ANAHEIM, California (NV) – Hai người đàn ông được tìm thấy đã chết tại bãi đậu xe của khu mua sắm Anaheim GardenWalk gần Disneyland, vào sáng sớm Chủ Nhật, 21 Tháng Năm, sau khi có báo cáo về một cuộc ẩu đả của một nhóm người trong khu vực này, theo nhật báo Orange County Register.
Khoảng 2 giờ 30 phút sáng Chủ Nhật cảnh sát Anaheim nhận được các cú điện thoại 911 cho biết có một vụ nổ súng tại bãi đậu xe khu mua sắm GardenWalk, theo lời ông Jon McClintock, nhân viên cảnh sát Anahaiem cho biết.
Cổng vào khu mua sắm Anaheim GardenWalk trên đường Katella Avenue. (Hình: Google Map)
Khi cảnh sát gấp rút chạy đến khu vực, những cuộc gọi khẩn cấp tiếp tục báo cáo rằng có ai đó bị một chiếc xe cán qua người tại hiện trường.
Giới chức cảnh sát cho biết họ tìm thấy một người đàn ông ở độ tuổi 30 bị bắn chết bên trong khu đậu xe.
Nạn nhân thứ hai, khoảng trên dưới 30 tuổi, được tìm thấy nằm bị thương trên mặt đường bên ngoài khu đậu xe và được đưa nhanh chóng đến bệnh viện, nơi sau đó các bác sĩ tuyên bố là đã chết.
Nguyên nhân cái chết của người này vẫn chưa được xác định.
Cảnh sát viên McClintock cho biết theo điều tra sơ bộ, một cuộc ẩu đả giữa nhiều người đã xảy ra bên trong khu đậu xe trước khi xảy ra cái chết của hai nạn nhân.
Hiện tại giới chức chưa rõ điều gì xảy ra để dẫn tới vụ đánh nhau này, hoặc vụ đánh nhau bắt đầu từ đâu.
Không có thông tin về nghi phạm trong lúc này.
Giới thẩm quyền cũng không tiết lộ tên của hai người đàn ông đã chết trong khi chờ thông báo cho thân nhân. (MPL) [kn]
PORT MORESBY, Papua New Guinea(NV) – Mỹ và Papua New Guinea vừa ký một thỏa thuận quốc phòng mới hôm Thứ Hai, 22 Tháng Năm, khi Washington nỗ lực gia tăng ảnh hưởng ở châu Á Thái Bình Dương nhằm khống chế Trung Quốc, theo UPI.
Ông Antony Blinken, ngoại trưởng Mỹ, đã gặp ông John Rosso, phó thủ tướng quốc đảo, tại thủ đô Port Moresby của Papua New Guinea để ký hiệp định.
Ngoại Trưởng Anthony Blinken bắt tay một giới chức New Papua Guinea sau khi ký hiệp ước quốc phòng hôm Thứ Hai, 22 Tháng Năm. (Hình: Twitter@SecBlinken)
Trước đó, theo thời khoá biểu đã được sắp xếp, Tổng Thống Joe Biden lẽ ra sẽ có mặt tại Papua New Guinea nhưng ông phải cắt ngắn chuyến công du châu Á để trở về Washington đàm phán việc “trần nợ.”
“Chúng tôi cam kết phát triển tất cả các khía cạnh trong mối quan hệ đôi bên,” Ngoại Trưởng Blinken tuyên bố ở Port Moresby.
“Thỏa thuận hợp tác quốc phòng này sẽ tăng cường khả năng của lực lượng phòng thủ Papua New Guinea trong việc cung cấp hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa, bao gồm cả việc cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế và nơi trú ẩn tạm thời cho những người bị ảnh hưởng của các khủng hoảng.”
“Thỏa thuận cũng sẽ giúp các lực lượng Papua New Guinea và Hoa Kỳ dễ dàng huấn luyện cùng nhau theo những cách mới và ở nhiều nơi hơn như một phần trong nỗ lực chung nhằm duy trì hòa bình và an ninh trên khắp Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương,” ông Blinken cho biết.
Việc ký kết thỏa thuận Hoa Kỳ-Papua New Guinea được một số người xem là một kế hoạch để chống lại thỏa thuận của Trung Quốc với Quần đảo Solomon trong nỗ lực giành được sự ảnh hưởng trong khu vực.
Chính phủ Papua New Guinea đưa ra một tuyên bố vào hôm Thứ Bảy trước những chỉ trích của địa phương về thỏa thuận với Hoa Kỳ.
“Papua New Guinea không có kẻ thù nhưng cần phải chuẩn bị sẵn sàng,” ông Port Moresby cho biết trong tuyên bố. “Trường hợp Ukraine-Nga là vụ tranh chấp lãnh thổ nổi cộm hiện nay.”
“Thỏa thuận này không phải là về địa chính trị mà là công nhận nhu cầu của đất nước trong việc xây dựng khả năng phòng thủ vì tranh chấp biên giới là không thể tránh khỏi trong tương lai. Mỹ khởi xướng đề nghị điều này,” theo thông báo của Papua New Guinea. (MPL) [kn]
STANTON, California (NV) – Hội Đồng Thành Phố Stanton bỏ phiếu với tỷ lệ 3-2 để nhân viên nghiên cứu giới hạn nhiệm kỳ thị trưởng, theo báo mạng Voice of OC hôm 22 Tháng Năm.
Phần lớn hội đồng bày tỏ tầm quan trọng của sự thống nhất đối với các thành viên hội đồng và thị trưởng.
Tòa thị chính thành phố Stanton. (Hình minh họa: Jessica Ruiz/Voice of OC)
Những người phản đối là Thị Trưởng David Shawver và phó Thị Trưởng Hồng Alyce Văn (Đia Hạt 2) cho biết họ tin rằng ở một thành phố nhỏ như Stanton, với dân số ước tính 37,970 người thì thị trưởng không nên bị giới hạn bởi nhiệm kỳ.
Một số cư dân nói rằng mặc dù thị trưởng hiện tại đang làm tốt công việc của mình, nhưng giới hạn nhiệm kỳ của thị trưởng trong tương lai nên giống như nhiệm kỳ của các thành viên hội đồng khác.
Nghị Viên Gary Taylor (Địa Hạt 3) muốn có cuộc thảo luận về giới hạn nhiệm kỳ thị trưởng tại một cuộc họp hội đồng và nhiệm kỳ thị trưởng nên phù hợp với giới hạn nhiệm kỳ của các thành viên hội đồng khác.
Năm 2022, Ông David J. Shawver tranh cử thị trưởng nhiệm kỳ thứ hai mà không có đối thủ.
Ông đã phục vụ trong hội đồng từ năm 1988. Ông Shawver cổ động việc cộng đồng Stanton cần một gương mặt quen thuộc làm thị trưởng.
Ông nói: “Tôi đã làm công việc này được 35 năm và đây sẽ là thành công cuối cùng của tôi vì tôi đã quá già để làm quá lâu.”
“Tôi hoàn toàn không đồng ý với giới hạn nhiệm kỳ, đặc biệt là trong các cộng đồng nhỏ như cộng đồng của chúng tôi. Tôi nghĩ điều quan trọng là mọi người có cơ hội tiếp xúc với những người mà họ cảm thấy thoải mái, rằng họ đang làm công việc đại diện cho họ, bất kể thời gian là bao lâu.”
Cư dân Stanton đã bỏ phiếu vào năm 2016 để áp đặt giới hạn nhiệm kỳ cho các thành viên hội đồng thành phố với 75.2% ủng hộ, thiết lập giới hạn hai nhiệm kỳ, mỗi nhiệm kỳ bốn năm.
Thị trưởng cũng phải đối mặt với các giới hạn nhiệm kỳ tương tự hay không thì không có trên lá phiếu vào thời điểm đó.
Năm 2017, Stanton chuyển sang hệ thống bầu cử theo địa hạt và có bốn địa hạt, đưa đến bốn thành viên hội đồng, riêng thị trưởng được bầu theo quy mô toàn thành phố.
Cho đến lúc đó, hội đồng hàng năm bổ nhiệm thị trưởng, bà Patricia Vazquez, thư ký thành phố, cho biết.
Năm 2018, ông Shawver là thị trưởng đầu tiên được cư dân Stanton bầu chọn.
Ông Shawver nói: “Tôi nghĩ rằng tất cả chúng ta nên như vậy, tất cả chúng ta nên bầu bốn năm một lần và nếu cộng đồng hài lòng thì cứ như vậy mà làm.”
Ông Taylor lập luận tầm quan trọng của việc người dân quyết định xem nhiệm kỳ của tất cả các giới chức thành phố được bầu có nên phản ánh lẫn nhau hay không.
Ông nói: “Chúng ta cần sắp xếp tất cả các vị trí trong thành phố thẳng hàng. Nó sẽ không ảnh hưởng đến người đương nhiệm hay bất cứ điều gì tương tự. Tại thời điểm này, nó không quay ngược lại mà sẽ được đưa vào lá phiếu để người dân thông qua vào Tháng Mười Một năm 2024.”
Ông John Warren, cư dân Stanton, cho biết thành phố cần khắc phục việc thiếu giới hạn nhiệm kỳ đối với thị trưởng.
Ông cho biết: “Cuộc thảo luận về giới hạn nhiệm kỳ của thị trưởng Stanton xoay quanh việc sửa chữa một vấn đề kỹ thuật.”
Ông tiếp: “Tôi không coi lập trường này là chống lại thị trưởng hiện tại mà là sửa chữa một vấn đề kỹ thuật cho các thị trưởng tương lai. Lợi ích của giới hạn nhiệm kỳ ở bất kỳ thành phố nào là mang lại những tiếng nói mới.” (ĐG) [kn]
FULLERETON, California (NV) – Một cuộc tranh luận đang nổ ra ở Học Khu Fullerton về việc có nên đưa các biểu tượng Đức Quốc Xã vào vở kịch “Sound of Music” hay không, đồng thời gây lo ngại về kiểm duyệt, theo báo mạng Voice of OC hôm 22 Tháng Năm.
Các biểu tượng Đức Quốc Xã sẽ không được xuất hiện khi học sinh lớp 6 tại trường tiểu học Rolling Hills trình diễn vở kịch vì viên chức của Học Khu Fullerton cho biết những hình ảnh này có tính tiêu cực.
Học Khu Fullerton đang thảo luận về vở kịch “The Sound of Music” của học sinh lớp 6. (Hình minh họa: Julie Leopo/Voice of OC)
Ông Aaruni Thakur, chủ tịch học khu, nói: “Có một học sinh lớp 6 mặc trang phục của Đức Quốc Xã, xung quanh là chữ thập ngoặc và nói ‘Heil Hitler’ không phù hợp với học sinh.”
Ông Thakur cho biết ông ủng hộ quyết định của chủ tịch Học Khu Robert Pletka về việc loại bỏ các biểu tượng của Đức Quốc Xã.
“Tôi đặc biệt lo ngại rằng ‘Neo-Nazis’ sẽ lấy một hình ảnh mà một phụ huynh đăng tải về những đứa trẻ mặc áo chữ thập ngoặc, với một lá cờ ở phía sau, giơ tay lên trời, và sau đó bằng cách nào đó sử dụng hình ảnh đó theo cách miệt thị các em,” ông Pletka nói.
Vở kịch kể về Maria, một gia sư trẻ kiêm nữ tu tập sự, được gửi đến làm việc cho gia đình von Trapp ở Áo trước Đệ Nhị Thế Chiến khi ảnh hưởng của Đức Quốc Xã đang gia tăng, được phổ biến rộng rãi trong một bộ phim chuyển thể năm 1965 với sự tham gia của các diễn viên Julie Andrews và Christopher Plummer.
Hiện thời, một số phụ huynh đang hỏi liệu các học sinh nhỏ tuổi đã sẵn sàng tiếp xúc với các biểu tượng của Đức Quốc Xã chưa hay liệu các em còn quá nhỏ để hiểu được lịch sử nghiệt ngã của “Holocaust” do Đức Quốc Xã gây ra.
Các cha mẹ khác nêu lên mối lo ngại về kiểm duyệt và không muốn các nhà giáo dục né tránh những cuộc trò chuyện khó khăn với trẻ em về các sự kiện lịch sử.
“Holocaust” do Adolf Hitler và Đức Quốc Xã gây ra hơn 70 năm trước khi tra tấn và giết hại hơn sáu triệu người Do Thái trong Đệ Nhị Thế Chiến.
Ủy Viên Ruthi Hanchett cho biết, hội đồng nhà trường không tham gia vào quyết định này, nhưng sau những lo ngại của phụ huynh tại cuộc họp tuần trước, bà muốn thiết lập một chính sách mới.
Ông Pletka cho biết những lời phàn nàn của cha mẹ không ảnh hưởng đến quyết định của ông.
Ông Thakur cũng cho biết ông lo lắng các bậc cha mẹ sẽ chụp ảnh con cái họ trong trang phục của Đức Quốc xã hoặc đang thực hiện động tác chào của Đức Quốc Xã.
Tại cuộc họp, phụ huynh Lisa Lobito cho biết quyết định kiểm duyệt vở kịch được đưa ra sau khi một số phụ huynh phàn nàn về một vụ trẻ em trên sân chơi chào kiểu Đức Quốc Xã. “Bản thân hành động này là tàn ác và cần đáng được bàn luận,” bà nói.
Bà Lobito lo ngại việc kiểm duyệt vở kịch sẽ tạo tiền lệ trong học khu, như loại bỏ những nội dung mà cha mẹ không thích.
Bà Hope Molina-Porter, một phụ huynh và giáo viên tại Học Khu Fullerton Joint Union, cho biết bà lo lắng rằng học khu đang “uyển chuyển hơn là kiên cường” và không coi vở kịch là một mối đe dọa. “Ngày học khu bắt đầu ngăn chặn trẻ em ra khỏi một buổi trình diễn như thế này là ngày học khu thành một mối đe dọa,” bà nói.
Cuộc tranh luận ở Fullerton diễn ra trong thời kỳ chủ nghĩa bài Do Thái gia tăng ở Orange County.
Vào Tháng Ba, Liên Đoàn Chống Phỉ Báng đã báo cáo 55 vụ bài Do Thái ở Orange County và Long Beach trong năm 2022, trong đó có hai vụ hành hung.
Nhóm cũng báo cáo sự gia tăng cao kỷ lục về chủ nghĩa bài Do Thái trong tiểu bang và trên toàn quốc.
Bà Alissa Ackerman, giáo sư Cal State Fullerton và phụ huynh người Do Thái cho biết bà biết cảm giác đối mặt với chủ nghĩa bài Do Thái.
“Những gì chúng tôi dạy trong nền giáo dục của người Do Thái là không bao giờ quên và chúng tôi không nhắc đến tên Hitler.
Học khu sẽ xử lý các vở kịch trong tương lai như thế nào?
Trong một cuộc phỏng vấn, ông Thaku cho biết ông có thể nhìn nhận vấn đề từ cả hai quan điểm.
Ông nói: “Nếu chúng tôi chỉnh sửa vở kịch cho học sinh nhỏ tuổi hơn, một số phụ huynh có thể cảm thấy rằng đây là một lỗi lầm.”
“Còn nếu chúng tôi cho phép vở kịch tiếp tục, tôi cũng có thể hình dung một số phụ huynh sẽ nêu lý do tại sao lại cho học sinh mẫu giáo và học sinh lớp 1, những bạn học của họ trong những bộ trang phục này thực hiện những hành động này mà không có bối cảnh phù hợp.”
Sau những bình luận của công chúng tại cuộc họp hôm Thứ Ba tuần trước, ông Pletka cho biết ông sẽ đến trường Rolling Hills vào ngày hôm sau và nói chuyện với phụ huynh.
Ông nói: “Khi chúng ta bàn về việc này, chúng tôi muốn được tôn trọng, chúng tôi muốn hòa đồng, chúng tôi muốn tạo ra cảm giác cộng đồng và thuộc về nhau.”
Ông Thakur cho biết ông sẵn sàng thảo luận về quyết định này và liệu những thay đổi này có được duy trì trong tương lai của vở kịch tại Rolling Hills hay không nếu các thành viên cộng đồng quan tâm đến việc hội đồng quản trị làm như vậy.
Ủy Viên Beverly Berryman cho biết đây là một kinh nghiệm.
“Chúng tôi không muốn cha mẹ và cộng đồng cảm thấy như không có sự minh bạch hoặc giao tiếp và có thể cần thiết lập một cách tốt hơn để tiếp cận vấn đề này nếu cần trong tương lai,” bà viết trong email. (ĐG) [kn]
Nhật ‘chơi đểu,’ mời Việt Nam dự G-7 để gặp tổng thống Ukraine, nhưng không mời ‘bố’ Nga
Tokyo vừa có một hành động được coi là “chơi đểu” với Moscow sau khi mời Thủ Tướng Phạm Minh Chính của Việt Nam và gặp Tổng Thống Volodymyr Zelensky, nhưng lại không mời Tổng Thống Vladimir Putin của “bố” Nga.
SUMMITT COUNTY, Cororado (NV) – Bà Kouri Richins bị cảnh sát Summitt County, Cororado tình nghi đã đầu độc người chồng để lấy bảo hiểm trị giá $1,947,000, theo ABC News, hôm 20 Tháng Năm.
Vào ngày 3 Tháng Ba, 2022, ông Eric Richins gục chết bên giường ngủ sau khi ăn mừng việc mua được căn nhà cho vợ làm ăn, theo lời vợ ông, bà Kouri Richins.
Bà Kouri Richins (trái) và ông Eric Richins, (Hình: kpcw.org)
Ngay hôm sau, cảnh sát Summitt County mở cuộc điều tra và tìm ra chứng cớ bà Richins bỏ chất độc “fentanyl” vào thức uống của chồng.
Theo hồ sơ công tố viên tiết lộ hôm 18 Tháng Năm, trong thời gian từ năm 2015 đến 2017, bà Kouri Richins mua bốn bảo hiểm nhân thọ cho ông Eric Richins trị giá $1,947,000 mà ông không hay biết.
Hồ sơ cũng cho thấy, vào Tháng Chín, 2020, ông Richins biết được vợ mình đã rút khoản tiền tín dụng $250,000 để mua nhà, rút hơn $100,000 từ tài khoản ngân hàng của ông và chi tiêu hơn $30,000 trong thẻ “credit card” của ông.
Tháng Mười năm 2020, ông gặp luật sư ly hôn và dịch vụ lập kế hoạch tài sản.
Hồ sơ tòa án còn cho thấy bà Richins cũng lấy trộm hơn $134,000 từ cơ sở kinh doanh của chồng để đóng thuế.
Bà Richins đang bị tạm giam không cho tại ngoại hậu tra từ ngày 15 Tháng Năm. Theo các công tố viên, bà sẽ ra tòa vào ngày 12 Tháng Sáu. (ĐG) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tối Cao Pháp Viện Mỹ (TCPV) hôm Thứ Hai, 22 Tháng Năm, từ chối xét xử vụ kiện do những người chăn nuôi vịt và ngỗng Canada đệ nạp nhằm thách thức lệnh cấm “pâté” gan ngỗng của tiểu bang California, theo Reuters.
TCPV không giải thích giải thích lý do từ chối xét xử, nhưng quyết định trên được đưa ra sau khi các thẩm phán ủng hộ luật của California cấm bán thịt heo được sản xuất ở các tiểu bang khác, trừ khi heo nái được nuôi trong điều kiện chuồng trại rộng rãi để con vật có thể di chuyển thoải mái.
Đầu bếp cắt một lát “pâté” gan ngỗng. (Hình minh hoạ: Stefano Rellandini/AFP via Getty Images)
Trong vụ kiện gan ngỗng, những người khởi kiện lập luận rằng các nhà sản xuất là “những công dân tuân thủ luật pháp và thực hiện đầy đủ các luật nghiêm ngặt của khu vực tài phán của họ” để bảo đảm việc bảo vệ động vật.”
Trong hồ sơ nộp tòa, các nông gia khẳng định rằng họ “quan tâm đến các thú nuôi cũng nhiều như bất kỳ chính trị gia hay nhà hoạt động vì quyền động vật nào ở California,” và nhấn mạnh rằng sinh kế của họ phụ thuộc vào điều đó.
Giới chăn nuôi gia cầm trong vụ kiện lập luận rằng món “pâté ngon khoái khẩu” này là loại “thực phẩm bị hiểu lầm một cách ác ý nhất trên thế giới.”
Phía California lập luận rằng luật nghiêm cấm việc thúc ép gia cầm ăn “với mục đích làm gan của con vật to hơn” và quá trình dồn thức ăn vào thực quản buộc gia cầm phải “tiêu thụ nhiều thức ăn hơn mức mà một con gia cầm thông thường cùng loài sẽ tự nguyện tiêu thụ.”
Thức ăn được bơm thẳng qua thực quản của gia cầm. (Hình: Kena Betancur /AFP via Getty Images)
Việc ép gia cầm ăn được thực hiện với phương pháp dùng ống dẫn thức ăn được đưa thằng vào thực quản của gia cầm.
“Khi duyệt xét những điều khoản này,” ông Rob Bonta, bộ trưởng Tư Pháp California, cho biết “các bằng chứng cho thấy việc ép vịt và ngỗng ăn gây ra đau khổ tột cùng cho các con vật.”
California đã thắng các vụ kiện về lệnh cấm “pâté gan ngỗng” ở các tòa án cấp dưới.
Những người ủng hộ các nông gia kêu gọi TCPV đảo ngược các phán quyết của toà dưới lập luận rằng lệnh của California “làm suy yếu các tiêu chuẩn thống nhất trên toàn quốc của Bộ Nông Nghiệp liên bang.”
Một luật sư của Pháp lưu ý rằng “pâté gan ngỗng” là biểu hiện “đại diện cho một phần di sản và văn hóa lâu đời của Pháp mà chính phủ Mỹ thoả thuận hợp tác với Pháp để bảo vệ.” (MPL) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Dmitry Medvedev, phó chủ tịch Hội Đồng An Ninh Nga và là chủ tịch đảng Nước Nga Thống Nhất đang cầm quyền, vừa đến Hà Nội thăm chính thức Việt Nam hôm Thứ Hai, 22 Tháng Năm, một ngày sau khi Thủ Tướng Phạm Minh Chính từ Nhật trở về sau khi gặp Tổng Thống Volodymyr Zelensky của Ukraine bên lề hội nghị thượng đỉnh G-7 mở rộng ở Hiroshima.
Ông Medvedev từng là tổng thống và thủ tướng Nga.
Ông Dmitry Medvedev (trái) và ông Nguyễn Phú Trọng tại Văn Phòng Trung Ương Đảng ở Hà Nội hôm 22 Tháng Năm. (Hình: TTXVN)
Theo Trang Thông Tin Điện Tử Tổng Hợp Ban Đối Ngoại Trung Ương đảng CSVN, ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư, có cuộc hội đàm với ông Medvedev ở Văn Phòng Trung Ương Đảng để “trao đổi về các định hướng lớn nhằm đẩy mạnh quan hệ song phương.”
Ông Trọng cũng nhấn mạnh đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của ông Medvedev trên cương vị chủ tịch đảng cầm quyền của Nga.
Ngoài ra, hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi đánh giá của mỗi bên về tình hình quốc tế hiện nay, cũng như quan điểm về những vấn đề hai bên cùng quan tâm, các định hướng lớn nhằm thúc đẩy mạnh quan hệ giữa hai đảng, hai nước như tăng cường các chuyến thăm, trao đổi cấp cao, tăng hợp tác kinh tế, khoa học, kỹ thuật, văn hóa, giáo dục và các lĩnh vực khác.
Hai bên cũng sẽ phát huy các cơ chế, khuôn khổ hợp tác thương mại, đầu tư song phương và đa phương, tăng cường trao đổi thông tin về tình hình quốc tế, hợp tác giữa cơ quan đối ngoại của hai nước, phối hợp tại các diễn đàn quốc tế.
Theo báo điện tử của chính phủ Việt Nam, trong cùng ngày, Chủ Tịch Nước Võ Văn Thưởng và Thủ Tướng Phạm Minh Chính cũng tiếp ông Medvedev.
Điều đáng chú ý là ông Chính vừa gặp và “tay bắt mặt mừng” với Tổng Thống Volodymyr Zelensky của Ukraine bên lề thượng đỉnh G-7 trước đó một ngày.
Theo Bộ Ngoại Giao Việt Nam cho biết, tại cuộc gặp gỡ ở Hiroshima, ông Chính nhấn mạnh với ông Zelensky “Việt Nam coi trọng quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống giữa hai nước.”
“Về cuộc xung đột tại Ukraine hiện nay, thủ tướng khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam là tôn trọng Hiến Chương Liên Hiệp Quốc và luật pháp quốc tế, nhất là các nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia, không can thiệp vào công việc nội bộ, không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực, mọi tranh chấp cần được giải quyết bằng biện pháp hòa bình,” vẫn theo Bộ Ngoại Giao. “Việt Nam mong các bên liên quan sớm chấm dứt xung đột, nối lại đối thoại, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình.”
Nga xâm lăng Ukraine từ ngày 24 Tháng Hai, 2022.
Việt Nam là đối tác chiến lược toàn diện với Nga và là một trong những khách hàng mua vũ khí lớn nhất thế giới. Nga cũng là quốc gia trợ giúp Bắc Việt hồi thập niên 1970 trong chiến tranh Việt Nam, chiến tranh biên giới với Trung Quốc và Cambodia khi Liên Xô chưa tan rã.
Trong sáu cuộc bỏ phiếu tại Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, liên quan đến cuộc xâm lăng của Nga, Việt Nam luôn bỏ phiếu có lợi cho quốc gia rộng nhất thế giới này.
Tuy nhiên khi gặp ông Zelensky, ông Chính lại nói Việt Nam “tôn trọng Hiến Chương Liên Hiệp Quốc và luật pháp quốc tế, nhất là các nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các quốc gia.” (Đ.D.) [kn]
LTS:Nhật báo Người Việt mở mục ‘Bạn đọc viết’ nhằm mời gọi quý thân hữu ‘cùng làm báo’ với Người Việt, chia sẻ những rung cảm, ý tưởng, quan niệm, hồi ức, kiến thức, kinh nghiệm,… về đời sống và xã hội. Để tham gia, quý bạn đọc vui lòng gởi email: [email protected]
Lê Thi
Sông Ly Ly nhìn từ cầu Hương An về phía Đông. (Hình: LT)
Đối với người Chiêm, sông Thu Bồn là cửa ngõ của vùng địa-văn hóa Trà Kiệu-Mỹ Sơn, còn sông Ly Ly là cửa ngõ của vùng Đồng Dương (Indrapura). Sự đổ nát của Đồng Dương cùng sự kiệt dòng của mình, đã làm sông Ly Ly ít được người đời quan tâm.
Ly Ly là dòng sông nhỏ chảy hoàn toàn trên địa phận huyện Quế Sơn theo hướng Tây Nam-Đông Bắc, có nguồn từ núi Chom và Hòn Tàu. Sông là hợp lưu của ba con suối, một từ trên núi Chom chảy xuống làng Gia Cốc, một từ đèo Le xuống xã Quế Long và từ một từ Hòn Tàu xuống thị trấn Đông Phú. Sau hợp lưu sông chảy qua Quế An, thị trấn Đông Phú, Quế Minh, Quế Châu, Phú Thọ, Quế Phú, Hương An rồi đổ vào sông Bà Rén tại một địa điểm nằm giữa Quế Phú, Quế Xuân 2 và Duy Thành.
Ly Ly có chiều dài độ 40km, lưu vực rộng 260 km2 gồm địa phận huyện Quế Sơn và một phần huyện Thăng Bình. Rừng đầu nguồn bị tàn phá nghiêm trọng nên mùa khô nước sông thường cạn kiệt có khi lưu lượng xuống còn 1 khối /giây, nhiều nơi sông trơ lòng chỉ còn một vài vũng nước, nhưng vào mùa mưa lại hứng chịu những cơn lũ đột ngột, khá hung dữ.
Tên gọi của dòng sông
Ly Ly được dân gian gọi là sông Rù Rì vì hai bên sông và bãi bồi giữa sông mọc nhiều cây rù rì – một loại cây chỉ cao độ 2-3 mét, nhưng có rễ dài cắm sâu, chắc xuống đất, có sức sống mãnh liệt, ngâm mình dưới nước nhiều ngày vẫn không chết.
Rù Rì còn là âm thanh khàn đục, trầm buồn, đều đặn của dòng sông do nước chảy chậm tràn qua những ghềnh thác thấp, len lõi giữa những bụi cây. Âm vang trầm buồn, đều đặn nghe được suốt năm, chỉ mạnh lên vào những ngày mưa lũ, nhưng cũng không gầm thét dữ dội, làm mất đi âm điệu “đặc trưng” vốn có của dòng sông.
Về tên gọi Ly Ly không biết có từ bao giờ và nghĩa là gì. Không có một tài liệu cổ nào nhắc đến tên gọi này. Sách Đồng Khánh địa dư chí (1888) chỉ viết: “Một sông nhỏ từ địa phận xã Gia Cát, Phước Long đổ xuống hai thôn Phú Cường, Thạch Khê chảy thông đến xã Trà Đình, giáp giang phận xã An Lạc, huyện Duy Xuyên dài hơn 45 dặm rộng 5 trượng, sâu trên dưới 2 thước.”
Còn Đại Nam Nhất Thống Chí (1914) lại viết: “Sông Hương An ở huyện Quế Sơn có tên nữa là sông Do Di, phát nguyên trên núi Tàu đến xã Hương An làm sông Hương An đổ ra cửa biển Đại Chiêm.”
Tên Hương An thì đã rõ vì sông chảy qua làng Hương An (nay là xã Hương An). Còn tên Do Di có thể do đọc trại từ chữ rù rì (hay ly ly) mà thành. Vì không có tài liệu nào đề cập nên nay không thể theo tự dạng của chữ Ly mà cắt nghĩa. Khi nghiên cứu về tên gọi này chúng ta có mấy căn cứ để lý giải.
Thứ nhất, sông phát nguyên từ đèo Le mà con đèo này có thời được gọi là đèo Ly (ĐNNTC). Ly Ly có thể là sông phát nguyên từ đèo Ly. Giả thuyết thứ hai đó là việc dòng sông chảy qua hai làng Thanh Ly (Thăng Bình) và Hương Ly (Quế Sơn). Chữ Ly trong hai địa danh này đều có nghĩa là hàng rào bằng tre. Có thể vào thời trước hai bên sông có mọc nhiều tre làm hàng rào (giống sông Vĩnh Điện ngày nay).
Ly Ly cũng có thể là do đọc trại từ chữ Rù Rì là một âm ngữ Chăm. Ở phường Phước Hải, thành phố Nha Trang, cũng có một con đèo mang tên Rù Rì. Và nếu như thế thì tên Rù Rì có trước Ly Ly và sự đổi tên sông cũng nằm trong ý đồ của người Việt muốn giảm bớt những địa danh mang đậm dấu ấn Chiêm khi họ đến sinh sống nơi đây.
Cửa ngõ của kinh đô
Theo Giáo Sư Trần Quốc Vượng thì kinh đô của người Chiêm luôn là một khu vực địa-văn hóa kết nối từ một vùng miền núi (có thánh địa), một vùng đồng bằng (có kinh đô) với vùng ven biển (có cảng thị) và ngoài khơi là một đảo (Mỹ Sơn-Trà Kiệu-Hội An-Cù lao Chàm). Nối liền các khu vực này là một dòng sông (Thu Bồn).
Trong cách nhìn đó, Ly Ly chính là dòng sông nối liền Phật Viện Đồng Dương, Hoàng Cung với cảng thị Hội An và Cù Lao Chàm trên khu vực địa-văn hóa Đồng Dương.
Sông nằm ở phía Bắc của kinh đô Đồng Dương có thể giao thông dễ dàng ra vùng Cửa Đại, Cù Lao Chàm và ngược lên vùng Trà Kiệu, Mỹ Sơn. Suối Ngọc Khô-một chi lưu tách khỏi Ly Ly ở Đồng Dương- chảy về hướng Đông Nam đổ ra Trường Giang, rồi chảy ra cửa An Hòa được xem là cửa ngõ phía Nam của Indrapura. Dòng chính và các chi lưu, Ly Ly làm cho Đồng Dương trở thành đỉnh của một tam giác giao thông với hai thương cảng cổ trù phú của châu Amaravarti xưa, đó là vị trí đắc địa và khá kín đáo cho kinh đô Indrapura.
Với vai trò như vậy trước đây Ly Ly chắc chắn phải là một dòng sông khá lớn, một tuyến giao lưu quan trọng, thuận lợi nối kinh đô với Biển Đông.
Nhà nghiên cứu Lê Đình Phụng trong Đối Thoại Với Nền Văn Minh Cổ Champa (Nxb KHXH, 2015) cho biết trên sông Ly Ly, đoạn phía sau Đồng Dương, chỗ tách ra của suối Ngọc Khô hiện vẫn còn dấu tích của 5 tháp canh có diện tích 300 m2 với tháp cao 10m. Đây là những tháp canh được xây dựng để ngăn chặn sự xâm nhập vào kinh đô bằng đường thủy và dĩ nhiên của một đạo quân lớn.
Sách Đại Việt Sử Ký Toàn Thư cho biết: “Năm 982, Lê Hoàn thân chinh dẫn hàng ngàn chiến thuyền vào đánh Chiêm Thành, chém vua Chiêm tại trận, bắt sống được quân sĩ nhiều vô kể, cả trăm kỹ nữ trong cung cùng một nhà sư người Thiên Trúc, thu nhiều vàng bạc châu báu và ở lại đây một năm mới về…” (Nxb KHXH, 1998). Sự kiện trên cho thấy, kinh đô Đồng Dương có mối liên hệ sông biển với đội thủy quân có hàng ngàn chiến thuyền thông qua sông Ly Ly.
Hai điều khác cũng cho thấy Ly Ly là một sông lớn. Thứ nhất phải là sông lớn, mới đủ phù sa để bồi đắp thành vùng đồng bằng rộng lớn ở phía Đông của Quế Sơn, chạy dài từ Bà Rén đến Hương An. Cánh đồng rộng lớn, màu mỡ vào loại hàng đầu Quảng Nam này chính là quà tặng của dòng Ly Ly.
Thứ hai, khi chưa đổi dòng, ngày trước tàu thuyền từ biển có thể theo sông Ly Ly lên Bàu Sanh dưới chân núi Quế. Câu ca dao được con cháu tộc Phạm (Hương Quế) truyền tụng: “Bao giờ núi Quế hết cây, Bàu Sanh hết nước họ này hết quan,” đã cho thấy điều đó.
Có người còn “cường điệu” cho rằng vào năm 1478, vua Lê Thánh Tông đã đi thuyền theo sông Ly Ly vào đậu ở Bàu Sanh, chủ trì lễ cải táng cho Phạm Nhữ Tăng và để lại hai câu đối nổi tiếng mà nay vẫn còn.
Một lần đổi dòng quái ác
Nhiều người cho rằng dòng chảy của sông hiện nay là kết quả của một lần đổi dòng vào thế kỷ 19.Trước đây, sông chảy đến vị trí Vũng Chè (cách cầu Hương An 1km về phía thượng lưu) thì rẽ về phía tay trái, ngoằn ngoèo dưới chân núi Quế, qua Bàu Sanh, chảy ra phía cống Ba (cầu Phú Phong) bồi đắp dãi đồng bằng rộng lớn rồi mới chảy về phía Đông nhập vào sông Bà Rén. Tàu thuyền từ biển có thể đễ dàng vào Bàu Sanh.
Chuyện kể, một người con gái tộc Phạm (Hương Quế) về làm dâu ở vùng Đông Thăng Bình. Thấy quê chồng toàn cát khô cằn, người dân nghèo khó, bà chạy về xin cha, vốn là một vị quan nhân hậu, khơi một con kênh dẫn nước từ Ly Ly về tưới cho quê chồng. Người cha đồng tình. Con kênh được khơi ngay nơi khúc uốn của sông Ly Ly (ở Vũng Chè).
Một năm lụt lớn, sông dồn hết nước phá con kênh làm thành dòng chính. Dòng sông cũ trở thành dòng phụ, nước chảy ngược hướng đổ vào dòng mới. Từ đó dòng phụ của sông ngày càng bị thu hẹp, Bàu Sanh dần cạn nước.
Có người nghĩ, việc khơi con kênh làm sông Ly Ly đổi dòng là một “sự cố đặc biệt.” Thủy pháp của vùng không còn phù hợp vì thế vùng đất này cũng như mồ mả một số dòng tộc không còn giữ được thế “đắc địa” để “hưng phát” như ngày trước. Chuyện dân gian là vậy, nhưng xét cho cùng “dâu bể” vẫn là lẽ thường của tạo hóa và “thịnh suy” là quy luật muôn đời của các dòng tộc.
Gần đây nhờ rừng đầu nguồn được khôi phục, nước sông nhiều hơn, bắt đầu chảy thành một thủy đạo thực sự hứa hẹn những khởi sắc về cảnh quan và thủy lợi (mhưng không biết có cải thiện gì về mặt “phong thủy” hay không!).
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Trung Quốc ra lệnh cấm một số công ty hoạt động trong lĩnh vực bảo mật thông tin mua các sản phẩm do công ty Micron Technology sản xuất, cho rằng sản phẩm của công ty Mỹ này ẩn chứa các rủi ro bảo mật, theo UPI trích dẫn thông báo hôm Chủ Nhật, 21 Tháng Năm, của Cơ Quan Quản Trị Không Gian Mạng Trung Quốc (CAC).
Thông báo được đưa ra sau đợt CAC xem xét khả năng an ninh mạng của các sản phẩm Micron hồi cuối Tháng Ba, dường như để trả đũa việc Mỹ hạn chế Trung Quốc truy cập kỹ thuật chip của Mỹ.
Tổng Thống Joe Biden thăm quầy triển lãm Micro Technology tại Onondaga Community College ở Syracuse, New York, hồi Tháng Mười, 2022. (Hình: Mandel Ngan/AFP via Getty Images)
CAC cho biết trong đợt đánh giá, họ tìm thấy “vấn đề an ninh mạng nguy hiểm tiềm ẩn” từ sản phẩm của Micron, có khả năng gây ra “rủi ro bảo mật lớn” đối với chuỗi cung ứng cơ sở hạ tầng thông tin lẫn an ninh quốc gia Trung Quốc.
Từ đó họ khuyến cáo “các bên điều hành cơ sở hạ tầng thông tin Trung Quốc nên ngừng mua sản phẩm của Micron.” Tuy nhiên thông báo không nêu rõ rủi ro là gì.
Thông báo này được cho là sẽ làm rạn nứt thêm mối quan hệ vốn căng thẳng trước đó giữa Mỹ và Trung Quốc.
Trong bối cảnh xung đột, Mỹ có những hành động nhằm hạn chế Trung Quốc tham gia vào các quá trình sản xuất, không chỉ cơ sở hạ tầng quan trọng của mình mà còn của đồng minh, đồng thời hạn chế Trung Quốc tiếp cận các kỹ thuật của Mỹ.
Chính quyền Tổng Thống Joe Biden nhắm mục tiêu vào khả năng vừa mua vừa sản xuất chip máy tính của Trung Quốc, đồng thời tiến hành chính sách thúc đẩy sản xuất chất bán dẫn trong nước nhằm tăng sức cạnh tranh với Trung Quốc, cũng như dần dần giảm phụ thuộc vào nguồn cung cấp của quốc gia này.
Giới chức Mỹ cáo buộc Trung Quốc phát triển siêu máy tính để trở thành nước dẫn đầu ngành trí tuệ nhân tạo vào cuối thập niên này.
Hồi Tháng Mười, khi chính quyền ông Biden ban hành lệnh kiểm soát xuất cảng chip, bà Thea Rozman Kendler, chuyên trách xuất cảng của Bộ Thương Mại, cho biết Bắc Kinh đang sử dụng kỹ thuật này để tối tân hóa quân đội, cũng như theo dõi và giám sát công dân.
Các đồng minh của Mỹ như Nhật Bản và Hòa Lan cũng tham gia vào các biện pháp này. Tất cả đều bị Trung Quốc lên án.
Thông báo này được Trung Quốc đưa ra sau khi Mỹ và đồng minh G-7 ban hành tuyên bố khẳng định lập trường chung trong việc đẩy lùi hành động “ép buộc kinh tế” của Trung Quốc và bảo vệ “một số kỹ thuật tối tân có thể được sử dụng để đe dọa an ninh quốc gia” của các nước G-7.
Tuyên bố khẳng định G-7 không tìm cách tách khỏi Trung Quốc, nhưng sẽ cố gắng đa dạng hóa chuỗi cung ứng, không phụ thuộc vào bất kỳ quốc gia nào.
Trong khi đó, phát ngôn viên Micron cho biết họ nhận được thông báo từ CAC và đang “cân nhắc các bước tiếp theo,” cũng như bày tỏ mong đợi tiếp tục tham gia thảo luận với chính quyền Trung Quốc. (MPL) [kn]
TOKYO, Nhật Bản (NV) – Nhật Bản và Việt Nam cam kết phối hợp với nhau đối phó với thách thức trên biển từ Trung Quốc hầu bảo đảm hòa bình và ổn định khu vực.
Hãng tin Reuters thuật theo tin của thông tấn Nhật Kyodo News hôm Thứ Hai, 22 Tháng Năm, cho hay như vậy về cuộc họp riêng giữa Thủ Tướng Nhật Fumio Kishida và Thủ Tướng Việt Nam Phạm Minh Chính bên lề hội nghị G-7 ở Hiroshima mới diễn ra.
Mẫu hạm Mỹ USS Reagan và chiến hạm Nhật JS Akebano tập trận trên Biển Đông. (Hình: JMSDF)
Hội nghị G-7 là hội nghị thường niên của bảy cường quốc kỹ nghệ trên thế giới (Mỹ, Pháp, Anh, Nhật, Canada, Ý, Đức) nhưng mấy năm gần đây đều mời thêm một số nước nhỏ hoặc kinh tế mới nổi, nên được gọi là G-7 mở rộng. Năm nay, Việt Nam được nước chủ nhà tổ chức G-7 mời tham dự nên Thủ Tướng Phạm Minh Chính đại diện đến dự.
Báo chí quốc tế tường thuật nội dung chính các cuộc thảo luận G-7 kỳ này, cả các cuộc họp chính thức và các cuộc họp bên lề song phương của các đối tác tham dự, tập trung vào các đề tài liên quan đến cuộc xâm lăng Ukraine của Nga, tham vọng bá quyền bành trướng bá quyền của Trung Quốc. Cũng vì vậy, khi cuộc họp kết thúc, Nga cáo buộc hội nghị G-7 là nhằm chống lại cả Nga và Trung Quốc.
Theo Reuters, cuộc họp G-7 tại Hiroshima xác định thế giới cần phải duy trì trật tự quốc tế tự do và mở rộng dựa trên luật pháp. Ông Kishida nói rằng G-7 sẵn sàng thiết lập quan hệ mang tính cách xây dựng và ổn định với Trung Quốc. Hiện nay, người ta thấy Trung Quốc ngày càng tăng cường ảnh hưởng quân sự ở khu vực.
Thủ Tướng CSVN Phạm Minh Chính (trái) gặp Thủ Tướng Nhật Bản Fumio Kishida bên lề hội nghị G-7 ở Hiroshima hôm 21 Tháng Năm. (Hình: ZHANG XIAOYU/POOL/AFP via Getty Images)
Tokyo và Hà Nội ngày càng gia tăng mối qua hệ song phương, đặc biệt là về thương mại và đầu tư. Cả hai nước đều có những rắc rối về chủ quyền biển đảo với Trung Quốc.
Bắc Kinh từng đe dọa đánh chiếm các vị trí Việt Nam đang trấn giữ tại quần đảo Trường Sa nếu không dừng các cuộc dò tìm và khai thác dầu khí, tuy thuộc đặc quyền kinh tế của Việt Nam nhưng lại có mấy cái vạch chủ quyền ngang ngược của Trung Quốc vắt qua.
Khi hai ông thủ tướng gặp nhau ở Hiroshima, Nhật Bản cam kết cung cấp viện trợ cho Việt Nam $440 triệu, thực hiện một số dự án hạ tầng nhằm giúp nước này phục hồi kinh tế sau khi bị đại dịch COVID-19 gây nhiều thiệt hại.
Lúc ông Phạm Minh Chính chuẩn bị đi Nhật dự hội nghị G-7, Bộ Ngoại Giao CSVN họp báo chỉ trích hoạt động của nhóm tàu khảo sát và Hải Cảnh Trung Quốc ngang nhiên hoạt động trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Bộ Ngoại Giao CSVN cũng đả kích cả Philippines khi nước này cho đặt một số phao nổi nhằm đánh dấu chủ quyền ở một số bãi đá ngầm thuộc quần đảo Trường Sa mà Việt Nam tuyên bố có chủ quyền.
Theo tin tức, khi nhóm các tàu Trung Quốc ngang dọc trên các vùng biển gần các hoạt động dầu khí của Việt Nam tại bãi Tư Chính và Nam Côn Sơn, một ít tàu kiểm ngư được cử tới bám theo nhưng không thấy có gì xảy ra.
Mẫu hạm Mỹ USS Carl Vinson tập trận với chiến hạm trực thăng JS Kaga của Nhật tại Biển Đông. (Hình: US Navy)
Không thấy hãng tin Reuters hay Kyodo đưa ra chi tiết nào về các cam kết phối hợp giữa Nhật Bản và Việt Nam để đối phó với tham vọng bá quyền bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông và Hoa Đông. Mấy năm gần đây, Nhật Bản đã viện trợ cho Việt Nam một số tàu đánh cá được sửa chữa lại thành các tàu kiểm ngư hay cảnh sát biển.
Ba năm trước, Nhật cấp tín dụng gần $350 triệu để một công ty Nhật đóng cho Việt Nam sáu tàu cảnh sát biển, trọng tải khoảng 1,000 tấn mỗi chiếc. Hiện chưa thấy có tin gì tiếp theo. Chiến hạm Nhật đã nhiều lần phối hợp tập trận với chiến hạm Mỹ trên Biển Đông nhằm duy trì hải lộ quan trọng hàng đầu thế giới này “tự do và rộng mở.” (TN) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Sài Gòn vẫn là nơi “dẫn đầu cả nước về lượng kiều hối” với $6.6 tỷ năm 2022 và tiếp tục gia tăng trong quý 1 năm 2023 với gần $2.2 tỷ, tăng hơn 19% so với cùng kỳ năm 2022, theo báo Tuổi Trẻ hôm 22 Tháng Năm.
Con số này trích dẫn từ phúc trình của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam chi nhánh Sài Gòn tại hội thảo lấy ý kiến các chuyên gia cho “Đề án chính sách thu hút và phát huy nguồn kiều hối trên địa bàn thành phố” do Ủy Ban Về Người Việt Nam Ở Nước Ngoài thành phố Sài Gòn tổ chức chiều 22 Tháng Năm.
Giao dịch kiều hối tại một ngân hàng trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 3, Sài Gòn. (Hình: Ngọc Phượng/VNExpress)
Tại cuộc hội thảo, báo Tuổi Trẻ dẫn lời ông Nguyễn Hoài Anh, phó vụ trưởng Vụ Quan Hệ Kinh Tế và Khoa Học Công Nghệ, Ủy Ban Nhà Nước Về Người Việt Nam Ở Nước Ngoài, thừa nhận “nguồn lực kiều hối đã và đang có vị trí rất quan trọng trong tổng thể các nguồn lực từ bên ngoài của Việt Nam.”
Theo đó, các năm gần đây, kiều hối về Việt Nam thường xuyên đạt trên $10 tỷ/năm và lên tới $17 tỷ hồi năm 2019. Ngay sau đại dịch COVID-19, kiều hối cũng nhanh chóng tăng trở lại, đạt $18 tỷ trong năm 2022.
Theo các chuyên gia, hiện kiều hối vẫn đang chảy về Việt Nam nhưng có sự dịch chuyển trong nhóm người gửi.
Ông Bùi Việt Khôi, tham tán khoa học công nghệ, Đại Sứ Quán Việt Nam tại Úc, cho biết kiều hối gửi về Việt Nam từ Việt kiều và người “xuất khẩu lao động.”
Gần đây, lượng tiền gửi về giúp người thân sinh hoạt hàng ngày có xu hướng giảm, thay vào đó, Việt kiều chuyển tiền về Việt Nam để làm ăn, đầu tư bất động sản… nhằm “mong được đầu tư và có hiệu quả cao nhất có thể mua nhà tại Việt Nam hay đầu tư vào các dự án sản xuất, kinh doanh.”
Ông Nguyễn Đức Lệnh, phó giám đốc Ngân Hàng Nhà Nước chi nhánh thành phố Sài Gòn, cho biết thêm trước đây, người nhận kiều hối ở Việt Nam bằng ngoại tệ, nhưng bây giờ phần lớn đều muốn nhận tiền mặt.
Nguyên do là quá trình “số hóa” (đổi mới hệ thống thường sang hệ thống kỹ thuật số) đang rút ngắn thời gian giao dịch từ vài ngày xuống chỉ còn vài giây, khiến nhu cầu chuyển kiều hối cũng khá đa dạng không chỉ giữa cá nhân với nhau mà còn giữa cá nhân và doanh nghiệp hay doanh nghiệp với doanh nghiệp…
Hiện, có khoảng 30-40 công ty kiều hối khắp Việt Nam nhưng dịch vụ chuyển tiền mạnh nhất vẫn nằm ở Sài Gòn.
Giao dịch kiều hối tại một ngân hàng trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận 3, Sài Gòn. (Hình: Ngọc Phượng/VNExpress)
“Nguồn lực kiều bào còn tiềm năng lớn chưa được khai thác. Cùng với sự phát triển của quan hệ giữa Việt Nam và các nước, nhiều người thuộc thế hệ trẻ mong muốn gắn bó với cội nguồn, tìm kiếm cơ hội làm việc, kinh doanh tại Việt Nam. Đây còn là sự dịch chuyển về nguồn lực con người,” ông Hoài Anh nói.
Các chuyên gia đề nghị chính quyền CSVN “cần tạo điều kiện thuận lợi, xây dựng hành lang pháp lý mới” để thu hút người Việt Nam đang sinh sống và làm việc ở ngoại quốc trở về đầu tư và phát triển kinh doanh cho quê nhà. (Tr.N) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Joe Biden tin rằng ông có quyền hợp pháp để dùng Tu Chánh Án Thứ 14 của Hiến Pháp nhằm nâng trần nợ liên bang, nhưng lại không có thời gian để thực hiện điều này, theo Reuters hôm Chủ Nhật, 21 Tháng Năm.
Mặc dù đây là một lý thuyết về pháp lý chưa được kiểm chứng, một số thành viên đảng Dân Chủ thúc giục ông sử dụng chiến lược này để có thể vượt qua thách thức của Hạ Viện, vốn đảng Cộng Hòa đang nắm giữ, để nâng trần nợ cho chính quyền liên bang.
Tổng Thống Joe Biden tại Toà Bạch Ốc hồi Tháng Hai. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)
Tu Chánh Án Thứ 14 là gì?
Phần Bốn của Tu Chính Án Thứ 14, được thông qua sau Nội Chiến 1861-1865, viết rằng chính phủ “không được thoái thác các khoản nợ công liên bang.”
Các nhà sử học cho biết điều khoản này được đưa ra nhằm mục đích khẳng định rằng chính phủ không được phủ nhận các khoản nợ liên bang. Tuy nhiên đây là việc chưa có tiền lệ, hầu như hệ thống tư pháp chưa hề đả động đến điều khoản này.
Còn các chuyên gia pháp lý không đồng ý về việc liệu điều khoản này có ràng buộc tổng thống hoặc Quốc Hội phải làm điều gì đó hay không.
Một số người, chẳng hạn ông Michael Dorf, giáo sư ngành luật trường Cornell University, cho rằng lựa chọn “ít vi hiến” nhất là ông Biden nên tự quyết định để áp dụng tu chính án này để bảo vệ tính vẹn toàn các khoản nợ quốc gia. Hay nói cách khác, ông Biden phải đi vay tiền để trả nợ trong lúc Hạ Viện giam việc cấp ngân sách hoạt động của chính quyền liên bang.
Chắc chắn rằng bất cứ hành động nào từ phía ông Biden đều sẽ dẫn đến một vụ kiện.
Ai có thể khởi kiện?
Không rõ liệu ai có thể khởi kiện.
Rất khó để nguyên đơn có thể chứng minh chính họ bị tổn hại từ việc áp dụng Tu Chính Án 14 để nâng trần nợ.
Năm 1997, Tối Cao Pháp Viện từng đưa ra phán quyết rằng cá nhân các nhà lập pháp không có tư cách nộp những đơn kiện như vậy, nhưng Quốc Hội có thể bỏ phiếu để tuyên bố bị tổn hại tập thể.
Tối Cao Pháp Viện cũng có thể chọn cách xét xử một phiên kháng án (hear a challenge) nhằm giải quyết nhanh chóng vấn đề này, như cách họ từng làm trong đợt ông Biden xóa $430 tỷ nợ sinh viên.
Tuy nhiên chưa có một án lệ cho ở cả hai trường hợp nêu trên.
Tối Cao Pháp Viện chỉ mới đưa ra phán quyết một lần duy nhất về nợ công. Đó là vụ kiện năm 1935 chống lại quyết định của Tổng Thống Franklin Roosevelt về việc đưa Mỹ ra khỏi chế độ bản vị vàng. Lúc đó tòa án phán quyết rằng phía nguyên đơn, một chủ sở hữu công trái phiếu, không có tư cách đứng ra nộp đơn kiện.
Trong khi đó, ông Biden và Quốc Hội sẽ phải chịu áp lực rất lớn vì phải giải quyết vấn đề nợ trần một cách nhanh chóng. Tức là bất kỳ vụ kiện nào cũng có thể được xem là không liên quan, trước khi được đưa ra tòa án.
Quan điểm Tòa Bạch Ốc như thế nào về Tu Chính Án Thứ 14?
Lần gần đây nhất Tu Chính Án Thứ 14 trở thành vấn đề nóng bỏng ở Washington là vào năm 2011 và 2013, các thành viên đảng Dân Chủ nổi tiếng như cựu Tổng Thống Bill Clinton thúc giục ông Barack Obama, tổng thống khi đó, viện dẫn Tu Chính Án Thứ 14. Tuy nhiên các phụ tá Tòa Bạch Ốc lúc đó cho rằng họ không có thẩm quyền hợp pháp để làm như vậy.
Trong khi đó hôm Chủ Nhật, 21 Tháng Năm, ông Biden tin rằng mình có thể làm như vậy, nhưng không đủ thời gian cho đến ngày 1 Tháng Sáu, mốc mà Bộ Tài Chính cảnh báo chính phủ sẽ không còn khả năng thanh toán các hóa đơn của mình.
Thị trường sẽ ra sao nếu ông Biden sử dụng Tu Chính Án Thứ 14?
Giới chức và các nhà kinh tế cho rằng việc vỡ nợ có thể làm rung chuyển hệ thống tài chính thế giới và đẩy Mỹ vào bờ vực suy thoái. Thảm họa này sẽ không diễn ra nếu ông Biden dùng Tu Chánh Án Thứ 14.
Giới đầu tư vẫn có thể hoảng sợ trước các diễn tiến liên quan và yêu cầu tăng lãi suất để đề phòng các rủi ro trong lúc chờ đợi các kết quả pháp lý. (MPL) [kn]
MOSCOW, Nga (NV) – Giới chức ngoại giao cao cấp của Nga cho biết việc chuyển giao chiến đấu cơ F-16 cho Ukraine sẽ đặt ra câu hỏi về vai trò của NATO trong cuộc xung đột, đồng thời khẳng định việc này sẽ không làm suy yếu các mục tiêu quân sự của Nga, theo Reuters hôm Thứ Hai, 22 Tháng Năm.
Hôm Thứ Sáu, 19 Tháng Năm, ông Joe Biden, tổng thống Mỹ, chấp nhận chương trình huấn luyện phi công Ukraine sử dụng chiến đấu cơ F-16. Ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, bảo đảm với ông Biden rằng lực lượng Ukraine sẽ không sử dụng phương tiện này để đi vào lãnh thổ nước Nga.
Tổng Thống Joe Biden (trái) gặp Tổng Thống Volodymyr Zelensky tại hội nghị G-7 ở Nhật. (Hình: Susan Walsh/Pool/AFP via Getty Images)
Trong một tin nhắn đăng trên Telegram, ông Anatoly Antonov, đại sứ Nga tại Mỹ, cho biết ở Ukraine không có cơ sở hạ tầng lẫn phi công và đội ngũ bảo trì cần thiết để vận hành F-16. Vậy nên “điều gì sẽ xảy ra nếu chiến đấu cơ của Mỹ cất cánh từ các phi trường của NATO và do ‘tình nguyện viên’ ngoại quốc kiểm soát?”
Còn ông Sergei Ryabkov, thứ trưởng Bộ Ngoại Giao Nga, nhận định rằng mọi nỗ lực chuyển giao F-16 cho Ukraine đều là “vô nghĩa và ngu ngốc,” khẳng định Nga vẫn đạt được mọi mục tiêu trong “chiến dịch quân sự đặc biệt” của mình.
Ông Antonov cho rằng bất kỳ cuộc tấn công nào từ Ukraine vào khu vực Crimea cũng được xem là tấn công vào lãnh thổ nước Nga. Do đó “Mỹ phải nhận thức đầy đủ về những phản ứng của Nga.”
Đồng thời thứ trưởng Nga cũng lặp lại một lời cáo buộc thường thấy từ Moscow, đó là Mỹ ép buộc phương Tây phải tuân theo chương trình nghị sự của Mỹ, và Mỹ mong đợi một “thất bại chiến lược” dành cho Nga.
Trong hội nghị thượng đỉnh cuối tuần qua tại Nhật Bản, các nước G-7 đưa ra thông điệp ủng hộ Ukraine lâu dài. Ông Zelensky cũng tham dự cuộc họp và tin tưởng rằng Ukraine sẽ nhận được F-16.
Nga bắt đầu xâm lăng Ukraine từ Tháng Hai năm ngoái. Nga gọi đó là “chiến dịch quân sự đặc biệt,” còn Ukraine và đồng minh phương Tây xem đó là cuộc chiến tranh vô cớ nhằm “cướp đất” của Ukraine (MPL) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nền kinh tế Việt Nam đang đối diện với rất nhiều khó khăn, theo truyền thông trong nước trích dẫn trong bản báo cáo của chính phủ gởi tới Quốc Hội CSVN.
Bản báo cáo này dành cho Quốc Hội CSVN tại kỳ họp vào ngày 22 Tháng Năm về những khó khăn kinh tế đang xảy ra mà tờ Tuổi Trẻ gọi là cần “cấp bách tiếp sức cho doanh nghiệp” để “ngăn tình trạng giải thể, phá sản và làn sóng ‘bán mình’ của doanh nghiệp có nguy cơ lan rộng.”
Nông dân trồng lúa trên cánh đồng ngoại thành Hà Nội hồi Tháng Ba, 2023. (Hình: Nhac Nguyen/AFP/Getty Images)
Khi thay mặt chính phủ báo cáo với Quốc Hội về tình hình kinh tế xã hội, Phó Thủ Tướng Lê Minh Khái nhìn nhận tăng trưởng kinh tế quý I năm nay “không cao, chỉ đạt 3.32%” trong khi cùng thời kỳ này năm ngoái được tới 5.03%.
Tăng trưởng kinh tế đi thụt lùi vì “nhiều địa phương sản xuất công nghiệp thấp, thậm chí có địa phương tăng trưởng âm.” Nói chung thì “hoạt động sản xuất, kinh doanh gặp nhiều khó khăn, nhất là các lĩnh vực công nghiệp, xây dựng và khu vực công nghiệp nhỏ và vừa.”
Cùng với việc tường thuật báo cáo Quốc Hội của ông Lê Minh Khái, tờ Tuổi Trẻ dẫn lời ông Mạc Quốc Anh, phó chủ tịch thường trực kiêm tổng thư ký Hiệp Hội Doanh Nghiệp Nhỏ và Vừa Hà Nội nêu ra các khó khăn nhiều mặt của giới doanh nghiệp các ngành chứ không riêng một ngành nào. Nếu họ khốn đốn dẫn tới đóng cửa, cả nên kinh tế cũng bị ảnh hưởng theo.
“Hàng tồn kho của nhiều ngành sản xuất chủ lực như da giày, dệt may, điện tử, sắt thép, xi măng tăng. Nhiều doanh nghiệp thiếu vốn, không đủ tiền vận hành. Không ít doanh nghiệp phải bán tài sản, thậm chí bán doanh nghiệp giá rẻ,” lời ông Mạc Quốc Anh dẫn trên tờ Tuổi Trẻ ngày 22 Tháng Năm.
Ông Lê Minh Khái khi giải thích về những khó khăn mà nền kinh tế của Việt Nam đang đối diện đã đổ vạ cho “tình hình kinh tế, chính trị thế giới biến động nhanh, phức tạp, khó lường, nhiều diễn biến chưa có tiền lệ, vượt dự báo, gây khó khăn” nên làm cho “công tác chỉ đạo điều hành” của chế độ Hà Nội bị kẹt, kinh tế thụt lùi. Với giới công kỹ nghệ trong nước thì “sức chống chịu chưa cao” nên gần kiệt sức.
Vì kinh doanh khó khăn trong khi khả năng tài chính giới hạn, bản báo cáo trên nói rằng, trong bốn tháng đầu năm nay, có gần 78,900 doanh nghiệp thành lập mới hay quay trở lại kinh doanh, nhưng lại có tới 77,000 doanh nghiệp “rút lui khỏi thị trường,” tức đóng cửa. Tình hình này “có thể tiếp tục diễn biến phức tạp, khó khăn hơn trong thời gian tới,” theo báo cáo trên.
Công nhân của một công ty Đài Loan đầu tư sản xuất xuất cảng tại Sài Gòn làm ngày cuối cùng và ra về. (Hình: Nhac Nguyen/AFP/Getty Images)
Cuối Tháng Tư, Liên Đoàn Thương Mại và Công Kỹ Nghệ Việt Nam (VCCI) công bố một bản nghiên cứu nói rằng khó khăn nhất của phần lớn giới doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam là khả năng tiếp cận vốn, tín dụng ngân hàng.
Doanh nghiệp tư nhân bị kỳ thị trên thị trường tín dụng mấy chục năm qua, bị kêu ca mãi nhưng vẫn không thấy thay đổi trong khi ông thủ tướng thì lập lại lời hô hào “quyết liệt tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp” nhằm cứu nền kinh tế đang đi thụt lùi.
Kinh doanh khó khăn, chỉ có hơn 42% doanh nghiệp tư nhân hoạt động hiệu quả và có lãi trong năm 2022, theo VCCI.
Năm 2019, chỉ có hơn 35% các doanh nghiệp này báo lỗ. Bản báo cáo kể trên của VCCI dẫn các con số thống kê để chứng minh khả năng tiếp cận vốn của giới doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam càng ngày càng bị bó chặt. (TN) [kn]
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Cơn mưa lớn chiều 22 Tháng Năm khiến nhiều con đường nội ô và quốc lộ 1, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, biến thành sông, xe cộ chết máy, cây xanh ngã đổ.
Theo báo VNExpress, khoảng 3 giờ 30 phút chiều cùng ngày, cơn mưa kèm gió lớn đổ xuống trung tâm thành phố Biên Hòa và huyện Trảng Bom, làm nhiều tuyến đường như Đồng Khởi, Nguyễn Ấi Quốc, Bùi Trọng Nghĩa… ngập sâu, xe cộ “dập dềnh” trong biển nước.
Một chiếc xe hơi bị ngập trong biển nước tại con hẻm ở đường Bùi Trọng Nghĩa, thành phố Biên Hòa. (Hình: Giao Thông)
Ngập nặng nhất là tại ngã ba cầu Đồng Khởi, phường Trảng Dài, thành phố Biên Hòa, với mực nước cao hơn nửa mét lút gần hết bánh xe, làm xe gắn máy và xe hơi chết máy hàng loạt. Một số xe hơi không dám chạy tiếp, nằm chờ nước rút để kéo đi sửa chữa.
Giông lốc cũng làm nhiều cành cây to rơi xuống làm đứt dây điện, cáp viễn thông và hư hỏng mái hiên nhà dân, quán ăn.
“Mưa xối xả kèm gió quật liên tục, nhiều mái che các sạp trái cây, hàng quán ở chợ hư hỏng,” anh Phong, ở trên đường Đồng Khởi nói thêm với báo VNExpress.
Không chỉ có các con đường chính, mưa lớn cũng khiến nước trong các con hẻm chảy ra gây ngập sâu nhiều đường phố ở phường Tân Phong.
Tương tự, tại khu vực công viên 30/4 trên quốc lộ 1, nước ngập sâu hơn nửa mét khiến nhiều xe cộ chết máy.
“Đoạn tuyến quốc lộ 1 qua thành phố Biên Hòa nhiều năm qua là điểm ngập khi trời mưa lớn kéo dài nhiều giờ. Mưa lớn nước cuốn trôi rác bịt kín các họng cống cũng làm quá trình tiêu thoát nước chậm gây ngập úng,” ông Kiều Vũ Hiệp, phụ trách Văn phòng Quản Lý Đường Bô IV.2, nói với báo Giao Thông.
Đường phố biến thành sông, rác lềnh bềnh trôi trong cơn mưa. (Hình: Giao Thông)
Phản ánh trên VNExpress, độc giả “ffer BK” bất bình viết: “Làm đường mà không làm cống, cống nhỏ mà không khơi thông dòng chảy, để dân tha hồ xả rác xuống kênh rạch. Rác thải thì không phân loại thu gom. Thành phố thì nhếch nhác từ Sài Gòn xuống tới Biên Hòa.”
“Hậu quả của việc làm đường mà không có hệ thống thoát nước phù hợp,” độc giả “Nguyen Hong Quan” đồng tình. (Tr.N) [kn]
