Nhân Ngày Tổng Thống vừa qua, cựu Tổng Thống George W Bush viết một bài xã luận, ngầm “dạy” Tổng Thống Donald Trump nên khiêm tốn.
Bầu cử giữa kỳ có thể diễn ra bình thường dù đang có trở ngại
Thiện Lê/Người Việt
SAN FRANCISCO, California (NV) – Mùa bầu cử giữa kỳ đang đến gần, và đang có nhiều chuyện gây tranh cãi liên quan đến chính phủ đang xảy ra. Đó là chủ đề của hội thảo hôm Thứ Sáu, 6 Tháng Hai, do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức.
Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ yêu cầu gần như mọi tiểu bang nộp hồ sơ bầu cử, gồm có danh sách cử trị, phiếu bầu của những cuộc bầu cử trước, và còn muốn kiểm tra thiết bị bỏ phiếu. Chính phủ liên bang kiện hơn 20 tiểu bang và thủ đô Washington DC vì không chịu tuân theo yêu cầu đó, gây ra nhiều lo ngại về việc chính phủ nhúng tay quá nhiều vào quyền tổ chức bầu cử của các tiểu bang.
Yêu cầu của Bộ Tư Pháp cần nhiều thông tin cá nhân nhạy cảm, gây ra nhiều lo sợ về an ninh và riêng tư. Trong khi đó, Quốc Hội Hoa Kỳ đang muốn thông qua những luật bầu cử đòi cử tri phải chứng minh danh tánh nhiều hơn và thậm chí còn giới hạn bỏ phiếu qua thư.
Vì vậy, các chuyên gia cảnh báo quyền bầu cử của người dân sẽ bị ảnh hưởng, và còn gây ra nhiều xung đột khắp Hoa Kỳ.
Diễn giả đầu tiên là Tiến Sĩ Justin Levitt, giáo sư luật và cựu cố vấn dân chủ và quyền bầu cử của Tòa Bạch Ốc, cho biết chính phủ liên bang có một số giới hạn về quyền lực, nên Tổng Thống Donald Trump đang dùng những quyền lực mà ông không có về bầu cử.
Không như những thứ khác mà tổng thống có quyền kiểm soát, bầu cử thường do tiểu bang và các địa phương kiểm soát, và họ có thể làm ngơ việc liên bang muốn nhúng tay vào.
Theo ông, chính phủ liên bang đang muốn lấy hồ sơ bầu cử của các tiểu bang, nhưng họ đang chống lại điều đó và đang thành công. Quốc Hội đang muốn thông qua luật giới hạn bầu cử, được thông qua ở Hạ Viện nhưng đang kẹt ở Thượng Viện.
Ông Levitt nhấn mạnh những hành động của chính phủ liên bang chỉ là gây sợ hãi và không ảnh hưởng đến bầu cử trong năm 2026. Cử tri có quyền đưa ra tiếng nói, và bầu cử sẽ diễn ra như bình thường.
Diễn giả thứ hai là bà Danielle Lang, chủ tịch về quyền bầu cử của Campaign Legal Center, nói về những phản ứng về pháp lý với chính phủ liên bang. Đầu tiên là các luật sư về quyền bầu cử đang thành công trong việc ngăn chặn chính phủ liên bang qua phương diện pháp lý, và còn nhận được sự ủng hộ của tòa án.
Campaign Legal Center và các đối tác đã can thiệp trong nhiều vụ kiện để bảo vệ quyền lợi của cử tri. Tổ chức của bà Lang là cơ quan đầu tiên kiện chính quyền Trump vì sắc lệnh ký trong Tháng Ba năm ngoái, khiến tòa án đưa ra một bản báo cáo 100 trang cho biết tổng thống không có quyền hiến định về bầu cử.
Tổ chức của bà chặn được việc chính phủ yêu cầu các binh sĩ hay cử tri đang ở nước ngoài phải chứng minh quốc tịch khi bỏ phiếu.
Cũng như ông Levitt, bà Lang bày tỏ sự tự tin về việc bầu cử sẽ diễn ra bình thường trong năm 2026 và cho biết các nhà hoạt động liên quan đến bầu cử đang sẵn sàng để đối phó với sự cản trở của chính phủ.
Diễn giả thứ ba là ông John C. Yang, tổng giám đốc Thăng Tiến Công Lý Người Mỹ Gốc Á (AAJC), đưa ra những thông số quan trọng về người gốc Châu Á bỏ phiếu. Ông cho biết họ là sắc dân phát triển nhanh nhất và hiện nay có tổng cộng 24 triệu người, chiếm 7.2% dân số Hoa Kỳ.
Vào năm 2020, gần 60% người gốc Châu Á đủ điều kiện đã đi bỏ phiếu, tức là gần 8 triệu người. Đến năm 2024, cứ tám người gốc Châu Á thì có một người lần đầu bỏ phiếu.
Tại các tiểu bang dao động như Arizona, Georgia, Nevada, North Carolina, và Pennsylvania, lá phiếu của cử tri gốc Châu Á ảnh hưởng kết quả bầu cử rất nhiều.
Ông Yang nhấn mạnh bầu cử là quyền lời của mọi cư dân, và khảo sát cho thấy họ muốn dễ dàng bỏ phiếu hơn.
Ông cũng nhắc đến những khó khăn về bầu cử của cộng đồng gốc Châu Á như rào cản về ngôn ngữ, quá trình bỏ phiếu phức tạp, ngay cả đối với người bản xứ.
Theo ông Yang, người gốc Châu Á bỏ phiếu bằng thư rất nhiều, đến 46.5% năm 2024 vì phương cách này giúp họ có thời gian dịch phiếu bầu và cân nhắc kỹ lưỡng hơn.
Diễn giả cuối cùng là bà Andrea Centeno, cố vấn khu vực Washington DC của tổ chức MALDEF, nói về những vấn đề liên quan đến bầu cử của cộng đồng Latino.
Bà cho biết người Latino là sắc dân thiểu số đông nhất Hoa Kỳ, chiếm đến 19% dân số, và chiếm đến 51% trong mức độ phát triển dân số từ năm 2010 đến 2020. Họ còn là sắc dân bỏ phiếu không phải người da trắng đông nhất từ năm 2020 đến 2024, với mỗi năm có thêm 1.8 triệu người đủ điều kiện bỏ phiếu. Tuy nhiên, họ vẫn gặp nhiều khó khăn nên khó đi bầu.
Hoa Kỳ đang thông qua các luật đòi cử tri phải chứng minh có quốc tịch để bỏ phiếu hoặc chỉ để ghi danh bỏ phiếu. Người thiểu số khó lấy được những hồ sơ về quốc tịch như giấy khai sinh, giấy nhập tịch, và sổ thông hành.
Không chỉ vậy, người Latino đang rất sợ hãi liên quan đến Cảnh Sát Di Trú (ICE). Nhân viên ICE có thể xuất hiện tại các phòng phiếu, làm nhiều người không dám đến. Thêm vào đó là nhiều sự quấy rối và đe dọa vì nhiều công dân gốc Latino bị coi là “nhìn không giống” người đủ điều kiện bỏ phiếu.
Vì vậy, MALDEF và nhiều tổ chức khác đang tìm cách hỗ trợ các cộng đồng Latino về mặt pháp lý. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
Nên trả tiền công bao nhiêu cho người giữ trẻ?
SAN FRANCISCO, California (NV) – Ai từng làm nghề giữ trẻ với tiền công $5 một giờ có lẽ sẽ ngạc nhiên với số tiền mà người giữ trẻ ngày nay kiếm được, theo TODAY.com hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Hai.
UrbanSitter, dịch vụ ở San Francisco, theo dõi tiền công giữ trẻ và phân tích hàng chục ngàn việc giữ trẻ suốt 15 năm qua. Theo khảo sát năm 2026 của dịch vụ này, tiền công giữ trẻ ở Mỹ hiện nay khoảng $19 tới $29 một giờ.
Tiền công giữ trẻ phụ thuộc nhiều yếu tố, như tuổi tác, kinh nghiệm, vùng địa lý, trách nhiệm và số lượng đứa trẻ cần giữ. Hiện tại, tiền công trung bình ở Mỹ là $26.24 một giờ một đứa, $29.87 hai đứa, và $32.33 ba đứa.
Tiền công giữ trẻ ở San Francisco, California; Seattle, Washington; và Honolulu, Hawaii, cao nhất. Ngược lại, San Antonio, Dallas/Ft. Worth, Florida; và Columbus, Ohio, là những thành phố có tiền công giữ trẻ thấp nhất.
Năm ngoái, tiền công giữ trẻ trung bình tăng 4.9%, thậm chí hơn lạm phát, vốn chỉ tăng 3%.
Sau đây là tiền công giữ trẻ một tiếng trung bình mới nhất ở những thành phố lớn của Mỹ, theo UrbanSitter.
Atlanta, Georgia: $20.78 (một đứa), $23.74 (hai đứa)
Austin, Texas: $23.39 (một đứa), $27.58 (hai đứa)
Boston, Massachusetts: $25.52 (một đứa), $27.78 (hai đứa)
Charlotte, North Carolina: $23.56 (một đứa), $28.67 (hai đứa)
Chicago, Illinois: $22.21 (một đứa), $25.83 (hai đứa)
Columbus, Ohio: $19.98 (một đứa), $20.71 (hai đứa)
Dallas/Ft. Worth, Texas: $19.25 (một đứa), $22.58 (hai đứa)
Denver, Colorado: $24.05 (một đứa), $26.60 (hai đứa)
Honolulu, Hawaii: $27.22 (một đứa), $29.38 (hai đứa)
Houston, Texas: $21.69 (một đứa), $23.68 (hai đứa)
Las Vegas, Nevada: $21.26 (một đứa), $23.08 (hai đứa)
Los Angeles, California: $26.11 (một đứa), $29.22 (hai đứa)
Miami, Florida: $21.15 (một đứa), $26.56 (hai đứa)
Minneapolis, Minnesota: $21.35 (một đứa), $23.46 (hai đứa)
Nashville, Tennessee: $23.43 (một đứa), $24.53 (hai đứa)
New York, New York: $26.03 (một đứa), $28.77 (hai đứa)
North Jersey, New Jersey: $25.38 (một đứa), $26.52 (hai đứa)
Orlando, Florida: $21.68 (một đứa), $23.00 (hai đứa)
Philadelphia, Pennsylvania: $20.10 (một đứa), $21.00 (hai đứa)
Phoenix, Arizona: $20.59 (một đứa), $23.63 (hai đứa)
Portland, Oregon: $23.98 (một đứa), $27.07 (hai đứa)
Raleigh/Durham, North Carolina: $22.23 (một đứa), $24.29 (hai đứa)
Reno-Tahoe, Nevada: $23.90 (một đứa), $30.50 (hai đứa)
Sacramento, California: $22.79 (một đứa), $24.32 (hai đứa)
San Diego, California: $24.39 (một đứa), $27.06 (hai đứa)
San Francisco, California: $29.63 (một đứa), $33.70 (hai đứa)
Seattle, Washington: $27.70 (một đứa), $30.79 (hai đứa)
San Antonio, Texas: $18.21 (một đứa), $21.94 (hai đứa)
Tampa Bay, Florida: $21.26 (một đứa), $25.58 (hai đứa)
Washington, DC (DC/Baltimore) : $23.95 (một đứa), $26.01 (hai đứa). (Th.Long) [kn]
Gió mạnh tàn phá Great Plains, hơn 30 chiếc xe đụng nhau ở Colorado, 4 người chết
PUEBLO, Colorado (NV) – Ít nhất bốn người thiệt mạng trong vụ đụng xe gồm hàng chục chiếc và một loạt vụ cháy rừng bùng lên khắp vùng đồng bằng Great Plains giữa lúc gió mạnh tàn phá khắp vùng này, buộc hàng ngàn người di tản, theo CNN hôm Thứ Ba, 17 Tháng Giêng.
Vụ đụng xe trên xa lộ I-25 phía Nam Pueblo, Colorado, gồm hơn 30 chiếc, xảy ra sau khi gió mạnh 61 mph thổi bụi đất bay tứ tung, làm giảm tầm nhìn xa và làm ánh sáng mờ đi.
Ngoài bốn người thiệt mạng, ít nhất 29 người bị thương được chở đi bệnh viện, Cảnh Sát Tiểu Bang Colorado loan báo. Phần lớn họ bị thương từ nhẹ tới vừa phải, chỉ vài người bị thương nặng.
Hôm Thứ Ba, hơn 750,000 người ở năm tiểu bang khắp vùng Great Plains hứng chịu thời tiết cực kỳ dễ gây cháy rừng – gió mạnh tới 70 mph, không khí cực kỳ khô và đầy cây cỏ chết khô. Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia (NWS) gọi đó là “tình trạng nguy hiểm đặc biệt.”
Đám cháy rừng bùng lên ở Woodward, Oklahoma – thành phố khoảng 12,000 cư dân phía Tây Bắc Oklahoma – khiến 3,000 tới 4,000 người ở khu vực Tây Nam thành phố này di tản, ông Matt Lehenbauer, giám đốc cơ quan tình trạng khẩn cấp Woodward County, nói với đài truyền hình địa phương KOCO. Tới cuối ngày Thứ Ba, đa số lệnh di tản này được hủy bỏ.
Trước đó, sáng Thứ Ba, một đám cháy rừng khác bùng lên ở Beaver County, Oklahoma, rồi nhanh chóng lan qua Kansas chỉ trong vài tiếng. Tới trưa Thứ Ba, đám cháy rừng tên Ranger Road này thiêu rụi khoảng 15,000 mẫu, nhưng tới tối Thứ Ba, thiêu rụi khoảng 145,000 mẫu, theo Cơ Quan Bảo Vệ Rừng Oklahoma.
Đám cháy rừng Ranger Road lan 65 dặm từ Oklahoma qua Kansas và khiến hơn 11,000 cư dân ba thị trấn Englewood, Ashland và Tyrone, di tản, theo đài địa phương KAKE.
Xa hơn về phía Nam, tối Thứ Ba, giới chức vùng Texas Panhandle ban bố lệnh báo động cháy rừng vì có “đám cháy rừng nguy hiểm” cách Amarillo, Texas, khoảng 18 dặm về hướng Tây Bắc, đang lan về phía Đông 3 tới 5 mph.
Nỗi lo về thời tiết dễ gây cháy rừng lên cao nhất vào trưa Thứ Ba lúc gió mạnh nhất và độ ẩm khoảng 10% tới 15%. Thời tiết dự trù vẫn nguy hiểm tới tối Thứ Ba rồi dịu bớt trong đêm.
Tuy nhiên, một trận bão khác có thể làm gió mạnh lên lại và làm tăng rủi ro cháy rừng vào trưa Thứ Tư ở vùng High Plains, từ Đông New Mexico và Tây Texas tới vùng Oklahoma Panhandle, Tây Nam Kansas và Đông Nam Colorado. (Th.Long) [kn]
Dự án nhà hàng trên cầu tàu Huntington Beach gây tranh cãi vì chậm tiến độ
HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Cầu tàu Huntington Beach Pier sắp có nhà hàng mới sau nhiều năm trì hoãn, nhưng một số nghị viên thành phố đặt câu hỏi liệu thỏa thuận này có thể tiếp tục hay không do những vấn đề liên quan đến hợp đồng, theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Ba, 17 Tháng Hai.
Thỏa thuận này phần lớn không được công khai kể từ khi hội đồng thành phố (HĐTP) Huntington Beach trước đây quyết định đóng nhà hàng Lets Go Fishing và tìm chủ mới thuê lại địa điểm.
Cựu Thị Trưởng Keith Bohr trở lại họp HĐTP tháng trước để nhận khoản bảo chứng trị giá $1.3 triệu cho dự án tại cầu tàu nhằm bảo vệ thành phố nếu dự án thất bại, theo ông Mike Vigliotta, luật sư thành phố, cho biết.
Một số nghị viên đặt câu hỏi về tiến độ của ông Bohr.
“Dự án này cứ loạng choạng mãi,” Nghị Viên Pat Burns nói. “Tôi thấy toàn bộ dự án khá bấp bênh.”
Nghị Viên Chad Williams đề nghị không phê chuẩn khoản bảo chứng mà nên xem xét lại toàn bộ thỏa thuận tại cầu tàu. Ông nhấn mạnh rằng thời gian miễn tiền thuê 15 tháng không được tận dụng để xây dựng nhà hàng, đồng thời lo ngại ông Bohr có thể vi phạm hợp đồng do trì hoãn quá lâu.
“Chúng ta có thể đang thực thi một điều khoản trong hợp đồng đã bị vi phạm,” ông Williams phát biểu tại cuộc họp ngày 20 Tháng Giêng. “Dự án này bị kẹt từ năm 2021 và từ đó đến nay thành phố chỉ thu được khoảng $6,500.”
Nghị Viên Don Kennedy nói HĐTP cần bảo đảm “không tạo tiền lệ rằng thời hạn chỉ tồn tại cho có.”
Khi nhân viên thành phố và nhiều ủy ban khuyến nghị vào năm 2021 rằng nên để chuỗi nhà hàng Ruby’s Diner vận hành địa điểm này, HĐTP lúc đó không đồng ý, và chọn yêu cầu ông Bohr mở một nhà hàng mới.
Nhà hàng ban đầu dự kiến mở cửa Tháng Năm, 2022, nhưng theo ông Bohr, hàng loạt trì hoãn liên quan đến giấy phép và thủ tục khiến dự án bị chậm nhiều năm.
“Chúng tôi cũng chia sẻ sự thất vọng của hội đồng về thời gian kéo dài trước khi có thể sẵn sàng xin giấy phép,” ông Bohr nói trong một thông cáo. “Chúng tôi phải làm việc với ba cơ quan tiểu bang, Sở Y Tế Orange County, và nhiều phòng ban thành phố khác. Chúng tôi chưa từng ngừng làm dự án này.”
Dù bị trì hoãn, gần như không có nhiều thảo luận công khai về hợp đồng kể từ đó. Vào Tháng Mười, 2024, các nghị viên phê chuẩn hợp đồng thuê của ông Bohr mà không thảo luận. Họ thông qua việc này cùng với nhiều mục khác được “kèm” trong danh sách biểu quyết chung.
Theo hồ sơ tài trợ tranh cử, từ năm 2020 đến 2022, ông Bohr đóng góp $620 cho cựu Nghị Viên Tony Strickland, $600 cho ông Dan Kalmick và $600 cho luật sư thành phố khi đó là ông Michael Gates.
Nghị Viên Butch Twining cho biết khoản bảo chứng là mảnh ghép cuối cùng ông Bohr cần để bắt đầu xây dựng và ông không muốn trì hoãn thêm.
Dù nhiều nghị viên nêu cảnh báo, Thị Trưởng Casey McKeon cùng các nghị viên Gracey Van Der Mark, Pat Burns, và Butch Twining vẫn phê chuẩn khoản bảo chứng.
Ông Twining nói nếu sau này muốn xem xét lại hợp đồng thì vẫn có thể làm.
“Hội đồng này sẽ quyết định ông ấy có vi phạm hợp đồng hay không,” ông Twining nói. “Về mặt giấy tờ có thể nói là có… nhưng chúng tôi sẽ là bên phân xử cuối cùng.”
Trong cuộc họp tiếp theo vào ngày 3 Tháng Hai, Nghị Viên Williams tiếp tục nêu hàng loạt câu hỏi về hợp đồng, cho rằng đây vốn là lựa chọn “rủi ro hơn” từ năm 2021 và sau đó không được bàn thảo nhiều.
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại, ông Williams cho biết mục biểu quyết chung – phần chương trình họp cho phép thông qua nhiều mục bằng một lần bỏ phiếu – thường “chứa” các thỏa thuận đô thị quan trọng, bao gồm cả đề xướng tại cầu tàu.
“Đó là nơi các hợp đồng trị giá nhiều triệu đô la được trao và những hợp đồng thuê kéo dài cả thế hệ được ký,” ông Williams nói.
Ông cũng đặt câu hỏi liệu thỏa thuận hiện tại có lợi cho thành phố hay không, lưu ý thành phố chỉ nhận $5,500 mỗi tháng cho một trong những khu đất giá trị nhất, trừ khi nhà hàng đạt doanh thu trên $2 triệu mỗi năm.
Theo hợp đồng thuê, nhà hàng của ông Bohr có thể hoạt động gần 50 năm nếu sử dụng toàn bộ các điều khoản gia hạn.
Ông Bohr cho biết công ty ông dự định chi $1 triệu để xây dựng một “tòa nhà nhà hàng mới đạt tiêu chuẩn,” và nếu thành phố cung cấp sẵn tòa nhà thì ông có thể trả tiền thuê cao hơn.
“Khoản $5,500 cao hơn khoảng 32% so với số tiền thành phố từng nhận trước đây,” ông Bohr viết. “Nếu thành phố cung cấp tòa nhà đạt tiêu chuẩn nhà hàng, chúng tôi đề nghị trả tiền thuê cao hơn đáng kể.”
Ông Bohr cũng nói ông Travis Hopkins, tổng quản trị thành phố, “chỉ định nhân viên không cấp các giấy phép nói trên,” và hiện họ đang chờ lệnh của ông Hopkins, một cáo buộc mà nhân viên thành phố chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
“Hy vọng ông Hopkins sẽ cấp trong tuần này, chúng tôi rất mong cuối cùng có thể bắt đầu xây dựng,” ông Bohr nói.
Cầu tàu Huntington Beach là một trong những điểm tham quan du lịch nổi tiếng nhất của Orange County, và cách Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, chỉ chừng 15 phút lái xe. Đây cũng là nơi nhiều người Việt đến hóng gió và câu cá. (T.Nhiên) [đ.d.]
Đâm chết cha kế, thanh niên Los Angeles County bị bắt
CASTAIC, California (NV) – Một thanh niên ở Los Angeles County bị bắt vì bị nghi đâm chết cha kế cuối tuần trước, cảnh sát loan báo, theo đài KTLA hôm Thứ Ba, 17 Tháng Hai.
Cảnh sát xác định nghi can là Terrance Crawford, 19 tuổi, Sở Cảnh Sát Los Angeles County (LASD) cho hay.
Khoảng 1 giờ 35 phút trưa Thứ Bảy, cảnh sát nhận được tin báo có người bị tấn công bằng vũ khí sát thương tại căn nhà trong khu 32000 đường Ridge Top ở Castaic, LASD cho biết.
Khi tới hiện trường, cảnh sát thấy ông Bruce Whitney, 62 tuổi, nằm dưới đất trong phòng khách, người đầy vết đâm. Mặc dù cảnh sát cố gắng cấp cứu, nhưng ông Whitney qua đời ở hiện trường, theo LASD.
Cảnh sát xác định con ghẻ của ông Whitney, anh Crawford, là nghi can chính. Anh Crawford tẩu thoát khỏi hiện trường trước khi cảnh sát tới.
Sau đó, cảnh sát tìm thấy nghi can Crawford trong vùng Los Angeles và bắt giữ vì tội giết người, LASD cho hay.
Cảnh sát không công bố thêm thông tin nào khác, như lý do hoặc tình huống nghi can Crawford đâm ông Whitney.
Cảnh sát kêu gọi ai biết thông tin liên quan tới vụ này thì gọi LASD số 323-890-5500 hoặc muốn giấu tên thì gọi Cơ Quan Chống Tội Ác Vùng Los Angeles số 1-800-222-8477. (Th.Long) [kn]
Bruce Springsteen bắt đầu chuyến lưu diễn Mỹ tháng tới
LOS ANGELES, California (NV) – Bruce Springsteen sẽ trở lại sân khấu Mỹ mùa Xuân năm nay, theo ABC News.
Hôm Thứ Ba, 17 Tháng Hai, ngôi sao nhạc rock và ban nhạc E Street loan báo sẽ bắt đầu chuyến lưu diễn Mỹ có tên “Land of Hope and Dreams” (“Xứ Sở Hy Vọng và Ước Mơ”) ở Minneapolis, Minnesota, vào ngày 31 Tháng Ba, trong đó họ sẽ kết hợp nhạc rock với thông điệp về nền dân chủ, quyền tự do và điều mà Springsteen gọi là bảo vệ lý tưởng Mỹ.
Chuyến lưu diễn này bao gồm 20 ngày trình diễn và kết thúc vào ngày 27 Tháng Năm bằng buổi trình diễn ngoài trời tại công viên Nationals Park ở Washington, DC.
“Chúng ta đang sống qua thời kỳ đen tối, đáng lo ngại và nguy hiểm, nhưng đừng tuyệt vọng – viện binh đang tới!” Springsteen ra tuyên bố cho hay. “Chúng tôi sẽ đưa nhạc rock tới thành phố của quý vị để tôn vinh và bảo vệ Mỹ – nền dân chủ Mỹ, quyền tự do Mỹ, Hiến Pháp Mỹ của chúng ta và giấc mơ Mỹ thiêng liêng.”
Tháng trước, Springsteen dành tặng ca khúc “Streets of Minneapolis” cho cư dân Minneapolis, chỉ trích chiến dịch bố ráp người nhập cư bất hợp pháp của Tổng Thống Donald Trump ở thành phố này.
“Bài hát này dành tặng cư dân Minneapolis, người nhập cư hàng xóm vô tội của chúng ta và để tưởng nhớ ông Alex Pretti và bà Renee,” ca sĩ 76 tuổi này viết, nhắc tới tên hai người bị đặc vụ di trú liên bang bắn chết ở Minneapolis hồi Tháng Giêng.
Chuyến lưu diễn sắp tới là lần đầu tiên Springsteen và ban nhạc E Street trình diễn ở Bắc Mỹ từ năm 2024. Năm 2025, họ trình diễn trước 700,000 khán giả khắp Âu Châu trong chặng đầu tiên của chuyến lưu diễn “Land of Hope and Dreams” và phát hành đĩa nhạc thu âm đêm khai mạc ở Manchester, Anh.
Những lần trình diễn gần đây, Springsteen ngày càng nghiêng về đề tài chính trị. Trong chuyến lưu diễn Âu Châu năm ngoái, ông nói với khán giả rằng ban nhạc này đang sử dụng “quyền lực chính đáng của nghệ thuật, âm nhạc, rock ’n’ roll, trong thời kỳ nguy hiểm.” (Th.Long) [kn]
Tô Lâm cùng đoàn tùy tùng đến Mỹ họp ‘Hội Đồng Hòa Bình’
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Sáng 18 Tháng Hai, ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, đã rời Hà Nội lên đường đến Mỹ để dự cuộc họp khai mạc “Hội Đồng Hòa Bình” từ ngày 18 đến 20 Tháng Hai, theo lời mời của Tổng Thống Donald Trump, chủ tịch sáng lập Hội Đồng Hòa Bình Về Gaza.
Theo Thông Tấn Xã Việt Nam, tham gia chuyến công du cùng Tổng Bí Thư Tô Lâm đến Mỹ lần này là nhiều lãnh đạo chóp bu của Việt Nam để “đẩy mạnh đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới” như các ông, bà: Phan Văn Giang, bộ trưởng Quốc Phòng; Lương Tam Quang, bộ trưởng Công An; Lê Hoài Trung, bộ trưởng Ngoại Giao; Nguyễn Văn Thắng, bộ trưởng Tài Chính; Lê Mạnh Hùng, quyền bộ trưởng Công Thương; Phạm Gia Túc, chánh Văn Phòng Trung Ương Đảng; Nguyễn Duy Ngọc, bí thư Thành Ủy Hà Nội.
Ngoài ra còn có bà Nguyễn Thị Hồng, thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam; ông Tô Ân Xô, trợ lý Tổng Bí Thư, phụ trách Văn Phòng Tổng Bí Thư và ông Nguyễn Quốc Dũng, đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ…
Đây không phải là chuyến thăm chính thức cấp nhà nước, cấp quốc gia mà ông Tô Lâm (có thể) làm đại diện. Nó thuần túy chỉ là đi Mỹ để tham dự một cuộc họp của một tổ chức mới thành lập.
Trước đó, hôm 16 Tháng Giêng vừa qua, Tổng Thống Donald Trump với tư cách là chủ tịch sáng lập Hội Đồng Hòa Bình Về Gaza, đã gửi thư mời Tổng Bí Thư Tô Lâm và Việt Nam tham gia với tư cách quốc gia thành viên sáng lập, cùng cộng đồng quốc tế “thúc đẩy giải pháp hòa bình bền vững cho xung đột Israel và Palestine tại Dải Gaza.”
Thay mặt chính phủ Việt Nam, ông Tô Lâm nhận lời tham gia Hội Đồng Hòa Bình và sẵn sàng tham gia với tư cách quốc gia thành viên sáng lập. Tuy nhiên, việc chỉ tham gia là Thành Viên Hội Đồng thì có thời hạn và miễn phí. Song, nếu là Thành Viên Sáng Lập thì phải đóng góp $1 tỷ. Với ngôn ngữ báo chí “lề đảng” cho thấy, Việt Nam chưa quyết định có là Thành Viên Sáng Lập hay không.
Về phía nước chủ nhà, ông Donald Trump hoan nghênh quyết định của Việt Nam tham gia sáng kiến Hội Đồng Hòa Bình Về Gaza, đồng thời đánh giá cao vai trò của Việt Nam cũng như hợp tác Mỹ-Việt Nam trong “thúc đẩy hòa bình, bảo đảm tự do, chủ quyền, độc lập” của các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và trên thế giới.
Có khoảng 60 quốc gia trên thế giới được ông Trump mời tham dự “hội đồng hòa bình.” Tuy nhiên, các nước Tây Âu từ chối tham gia khi giữa họ và Mỹ đang có những bất đồng về vấn đề Greenland. Phần lớn các nước nhận lời đều là những nước nhỏ và nghèo. (Tr.N) [kn]
Sài Gòn: Trường đua ngựa Phú Thọ sẽ ‘biến mất’ trong năm Bính Ngọ
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Từng là nơi đua ngựa lớn nhất Châu Á, nơi hàng trăm vó ngựa tung hoành, trường đua Phú Thọ ở Sài Gòn đang dần biến mất khi giới hữu trách cho làm các tuyến đường xuyên qua, xây cao ốc, trung tâm thương mại…
Theo báo VnExpress hôm 18 Tháng Hai, trường đua Phú Thọ được Hội Đua Ngựa Sài Gòn mua khu đất nghĩa địa rộng hơn 48 hécta để xây dựng. Sau khi mua xong, Hội Đua Ngựa cho bốc dỡ hài cốt đem cải táng nơi khác.
Được người Pháp cho thiết kế xây dựng vào năm 1932, sau bốn năm thi công, công trình hoàn thành và trở thành trường đua ngựa duy nhất của Sài Gòn và Việt Nam lúc bấy giờ, thu hút người dân Nam Kỳ Lục Tỉnh tham gia.
Trong tác phẩm ”Ở Theo Thời” viết năm 1935, nhà văn Hồ Biểu Chánh đã miêu tả cảnh nhộn nhịp nơi đây: “Khi ra gần tới trường đua thì gặp xe hơi, xe ngựa, xe máy chật đường, rồi tới cửa thì thấy thiên hạ chen nhau mua giấy mà vô nườm nượp.”
Theo thống kê, những năm 60, trường đua có khoảng 200 ngựa đua chính hiệu với nhiều lượt đua. Để duy trì hoạt động hàng tuần, Hội Đua Ngựa phải thuê thêm ngựa cỏ kéo xe ở các nơi để tổ chức cho đủ 10-12 ngựa mỗi đợt.
Đến năm 1975, trường đua bị CSVN “quốc hữu hóa” và cấm hoạt động.
Sau 14 năm đóng cửa, đến năm 1989, nơi này được phục hồi dưới tên gọi Câu Lạc Bộ Thể Thao Phú Thọ, lợi nhuận mang lại cho Sài Gòn mỗi năm khá lớn.
Hoạt động đua ngựa kéo dài cho đến năm 2011 thì trường đua bị đóng cửa để xây dựng Trung Tâm Huấn Luyện và Thi Đấu Thể Thao Thành Tích Cao.
Hiện đây là nơi sinh hoạt của vận động viên Trung Tâm Huấn Luyện và Thi Đấu Thể Dục Thể Thao TP. HCM.
Thế nhưng, do là một trong những “khu đất vàng” hiếm hoi còn sót lại, tại phiên họp kinh tế-xã hội thường kỳ hồi Tháng Năm, 2025, lãnh đạo Sài Gòn loan báo cho làm dự án hạ tầng và giao thông ở nơi đây với tổng vốn đầu tư hơn 200 tỷ đồng ($7.7 triệu).
Theo đó, khu vực trường đua có năm tuyến đường đi qua, kết nối với các tuyến đường Lý Thường Kiệt, Lê Đại Hành và Ba Tháng Hai, nhằm “giảm áp lực giao thông khu vực nội đô” và dự kiến sẽ hoàn thành trong năm nay.
Bên cạnh đó, khu vực này sẽ được cho xây các tòa nhà khu dân cư cao tầng, trung tâm thương mại, công viên, trường trung học phổ thông, các công trình văn hóa, thể thao… để “hoàn chỉnh quy hoạch.”
Sau 80 năm ra đời, trường đua một thời được xếp hạng nhất nhì Châu Á cùng quá khứ lẫy lừng của nó giờ chỉ còn trong ký ức người Sài Gòn. (Tr.N) [kn]
Bắt giữ 2 nghi can cướp tiệm vàng trong đêm Giao Thừa ở Lâm Đồng
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Tối Giao Thừa Tết Bính Ngọ, hai thanh niên bịt kín mặt, chạy xe gắn máy đến tiệm vàng ở xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng, giả vờ mua vàng rồi giật lắc tay, dây chuyền của chủ tiệm tẩu thoát.
Hôm 18 Tháng Hai, Phòng Cảnh Sát Hình Sự Công An Tỉnh Lâm Đồng cho biết đã bắt giữ hai nghi can Lê Anh Huy và Đỗ Thanh Phong cùng 18 tuổi, ở xã Quảng Lập, để điều tra về tội “cướp giật tài sản.”
Báo VietNamNet dẫn tin ban đầu cho biết, trước đó khoảng 10 giờ tối 29 Tết (16 Tháng Hai), hai nghi can Huy và Phong đi xe gắn máy màu đen, đeo khẩu trang, đội mũ bảo hiểm vào tiệm vàng Kim Lượng do bà Huỳnh Thị Lan, 49 tuổi, làm chủ ở thôn Quảng Thuận, xã Quảng Lập, hỏi mua vàng.
Tại đây, trong lúc giao dịch, hai nghi can bất ngờ giật một dây chuyền và một lắc tay bằng vàng, tổng trị giá khoảng 74 triệu đồng ($2,849), rồi lao ra xe tẩu thoát.
Nhận tin báo về vụ cướp từ bà Lan, Công An Tỉnh Lâm Đồng đến hiện trường điều tra. Qua điều tra, công an xác định hai nghi can là người sinh sống tại địa phương và tổ chức truy bắt.
Đến chiều Mùng Một Tết, công an đã bắt được hai nghi can Huy và Phong, thu lại tài sản trong vụ cướp trả lại cho chủ tiệm vàng.
Đây là vụ cướp tiệm vàng thứ hai xảy ra vào những ngày đầu năm mới ở tỉnh Lâm Đồng.
Theo báo VnExpress, hôm 1 Tháng Giêng Tết Dương Lịch, nghi can Phan Bảo Nhật, 33 tuổi, mặc áo khoác xám, đội mũ, đeo kính đen, trùm hai lớp khẩu trang chạy xe gắn máy đến tiệm vàng Toàn Hằng ở xã Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, hỏi mua nữ trang cưới. Ông ta đề nghị bà chủ tiệm cho xem nhiều loại trang sức để chọn lựa.
Khi bà chủ tiệm vừa báo giá, đặt vàng xuống để quay sang tiếp một khách khác đang hỏi mẫu, nam nghi can lập tức chộp lấy toàn bộ số vàng nữ trang gồm vòng cổ, lắc (vòng đeo tay), bông tai, nhẫn và dây chuyền vàng rồi bỏ chạy.
Khổ chủ cùng một người hàng xóm đuổi theo nhưng bất thành.
Sau ba ngày điều tra, công an đã bắt giữ được nghi can Nhật tại cửa khẩu Bờ Y, khi ông ta chuẩn bị bỏ trốn sang Lào. (Tr.N) [kn]
Diễn viên phim ‘The Big Bang Theory’ âm thầm trả tiền chữa bệnh cho người nghèo
WASHINGTON, DC (NV) – Kunal Nayyar, diễn viên nổi tiếng trong loạt phim hài trên truyền hình “The Big Bang Theory,” âm thầm giúp trả tiền khám chữa bệnh cho nhiều gia đình đang gặp khó khăn, theo Page Six hôm Thứ Ba, 17 Tháng Hai.
“Tiền bạc giúp tôi thoải mái hơn và món quà lớn nhất là được cống hiến, làm thay đổi cuộc đời người khác,” Nayyar trả lời phỏng vấn của iPaper hồi Tháng Mười Hai, 2025.
“Chúng tôi cũng ủng hộ hội từ thiện thú vật vì chúng tôi yêu thương chó,” anh cho biết thêm về anh và vợ, cô Neha Kapur. “Nhưng tôi thích lên GoFundMe buổi tối để giúp trả tiền khám chữa bệnh cho những gia đình tôi tình cờ gặp. Đó là việc tôi âm thầm làm! Do đó, tiền không phải là gánh nặng, mà là ơn huệ của trời đất.”
Diễn viên 44 tuổi này giải thích tài sản của anh không “đè nặng” lên anh, vì anh có thể ẩn danh tặng cho những mục đích xứng đáng. Anh nói anh tin càng hào phóng càng hạnh phúc.
“Hiện tại, người ta không hạnh phúc, vì chúng ta đều mong chờ người khác tử tế,” Nayyar cho biết. “Chúng ta đang mong chờ tổng thống, chính khách, nhà lãnh đạo nào đó, đem lại hòa bình thế giới cho chúng ta.”
Anh nhấn mạnh “không có hòa bình thế giới nếu hàng xóm chạy qua nhà mình xin ít đường để uống trà mà mình đóng cửa lại nói ‘biến đi.’”
Anh cũng khẳng định “sẽ không có ai tới thay đổi thế giới cho chúng ta. Chúng ta phải tự làm.”
Nayyar nổi tiếng với vai Raj Koothrappali trong loạt phim hài “The Big Bang Theory” của đài CBS được nhiều khán giả yêu thích suốt 12 mùa, từ năm 2007 tới 2019. Theo tạp chí Fortune, anh có tài sản $45 triệu.
Vào thời điểm thành công nhất của loạt phim này, nghe nói dàn diễn viên trong phim kiếm được $1 triệu mỗi tập, theo tạp chí Variety. Theo bảng xếp hạng của tạp chí Forbes, Nayyar là diễn viên truyền hình kiếm tiền nhiều thứ ba thế giới cả năm 2015 ($20 triệu) lẫn 2018 ($23.5). (Th.Long)
Lâm Đồng: Đi chúc Tết, cả nhà 3 người bị xe hơi tông chết
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Trên đường đi chúc Tết qua xã Bảo Lâm 5, tỉnh Lâm Đồng, hai vợ chồng và đứa con trai ở Đắk Lắk không may bị xe hơi tông thiệt mạng.
Theo báo Dân Trí, khoảng 2 giờ 45 phút chiều Mùng Hai Tết (18 Tháng Hai), ông Nông Văn Tuấn, 46 tuổi, đi xe gắn máy từ tỉnh Đắk Lắk chở theo vợ và con trai sang khu vực xã Đạ Tẻh, tỉnh Lâm Đồng, chúc Tết người thân.
Khi đi đến quốc lộ 28 đoạn qua thôn 3 Lộc Bảo, xã Bảo Lâm 5, xe gắn máy của ông Tuấn bị xe hơi bảy chỗ do tài xế Huỳnh Hùng, 30 tuổi, ở phường B’Lao, cầm lái chạy chiều ngược lại đụng mạnh khiến ông Tuấn và vợ là bà Long Thị Huyến, 46 tuổi, thiệt mạng tại chỗ.
Con trai hai nạn nhân là cháu Nông Hải Lâm, 10 tuổi, bị thương nặng được đưa đi cấp cứu nhưng cũng không qua khỏi.
Tại hiện trường, chiếc xe hơi lao xuống taluy bên trái, cách mặt đường khoảng 2 mét theo hướng di chuyển. Còn xe gắn máy bị hư hỏng nặng, nằm cách đó vài mét.
Nguyên nhân vụ tai nạn đang được cơ quan hữu trách điều tra.
Quốc lộ 28 dài hơn 300 km, là trục giao thông huyết mạch theo hướng Đông-Tây qua tỉnh Lâm Đồng, kết nối khu vực duyên hải Nam Trung Bộ với Tây Nguyên, đồng thời đảm nhận vai trò vận chuyển hàng hóa và nhu cầu đi lại của người dân các huyện miền núi.
Tuyến đường có nhiều đoạn đèo dốc, bán kính cong nhỏ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.
Liên quan đến tai nạn giao thông, báo Người Lao Động dẫn tin từ Cục Cảnh Sát Giao Thông thuộc Bộ Công An cho biết, chỉ trong ngày Mùng Hai Tết, tại Việt Nam đã xảy ra 33 vụ tai nạn giao thông, làm chết 22 người, bị thương 14 người.
Theo Cục Cảnh Sát Giao Thông, cùng ngày, công an các địa phương đã kiểm tra, phát hiện, xử lý 5,668 trường hợp vi phạm, tạm giữ 2,937 xe cộ các loại, tước 273 bằng lái xe các loại… Trong đó, vi phạm về nồng độ cồn 2,812 trường hợp; vi phạm về tốc độ 745 trường hợp… (Tr.N) [kn]
Bị ngăn cản tình cảm, một ông giết cha của người yêu ngay Mùng Một Tết
TÂY NINH, Việt Nam (NV) – Bị cha của bạn gái ngăn cản thăm con ruột, ngay đêm Mùng Một Tết, thanh niên ở xã Vĩnh Hưng, tỉnh Tây Ninh, cầm dao đột nhập vào nhà đâm chết ông ngoại của con mình.
Hôm 18 Tháng Hai, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh Tây Ninh cho biết đã bắt giữ nghi can Bùi Bảo Tài, 29 tuổi, ở ấp Măng Đa, xã Vĩnh Hưng, để điều tra về tội “giết người.”
Báo Pháp Luật TP.HCM dẫn tin ban đầu cho biết, khoảng hơn 1 giờ rạng sáng 17 Tháng Hai, khi vừa qua Giao Thừa Tết Bính Ngọ, nghi can Tài đã mang theo dao đột nhập vào nhà ông NCN, 46 tuổi, ở ấp Cả Cóc, xã Tuyên Bình, tỉnh Tây Ninh.
Khi thấy ông N. nằm ngủ trong mùng, nghi can Tài vén mùng xông vào dùng dao đâm nhiều nhát vào người nạn nhân.
Người nhà phát hiện sự việc đã xông vào can ngăn. Ông N. được đưa đi cấp cứu nhưng đã thiệt mạng tại bệnh viện Đa Khoa Khu Vực Đồng Tháp Mười do vết thương quá nặng.
Tại hiện trường, công an thu giữ hung khí là một con dao găm.
Theo cơ quan điều tra, nguyên nhân ban đầu được xác định, năm 2023, nghi can Tài quan hệ tình cảm với cô NMM, 21 tuổi, con gái ông N. Mặc dù chưa làm hôn thú nhưng vào năm 2025, hai người có con chung là một bé gái.
Tuy nhiên, nghi can Tài bị ông N. nhiều lần ngăn cản chuyện yêu đương, không cho anh ta đến gặp cô M. và thăm con gái. Bực tức, nghi can Tài đã nảy sinh ý định giết chết ông N.
Quá trình nghi can Tài đột nhập vào nhà gây án bị camera an ninh ghi lại, video clip này sau đó xuất hiện trên mạng xã hội, gây xôn xao dư luận. (Tr.N) [kn]
Không khí ô nhiễm liên hệ trực tiếp với rủi ro bị Alzheimer’s
ATLANTA, GEORGIA (NV) – Hít thở không khí ô nhiễm có thể làm tăng rủi ro bị bệnh Alzheimer’s, theo dữ liệu 20 năm của hàng chục triệu người cao niên ở Mỹ, Finantial Times đưa tin hôm Thứ Ba, 17 Tháng Hai.
Kết quả nghiên cứu của nhóm khoa học gia đại học Emory University ở Georgia cho thấy bụi mịn phát ra khi đốt nhiên liệu hóa thạch có thể làm hại sức khỏe não bộ trực tiếp hơn người ta nghĩ trước đây.
Được đăng trên tạp chí Plos Medicine hôm Thứ Ba, cuộc nghiên cứu này sử dụng dữ liệu sức khỏe và nơi sinh sống của 28 triệu người trên 65 tuổi ở Mỹ từ năm 2008 tới 2018.
Kết quả cho thấy tỉ lệ người bị bệnh Alzheimer’s gia tăng ở những vùng bị ô nhiễm không khí nhiều hơn. Đáng chú ý, mối liên hệ này vẫn có thậm chí sau khi nhóm nghiên cứu loại trừ yếu tố thông thường gây bệnh Alzheimer’s như huyết áp cao, đột quỵ và trầm cảm, theo ABC News.
Bụi mịn, còn gọi PM2.5, là bụi rất nhỏ trong không khí phát ra từ khói xe, nhà máy điện, cháy rừng, và đốt nhiên liệu, theo Hiệp Hội Phổi Hoa Kỳ. Bụi mịn nhỏ tới mức có thể đi sâu vào phổi và thậm chí vào mạch máu.
Cuối năm ngoái, Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA) của chính quyền Tổng Thống Donald Trump nới lỏng luật lệ của liên bang về việc hạn chế loại ô nhiễm này. (Th.Long) [kn]
Phạm Chi Lan: Những Giấc Mơ Trong Bệnh Viện
Trần Doãn Nho
Phạm Chi Lan, qua “Những Giấc Mơ Trong Bệnh Viện,” đã ghi lại một kinh nghiệm đặc biệt mà đa phần trong chúng ta (may mắn thay!) đều không phải trải qua. Đó là những giờ phút đợi chờ người ta banh, xẻ, cắt… da thịt mình trong phòng điều trị tích cực (ICU) với một niềm hưng phấn bất thường của một người đang mấp mé đứng ở bờ vực tử sinh. Cái hiện thực vật chất giúp mỗi một cá thể tồn tại trong thế giới, thân xác, đôi khi, chỉ cần một trầy suớc nhỏ cũng đã làm ta sợ hãi, thì trong giờ phút quan trọng này, đâm ra…vô nghĩa. Sau khi ký tên lên “consent form” chấp nhận mọi rủi ro của cuộc giải phẫu, tác giả (cũng là một nữ bệnh nhân mắc bệnh nan y) tự quả quyết với chính mình:
“Làm gì tôi cũng được, làm sao cho tôi thở được thì làm, đâm đục chích chỗ nào cũng được, tôi không sợ đau đâu, tôi chỉ sợ mình ngất đi và tôi sẽ đi luôn vì không thể thở được, tôi sẽ phải giã từ đời sống tuyệt đẹp này. Phổi và tim tôi ngập đầy nước…”
Sau những giờ phút chìm trong mê man, cô tỉnh dậy với cảm giác bỡ ngỡ, ngạc nhiên khi biết mình còn sống: “Ôi lạy Chúa, tôi vẫn còn hiện diện trên đời đây ư?”
Cơn nguy biến đã qua, nhưng cô đối diện với những khó khăn mới: “Tôi đưa tay lần đếm: ngực và bụng tôi quấn băng kín mít, có ba ống test tubes từ trong ngực và bụng chảy ra ba cái fluid collectors ở cạnh giường, foley catheter, tay mặt thì có máy đo áp suất cứ 30 phút lại tự động bóp chặt, máy bóp hai chân cột vào cuối giường để khỏi đọng máu cũng vậy, chốc chốc lại co thắt rồi xì hơi… Còn cái gì đầy trên ngực thế này? Một lô dây nhợ dính vào một cái máy nhỏ đặt trên ngực, nối vào monitor đo nhịp tim, oxygen,… thỉnh thoảng nó kêu tít tít, y tá lại chạy vào bấm bấm cái nút gì đó rồi nhìn phớt qua tôi.”
Cơ thể cô chẳng khác gì “cái xác còn thở,” một hiện thực bất toàn. Ấy thế mà, khi “nhìn thấy khoảng nắng trong lành ngoài kia” cái xác ấy “bỗng thấy yêu đời sống vô cùng.” Những gì bình thường bên ngoài diễn ra đều đặn và nhàm chán đó, với cô giờ phút này, hiện ra với một dáng vẻ hoàn toàn mới. Từ chuyện lái xe đi chợ, đi nhà thờ, đi thăm bạn bè cho đến những phút tản bộ giữa đám lá vàng tơi tả hay ngồi trong quán cà phê lộ thiên nhìn thiên hạ đi qua đi lại… đều tuyệt vời. Cô kêu lên: “Đời sống ơi, sao mi vừa gần gũi vừa xa cách thế này…”
Được đưa ra khỏi phòng chăm sóc đặc biệt, cô nhẹ lòng. Và nhất là, bên cạnh cô trong giờ phút sinh tử, luôn luôn có tình yêu sưởi ấm: sự hiện diện của chồng cô. Không chỉ hiện diện để chăm sóc mà còn để chia sẻ. Vốn là một nhà thơ, anh “lần giở đọc những bài thơ tình cho hải đăng, những bài thơ lúc nào cũng làm tim tôi như nghẹn lại vì cảm động, thơ đầy ắp kỷ niệm… (…). Giọng anh ấm và êm, anh đọc sang sảng như nhập vào lời thơ. Anh lại đọc tiếp, đọc mê mải một bài thơ đắc ý khác mà anh đã vắt tim ra, từng lời từng chữ cô đọng…”
Cô sung sướng kêu lên: “Đời sống ơi, hạnh phúc ơi, tất cả như đang đi qua trước mặt tôi, tôi cố đưa tay bắt lấy, níu lấy…”
Nỗi mừng vì níu lấy được đời sống, không xóa nhòa đi được cái nghịch lý của hiện thực: dù đã thoát khỏi cơn nguy biến, nhưng tất cả chỉ là tạm thời. Mang căn bệnh nan y, cô biết rất rõ là sớm muộn gì, cô cũng phải ra đi khỏi đời sống, mãi mãi. Những hề gì. Cô không bi quan, ngược lại là khác. Nhờ đức tin tôn giáo: cô đã sẵn sàng trở về với Chúa. “Chúa ơi đem con về nơi ấy đi, nơi ấy chắc hẳn vô cùng bình yên và hạnh phúc.” Dù “Chúa đóng cánh cửa chính” không cho cô cơ hội “đi hết con đường cuộc đời cho đến ngày thành một bà cụ già tóc bạc,” nhưng trong 47 năm ngắn ngủi, cô “đã may mắn gặp người chồng yêu thương tôi chân thành, đó là ân tứ Chúa đã ban cho tôi. Nếu không có chồng tôi trong thời gian đau bệnh vừa rồi, ai chia sẻ đau đớn, khó khăn với tôi? Tạ ơn Chúa, đó chính là cánh cửa nhỏ Chúa mở ra cho tôi đó.” Vì thế, “Tôi chấp nhận thực tại, chấp nhận những ngày giờ còn lại vô cùng quí đẹp mà tôi đang có. Tôi thấy lòng bình an…”
Chính trong tâm trạng bình an đó, những giấc mơ đến, tiếp tục đến với cô. Nhiều lần. Cô sống trong, sống bằng những giấc mơ, giấc mơ nào cũng đẹp, cũng lạ.
Cô mơ thấy mình cùng chồng đi du lịch đến một khu chợ vùng biên giới Mỹ-Mễ, nơi cô tìm thấy một khung cảnh bình yên trong nắng chiều ấm áp.
Cô mơ thấy một “buổi họp mặt gia đình có đông những người thân, khung cảnh ấy hoàn toàn xa lạ tôi chưa từng biết tới. Chung quanh tôi là các anh chị, các cháu rất đông tôi không nhớ rõ mặt từng người, chúng đang xúm xít bàn tán, trò chuyện, cười nói với nhau.” Cô hết sức ngạc nhiên khi bỗng gặp lại chính mình: “Ô kìa, ai kia sao trông giống tôi, vừa thân quen vừa lạ lẫm,” “mái tóc đó, lởm chởm cắt tém, vừa thô vừa thưa thớt,” “mặc cái áo dài thêu hoa, đi đứng đàng hoàng, không chống nạng khó khăn như ngoài thực tế.” Cô cho rằng đó “hình ảnh diễn biến của ‘tòa phán xét’ sau khi người ta qua đời, người ta có thể nhìn lại ký ức mình xem mình đã làm những điều lành dữ nào trong đời.”
Cô còn mơ nhiều giấc mơ khác, toàn là “sweet dreams” (giấc mơ đẹp), những món quà quý giá mà cô có được, bù lại cho cảm giác bứt rứt, tù túng, đau đớn, khó chịu, mệt mỏi và những cơn đau hành hạ.
Nhưng mơ không bằng thực. Giấc mơ lớn nhất là được “về nhà nằm ở cái sofa trong phòng khách, bình an và ấm áp” bên cạnh người chồng thân yêu của mình. Chỉ thế thôi!
***
Đọc xong “Những Giấc Mơ Trong Bệnh Viện,” tôi băn khoăn không biết nên xếp bản văn này vào thể loại gì. Tùy bút, truyện ngắn, tản văn, hồi ức hay tự truyện? Có lẽ là tất cả, thể loại này chen trong thể loại kia. Loại nào thì loại, điều đáng nói nhất là nó đã được biến thành chữ, đi vào thế giới văn chương, điều mà chỉ có những người đam mê với chữ nghĩa như Phạm Chi Lan mới làm được. Và quan trọng nhất, đây là tác phẩm cuối cùng mà Phạm Chi Lan để lại cho đời, vì chỉ một thời gian ngắn sau đó, cô phải vĩnh viễn ra đi. Cô chấp nhận cái mà số phận đã giành cho mình, không một chút bi quan. Có lẽ vì thế, “Những Giấc Mơ Trong Bệnh Viện,” thay vì nhiễm không khí u ám của cuộc sinh ly tử biệt, lại mang những nét đằm thắm, tươi trong như những gì cô viết khi còn lành lặn, yêu đời và yêu người.
Đọc xong tác phẩm này, không mấy ai có thể nghĩ rằng, tác giả là một bệnh nhân chờ đợi cái chết đang tiến đến dần dần.
Điều này khiến tôi liên tưởng đến một khái niệm mới trong lãnh vực sinh học mà tôi tình cờ đọc được cùng lúc với “Những Giấc Mơ Trong Bệnh Viện.” Nó liên quan đến quá trình chuyển biến của một cơ thể từ “sinh” đến “tử,” vừa được các nhà khoa học khám phá trong thời gian gần đây: “trạng thái thứ ba” (third state). Theo cách hiểu truyền thống, cái chết đánh dấu một sự kiện không thể đảo ngược: chấm dứt chức năng hoạt động của một sinh thể (organism). Tim ngừng đập, não ngừng hoạt động… và thân xác bắt đầu quá trình suy hoại. Thực ra, các nghiên cứu về sinh học cho thấy, khi một sinh thể “chết” đi không có nghĩa là các thành phần cấu tạo nên nó cũng, ngay lập tức, “chết” theo. Cơ thể như một toàn bộ, tuy đã chết, nhưng một số bộ phận khác, vẫn có thể còn làm việc (do đó, có trường hợp người ta tự nguyện hiến tim, thận). Thuật ngữ “trạng thái thứ ba” quy cho một quá trình, qua đó, những tế bào chết tự tái-tổ-chức vào trong những cấu trúc đa-tế-bào hoàn toàn mới và phát triển những khả năng mà chúng không bao giờ có trước đó. Các nhà khoa học gọi đó là những “anthrobots” (robot sinh học). Chúng tự chuyển dịch trong cái cơ cấu đã chết và thực hiện những chức năng vượt ra ngoài vai trò sinh học nguyên thủy của chúng. Quả là một khám phá lý thú.
Phải chăng Phạm Chi Lan đã sống và viết trong “trạng thái thứ ba” với tâm thế của một tâm hồn trong sáng và một nghị lực mạnh mẽ, vượt qua sự suy đồi của một thể xác đang trên tiến trình tự hủy!
(Xin được nhắc lại: đây chỉ là một liên tưởng tình cờ của người viết về mặt khái niệm, để kết luận bài viết ngắn này, hoàn toàn không phải là một so sánh cụ thể).
Phạm Chi Lan sinh năm 1962 tại Sài Gòn, cùng gia đình đến định cư ở Mỹ sau biến cố Tháng Tư, 1975, lúc mới 13 tuổi, cư ngụ tại Dallas, tiểu bang Texas. Dù bị tật nguyền vì bạo bịnh từ nhỏ, Phạm Chi Lan vượt lên trên số phận, tiếp tục theo học và trở thành một chuyên viên điện toán, làm việc liên tục trong hơn 20 năm. Cô là sáng lập viên kiêm chủ bút của “Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng” (7/1995-4/2001), tạp chí văn chương đầu tiên của người Việt trên mạng lưới toàn cầu. Ngoài ra, Phạm Chi Lan còn cộng tác với báo Trẻ dưới bút hiệu Phan Trầm Thư. Phạm Chi Lan qua đời ngày 21 Tháng Chín, năm 2009, sau hơn hai năm chống chọi lại căn bịnh nan y. Tác phẩm đã xuất bản: “Miền Lặng” (tập truyện), “Niệm Khúc Hải Đăng” (tập thơ). Ngoài ra, cô còn có truyện in chung trong trong hai tuyển tập Văn Học Nghệ Thuật Liên Mạng.
Nhiều Trump sẽ xuất hiện trong chính trường Mỹ, không chỉ một Donald?
Lời tiết lộ của Lara, con dâu nhà Trump về hướng đi sắp tới của các thành viên trong gia đình, trong một cuộc phỏng vấn trên podcast với Miranda Devine
Tết ở Sài Gòn, nhiều người nghèo vẫn mưu sinh dưới nắng nóng
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Những ngày Tết Bính Ngọ, phố xá Sài Gòn thông thoáng, vắng xe cộ nhưng có nhiều người nghèo vẫn miệt mài mưu sinh xuyên Tết dưới cái nắng chang chang trên đường phố.
Theo ghi nhận của báo Thanh Niên hôm 18 Tháng Hai (Mùng Hai Tết Bính Ngọ), nếu như buổi sáng phố xá Sài Gòn mát mẻ, dễ chịu thích hợp cho các hoạt động ngoài trời thì vào buổi trưa, thời tiết thành phố trở nên oi bức khó chịu vì nắng nóng. Thế nhưng, ngoài đường, nhiều người nghèo vẫn phải miệt mài mưu sinh để có cái ăn.
Bà Cúc, 62 tuổi, bán vé số ở phường Phú Định, cho biết Tết này bà vẫn đi bán xuyên Tết, không nghỉ.
“Mấy ngày gần đây, trưa và chiều trời nắng nóng lắm. Tôi mặc áo khoác, mang khẩu trang che chắn, cũng đi ở chỗ mát, chứ ra nắng nhiều là bị say nắng. Tết vé số vẫn bán được, mình có việc để làm thì làm chứ nghỉ Tết không làm ra tiền. Có người mua vé số đầu năm cũng lì xì cho tôi vài tờ vé số, thấy cũng vui,” bà Cúc cho biết.
Chở khách vào Bến Xe Miền Tây, một shipper không nêu tên tranh thủ tìm bóng râm uống nước, trú nắng. Bóng mát cây xanh là những địa điểm nghỉ trưa lý tưởng cho nhiều người mưu sinh ngoài đường phố.
Nói với báo Thanh Niên, anh cho biết ngày Tết mình vẫn tiếp tục công việc mưu sinh như thường ngày để có thêm thu nhập.
Theo anh, những ngày này đường phố thông thoáng, chạy xe cũng thuận tiện, dễ dàng hơn. Tuy nhiên, trời nắng vào buổi trưa khiến anh cảm thấy khó chịu, dù đã che chắn cẩn thận, mang theo đủ nước khi đi làm.
“Trời nắng như vậy mà không chuẩn bị kỹ là đi làm dễ bị say nắng lắm. Sài Gòn có những ngày Tết vắng xe, thông thoáng cũng hay hay, tôi cũng tranh thủ làm vì ít ngày nữa khi mọi người trở lại thành phố là xe cộ lại đông đúc như cũ,” anh cho biết. (Tr.N) [kn]
Những mẫu xe 2026 tốt nhất cho người lớn tuổi
QUẬN CAM, California (NV) – Đánh giá một chiếc xe phụ thuộc nhiều yếu tố. Một chiếc xe tuyệt vời cho thanh thiếu niên có thể không phải là lựa chọn lý tưởng cho người trung niên. Và khi một người đã đến tuổi về hưu, những gì họ muốn và cần từ chiếc xe lại thay đổi một lần nữa.
Theo trang mạng tin tức xe hơi cars.usnews.com, người lớn tuổi cần một chiếc xe lái thoải mái. Nó phải dễ dàng lên xuống, có xếp hạng an toàn khi va chạm tốt, nhiều tính năng hỗ trợ người lái, hệ thống thông tin giải trí dễ điều khiển. U.S News đã tổng hợp danh sách một số xe đáp ứng những tiêu chí này, là những lựa chọn phù hợp cho người lái lớn tuổi.
⦁ Lựa chọn của Ban Biên Tập : 2026 Toyota RAV4
Xếp hạng của U.S. News: 8.2/10
Giá: $29,800
Toyota RAV4 thoải mái và dễ lái. Tất cả các phiên bản của đời 2026 chỉ sử dụng hệ thống truyền động hybrid, mang lại mức tiết kiệm nhiên liệu vượt trội, lên đến 48/42 mpg trong thành phố/trên xa lộ. Nhiều tính năng an toàn được trang bị tiêu chuẩn; hệ thống thông tin giải trí được cải tiến dễ sử dụng, là “một trong những hệ thống tốt nhất được cung cấp trong bất kỳ chiếc xe nào, ở bất kỳ phân khúc nào.” RAV4 không nhanh và mạnh như xe thể thao, nhưng có khả năng vận hành ổn định, có tùy chọn hệ dẫn động bốn bánh để tăng độ bám đường.
⦁ Lựa chọn tiết kiệm nhất: 2025 Kia Soul
Xếp hạng của U.S. News: 9.1/10
Giá: $20,490
Chỉ có một vài mẫu xe trên thị trường có giá khởi điểm thấp hơn Kia Soul. Mẫu xe SUV Đại Hàn này cũng có xếp hạng tổng thể cao, là một lựa chọn tuyệt vời về giá trị. Soul có khoang nội thất đa năng, kiểu dáng thẳng đứng kết hợp cá tính với tính thực dụng. Nó lý tưởng cho những người lái xe lớn tuổi thích cả cá tính và sự thoải mái. Kích thước nhỏ gọn giúp việc đậu xe dễ dàng hơn; trần xe cao tạo không gian cabin và khoang hành lý rộng rãi.
Soul có tính năng công nghệ thân thiện với người sử dụng, hệ thống thông tin giải trí đơn giản, có nhiều tính năng an toàn. Mặc dù không có hệ dẫn động bốn bánh và động cơ mạnh mẽ, nhưng khả năng tiết kiệm nhiên liệu và thiết kế năng động của Soul khiến nó trở thành một lựa chọn thông minh.
⦁ Thoải mái nhất: 2026 Genesis GV70
Xếp hạng của U.S. News: 9.2/10
Giá: $48,985
Là một trong những mẫu SUV hạng sang cỡ nhỏ được đánh giá cao nhất của US News, Genesis GV70 là một chiếc xe toàn diện xuất sắc, và là lựa chọn tuyệt vời cho người lái lớn tuổi với khả năng vận hành êm ái, dễ dàng ra vào xe, thiết kế thanh lịch. Với khả năng tăng tốc mượt mà và khả năng điều khiển ổn định, cảm giác lái thú vị.
Nội thất của GV70 sử dụng vật liệu cao cấp, thiết kế tinh tế. Xe có nhiều tính năng công nghệ như Apple CarPlay và Android Auto không dây. Đối với phiên bản 2026, GV70 được nâng cấp với màn hình cảm ứng lớn 27 inch tích hợp cụm đồng hồ và hệ thống thông tin giải trí; đồng thời vẫn giữ nguyên sự thoải mái, độ tin cậy và vẻ sang trọng vốn có.
⦁ Tiết kiệm nhiên liệu tốt nhất: 2026 Toyota Camry
Xếp hạng của U.S. News: 9.4/10
Giá: $29,000
Sau khi được thiết kế lại vào năm ngoái, Toyota Camry hiện chỉ có hệ thống truyền động hybrid rất hiệu quả, với mức tiêu thụ nhiên liệu lên đến 53/50 mpg (thành phố/xa lộ). Chiếc Toyota này cũng nổi tiếng về độ tin cậy, sự thoải mái và dễ sử dụng. Khả năng tăng tốc nhanh, khả năng vận hành ổn định giúp mẫu sedan phổ biến nhất của Toyota trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Nội thất của Camry được trang bị công nghệ thân thiện với người dùng như Apple CarPlay và Android Auto không dây; màn hình cảm ứng thao tác dễ dàng hơn so với thế hệ trước. Hành khách cao lớn có thể thấy không gian trần ghế sau hơi thấp, và cốp xe nhỏ hơn so với một số đối thủ. Tuy nhiên, nhìn chung Camry vẫn là một lựa chọn tốt.
⦁ Đáng tin cậy nhất: 2026 Buick Encore GX
Xếp hạng của U.S. News: 8.4/10
Giá: $26,100
Chuyên gia US News cho rằng Buick Encore GX mang lại cảm giác lái thoải mái, khả năng điều khiển dễ dàng, lý tưởng cho việc lái hàng ngày. Xếp hạng độ tin cậy rất cao, 90/100 càng làm tăng thêm sức hấp dẫn.
Mặc dù kích thước nhỏ gọn, chiếc crossover này lại có khoang cabin rộng rãi đáng ngạc nhiên. Nội thất hướng đến sự đơn giản, với hệ thống thông tin giải trí dễ sử dụng, kết nối điện thoại thông minh nhanh chóng, màn hình cảm ứng nhạy bén.
Mặc dù không có khả năng tăng tốc mạnh mẽ, nhưng Encore GX tiết kiệm nhiên liệu, cảm giác lái dễ chịu, êm ái. Kích thước nhỏ gọn giúp xe dễ dàng di chuyển qua những con phố đông đúc. (HD)
Chú ý vạch kẻ đường màu cam trên xa lộ California
SAN DIEGO, California (NV) –California trong năm 2026 ban hành nhiều luật giao thông mới, với mục đích giảm số tai nạn giao thông chết người ở tiêu bang đông dân nhất nước Mỹ. Theo trang mạng tin tức khoa học www.bgr.com, một dự án sửa chữa xa lộ ở gần San Diego đang thử nghiệm những vạch kẻ đường mà nhiều tài xế chưa quen thuộc. Thay vì các vạch trắng hoặc vàng, đường được sơn các vạch trắng và cam nối tiếp nhau. Mục đích của chúng là để nhắc nhở người lái xe rằng họ đang ở trong khu vực xây dựng.
Đây là một dự án thí điểm của Caltrans và SANDAG Build NCC. Các vạch kẻ này là tạm thời, chỉ sử dụng để cảnh báo người lái xe cần chú ý đặc biệt, chẳng hạn như giảm tốc độ trong khu vực xây dựng. Chúng thu hút sự chú ý của người lái tốt hơn, dễ nhìn thấy hơn vào ban đêm so với các côn màu cam. Chúng cũng dễ dàng đánh dấu nơi bắt đầu và kết thúc khu vực xây dựng, hơn là chỉ dựa hoàn toàn vào biển báo.
Dự án thí điểm này đã thành công; nhiều tài xế nhận thức được mình đang ở trong khu vực thi công. Mặc dù không phải ai cũng biết ý nghĩa của các vạch kẻ này, nhưng màu cam trùng khớp với các côn màu cam đã giúp truyền tải thông điệp tốt.
California không phải là tiểu bang đầu tiên thử nghiệm các vạch kẻ màu cam. Cali học theo mô hình của các tiểu bang khác. Wisconsin là tiểu bang đầu tiên sử dụng từ khoảng một thập niên trước. Tiểu bang này quyết định thử nghiệm các vạch kẻ màu cam do mùa đông khắc nghiệt. Tuyết và muối rải đường có thể khiến tài xế khó nhìn thấy vạch chuyển làn màu trắng trong khu vực thi công. Màu cam được chọn để dể nhìn, thu hút sự chú ý. Kentucky là tiểu bang tiếp theo thử nghiệm chúng vào năm 2019 trong một dự án xây dựng xa lộ liên bang. Tiếp theo là Texas vào năm 2020, Michigan vào năm 2022 và Washington vào năm 2023. Hoa Kỳ cũng không phải là quốc gia duy nhất thực hiện các vạch kẻ màu cam này. Chúng đã được thử nghiệm thành công ở Canada và New Zealand.
Tai nạn trong khu vực sửa chữa đường là một vấn đề nan giải. Theo dữ liệu từ Trung tâm Thông tin An toàn Khu vực Thi công Quốc gia, chỉ trong năm 2023 có 899 trường hợp tử vong do tai nạn trong khu vực thi công. Trong số đó, 40 người là công nhân đang làm việc trên đường. Kể từ năm 2015, số người chết ở các khu vực làm đường dao động từ 700 đến 1,000
Một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2023 được Đại học Purdue công bố, có chủ đề hiệu quả của các vạch kẻ màu cam trong khu vực thi công. Kết quả cho thấy các vạch kẻ này đã giảm 74% số vụ tai nạn do tài xế đi lệch làn đường; phần lớn người lái xe đều thấy chúng hữu ích. Các vạch kẻ màu cam cũng góp phần làm giảm tốc độ xe vào khoảng 4 mph ở các khu vực thi công. Rất có thể trong tương lai các khu vực xây dựng đường sá đều sử dụng vạch kẻ đường màu cam này. (HD)
Có một không hai: Tổng thống Mỹ cầu chứng nhãn hiệu tên họ sau tin đòi đặt tên Trump cho phi trường DC
Có một không hai: Tổng thống Mỹ cầu chứng nhãn hiệu tên họ sau tin đòi đặt tên Trump cho phi trường DC
