Nóng lên cuộc chiến gerrymandering

Hiếu Chân/Người Việt

Những lá phiếu đầu tiên của mùa bầu cử giữa kỳ 2026 đã được bỏ vào thùng phiếu, nhưng khắp nơi, trận chiến phân chia lại khu vực bầu cử Quốc Hội vẫn đang diễn ra quyết liệt, lôi kéo cả Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ (TCPV) vào cuộc tranh chấp pháp lý và báo hiệu một bước lùi của nền dân chủ Mỹ.

Trụ sở Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ. (Hình minh họa: Andrew Harnik/Getty Images)

Đến thời điểm này có ít nhất tám tiểu bang đã hoàn tất việc vẽ lại bản đồ bầu cử Quốc Hội, áp dụng cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào Tháng Mười Một, 2026.

Đó là các tiểu bang Texas, California, Florida, Missouri, North Carolina, Ohio, Tennessee và Utah. Hai tiểu bang đang tranh tụng trước tòa liên quan tới vấn đề này là Louisiana và Virginia. Một số tiểu bang khác đang rục rịch vẽ lại bản đồ bầu cử, nếu không kịp dùng cho năm nay thì để dành cho cuộc bầu cử 2028, gồm Colorado, Georgia, Mississippi, Arizona, New Jersey, New York và Washington.

Tại sao các tiểu bang phải vẽ lại bản đồ bầu cử Quốc Hội và làm như vậy có tác dụng gì?

Gerrymandering – thủ đoạn thao túng bầu cử

Theo thông lệ, bản đồ hành chánh Hoa Kỳ chia thành 435 khu vực bầu cử, bầu ra 435 dân biểu Hạ Viện liên bang. Cứ mười năm một lần, nước Mỹ tổng kiểm kê dân số và các tiểu bang căn cứ vào biến động dân số, số dân tăng hay giảm, khu vực nào tăng/giảm, mà vẽ lại bản đồ bầu cử, có hiệu lực mười năm. Vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử khi chưa kiểm kê dân số là chuyện hiếm khi xảy ra. Nhưng năm nay nhiều nơi đột ngột vẽ lại bản đồ giữa hai kỳ kiểm kê dân số, gây ra một trong những cuộc chiến chính trị gây tranh cãi gay gắt nhất trong lịch sử hiện đại.

Chia lại khu vực bầu cử Quốc Hội, gọi là “gerrymandering” – theo tên của Elbridge Gerry, thống đốc thứ chín của Massachusetts (1810-1812), người đầu tiên phê chuẩn kế hoạch vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử theo những hình thù quái dị để giành ưu thế cho một đảng chính trị – thực ra là một một mánh lới được cả hai đảng Dân Chủ và Cộng Hòa sử dụng để lũng đoạn kết quả bầu cử, giành ưu thế một cách không chính đáng.

Đa số cử tri Mỹ không ủng hộ gerrymandering bởi vì nó cho phép các đảng chính trị “dàn xếp trước” kết quả bầu cử, xói mòn thể chế dân chủ, triệt tiêu quyền tự do lựa chọn của cử tri theo kiểu “đảng cử, dân bầu” như dưới chế độ cộng sản. Kết quả bầu cử có vẻ như đã được định trước trên bàn của các chính trị gia, quyền bỏ phiếu của người dân chỉ còn là bánh vẽ. Cuộc bầu cử 2024 chẳng hạn, người dân ở 92% số khu vực bầu cử biết chính xác ai sẽ đại diện khu vực mình trước ngày bỏ phiếu, theo tường trình của báo The New York Times. Thế nhưng, gerrymandering vẫn cứ diễn ra, càng ngày càng trắng trợn và lộ liễu.

Sao phải vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử?

Hiện nay quyền kiểm soát Hạ Viện của đảng Cộng Hòa đang rất mong manh: 217 dân biểu Cộng Hòa so với 212 dân biểu Dân Chủ. Nguy cơ đảng Cộng Hòa mất đa số tại Hạ Viện trong cuộc bầu cử giữa kỳ 2026 càng ngày càng rõ, một phần vì đảng cầm quyền thường mất đa số Quốc Hội vào tay đảng đối lập và phần khác vì tỷ lệ ủng hộ Tổng Thống Donald Trump đang rơi xuống mức thấp đáng ngại.

Xét về xu thế lịch sử, trong 42 cuộc bầu cử giữa kỳ từ năm 1850 đến nay, đảng cầm quyền của tổng thống đã thua đến 38 lần, vì cử tri muốn nhánh lập pháp nằm trong tay đảng đối lập để kiểm soát và cân bằng quyền lực của nhánh hành pháp. Theo xu thế này, năm 2026 được dự đoán là có nhiều thuận lợi cho đảng Dân Chủ. Ngoài ra, các cuộc thăm dò dư luận cho thấy tỷ lệ ủng hộ dành cho ông Trump đang chạm đáy – một khảo sát do Trung Tâm Nghiên Cứu Pew công bố đầu Tháng Năm, 2026, cho thấy chỉ có 34% người Mỹ ủng hộ ông. Từ đó, nhiều chiến lược gia Cộng Hòa lo ngại một “làn sóng xanh” (Blue Wave) sẽ tràn tới, “đảng con lừa” sẽ đá văng “đảng con voi” khỏi cả hai “sới” Quốc Hội.

Nếu mất Hạ Viện, và có thể cả Thượng Viện, vào tay đảng Dân Chủ, Tổng Thống Trump và đảng Cộng Hòa sẽ gặp vô vàn khó khăn trong những năm tới. Vì thế ông Trump và đảng Cộng Hòa phải giữ quyền kiểm soát Hạ Viện bằng mọi giá, mà cách đơn giản nhất là thực hiện gerrymandering ở những tiểu bang mà họ nắm quyền, sao cho các ứng cử viên Cộng Hòa thu được nhiều phiếu hơn đối thủ Dân Chủ.

Nên để ý ở các tiểu bang do Cộng Hòa nắm quyền, cơ quan lập pháp tiểu bang có quyền vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử miễn là không phạm lỗi kỳ thị sắc tộc; còn ở các tiểu bang Dân Chủ việc vẽ bản đồ được giao cho các ủy ban độc lập phi đảng phái thực hiện mỗi thập niên một lần. Do vậy, các tiểu bang “xanh” muốn vẽ lại bản đồ bầu cử thì phải trưng cầu dân ý trong khi ở các tiểu bang “đỏ” chỉ cần Quốc Hội tiểu bang thông qua là được. Do Cộng Hòa kiểm soát cơ quan lập pháp của 26 tiểu bang, Dân Chủ chỉ kiểm soát 15 tiểu bang, nên trong việc vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử thì Cộng Hòa chiếm ưu thế tuyệt đối.

Cuộc chiến bản đồ

Đối mặt với nguy cơ mất đa số Hạ Viện vào tay đảng Dân Chủ đối lập, Tháng Bảy năm ngoái, ông Trump gây sức ép buộc các tiểu bang “đỏ” phải thực hiện gerrymandering, quyết vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử dù đang giữa hai kỳ kiểm kê dân số. Texas xông lên đi đầu. Tháng Tám, 2025, với số phiếu 88-52, Hạ Viện Texas do Cộng Hòa kiểm soát đã thông qua bản đồ mới với ý đồ giành thêm năm ghế, đưa số dân biểu Cộng Hòa Texas trong Hạ Viện liên bang lên 30/38 người! Bản đồ mới của Texas bị tòa liên bang cho là hành vi thao túng địa giới bầu cử, nhưng vẫn được sáu thẩm phán bảo thủ trong TCPV cho phép sử dụng. Năm tiểu bang Cộng Hòa khác lần lượt theo gương Texas, gồm Florida (thêm 4 ghế), Missouri (+1), South Carolina (+1), Ohio (+2) Tennessee (+1). Vẽ lại bản đồ bầu cử sáu tiểu bang này, Cộng Hòa hy vọng giành thêm 15 ghế trong cuộc bầu cử sắp tới.

Trước thủ đoạn thao túng bầu cử trắng trợn của Texas, tiểu bang California phải tổ chức trưng cầu dân ý bất thường về Proposition 50 vào Tháng Mười Một năm ngoái, thu hồi thẩm quyền của ủy ban độc lập và cho phép Quốc Hội tiểu bang phân chia lại khu vực bầu cử. Hành động của California được coi là một giải pháp “tạm thời” và có tính chất đối phó, nhằm giành thêm năm ghế dân biểu liên bang để vô hiệu hóa thủ đoạn gerrymandering của Texas. Theo các nhà phân tích bầu cử, bản đồ mới của California làm cho đảng Cộng Hòa chỉ có thể chiến thắng ở bốn trong 52 khu vực bầu cử, tương đương 8% trong khi thành phần cử tri ghi danh theo đảng Cộng Hòa ở California là 32%.

Theo gương California, hôm 21 Tháng Tư, Virginia tổ chức trưng cầu dân ý để chia lại khu vực bầu cử. Với kết quả 52% thuận, 49% chống, bản đồ mới của Virginia có thể tăng thêm bốn ghế dân biểu liên bang cho Dân Chủ, vô hiệu hóa nỗ lực gerrymandering của Florida. Nhưng Tòa Án Tối Cao Virginia, với số phiếu 4-3, hôm 6 Tháng Năm, đã bác bỏ bản đồ này với lý do sai sót về thủ tục lập pháp, giáng một đòn mạnh vào tham vọng của đảng Dân Chủ.

Thông tin mới nhất, theo nhật báo Người Việt (11 Tháng Năm, 2026), là hôm Thứ Hai, 11 Tháng Năm, lãnh đạo Virginia đã yêu cầu TCPV Hoa Kỳ can thiệp khẩn cấp, cho phép sử dụng bản đồ khu vực bầu cử đã được 52% cử tri Virginia thông qua trong cuộc trưng cầu dân ý. Chánh Án TCPV John Roberts sẽ phản hồi yêu cầu này trước tối Thứ Năm, 14 Tháng Năm, 2026. Chưa rõ Chánh Án John Roberts sẽ phán quyết như thế nào, nhưng nếu TCPV đứng về phía Tòa Án Tối Cao Tiểu Bang Virginia thì lần đầu tiên có một hiện tượng tư pháp kỳ lạ: ý kiến phản đối của một thẩm phán tòa tối cao tiểu bang lại vô hiệu hóa ý chí của đa số cử tri tiểu bang đó!

Dù sao, đến thời điểm này có thể thấy đảng Cộng Hòa đã thành công trong việc sử dụng thủ đoạn gerrymandering để thao túng cuộc bầu cử giữa kỳ theo ý ông Trump. Tính sơ bộ, vẽ lại bản đồ có thể giúp cho Cộng Hòa tăng thêm được 15 đến 17 ghế dân biểu Hạ Viện, trong khi Dân Chủ chỉ có thể thêm được sáu ghế ở California và Utah; bù qua sớt lại, Cộng Hòa vẫn  có thêm được 10-12 ghế dân biểu so với trước khi phân chia lại địa hạt bầu cử.

Cảm nhận của cử tri mới quyết định

Nhưng những con số vừa nêu chỉ là dự đoán của các nhà chiến lược chính trị, chưa hẳn đã là sự lựa chọn của cử tri. Có một thế lực mà không một nhà lập bản đồ nào có thể kiểm soát hoàn toàn: cảm nhận của người dân về hiện tình đất nước sẽ quyết định lá phiếu của họ.

Hơn một năm rưỡi cầm quyền của đảng Cộng Hòa đã đem lại cho người dân nhiều cay đắng. Chính sách thuế quan và cuộc chiến của ông Trump ở Trung Đông đẩy giá xăng dầu và hàng hóa tăng chóng mặt, cuộc sống của người nghèo và trung lưu càng ngày càng chật vật, các định chế dân chủ bị xói mòn, vị thế siêu cường của nước Mỹ bị lung lay do các đồng minh và đối tác xa lánh, trong khi những đối thủ như Nga và Trung Cộng lợi dụng khó khăn của Mỹ để qua mặt. Không chỉ các cử tri Dân Chủ tức giận mà các cử tri Cộng Hòa cũng thất vọng sâu sắc. Ở cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2018, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, tình thế quốc gia chưa tệ như hiện nay mà đảng Dân Chủ đã giành lại quyền kiểm soát Hạ Viện và tăng thêm 40 ghế!

Chia lại khu vực bầu cử theo kiểu gerrymandering có thể không cứu được đảng Cộng Hòa. Một khối cử tri Dân Chủ được huy động đủ mạnh thì hoàn toàn có thể lật ngược thế cờ tại những khu vực mà những người vẽ bản đồ coi là “an toàn” cho đảng Cộng Hòa; bản đồ mới của Ohio chẳng hạn có thể giúp Cộng Hòa giành thêm hai ghế, hoặc không có ghế nào cả, tùy vào bối cảnh chính trị diễn ra vào Tháng Mười Một tới. Chính vì vậy mà Karl Rove, chiến lược gia kỳ cựu của đảng Cộng Hòa, thậm chí còn cho rằng thủ đoạn gerrymandering vừa qua sẽ phản tác dụng khi trò chuyện với Trey Gowdy của đài Fox News hôm Chủ Nhật vừa qua. [kn]

Ngoại trưởng Mỹ có còn mang tên Rubio khi vào Trung Quốc hay không?

play-rounded-fill
Ngoại trưởng Mỹ có còn mang tên Rubio khi vào Trung Quốc hay không?

Bốn điều nên làm giúp tiết kiệm khi mua xe hybrid 2026

QUẬN CAM, California (NV) – Việc giá xăng cao khiến nhiều người lái cân nhắc mua một chiếc xe hybrid trong năm 2026. Tin vui là thị trường hiện có rất nhiều mẫu xe hybrid để lựa chọn. Nhiều mẫu xe có giá bán không cao hơn nhiều so với các phiên bản xăng tương ứng. Trang mạng tin tức xe hơi https://autos.yahoo.com đã đưa ra bốn lời khuyên hữu ích từ các chuyên gia xe hơi của tạp chí Edmunds, cung cấp những thông tin để mua được một chiếc xe hybrid tiết kiệm chi phí.

2026 Toyota Prius là nhà vô địch về mức tiết kiệm nhiên liệu. (Hình: HD/Người Việt)
  • Chọn những mẫu xe hybrid có thời gian hoàn vốn ngắn nhất:
    Nên chọn mua những mẫu xe hybrid có mức giá chênh lệch không quá lớn so với phiên bản chạy xăng, giúp nhanh chóng lấy lại khoản chênh lệch giá nhờ vào tiền tiết kiệm xăng khi sử dụng. Ví dụ, phiên bản hybrid SE của 2026 Hyundai Santa Fe, một mẫu SUV 3 hàng ghế của Hyundai, giá chỉ cao hơn phiên bản xăng $1,350. Theo số liệu từ Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA), phiên bản hybrid này có thể giúp chủ xe tiết kiệm tới $850 tiền xăng mỗi năm so với phiên bản xăng (giả định đi khoảng 15.000 dặm mỗi năm.) Như vậy, khoản tiền tiết kiệm từ tiền xăng có thể giúp hoàn lại khoản chi phí mua cao hơn trong vòng chưa đầy hai năm.

Hai ví dụ khác là Ford Maverick- mẫu xe pickup cỡ nhỏ của Ford, và Lexus NX- mẫu SUV hạng sang cỡ nhỏ. Chúng cũng có khả năng hoàn vốn nhanh hơn các mẫu xe khác trên thị trường nếu chọn phiên bản hybrid. Ngược lại, một số mẫu xe hybrid có thể sẽ mất tới vài năm mới có thể bù đắp khoản chênh lệch giá mua. Thí dụ như phiên bản hybrid của chiếc 2026 Honda Civic có giá bán cao hơn $2,700 so với phiên bản xăng; EPA ước tính rằng việc phiên bản hybrid này chỉ giúp tiết kiệm được $450 chi phí xăng mỗi năm. Tất nhiên, Civic Hybrid có nhiều ưu điểm khác, sẽ thích hợp với những người mua không chỉ nhắm vào sự tiết kiệm.

 

  • Tìm kiếm những mẫu xe có mức tiết kiệm xăng (MPG) nổi bật:
    Nếu chỉ tập trung vào tiết kiệm tiền xăng, hãy chọn mua một chiếc hybrid có mức tiết kiệm nhiên liệu cao. 2026 Toyota RAV4 là một lựa chọn tuyệt vời cho dòng SUV cỡ nhỏ. Xe chỉ được sản xuất dưới dạng xe hybrid, đạt mức tiết kiệm nhiên liệu kết hợp ước tính theo EPA lên tới 43 MPG. Nhỏ gọn hơn RAV4 là Kia Niro có thể đạt mức tiêu thụ lên tới 53 MPG. Còn nếu muốn tìm kiếm mẫu xe hybrid hiệu quả nhất trong năm 2026, câu trả lời là một cái tên nghe thuộc: Toyota Prius. Một chiếc Prius đời 2026 có thể đạt mức tiết kiệm xăng kết hợp theo EPA lên tới 57 MPG.

 

  • Chọn mua xe đã qua sử dụng được chứng nhận để có mức giá tốt hơn:
    Nhiều người chấp nhận mua xe cũ một vài năm để tránh được khoản mất giá nhanh nhất của một chiếc xe mới. Một mẫu xe hybrid đã sử dụng một hay hai năm có thể có mức giá tương đương hay thấp hơn so với một chiếc xe xăng trong cùng phân khúc. Nên chọn mua những chiếc xe hybrid cũ đã qua quy trình kiểm định và được cấp chứng nhận (certified pre-owned), bởi chúng thường đi kèm với điều kiện bảo hành bổ sung. Các đại lý thường có xu hướng giảm giá đối với những mẫu xe bán chậm nhằm đẩy nhanh việc luân chuyển hàng tồn kho.

 

  • Các mẫu SUV hybrid 3 hàng ghế đời mới có thể giúp tiết kiệm nhiều hơn:
    Các mẫu SUV 3 hàng ghế sử dụng động cơ hybrid là lựa chọn tuyệt vời cho những gia đình đông người và muốn tiết kiệm chi phí nhiên liệu. Hiện nay có nhiều các mẫu xe hybrid 3 hàng ghế tốt trên thị trường. Ví dụ như mẫu 2026 Hyundai Palisade Hybrid SEL hoàn toàn mới; có thể tiết kiệm tới $1,100 mỗi năm so với phiên bản xăng (giả định quãng đường di chuyển 15,000 dặm mỗi năm), sẽ giúp hoàn lại khoản chênh lệch giá mua cao chỉ sau khoảng hai năm sử dụng. Toyota Grand Highlander Hybrid là một mẫu SUV 3 hàng ghế rộng rãi khác, có khả năng hoàn chi phí mua cao chỉ sau khoảng hai năm. (HD)

Lái xe dưới tốc độ giới hạn 10 mph ở California có bị phạt?

QUẬN CAM, California (NV) – Những người lái xe trong khu Little Saigon thường thấy nhiều chiếc xe di chuyển chậm, được điều khiển bởi những tài xế cao niên. Nhiều người thông cảm, kiên nhẫn với những trường hợp này. Nhưng câu hỏi đặt ra là lái xe quá chậm có thể bị phạt ở California hay không?

Theo trang mạng văn phòng luật sư https://facchettilaw.com , California Vehicle Code §22400 có qui định rằng nếu đi chậm đến mức gây tắt nghẽn giao thông, đặc biệt là trên đường đông đúc hoặc xa lộ, tài xế có thể bị phạt vì cản trở giao thông. Luật pháp nhằm bảo đảm xe cộ di chuyển an toàn chứ không chỉ ngăn chạy quá tốc độ. Trên những xa lộ được xây dựng để đi với tốc độ nhanh, việc đi quá chậm cũng có thể nguy hiểm như đi quá nhanh.

Nên lái xe chậm khi đi qua khu vực trường học trong giờ đi học. (Hình minh họa: HD/Người Việt)

Luật tốc độ cơ bản của California không chỉ quy định về tốc độ, mà còn về việc lái xe ở tốc độ an toàn tùy tình huống cụ thể. Nếu trời mưa hoặc có sương mù, việc giảm tốc độ là cần thiết. Nếu thời tiết trong xanh, đường thông thoáng, việc lái xe dưới tốc độ giới hạn có thể không an toàn.

Lái xe với tốc độ dưới giới hạn 10 mph có vi phạm luật không? Tùy vào tình huống, vị trí của xe, mức độ ảnh hưởng đến giao thông. Thí dụ: lái xe với tốc độ 15 mph trong khu dân cư có tốc độ 25 mph vì đang tìm kiếm một địa chỉ là bình thường. Nhưng lái xe 45 mph trên xa lộ nơi dòng xe đang di chuyển với tốc độ 65 mph, thì cảnh sát có thể chặn xe lại để ghi giấy phạt, đặc biệt nếu tài xế đang gây cản trở luồng xe.

Cản trở giao thông ở California không chỉ là đi chậm, mà còn là cản đường những người lái xe khác không có lý do chính đáng. Thí dụ, lái xe quá chậm ở làn đường bên trái, hoặc trên những con đường chỉ có một làn cho mỗi hướng. Quy tắc “Đi bên phải trừ khi vượt” của California có nghĩa là những người lái xe chậm hơn phải đi vào lane bên phải để xe nhanh hơn vượt qua bên trái an toàn. Đã có trường hợp ở Nam California, một người lái xe 40 mph trên xa lộ 65 mph bị phạt vì không chịu vào lane phải để những xe khác vượt qua. Theo báo cáo của cảnh sát, chiếc xe này đã tạo ra một dòng xe dài gần một dặm phía sau.

Có những lúc việc đi chậm lại là hợp lý và hợp pháp. Thí dụ như trời mưa, sương mù hoặc khói làm giảm tầm nhìn. Hay tài xế đang ở trong một khu dân cư, có một trường học gần đó; tài xế có thể giảm tốc độ xuống 15 mph vì có trẻ em băng qua đường, hoặc xe bus trường học đang tấp vào lề. Tương tự với các khu vực xây dựng, đường với mật độ giao thông đông đúc, trong những bãi đậu xe nơi giới hạn tốc độ có thể thấp tới 5 hoặc 10 mph.

Lời khuyên dành cho tài xế lái xe chậm: giữ làn đường bên phải trên xa lộ, hoặc trên đường phố có nhiều làn. Đó là một thói quen có thể tạo ra sự khác biệt lớn. Nếu đang đi trên đường một làn và nhận thấy một vài xe đang xếp hàng phía sau mình, nên tấp vào chỗ chờ an toàn để họ vượt qua. Luật California khuyến khích điều này, đặc biệt là trên đường đồi núi, quanh co.

Trong trường hợp bị cảnh sát viết giấy phạt vì lái xe quá chậm, tài xế vẫn có khả năng không bị đóng phạt. Có nhiều tình huống đi chậm là cần thiết. Có thể tài xế đang gặp vấn đề về sức khỏe, cần phải lái xe cẩn thận. Có thể sương mù dày đặc trên đường, hoặc xe đang gặp trục trặc kỹ thuật. Đây là những trường hợp nên liên lạc với một văn phòng luật sư chuyên về giao thông để được tư vấn. (HD)

Cảnh sát Westminster triển khai 3 chiến dịch an toàn giao thông trong Tháng Năm

WESTMINSTER, California (NV) – Sở Cảnh Sát Westminster (WPD) đang triển khai ba chiến dịch nâng cao nhận thức về an toàn giao thông trong Tháng Năm, tập trung vào việc thắt dây an toàn, bảo vệ người đi xe gắn máy, và bảo đảm an toàn cho người đi xe đạp, theo thông cáo báo chí của cơ quan công lực này cho biết hôm 29 Tháng Tư.

Chiến dịch “Click It or Ticket” (Thắt Dây An Toàn hoặc Bị Phạt) sẽ diễn ra từ ngày 18 đến 31 Tháng Năm nhằm nhắc nhở cư dân luôn thắt dây an toàn và sử dụng đúng loại ghế an toàn cho trẻ em khi lái xe trên đường trong dịp lễ Memorial Day.

(Hình minh họa: Facebook WPD)

Trong thời gian này, WPD sẽ tăng cường tuần tra để phát hiện tài xế và hành khách không thắt dây an toàn, cũng như các trường hợp trẻ em không được ngồi đúng cách bằng ghế an toàn hoặc ghế nâng phù hợp với độ tuổi.

Phó Cảnh Sát Trưởng Ron Weber cho biết ưu tiên của WPD là bảo vệ cư dân trong cộng đồng. Ông nói việc thắt dây an toàn hoặc để trẻ em ngồi đúng cách trên xe hơi giúp mọi người có cơ hội sống sót cao hơn nếu xảy ra tai nạn. Ông cũng nhấn mạnh lần đi xe, dù gần hay xa, đều cần kết thúc an toàn bằng việc thắt dây an toàn mỗi lần lên xe.

Theo Cơ Quan An Toàn Giao Thông Xa Lộ Quốc Gia (NHTSA), trong năm 2023 có 10,484 người thiệt mạng trong các vụ tai nạn giao thông tại Mỹ mà không thắt dây an toàn. Tại California, cùng năm đó, có 780 người không thắt dây an toàn tử vong trong các vụ tai nạn, trong đó có 24 trẻ em. Ngoài ra, số trẻ em tử vong do không ngồi đúng cách tại California tăng 4.3% từ năm 2022 sang năm 2023.

Luật California quy định tất cả trẻ em dưới 2 tuổi phải ngồi ghế quay mặt về phía sau, trừ trường hợp trẻ em nặng từ 40 pound trở lên hoặc cao từ 40 inch trở lên. Khi đã vượt mức chiều cao hoặc cân nặng nêu trên, trẻ dưới 8 tuổi vẫn phải sử dụng ghế an toàn hoặc ghế nâng. Trẻ dưới 8 tuổi không được ngồi ghế trước nếu xe vẫn có ghế phía sau quay về phía trước. Trẻ từ 8 tuổi trở lên, hoặc cao ít nhất 4.9 ft, có thể dùng ghế nâng, nhưng tối thiểu vẫn phải thắt dây an toàn đúng cách.

WPD cũng khuyến khích phụ huynh và người chăm sóc duy trì việc cho trẻ sử dụng ghế quay mặt về sau hoặc ghế quay mặt về trước phù hợp càng lâu càng tốt, đồng thời áp dụng “Bài Kiểm Tra Năm Bước” (Five-Step Test) để xác định khi nào trẻ em đủ lớn để dùng dây an toàn mà không cần ghế nâng.

Bên cạnh đó, Tháng Năm cũng là Tháng Nhận Thức An Toàn Xe Gắn Máy. WPD nhắc nhở tài xế luôn quan sát kỹ xe gắn máy khi lưu thông, trong khi thời tiết ấm lên và ngày càng có nhiều loại xe này xuất hiện trên đường.

Ông Weber cho biết số người đi xe gắn máy thường tăng lên vào thời điểm này trong năm, nên mọi người cần lưu ý nhường nhịn nhau khi lưu thông trên đường. Ông nói phần lớn các vụ tai nạn liên quan đến xe gắn máy xảy ra vì tài xế không kịp nhận ra có loại xe này đang lưu thông xung quanh, nên chỉ cần dành thêm vài giây để quan sát kỹ hai lần cũng có thể ngăn chặn thảm kịch.

Theo NHTSA, có 6,335 người đi xe gắn máy thiệt mạng trong các vụ tai nạn giao thông tại Mỹ năm 2023, chiếm 15% tổng số ca tử vong trên xa lộ trong năm. Riêng tại California, năm 2023 có 583 trường hợp đi xe gắn máy tử vong vì lái xe bất cẩn.

WPD đưa ra một số khuyến cáo an toàn cho cả tài xế xe hơi lẫn người đi xe gắn máy. Đối với tài xế, cảnh sát khuyên luôn kiểm tra gương và điểm mù trước khi chuyển làn xe, không chạy quá sát phía sau xe gắn máy và cần cẩn trọng khi thấy xe gắn máy bật đèn quẹo hoặc chuyển làn xe, bảo đảm người lái thực sự đang rẽ trước khi tiếp tục di chuyển.

Đối với người đi xe gắn máy, cảnh sát khuyến cáo luôn đội nón bảo hiểm đạt tiêu chuẩn của Bộ Giao Thông (DOT) kèm thiết bị bảo vệ mắt, mặc áo khoác, quần dài, đeo găng tay và đi giày có đế chống trượt bằng da hoặc chất liệu bền chắc. Đồng thời, người đi xe gắn máy nên gắn thêm vật liệu phản quang trên quần áo và xe để người khác dễ nhìn thấy hơn. Người đi xe gắn máy cũng được khuyên lái xe rất cẩn thận, không giả định rằng tài xế khác có thể nhìn thấy mình, tránh chạy trong điểm mù của xe khác, và luôn bật đèn xe kể cả ban ngày.

WPD nhấn mạnh cả tài xế xe hơi lẫn người đi xe gắn máy tuyệt đối không lái xe khi mất tập trung hoặc bị rượu và ma túy ảnh hưởng.

Ngoài ra, Tháng Năm cũng là Tháng An Toàn Xe Đạp Quốc Gia. Xe đạp hiện là phương tiện đi lại và vận động quen thuộc của nhiều cư dân California, từ trẻ em đến người lớn tuổi. WPD kêu gọi mọi người nâng cao cảnh giác khi lái xe để bảo vệ người đi xe đạp.

(Hình minh họa: Facebook WPD)

Theo NHTSA, trong năm 2023 có 1,166 người thiệt mạng khi đi xe đạp trên đường phố Mỹ và ước tính có 49,489 người bị thương. Tại California, có 145 trường hợp đi xe đạp tử vong trong các vụ tai nạn giao thông liên quan đến xe hơi trong năm 2023.

Phó Cảnh Sát Trưởng Weber cho biết người đi xe đạp không có cách bảo vệ được như tài xế và hành khách trên xe hơi, trong khi nhiều người ở mọi độ tuổi vẫn dùng xe đạp để đi học, đi làm, và tham gia các sinh hoạt khác. Ông nhấn mạnh người đi xe đạp, như mọi người đi lại khác trên đường, đều có quyền được lưu thông trên những con đường an toàn.

WPD khuyến cáo tài xế giảm tốc độ, tuân thủ giới hạn tốc độ, và đặc biệt cẩn trọng khi qua giao lộ. Tài xế cần quan sát kỹ người đi xe đạp và người đi bộ trước khi rẽ hoặc mở cửa xe gần đường phố hay làn xe đạp, kiên nhẫn khi chạy sau xe đạp và chừa đủ khoảng cách khi vượt qua. Luật California yêu cầu tài xế đổi làn xe khi có thể để vượt xe đạp và luôn giữ khoảng cách ít nhất 3 ft.

Đối với người đi xe đạp, cảnh sát khuyên nên bật đèn vào ban đêm. Dù luật không bắt buộc người từ 18 tuổi trở lên đội nón bảo hiểm, cảnh sát vẫn khuyến khích đội nón đúng cách vì nón bảo hiểm giúp giảm đáng kể nguy cơ chấn thương đầu khi xảy ra tai nạn. Người đi xe đạp phải đi cùng chiều với dòng xe, tuân thủ các quy định như mọi phương tiện di chuyển chậm khác và nhường đường cho người đi bộ, vì người đi bộ có quyền ưu tiên tại các khu vực băng qua đường có kẻ vạch hoặc không kẻ vạch ở các giao lộ. (T.C.) [đ.d.]

Trump tuyên bố ‘không quan tâm người dân Mỹ’ khi đàm phán với Iran

play-rounded-fill

Trump tuyên bố ‘không quan tâm người dân Mỹ’ khi đàm phán với Iran

Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm, tuyên bố ông không quan tâm đến người dân Mỹ khi đàm phán với Iran.

Nhà lập pháp cả 2 đảng chất vấn Hegseth về chi phí cuộc chiến Iran

WASHINGTON, DC (NV) – Cả nhà lập pháp Cộng Hòa lẫn Dân Chủ ở Hạ Viện và Thượng Viện, có nhiệm vụ giám sát chi tiêu quốc phòng, đều chất vấn ông Pete Hegseth, bộ trưởng Quốc Phòng, về chi phí cuộc chiến Iran, thỏa thuận ngưng bắn, và việc chính quyền Tổng Thống Donald Trump gây chiến mà không xin phép Quốc Hội, theo CBS News.

Hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm, ông Hegseth và Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội, xuất hiện tại hai buổi điều trần liên tiếp trước Tiểu Ban Chuẩn Chi Hạ Viện rồi Tiểu Ban Chuẩn Chi Thượng Viện giữa lúc Bộ Quốc Phòng đang đề nghị Quốc Hội cấp $1,500 tỷ trong năm tài chính 2027. Ngân sách đó tăng 42% so với năm 2026.

Ông Pete Hegseth, bộ trưởng Quốc Phòng, phát biểu trong buổi điều trần. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)

Tháng trước, khi điều trần trước Ủy Ban Quân Vụ Hạ Viện và Ủy Ban Quân Vụ Thượng Viện, ông Hegseth cho hay cuộc chiến Iran tốn $25 tỷ tính tới lúc đó. Hôm Thứ Ba, ông Jules Hurst, quyền kiểm toán viên Bộ Quốc Phòng, cho biết chi phí cuộc chiến nay tăng lên $29 tỷ. Hồi Tháng Tư, một số giới chức Mỹ biết kết quả đánh giá nội bộ tỏ ý nói chi chí này có thể gần $50 tỷ.

Trong phần mở đầu, ông Hegseth thừa nhận $1,500 tỷ “là ngân sách mang tính lịch sử,” nhưng tuyên bố đó là “ngân sách có trách nhiệm.”

“Lời yêu cầu về ngân sách của tổng thống phản ảnh mức độ khẩn cấp vào lúc này,” ông Hegseth nói.

Phía Dân Chủ và cả một số nhà lập pháp Cộng Hòa từng nêu lên mối lo ngại về cuộc chiến Iran và việc chính quyền Tổng Thống Trump gây chiến mà không xin phép Quốc Hội. Mặc dù tới nay, một vài nghị quyết về thẩm quyền chiến tranh không được thông qua, nhưng hai thượng nghị sĩ (TNS) Cộng Hòa – bà Susan Collins của Maine và ông Rand Paul của Kentucky – cùng với phía Dân Chủ tán thành thông qua nghị quyết hạn chế thẩm quyền chiến tranh của ông Trump. Và TNS Lisa Murkowski (Cộng Hòa-Alaska) từng tuyên bố bà dự định đề nghị chính thức đưa ra lệnh cho phép dùng vũ lực quân sự ở Iran.

Hôm Thứ Ba, bà Murkowski gặng hỏi ông Hegseth tại sao chính quyền Tổng Thống Trump từ chối xin phép Quốc Hội dùng vũ lực quân sự ở Iran.

“Quan điểm của chúng tôi là ông (Trump) có tất cả thẩm quyền ông cần theo Điều 2,” ông Hegseth cho hay, ý nói Nghị Quyết Thẩm Quyền Chiến Tranh năm 1973.

Dân Biểu Pete Aguilar (Dân Chủ-California) chất vấn ông Hegseth về thỏa thuận ngưng bắn. “Chúng ta biết thỏa thuận ngưng bắn đang có hiệu lực hoặc không có hiệu lực trong khi không có tài liệu nào hay không?” ông Aguilar hỏi.

Ông Hegseth đáp “chúng ta biết điều đó là hiển nhiên và thỏa thuận ngưng bắn đang có hiệu lực.”

Hôm Thứ Hai, Tổng Thống Trump tỏ ý nói thỏa thuận ngưng bắn với Iran “sắp chết” sau khi ông tuyên bố bản đề nghị hòa bình của Iran “hoàn toàn không thể chấp nhận.”

Thỏa thuận ngưng bắn mong manh này bắt đầu hôm 8 Tháng Tư, sau khi Tổng Thống Trump đe dọa hủy diệt “cả một nền văn minh” Iran nếu hai bên không đạt thỏa thuận kết thúc chiến tranh. Theo kế hoạch ban đầu, thỏa thuận này chỉ kéo dài hai tuần, nhưng hôm 21 Tháng Tư, ông Trump đơn phương gia hạn. (Th.Long) [kn]

Texas kiện Netflix ‘theo dõi’ khách hàng, thiết kế dịch vụ ‘gây nghiện’

AUSTIN, Texas (NV) – Tiểu bang Texas kiện Netflix, cáo buộc công ty này “theo dõi” khách hàng và cố ý thiết kế dịch vụ của họ sao cho “gây nghiện,” theo Yahoo News hôm Thứ Hai, 11 Tháng Năm.

Ông Ken Paxton, bộ trưởng Tư Pháp Texas, công bố đơn kiện hôm Thứ Hai, cáo buộc dịch vụ chiếu phim trực tuyến này “làm cho người tiêu dùng tưởng họ không lấy hoặc chia sẻ dữ liệu của khách hàng” suốt nhiều năm, trong khi họ thực sự lấy và bán thông tin đó cho nhà môi giới dữ liệu.

Trụ sở Netflix ở Hollywood, California. (Hình: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)

Theo đơn kiện được nộp lên tòa tiểu bang ở Texas, trong cuộc họp cổ đông năm 2020, ông Reed Hastings, tổng giám đốc Netflix, khẳng định, “Chúng tôi không lấy bất cứ thứ gì,” khi so sánh công ty này với công ty công nghệ lớn khác như Google, Facebook và Amazon.

Ông Paxton cho hay Netflix lấy dữ liệu khách hàng là vi phạm Đạo Luật Chống Thương Mại Gian Dối của Texas.

“Mục tiêu của Netflix rất đơn giản và ngon ăn: Làm cho trẻ em và gia đình dán mắt vào màn ảnh, thu hoạch dữ liệu của họ trong lúc họ mắc kẹt ở đó, rồi bán dữ liệu để kiếm lời bộn,” theo đơn kiện.

Phát ngôn viên Netflix tuyên bố đơn kiện của Texas “thiếu căn cứ và dựa trên thông tin không chính xác, bị bóp méo,” theo Reuters.

“Netflix coi trọng quyền riêng tư của khách hàng và tuân thủ luật bảo vệ quyền riêng tư và dữ liệu ở mọi nơi chúng tôi hoạt động,” phát ngôn viên này thêm.

Vụ kiện của Texas diễn ra giữa lúc công ty công nghệ ngày càng bị chú ý về cách họ thiết kế ứng dụng và dịch vụ, cũng như về mối nguy hiểm mà họ có thể gây ra cho trẻ em.

Hồi Tháng Ba, bồi thẩm đoàn ở California kết luận Meta và YouTube chịu trách nhiệm pháp lý trong vụ kiện về gây nghiện mạng xã hội. Cũng hôm đó, Meta bị buộc chịu trách nhiệm pháp lý trong vụ kiện ở New Mexico về bảo đảm an toàn cho trẻ em trên mạng. (Th.Long) [kn]

Giám Đốc FDA Makary từ chức sau nhiều tháng làm mất lòng Trump

WASHINGTON, DC (NV) – Bác Sĩ Marty Makary từ chức giám đốc Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm, trở thành giới chức cấp cao thứ tư bị loại khỏi chính quyền Tổng Thống Donald Trump năm nay, theo NBC News.

“Ông là bác sĩ giỏi. Ông có đôi chút khó khăn, nhưng ông sẽ đi tiếp và sẽ làm tốt,” ông Trump nói về ông Makary chiều Thứ Ba.

Ông Marty Makary, giám đốc FDA. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng Thống Trump loan báo ông Kyle Diamantas, giới chức hàng đầu FDA phụ trách thực phẩm, sẽ tạm thời làm giám đốc cơ quan này. Ông Diamantas là luật sư và không có bằng y khoa.

Tuần trước, NBC News đưa tin Tổng Thống Trump đang tính sa thải ông Makary sau nhiều tháng không hài lòng với một số việc mà ông Makary làm ở FDA.

Thứ Ba tuần trước, FDA công bố chuẩn thuận thuốc lá điện tử vị trái cây cho người Mỹ trưởng thành sau nhiều tháng bị Tổng Thống Trump và kỹ nghệ này gây áp lực. Đưa thuốc lá điện tử vị trái cây trở lại là một trong những lời hứa chính của ông Trump lúc vận động tranh cử năm 2024.

Ông Makary còn bị phía Cộng Hòa ở Quốc Hội chú ý sau khi hứa trong quá trình chuẩn thuận ông làm giám đốc FDA rằng ông sẽ cho cơ quan này kiểm tra sự an toàn của thuốc phá thai mifepristone. Thời gian qua, phía Cộng Hòa cố hủy bỏ đạo luật thời Tổng Thống Joe Biden, theo đó, phụ nữ được phép mua mifepristone qua thư và trực tuyến, không cần trực tiếp đi bác sĩ.

Hôm 4 Tháng Năm, Tối Cao Pháp Viện tạm thời cho phép tiếp tục mua mifepristone theo cách đó sau khi tòa cấp dưới phán quyết bệnh nhân phải trực tiếp đi gặp bác sĩ để mua thuốc phá thai này.

Tới nay, FDA vẫn chưa công bố kết quả kiểm tra mifepristone, và Bloomberg News đưa tin ông Makary yêu cầu giới chức FDA  hoãn công bố tới sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào Tháng Mười Một.

Ông Makary từng là bác sĩ giải phẫu lâu năm tại bệnh viện Johns Hopkins và là giáo sư danh dự tại Trường Y Khoa Johns Hopkins.

Ông là giới chức cấp cao thứ tư bị Tổng Thống Trump loại bỏ năm nay. Kể từ Tháng Giêng, Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem và Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi bị sa thải. Tháng trước, Bộ Trưởng Lao Động Lori Chvez DeRemer từ chức trong lúc bị điều tra tội lạm quyền. (Th.Long) [kn]

Mỹ truy tố 2 công ty ngoại quốc, 1 nhân viên vụ tàu tông sập cầu Baltimore

WASHINGTON, DC (NV) – Chính phủ Mỹ hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm, truy tố hai công ty ngoại quốc trong vụ tàu hàng tông sập cây cầu lớn thứ nhì vùng đô thị Baltimore, Maryland, làm sáu người thiệt mạng, theo ABC News.

Ông Radhakrishnan Karthik Nair, công dân Ấn Độ, người giám sát kỹ thuật của M/V Dali, chiếc tàu hàng Singapore trong vụ tai nạn này, cũng bị truy tố.

Cây cầu Francis Scott Key bị sụp sau khi bị chiếc M/V Dali tông ngày 26 Tháng Ba, 2024, ở Edgemere, Maryland. (Hình: Kena Betancur/Getty Images)

Chiếc Dali đang trên đường đi Sri Lanka thì tông trúng cây cầu Francis Scottt Key ở Baltimore vào đầu ngày 26 Tháng Ba, 2024, sau khi chiếc tàu bị cúp điện hai lần. Chiếc tàu húc sập một phần cây cầu, làm thiệt mạng sáu thợ xây đang làm việc trên đó.

Bộ Tư Pháp (DOJ) cáo buộc “hành vi phạm tội” của hai công ty điều hành chiếc Dali – Synergy Marine Pte Ltd ở Singapore và Synergy Maritime Pte Ltd ở Chennai, Ấn Độ – và ông Nair “không những phá hủy cây cầu Key mà còn làm tê liệt nền kinh tế của cả vùng đó và lấy đi sinh mạng của sáu cư dân Maryland,” theo cáo trạng.

Vụ này gây thiệt hại kinh tế ít nhất $5 tỷ, theo cáo trạng.

Nếu chiếc Dali dùng thiết bị phù hợp, vụ này lẽ ra có thể tránh được, DOJ cho hay.

Hai công ty này và ông Nair sửa lại chiếc tàu và dùng máy bơm xả để bơm nhiên liệu cho hai trong bốn máy phát điện trên tàu, theo cáo trạng.

Tuy nhiên, máy bơm đó không được thiết kế để tự mở lên lại sau khi cúp điện, mà máy phát điện trên chiếc Dali không thể chạy mà không có nhiên liệu, nên cuối cùng, chiếc tàu bị cúp điện lần nữa, theo cáo trạng.

Nếu dùng đúng máy bơm nhiên liệu, chiếc Dali sẽ có điện trở lại kịp thời để chạy qua cầu an toàn, theo cáo trạng.

DOJ cũng cáo buộc ba bị cáo nói dối với điều tra viên trong quá trình điều tra.

Hôm Thứ Ba, Synergy Marine ra bản tuyên bố cho biết công ty này “vô cùng thất vọng” với cáo trạng của DOJ, đồng thời viện dẫn kết quả điều tra của Cơ Quan An Toàn Giao Thông Vận Tải Quốc Gia (NTSB) để biện minh cho mình.

“Kết quả điều tra của NTSB, cùng với bằng chứng mạnh mẽ mà Synergy Marine cung cấp cho chính phủ trong cuộc điều tra, rõ ràng bác bỏ bất cứ lời cáo buộc nào cho rằng thủy thủ đoàn Dali làm sai,” ông Darrell Wilson, phát ngôn viên, cho hay.

Ông Wilson cũng hoài nghi thời điểm DOJ công bố cáo trạng, vì chỉ còn một tháng nữa là khai mạc phiên tòa dân sự xét xử công ty này.

Synergy khẳng định họ “sẽ mạnh mẽ chống lại những lời cáo buộc này và vẫn cam kết theo đuổi mọi con đường pháp lý.” (Th.Long) [kn]

Người Mỹ nói Trump chưa giải thích vì sao gây chiến với Iran

WASHINGTON, 11 Tháng Năm (Reuters) – Cứ ba người Mỹ có hai người cho rằng Tổng Thống Donald Trump chưa giải thích rõ vì sao đưa đất nước bước vào chiến tranh với Iran, theo một cuộc thăm dò Reuters/Ipsos hoàn tất hôm Thứ Hai. Cuộc thăm dò này cũng cho thấy tỷ lệ ủng hộ ông nhích lên từ mức thấp nhất trong nhiệm kỳ hiện nay.

Hơn hai tháng sau khi cuộc xung đột bắt đầu ngày 28 Tháng Hai bằng chiến dịch oanh tạc Iran của Hoa Kỳ-Israel, khoảng 66% người được hỏi, gồm một trong ba cử tri Cộng Hòa và gần như tất cả cử tri Dân Chủ, cho rằng Trump chưa “giải thích rõ mục tiêu của sự can dự quân sự của Hoa Kỳ tại Iran,” theo Reuters loan tin hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm.

Những người biểu tình chống chiến tranh với Iran bị bắt giữ tại trụ sở Quốc Hôi Hoa Kỳ. (Hình: Leigh Vogel/Getty Images for About Face: Veterans Against The War)

Cuộc thăm dò kéo dài bốn ngày cho thấy người dân Mỹ lo ngại sâu xa về giá xăng tăng vọt, đồng thời cho thấy nhiều cử tri đang đổ lỗi cho ông Trump và các đồng minh Cộng Hòa về những khó khăn của họ hiện này trong lúc đảng này sẽ phải bảo vệ thế đa số tại Quốc Hội trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào Tháng Mười Một.

Khoảng 63% người Mỹ nói tình hình tài chính cá nhân của gia đình bị ảnh hưởng vì giá xăng tăng gần đây, cao hơn mức 55% trong cuộc thăm dò Reuters/Ipsos thực hiện từ ngày 17 đến 19 Tháng Ba.

Khoảng 36% người Mỹ ủng hộ cách Trump điều hành công việc, tăng hai điểm phần trăm so với cuộc thăm dò Reuters/Ipsos cuối Tháng Tư, khi tỷ lệ ủng hộ ông ở mức 34%, mức thấp nhất trong nhiệm kỳ hiện nay của Trump.

Cuộc thăm dò Reuters/Ipsos có biên độ sai số 3 điểm phần trăm theo cả hai chiều, dựa trên số người được khảo sát.

Mức ủng hộ Tổng Thống Trump vẫn thấp hơn tỷ lệ 40% mà ông có ngay trước khi cuộc chiến bắt đầu. Ông khởi đầu nhiệm kỳ vào Tháng Giêng, 2025, với tỷ lệ ủng hộ 47%, sau khi thắng cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 bằng các lời hứa giảm chi phí cho người Mỹ.

Ba phần tư công chúng, gồm một nửa cử tri Cộng Hòa, cho rằng chính quyền Trump chịu ít nhất một phần trách nhiệm đáng kể về đợt tăng giá xăng, theo cuộc thăm dò Reuters/Ipsos mới nhất. Khi được hỏi đảng chính trị nào chịu trách nhiệm nhiều hơn, 65% người được hỏi nói Đảng Cộng Hòa đáng bị đổ lỗi, so với 27% nói Đảng Dân Chủ.

Bốn trong năm người Mỹ nói họ dự đoán giá xăng sẽ tiếp tục tăng.

Đảng Cộng Hòa đang bảo vệ thế đa số mong manh tại Hạ Viện và Thượng Viện Hoa Kỳ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Hy vọng giữ quyền kiểm soát Hạ Viện được củng cố bởi các phán quyết tòa án trong thời gian gần đây, vốn có thể dẫn đến việc vẽ lại ranh giới các địa hạt bầu cử theo hướng có lợi hơn cho đảng Cộng Hòa. Các chiến lược gia Cộng Hòa nói cơ hội của đảng sẽ cải thiện thêm nếu giá xăng giảm.

Nhưng trong lúc chưa có thỏa thuận nào trong tầm mắt giữa Washington và Tehran, khoảng ba trong 10 người Mỹ dự kiến cắt giảm kế hoạch nghỉ hè nếu giá xăng vẫn giữ ở mức cao, cuộc thăm dò cho thấy. Nhiều người dự kiến hủy chuyến đi hoặc đi những quãng đường ngắn hơn.

Trump nhiều lần hứa rằng giá xăng sẽ giảm khi cuộc chiến kết thúc, dù các nhà phân tích cảnh báo điều đó khó xảy ra nhanh chóng. Công chúng không chắc bên nào đang nắm thế thượng phong trong cuộc xung đột. Chỉ một trong ba người nói Hoa Kỳ có lợi thế, trong khi khoảng một trong bảy người nói Iran có lợi thế, theo thăm dò Reuters/Ipsos. Số còn lại nói họ không chắc hoặc không bên nào có lợi thế.

Cuộc thăm dò Reuters/Ipsos mới nhất được thực hiện trực tuyến và thu thập phản hồi từ 1,254 người trưởng thành trên toàn nước Mỹ. (MPL) [kn]

Chính quyền Trump đã dùng bao nhiêu tiền thuế của người Mỹ vào cuộc chiến Iran?

WASHINGTON, DC (NV) – Ngũ Giác Đài ước tính chi phí cho cuộc chiến tại Iran đã chạm mức $29 tỷ. Ông Jay Hurst, kiểm soát viên của Bộ Chiến Tranh (DOD) công bố con số này trong các phiên điều trần ngân sách trước Quốc Hội hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm.

Tuy nhiên, chi phí thật sự của cuộc chiến vẫn chưa thể xác định được, theo tờ Politico và cả Forbes cho biết.

Từ trái: Ông Jay Hurst, kiểm soát viên của Bộ Chiến Tranh, Bộ Trưởng Pete Hegseth, Tướng Caine tại buổi điều trần trước Quốc Hội hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)

Trước đó, vào cuối Tháng Tư, ông Hurst đã báo cáo trước Quốc Hội rằng cuộc chiến này cho đến nay đã tiêu tốn $25 tỷ, là ước tính chính thức đầu tiên được công bố rộng rãi.

Các quan chức chính phủ lẫn giới chuyên gia đã đưa ra nhiều con số khác nhau. Cũng vào cuối Tháng Tư, CBS News đưa tin rằng Hoa Kỳ đã chi gần $50 tỷ cho cuộc chiến này, dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên nắm rõ các đánh giá liên quan. Những người cho biết phần lớn số tiền đó đã được chi cho đạn dược.

Vào Tháng Ba, Ngũ Giác Đài đã đề nghị Quốc Hội cấp khoản ngân sách $200 tỷ để tài trợ cho cuộc chiến. Giới chức Ngũ Giác Đài cũng nói với các nhà lập pháp rằng chỉ riêng trong sáu ngày đầu tiên, cuộc chiến đã tiêu tốn hơn $11.3 tỷ.

Do đó, theo tờ Forbes, con số ông Jay Hurst đưa ra vẫn rất “khiêm tốn” khi đặt cạnh các ước tính khác cho rằng chi phí thực tế có thể chạm mốc $200 tỷ hoặc thậm chí cao hơn.

Giới chức Ngũ Giác Đài cho rằng sự gia tăng này là do “chi phí sửa chữa và thay thế thiết bị cần cải tiến, cũng như các chi phí vận hành chung.” Tuy nhiên, theo Forbes, đáng chú ý là bản ước tính này không bao gồm chi phí sửa chữa các cơ sở quân sự của Hoa Kỳ tại Trung Đông đã bị hư hại bởi các đòn phản công của Iran.

“Chúng tôi chưa biết thế bố trí lực lượng trong tương lai của mình sẽ ra sao. Chúng tôi cũng chưa biết các căn cứ đó sẽ được tái thiết như thế nào,” ông Hurst phát biểu trước Quốc Hội hôm Thứ Ba.

Theo Politico, các thượng nghị sĩ thuộc Đảng Dân Chủ đã nắm bắt bản ước tính mới nhất này để đưa ra lập luận rằng chính quyền đang cố tình hạ thấp chi phí của một cuộc chiến chưa thấy hồi kết, đồng thời trông cậy vào Quốc Hội để gánh vác khoản chi phí đó. Thượng Nghị Sĩ Patty Murray (Dân Chủ, Washington), thành viên cấp cao nhất của Đảng Dân Chủ trong Ủy Ban Phân Bổ Ngân Sách Thượng Viện, đã cáo buộc rằng những con số mới nhất này “thấp một cách đáng ngờ.”

Một tấm bảng quảng cáo khắc họa miệng của Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump bị bịt lại bằng một dải ruy băng màu xanh có hình dáng eo biển Hormuz, lắp trên một tòa nhà tại quảng trường Valiasr ở Tehran vào ngày 10 Tháng Năm (Hình: Majid Saeedi/Getty Images)

“Các vị đang dùng những đồng tiền thuế mà các gia đình đã phải vất vả làm lụng mới có được để chi cho một cuộc chiến mà nhiều người phản đối quyết liệt. Các vị đang buộc nhiều người phải trả giá cao hơn tại các trạm xăng. Thế nhưng, các vị thậm chí còn chẳng đưa ra được một bản phân tích chi tiết thực sự về những khoản chi phí mà cuộc chiến này đã tiêu tốn cho đến nay,” bà Murray lập luận.

Cùng ra điều trần ngày Thứ Ba, 12 Tháng Năm, là Bộ Trưởng Pete Hegseth và Chủ Tịch Hội Đồng Tham Mưu Trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine.

Bộ Trưởng Hegseth lập luận rằng những chi phí phải bỏ ra là không đáng kể so với những rủi ro do Tehran gây ra.

“Chi phí cho việc Iran sở hữu vũ khí nguyên tử là bao nhiêu?” ông Hegseth phản hồi với bà Murray. “Vị tổng thống này đã sẵn sàng đưa ra một lựa chọn mang tính lịch sử và đầy dũng cảm để đối đầu với mối đe dọa đó. Việc này đi kèm với những cái giá phải trả, và chúng tôi thừa nhận điều đó.”

Hiện nay trên thế giới có 9 quốc gia được xác nhận là đang sở hữu vũ khí nguyên tử. Phần lớn kho dự trữ trên toàn thế giới hiện nay nằm dưới sự kiểm soát của Nga và Mỹ.

Giáo sư Justin Wolfers của Đại Học University of Michigan nhận định trong một bài báo gần đây trên tờ The New York Times: “Các chi phí kinh tế của cuộc chiến, bao gồm tình trạng lạm phát gia tăng, vốn đã chạm mức cao nhất trong ba năm qua vào tháng trước, cùng với nguy cơ mất việc làm, gián đoạn trên thị trường chứng khoán và tốc độ tăng trưởng GDP chậm lại, có thể đẩy tổng chi phí lên tới hàng trăm tỷ, thậm chí hàng ngàn tỷ đô la.” (K.L) [kn]

Con chết vì xài thuốc quá liều khi hỏi ChatGPT, cha mẹ kiện OpenAI

HOUSTON, Texas (NV) – Một cặp vợ chồng ở Texas kiện công ty OpenAI, chủ sở hữu ứng dụng trí tuệ nhân tạo ChatGPT, sau khi người con trai 19 tuổi chết vì dùng thuốc quá liều năm 2025, cáo buộc rằng ChatGPT đưa ra lời khuyên nguy hiểm về việc dùng các chất gây nghiện. 

Vụ kiện này có thể làm nóng lại cuộc tranh luận về trách nhiệm pháp lý của các công ty trí tuệ nhân tạo khi trí tuệ nhân tạo (AI) được người dùng xem như nguồn tư vấn về y tế, tâm lý và hành vi nguy hiểm. 

(Hình minh họa: Imen Ben Youssef / Hans Lucas / AFP via Getty Images)

Bà Leila Turner-Scott và chồng, Angus Scott, nộp đơn kiện OpenAI tại tòa tiểu bang California buộc công ty và những người tạo ra ChatGPT phải chịu trách nhiệm trong cái chết của người con trai là Sam Nelson, theo CBS News loan tin ngày Thứ Ba, 12 Tháng Năm. Cậu Sam qua đời khi mới 19 tuổi sau khi sử dụng ChatGPT để hỏi thông tin về chất gây nghiện. 

Gia đình cáo buộc nền tảng trí tuệ nhân tạo này đã đưa ra lời khuyên mà họ cho rằng ChatGPT không đủ tư cách để cung cấp, và tuyên bố Sam vẫn còn sống nếu không vì “chương trình bị lỗi” của công cụ này. 

Trọng tâm của đơn kiện là cáo buộc ChatGPT đã nói với Sam rằng việc dùng kratom cùng với Xanax là an toàn. Kratom là một loại thảo dược được dùng trong đồ uống, viên thuốc và nhiều sản phẩm khác. Xanax là thuốc chống lo âu được sử dụng rộng rãi. 

Theo gia đình, lời khuyên của AI đó tạo ra một sự kết hợp chất gây chết người. CBS News cho biết vụ kiện không chỉ nhắm vào một câu trả lời cụ thể, mà còn vào cách thiết kế và vận hành của hệ thống, với lập luận rằng OpenAI có thể áp dụng các giới hạn an toàn mạnh hơn để ngăn các cuộc trao đổi kiểu này. 

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với CBS News, người mẹ cho biết Sam dùng ChatGPT như một công cụ hỗ trợ học tập và tăng năng suất, nhưng không biết con trai dùng công cụ này để xin hướng dẫn về sử dụng các chất gây nghiện. Bà cáo buộc OpenAI “bỏ qua các hàng rào an toàn” và cho rằng công ty có khả năng lập trình chatbot để dừng lại trong các tình huống nguy hiểm, nhưng lại không duy trì hoặc không áp dụng đủ các cơ chế đó. 

Ông Angus Scott, người cha, đặt vấn đề rằng ChatGPT hành động như một bác sĩ trong các trao đổi với Sam, dù công cụ này không có giấy phép để đưa ra lời khuyên y khoa. Ông nói chatbot cung cấp thông tin cho công chúng về an toàn, tương tác thuốc và các vấn đề y tế khác, nhưng nếu không có quy trình an toàn phù hợp và kiểm tra nghiêm ngặt hơn, những thông tin đó có thể được đưa ra theo cách “rất nguy hiểm cho con người.” 

Công ty OpenAI, trong tuyên bố gửi CBS News, gọi đây là “một tình huống đau lòng” và nói công ty chia sẻ với gia đình. Công ty cho biết Sam tương tác với một phiên bản ChatGPT hiện đã được cập nhật và không còn cung cấp cho công chúng. OpenAI cũng nhấn mạnh ChatGPT không phải là sự thay thế cho chăm sóc y tế hoặc sức khỏe tâm thần, và công ty tiếp tục tăng cường cách hệ thống phản hồi trong các tình huống nhạy cảm hoặc cấp tính với sự góp ý từ các chuyên gia sức khỏe tâm thần. 

Theo OpenAI, các hàng rào an toàn hiện nay trong ChatGPT được thiết kế để nhận diện tình trạng đau khổ, giải quyết an toàn các yêu cầu có hại và hướng người dùng đến sự trợ giúp trong đời thực. Công ty nói công việc này vẫn đang tiếp diễn và được cải thiện qua tham vấn với các bác sĩ lâm sàng. OpenAI cũng nói ChatGPT nhiều lần khuyến khích Sam tìm sự trợ giúp chuyên môn, gồm cả việc gọi các đường dây nóng khẩn cấp. 

Vụ kiện đặt ra một câu hỏi pháp lý và đạo đức ngày càng lớn đó là khi người dùng, đặc biệt là thanh thiếu niên hoặc người đang ở trong tình trạng dễ tổn thương, tìm đến chatbot để hỏi về thuốc, ma túy, tự hại hoặc khủng hoảng tâm lý, trách nhiệm của công ty công nghệ dừng ở đâu? 

Các nền tảng AI thường nói chúng không thay thế bác sĩ, luật sư hay chuyên gia trị liệu, nhưng thực tế là người dùng có thể trò chuyện với chúng bằng giọng thân mật, liên tục và riêng tư, khiến ranh giới giữa “thông tin tổng quát” và “lời khuyên cá nhân” trở nên rất mờ nhạt. (MPL) [kn]

Trump thắng tạm thời trong vụ tariff 10%, giữa lúc đang hoàn trả hơn $35 tỷ

NEW YORK, NY (NV) – Một tòa kháng án liên bang Mỹ hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm, tạm dừng hiệu lực phán quyết của tòa cấp dưới chống lại mức thuế quan toàn cầu 10% của chính quyền Tổng Thống Donald Trump, giúp liên bang tiếp tục thu khoản thuế này đối với ba nguyên đơn từng thắng kiện hồi tuần trước, trong lúc một tiến trình pháp lý khác đang buộc chính quyền hoàn trả hơn $35 tỷ tiền thuế quan cũ cho các nhà nhập cảng.

Theo Reuters, Tòa Kháng Án Khu Vực Liên Bang ban hành một lệnh tạm thời, gọi là administrative stay, để tạm “đóng băng” phán quyết của Tòa Thương Mại Mỹ. Phán quyết của tòa cấp dưới trước đó nói rằng mức thuế quan toàn cầu 10% của Trump, áp theo Điều Khoản 122 của Đạo Luật Thương Mại 1974, là bất hợp pháp đối với các nguyên đơn trong vụ kiện. Tuy nhiên, vì tòa kháng án đã tạm dừng phán quyết đó, khoản thuế 10% hiện vẫn tiếp tục được áp dụng trong lúc tòa xem xét có nên cho chính quyền ông Trump một lệnh tạm dừng dài hơn hay không.

(Hình minh họa: Alex Wong/Getty Images)

Điểm quan trọng nhất là phán quyết của tòa cấp dưới không xóa bỏ mức thuế 10% trên toàn quốc. Tòa Thương Mại chỉ đem lại sự miễn trừ cho các nguyên đơn trong vụ kiện, gồm hai doanh nghiệp nhỏ và tiểu bang Washington. Nhưng sau lệnh tạm dừng của tòa kháng án, ngay cả sự miễn trừ hẹp đó cũng bị đình lại. Nói cách khác, ba nguyên đơn từng thắng ở tòa dưới bây giờ vẫn phải chịu thuế 10% trong lúc vụ kiện tiếp tục. Các nguyên đơn hiện có bảy ngày để phản đối yêu cầu của chính quyền liên bang về việc kéo dài lệnh tạm dừng phán quyết có lợi cho họ.

Mức thuế quan toàn cầu 10% này được Tổng Thống Trump áp đặt hồi Tháng Hai, sau khi Tối Cao Pháp Viện Mỹ bác bỏ phần lớn các khoản thuế quan mà ông áp đặt trong năm 2025. Những khoản thuế cũ dựa trên Kinh Tế  Khẩn Cấp (IEEPA), một đạo luật ban hành năm 1977. Tối Cao Pháp Viện phán quyết rằng ông Trump vượt quá thẩm quyền khi dùng đạo luật này để áp thuế quan lên hàng hóa nhập vào Mỹ.

Sau thất bại ở Tối Cao Pháp Viện, chính quyền ông Trump chuyển sang căn cứ pháp lý mới bằng việc dùng Điều Khoản 122 của Đạo Luật Thương Mại 1974,. Đây là điều khoản cho phép tổng thống áp một số biện pháp hạn chế nhập cảng trong những hoàn cảnh kinh tế quốc tế đặc biệt, nhưng quyền này có giới hạn thời gian và thường đòi hỏi vai trò của Quốc Hội nếu muốn kéo dài. Reuters cho biết mức thuế quan 10% này dự trù hết hạn vào Tháng Bảy, trừ khi Quốc Hội gia hạn.

Song song với cuộc chiến pháp lý về thuế 10%, chính phủ Mỹ đang phải tiến hành một chương trình hoàn trả thuế quan quy mô rất lớn. Theo một hồ sơ tòa án được Reuters tường thuật, Sở Quan Thuế Và Bảo Vệ Biên Giới Mỹ, CBP, giải quyết các khoản hoàn trả, bao gồm cả tiền lãi, trị giá $35.46 tỷ tính đến ngày 11 Tháng Năm, đối với các khoản thuế quan do Trump áp đặt năm ngoái nhưng sau đó bị xác định là bất hợp pháp.

Tính đến 7 giờ sáng giờ miền Đông ngày 11 Tháng Năm, CBP đã nhận 126,237 đơn xin hoàn thuế, bao gồm một số lượng lô hàng hoặc hồ sơ nhập cảng không được công bố. Cơ quan này đã xác nhận 86,874 đơn, bao gồm 15.1 triệu hồ sơ nhập cảng đủ điều kiện được hoàn thuế. Trong tổng số đó, 8.3 triệu lô hàng được hoàn tất thủ tục, và số tiền hoàn trả dự kiến, có tính cả tiền lãi, đạt $35.46 tỷ, theo tuyên bố của ông Brandon Lord, một giới chức CBP, nộp tại Tòa Thương Mại Quốc Tế Mỹ ở New York.

Về kinh tế, các khoản hoàn thuế có thể trở thành một nguồn lợi bất ngờ cho nhiều doanh nghiệp nhập cảng. Reuters cho biết các nhà nhập cảng lớn, từ các hãng xe hơi đến công ty thời trang thể thao Under Armour,  kỳ vọng lợi nhuận sẽ được hỗ trợ nhờ các khoản hoàn thuế quan. 

Về pháp lý, sự việc cho thấy chính sách thuế quan của Tổng Thống Trump đang bước vào giai đoạn tranh chấp gay gắt giữa quyền hành pháp và thẩm quyền của Quốc Hội. Tối Cao Pháp Viện giới hạn việc dùng IEEPA để áp thuế quan. Chính quyền sau đó chuyển sang Section 122, nhưng căn cứ mới này cũng lập tức bị kiện. Lệnh của tòa kháng án hôm Thứ Ba chỉ giúp ông Trump thắng tạm thời về mặt thủ tục nhưng chưa giải quyết câu hỏi cốt lõi là tổng thống có thể đơn phương áp thuế quan toàn cầu trong phạm vi nào, và trong bao lâu, khi không có sự gia hạn hoặc chuẩn thuận rõ ràng của Quốc Hội?

Về chính trị, đây là một tình thế hai mặt đối với Tổng Thống Trump. Một mặt, tòa kháng án giúp ông giữ được mức thuế 10% trong ngắn hạn, tránh một thất bại tức thì trong lúc chính quyền đang bảo vệ chính sách thương mại cứng rắn. Mặt khác, việc chính phủ phải hoàn trả hơn $35 tỷ tiền thuế cũ làm suy yếu hình ảnh “thuế quan là vũ khí kinh tế” mà chính ông Trump từng dùng để khẳng định sức mạnh với đối tác thương mại. Khi một chính sách được quảng bá như biểu tượng quyền lực lại dẫn đến hoàn trả hàng chục tỷ đô la, vấn đề không còn chỉ là thương mại, mà là năng lực điều hành và giới hạn pháp quyền.(MPL) [kn]

Mỗi năm, Việt Nam xảy ra gần 35,000 ca biến chứng thẩm mỹ do làm đẹp

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ngành làm đẹp bùng nổ tại Việt Nam, kéo theo hàng loạt spa, thẩm mỹ viện vượt rào thực hiện dịch vụ trái phép, mỗi năm ghi nhận hàng chục ngàn ca biến chứng thẩm mỹ, gây hậu quả nặng nề.

Tại hội thảo “Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa,” do báo Tiền Phong tổ chức hôm 12 Tháng Năm, Bác Sĩ Đào Văn Sinh, trưởng đại diện Văn Phòng Bộ Y Tế tại Sài Gòn, cho biết mỗi năm, Việt Nam ghi nhận khoảng 250,000 ca giải phẫu thẩm mỹ, trong đó có từ 25,000-35,000 trường hợp gặp biến chứng.

Nhiều người chọn làm đẹp “dạo,” giải phẫu thẩm mỹ lậu, đối mặt với nguy cơ biến chứng cao. (Hình: Giao Linh/Sài Gòn Giải Phóng)

“Con số này cho thấy những rủi ro ngày càng báo động của ngành làm đẹp [ở Việt Nam] hiện nay,” ông Sinh nhận định.

Theo Bác Sĩ Nguyễn Thanh Vân, chủ tịch Hội Phẫu Thuật Tạo Hình Thẩm Mỹ TP.HCM, nguyên nhân lớn đến từ xu hướng “phi y khoa hóa,” khi nhiều spa, cơ sở làm đẹp lậu núp bóng dưới danh nghĩa “chăm sóc sắc đẹp” nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn, sử dụng vật liệu trôi nổi và giao phó sức khỏe khách hàng cho những nhân viên “tay ngang” không có kiến thức chuyên môn y khoa.

“Những hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, thậm chí có trường hợp để lại di chứng suốt đời,” ông Vân nhận định.

Báo VnExpress dẫn lời Bác Sĩ Thái Như Ngọc, chuyên khoa da liễu, cho biết tại hệ thống thẩm mỹ nơi bà làm việc từng ghi nhận các biến chứng trải dài từ bầm tím, tụ dịch đến những hậu quả đe dọa tính mạng.

Với các thủ thuật tưởng chừng đơn giản như tiêm filler, nhiều người đã bị tắc mạch, hoại tử, thậm chí mù mắt.

Trong khi đó, Bác Sĩ Lê Hành, chủ tịch Hội Phẫu Thuật Tạo Hình Thẩm Mỹ Việt Nam, cho biết đáng lo ngại là huyết khối tĩnh mạch sâu – thuyên tắc phổi với nguy cơ thiệt mạng hơn 21%, thường gặp sau tạo hình thành bụng.

Ngoài ra, hội chứng thuyên tắc mỡ sau hút mỡ, cấy mỡ khối lượng lớn cũng có tỷ lệ thiệt mạng 10%-15%.

Chẳng hạn, bệnh viện Quân Y 175 từng tiếp nhận nữ bệnh nhân 36 tuổi bị sốc nhiễm trùng, viêm phúc mạc toàn thể sau hút mỡ và tạo hình thành bụng tại một cơ sở bên ngoài. Người này phải điều trị hơn 100 ngày, trải qua nhiều cuộc giải phẫu mới qua cơn nguy kịch nhưng mang di chứng nặng.

Hay một phụ nữ 64 tuổi khác thiệt mạng sau khi thực hiện cùng lúc cắt mí, đặt túi ngực, hút mỡ và tạo hình thành bụng.

“Người ta thường nghĩ thẩm mỹ là làm đẹp bên ngoài nên ít nguy hiểm, nhưng thực tế giải phẫu tạo hình thẩm mỹ vẫn là chuyên ngành ngoại khoa, mà đã là ngoại khoa thì luôn tồn tại nguy cơ biến chứng,” Bác Sĩ Lê Hành cho biết.

Chuyên gia chia sẻ thực trạng biến chứng thẩm mỹ ở Việt Nam. (Hình: Hoàng Lê/Dân Trí)

Theo Bác Sĩ Thái Như Ngọc, nhiều người đang bị cuốn theo quảng cáo “có cánh” về các dịch vụ “công nghệ cao,” hứa hẹn đẹp ngay mà không cần đến bác sĩ. Trong khi đó, máy móc chỉ là công cụ, bác sĩ mới là yếu tố quyết định an toàn và hiệu quả điều trị.

“Sự an toàn của bệnh nhân không chỉ phụ thuộc vào cơ sở vật chất mà còn ở trách nhiệm và bản lĩnh của người hành nghề,” Bác Sĩ Ngọc khẳng định.

Để thị trường làm đẹp tại Việt Nam phát triển an toàn, các chuyên gia cho rằng giới hữu trách cần siết chặt quản lý, xử lý nghiêm cơ sở hoạt động không phép, công khai dữ liệu hành nghề và phân định rõ phạm vi chuyên môn của spa, phòng khám, bệnh viện.

Bên cạnh đó, người dân cũng cần thận trọng trước quảng cáo trên mạng xã hội, khám sức khỏe kỹ trước can thiệp, đặc biệt nếu trên 45 tuổi hoặc có bệnh nền. (Tr.N) [kn]

Iran dọa làm giàu uranium 90% trong lúc Trump…quyết sơn lại ‘hồ bơi’ Lincoln

play-rounded-fill
Iran dọa làm giàu uranium 90% trong lúc Trump…quyết sơn lại ‘hồ bơi’ Lincoln
Iran hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm, đe dọa sẽ làm giàu uranium 90% nếu bị Mỹ tấn công trong khi Tổng Thống Donald Trump…quyết sơn lại “hồ bơi” Lincoln.

Lạng Sơn: Học trò phải vượt sông bằng bè tre, thấp thỏm lo chết đuối

LẠNG SƠN, Việt Nam (NV) – Do không có cầu, nhiều năm nay, học sinh nhiều xã ở tỉnh Lạng Sơn đã phải liều mạng qua sông trước mùa lũ trên bè mảng để đến trường trong nỗi lo bị chết đuối.

Hằng năm, cứ vào khoảng Tháng Tư đến Tháng Mười Một, những cây cầu tre, cầu gỗ do người dân tự xây dựng ở các xã vùng cao tỉnh Lạng Sơn lại bị dòng nước trên sông Bắc Giang cuốn trôi. Thế là người dân các thôn lại phải khổ sở, lo sợ chết đuối mỗi khi có nhu cầu đi ra khỏi thôn, xã.

Học sinh ở Lạng Sơn đi học bằng bè mảng trên sông Bắc Giang, nơi từng cướp đi sinh mạng nhiều người. (Hình: Hà Quân/Tuổi Trẻ)

Nói với báo Tuổi Trẻ hôm 12 Tháng Năm, ông Hoàng Văn Chiều, bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn Nà Kéo, xã Quý Hòa, tỉnh Lạng Sơn, cho biết chỉ vài ngày trước, sau cơn mưa đầu mùa, các cây cầu tạm trong thôn đã phải buộc thêm nhiều cây tre to cao quá đầu người để gia cố.

“Hiện thôn kết nối với ngoài xã chỉ bằng một cây cầu treo và chỉ để phục vụ cho xe gắn máy đi lại,” ông Chiều cho biết.

Cách thôn Nà Kéo khoảng 20 phút đi xe, thôn Khuổi Màn, xã Quý Hòa, có 116 gia đình cũng chật vật trong cảnh bị chia cắt.

“Có năm nước lũ lên, bè bị cuốn trôi, bà con không đi đâu được, học sinh phải nghỉ học dài ngày. Nhiều khi không mua được thức ăn, nước uống,” bà Đặng Thu Huyền, bí thư chi bộ kiêm trưởng thôn Khuổi Màn, nghẹn ngào nói.

Theo bà Huyền, thôn không có con đường nào khác ngoài lối đi qua sông. Đáng chú ý, đoạn sông này từng xảy ra nhiều vụ chết đuối thương tâm, có năm một cặp vợ chồng đi chợ về bị nước cuốn thiệt mạng.

“Người dân chỉ mong có cây cầu hoặc ngầm tràn kiên cố để đi lại, làm ăn và cho con em đến trường an toàn hơn,” bà Huyền nói.

Không có con đường nào khác ngoài lối đi qua sông để ra bên ngoài nhưng lại không có cầu bắc qua, lo sợ con em bị chết đuối khi đi học bằng bè tự chế, nhiều gia đình đã cho ở lại trường.

Do còn quá nhỏ để mỗi ngày liều mình vượt sông Bắc Giang bằng bè, mảng tự chế, hai chị em Dương Thị Bảo Ngọc và Dương Thị Thu Thủy, học sinh trường dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Vĩnh Yên phải ở nhờ nhà người quen gần trường học.

Mỗi chiều tan học, khi nhiều bạn nhỏ được vui chơi, nghỉ ngơi, hai chị em Bảo Ngọc và Thu Thủy lại lặng lẽ vo gạo, nhóm bếp, đun nước tắm trong căn lán tạm, chỉ đủ kê một chiếc giường, bộ bàn ghế, căn bếp nhỏ ngăn lại bằng vách nứa.

Thừa nhận tình trạng trên, ông Bế Văn Lý, chủ tịch xã Quý Hòa, cho biết địa bàn xã chủ yếu là đồi núi, nhiều khu dân cư bị chia cắt bởi sông Bắc Giang và các khe suối.

Ngoài việc không có cầu, nhiều đường ở thôn Nà Kéo, xã Quý Hòa, vẫn là đường đất, trải đá, sình lầy vào mùa mưa. (Hình: Hà Quân/Tuổi Trẻ)

“Ví dụ ở điểm dân cư Song Phụ thuộc thôn Khuổi Màn và xóm Nà Chỏng, bà con và học sinh đang phải đi lại bằng bè, mảng tự chế bằng cây tre tiềm ẩn nguy hiểm, đặc biệt là vào mùa mưa lũ. Đơn cử năm năm vừa qua có tới bốn vụ tai nạn thương tâm chết người,” ông Lý cho biết.

Theo lãnh đạo xã Quý Hòa, địa phương đã khảo sát phương án xây dựng ngầm tràn qua sông Bắc Giang nhằm phá thế chia cắt, tạo đường giao thông cho người dân đi lại, giao thương và học sinh đi học an toàn.

Dự kiến kinh phí xây ngầm tràn khoảng 5 tỷ đồng ($189,836). Song, nguồn lực của xã không đủ, bởi ngoài nguồn ngân sách nhà nước do tỉnh phân bổ, xã không có nguồn thu nào khác nên không thể thực hiện.

“Ủy ban xã mong Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Lạng Sơn, các nhà hảo tâm quan tâm, hỗ trợ nguồn lực để xã xây dựng ngầm tràn, giúp người dân có cây cầu mới đi lại an toàn, đặc biệt vào mùa mưa lũ,” ông Lý kêu gọi. (Tr.N) [kn]

Hội Phụ Nữ Việt Mỹ tổ chức Ngày Lễ Mẹ tại Little Saigon

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo đồng hương đến dự Ngày Lễ Mẹ (The Mother’s Day) do Hội Phụ Nữ Việt Mỹ tổ chức trưa Chủ Nhật, 10 Tháng Năm, tại nhà hàng Diamond Seafood Palace 3, Westminster.

Những bà mẹ dự thi Hoa Hậu Trang Phục Đẹp 2026 trong Ngày Lễ Mẹ do Hội Phụ Nữ Việt Mỹ tổ chức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Trong không khí ấm áp tình yêu thương, những hình ảnh tuyệt vời thân quen khi các bà mẹ trẻ cùng các con cháu dìu những bà mẹ, bà nội, bà ngoại, và bà cố đến tham dự buổi tiệc đầy ý nghĩa của phận làm con cháu.

Cũng có những người con không còn mẹ đến dự ngày trọng đại này. Họ vẫn vui mừng xúc động, khi chứng kiến những bà mẹ Việt Nam hiện diện, và xem họ như mẹ ruột của mình qua những cử chỉ chào hỏi thân thương trìu mến.

Dược Sĩ Ðỗ Kim Toàn, hội trưởng Hội Phụ Nữ Việt Mỹ, cựu hội trưởng Hội Cựu Học Sinh Trưng Vương Nam California, ngỏ lời chào mừng và cảm ơn mọi người đến dự.

Nhóm Múa Vân Thu trong hoạt cảnh “Thiêng Liêng Tình Mẹ.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Bà nói: “Hằng năm chúng tôi tổ chức mừng Ngày Lễ Mẹ để cho tuổi trẻ Việt Nam hiểu biết được truyền thống hiếu đạo của dân tộc mình. Ngoài ra, suốt 26 năm qua, hội chúng tôi tổ chức không ngoài mục đích tiếp tay với các hội đoàn khác trong việc duy trì và phát huy truyền thống văn hóa của dân tộc Việt tại hải ngoại. Năm nào cũng thế, các chi phí để thực hiện chương trình này do các thành viên trong hội đóng góp. Những bà mẹ già trên 75 tuổi đến tham dự tiệc mừng này sẽ được hoàn toàn miễn phí. Vì thế, năm nào cũng được đồng hương đến tham dự rất đông đảo.”

“Phong tục Việt Nam theo ‘tứ đại đồng đường’ tất cả những con cháu thường sống chung với ông bà, cha mẹ, và được xem như gia tộc có phước đức lớn. Nhưng tại Hoa Kỳ thì con cháu thường sống riêng rẽ với những người thân trong gia đình. Vì thế, hằng năm, đến ngày Mother’s Day thì mới có dịp đầy đủ con cháu trở về quây quần bên ông bà, cha mẹ mình. Cho nên, chúng tôi phải tổ chức ngày này hằng năm,” hội trưởng chia sẻ thêm.

Sau đó là lời phát của các dân cử và trao tặng bằng vinh danh cho hội.

Ông Trần Long Thịnh và mẹ, bà Trần Thị Các, 100 tuổi. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Ban tổ chức mời những bà mẹ tuổi từ 90 trở lên để vinh danh và tặng quà, gồm có các cụ bà Hoàng Thị Điệp (92 tuổi), Đoàn Kim Lan (90 tuổi), Nguyễn Tuyết Mai (90 tuổi), Nguyễn Kim Hoa (92 tuổi), Ngô Thanh (91 tuổi), và Trần Thị Các (100 tuổi).

Năm nào cũng vậy, ban tổ chức đều có cuộc thi Hoa Hậu Trang Phục Đẹp. Các thí sinh là những bà mẹ trong trang phục truyền thống Việt Nam.

Các thí sinh ghi danh tham dự cuộc thi này gồm các bà mẹ Hà Lynh (78 tuổi), Lai Thị Tuýt (79 tuổi), Nguyễn Thị Ngân (84 tuổi), Cao Tina (75 tuổi), Công Tằng Bích Hồng (79 tuổi), Catherine Kim Hồ (84 tuổi), Nguyễn B. Cham (82 tuổi), Lê Thị Anh Thư (77 tuổi), Trịnh Thiên Ý (77 tuổi), Nguyễn Tố Huệ (76 tuổi), Trần Thị Các (100 tuổi), Đặng Ngọc Cần (77 tuổi), Tiffany Bùi (76 tuổi), và Nguyễn Kim Đức (76 tuổi).

Bác Sĩ Đỗ Cường Dũng (giữa) và mẹ, Dược Sĩ Đỗ Kim Toàn (phải). (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Ban giám khảo gồm những đồng hương đến dự từng bàn, mỗi bàn chỉ chọn một thí sinh mà thôi.

Kết quả cuộc thi Hoa Hậu Trang Phục Đẹp, Á Hậu 1: Lại Thị Tuýt, Á Hậu 2: Trịnh Thiên Ý. Người đoạt Giải Hoa Hậu Trang Phục Đẹp 2026 là Nguyễn Kim Đức.

Trong số đồng hương đến dự, bà Nguyễn Minh Hiếu chia sẻ: “Đối với tôi thì ngày nào cũng là ngày mình nhớ đến mẹ. Tuy mẹ không còn nữa, nhưng hình bóng và những tình yêu thương của mẹ đã hy sinh cho mình từ lúc bé thơ cho đến trưởng thành, vẫn là muôn thuở trong cuộc sống của tôi.”

Ba người đoạt giải Hoa Hậu Trang Phục Đẹp, từ trái, Trịnh Thiên Ý (Á Hậu 2), Nguyễn Kim Đức (Hoa Hậu), và Lại Thị Tuýt (Á Hậu 1). (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Bà Huỳnh Hoàng Ánh, hội trưởng Hội Cựu Nữ Sinh Trưng Vương Nam California, nói: “Sở dĩ năm nào Hội Phụ Nữ Việt Mỹ cũng thành công trong việc tổ chức Ngày Lễ Mẹ vì trên thế gian này ai cũng phải có mẹ, người đã hết lòng hy sinh cho con cái trong mọi tình huống, trong đó có sự thành công trên trường đời của chúng ta.”

Ông Trần Long Thịnh, đưa người mẹ 100 tuổi đến dự, cho biết: “Khi mới định cư tại Hoa Kỳ, thì bố mẹ chúng tôi phải tần tảo làm việc để nuôi dưỡng đàn con còn bé tại Hoa Kỳ. Bố tôi qua đời nay đã 20 năm, giờ thì chúng tôi chỉ còn mẹ già nua bóng xế. Mẹ tôi là người phụ nữ tuyệt vời của chúng tôi và những người cháu của bà. Công ơn dưỡng dục sinh thành của cha mẹ thì không thể nào mình kể cho hết.”

Đông đảo đồng hương đến dự Mother’s Day, do Hội Phụ Nữ Việt Mỹ tổ chức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Bác Sĩ Đỗ Cường Dũng, con trai Dược Sĩ Đỗ Kim Toàn, chia sẻ: “Hằng năm khi đến Ngày Lễ Mẹ thì gia đình chúng tôi đều đến dự. Trong cuộc sống của chúng tôi, mẹ lúc nào cũng lo cho con cái được chu toàn. Cảm ơn mẹ, cảm ơn chính phủ Hoa Kỳ cho chúng tôi có được hạnh phúc như hôm nay.”

Các hội đoàn đến dự bao gồm các cựu học sinh Trưng Vương, Gia Long, Bưởi-Chu Văn An, Petrus Ký, Dược Khoa Sài Gòn 1976, và nhiều hội khác. Trong số người tham dự còn có Dân Biểu California Trí Tạ (Địa Hạt 70), Thị Trưởng Westminster Charlie Chí Nguyễn, Dược Sĩ Nguyễn Đình Thức (đại diện Giám Sát Viên Janet Nguyễn)… [đ.d.]

Chương trình nhạc hội ‘Vầng Trăng Mẹ’ nhân Ngày Hiền Mẫu

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo khán giả đến dự chương trình nhạc hội “Vầng Trăng Mẹ,” do Đỗ Thanh Travel & Entertainment thực hiện, chiều Thứ Năm, 7 Tháng Năm, tại nhà hàng Paracel Seafood, Westminster, nhân Ngày Hiền Mẫu.

Phần trình diễn của nghệ sĩ Đỗ Thanh và Vũ Đoàn Việt Love trong chương trình nhạc hội “Vầng Trăng Mẹ” nhân Ngày Hiền Mẫu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Ban tổ chức tặng trên 300 đóa hoa hồng cho các bà mẹ đến dự.

Nghệ sĩ Đỗ Thanh, trưởng ban tổ chức, nói: “Dù chúng ta ở bất cứ nơi nào, đến Ngày Lễ Mẹ thì dù cho có bận bịu như thế nào trong cuộc sống, xin đồng hương hãy nghĩ đến mẹ của mình. Tình mẫu tử rất có ý nghĩa sâu đậm trong tâm trí của những người Việt xa quê hương. Trong chúng ta ai cũng phải có cha mẹ, người đã yêu thương, dạy dỗ cho chúng ta nên người. Nhân tuần lễ mẹ trên xứ người, tôi xin nhắc lại những lời cao quý của hiền nhân nói, ‘Nước sông nọ có nguồn mới chảy/Hạt thóc kia có cấy mới lên/Phàm phu cho đến thánh hiền/Ví không cha mẹ sao nên thân này/Cây có cội mới nảy mầm xanh lá/Nước có nguồn mới bủa khắp rạch sông/Làm người phải có tổ có tông/Tổ tông không có như sông không nguồn.’”

Chương trình văn nghệ bao gồm ca, múa, diễn kịch đầy màu sắc quê hương dân tộc và tình mẫu tử, với sự góp mặt của các ca nghệ sĩ Thanh Lan, Nguyễn Hồng Nhung, Kim Tiểu Long, Đỗ Thanh, Thiện Ngô, Hoàng Sĩ Phú, Thảo Lâm, Thúy Hằng, Lưu Vĩnh Kha, Philip Nam, Cẩm Thu, Triệu Mỹ Ngân, Oscar Nguyễn, Bảo Mi, Hoàng Khánh, và Vũ Đoàn Việt Love.

Một số bà mẹ Việt Nam và các ca nghệ sĩ tham dự chương trình nhạc hội “Mother’s Day – Vầng Trăng Mẹ.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Phần chủ lực của chương trình là vở kịch “Khói Đốt Đồng” của tác giả Đỗ Thanh, với sự hiện diện của nữ kịch sĩ Tú Trinh, diễn viên điện ảnh Đoàn Minh Tài, cả hai từ Việt Nam sang, rồi nghệ sĩ Thanh Hằng từ Úc sang, và một nghệ sĩ khác từ quốc gia khác đến.

Mở đầu chương trình là nhạc cảnh “Mẹ Trùng Dương” của nhạc sĩ Phạm Duy, với phần trình diễn của hai ca sĩ Cẩm Thu, Thúy Hằng, và Vũ Đoàn Việt Love. Tiếng hát ca sĩ Hoàng Sĩ Phú tiếp nối với bài “Tình Em Biển Rộng Sông Dài” của nhạc sĩ Thông Đạt. Sau đó là phần trình diễn của ca sĩ Thiện Ngô với bài “Ngày Xưa Hoàng Thị,” thơ Phạm Thiên Thư, nhạc Phạm Duy.

Ca sĩ Nguyễn Hồng Nhung hát tại chương trình nhạc hội “Vầng Trăng Mẹ” nhân Ngày Hiền Mẫu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Tiếp nối chương trình là tiếng hát của nghệ sĩ Đỗ Thanh và Vũ Đoàn Việt Love trong nhạc cảnh “Quê Hương và Mẹ Hiền” của nhạc sĩ Văn Đắc Nguyễn. Cẩm Thu và Thảo Lâm song ca bài “Thương Thời Mộng Mơ” của nhạc sĩ Hoàng Ngọc Sơn.

Nghệ sĩ Kim Tiểu Long độc diễn trích đoạn cải lương “Trà Hoa Nữ” làm cho nhiều khán giả xúc động.

Từ trái, các nghệ sĩ Đỗ Thanh, Tú Trinh, và Kim Tiểu Long trong vở kịch “Khói Đốt Đồng.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Ca sĩ Thúy Hằng trở lại chương trình qua bài “Chùa Tôi” cùng với phần phụ diễn của Vũ Đoàn Việt Love. Sau đó, đôi uyên ương Cẩm Thu và Philip Nam trình diễn rất độc đáo qua trích đoạn cải lương “Tô Ánh Nguyệt” của soạn giả Trần Hữu Trang.

Nghệ sĩ Philip Nam tâm tình: “Những bà mẹ hiền Việt Nam được nhiều văn nhân, thi sĩ, và nhạc sĩ ca tụng sự hy sinh của họ cho con mình rất phù hợp với cụm từ ‘tình mẫu tử.’ Bài ‘Lòng Mẹ’ của cố nhạc sĩ Y Vân nói lên chủ đề hôm nay, ‘Lòng mẹ thương con như vầng trăng tròn mùa thu/Tình mẹ yêu mến như làn gió đùa mặt hồ…’ Và cũng có nhiều bài thơ miêu tả tình mẹ rất to lớn, ‘Mẹ như vầng trăng giữa trời/Dẫn con qua lối đêm dài tối tăm/Mẹ như biển rộng mênh mông/Chở che con giữa muôn ngàn bão giông.’”

Nghệ sĩ Kim Tiểu Long (trái) tặng hoa hồng cho một người mẹ Việt Nam. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Bài “Maman Oh Maman,” do nữ ca sĩ Thanh Lan soạn lời Việt với đề tựa “Mẹ Hiền Yêu Dấu,” được nhiều ca sĩ trong nước cũng như ở hải ngoại hát trong nhiều thập niên qua, một lần nữa, được nữ danh ca hát lại với sự yêu cầu của nhiều khán giả.

Nữ danh ca Thanh Lan tâm tình: “Trong bài này, tôi soạn những ca từ đầu tiên là, ‘Người mẹ hiền yêu dấu, mẹ đã trao về ta/Ngàn muôn âu yếm trong những năm vừa qua/Mẹ hiền có biết khi lớn khôn ra đời, con sẽ nhớ hoài bóng dáng người.’ Nhưng đối với những người con lúc còn trẻ thơ, họ nghĩ sự cực nhọc nuôi con của người mẹ như là chuyện bình thường. Cho đến khi những người con trở thành người mẹ, thì họ sẽ hiểu được công ơn chín tháng, mười ngày mang nặng đẻ đau và nuôi con khôn lớn của mẹ cha như thế nào. Ngày Mother’s Day thì người con hiếu thảo nào cũng phải cùng chung một cảm nghĩ, ‘Mẹ ơi! con sẽ nhớ hoài bóng dáng người.’”

Nhiều khán giả đến dự chương trình nhạc hội “Vầng Trăng Mẹ.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Sau đó là tiếng hát của ca sĩ Nguyễn Hồng Nhung với nhiều tác phẩm trữ tình và hào hứng.

Trong chương trình văn nghệ “Vầng Trăng Mẹ,” hai ca nghệ sĩ Triệu Mỹ Ngân và Oscar Nguyễn có màn trình diễn “Tấu Hài Kêu Lô Tô” rất hấp dẫn. Khán giả ủng hộ trò chơi dân gian này đầy hào hứng và vui nhộn. Kế tiếp là phần xổ số trúng những phẩm vật có giá trị, do các mạnh thường quân yểm trợ cho chương trình văn nghệ mừng Ngày Hiền Mẫu. [đ.d.]

Cụ Bà Quả Phụ Nguyễn Thị Ngân

1...165166167...10,715Page 166 of 10,715

Tin mới cập nhật