỉ vì hát ca khúc “Thưa Đảng” trong chương trình văn nghệ tuyên truyền phát sóng trên đài Truyền Hình Việt Nam (VTV).
Ca khúc “Bác Tôi” của ca sĩ Du Thiên dành để ca tụng ông Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam. (Hình: Chụp qua màn hình).
Ca sĩ Anh Tú, 34 tuổi, người có biệt danh “Voi Bản Đôn,” được ghi nhận khá đắt show ở Việt Nam sau khi giành ngôi vị quán quân chương trình “The Masked Singer” hồi năm 2023.
Bài hát nêu trên do chính anh ta sáng tác, có những ca từ giống như khẩu hiệu tuyên truyền của Ban Tuyên Giáo và Dân Vận Trung Ương: “Cảm ơn, cảm ơn người đảng viên/ Vì nước quên thân, vì dân phục vụ,” và hai câu cuối trích thơ Tố Hữu: “Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/ Mặt trời chân lý chói qua tim.”
Thời điểm đó, mạng xã hội có rất nhiều bình luận mang tính châm biếm, chê bai xoay quanh ca khúc “nịnh” của ca sĩ Anh Tú.
Một số người sau đó còn hài hước đặt biệt danh cho nam ca sĩ là Tính Nụ, tức Tú “Nịnh.” (N.H.K) [dt]
GARDEN GROVE, California (NV) – Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh & Quả Phụ VNCH vừa tổ chức họp báo vào sáng Thứ Năm, 21 Tháng Năm, tại CLB Báo Chí, Garden Grove, để thông báo việc quyên góp làm bảng tên đường Nguyễn Thị Hạnh Nhơn, cùng một số thông báo khác.
Quang cảnh buổi họp báo của Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh & Quả Phụ VNCH. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Buổi họp báo dưới sự chủ tọa của bà Nguyễn Thanh Thủy (hội trưởng), cùng sự hiện diện của ông Bùi Đẹp (tổng thư ký), ông Nguyễn Dinh (phó nội vụ), cựu Trung Tá Không Quân Võ Ý (cố vấn), và bà Nghiêm Thanh Hà (thủ quỹ).
Chương trình bao gồm, thứ nhất là báo cáo tổng kết số tiền thu chi tổ chức Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh Người Thương Binh VNCH Kỳ 21 năm 2025, thứ hai là việc gắn hai bảng tên đường Nguyễn Thị Hạnh Nhơn trên xa lộ 405 (405 South, 405 North), và thứ ba là phổ biến thư mời Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh Người Thương Binh VNCH Kỳ 22 năm 2026.
Theo hội cho biết, sau khi trừ các chi phí, đại hội lần kỳ thứ 21 thu được tổng cộng $101,268.35.
Trong bức tâm thư của hội, bà Nguyễn Thanh Thủy tường trình như sau: “Tôi Nguyễn Thanh Thủy, đương kim hội trưởng Hội H.O. Cứu Trợ TPB & QP VNCH (Hội H.O. Cứu Trợ TPB & QP VNCH) cùng ban chấp hành và thiện nguyện viên của hội, xin kính trình một việc dang dở là thực hiện bảng tên đường mang tên vị cố hội trưởng, bà Trung Tá Không Quân Nguyễn Thị Hạnh Nhơn, mất ngày 18 Tháng Tư, 2017.”
Bức tâm thư tiếp: “Để tưởng nhớ công ơn nhiệt tình của bà qua các đại nhạc hội gây quỹ giúp đỡ hàng ngàn các anh chị em thương phế binh & quả phụ VNCH sống khốn khổ tại quê nhà, Giám Sát Viên Janet Nguyễn, khi còn là thượng nghị sĩ tiểu bang, đã nộp thỉnh nguyện thư lên chính quyền California đề nghị lấy tên bà Nguyễn Thị Hạnh Nhơn đặt cho một đoạn trên xa lộ 405. Dự Luật SR-60 của bà Janet Nguyễn đã được thông qua vào Tháng Ba, 2024 với số phiếu 38-0, nhằm mục đích tôn vinh những đóng góp của phụ nữ. Chi phí dự trù khoảng $5,000 vào thời điểm đó.”
Bức tâm thư thêm: “Do đoạn đường cần tu bổ và mở rộng cùng vài lý do khác, nên việc gắn tên đường Nguyễn Thị Hạnh Nhơn có thể từ trung tuần Tháng Tư đến Tháng Sáu năm nay. Nay xa lộ 405 đã hoàn tất, Caltrans sẽ đặt hai bảng (405 South, 405 North) với chi phí vào khoảng $16,000, không ngờ gia tăng quá lớn khiến hội bối rối, đành phải kêu gọi sự đóng góp của quý chiến hữu, thân hữu, đồng hương xa gần, từng ưu tư đến công lao cuối đời của bà Hạnh Nhơn đối với các anh chị em TPB & QP VNCH. Hội H.O. Cứu Trợ TPB & QP VNCH có sẵn $5,000 do gia đình đóng góp từ ngày đầu, cộng thêm $2,000 do một mạnh thường quân ủng hộ. Hội đang có $7,000, còn thiếu $9,000.”
Poster Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh kỳ thứ 22 năm 2026. (Hình: Ban tổ chức cung cấp)
“Xin quý ân nhân mở rộng vòng tay giúp cho việc quyên góp bất đắc dĩ này, khởi sự từ ngày 1 Tháng Tư, đến ngày 15 Tháng Năm. Sau ngày hết hạn, hội sẽ công bố kết quả tài chánh, như một lời cảm tạ quý ân nhân. Số tiền quyên góp nếu trên hoặc dưới $10,000, thì phần dư sẽ sung vào quỹ của hội, nếu thiếu, hội sẽ bù bằng quỹ của hội để thực hiện dự án này,” bức tâm thư tiếp.
Mọi đóng góp xin gởi về địa chỉ: HỘI HO CỨU TRỢ TPB & QP VNCH, PO Box 25554, Santa Ana, CA 92799.
Memo ghi: Bảng tên đường Nguyễn Thị Hạnh Nhơn, Zelle 714-837-5998. Toll free 1-888-333-9030 “Memo Bảng Tên Đường NTHN.”
Đề tài thứ ba trong buổi họp là phổ biến thư mời Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh Người Thương Binh VNCH kỳ 22 được tổ chức vào ngày Chủ Nhật, 12 Tháng Bảy, tại QD Venue, 7722 Garden Grove Blvd., Westminster, CA 92683 từ 11 giờ sáng đến 5 giờ chiều, giá $20/vé. [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, thứ trưởng Công Thương Việt Nam, tuyên bố “không áp đặt hoặc hạn chế người dân lựa chọn xăng” nhưng thực tế từ hôm 1 Tháng Sáu, tất cả các cây xăng trên toàn quốc chỉ bán một loại duy nhất là E10.
Trước thời điểm này, người dân có thể lựa chọn đổ xăng RON95 hoặc RON92 tại các cây xăng.
Ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, thứ trưởng Công Thương Việt Nam. (Hình: Dân Việt)
Xăng E10 được báo Dân Trí diễn giải là loại xăng sinh học được pha trộn từ 90% xăng khoáng và 10% cồn sinh học Ethanol. Chữ “E” là viết tắt của Ethanol và “10” chỉ tỷ lệ phần trăm thể tích.
Báo Dân Việt hôm 29 Tháng Năm dẫn lời ông Tân: “Việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học (E10) không phải là quyết định mang tính áp đặt hay nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân, mà xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính.”
Ông Tân cho biết, nếu duy trì đồng thời quá nhiều chủng loại nhiên liệu trong thời gian dài thì “sẽ phát sinh nhiều bất cập” như tăng chi phí “logistics” (vận tải, hậu cần) tồn chứa, phân phối, gây khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ và làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi năng lượng xanh.
Đáng nói, phát ngôn của ông Tân được đưa ra trong lúc từ ít nhất một tháng qua, trên mạng xã hội có nhiều ý kiến lo ngại về chất lượng xăng E10 có thể không tương thích với động cơ của các loại xe mà người dân đang sử dụng, nhất là những xe đời cũ.
Facebooker Le Anh phân tích trên trang cá nhân: “…Đây là cái bắt tay ngầm giữa hai nhóm lợi ích thượng tầng: các tập đoàn sản xuất cồn công nghiệp và các đại gia ngành sản xuất, lắp ráp xe máy, xe hơi. Bằng cách tước đoạt quyền lựa chọn xăng RON95 của người dân, họ đạt được hai mục đích cùng lúc. Một mặt, bảo đảm đầu ra độc quyền, siêu lợi nhuận cho các nhà máy ethanol vốn đầu tư nghìn tỷ nhưng liên tục thua lỗ.”
Tất cả các cây xăng tại Việt Nam từ hôm 1 Tháng Sáu chỉ bán một loại xăng là E10. (Hình: Thanh Niên)
“Mặt khác, việc xăng E10 âm thầm làm hư hỏng, giảm tuổi thọ các dòng xe cũ sẽ gián tiếp ép buộc hàng triệu người dân phải chi tiền đổi xe mới, kích cầu thị trường xe một cách cưỡng bức.”
Facebooker này nhấn mạnh rằng việc tước đoạt hoàn toàn quyền lựa chọn xăng của người dân “chỉ có thể là sản phẩm của một tư duy độc quyền, nơi túi tiền của người dân bị đem ra làm mồi nhử cho những lợi ích nhóm núp bóng nhãn xanh.” (N.H.K) [dt]
LOS ANGELES, California (NV) – Hãng xe hơi Toyota hôm Thứ Năm, 28 Tháng Năm, loan báo sự kiện “Lost & Found: The Challenge (Bí Ẩn Thất Lạc: Thử Thách Truy Tìm)” Forza Horizon và Sự Kiện Ngắn Hạn “Tìm Xe Trong Nhà Kho” tại trung tâm mua sắm Westfield Century City, 10250 Santa Monica Blvd., Los Angeles, CA 90067, thông cáo của hãng xe cho biết.
Sự kiện miễn phí dành cho công chúng này sẽ diễn ra vào Thứ Bảy, 30 Tháng Năm, từ 10 giờ sáng đến 8 giờ tối, và vào Chủ Nhật, 31 Tháng Năm, từ 11 giờ sáng đến 7 giờ tối tại khu atrium plaza (quảng trường trung tâm) của Westfield Century City.
(Hình minh họa: Intertrend)
Được thực hiện với sự hợp tác của Intertrend Communications, sự kiện ngắn hạn này tái hiện cơ chế chơi “Barn Find (Tìm Xe Trong Nhà Kho)” mang tính biểu tượng của thương hiệu game thành một trải nghiệm tương tác ngoài đời thực, tôn vinh giao điểm giữa cộng đồng game thủ và văn hóa xe hơi.
Tiếp nối sức nóng từ màn ra mắt rất được mong đợi của Forza Horizon 6, sự kiện mời người hâm mộ khám phá bên trong một nhà kho theo phong cách Nhật bị khóa kín, lấy cảm hứng từ những nhiệm vụ khám phá huyền thoại trong game, nơi người chơi lần theo manh mối để tìm ra những mẫu xe ẩn giấu. Tâm điểm của sự kiện là chiếc Toyota Land Cruiser xuất hiện trên ảnh bìa của Forza Horizon 6, đồng thời bổ sung vào dàn xe Toyota nổi bật xuyên suốt trò chơi.
Được thiết kế như một thử thách giải đố và khám phá tương tác, khách tham dự sẽ quan sát qua các khe hở, ô cửa sổ, và những lối mở bí mật trong cấu trúc để tìm kiếm manh mối liên quan đến di sản của Toyota Land Cruiser cũng như những bí ẩn lấy cảm hứng từ tựa game. Những người hoàn thành thử thách sẽ nhận được các phần quà sưu tầm cùng cơ hội tham gia chương trình quay số trúng thưởng để sở hữu máy chơi game Xbox Series X phiên bản tùy chỉnh và bản kỹ thuật số của Forza Horizon 6.
“Các dòng xe tải Toyota từ lâu đã gắn liền với tinh thần phiêu lưu, khám phá và đổi mới. Trải nghiệm này tái hiện những giá trị đó theo cách chân thực, kết nối mạnh mẽ với cộng đồng game thủ và người yêu xe,” ông Owen Peacock, tổng giám đốc Tiếp Thị Sản Phẩm & Cộng Đồng tại Toyota Motor Bắc Mỹ, chia sẻ. “Bằng cách đưa sự phấn khích của Forza Horizon 6 vào đời thực, chúng tôi đang tạo nên một cơ hội thú vị và đáng nhớ để người hâm mộ tương tác với Land Cruiser.”
Trải nghiệm thân thiện với gia đình này cũng bao gồm hai bộ mô phỏng đua xe cho phép khách tham dự trực tiếp lái thử Forza Horizon 6 (xếp hạng E – phù hợp với mọi lứa tuổi), cùng các chi tiết trứng Phục Sinh ẩn, quà tặng sản phẩm phiên bản giới hạn và nhiều hoạt động hấp dẫn khác.
Toyota đã trở thành một phần của đời sống văn hóa tại Bắc Mỹ trong gần 70 năm và luôn cam kết thúc đẩy tương lai di chuyển bền vững, thế hệ mới thông qua các thương hiệu Toyota và Lexus, cùng mạng lưới hơn 1,800 đại lý.
Toyota hiện trực tiếp tuyển dụng gần 64,000 nhân sự tại Bắc Mỹ, những người đã đóng góp vào quá trình thiết kế, chế tạo kỹ thuật và lắp ráp hơn 50 triệu xe hơi và xe tải tại 14 nhà máy sản xuất. Năm 2025, nhà máy Toyota tại North Carolina đã bắt đầu lắp ráp pin ô tô dành cho các dòng xe chạy điện.
CÀ MAU, Việt Nam (NV) – Sau gần một năm được tạm thả tù và bảo lãnh tại ngoại, ông Trần Văn Tâm, cựu hiệu trưởng trường trung học cơ sở Tam Giang Tây, tỉnh Cà Mau, được đình chỉ điều tra cáo buộc tham ô 10.7 triệu đồng ($406)
Theo báo Pháp Luật TP.HCM hôm 29 Tháng Năm, thông báo của Công An Cà Mau cho biết: “…Xét thấy, số tiền bị can Tâm chiếm đoạt không lớn, [ông này] đã tự nguyện nộp lại số tiền đã chiếm đoạt và chi sai quy định nguyên tắc tài chính; tổng giá trị tài sản do bị can Tâm mua vật tư, thuê người làm ra có lợi cho nhà trường, giá trị thực tế sản phẩm làm ra cao hơn so với số tiền nhà trường bỏ ra mua vật tư, bị can Tâm có nhân thân tốt, có quá trình dài cống hiến cho ngành giáo dục, và hiện nay bị can Tâm không còn nguy hiểm cho xã hội nữa nên Công An Cà Mau đình chỉ điều tra vụ án.”
Ông Trần Văn Tâm (trái), cựu hiệu trưởng trường trung học cơ sở Tam Giang Tây, tỉnh Cà Mau, và luật sư. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Hồi giữa Tháng Tám năm ngoái, sau khi được tạm thả tù, ông Trần Văn Tâm cho biết ông “rất vui,” nhưng “lo rằng liệu mình có bị trở lại nơi đó [nhà tù] nữa hay không.”
Hồi giữa Tháng Hai cùng năm, ông Tâm bị Tòa Án Huyện Ngọc Hiển trước đây, tỉnh Cà Mau, kết án bảy năm tù với cáo buộc “tham ô 10.7 triệu đồng,” cụ thể là chế tạo đồ dùng cho nhà trường nhưng do không có hóa đơn chứng từ nên ông này đi mua hóa đơn bên ngoài.
Hầu hết các ý kiến trên mạng xã hội cho rằng số tiền mà ông Tâm “tham ô” chỉ là số lẻ so với các quan chức tham nhũng, nhưng quan chức thì lại được ưu tiên “đặc xá,” tức tha tù trước hạn.
Theo báo Tuổi Trẻ và Pháp Luật TP.HCM, ông Tâm nói: “Tôi thừa nhận mình đã sai về nguyên tắc tài chính, nhưng trong thâm tâm chỉ muốn làm lợi cho nhà trường.”
Theo lời ông Tâm, trong bối cảnh nhà trường thiếu cả hiệu phó lẫn kế toán, nhiều trang thiết bị phục vụ giảng dạy còn thiếu thốn, ông chọn cách tự mua vật liệu để làm thiết bị nhằm tiết kiệm chi phí.
Một góc trong trường trung học cơ sở Tam Giang Tây. (Hình: Thanh Huyền/Tuổi Trẻ)
“Sản phẩm tôi làm ra vừa thực tế vừa tiết kiệm, còn phần dư được tiếp tục dùng cho hoạt động của trường. Tôi chủ quan, không để ý đến nguyên tắc tài chính, chỉ nghĩ làm sao có thiết bị nhanh nhất cho thầy trò sử dụng,” ông Tâm nói.
Ông khẳng định rằng trong việc này, ông “không hề bỏ túi riêng” và đến khi bị bắt, mới hiểu đó là “vi phạm nguyên tắc tài chính.”
Liên quan vụ này, hồi năm ngoái, Hội Đồng Xét Xử phiên phúc thẩm tại Tòa Án Cà Mau tuyên hủy án sơ thẩm vì cho rằng Tòa Án Huyện Ngọc Hiển “bỏ qua nhiều yếu tố then chốt, như không định giá tài sản ông Tâm làm ra, không mời đại diện nhà trường tham gia tố tụng, chưa xác minh thiệt hại thực tế…” (N.H.K) [dt]
SINGAPORE, Singapore (NV) – Vào đúng ngày ông Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam, bắt đầu thăm Singapore, một trang tin của đảo quốc này bất ngờ nhắc lại vụ “bò dát vàng” được coi là bê bối tầm quốc tế của người đứng đầu đảng CSVN.
Ông Tô Lâm và vợ, bà Ngô Phương Ly, đang có chuyến thăm Singapore, sau khi ghé Thái Lan và trước khi tiếp tục đến thăm Philippines.
Bản tin hôm 29 Tháng Năm của Mothership về chuyến thăm Singapore của ông Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam. (Hình: Chụp qua màn hình)
Trang tin Mothership của Singapore hôm 29 Tháng Năm viết: “… Hồi năm 2021, đã có một làn sóng phẫn nộ trên mạng xã hội về một video clip lan truyền cho thấy một bộ trưởng Việt Nam [Tô Lâm] được ‘thánh rắc muối’ Salt Bae đút cho bò dát vàng tại nhà hàng ở London.”
Bộ trưởng đó là Tô Lâm, người đã phải đối mặt với sự chỉ trích trên mạng vì bữa ăn xa hoa, đắt giá hơn cả lương tháng của một bộ trưởng Việt Nam, diễn ra giữa đại dịch COVID-19 và chiến dịch ‘đốt lò.’”
“Có lẽ chúng ta sẽ không bao giờ biết chính xác làm thế nào Tô Lâm có thể thoát khỏi vụ bê bối mà hầu như không bị tổn hại gì, nhưng có lẽ chức vụ bộ trưởng Công An khi đó của ông đã góp phần vào điều đó,” trang tin viết thêm.
Đến nay, vụ bê bối “bò dát vàng” là chủ đề cấm kỵ trên báo Việt Nam và người dân chỉ có thể tìm hiểu thông tin về vụ này trên mạng xã hội hoặc báo ngoại quốc.
Cũng theo Mothership, sau khi thoát được vụ bê bối nêu trên, ông Tô Lâm ngày càng có thêm quyền uy từ một khởi đầu khá khiêm tốn với tư cách là một cán bộ công an.
Ông Tô Lâm được ghi nhận “tiếp tục củng cố quyền lực” khi “được bầu” làm chủ tịch nước hồi đầu Tháng Tư.
Ông Tô Lâm (trái) được ông Lawrence Wong, thủ tướng Singapore, tiếp. (Hình: TTXVN)
Trang tin Mothership cũng mô tả ông Tô Lâm tiếp tục chiến thuật “ngoại giao cây tre” của người tiền nhiệm Nguyễn Phú Trọng khi gặp lần lượt các nhà lãnh đạo cường quốc.
Kể từ năm 2024, ông Tô Lâm đã hai lần gặp ông Tập Cận Bình (chủ tịch Trung Quốc), và gặp một lần với các ông Donald Trump (tổng thống Mỹ), Vladimir Putin (tổng thống Nga) và Narendra Modi (thủ tướng Ấn Độ).
Cùng thời điểm, Việt Nam gần như tăng gấp đôi số lượng các quốc gia có quan hệ “đối tác chiến lược toàn diện,” bao gồm Singapore, Mỹ, Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Nam Hàn. (N.H.K) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm, một chánh án liên bang đã tạm thời ngăn chặn chính quyền của Tổng Thống Donald Trump tiếp tục khai triển “quỹ đen” trị giá gần $1.8 tỷ nhằm bồi thường cho những người mà ông Trump gọi là nạn nhân của “vũ khí hóa” của chính phủ.
Theo Reuters loan tin, lệnh do Chánh Án Leonie Brinkema thuộc tòa liên bang ở Virginia ban hành. Quyết định đưa ra một ngày, sau khi một nhóm gồm 35 cựu chánh án lưỡng đảng liên bang đệ đơn kiến nghị yêu cầu tòa liên bang xét lại thỏa thuận bất thường giữa Tổng Thống Donald Trump và Sở Thuế Vụ (IRS.)
Tổng Thống Donald Trump trong buổi họp nội các ở Tòa Bạch Ốc ngày 27 Tháng Năm.(Hình: Win McNamee/Getty Images
Lệnh ngắn gọn của Chánh Án Brinkema nêu rõ, chính quyền không được thực hiện bất kỳ hành động nào “liên quan đến việc thành lập hoặc vận hành Quỹ Chống Vũ Khí Hóa, bao gồm việc chuyển tiền vào quỹ, xem xét bất kỳ yêu cầu bồi thường nào được đệ trình, và giải ngân bất kỳ khoản tiền nào từ quỹ.”
Bà Brinkema đã ấn định phiên điều trần vào ngày 12 Tháng Sáu để nghe các lập luận về việc liệu bà có nên ban hành lệnh tạm dừng lâu hơn đối với nỗ lực của chính phủ trong việc thành lập quỹ này hay không.
“Hôm nay, một tòa án liên bang đã thừa nhận sự cần thiết cấp bách trong việc ngăn chặn việc dùng nguồn tiền của người đóng thuế thông qua một cơ chế bồi thường chính trị đầy bí mật và chưa từng có tiền lệ, trước khi tính hợp pháp của chương trình này được tòa án xem xét một cách toàn diện,” bà Skye Perryman, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Democracy Forward, một nhóm vận động pháp lý đại diện cho các nguyên đơn trong vụ kiện, nói với CNN.
Vào Thứ Sáu tuần trước, ngày 22 Tháng Năm, một nhóm gồm các cá nhân và tổ chức, trong đó có một cựu công tố viên liên bang và một nhóm giám sát chính phủ, đã đề nghị chánh án tại Alexandria, Virginia, ngăn chặn chính quyền Tổng Thống Trump phân bổ bất kỳ khoản tiền nào, với lập luận rằng quỹ này vi hiến và vi phạm hàng loạt luật liên bang.
Vụ kiện này diễn ra hai ngày sau khi các cảnh sát đương nhiệm và cựu cảnh sát Quốc Hội tại Washington, DC, những người đã bảo vệ Tòa Nhà Quốc Hội Hoa Kỳ trong cuộc bạo loạn, 6 Tháng Giêng, năm 2021, đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn việc thực hiện “quỹ đen” này.
Theo CNN, Chánh Án Brinkema do Tổng Thống Bill Clinton bổ nhiệm, cho biết bà tạm dừng các công việc liên quan đến quỹ này nhằm duy trì hiện trạng, trong lúc bà xem xét những thách thức pháp lý đang đặt ra. Bà lưu ý đến thực tế rằng DOJ đã không cam kết sẽ tạm ngưng việc chuyển tiền vào quỹ hay xử lý các khoản thanh toán trong suốt quá trình diễn ra các thủ tục tố tụng sơ bộ tại tòa án.
Liên quan đến Quỹ Chống Vũ Khí Hóa, các lãnh đạo Đảng Cộng Hòa Thượng Viện hôm Thứ Năm, 21 Tháng Năm, đã về nhà nghỉ lễ sớm, hoãn cuộc bỏ phiếu để thông qua gói ngân sách cho Cảnh Sát Di Trú (ICE) và Biên Phòng trị giá khoảng $70 tỷ, trong đó bao gồm $1 tỷ dành cho an ninh phòng khiêu vũ mới ở Tòa Bạch Ốc.
NBC News trích dẫn hai nguồn tin thuộc Đảng Cộng Hòa nắm rõ sự việc cho biết lý do “cuộc nổi dậy” này là do có nhiều phản đối về quỹ chống vũ khí hóa $1.776 tỷ gây tranh cãi của chính quyền Tổng Thống Trump.
Theo The New York Times (NYT) loan tin, chỉ một ngày sau khi ông Trump đồng ý rút đơn kiện $10 tỷ chống lại IRS và Bộ Tài Chính liên quan đến việc hồ sơ thuế của ông bị rò rỉ và bị xử lý sai cách, Bộ Tư Pháp của tổng thống đã lập một quỹ gần $1.776 tỷ, “bồi thường” những người nói họ là nạn nhân của việc chính phủ liên bang “vũ khí hóa” quyền lực hoặc dùng pháp luật như công cụ chính trị. (K.L)
Hôm Thứ Tư, 27 Tháng Năm, Tổng Thống Donald Trump nói với các phóng viên trong phòng họp ở Tòa Bạch Ốc: “Tôi không quan tâm đến cuộc bầu cử giữa kỳ.” Giọng của ông “tỉnh bơ.” Thái độ bất cần. Video ghi hình lại trên các cơ quan truyền thông cho thấy hình ảnh của một lãnh đạo đang đứng trên cao nhìn xuống, coi chuyện tranh cử Quốc Hội là chuyện vặt vãnh không đáng mất ngủ.
Nhưng mà thật ra, rất nhiều bản tin đăng trên Truth Social của ông Trump vào lúc nửa đêm về sáng, với nội dung ủng hộ “gà nhà” và tấn công đối thủ chính trị, lại cho thấy ngược lại. Có vẻ như ông đang mất ngủ vì chuyện đó.
Tổng Thống Donald Trump nói với các phóng viên trong phòng họp ở Tòa Bạch Ốc: “Tôi không quan tâm đến cuộc bầu cử giữa kỳ.” Ông chứng minh điều đó như thế nào? (Hình: Michael M. Santiago/Getty Images)
Vừa kết thúc câu “tôi không quan tâm,” tổng thống thể hiện ngay vẻ mặt đắc thắng. Ông nhắc đến đêm hôm trước đó, khi người ông chọn và ủng hộ, Bộ Trưởng Tư Pháp Ken Paxton của Texas vừa “dập tan tác” Thượng Nghị Sĩ John Cornyn kỳ cựu ngay trong vòng bầu cử sơ bộ của đảng Cộng Hòa. “Nhìn xem chuyện gì xảy ra tối qua,” ông Trump nói. “Đó là màn dạo đầu cho cuộc bầu cử giữa kỳ.” Tổng thống nói với giọng điệu tự hào. Kết quả đó như một tấm gương soi quyền lực của ông.
Đó hoàn toàn không phải hành động của người không quan tâm đến cuộc bầu cử giữa kỳ. Đó là hành động của người đang nghĩ đến nó từng giờ từng phút, đang nhào nặn lại đảng của mình từng cuộc đua sơ bộ một, để khi Tháng Mười Một đến, đảng bước ra sân đấu kia phải là đảng của ông, không của ai khác.
Bill Cassidy: Bị trả thù vì một lá phiếu cách đây năm năm
Bắt đầu từ Louisiana. Thượng Nghị Sĩ Bill Cassidy (Cộng Hòa-Louisiana), bác sĩ y khoa, hai nhiệm kỳ, là một trong bảy thượng nghị sĩ đảng Cộng Hòa bỏ phiếu kết tội ông Trump sau cuộc bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng, 2021 tại tòa nhà Quốc Hội. Và năm năm sau, vị tổng thống từng bị ông bỏ phiếu bắt ông phải trả giá.
Ông Trump chiêu mộ Dân Biểu Julia Letlow để thách thức ông Cassidy, hào hứng cổ vũ bà bằng cái lối rất đặc trưng của mình: “CHẠY ĐI JULIA, CHẠY ĐI!!!” Ông Trump viết về ông Cassidy rằng “sự phản bội của hắn với người đã đưa hắn lên đã trở thành huyền thoại. Và thật vui khi thấy sự nghiệp chính trị của hắn đã CHẤM DỨT.” Ngày 16 Tháng Năm, Thượng Nghị Sĩ Cassidy về chót trong một cuộc đua ba người. Bà Letlow được tổng thống chống lưng và một ứng viên khác lọt vào vòng quyết đấu. Ông Cassidy, vị thượng nghị sĩ từng dành nhiều năm phục vụ Louisiana, từng xây dựng tên tuổi trong lĩnh vực y tế và cứu trợ thiên tai, bước lên bục đọc diễn văn nhận thua.
Trong bài phát biểu chấp nhận thất bại, ông nói một câu mà tôi không thể nào quên: “Đất nước này không phải của một cá nhân, mà là của phúc lợi mọi người Mỹ.” Ông không nhắc cụ thể tên của bất cứ ai.
Thượng Nghị Sĩ Bill Cassidy trở thành thượng nghị sĩ Cộng Hòa đầu tiên thua cuộc trong vòng sơ bộ trong gần một thập niên. Tổng thống đã “không quan tâm bầu cử giữa kỳ” bằng cách làm cho nó xảy ra.
Thomas Massie: Bị trừng phạt vì dám có suy nghĩ riêng
Ba ngày sau, ngày 19 Tháng Năm, Dân Biểu Thomas Massie ở Kentucky, một trong những tiếng nói tự do tư tưởng nhất trong Hạ Viện, người từng ủng hộ ứng cử viên Donald Trump trong năm 2024, thua cuộc trước đối thủ Ed Gallrein, một nông dân và cựu binh lực lượng đặc nhiệm Hải Quân mà chính ông Trump trực tiếp kêu gọi ra tranh cử và đứng sau ủng hộ. Cuộc đua đó trở thành cuộc bầu cử sơ bộ Hạ Viện tốn kém nhất trong lịch sử Hoa Kỳ, với hơn $32 triệu chi cho quảng cáo.
Tại sao ông Trump nhắm vào ông Massie? Dân Biểu Massie công khai phản đối các hành động quân sự của Mỹ chống Iran. Ông đồng bảo trợ một dự luật lưỡng đảng bắt buộc công bố hồ sơ liên quan đến tội phạm ấu dâm Jeffrey Epstein, điều mà nhiều người trong giới lãnh đạo Cộng Hòa không dám. Trong đảng Cộng Hòa của ông Trump năm 2026, đó là tội không thể tha thứ.
Ông Trump gọi Dân Biểu Massie là “vị dân biểu tệ nhất trong lịch sử lâu dài và hào hùng của đảng Cộng Hòa” và là “thảm họa toàn tập.” Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth đích thân bay đến miền Bắc Kentucky để vận động phiếu chống Massie – một hành động gây ngạc nhiên cho giới quan sát và không ít nghi vấn pháp lý, vì luật liên bang có những hạn chế về việc thành viên nội các sử dụng chức vụ vào mục đích chính trị. Ông Trump còn tung video tấn công cá nhân ông Massie chỉ vài ngày trước ngày bỏ phiếu: “Thằng đó là thảm họa, ai cũng biết đó là ai rồi, Thomas Massie, hắn tệ nhất. Chúng ta phải đi bầu. Chúng ta phải bảo đảm Ed thắng.”
Và ông Ed Gallrein thắng thật. Đêm đó, Dân Biểu Massie nói với những người ủng hộ: “Người ta muốn ai đó cứ gật gật gật, tôi chưa nghe thấy chiến lược đó bao giờ, nhưng có vẻ đó là điều cử tri muốn.” Đám đông hô “Không còn chiến tranh nữa!”
Ken Paxton: Lòng trung thành được thưởng
Một tuần sau thất bại của Dân Biểu Massie, tâm điểm chuyển sang Texas. Nhiều tháng trời, ông Trump đứng ngoài lề rất kỳ lạ trong cuộc đua sơ bộ giữa Thượng Nghị Sĩ John Cornyn, 24 năm tại Thượng Viện, một trong những gương mặt kỳ cựu nhất của đảng Cộng Hòa, và ông Ken Paxton, một bộ trưởng Tư Pháp đầy tai tiếng từng bị chính Hạ Viện Texas do đảng Cộng Hòa kiểm soát bỏ phiếu luận tội vào năm 2023, với những cáo buộc nhận hối lộ, trước khi được Thượng Viện tiểu bang tha bổng.
Một tuần trước ngày bầu cử, tổng thống ra tay. Ông Trump tuyên bố ủng hộ ông Paxton, gọi ông này là “một chiến binh MAGA thực thụ.” Lãnh đạo Cộng Hòa tại Thượng Viện liên bang đứng nhìn trong kinh hoàng. Ông Trump nói thẳng tội lỗi của ông Cornyn là không đủ trung thành, không đủ ủng hộ trong quá khứ, không đủ thuần khiết trong hiện tại. “Ông ta không đủ để ủng hộ,” ông Trump nói trong lần trả lời phóng viên tại khuôn viên Tòa Bạch Ốc.
Kết quả ngày 26 Tháng Năm là ông Paxton thắng. Tại bữa tiệc mừng chiến thắng, ông Paxton cảm ơn tổng thống ủng hộ ông “bất chấp lời khuyên của những người Cộng Hòa tại Washington.” Rồi ông quay sang tấn công đối thủ Dân Chủ trong Tháng Mười Một, Dân Biểu Tiểu Bang James Talarico, người gây quỹ nhiều hơn ông gần 12 lần trong ba tháng đầu năm 2026.
Sáng hôm sau, ông Trump ngồi vào bàn họp nội các và nói với báo giới rằng ông không quan tâm đến cuộc bầu cử giữa kỳ. Và cùng một lúc, ông gọi chiến thắng của ông Paxton là “màn dạo đầu cho cuộc bầu cử giữa kỳ.”
‘Không quan tâm’ như thế nào?
Vào ngày 6 Tháng Giêng năm nay, tại một buổi họp kín về chính sách với các nhà lập pháp đảng Cộng Hòa được tổ chức tại Trung Tâm Kennedy ở Washington, DC, Tổng Thống Trump phát biểu: “Chúng ta nhất định phải thắng cuộc bầu cử giữa kỳ. Bởi vì nếu chúng ta không thắng cuộc bầu cử này, họ sẽ tìm ra lý do để luận tội tôi. Tôi sẽ bị luận tội.”
Ba cuộc đua này, dồn vào khoảng 10 ngày, vẽ ra một bức tranh không thể đọc sai ý nghĩa. Tổng thống không chỉ bình luận từ xa về cuộc bầu cử giữa kỳ. Ông lao vào tận nơi. Ông chiêu mộ ứng cử viên, ủng hộ người thách thức chống lại nhà lập pháp đương nhiệm trong chính đảng mình, điều động các giới chức nội các đi vận động, tung video tấn công, và ăn mừng chiến thắng như thể đó là thắng lợi cá nhân của mình.
Trong vòng 15 năm qua, chỉ có hai thượng nghị sĩ thua trong vòng sơ bộ. Đó là Thượng Nghị Sĩ Richard Lugar (Cộng Hòa-Indiana) năm 2012 và Thượng Nghị Sĩ Luther Strange (Cộng Hòa-Alabama) năm 2017. Trong vòng chưa đầy hai tuần, ông Trump thêm hai cái tên nữa vào danh sách đó. Ông Trump thực chất đã nhắn nhủ những nhà lập pháp Cộng Hòa tại Quốc Hội rằng sự tồn vong chính trị của họ chỉ phụ thuộc vào một biến số duy nhất: Donald Trump có ưng thuận họ hay không.
Đó không phải người không quan tâm đến cuộc bầu cử giữa kỳ. Đó là người đang bị nó ám ảnh, người coi nó như tấm gương xác nhận quyền lực tuyệt đối của mình với đảng Cộng Hòa, và đang âm thầm, có hệ thống, bảo đảm rằng đảng Cộng Hòa bước ra trong Tháng Mười Một là đảng của ông.
Điều ông Trump thực sự quan tâm, rất rõ ràng và tốn kém, là hình dáng của đảng Cộng Hòa. Ông muốn một đảng được đúc theo khuôn mặt của mình, một đảng sẽ không đặt câu hỏi, không chống lại mình, và sẽ không bỏ phiếu kết tội mình.
Người không quan tâm đến cuộc bầu cử giữa kỳ sẽ không làm bất cứ điều gì trong số đó.
Tổng Thống Donald Trump quan tâm rất nhiều đến cuộc bầu cử giữa kỳ. Điều mà ông ấy thực sự không quan tâm, điều mà ông ta đã chứng minh rõ ràng rằng ông ta sẵn sàng hi sinh, là sự độc lập, tính toàn vẹn thể chế, và sức khỏe bầu cử lâu dài của đảng mà ông tự xưng là lãnh đạo. Đó là điều đáng lo ngại hơn rất nhiều. (K.L) [đ.d.]
OAKLAND, California (NV) – Camera đặt tại các giao lộ trong thành phố ở California thường chỉ để theo dõi tình trạng vượt đèn đỏ. Để làm giảm số vụ tai nạn giao thông chết người, California đã bắt đầu chương trình thử nghiệm camera tốc độ từ năm 2025.
Trang mạng tin tức www.independent.co.uk đưa tin: dữ liệu từ Sở Giao thông vận tải Oakland, California cho thấy các camera đo tốc độ mới được lắp đặt tại thành phố đã ghi nhận khoảng 82,000 trường hợp vi phạm chạy quá tốc độ trong tháng hoạt động đầu tiên. Dữ liệu này là trong giai đoạn từ ngày 15 Tháng Ba đến ngày 25 Tháng Tư, 2026. Mặc dù hệ thống này đã được đưa vào sử dụng từ ngày 14 Tháng Một, California yêu cầu thành phố phải dành cho người lái thời gian ân hạn kéo dài 60 ngày. Trong thời gian này, tài xế chỉ nhận giấy cảnh cáo. Ngay khi thời gian ân hạn kết thúc, các mức phạt chính thức bắt đầu có hiệu lực.
Các camera tốc độ tại Oakland phát hành 82,000 vé phạt chỉ trong một tháng. (Hình minh họa tạo bởi ChatGPT)
35 camera được lắp đặt tại 18 địa điểm trong thành phố đã phát hành trung bình 60 vé phạt mỗi ngày trên mỗi camera. Các tài xế bị phát hiện chạy quá tốc độ giới hạn từ 11 đến 15 mph sẽ bị phạt $50. Mức phạt tăng lên $100 với tốc độ vượt giới hạn 16-25 mph; lên $200 với các trường hợp vượt giới hạn từ 26 mph trở lên. Bất kỳ tài xế nào bị ghi nhận chạy với tốc độ 100 mph hoặc hơn sẽ phải chịu phạt $500. Các camera hoạt động bằng cách chụp lại biển số sau của những xe chạy quá tốc độ giới hạn từ 11 mph trở lên. Các biên lai phạt sẽ được tự động gửi qua đường bưu điện. Vì đây là hình phạt dân sự (không phải là hình sự) nên tài xế sẽ không bị treo bằng lái, hay bị cộng điểm phạt vào hồ sơ lái xe.
Theo dữ liệu của Oakland, địa điểm ghi nhận số lượng vé phạt cao nhất là dọc theo 73rd Avenue về phía Nam, tại khu vực số nhà 2345, với tổng cộng 8,127 vé phạt. Tốc độ cao nhất trên toàn bộ mạng lưới camera được ghi nhận là 55.3 mph tại đường Hegenberger về phía Nam, đoạn giữa đường Spencer và đường Hawley; địa điểm này phát hành 6,902 vé phạt. Người phát ngôn của Sở Giao thông vận tải Oakland cho biết một báo cáo chính thức thứ hai dự kiến sẽ được công bố vào cuối mùa hè này, bao gồm dữ liệu rộng hơn và các phân tích toàn diện hơn.
Các camera tốc độ này là một phần của chương trình thí điểm trên toàn tiểu bang, được phê duyệt theo Assembly Bill 645, được thông qua vào năm 2023. Đạo luật cho phép sáu thành phố tại California là Oakland, San Francisco, San Jose, Los Angeles, Glendale và Long Beach thiết lập mạng lưới camera tự động giám sát tốc độ. Chương trình thí điểm sẽ kéo dài đến Tháng Giêng năm 2032. Hầu hết các thành phố được chọn bắt đầu đưa hệ thống camera vào hoạt động trong khoảng thời gian từ năm 2025 đến 2026. Để so sánh, thành phố San Francisco đã phát hành hơn 16,500 vé phạt ngay trong tháng đầu tiên thực hiện quy định này vào năm ngoái.
Theo luật California, chương trình phải có mức giảm giá dành cho tài xế có thu nhập thấp. Tại Oakland, cư dân có thu nhập thấp, những người đang hưởng các chế độ phúc lợi xã hội có thể được giảm đáng kể mức tiền phạt. Cụ thể, một vé phạt $50 sẽ được giảm xuống còn $10; mức phạt tối đa $500 sẽ được giảm xuống còn 100. Ngoài ra, các tài xế cũng có thể yêu cầu thực hiện lao động công ích. Khiếu nại hành chính đối với phiếu phạt, hoặc kháng cáo lên tòa phúc thẩm có mức lệ phí là $25.
Nhằm bảo vệ quyền riêng tư, các quy định của tiểu bang nghiêm cấm việc sử dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt. Luật yêu cầu giữ bí mật đối với dữ liệu thu thập; đồng thời bắt buộc phải hủy bỏ các hình ảnh xe không vi phạm trong vòng năm ngày làm việc. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Lãi suất vay mua nhà tại Mỹ vừa tăng lên mức cao nhất kể từ Tháng Tám năm 2025, tạo thêm áp lực cho người mua trong mùa Xuân, thời điểm thường sôi động nhất của thị trường nhà ở, theo WSJ ngày 21 Tháng Năm.
Dữ liệu được Freddie Mac công bố cho thấy lãi suất trung bình của khoản vay mua nhà cố định 30 năm tăng từ 6.36% tuần trước lên 6.51% trong tuần này. Đây là tin bất lợi cho những người đang tìm mua nhà, nhất là khi giá nhà vẫn cao, trong khi bảo hiểm chủ nhà và thuế nhà đất tại nhiều nơi tiếp tục tăng.
Sở hữu được căn nhà trong mùa Xuân địa ốc năm nay thật không dễ dàng. (Hình minh họa: Paul Brennan/Pixabay)
Diễn biến mới đảo ngược xu hướng của nửa cuối năm 2025, khi lãi suất vay mua nhà từng giảm sau khi Fed bắt đầu hạ lãi suất ngắn hạn. Đến Tháng Hai, lãi suất vay mua nhà có lúc xuống dưới 6%, làm nhiều người kỳ vọng mùa địa ốc Xuân năm nay sẽ khởi sắc sau ba năm thị trường trầm lắng.
Đà phục hồi đó nhanh chóng chững lại. Chiến sự tại Iran đẩy giá dầu lên cao, làm lo ngại lạm phát quay trở lại và khiến hy vọng về một mùa địa ốc Xuân sôi động suy giảm. Biểu đồ doanh số bán nhà cũ trong Tháng Tư gần như đi theo chiều ngang, thấp xa so với dự báo trước đó của các kinh tế gia.
Lãi suất vay mua nhà thường đi theo lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm. Lợi suất này đã tăng trong tuần trước, sau khi một báo cáo cho thấy lạm phát tăng mạnh nhất trong ba năm.
Ông Anthony Smith, kinh tế gia cao cấp của Realtor.com, nói mỗi lần lãi suất nhích lên, nhóm người còn đủ khả năng mua nhà lại thu hẹp thêm.
Triển vọng lãi suất cũng chưa có dấu hiệu dễ chịu hơn. Trước chiến sự Iran, nhiều viên chức Fed còn nghiêng về khả năng tiếp tục cắt giảm lãi suất. Nhưng trong biên bản cuộc họp chính sách Tháng Tư công bố hôm Thứ Tư tuần trước, Fed cho thấy họ đang cân nhắc liệu có cần tăng lãi suất hay không.
Nếu thị trường nhà ở tiếp tục diễn biến chậm chạp, năm nay có thể là năm thứ tư liên tiếp xảy ra tình trạng này. Khi giao dịch ít đi, nhiều ngành liên quan cũng chịu ảnh hưởng, từ môi giới địa ốc, cho vay mua nhà, xây dựng nhà cho tới sản xuất nội thất.
Triển vọng mua nhà ngày càng khó cũng trở thành một vấn đề chính trị. Ở cấp liên bang, Tổng Thống Trump có động thái thúc đẩy Quốc Hội thông qua một dự luật nhằm hạ chi phí nhà ở.
Chỉ một thay đổi nhỏ về lãi suất cũng có thể làm giảm sức mua. Theo Redfin, một người có khoản ngân sách $2,500 mỗi tháng và trả trước 20% có thể mua căn nhà có giá khoảng $400,000 nếu lãi suất ở mức 6%. Khi lãi suất tăng lên 6.5%, mức giá họ có thể mua lại giảm xuống còn khoảng $384,000.
Tuy nhiên, lãi suất vay mua nhà hiện vẫn thấp hơn cùng kỳ năm trước. Một số người mua đang tận dụng thị trường diễn biến chậm để thương lượng. Theo Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA), số đơn xin vay mua nhà có giảm so với tuần trước, nhưng vẫn cao hơn 8% so với cùng kỳ năm ngoái.
Các chuyên viên địa ốc cho biết người mua hiện phải cân nhắc kỹ hơn, nhất là với những căn nhà cần sửa chữa do có thể phát sinh thêm chi phí sau khi dọn vào ở. Để chốt giao dịch, người bán và các công ty xây nhà ở nhiều thị trường phải nhượng bộ, chẳng hạn hỗ trợ người mua trả chi phí hoàn tất giao dịch.
Vợ chồng ông bà Alma và Bryan Canton là một trường hợp như vậy. Đầu Tháng Năm, khi mua một căn nhà mới xây ở Reno, Nevada, họ được công ty xây nhà hỗ trợ để mua giảm lãi suất xuống còn 5.7%. Căn nhà mới xây đắt hơn các căn nhà cũ họ từng xem, nhưng nhờ lãi suất thấp hơn, khoản trả hằng tháng gần như tương đương.
Với nhiều người mua hiện nay, lãi suất là yếu tố quyết định. Bà Alma Canton nói mức lãi suất thấp hơn đã thay đổi hoàn toàn bài toán mua nhà của gia đình bà được đặt ra trước đó. (Ng.Tr) [T.C.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Lãi suất vay mua nhà tại Mỹ vừa tăng mạnh nhất sau hai tháng và đạt mức cao nhất kể từ Tháng Tám, trong lúc lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tiếp tục đi lên, kéo chi phí vay mua nhà tăng theo, theo CNBC, ngày 22 Tháng Năm.
Dữ liệu cập nhật hằng tuần của Freddie Mac cho biết, lãi suất vay mua nhà tăng 0.15 điểm, lên 6.51% trong tuần này. Đây là tin bất lợi cho những người mua nhà đang chờ lãi suất giảm rõ hơn trong năm 2026.
(Hình minh họa: Storyblocks.com)
Một yếu tố quan trọng tác động đến lãi suất vay mua nhà là lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm. Lợi suất này thường ảnh hưởng mạnh đến xu hướng lãi suất vay mua nhà. Trong tuần từ Thứ Năm, 14 Tháng Năm, đến Thứ Tư, 20 Tháng Năm, lợi suất trái phiếu 10 năm tăng khoảng 0.11 điểm, gần trùng với giai đoạn được phản ánh trong dữ liệu hằng tuần của Freddie Mac.
Giới đầu tư trái phiếu đang lo ngại lạm phát có thể kéo dài hơn vì cuộc chiến tại Iran. Khi lợi suất trái phiếu tăng, lãi suất vay mua nhà thường tăng theo, buộc người mua phải tính lại khả năng chi trả.
Tác động dễ thấy nhất là áp lực lên túi tiền người mua. Ông Bob Broeksmit, chủ tịch kiêm CEO Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA), cho biết đợt tăng lãi suất gần đây làm cho triển vọng mua nhà yếu đi và kéo giảm số đơn xin vay mua nhà nói chung.
Với nhiều người mua, mức lãi suất quanh vùng giữa 6% vẫn là gánh nặng lớn, nhất là khi giá nhà tại nhiều khu vực còn cao. Ông Michael Read, người đứng đầu Bridgeway Mortgage and Real Estate Services ở miền Bắc New Jersey, nói trước đó lãi suất có vẻ đang đi xuống, nhưng nay lại quay về vùng giữa 6%, tiến gần hơn đến mốc 7% khiến nhiều người mua e ngại. Theo ông, điều này chắc chắn tạo cú sốc đối với khoản trả hằng tháng cho người mua.
Các công ty liên quan đến thị trường nhà ở cũng chịu ảnh hưởng lây. Quỹ hoán đổi danh mục iShares U.S. Home Construction, chuyên theo dõi các công ty xây dựng nhà và doanh nghiệp liên quan, giảm 1.3% vào chiều Thứ Năm.
Dù vậy, thị trường chưa vẫn chưa thật sự bất động. Một số người vay vẫn tiếp tục mua nhà, nhưng tìm cách giảm khoản trả hằng tháng bằng cách chọn khoản vay có lãi suất điều chỉnh, thay vì vay cố định 30 năm.
Ông Broeksmit cho biết số đơn xin vay mua nhà với lãi suất điều chỉnh đã tăng lên mức cao nhất kể từ Tháng Mười, 2025. Điều này cho thấy nhiều khách hàng địa ốc tiềm năng đang tìm các lựa chọn có chi phí ban đầu thấp hơn trong lúc lãi suất vẫn ở mức cao. (Ng.Tr) [T.C.]
SACRAMENTO, California (NV) – Thống Đốc Gavin Newsom ký dự luật nhằm ngăn chặn Tổng Thống Donald Trump can thiệp cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở California, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Năm, 28 Tháng Năm.
Dự luật SB 73 có hiệu lực ngay lập tức. Theo dự luật này, bất cứ ai tịch thu phiếu đã bầu từ giới chức bầu cử địa phương thì có thể lãnh án tù.
Thống Đốc Gavin Newsom ký dự luật SB 73 hôm 27 Tháng Năm. (Hình: Facebook Governor Gavin Newsom)
“California sẽ không để người ta chiếm đoạt các cuộc bầu cử của chúng ta bằng hăm dọa chính trị, lạm quyền, hoặc nạn can thiệp một cách hỗn loạn của những kẻ cực đoan chạy theo tin đồn nhảm nhí,” ông Newsom cho hay trong thông cáo báo chí được văn phòng ông công bố hôm Thứ Tư.
SB 73 cũng cố ngăn chặn rủi ro tái diễn vụ ông Chad Bianco, cảnh sát trưởng Riverside County, tịch thu hơn 650,00 phiếu bầu trong cuộc bỏ phiếu cho Proposition 50 hồi Tháng Mười Một.
Ông Bianco chưa trả lời thư của báo OCR yêu cầu cho biết ý kiến.
SB 73 cấm bất cứ ai cho nhân viên công lực lấy danh sách cử tri hoặc máy bỏ phiếu đã được chứng nhận “nếu không có lệnh tòa hoặc cuộc điều tra trường hợp vi phạm luật bầu cử California cụ thể,” theo thông cáo báo chí của văn phòng vị thống đốc thuộc đảng Dân Chủ.
SB 73 cũng cấm nhân viên công lực can thiệp công việc của nhân viên bầu cử trừ khi có tình trạng khẩn cấp về an toàn công cộng. Và đạo luật này cũng cấm tịch thu phiếu đã bầu từ cơ quan bầu cử quận hạt. Ai vi phạm điều này có thể lãnh án tù tới ba năm, bị phạt $1,000 hoặc cả hai.
Đảng Dân Chủ đang lo ngại đặc vụ liên bang có thể tịch thu máy bỏ phiếu, phiếu bầu và danh sách cử tri trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào Tháng Mười Một, trong bối cảnh đảng này hy vọng giành lại thế đa số ở Hạ Viện và có thể Thượng Viện.
Tổng Thống Trump liên tục tuyên bố sai sự thật rằng ông thất cử năm 2020 do cuộc bầu cử bị gian lận lan tràn. Bất chấp điều đó, trước đây trong năm nay, Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI) tịch thu phiếu bầu năm 2020 ở Fulton County, Georgia, và ra lệnh Maricopa County, Arizona, giao nộp phiếu bầu và tài liệu bầu cử năm 2020. Ông Trump thua sát sao cựu Tổng Thống Joe Biden ở cả hai tiểu bang này năm đó.
Hồi Tháng Giêng, Tổng Thống Trump nói với báo New York Times ông hối hận vì không dùng Vệ Binh Quốc Gia tịch thu máy bỏ phiếu sau cuộc bầu cử năm 2020. Còn ông Steve Bannon, cố vấn và đồng minh lâu năm của ông Trump, đề nghị đưa đặc vụ di trú liên bang tới phòng phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới. (Th.Long) [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – California có hai chương trình muốn giới thiệu với cư dân là chương trình đầu tư học phí cho trẻ em và chương trình bảo vệ thông tin cá nhân của cư dân.
Cư dân California có thể ghi danh cho con vào CalKIDS. (Hình minh họa: Chris Delmas/AFP via Getty Images)
Văn Phòng Đối Tác Cộng Đồng và Truyền Thông Chiến Lược California (OCPSC) tổ chức hội thảo trực tuyến hôm Thứ Tư, 20 Tháng Năm, để giới thiệu về hai chương trình này.
Chương trình đầu tư học phí cho trẻ em có tên Chương Trình Đầu Tư và Phát Triển Tiết Kiệm Trẻ Em California, còn gọi là CalKIDS. Chương trình bảo vệ thông tin cá nhân của cư dân có tên Yêu Cầu Xóa và Từ Chối (DROP).
CalKIDS giúp cư dân đầu tư học phí cho con cái
Ông Humphrey Manacsa, chuyên gia giao tế về thông số của CalKIDS, cho biết đây là chương trình của tiểu bang, trợ cấp tiền cho trẻ em sinh ra hoặc đi học tại California có học phí cho đại học hay học nghề. Chương trình này được Hội Đồng Đầu Tư Học Bổng California quản trị, có mục đích giúp cư dân dành dụm sớm cho con cái vào đại học trong tương lai.
CalKIDS là chương trình miễn phí cho gia đình, tạo tài khoản tự động sau khi ghi danh, và sẽ có hai nhóm trẻ em được nhận.
Nhóm đầu tiên là em bé mới sinh hoặc trẻ sơ sinh. Trẻ em sinh ra ở California trong hoặc sau ngày 1 Tháng Bảy, 2022 sẽ có một số tiền trong tài khoản để thúc đẩy gia đình dành dụm. Những trẻ em sinh trong hoặc sau ngày 1 Tháng Bảy, 2023 sẽ có $100 trong tài khoản, còn trẻ em sinh từ ngày 1 Tháng Bảy 2022, đến 30 Tháng Sáu, 2023 sẽ có $25 trong tài khoản.
Ngoài ra, nếu ghi danh trên mạng, trẻ em còn nhận được thêm $25 trong tài khoản tiết kiệm.
Nhóm thứ hai là trẻ em trong độ tuổi đến trường được, nhất là trẻ em thuộc gia đình có thu nhập thấp đang học ở trường công lập. Những học sinh đó sẽ nhận được tiền đầu tư nhiều hơn.
Học sinh thu nhập thấp sẽ nhận được $500 trong tài khoản. Nếu là con nuôi, những học sinh đó sẽ nhận được thêm $500. Ngoài ra, học sinh cũng nhận được thêm $500 nếu các em là người vô gia cư.
Logo của chương trình CalKIDS. (Hình: calkids.org)
Một học sinh vừa là con nuôi vừa vô gia cư có thể nhận được đến $1,500 trong tài khoản tiết kiệm của CalKIDS.
Học sinh có thể bắt đầu sử dụng số tiền đó khi 17 tuổi, và số tiền được giữ đến khi các em 26 tuổi. Số tiền sẽ được đưa đến bất cứ đại học nào ở California hoặc ở nước ngoài, miễn là trường đó có nhận trợ cấp học phí FAFSA. Số tiền này được dùng chi trả học phí, sách vở, vật dụng, và một số chi phí về chỗ ở.
Để tham gia, cư dân chỉ cần vào trang web calkids.org để ghi danh và cần một số thông tin quan trọng như số ID học sinh thường thấy trong học bạ hoặc trong các trang web của trường học, ngày sinh của học sinh, và quận hạt mà học sinh đang học.
California còn có một cách khác giúp cư dân dành dụm tiền đại học cho con cái là ScholarShare 529. Cư dân có thể ghi danh cho chương trình này, sau đó kết nối tài khoản vào CalKIDS để có thể theo dõi cả hai chương trình một lúc.
Theo ông Manacsa, CalKIDS hiện nay đã cấp được hơn 900,000 học bổng, và chương trình này đang hợp tác với các trường học và đại học cộng đồng để theo dõi học sinh nào chưa nhận học bổng dễ hơn.
CalKIDS còn có đường dây điện thoại qua số 888-445-2377 đa ngôn ngữ làm việc từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều Thứ Hai đến Thứ Sáu.
Những thành công của CalKIDS
Buổi hội thảo còn có một số người nói về những thành công của CalKIDS, đầu tiên là bà Linda Vang, điều phối viên CalKIDS của Cơ Quan Hỗ Trợ Người Nhập Cư và Tị Nạn Fresno (FIRM) ở Fresno County. Họ hỗ trợ nhiều người tị nạn và nhập cư ở khu thung lũng San Joaquin, có người Hmong, Lào, người Afghanistan, người Phi Châu và Syria bằng ngôn ngữ của họ.
Mục tiêu của FIRM là giúp nhiều gia đình ghi danh và lấy được tiền từ CalKIDS cho con cái họ. Cơ quan này đã giúp được 62 em bé mới sinh và 2,136 học sinh nhận được CalKIDS, tổng cộng $214,800. Họ làm được điều đó nhờ hợp tác với trường học, tổ chức các buổi sinh hoạt cộng đồng, và có dịch vụ cho từng cư dân.
Bà Vang muốn nhấn mạnh là nhiều người không biết vẫn có thể nhận được tiền từ CalKIDS tuy đã vào độ tuổi đại học, và muốn cộng đồng biết nhiều hơn về chương trình này.
Chương trình DROP bảo vệ thông tin cá nhân
DROP là chương trình bảo vệ thông tin cá nhân duy nhất và miễn phí, do Cơ Quan Bảo Vệ Thông Tin Cá Nhân California (Cal Privacy) quản trị. Chương trình giúp cư dân gửi yêu cầu đến 575 nhà môi giới dữ liệu để xóa thông tin của họ hoàn toàn và không để thông tin đó bị bán đi.
Logo của chương trình DROP. (Hình: calprivacy.org)
DROP được tạo ra nhờ Đạo Luật SB 362, được Thống Đốc Gavin Newsom ký vào năm 2023, hoàn toàn miễn phí cho cư dân vì lấy tiền từ các nhà môi giới dữ liệu.
Những nhà môi giới dữ liệu thường thu thập hoặc mua bán thông tin của người tiêu dùng như các trang web họ đã xem, những gì họ mua và thông tin về sức khỏe để tạo ra một hồ sơ điện tử. Sự trao đổi hay mua bán thông tin dẫn đến nhiều tin nhắn lường gạt, email rác, quảng cáo qua điện thoại không ai muốn nghe, và còn có ăn cắp danh tánh.
Để ghi danh cho DROP, cư dân chỉ vào trang web privacy.ca.gov/drop và bỏ ra vài phút để ghi danh. Họ phải xác nhận mình là cư dân California, cung cấp những thông tin cơ bản như tên, ngày sinh, số điện thoại, và email để các nhà môi giới dữ liệu tìm hồ sơ của họ, sau đó sẽ xóa mọi thông tin vĩnh viễn.
DROP đang cho cư dân ghi danh, và đang có hơn 300,000 người tham gia. Các nhà môi giới dữ liệu có hạn chót là ngày 1 Tháng Tám để kết nối vào hệ thống này và bắt đầu xóa thông tin nhạy cảm của người tiêu dùng. Nếu không tuân theo yêu cầu, họ sẽ bị phạt $200/ngày cho từng trường hợp, có thể làm một công ty môi giới mất đến hàng triệu đô la mỗi ngày. [đ.d.]
Mở cửa ngày 3 Tháng Bảy, 2025 và đốt tiền thuế của dân đến $1 triệu/ngày, trại giam khét tiếng Alligator Alcatraz có thể đóng cửa vào Tháng Sáu. CBS và The New York Times cho biết, các công ty được thuê để vận hành “địa ngục trần gian” Alligator Alcatraz đã được thông báo thu dọn và 1,400 người bị giam tại đây sẽ được chuyển trại.
Một số người đi bộ gần lối vào chính của trung tâm giam giữ “Alligator Alcatraz” tại Ochopee, Florida hồi Tháng Tư. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
“Ném chúng vào đầm cho cá sấu xé xác!”
Được xem là “ý tưởng tâm huyết” của thống đốc Florida, ông Ron DeSantis, Alligator Alcatraz từ đầu đã trở thành tâm điểm chỉ trích. Nếu chọn một “biểu tượng” để cho thấy một phần “góc khuất man rợ” của nước Mỹ thời văn minh thế kỷ 21 thì Alligator Alcatraz chắc chắn nằm trong số đó.
Được dựng chớp nhoáng trên vùng đầm lầy Everglades đầy rắn rít và cá sấu thuộc Khu Bảo Tồn Quốc Gia Big Cypress – vùng đất truyền thống của bộ lạc Miccosukee, Alligator Alcatraz chuyên giam giữ người nhập cư bị bắt từ các chiến dịch vây bủa của chính quyền địa phương lẫn Cảnh Sát Di Trú (ICE). Đích thân ông Trump cùng (cựu) bộ trưởng Nội An Kristi Noem và Thống Đốc Ron DeSantis đã dự lễ khánh thành Alligator Alcatraz – cách khu nghỉ dưỡng của ông Trump ở Miami chưa đầy 50 dặm về phía Tây.
Alligator Alcatraz là một phần trong khuôn khổ hợp tác giữa chính quyền địa phương và chính phủ liên bang, gọi là (điều khoản) 287(g) – tức “Section 287(g) of the Immigration and Nationality Act,” vốn chỉ dành cho trường hợp khẩn cấp, với quy định rằng chính quyền địa phương, trong trường hợp thật sự cấp thiết, có quyền hành động thay mặt ICE. Trong khoảng 400 cơ quan thực thi pháp luật ở Florida, gần 90% đã áp dụng 287(g).
Cần nói thêm, trước nay, chỉ chính phủ liên bang mới có quyền bắt và giam người nhập cư bất hợp pháp, người có tiền án, hoặc người có lệnh trục xuất. Nói cách khác, theo đúng luật, các cơ quan công lực tiểu bang không được tùy tiện bắt người nhập cư và chính quyền tiểu bang, cũng không được phép dựng hệ thống trại giam riêng để nhốt người nhập cư. Tuy nhiên, chính quyền ông Trump lại trao công cụ trấn áp người nhập cư cho các chính quyền địa phương, khi họ vận dụng tối đa điều khoản 287(g). Nói cách khác, việc Florida lập Alligator Alcatraz về bản chất là trái luật.
Vài ngày sau khi Alligator Alcatraz mở cửa, một số nghị viên Cộng Hòa được mời đến. Sau chuyến tham quan, cựu thượng nghị sĩ tiểu bang Florida, ông Blaise Ingoglia (Cộng Hòa) miêu tả rằng chiếc giường tầng trong Alligator Alcatraz “thậm chí còn tốt hơn cả chiếc giường ở nhà tôi.” Trong khi đó, các nhà lập pháp thuộc đảng Dân Chủ bị từ chối cho vào “vì không thông báo trước.”
Đến giờ thì gần như ai cũng biết Alligator Alcatraz là “địa ngục trần gian.” Nó không phải là nhà tù. Đó là một khu lán trại nhếch nhác, được dựng trên nền một phi trường cũ với cơ sở hạ tầng sơ sài, đến mức rác thải và nước thải phải được vận chuyển đi bằng các xe tải lớn. Địa điểm dựng trại giam là một phi đạo thuộc phi trường Dade-Collier vốn được dùng huấn luyện bay.
Alligator Alcatraz thực chất là khu lều dã chiến tương tự lều trú tạm dành cho nạn nhân bị thiên tai, được thiết kế để “lưu trú” 3,000 người và có thể lên đến 5,000 vì “còn dư không gian để mở rộng” – như lời Kevin Guthrie, giám đốc điều hành Cơ Quan Quản Lý Khẩn Cấp Florida.
Với một sự thích thú đặc biệt, một sự “đặc biệt” vô nhân tính, Bộ Trưởng Tư Pháp James Uthmeier của tiểu bang Florida là người đặt cái tên “Alligator Alcatraz” cho trại giam tai tiếng này (lấy theo tên nhà tù khét tiếng Alcatraz ở San Francisco). Ông nói, bất kỳ ai đến đây cũng đừng tìm cách trốn, bởi quanh đó là đầm lầy nhung nhúc cá sấu và rắn độc.
James Uthmeier thậm chí quảng bá Alligator Alcatraz như thể là một nét độc đáo của Florida, với việc rao bán nhiều “món hàng lưu niệm” trên trang web riêng, từ nón mũ và nhiều thứ khác, đến cái áo thun in “Nowhere to Run. Nowhere to Hide” (với hình con cá sấu nhe nanh, cùng chữ “Alcatraz” màu đỏ). Ủy Ban Đảng Cộng Hòa Florida cũng bán những món tương tự.
Tổng Thống Trump cũng thích thú với hình ảnh man rợ mà Alligator Alcatraz mang lại, đặc biệt ý tưởng bầy cá sấu bu vào xé xác tù vượt ngục. Ngày 1 Tháng Bảy, 2025, khi được phóng viên Peter Doocy của Fox News hỏi: “Cái tên ‘Đầm cá sấu’ có phải hàm ý rằng nếu một kẻ nhập cư trốn thoát thì hắn sẽ bị cá sấu, rắn hay thứ gì đó tương tự ăn thịt?” Ông Trump đáp, “tôi đoán là có ý như thế… Các bạn biết đấy, ừm… loài rắn thì rất nhanh. Nhưng còn cá sấu? Bây giờ chúng ta thử dạy [tù nhân] cách chạy trốn, được chứ? Nếu bọn chúng vượt ngục và muốn thoát thì nhớ đừng có chạy thẳng một mạch mà hãy như thế này này” (ông Trump dùng tay làm động tác ngoằn ngoèo). Và biết sao không? Cơ hội sống sót nhờ vậy sẽ tăng thêm khoảng một phần trăm…” Rồi ông nói thêm, Alligator Alcatraz có đầy nhân viên an ninh không cần trả lương. Đó là cá sấu…
Hình ảnh kẻ vượt ngục “chạy thẳng một mạch” vào đầm lầy, vùng vẫy trong bùn đen và bị đám cá sấu lao đến ăn thịt cũng gây kích thích cho nhiều tín đồ MAGA. Khi giới chính khách Cộng Hòa đến “tham quan” Alligator Alcatraz, nhiều tín đồ MAGA đổ ra đường đón chào, cầm cờ Mỹ và biểu ngữ ghi “Ném hết bọn khốn vào đầm lầy cho cá sấu xơi sống đi.”
Theo điều tra của tờ Miami Herald, tù nhân tại Alligator Alcatraz bị giam tách biệt ở các khu vực có hàng rào lưới thép, mỗi khu có 32 giường và ba nhà vệ sinh. Như nhiều trại giam của ICE rải rác khắp Mỹ, nhiều người nhập cư bị nhốt tại Alligator Alcatraz không hề có tiền án.
Điều kiện sống ở Alligator Alcatraz chẳng khác gì địa ngục. Muỗi mòng hoành hành, lều trại ngập lụt, việc chăm sóc y tế gần như không tồn tại, thức ăn bẩn thỉu; và do là khu đầm lầy nên nguồn nước rất hạn chế. Tù nhân cũng gặp khó khăn trong việc gặp luật sư. Tháng Mười Hai, 2025, Tổ Chức Ân Xá Quốc Tế công bố báo cáo cho biết, việc đối xử tù nhân trong Alligator Alcatraz “tương đương với hành vi tra tấn” khi họ bị nhốt trong “một cấu trúc giống như lồng có kích thước 2×2 feet (khoảng 0.3 m2), phơi nhiễm với thời tiết khắc nghiệt và hầu như không có nước uống và chân bị còng vào nền đất.”
Tại sao Alligator Alcatraz bị đóng cửa?
Do trại giam này đối mặt nhiều đơn kiện của các tổ chức môi trường lẫn nhân quyền? Không hẳn! Là “niềm tự hào” của ông Ron DeSantis, Alligator Alcatraz là bằng chứng cụ thể để ông này chứng tỏ với Tổng Thống Trump về sự quyết liệt của ông trong “cuộc chiến” chống người nhập cư. Vấn đề là bây giờ chính quyền Florida hết tiền. Những hứa hẹn hỗ trợ tài chính của chính phủ liên bang đã bị “cá sấu” đớp mất.
Tháng Tư, 2026, Florida vẫn còn kiên nhẫn đòi chính quyền liên bang chi $608 triệu cho việc duy trì Alligator Alcatraz. Tờ Miami Herald cho biết, kho tài liệu khoảng 3,000 trang và email được thu thập từ cuối Tháng Sáu đến giữa Tháng Mười Hai (2025) cho thấy chính quyền liên bang đã tạm dừng việc hoàn trả chi phí cho Alligator Alcatraz, với lý do có những sai sót về mặt hành chính trong đơn xin tài trợ của Florida và rằng việc đánh giá môi trường chưa hoàn chỉnh.
Tài liệu cho thấy, chi phí ước tính của chính quyền DeSantis trong việc biến 6,000 mẫu đất tại phi trường Dade-Collier thành trại giam Alligator Alcatraz là trái ngược với ước tính của liên bang. Trong khi Cơ Quan Quản Lý Khẩn Cấp Liên Bang (Federal Emergency Management Agency – FEMA) dự kiến chi phí hàng năm cho Alligator Alcatraz là $450 triệu thì Florida “ước tính” đến $1.4 tỷ.
Trong bản dự thảo xin tài trợ đề ngày 24 Tháng Sáu, 2025 – một tuần trước khi Alligator Alcatraz hoạt động, chính quyền DeSantis cho biết, sau khi tính đi tính lại, chi phí cho vấn đề giam người nhập cư ở Florida là hơn $1.2 tỷ – trong đó, liên bang cấp $1 tỷ và phần $200 triệu thì Florida lấy từ tiền thuế dân.
Đến Tháng Tám, Florida tính lại lần nữa. Bây giờ là $1.4 tỷ. Để “giúp” nhẹ gánh cho liên bang, Florida nói, họ sẽ không đòi hỗ trợ $1 tỷ nữa mà chỉ cần hoàn lại cho họ $608 triệu – mức tối đa được phép theo quy định tài trợ của Bộ Nội An. Chưa hết, tháng sau, Florida điều chỉnh lại và nâng tổng chi phí lên $1.7 tỷ (mức yêu cầu hoàn trả vẫn là $608 triệu). Đến lúc này thì FEMA “chơi tình lờ.”
Theo hồ sơ, chỉ trong vài tháng đầu vận hành Alligator Alcatraz, chính quyền DeSantis đã xài hết $390 triệu, khi trả cho các công ty lãnh thầu cung cấp thức ăn-nước uống hoặc lều chăn và giường chiếu các thứ. Cần nói thêm, từ khi chính quyền Trump mở rộng hoạt động bắt người nhập cư, dịch vụ thầu trại giam bùng nổ như nấm khắp nước Mỹ. Hầu hết đều được cấp giấy phép mà không hề thông qua quy trình đấu thầu minh bạch.
Theo CBS, trung tuần Tháng Năm, chính quyền Florida thông báo với các nhà thầu rằng, ngay sau khi khoảng 1,400 tù nhân Alligator Alcatraz được chuyển đi thì việc giải tỏa trại giam sẽ được thực hiện. Địa điểm này trở lại là phi trường huấn luyện như ban đầu.
Dân Biểu Maxwell Alejandro Frost (Dân Chủ, Florida), từng đến thị sát Alligator Alcatraz, nói, “giờ đây, sau khi lãng phí hàng triệu tiền thuế của người dân và đối mặt loạt kiện tụng về môi trường, cuộc thử nghiệm thất bại gây ra nỗi đau khổ cho con người này cuối cùng cũng đi đến hồi kết.”
Trong thực tế, cho dù Alligator Alcatraz bị san phẳng, bằng chứng về sự bất nhân vẫn còn đó, những câu nói ác độc còn lưu, và một số nhân chứng bị nhốt oan vẫn có thể kể lại những câu chuyện kinh khủng không ai nghĩ có thể xảy ra ở thời đại mà con người không cần phải “học lại” cách đối xử với con người. [dt]
Tô Lâm tìm đâu ra $1,500 tỷ để giúp dân Việt Nam thoát nghèo
Với mục tiêu tăng trưởng hai con số từ nay đến năm 2023 để giúp Việt Nam thoát nghèo, Việt Nam cần phải có $1,500 tỷ. Vậy thì Tổng Bí Thư, Chủ Tịch Nước Tô Lâm lấy số tiền này ở đâu ra.
Công an Việt Nam có ‘cướp công’ cảnh sát Cambodia?
Hai nghi can người Soama nổ súng vào hai người Úc ở Sài Gòn khiến một người chết, một trọng thương, được cho là bị cảnh sát Cambodia bắt giữ tại thành phố Sihanoukville, rất khác với thông tin mà Công An TP.HCM họp báo công bố và được loan tải rầm rộ trên báo chí tại Việt Nam. Dư luận tranh cãi và đặt ra câu hỏi “Ai là Lý Thông và ai là Thạch Sanh” trong vụ này?
WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Tài Chính Hoa Kỳ dự tính phát hành tờ $250 in hình mặt Tổng Thống Donald Trump nhân dịp Lễ Độc Lập lần thứ 250, theo đài NPR hôm Thứ Năm, 28 Tháng Năm.
Hiện tại, luật Mỹ không cho phép in hình tổng thống còn sống trên tiền, nhưng Bộ Tài Chính đang chuẩn bị cho trường họp Quốc Hội chịu thông qua dự luật chuẩn thuận tờ tiền đặc biệt này.
Ông Scott Bessent, bộ trưởng Tài Chính, giới thiệu tờ $250 trong buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc, hôm 28 Tháng Năm. (Hình: Kent Nishimura/AFP via Getty Images)
“Tất cả nằm trong tay… Quốc Hội,” ông Scott Bessent, bộ trưởng Tài Chính, cho hay trong buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Năm. “Chúng tôi chuẩn bị trước các thứ… nhưng chúng tôi sẽ làm theo luật.”
Ông Bessent nói ông nghĩ không có gì “không phù hợp” trong việc để vị tổng thống đang tại chức vào Lễ Độc Lập lần thứ 250 xuất hiện trên tờ tiền này.
Năm ngoái, Dân Biểu Joe Wilson (Cộng Hòa-South Carolina) đề nghị dự luật yêu cầu Bộ Tài Chính phát hành tờ $250 in mặt ông Trump, nhưng tới nay, Quốc Hội vẫn chưa xem xét dự luật này.
Báo Washington Post đưa tin hai người được Tổng Thống Trump bổ nhiệm vào Bộ Tài Chính hối thúc tạo ra tờ $250 mẫu có hình mặt ông. Trong buổi họp báo hôm Thứ Năm, ông Bessent giới thiệu tờ tiền mẫu này với báo chí.
Nếu Quốc Hội thông qua dự luật của ông Wilson, Tổng Thống Trump sẽ là tổng thống còn sống đầu tiên xuất hiện trên tiền Mỹ từ năm 1866 tới nay.
Nói về xuất hiện trên tiền, ông Trump từng làm lên lịch sử. Trước đây trong năm nay, Bộ Tài Chính loan báo chữ ký ông Trump sẽ được in trên toàn bộ tiền mới – trái với truyền thống từ trước tới nay là in chữ ký của bộ trưởng và thủ quỹ Bộ Tài Chính.
Tờ $250 in mặt Tổng Thống Trump nằm trong xu hướng ghi dấu ấn của ông trên tòa nhà và định chế chính phủ cũng như những thứ khác, trong đó có một số thứ nhân dịp kỷ niệm 250 năm nước Mỹ ra đời.
Chẳng hạn, Bộ Ngoại Giao đang tính phát hành sổ thông hành có hình mặt Tổng Thống Trump. Rồi đồng xu kỷ niệm Lễ Độc Lập lần thứ 250. Rồi vé đi công viên quốc gia.
Ở Washington, DC, mặt Tổng Thống Trump xuất hiện trên băng rôn treo phía trước Bộ Tư Pháp. Tên ông được thêm vào Trung Tâm Kennedy và Viện Hòa Bình Mỹ. Chính quyền của ông cũng đặt tên ông cho chính sách – như Trump Accounts. (Th.Long) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Cư dân Garden Grove phải di tản vì vụ rò rỉ hóa chất tại GKN Aerospace có thể được bảo hiểm bồi hoàn một số khoản phí phát sinh trong thời gian phải rời khỏi nhà, tuần báo Newsbreak cho biết hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm.
Tuy nhiên, người dân cần liên lạc sớm với hãng bảo hiểm để biết hợp đồng của mình bao gồm những khoản nào có thể được chi trả và cần nộp cho bảo hiểm những giấy tờ gì, theo các chuyên gia.
Cư dân di tản trong vụ rò rỉ hóa chất tại Garden Grove xếp hàng nhận thực phẩm tại nơi tạm trú. (Hình minh họa: Văn Lan/Người Việt)
Trong nhiều ngày qua, hàng chục ngàn cư dân ở Orange County sống trong tình trạng chờ đợi khi giới chức lo ngại nguy cơ rò rỉ hóa chất lớn hoặc phát nổ tại Garden Grove. Sự việc bắt đầu sau khi nhà chức trách cho biết họ ứng phó với hơi hóa chất thoát ra từ một bồn chứa lớn tại nhà máy GKN Aerospace hôm 21 Tháng Năm.
Sự việc khiến Tổng Thống Donald Trump và Thống Đốc Gavin Newsom ban bố tình trạng khẩn cấp và dẫn đến một số vụ kiện. Dù giới chức đạt được mục tiêu ngăn chặn nguy cơ một vụ nổ lớn, nhưng ông T.J. McGovern, quyền chỉ huy trưởng Sở Cứu Hỏa Orange County (OCFA), cho biết hôm 25 Tháng Năm rằng, lực lượng chức năng vẫn phải tìm mọi cách ngăn chặn nguy cơ xảy ra “một vụ nổ nhỏ” và tràn hóa chất.
Bảo hiểm có thể bồi hoàn chi phí di tản
Nhiều hợp đồng bảo hiểm nhà có phần chi trả chi phí sinh hoạt phát sinh, gọi là “Additional Living Expenses” (ALE), hoặc “Loss Of Use Coverage” (LOU). Khoản này có thể giúp trả tiền khách sạn, chỗ ở tạm, phần chi phí ăn uống tăng thêm, chi phí dọn chỗ ở, lưu kho đồ đạc, giặt ủi, đi lại, và những chi phí sinh hoạt cần thiết khác.
Ông Gabriel Sanchez, phát ngôn viên Bộ Bảo Hiểm California, cho biết bảo hiểm có thể áp dụng khi lệnh di tản bắt buộc khiến cư dân không thể trở về nhà an toàn, ngay cả khi căn nhà không bị hư hại trực tiếp.
Tuy vậy, bà Carmen Balber, giám đốc điều hành Consumer Watchdog, lưu ý một số hợp đồng có thể đặt giới hạn chi trả mỗi ngày. Người có bảo hiểm nên kiểm tra kỹ điều này.
Bảo hiểm thuê nhà thường có phần LOU, tức là chi trả phí sinh hoạt tạm thời khi người thuê không thể ở trong nhà. Tuy nhiên, mức chi trả thường thấp hơn bảo hiểm chủ nhà, vì người thuê chỉ bảo hiểm tài sản cá nhân bên trong căn nhà, không bảo hiểm toàn bộ căn nhà hoặc tòa nhà.
Ông Sanchez khuyên cư dân nên hỏi hãng bảo hiểm bốn điều: Hợp đồng có ALE hoặc LOU hay không, cần giấy tờ nào để được bồi hoàn tiền, lệnh di tản hoặc cảnh báo y tế công cộng có cho phép kích hoạt quyền lợi bảo hiểm hay không, và quyền lợi này kéo dài bao lâu.
“Các hãng bảo hiểm không phải lúc nào cũng giúp người dân được hoàn tiền một cách dễ dàng,” bà Balber nói. “Giữ lại đầy đủ giấy tờ là điều rất quan trọng, và báo cho hãng bảo hiểm càng sớm càng tốt sẽ giúp tiến trình chi trả diễn ra nhanh hơn.”
Nếu nhà ở cần kiểm tra hoặc khử nhiễm thì sao?
Trong trường hợp có tràn hóa chất hoặc cháy, một mối lo lớn là hóa chất có thể xâm nhập vào các tòa nhà gần đó, theo ông Andrew Whelton, giáo sư kỹ thuật môi trường tại đại học Purdue University.
Ông nói nhà dân, cơ sở thương mại, và các tòa nhà công nghiệp khác có thể cần được kiểm tra, khử nhiễm và xác nhận an toàn trước khi người dân được phép trở lại.
Theo ông Whelton, trong những vụ rò rỉ hóa chất như vậy, giới chức thường khuyên người dân tắt máy lạnh để tránh hút không khí ô nhiễm từ bên ngoài vào nhà. Người dân cũng nên đóng cửa sổ, cửa ra vào, thậm chí bịt kín các khe hở nếu cần.
“Chất ô nhiễm vẫn có thể lọt vào những tòa nhà không kín,” ông Whelton nói. “Càng ở gần nơi xảy ra tai nạn, nguy cơ ô nhiễm bên trong nhà càng cao hơn.”
Ông nói thêm, muốn biết hóa chất còn tồn tại hay không, người dân phải kiểm tra đúng loại hóa chất đang gây lo ngại.
Xe của Hồng Thập Tự Orange County và của Trung Tâm Chăm Sóc Thú Vật túc trực bên ngoài Freedom Hall, một trong nhiều nơi tạm trú của gần 50,000 cư dân trong những ngày di tản. (Hình minh họa: Đỗ Dzũng/Người Việt)
Bà Balber nói chi phí làm sạch sau một tai nạn như vậy chưa chắc được bảo hiểm chi trả. Người dân cần đọc kỹ điều khoản hợp đồng.
Theo ông Sanchez, tùy hợp đồng và hoàn cảnh thiệt hại, hãng bảo hiểm có thể chi trả cho chỗ ở tạm, khách sạn, kiểm tra môi trường, thanh tra nhà, làm sạch, khử nhiễm, xử lý mùi khói, mùi hóa chất hoặc loại bỏ ô nhiễm nếu nhà không còn an toàn để ở.
Ông nói điều quan trọng là giới chức địa phương hoặc tiểu bang có xác định căn nhà không an toàn vì điều kiện nguy hại hay không. Kết luận này có thể quyết định việc bảo hiểm bắt đầu trả, hoặc tiếp tục trả, chi phí sinh hoạt tạm thời cho người dân.
Người dân nên hỏi hãng bảo hiểm các điểm cụ thể. Ví dụ, hãng có thực hiện kiểm tra môi trường không, dịch vụ khử nhiễm hoặc làm sạch nào được chi trả, việc thuê người làm sạch chuyên nghiệp hoặc lọc không khí có được tính không, và quyền lợi chỗ ở tạm kéo dài bao lâu nếu khu vực vẫn chưa an toàn.
Nếu có tranh chấp bảo hiểm thì liên lạc với ai?
Bộ Bảo Hiểm California khuyến khích người dân gọi cho cơ quan này nếu có tranh chấp với hãng bảo hiểm hoặc không biết chắc mình có quyền lợi gì. Số điện thoại là 1-800-927-4357. Người dân cũng có thể liên lạc với Bộ Bảo Hiểm California khi truy cập vào trang web www.insurance.ca.gov. (T.C.) [đ.d.]
