Vũ Đình Trọng/SGN

K.TAB là một nhóm chuyên trade fund trên Facebook được nhiều người biết tới trên Facebook trong hơn một năm gần đây.

Trade dịch ra tiếng Việt là “giao dịch,” nhưng ít người dùng. Nhiều người thích dùng chữ “chơi”: “Chơi” stock, “chơi” fund,” “chơi” chứng khoán! Chơi gì mà chơi, sơ sẩy mất cả đống tiền!

Có người dịch thành “đánh” stock, “đánh” fund,” y như đang “đánh” bài ở casino, và họ là một “gambler” thứ thiệt! Nếu xem trade là một loại cờ bạc thì cầm chắc thua cháy túi. Không ít người bị rồi, đừng để đến lượt bạn.

Thế nên, theo tôi thì đừng dịch, cứ gọi là trade thôi.

Để tôi kể cho bạn nghe một câu chuyện về K.TAB, và trò trade fund này. Thú vị lắm.

Từ một “kẻ thua cuộc” đứng lên làm lại từ đầu

Như đã nói, K.TAB là một nhóm chuyên trade fund, với số thành viên hiện nay lên tới… hơn 3,300 học viên.

Nhóm được Andy Huỳnh cùng vài người bạn thành lập vào Tháng Sáu năm 2020, chỉ với mục đích đơn giản là “Kiếm Tiền Ăn Bánh” (viết tắt là K.TAB), chứ không phải để làm giàu.

Bước chân đến Mỹ vào năm 2011,  gia đình Andy cũng như bao người khác bắt đầu một cuộc sống mới nơi xứ người với nhiều khó khăn vất vả. Năm 2014, Andy vào học tại Golden West College với ước mơ trở thành kỹ sư cơ khí. Ước mơ này nhanh chóng tan thành mây khói vì các môn học khó quá. Cuối cùng, anh đành chọn ngành business management. Học trầy trật mãi rồi Andy cũng chuyển lên được Cal State Long Beach. Anh vừa học vừa đi làm ở tiệm trà sữa, thế nhưng khi học xong bằng đại học bốn năm,  tốt nghiệp rồi cũng chẳng biết làm gì vì toàn nước Mỹ đang bị lockdown do COVID-19.”

Giờ nghĩ lại hoàn cảnh thê thảm lúc đó, Andy vẫn thấy sợ, nhưng anh lại cho rằng đó là cơ hội mà Chúa mang đến cho anh, để bắt đầu một con đường mới, dù tiếp tục trải qua nhiều thăng trầm.

Andy kể, lúc đó không làm gì được nên nghiên cứu “chơi” option và penny stock (loại stock vài đôla Mỹ một share). “Thời điểm đó tôi không biết gì về thị trường hết, chỉ chơi liều thôi, nên chẳng biết tại sao mình thắng. Từ số vốn $3,000 ban đầu, tôi thắng lên $15,000, rồi lên đến hơn $30,000.”

Sự thành công dễ dàng làm Andy phấn chấn, anh nghĩ rằng mình đã tìm được một con đường “đầy hoa.” Anh cho biết: “Lúc đó do xã hội bị lockdown, bao nhiêu tiền thất nghiệp chính phủ cho, tôi bỏ hết vào stock. Lúc đầu thắng nhiều khiến mình ngày càng tham, trở thành dân cờ bạc lúc nào không hay.”

Nhưng sau nhiều lần gamble vào những cuộc chơi mà không trang bị đầy đủ kiến thức, Andy thua sạch lại số tiền kiếm được trước đó.

Andy chỉ là một trong hàng triệu người “xây lâu đài trên cát” vào thời điểm đó. Những người không có kiến thức, kinh nghiệm về thị trường chứng khoán bị trả giá cho những nhận định sai lầm, ấu trĩ.

Trước cú sốc đó, Andy chán nản lắm, định bỏ cuộc, tìm nghề khác làm cho yên thân. Anh hỏi Kelly (người yêu của anh lúc đó, sau này là vợ) rằng có nên tiếp tục theo nghề trade này không. Cô ấy trả lời chắc nịch: “Nếu anh muốn, phải học hành đàng hoàng trước khi tiếp tục.”

Quyết định nghe lời người yêu trong thời điểm đó là một quyết định sáng suốt nhất của Andy trong cuộc đời.

Từ ‘kiếm tiền ăn bánh’ đến tự chủ tài chính

“Hồi đó, học cách trade option một khóa khoảng từ $1,000 đến $1,500. Vốn ít quá, nên tôi rủ thêm bốn người bạn nữa tập trung lại tự học, sau đó thành lập nhóm Kiếm Tiền Ăn Bánh, mục đích là để anh em và bạn bè có chỗ chơi với nhau,” Andy kể.

Một người có xuất phát điểm không thuận lợi  như Andy lúc đó, chỉ dám nghĩ thế thôi, kiếm được chút tiền ăn bánh là vui rồi, còn tương lai thì… từ từ tính.

“Năm anh em học mỗi ngày. Sau đó tôi liều lấy hết tiền còn lại trong saving ra trade. Sau những nỗ lực học ngày học đêm, cuối cùng tôi cũng lấy lại những gì đã mất,” Andy kể tiếp.

“Trong nhóm K.TAB có một chị tên Theresa và anh Quang, anh chị ấy khuyên tôi nên hướng dẫn lại những kiến thức đã học để giúp người. Nghe theo lời khuyên của anh chị, đến nay KTAB đã mở được hơn 40 khóa học. Ngoài việc học kỹ thuật trade, học viên còn được học và hướng dẫn riêng, để có thể tự mình trade mà không phụ thuộc bất cứ điều gì.”

Bước ngoặt thay đổi

Khoảng đầu năm 2023, Gina – một admin của KTAB (từng là học trò cũ của Andy) được một người bạn giới thiệu về fund, những công ty chuyên cho mượn tiền để trade.

Nhận thấy khi trade option với tiền túi của mình các thành viên hay bị vấn đề về vốn và tâm lý, khi thắng thì chốt non, thua vì tiếc tiền không dám cắt lỗ dẫn đến thua nặng nề, Gina bàn với Andy đưa fund tới các thành viên, vì ở trade fund có nhiều lợi ích. Lợi ích lớn nhất là vốn ít ($300-$500), từ số vốn đó có thể mang về $6,000-$10,000, và nếu có thua, chỉ cũng thua $300-$500.

Thêm nữa, thao tác trade fund rất đơn giản, không khó như ở option, nên những người không hiểu biết nhiều về máy tính vẫn vào lệnh dễ dàng. Thêm nữa, thời gian trade lại nhiều, thị trường để trade fund mở cửa 23 tiếng một ngày nên ai cũng có thể tìm được cho mình một khoảng thời gian thích hợp để trade.

Sau khi chuyển qua trade fund, số học viên lãnh lương ngày càng tăng. Theo Gina thống kê, tổng số tiền thành viên K.TAB lãnh lương cho đến thời điểm này là hơn $800,000.

Gina cho biết: “Hiện nay trong K.TAB có nhiều thành viên lãnh lương đều đặn, biến việc trade trước đây được xem là phụ (part time) trở thành nguồn thu nhập chính mà chỉ mất chừng 2, 3 giờ làm việc mỗi ngày. Chúng tôi thu tiền học phí chỉ $500, một số tiền học phí mà ai cũng có thể có khả năng trả. Học viên chỉ đóng một lần duy nhất cho lớp fund  và các khóa học mới hàng tháng các anh chị học viên có thể học lại để củng cố thêm kiến thức và cập nhập các phương pháp trade mới. Ngoài ra, mỗi buổi sáng chúng tôi đều live trade chung với học viên từ 1-2 tiếng đồng hồ, chúng tôi không thu thêm lệ phí hàng tháng cho việc này vì coi đó là những buổi thảo luận chung để luyện tập cho học viên để nâng cao trình độ và kiến thức.”

Những bài học giá trị từ K.TAB

Gina phỏng vấn một số học viên, chỉ trong tháng đầu tiên sau khi học đã lãnh lương từ công ty fund, cũng có những người học viên lãnh lương sau 2-3 năm chơi option giờ đổi qua trade fund mà chưa bao giờ rút tiền về.

Sau các cuộc phỏng vấn này, Gina rút ra đa số traders đều mắc phải các lỗi rất quan trọng như overtrade, avg down, move stop loss, mặc dù trong lớp Andy đã nhiều lần nhắc nhở.

Gina cho biết, trading là một cuộc chơi trí tuệ, việc học chỉ chiếm khoảng 30% sự thành công, 70% còn lại là tâm lý. Để có được thành công, điều quan trọng là phải biết chiến thắng bản thân mình để đưa mình vào khuôn phép, vì điều kiện đầu tiên của một trader thành công là một trader  có tính kỷ luật cao, chứ không phải là một trader chỉ dựa vào sự may mắn.

Andy cũng chia sẻ: “Khi bạn lao vào trade như một con thiêu thân, như một một con bạc, bạn có thể thắng rất nhiều, nhưng một ngày nào đó bạn sẽ mất hết.

Sau tất cả, trading là trò chơi của tâm lý, bạn không cần phải thắng market, hay thắng ai. Bạn chỉ cần thắng bản thân mình mỗi ngày là được. Khi bạn trade thắng (đủ tiền) hãy đứng dậy, nếu thua đúng stoploss quy định, bạn cũng đứng dậy. Hãy tạo cho mình một điểm dừng, vì ai cũng sẽ có một ngày làm việc không suôn sẻ. Chín ngày trước bạn đã làm rất tốt, chỉ có ngày thứ mười thất bại, thế thì tại sao bạn lại phá banh mọi thứ mình đã gây dựng trong chín ngày qua, để rồi lại bắt đầu từ con số 0?”

Biết đủ là thành công!

Như thế, bài học lớn ở đây là chiến thắng bản thân, chứ không phải làm thỏa mãn cơn thịnh nộ nhất thời của một con bạc khát nước trong con người bạn. Chiến thắng sẽ đến với tất cả những người biết dừng lại đúng lúc, dù thắng hay thua.

Lâm Chi/SGN

Các vụ lừa đảo tinh quái vẫn xảy ra trong khi nhiều ngân hàng phủi tay trách nhiệm. Trong bài báo ngày 18 Tháng Ba 2024, TIME đã cung cấp nhiều chi tiết đáng tham khảo…

Nạn nhân Venessa Dikousman thuật rằng mình đã cảnh giác cao độ khi nhận cuộc gọi từ một người lạ vào Tháng Mười Một 2023. Người lạ cho biết hắn là nhân viên ngân hàng Wells Fargo. Trong khi Venessa Dikousman nói chuyện với hắn, thân nhân Venessa gọi vào chính số điện thoại đang được dùng để gọi đến máy của Venessa, nhằm kiểm tra chắc chắn rằng đó là đường dây dịch vụ khách hàng thuộc Wells Fargo.

Tay “nhân viên” Wells Fargo thông báo, tài khoản của Venessa đã bị đột nhập, và Venessa phải gửi $3,500 thông qua ứng dụng thanh toán Zelle để vụ việc được giải quyết. Venessa gửi trước $1,000 nhưng ngay sau đó nhận ra mình bị lừa. Venessa gọi cho Wells Fargo báo cáo vụ việc. Như nhiều trường hợp tương tự, Wells Fargo từ chối hoàn trả $1,000 cho Venessa Dikousman.

Theo quy định liên bang, các tổ chức tài chính chỉ bồi thường trong những trường hợp liên quan các giao dịch “trái phép”, nghĩa là vụ chuyển tiền không được đích thân người tiêu dùng (chủ tài khoản) chấp thuận. Nếu khách hàng đồng ý hoặc xác nhận chuyển khoản cho ai đó, ngân hàng sẽ không phải hoàn trả lại khi xảy ra vụ lừa bịp. Trong trường hợp Venessa Dikousman, phải đến khi TIME can thiệp và liên hệ với Wells Fargo, bốn tháng sau khi vụ lừa đảo xảy ra, ngân hàng mới đồng ý hoàn lại $1,000 cho nạn nhân…

Với cơn sốt lừa đảo ngày càng tinh vi, nhiều người cho rằng đến lúc phải thay đổi luật và ngân hàng phải chịu trách nhiệm rõ ràng hơn. Ranh giới giữa các giao dịch được ủy quyền và trái phép ngày càng mờ nhạt. Các chuyên gia cho rằng ngân hàng cần có trách nhiệm hơn trong việc ngăn chặn hành vi lừa đảo, và ngân hàng không thể nói vụ việc không phải chúng tôi gây ra nên chúng tôi chẳng có trách nhiệm gì ở đây.

Zelle, được điều hành bởi Early Warning Services, một công ty công nghệ tài chính thuộc sở hữu của bảy ngân hàng, trong đó có Wells Fargo, cho biết họ đã giúp giảm tỷ lệ gian lận và lừa đảo thông qua những biện pháp phòng ngừa; rằng các vụ gian lận hoặc lừa đảo được báo cáo hiện chỉ chiếm không đến 1/10 của 1% giao dịch. Early Warning Services cũng cho biết kể từ ngày 30 Tháng Sáu 2023, trong một số trường hợp lừa đảo mạo danh, ngân hàng và các công ty cung cấp thẻ tín dụng sẽ hoàn trả lại cho chủ tài khoản.

Tuy nhiên, theo Ủy ban Thương mại Liên bang, khách hàng đã mất gần $8.8 tỷ bởi các vụ lừa đảo vào năm 2022, tăng 30% so với năm trước. Ian Mitchell, người sáng lập The Knoble (một liên minh gồm các chủ ngân hàng và các cơ quan quản lý nói chung), cho biết, tỉ lệ lừa đảo đang tăng, và “không như bốn năm trước.”

Đó là thời điểm mà việc phát hiện trò lừa đảo tương đối dễ, khi nạn nhân nhận email hoặc tin nhắn văn bản, yêu cầu gửi tiền đến một email hoặc số điện thoại lạ. Trước đây, trò này dễ bị phát hiện, vì thông tin hướng dẫn chuyển khoản thường bị lỗi sai chính tả hoặc lỗi ngữ pháp. Giờ đây, với trợ giúp của trí tuệ nhân tạo (AI), những lỗi vớ vẩn như vậy gần như không còn.

Một trong những hành vi lừa đảo phổ biến nhất (tương tự trường hợp Venessa Dikousman) là lừa đảo mạo danh (imposter scam), khi thủ phạm giả làm người khác. Bọn này có thể làm giả số điện thoại, như thể đang gọi từ ngân hàng hoặc một người nào đó mà nạn nhân biết. Mức độ tinh vi của bọn tội phạm này đã đạt đến “trình độ thượng thừa”. Trong một vụ, khi đang tìm nhà thuê trên trang web Apartments.com, một nạn nhân được yêu cầu gửi cho “chủ nhà” $2,000 thông qua Zelle, để “mọi công việc liên quan giấy tờ” được thực hiện thuận tiện và nhanh chóng. Hóa ra là gặp siêu lừa.

Theo Trung tâm Nguồn Danh tính Trộm cắp (Identity Theft Resource Center), chỉ trong năm 2023, có đến 3,205 vụ vi phạm dữ liệu được báo cáo, ảnh hưởng đến khoảng 353 triệu người. Đó là mức tăng 72% so với mức cao nhất trong lịch sử vào năm 2021. Có trong tay những thông tin chẳng hạn địa chỉ, nơi sinh hoặc thậm chí bốn số cuối SSN (An sinh Xã hội) của nạn nhân, bọn lừa đảo có thể dễ dàng đưa vào bẫy những người tỉnh táo nhất.

Nạn nhân Ryan Feldman kể lại, không hiểu bằng cách nào, bọn lừa biết rất rõ về mình. Tháng Mười Hai 2023, một kẻ tự xưng là nhân viên Wells Fargo gọi điện, báo cho biết ai đó đã sử dụng thẻ tín dụng của Ryan để mua hàng tại một tiệm ở Florida. Nghe có vẻ hợp lý và đúng với thực tế, bởi Ryan vừa trở về từ Florida. Người gọi còn đọc vanh vách địa chỉ và bốn số cuối trong số thẻ Wells Fargo của Ryan. Rồi hắn yêu cầu cung cấp số pin mà ngân hàng vừa gửi tới điện thoại của Ryan. Nạn nhân đọc mã pin ấy, rồi mã pin khác, cuối cùng phát hiện mình không thể đăng nhập vào tài khoản…

Một số kẻ lừa đảo thậm chí thành thạo kỹ thuật làm giả giọng người thân của nạn nhân, bằng cách thu thập giọng từ tài khoản mạng xã hội hoặc hộp thư thoại, rồi dùng phần mềm chuyên dụng để tạo ra giọng y như thật. Gary Schildhorn, một luật sư ở Philadelphia, cho biết ông nhận được một cuộc gọi vào Tháng Hai 2020.

Người gọi không ai khác hơn là cậu con trai Brett của ông. “Brett” vừa khóc vừa nói rằng mình bị tai nạn giao thông và bị cảnh sát tạm giữ ở đồn. “Brett” yêu cầu gọi một luật sư công. Dĩ nhiên ông bố Gary Schildhorn gọi ngay tức thì. Tay “luật sư công” đưa cho Schildhorn số điện thoại của tòa án địa phương. Khi gọi đến “tòa”, Schildhorn được xác nhận rằng con trai ông đang bị tạm giam, và ông nên nhờ luật sư công giúp nộp tiền thế chân $9,000… Thuật lại vụ việc, Gary Schildhorn kể rằng giọng nói trong điện thoại “chính xác” là giọng của con trai ông!

Cho đến nay, hầu hết ngân hàng đều có thể né trách nhiệm pháp lý, một phần nhờ đạo luật năm 1978 có tên Đạo luật chuyển tiền điện tử (Electronic Funds Transfer Act). Quy định E (Regulation E) trong đạo luật này nói rằng các ngân hàng không chịu trách nhiệm pháp lý đối với những giao dịch được khách hàng ủy quyền. Điều này cần phải thay đổi – nhiều người lên tiếng. Người ta kêu gọi Cơ quan Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng (Consumer Financial Protection Bureau – CFPB) phải làm rõ phạm vi của Quy định E.

Tháng Mười 2022, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren đã gửi thư tới CFPB, yêu cầu cơ quan này phải buộc các ngân hàng chịu trách nhiệm rõ ràng hơn trong những vụ khách hàng bị lừa, ngay cả khi các giao dịch được ủy quyền (tức được khách hàng đồng ý). Thời điểm hiện tại, Zelle và các ngân hàng như Wells Fargo, Citibank và Capital One đang đối mặt loạt vụ kiện từ khách hàng. Ngày 30 Tháng Giêng 2024, Bộ trưởng Tư pháp New York Letitia James thậm chí đã kiện Citibank, cáo buộc rằng ngân hàng này chưa triển khai đầy đủ các biện pháp bảo mật để bảo vệ tài khoản người tiêu dùng.

__________