DES MOINES, Iowa (NV) – Văn phòng bà Brenna Bird (Cộng Hoà), bộ trưởng Tư Pháp tiểu bang Iowa, tuyên bố tạm dừng trả tiền cho các biện pháp tránh thai khẩn cấp, và trong một số trường hợp hiếm hoi là phá thai, cho các nạn nhân bị tấn công tình dục, một hành động bị những nhà hoạt động cho quyền nạn nhân chỉ trích, theo AP.
Các quy định của liên bang và luật tiểu bang yêu cầu Iowa thanh toán chi phí cho những nạn nhân bị tấn công tình dục khi tìm kiếm sự trợ giúp y tế, chẳng hạn như chi phí khám nghiệm pháp y và điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Bà Brenna Bird (Cộng Hoà), bộ trưởng Tư Pháp tiểu bang Iowa, trong một lần tranh cử ở Sioux City. (Hình: Stephen Maturen/Getty Images)
Dưới thời bộ trưởng tiền nhiệm, ông Tom Miller, một đảng viên Dân chủ, quỹ bồi thường nạn nhân của Iowa cũng chi trả cho Kế Hoạch B, thuốc tránh thai “morning after pill,” cũng như các phương pháp điều trị khác để tránh thai.
Người phát ngôn của bà Bird, người đã đánh bại ông Miller trong cuộc vào Tháng Mười Một, 2022, nói với nhật báo Des Moines Register rằng các khoản thanh toán đó hiện đang bị tạm dừng để xem xét các dịch vụ dành cho nạn nhân.
“Đây là một phần trong cuộc kiểm toán đối với quỹ hỗ trợ nạn nhân, Bộ Trưởng Bird đang đánh giá cẩn thận xem đây có phải là cách sử dụng công quỹ phù hợp hay không.” Phát ngôn viên Alyssa Brouillet cho biết và nhấn mạnh: “Cho đến khi tiến trình xem xét đó hoàn tất, việc thanh toán các khoản đang chờ giải quyết sẽ bị trì hoãn.”
Quyết định trên khiến nạn nhân và các nhà hoạt động rơi vào tình huống bất ngờ.
Bà Ruth Richardson, tổng gián đốc của trung Planned Parenthood North Central States, chỉ trích hành động trên là “tệ hại và đáng trách.”
Quyết định của bà Bird được đưa ra khi việc sử dụng thuốc phá thai Mifepristone, phương pháp phá thai được sử dụng phổ biến nhất ở Hoa Kỳ, rơi vào tình trạng không chắc chắn sau các phán quyết mâu thuẫn ở tòa án vào Thứ Sáu.
Hiện tại, loại thuốc mà Cục Quản Lý Dược Phẩm (FDA) đã phê duyệt vào năm 2000 dường như ít nhất vẫn hiệu lực trước các phán quyết riêng biệt được ban hành liên tiếp đối nghịch nhau một cách nhanh chóng.
Chánh Án Matthew Kacsmaryk, toà liên bang ở Texas, người được cựu Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm, đã ra lệnh đình chỉ việc cấp phép Mifepristone của FDA.
Nhưng quyết định trên được đưa ra gần như cùng lúc với Chánh Án Thomas O. Rice ở tiểu bang Washington, người được cựu Tổng Thống Barack Obama bổ nhiệm, lại ra một phán quyết ngược lại.
Ở Iowa, tiền cho quỹ bồi thường nạn nhân đến từ các khoản tiền phạt và hình phạt mà tội phạm bị kết án phải trả. Đối với các nạn nhân bị tấn công tình dục, luật tiểu bang yêu cầu quỹ phải trả “chi phí khám bệnh cho nạn nhân nhằm mục đích thu thập bằng chứng và chi phí điều trị cho nạn nhân nhằm mục đích ngăn ngừa bệnh hoa liễu,” nhưng không đề cập đến tránh thai hoặc nguy cơ mang thai.
Bà Sandi Tibbetts Murphy, người từng là giám đốc bộ phận hỗ trợ nạn nhân dưới thời Miller, cho biết chính sách lâu đời của Iowa là đưa chi phí tránh thai khẩn cấp vào chi phí được quỹ chi trả. Bà trong những trường hợp hiếm hoi, quỹ cũng trả tiền phá thai cho các nạn nhân bị hãm hiếp.
“Mối quan tâm của tôi là dành cho các nạn nhân bị tấn công tình dục, những người không được thông báo thực sự, hiện đang cảm thấy mình không thể nhận các dịch vụ và điều trị cần thiết, hoặc hiện đang bị buộc phải tự bỏ tiền túi ra trả cho các dịch vụ đó, khi hậu quả xảy ra lại không phải do lỗi của họ” bà Murphy nhận định. (MPL) [kn]
NASHVILLE, Tenneessee (NV) – Giới lập pháp đảng Cộng Hòa ở Tennessee bỏ phiếu trục xuất hai dân biểu tiểu bang là các ông Justine Jones (Dân Chủ – Địa Hạt 52), 27 tuổi, và Justine Pearson (Dân Chủ – Địa Hạt 86), 29 tuổi, hôm Thứ Năm, 6 Tháng Tư nại cớ “không hành xử đúng mực,” sau khi hai nhà lập pháp Dân Chủ da đen trẻ tuổi mới đắc cử này dùng loa hô hào cùng với những người biểu tình ủng hộ kiểm soát súng đạn bên ngoài tòa nhà quốc hội của tiểu bang, theo Washington Post.
Cùng tham gia ủng hộ với hai người còn có nữ Dân Biểu Gloria Johnson (Dân Chủ – Địa Hạt 90), một người da trắng. Cả ba được biết đến với biệt danh “Bộ Ba Tennessee.”
Người ủng hộ chào đón Dân Biểu Tiểu Bang Justin Jones (Dân Chủ-Tennessee) (giữa, quay lưng) bước ra khỏi sảnh Hạ Viện Tennessee sau khi bị trục xuất. (Hình: Seth Herald/Getty Images)
Hành động của Hạ Viện Tennessee, đa số là đảng Cộng Hòa, trái với ý chí của hàng ngàn cử tri, được nhận định là hành động trả đũa chưa từng có để bịt miệng các đối thủ, làm trầm trọng thêm những vấn đề về chủng tộc và quyền lực ở nước Mỹ.
Trong suốt hơn sáu tiếng đồng hồ tố tụng, Hạ Viện Tennessee do Cộng Hoà kiểm soát, chủ yếu nam giới da trắng, bỏ phiếu trục xuất hai ông Pearlson và Jones, giữa tiếng hô hào phản đối của dân chúng bên ngoài. Trong khi đó, ông Jones và Pearson kêu gọi “hãy để người khác có cơ hội được lên tiếng.”
Đảng Dân Chủ tố cáo phía Cộng Hoà hành xử quá hấp tấp, đó không phải là “dân chủ.”
Thế nhưng việc trục xuất vẫn diễn ra, không một cuộc điều tra, cũng không có báo cáo.
Vụ nổ súng và cuộc biểu tình
Mười ngày trước vụ trục xuất, trường tư thục Christian Covenant School ở cách đó 17 dặm xảy ra một vụ nổ súng khiến sáu người thiệt mạng. Trước đó vào năm 2017 và 2018 cũng xảy ra các vụ nổ súng ở Nashville. Những sự kiện này làm nổi lên các lời kêu gọi kiểm soát súng đạn.
Thống Đốc Bill Lee của Tennessee, một người đảng Cộng Hòa, từ lâu luôn muốn mở rộng quyền sở hữu súng đạn trong chính sách khi vận động. Trong phiên họp lần này ông và giới lập pháp đảng Cộng Hòa đang xem xét cách thức để mở rộng luật 2021, cho phép người chủ súng mang súng ngắn mà không cần giấy phép, hạ độ tuổi sở hữu súng xuống 18, hoặc cho phép mang tất cả các loại vũ khí mà không cần giấy phép.
Dân Biểu Tiểu Bang Justin Pearson (Dân Chủ-Tennessee) (phải) bắt tay một ủng hộ viên sau khi bị trục xuất khỏi Hạ Viện Tennessee. (Hình: Seth Herald/Getty Images)
Tuy nhiên giờ đây các cuộc thảo luận như vậy đang bị tạm hoãn. Đảng Dân Chủ và những người ủng hộ kiểm soát súng đạn kêu gọi thống đốc đem luật “cờ đỏ” trở lại. Đây là luật cho phép tạm thời tước vũ khí của một người được cho là mối nguy hiểm đối với người khác hoặc chính họ.
Đảng Dân Chủ mong muốn về một bước “đột phá,” thế nhưng điều này không xảy ra, vì ông Lee công bố một kế hoạch an ninh trường học, trong đó có $140 triệu để trang bị vũ khí cho nhân viên bảo vệ.
Do đó vào ngày 30 Tháng Ba, hàng trăm người biểu tình giận dữ tràn vào tòa nhà Quốc Hội. Ông Jones và ông Pearson hô những khẩu hiệu phản đối súng đạn, còn bà Johnson lặng lẽ đứng bên cạnh thể hiện sự ủng hộ.
Chỉ trong vài giờ, lãnh đạo Hạ Viên bắt đầu hành động. Họ tước quyền vào bãi đậu xe và tòa nhà Quốc Hội, cũng như sa thải hai trong số ba nhà lập pháp. Trong cuộc phỏng vấn với đài phát thanh Knoxville, ông Cameron Sexton, chủ tịch Hạ Viện, cho rằng cuộc biểu tình ngắn ngủi và không có ai bị hại này là “cuộc nổi dậy” tương đương hoặc thậm chí tồi tệ hơn cả cuộc bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng 2021.
Cuộc bỏ phiếu sa thải Bộ Ba Tennessee khỏi Hạ Viện được ấn định vào ngày 6 Tháng Tư. Đây là lần thứ tư Hạ Viện Tennessee làm điều này. Những lần trước, năm 1866, 1980 và 2016, các nhà lập pháp bị sa thải vì các lý do như cản trở quyền công dân của nô lệ, nhận hối lộ hoặc cáo buộc hành vi tình dục sai trái.
Đối đầu ở tòa nhà Quốc Hội
Không khí hôm Thứ Năm, 6 Tháng Tư ở tòa nhà Quốc Hội Nashville rất căng thẳng, hàng trăm người dân xuất hiện phản đối hành động của Hạ Viện.
Ông Jones là người đầu tiên đối mặt với việc sa thải. Ông được nhiều nhà lập pháp biết đến với tư cách một nhà tổ chức cộng đồng và nhà hoạt động sinh viên trước khi đắc cử hồi năm ngoái. Ông nói rằng mình từng bị bắt hàng chục lần trong những năm vừa qua vì các cuộc biểu tình bất bạo động.
Dân Biểu Tiểu Bang Justin Jones (Dân Chủ-Tennessee) giơ tay chào những người ủng hộ đứng trên lầu sảnh đường Hạ Viện Tennessee. (Hình: Seth Herald/Getty Images)
Dân Biểu Sabi “Doc” Kumar (Cộng Hòa – Địa Hạt 66), 75 tuổi, nói với ông Jones rằng nên hòa nhập với Hạ Viện, nên từ một người biểu tình trở thành một dân biểu. Ông Kumar, một người di dân, tuyên bố rằng mình chưa bao giờ nhận phải một lời chửi mắng phân biệt chủng tộc tục tĩu nào trong hơn năm mươi năm ở Mỹ và khuyên ông Jones không nên nhìn mọi thứ qua lăng kiếng chủng tộc.
Đáp trả lại, ông Jones cho biết mình vừa nghe những lời phân biệt chủng tộc vài ngày trước đó ngay trong Hạ Viện, khi Dân Biểu Paul Sherrell (Cộng Hòa – Địa Hạt 43), một người da trắng, lớn tiếng nói rằng liệu có thể sửa đổi luật, thêm vào một đội thực thi việc xử tử, bao gồm “treo cổ lên cây.” Sau đó ông Sherrell phải xin lỗi vì những lời nói của mình.
Ông Jones cho biết rất “buồn” khi ông Kumar khuyên mình phải hòa nhập và tuân theo.
Bất chấp những lời khuyên giận dữ từ đảng Dân Chủ, thì Hạ Viện vẫn bỏ phiếu, với 72 phiếu thuận và 25 phiếu chống, để sa thải ông Jones. Chỉ có duy nhất một phiếu chống từ đảng Cộng Hòa. Trước kết quả này, người biểu tình la ó và hô vang “quá xấu hổ.”
Người tiếp theo đối mặt với khả năng sa thải là bà Johnson. Bà mạnh mẽ bênh vực hai đồng nghiệp trẻ tuổi của mình. Giới lập pháp đảng Dân Chủ lên tiếng rằng bà Johnson không la hét mà chỉ đứng bên cạnh thể hiện sự ủng hộ. Kết quả bà không bị trục xuất, với tỷ lệ phiếu bầu là 65 thuận – 30 chống, chưa đạt yêu cầu hai phần ba tổng số phiếu.
Khi được hỏi vì sao mình không bị sa thải, bà trả lời rằng vì bà là một phụ nữ da trắng 60 tuổi.
Người cuối là ông Pearson, một nhà vận động từng tham gia chiến dịch phản đối đường ống dẫn dầu ở Memphis vì lo ngại gây hại cho nguồn nước uống ở địa phương. Trong buổi bỏ phiếu hôm Thứ Năm, 6 Tháng Tư, ông tuyên bố “mỗi người ở đây nên ngừng việc biến nơi của mọi người thành nơi của riêng mình.”
Sau gần sáu tiếng tranh luận, Dân Biểu Andrew Farmer (Cộng Hòa – Địa Hạt 17) lên án ông Pearson với lý do không “hiểu” vì sao ông bị chỉ trích. Còn ông Sexton phải đập búa yêu cầu yên lặng khi những người ủng hộ Pearson cổ vũ và vỗ tay.
Cuối cùng, ông Pearson bị sa thải với 69 phiếu thuận và 26 phiếu chống.
Nữ Dân Biểu Tiểu Bang Gloria Johnson (Dân Chủ-Tennessee) phát biểu trước báo giới tại Quốc Hội Tennessee ngày 6 Tháng Tư. (Hình: Seth Herald/Getty Images)
Kết quả
Sau buổi bỏ phiếu sa thải, đảng Cộng Hòa Tennessee đăng bài nói rằng đó là “ngày buồn cho Tennessee,” thông báo lý do sa thải là vì hai nhà lập pháp trẻ tuổi dẫn đầu những hoạt động thiếu tôn trọng và cố ý làm gián đoạn hoạt động của Hạ Viện.
Hôm Thứ Sáu, 7 Tháng Tư, Phó Tổng Thống Kamala Harris bất ngờ đến Nashville để gặp gỡ bộ ba nhà lập pháp này. Còn Tổng Thống Joe Biden gọi điện cảm ơn những nỗ lực của họ trong việc kiểm soát súng đạn, đồng thời mời họ đến Tòa Bạch Ốc.
Hội Đồng Thành Phố Nashville chuẩn bị bỏ phiếu vào Thứ Hai tới đây, 10 Tháng Tư, để tái bổ nhiệm ông Johns vào vị trí dân biểu. Còn ở Shelby County cũng cân nhắc làm điều tương tự cho ông Pearson. (MPL) [kn]
ĐÀI BẮC, Đài Loan (NV) – Trung Quốc bắt đầu ngày thứ nhì tập trận xung quanh Đài Loan vào Chủ Nhật, 9 Tháng Tư, giữa lúc Đài Bắc báo cáo nhiều cuộc xuất kích của lực lượng không quân nhằm ngăn chặn và cho biết đang theo dõi các chuyển động của hoả tiễn Trung Quốc, theo Reuters.
Phía Hoa Kỳ cho biết cũng đang theo dõi tình hình căng thẳng tại eo biển Đài Loan.
Chiến đấu cơ Mirage 2000 của Không Quân Đài Loan xuất kích. (Hình: Jameson Wu/AFP via Getty Images)
Trung Quốc bắt đầu cuộc tập trận quân sự ba ngày quanh đảo quốc này vào Thứ Bảy, chỉ một ngày sau khi bà Thái Anh Văn, tổng thống Đài Loan, trở về sau chuyến công du và ghé lại California của Hoa Kỳ.
Trên đường trở về từ Trung Mỹ, Tổng Thống Thái gặp gỡ Dân Biểu Kevin McCarthy (Cộng Hoà-California), chủ tịch Hạ Viện Mỹ, bất chấp những cảnh báo của Bắc Kinh.
Như vậy, ông McCarthy là giới chức Mỹ cao cấp nhất đón tiếp tổng thống Đài Loan trên đất Mỹ kể từ năm 1979 tới nay, bất chấp Trung Quốc đe dọa trả đũa cuộc gặp này. Nhiều nhà lập pháp khác của Mỹ, cả Cộng Hòa lẫn Dân Chủ, cũng dự sự kiện này.
Vào đầu ngày Chủ Nhật, Bộ Quốc Phòng Đài Loan cho biết trong 24 giờ trước đó, họ đã phát hiện 71 máy bay của lực lượng không quân Trung Quốc và 9 tàu hải quân xung quanh đảo quốc.
Đài Bắc công bố một bản đồ cho thấy khoảng một nửa số máy bay đó, bao gồm cả Su-30 và J-11, đã vượt qua đường trung tuyến của Eo Biển Đài Loan, nơi trong nhiều năm đóng vai trò là ranh giới không chính thức giữa hai bên.
Đài Bắc công bố vào cuối ngày Thứ Bảy có tất cả 71 máy bay vượt qua ranh giới.
Truyền thông Trung Quốc cho biết máy bay đều được trang bị vũ khí sẵn sàng khai hoả.
Các chiến đấu cơ của lực lượng không quân Đài Loan cũng thường mang theo vũ khí khi xuất kích ngăn chặn các cuộc xâm nhập từ phía Trung Quốc.
Phía Hoa Kỳ cho biết đang theo dõi chặt chẽ các cuộc tập trận của Trung Quốc xung quanh Đài Loan và “rất thoải mái và tin tưởng” rằng Washington có đủ năng lực để bảo đảm hòa bình và ổn định trong khu vực. (MPL) [kn]
LOS ANGELES, California (NV) – Sở Cảnh Sát Los Angeles County cảnh báo cư dân về trò lường gạt giả thành nhân viên công lực của cơ quan này, đe dọa và áp lực để lấy tiền.
Theo đài ABC 7, Sở Cảnh Sát Los Angeles County cho biết những kẻ gian gọi điện thoại cho người dân để đòi tiền phạt vì không ra tòa để làm bồi thẩm đoàn khi được gọi hoặc vì có lệnh truy nã chưa giải quyết.
Cảnh sát trả lời điện thoại. (Hình minh họa: Sở Cảnh Sát Los Angeles County)
Những kẻ lường gạt đe dọa bắt giữ những người không làm theo yêu cầu của họ như trả tiền qua thẻ gift card, trả bằng tiền điện tử Bitcoin hoặc thẻ tín dụng trả trước.
Sở Cảnh Sát Los Angeles khuyến cáo cư dân cúp điện thoại nếu gặp trò lường gạt này. Cơ quan này cho biết sẽ không bao giờ yêu cầu trả tiền qua điện thoại hoặc qua email, tất cả các mọi thứ liên quan đến tiền bạc đều được xử lý tại các đồn cảnh sát, tòa án và trại giam.
Sở Cảnh Sát Los Angeles đang điều tra và kêu gọi những nạn nhân của trò lường gạt này và những có ai thông tin liên lạc qua số điện thoại (800) 222-8477. (TL) [kn]
FULLERTON, California (NV) – Một vụ đụng xe xảy ra ở Fullerton vào sáng Chủ Nhật, 9 Tháng Tư, làm một người đi bộ và một người lái xe mô tô thiệt mạng.
Theo nhật báo The Orange County Register, Sở Cứu Hỏa Fullerton cho biết đây là một tai nạn có hai xe hơi, một xe mô tô và một người đi bộ.
Ngã ba đường Magnolia và Flower ở Fullerton. (Hình: Google Maps)
Lính cứu hỏa có mặt tại ngã ba đường Magnolia và đường Flower lúc 9 giờ 20 phút sáng. Họ phát hiện một người đi bộ thiệt mạng tại hiện trường, nhưng chưa công bố danh tánh của nạn nhân này.
Tai nạn còn có ba nạn nhân khác, và họ được đưa đến bệnh viện. Người lái xe mô tô là một trong số ba nạn nhân, và người này qua đời ở bệnh viện.
Đến trưa Chủ Nhật, Sở Cảnh Sát Fullerton cho hay, một xe Audi tông một xe Toyota đang quẹo trên đường Flower. Xe mô tô chạy phía sau và tông vào đuôi xe Audi, làm tài xế văng ra khỏi xe mô tô.
Hai xe hơi đụng mạnh đến mức xe Audi lạng qua một bên rồi đụng một người đang đi bộ trên lề đường
Sở Cảnh Sát Fullerton cho biết cả người đi bộ lẫn tài xế mô tô trong độ tuổi 30, nhưng vẫn chưa công bố danh tánh của cả hai.
Tài xế xe Toyota là một người 74 tuổi và thiếu niên 15 tuổi ngồi trong xe chỉ bị thương nhẹ. Tài xế xe Audi thì chỉ than phiền bị đau nhức vài chỗ.
Các điều tra viên cho rằng rượu hay ma túy không phải là lý do gây ra tai nạn này
Cả hai chiều của đường Magnolia từ ngã tư Valencia đến Flower bị đóng đến 4 giờ chiều để cảnh sát điều tra và dọn dẹp hiện trường. (TL) [kn]
SANTA ANA, California (NV) – Sở Cảnh Sát Santa Ana đang truy lùng hai nghi can đột nhập vào một tòa nhà của Trường Nghệ Thuật Orange County (OCSHA) để ăn trộm.
Theo thông cáo của Sở Cảnh Sát Santa Ana, sự việc xảy ra vào sáng Thứ Tư, 5 Tháng Tư. Một nghi can nam và một nghi can nữ đột nhập vào một tòa nhà của OCSHA ở Santa Ana, lấy nhiều thứ bên trong có tổng trị giá khoảng $1,400.
Hai nghi can ăn trộm Trường Nghệ Thuật Orange County. (Hình: Sở Cảnh Sát Santa Ana)
Sau khi lấy nhiều thứ, hai nghi can rời khỏi hiện trường bằng xe đạp.
Sở Cảnh Sát Santa Ana cho biết nghi can nam trong độ tuổi 20 đến 30, có dáng người gầy, nhưng không biết rõ sắc dân. Nghi can nữ cũng trong độ tuổi 20 đến 30, có dáng người vừa, cũng không biết rõ sắc dân.
Cơ quan công lực đang kêu gọi người dân giúp đỡ và liên lạc điều tra viên J. Gallardo qua số điện thoại (714) 245-8380 hoặc điều tra viên J. Guidry qua số điện thoại (714) 245-8530. (TL) [kn]
LOS ANGELES, California (NV) – Một người đang trong tình trạng nguy kịch sau khi bị bắn ở Los Angeles vào buổi sáng ngày lễ Phục Sinh, Chủ Nhật, 9 Tháng Tư.
Theo đài KTLA, Sở Cảnh Sát Los Angeles cho biết vụ nổ súng xảy ra lúc 2 giờ 30 phút sáng tại khu số 2500 trên đường Robertson thuộc khu Beverlywood.
Xe cảnh sát Los Angeles. (Hình minh họa: Sở Cảnh Sát Los Angeles)
Lúc đó, nhiều người đang dự một buổi tiệc trong một tòa nhà, sau đó đám đông chạy ra ngoài khi buổi tiệc kết thúc, rồi một vụ ẩu đả xảy ra.
Nạn nhân là đàn ông, bị bắn hai phát và đang trong tình trạng nguy kịch sau khi được đưa đến bệnh viện. Nhân viên công lực bắt giữ bốn người tại hiện trường, nhưng sau đó thả họ.
Cảnh sát cho hay có người thấy một chiếc xe có liên quan đến vụ bắn này chạy khỏi hiện trường, nhưng chưa bắt được nghi can, và họ cũng chưa nhận dạng được nghi can.
Đường Robertson gần hiện trường bị đóng vài giờ sau vụ nổ súng để các điều tra viên tìm manh mối. (TL) [kn]
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Chỉ tính trong vòng một tuần qua, có đến năm người chết đuối tại hồ thủy điện Trị An, điểm đến vui chơi tại huyện Vĩnh Cửu, Đồng Nai, của nhiều bạn trẻ trong những ngày nắng nóng kéo dài.
Theo báo VietnamNet hôm 8 Tháng Tư, hai nạn nhân trong vụ gần nhất là VXTĐ, 18 tuổi, và DTP, 17 tuổi, ở huyện Vĩnh Cửu và Trảng Bom, Đồng Nai.
Thi thể em VXTĐ, 18 tuổi, được đưa lên bờ. (Hình: VietnamNet)
Hai thanh thiếu niên nêu trên rủ nhau đến hồ Trị An, đoạn chân cầu Mã Đà để tắm. Trong lúc tắm, cả hai không may bị trượt chân chìm xuống lòng hồ. Người dân gần đó phát giác vụ việc nhưng không kịp cứu các nạn nhân. Sau đó, đội cứu hộ cứu nạn khu vực Trảng Bom của Công An tỉnh Đồng Nai đến hiện trường, vớt được thi thể em Đ. và tìm kiếm thi thể còn lại.
Theo ghi nhận của chính quyền địa phương, ngoài hai nạn nhân nêu trên còn có ba người khác, đều là nam giới, chết đuối cũng tại hồ Trị An trong tuần qua. Trong số này, một người chết đuối khi tắm hồ một mình, hai người còn lại chết khi đi câu và trượt chân.
Báo Dân Việt cho biết, khu vực các nạn nhân chết đuối nằm gần cầu, nước chảy xiết, khiến những người bơi lội dễ thiệt mạng, trong lúc gây khó khăn cho việc tìm kiếm nạn nhân.
Theo VNExpress, từ nhiều năm nay, với diện tích mặt nước 32,000 hécta, hồ Trị An là điểm đến du lịch dã ngoại cuối tuần của nhiều người Đồng Nai, Bình Dương, Sài Gòn…. Tuy nhiên, thời gian qua, tại hồ này có những dịch vụ du lịch, cắm trại, câu cá tự phát khiến khu vực trở nên bát nháo.
Dịp này, các báo ở Việt Nam dẫn lời khuyến cáo của lãnh đạo xã Mã Đà: “Các khu vực thuộc hồ Trị An có nhiều xoáy nước ngầm và các hố dạng lòng chảo, những người không biết bơi khi xuống nước rất dễ bị nước cuốn hoặc sụp hố dẫn đến chết đuối”.
Hồ Trị An ở Đồng Nai là điểm đến vui chơi của nhiều bạn trẻ trong những ngày nắng nóng. (Hình: Thanh Niên)
Hồi Tháng Sáu năm ngoái, báo Sức Khỏe và Đời Sống dẫn thống kê cho hay, có gần 2,000 trẻ em dưới 16 tuổi ở Việt Nam chết đuối mỗi năm. Đây cũng là một trong mười nguyên nhân hàng đầu khiến trẻ em từ 4-14 tuổi thiệt mạng.
Nguyên nhân dễ hiểu là tại Việt Nam, môn bơi lội không hề được dạy trong trường học, kể cả trong hoạt động ngoại khóa. (N.H.K) [kn]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Ông Y Krếch Byă, 45 tuổi, ở buôn Knia, xã Ea Bar, huyện Buôn Đôn, tỉnh Đắk Lắk, vừa bị bắt, khởi tố với cáo buộc “phá hoại chính sách đoàn kết, thu thập tài liệu xuyên tạc, gây chia rẽ”.
Theo báo Pháp Luật TP.HCM và Công An Nhân Dân hôm 9 Tháng Tư, Công An tỉnh Đắk Lắk quy chụp cho ông Y Krếch Byă cùng với ông Aga ở huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum, theo Fulro (Mặt Trận Thống Nhất Đấu Tranh Của Các Sắc Tộc Bị Áp Bức).
Ông Y Krếch Byă (phải) lúc bị bắt. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Hai ông này bị cho là tổ chức hàng trăm buổi hội họp tập huấn trực tuyến, chỉ đạo thu thập các thông tin, tài liệu nhằm “xuyên tạc, gây chia rẽ giữa người dân với chính quyền và lực lượng vũ trang”.
Ngoài ra, ông Y Krếch Byă và ông Aga còn bị cáo buộc hành vi “lôi kéo phát triển mạng lưới Fulro”.
Báo Công An Nhân Dân cho rằng, khi bị bắt, ông Y Krếch Byă “đã thừa nhận hành vi phạm tội”.
Hồi cuối năm 2020, Công An tỉnh Gia Lai loan báo việc xóa bỏ đạo Hà Mòn và ngăn chặn sự phục hồi của Tin Lành Đêga, cùng tổ chức Fulro.
Đạo Hà Mòn và Tin Lành Đêga là tôn giáo phổ biến của người dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên theo Thiên Chúa Giáo nhưng không được chính quyền công nhận.
Tổ chức Fulro được biết đến là nhóm du kích có vũ trang thành lập từ năm 1964, được coi là đồng minh của người Mỹ trong thời chiến tranh Việt Nam nhưng đã bị bỏ lại sau khi cuộc chiến kết thúc vào năm 1975.
Lâu nay, các báo ở Việt Nam quy chụp đạo Hà Mòn và Tin Lành Đêga là “tà đạo”, biến thể từ Thiên Chúa Giáo.
Vụ bắt giữ ông Y Krếch Byă xảy ra trong bối cảnh hàng loạt tín đồ theo đạo Tin Lành ở Tây Nguyên lên tiếng tố cáo việc họ liên tiếp bị chính quyền địa phương sách nhiễu, đe dọa.
Từ Tháng Mười năm ngoái đến nay, nhiều tín đồ thuộc Hội Thánh Tin Lành độc lập ở tỉnh Đắk Lắk tố cáo công an tỉnh này liên tục theo dõi, phá rối các buổi lễ, buổi cầu nguyện của họ.
Hồi tháng trước, báo VietnamPlus dẫn lời ông Nguyễn Tiến Trọng, phó trưởng Ban Tôn Giáo Chính Phủ, bình luận rằng việc Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đưa Việt Nam vào danh sách “theo dõi đặc biệt về tự do tôn giáo” là “dựa trên những đánh giá thiếu khách quan, thông tin không chính xác về tình hình tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam.”
Ông Y Krếch Byă. (Hình: Công An Nhân Dân)
Ông Nguyễn Tiến Trọng còn nói thêm rằng “sẽ tạo điều kiện để các tổ chức tôn giáo lên tiếng về những đánh giá sai lầm [của Mỹ] về hoạt động tôn giáo tại Việt Nam.”
Báo cáo nhân quyền Việt Nam năm 2022 nêu rằng Việt Nam vẫn là một nước Cộng Sản độc tài đảng trị. Các quyền tự do căn bản của người dân như tự do tín ngưỡng, tôn giáo “chỉ có trên giấy mà không có trong thực tế”. (N.H.K) [kn]
SANTA ANA, California (NV) – Đại học cộng đồng Santa Ana College, trong nỗ lực thúc đẩy sự sẵn sàng vào đại học, vừa tổ chức mời 1,000 học sinh mẫu giáo dự hội chợ nghề nghiệp “Kinder Caminata” hàng năm, theo tin đài KABC hôm 23 Tháng Ba.
Trẻ em của hai học khu Garden Grove và Santa Ana được ghé thăm các gian hàng để tìm hiểu về các ngành nghề như y tá, giáo dục, nghệ thuật, thực thi pháp luật, cứu hỏa và nhiều hơn nữa. Các em thậm chí còn được trải nghiệm thực tế với tư cách là phóng viên và nhiếp ảnh gia cho nhóm “Eyewitness News” của đài KABC.
Chuẩn bị cho các em nhỏ vào đại học càng sớm càng tốt là điều nên làm. (Hình minh họa: Anthony Wallace/AFP via Getty Images)
Đại diện các trường đại học cộng đồng và đại học bốn năm nhắc nhở các em về tầm quan trọng của giáo dục đại học trong việc bảo đảm con đường sự nghiệp.
Võ đường Toyama Karate-Do đã có hơn hai thập kỷ làm các em toát mồ hôi tại sự kiện này, nhưng bài học còn vượt xa hơn nhiều.
“Mục tiêu là dạy tính cách và kỷ luật trong chỉ hai phút thực tế mà chúng tôi ở bên các em và chúng tôi trao quyền để các em chẳng những trở thành ‘ninja’ trong ngày trong ngày mà còn là nhà vô địch trong cuộc sống để bảo đảm rằng các em đạt được mục tiêu tương lai,” võ sư Jerry Cazales nói.
Các nhà tổ chức nói rằng không bao giờ quá sớm để khuyến khích học sinh vào đại học hoặc tạo ra sự khác biệt trong cộng đồng. Một số người đã trải qua điều này khi còn nhỏ nhiều năm trước đang quay trở lại để giúp các thế hệ tương lai thành công.
“Tôi vừa nói chuyện với một giáo sư cố vấn làm việc tại Đại Học Santa Ana ở đây và cô nói rằng cô đã trải qua ‘Kinder Caminata’ 25 năm trước và nó đã tác động đến mức cô ấy muốn vào đại học,” Tiến Sĩ Gregory Toya, trưởng khoa sinh viên tại Đại Học Santa Ana, cho biết. (ĐG) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Có ít nhất năm giới chức Sứ Quán Việt Nam tại Đức, Nga và Canada bị Bộ Công An CSVN xác nhận “ăn” tiền trong đường dây “chuyến bay giải cứu” nhưng lại thoát án nhờ “không đủ căn cứ xử lý hình sự”.
Báo Dân Trí hôm 9 Tháng Tư nêu cụ thể danh tính và vụ việc của những người này, gồm: ông Lê Quang Long (tổng lãnh sự Việt Nam tại Frankfurt, Đức), Phạm Hoàng Tùng (cựu cán bộ Đại Sứ Quán Việt Nam tại Đức), Nguyễn Tùng Lâm (cựu cán bộ Đại Sứ Quán Việt Nam tại Nga) , Đinh Văn Đông (tổng lãnh sự Việt Nam tại thành phố Yekaterinburg, Nga) và Nguyễn Trung Dũng (cựu cán bộ Đại Sứ Quán Việt Nam tại Canada).
Ông Lê Quang Long (trái), tổng lãnh sự Việt Nam tại Frankfurt, Đức. (Hình: Quốc Tế)
Bản tin cho biết, ông Tào Đức Hiệp, giám đốc công ty Công Đoàn Đường Sắt, tổ chức các chuyến bay “combo” đưa người từ Nga, Đức về Việt Nam trong những tháng dịch COVID-19 hoành hành.
Ba ông Long, Tùng và Lâm lần lượt nhận tiền “bôi trơn của ông Hiệp 200 triệu đồng ($8,529), 115 triệu đồng ($4,904), 50 triệu đồng ($2,132). Theo một bản tin của báo Nhân Dân, Nguyễn Tùng Lâm giữ vai trò tham tán và trưởng Ban Công Tác Cộng Đồng của Đại Sứ Quán Việt Nam tại Nga.
Kết quả điều tra kết luận, số tiền trên được nghi can Hiệp ngụy tạo là “để mua xì gà, chúc mừng đại sứ quán nhân ngày Quốc Khánh 2 Tháng Chín và trả phí quảng cáo trên báo Nga”, nên không có căn cứ xử lý hình sự ba ông Long, Tùng và Lâm.
Trong khi đó, ông Đinh Văn Đông hồi cuối năm 2021 được bà Đào Thị Chung Thúy, chưa rõ doanh nghiệp nào, nhờ mua vé máy bay cho khách của bà này hồi hương trên chuyến bay combo. Sau đó, ông Đông đã mua 25 vé từ công ty Thuận An và bán lại cho Thúy với giá cao để hưởng chênh lệch 105 triệu đồng ($4,478).
Theo bản kết luận điều tra của Bộ Công An Việt Nam, các vé máy bay trên là của chuyến bay “combo,” do tổ công tác năm bộ cấp phép, ông Đông không hỗ trợ, can thiệp vào việc xin cấp phép của công ty Thuận An, cũng như không duyệt danh sách công dân hồi hương, vì vậy giao dịch giữa ông Đông và bà Thúy là “quan hệ dân sự, không có căn cứ xử lý hình sự”.
Về trường hợp Nguyễn Trung Dũng, ông này được xác nhận “giúp” bà Nguyễn Thị Tường Vy đưa sáu người quen của bà này vào danh sách hồi hương trên chuyến bay ngày 30 Tháng Sáu, 2021. Tuy giữa bà Vy và ông Dũng không có thỏa thuận gì về chi phí “lót tay”, nhưng sau khi chuyến bay hoàn thành, Vy đã gửi cho ông Dũng 70 triệu đồng ($2,985) “tiền cảm ơn”. Sau khi sự việc bại lộ, ông Dũng “tự nguyện” nộp lại khoản tiền nêu trên. Theo Bộ Công An, hành vi trên của Nguyễn Trung Dũng “chỉ diễn ra một lần nên không đủ yếu tố cấu thành tội phạm”.
Đến nay, nhân vật nhiều tai tiếng nhất tại Sứ Quán Việt Nam dính vụ “chuyến bay giải cứu” là ông Trần Việt Thái, cựu đại sứ Việt Nam tại Malaysia, cùng các thuộc cấp “tận thu” số tiền 44.6 tỷ đồng ($1.9 triệu) khi tổ chức tám “chuyến bay giải cứu” dành cho 1,900 người Việt mãn hạn tù ở Malaysia hồi đại dịch COVID-19.
Từ Tháng Năm, 2020, đến Tháng Giêng, 2022, Đại sứ quán Việt Nam tại Malaysia đã tổ chức 21 “chuyến bay giải cứu” đưa công dân Việt Nam từ Malaysia về nước. Trong đó, có tám chuyến dành riêng cho 1,900 người mãn án.
Ông Nguyễn Tùng Lâm (giữa, tham tán Đại Sứ Quán Việt Nam tại Nga. (Hình: VOV)
Với nhóm này, ông Trần Việt Thái chỉ đạo thuộc cấp thu tiền họ theo các mức giá khác nhau: 20 triệu đồng ($852) với người có sổ thông hành (passport), 25 triệu đồng ($1,066) trong trường hợp họ không có giấy tờ này, 30-35 triệu đồng ($1,279-$1,492) đối với những người ở đảo xa cần mua vé máy bay về thủ đô Kuala Lumpur trước khi nối chuyến về Việt Nam.
Sau khi thu được 44.6 tỷ đồng từ thân nhân những người mãn án tù và trừ đi các chi phí tổ chức “chuyến bay giải cứu,” ông Trần Việt Thái cùng các thuộc cấp chia nhau khoản còn dư.
Ông Trần Việt Thái bị bắt hồi đầu Tháng Giêng với cáo buộc “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.” (N.H.K) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Hội Đồng Giáo Dục Học Khu Garden Grove, trong buổi họp ngày 21 Tháng Ba, công nhận 10 trường của học khu đạt danh hiệu “Ưu Tú California 2023,” theo thông cáo báo chí của học khu hôm 4 Tháng Tư.
Trước đó, tám trong số mười trường này đã bị tiểu bang từ chối danh hiệu này chỉ vì học sinh vắng mặt trong thời gian đại dịch COVID-19.
Hội Đồng Giáo Dục tuyên dương một số hiệu trưởng của “Trường Ưu Tú California.” (Hình: Học Khu Garden Grove cung cấp)
Tiến Sĩ Gabriela Mafi, tổng quản trị học khu, đã yêu cầu Bộ Giáo Dục California (CDE) xem lại các dữ liệu dùng để xét chọn danh hiệu “Trường Ưu Tú California,” loại bỏ yếu tố vắng mặt thường xuyên trong giai đoạn đại dịch COVID-19.
Ông Walter Muneton, chủ tịch Hội Đồng Giáo Dục, phát biểu: “Khi tiểu bang phạm sai lầm gây ảnh hưởng đến các trường của chúng ta, điều quan trọng là chúng ta cần lên tiếng bênh vực cho các em học sinh khi đã đáp ứng mọi tiêu chuẩn khắt khe khác và xứng đáng với danh hiệu ‘Trường Ưu Tú California.’”
Học Khu Garden Grove cũng chỉ trích CDE không công bằng trong cách tính tỉ lệ học sinh thường xuyên vắng mặt trong thời kỳ COVID-19, cho đó là vấn đề liên quan đến cơ hội công bằng trong xã hội nhằm trừng phạt những trường thuộc khu vực nghèo khó nhất bị ảnh hưởng nặng nề trong thời kỳ đại dịch.
Danh sách tám trường được Hội Đồng Giáo Dục tuyên dương lẽ ra đã nhận danh hiệu “Ưu Tú 2023 California” nếu không xét đến việc học sinh vắng mặt trong giai đoạn COVID-19, bao gồm trường tiểu học Anthony, Barker, Excelsior, Garden Park, Hazard, Morningside, và Patton.
Hai trường tiểu học Allen và Cook là hai trường duy nhất được CDE công nhận là “Trường Ưu Tú California” tại buổi lễ khen thưởng trong tháng vừa qua.
CDE tuyển chọn và công nhận “Trường Ưu Tú 2023 California” dựa trên dữ liệu trong niên học 2021-2022, báo cáo trên Bảng Kiểm Tra Thành Quả Học Đường về năm lãnh vực bao gồm Anh ngữ, toán, sự tiến bộ của học sinh trau giồi Anh ngữ, tỉ lệ đuổi học tạm thời, và vắng mặt thường xuyên.
Theo Quyết Định số 22, các gia đình học sinh phải tuân theo hướng dẫn cách ly và cô lập của tiểu bang và quận hạt, bao gồm thời gian cô lập và cách ly trung bình là 10 ngày, và phải nghỉ học thêm khi có bất kỳ hai triệu chứng nào trở lên sau khi tiếp xúc với người bị nhiễm bệnh. (ĐG) [đ.d.]
AUSTIN, Texas (NV) – Những ai mới mua xe Tesla trước Tháng Tư có thể sẽ hối tiếc, bởi vì hãng xe điện lớn nhất thế giới này lại vừa có đợt giảm giá mới cho các mẫu xe của mình.
Theo trang mạng xe hơi caranddriver.com, nếu ai còn đang phân vân có nên mua một chiếc Tesla Model 3 hay không, thì nên quyết định ngay lúc này. Kể từ ngày 6 Tháng Tư, Tesla giảm giá mẫu xe Model 3 một động cơ dẫn động cầu sau xuống $1,000.
Tesla tiếp tục giảm giá các mẫu xe kể từ ngày 6 Tháng Tư. (Hình minh họa: Hung Doan/Người Việt)
Tesla cũng giảm giá cho mẫu xe SUV Model Y phiên bản Long Range và Performance $2,000. Hai mẫu xe này hiện có mức giá khởi điểm $54,630 và $58,630 tương ứng.
Với hai mẫu xe đắt tiền Model S hoặc Model X, Tesla một lần nữa giảm giá đáng kể. Hiện nay giá khởi điểm của 2023 Model S và Model X giảm lần lượt khoảng $5,000 USD và $10,000. Model S hiện có giá khởi điểm là $91,380, giảm từ $96,630. Model X hiện có giá khởi điểm là $101,380, giảm từ $111,630.
Tesla cho biết việc giảm giá Model 3 có liên quan đến việc IRS sẽ cắt giảm khoản tín dụng thuế cho mẫu xe này từ $7,500 xuống còn $3,750 kể từ ngày 18 Tháng Tư.
Sự cắt giảm ưu đãi này là do bình điện lithium-iron-photphat của Model 3 mẫu cơ bản có điện cực sản xuất từ Trung Quốc. Theo Đạo Luật Giảm Lạm Phát của chính phủ Biden, một chiếc xe muốn được hưởng trọn khoảng tín dụng thuế phải được lắp ráp tại Hoa Kỳ. Ngoài ra, một tỷ lệ phần trăm khoáng chất chế tạo bình điện phải có nguồn gốc từ các đối tác thương mại tự do của Mỹ, không bao gồm Trung Quốc. Và cuối cùng, các điện cực của nó phải được lắp ráp ở Bắc Mỹ.
Điều đó có nghĩa là từ nay đến ngày 18 tháng 4, Model 3 có giá khởi điểm là $43,630, và đủ điều kiện nhận khoản tín dụng đầy đủ $7,500. Sau đó, khoản tín dụng sẽ bị cắt giảm một nửa.
Tesla lưu ý rằng tất cả các phiên bản của Model Y sẽ vẫn đủ điều kiện nhận toàn bộ khoản tín dụng thuế sau ngày 18 Tháng Tư.
Một số nhà phân tích cho rằng việc giảm giá của Tesla khiến giới đầu tư lo ngại tỷ suất lợi nhuận của công ty tiếp tục giảm. Việc nhiều mẫu xe điện giá rẻ được tung ra trên thị trường trong thời gian gần đây khiến Tesla buộc phải giảm giá để cạnh tranh.
Vào đầu Tháng Tư, Tesla báo cáo việc giao hàng trong quý I là gần 423,000 xe, chỉ tăng 4% so với quý trước. Tesla đặt mục tiêu giao hàng 1.8 triệu chiếc xe trong năm nay. (HD)
“Tôi e là mình không còn đủ sức lực để biểu diễn trong một buổi hoà nhạc. Đây có lẽ là lần cuối các bạn nhìn thấy tôi hiện diện trong trang phục này”
Nghệ sĩ, nhà soạn nhạc Ryuichi Sakamoto ngỏ với khán giả của ông vào ngày Thứ Bảy, 12 Tháng 12 năm 2022, tại trung tâm ghi hình của đài NHK ở Shibuya. Đó là ngày ông gửi lời tạm biệt thế giới bằng một live concert cuối cùng – “Playing the Piano 2022.” Thời gian đó, ông đang chiến đấu chống lại căn bệnh ung thư vòm họng (từ năm 2014) và ung thư trực tràng (năm 2021).
Nghệ sĩ, nhà soạn nhạc Ryuchi Sakamoto được chạm đến cây đàn piano vào năm 6 tuổi. Từ đó, âm nhạc như dòng máu, không ngừng chảy trong cơ thể và tâm hồn ông. (Hình: Alessandra Benedetti/Corbis via Getty Images)
Buổi hoà nhạc này được trình chiếu ở 30 quốc gia khắp thế giới bao gồm Nhật Bản, Châu Á và Châu Âu. Do lúc này ông đang trong giai đoạn điều trị bệnh ung thư, sức khoẻ không cho phép ông độc tấu một lần 13 bản nhạc. Ryuichi Sakamoto phải biểu diễn trong nhiều lần và sau đó dàn dựng lại thành buổi hoà nhạc cuối cùng của ông.
Và nó thật sự là cuối cùng. Năm nay 71 tuổi, ông ra đi ngày 28 Tháng Ba năm 2023.
Tuổi thơ của Ryuichi Sakamoto được tưới tẫm trong môi trường đầy chất nghệ thuật. Cha của ông là người hiệu đính cho những tiểu thuyết gia về chiến tranh nổi tiếng của Nhật Bản như Kenzaburo, Yuko Mishima. Sakamoto được chạm vào cây đàn piano vào năm 6 tuổi. Từ đó, âm nhạc như dòng máu, không ngừng chảy trong cơ thể và tâm hồn ông.
Sakamoto có một cách cảm thụ âm nhạc rất riêng. Ông có thể cảm nhận, phân loại, sáng tạo với tất cả âm thanh trong vũ trụ. Nói ông nghiện âm thanh, có lẽ ông sẽ không giận, mà sẽ mỉm cười và kể cho nghe những lần ông úp một cái xô lên đầu, đi đi lại lại trong khu vườn để thẩm thấu tiếng vọng từ xung quanh. Hoặc những lần ông tản bộ trong khu rừng lúc trời tờ mờ sáng, để nghe tiếng gió, tiếng lá sau một đêm ngủ. Và cũng có khi ông ngồi hàng giờ, đặt một nhánh cây xuống dòng nước rồi nghe sự khác biệt của âm thanh khi bị cản trở bởi con người.
Từ lúc là học sinh trung học, Sakamoto san đã thích đi lại trên những toa tàu chật cứng người ở Tokyo và đếm những âm thanh khác nhau phát ra trong suốt đoạn đường của con tàu. Đó là cách giải trí của riêng ông.
Đến tuổi thiếu niên, Ryuichi Sakamoto bị quyến rũ bởi các tác phẩm của nhà soạn nhạc người Pháp Claude Debussy – một người tự nhận là rất say mê thẩm mỹ âm nhạc Châu Á, trong đó có Nhật Bổn. Với Ryuichi Sakamoto, ông quan niệm “âm nhạc là một vòng tròn khép kín.”
Từng nói với Weekend Editioni vào năm 1988 rằng, “Tôi nghĩ âm nhạc của tôi dựa trên nền tảng của âm nhạc phương Tây, bởi vì có nhịp điệu, có giai điệu, có hòa âm. Vì vậy, âm nhạc của tôi là âm nhạc phương Tây, nhưng bạn biết đấy, cảm xúc, không gian, hoặc giác quan âm thanh là một chút của châu Á, tôi ước chừng có thể 25% hoặc 30%.”
Cả đời mình, Sakamoto không ngừng đi tìm kiếm, góp nhặt các loại âm thanh và những gì có thể tạo ra âm thanh. Với ông, âm thanh là vô hạn. Trên thế giới này không có giới hạn nào cho những âm thanh huyền hoặc, thú vị.
Nhà soạn nhạc
Năm 1983, số phận đưa đẩy Sakamoto lọt vào mắt xanh của đạo diễn Nagisa Ōshima khi đang tìm người thích hợp cho vai chỉ huy trại lính Nhật trong phim “Merry Christmas, Mr. Lawrence”. Chàng trai Ryuichi Sakamoto “tay ngang” bước vào nghệ thuật thứ bảy. Nhưng điều mà ông gọi là “may mắn nhất” chính là đạo diễn Ōshima đã tin tưởng đặt vào tay ông toàn sáng tác cho nhạc phim.
Chính khi xem lại những cảnh phim do Sakamoto “nghiệp dư” đóng, ông không mấy thiện cảm với diễn xuất của mình. “Tôi nghĩ nó thật kinh khủng và thật là tệ. Khi tôi bắt đầu soạn nhạc phim, tôi đã nói với mình rằng, ok, hãy đưa một bản nhạc tuyệt đẹp vào để che đi phần diễn xuất dở của mình, tôi đã nửa đùa nửa thật nghĩ như vậy,” Sakamoto nói với Criterion năm 2017, khi căn bệnh ung thu bắt đầu tấn công cơ thể ông.
Giai điệu “Merry Christmas, Mr. Lawrence”đầy ám ảnh tang thương và sợ hãi của chiến tranh đã đưa sự nghiệp của Sakamoto sang một hướng khác – trở thành nhà soạn nhạc phim nổi tiếng thế giới.
Bốn năm sau, năm 1987, Sakamoto được đạo diễn Bernardo Bertolucci mời diễn xuất và soạn nhạc chính cho phim The Last Emperor. Sáng tác này mang về cho Ryuichi Sakamoto ba giải thưởng danh giá giải Nhạc phim hay nhất (Best Music Score): tượng vàng Oscar, giải Quả Cầu Vàng (Golden Globe) và giải Grammy.
Năm 1990, một lần nữa Ryuichi Sakamoto chiến thắng Quả Cầu Vàng thứ hai cho phim The Sheltering Sky, cũng của Bernardo Bertolucci.
Ở Ryuichi Sakamoto toát lên một phong cách điềm đạm, nhũn nhặn của người nghệ sĩ thực thụ. Nhìn ông biểu diễn, nghe ông nói chuyện, người ta có thể hình dung được bản tính khiêm nhường của người Nhật Bản.
Năm 2020, giữa lúc toàn thế giới căng mình chống trả đại dịch, quốc gia nào cũng “nội bất xuất ngoại bất nhập”, Sakamoto thực hiện một buổi hoà nhạc để xoa dịu nhân loại. Ông cho phát trên kênh YouTube của ông để tất cả mọi người có thể xem và tiếp tục hy vọng về một ngày mai không phải là ngày cuối cùng.
“Playing the Piano for the Isolated” – Ryuichi Sakamoto đặt tên cho live concert của mình như vậy.
Ryuichi Sakamoto thực hiện buổi hoà nhạc ‘Playing the Piano for the Isolated’ để xoa dịu nhân loại trong đại dịch. (Hình: Ảnh chụp từ màn hình video của đêm nhạc)
100 phút của “Playing the Piano for the Isolated” như tia nắng ấm, lung linh, xé toan màn đêm tăm tối, đưa con người ra khỏi sự cô lập đáng sợ. Sakamoto an ủi thế nhân: “Tôi biết, sẽ vô cùng khó khăn khi chúng ta cô lập mãi trong nhà. Đó là lý do vì sao hôm nay, chúng tôi thực hiện buổi hoà nhạc này, với hy vọng có thể cùng xoa dịu và an ủi nhau. Hiện đang có khoảng 20 người trong căn phòng này, những người quay phim và chỉnh âm thanh.
Phòng thu này nằm dưới một đường cao tốc ở Tokyo, nhưng chúng tôi phải mở cửa để làm thoáng không khí. Do đó sẽ bị ảnh hưởng bởi nhiều tiếng ồn. Tôi nghĩ rằng những âm thanh đó sẽ là một phần của âm nhạc và nó sẽ rất hào hứng để tham dự vào buổi diễn này. Hôm nay, chúng tôi có những bác sĩ chuyên khoa có mặt ở đây và chúng tôi biểu diễn dưới sự hướng dẫn của họ…”
“Playing the Piano for the Isolated” diễn ra với những tác phẩm kinh điển của Sakamoto san như “Merry Christmas, Mr. Lawrence”; “Perspective”; “Energy Flow”… Lòng bác ái, nhân từ của Ryuichi Sakamoto thể hiện trong những tâm tư ông chia sẻ. Ông hy vọng khi đại dịch kết thúc, con người không phải hứng chịu hậu quả của tình trạng toàn cầu hoá quá mức và chủ nghĩa tư bản tài chính. Ông cầu nguyện cho một thế giới rộng lượng hơn, dịu dàng hơn, nơi con người có thể trở thành một phần của thiên nhiên.
Nghệ sĩ Ryuichi Sakamoto đã dừng cuộc chơi khám phá âm thanh ở cõi hữu hạn này. Ông trở về với nơi đã đến. Nơi đó, Sakamoto sẽ tiếp tục đi tìm, góp nhặt những âm thanh vô hạn của vũ trụ, kết tựu thành những bản hoà tấu lung linh, gieo mầm ánh sáng hy vọng.
Hỏi sao lòng không níu lại… nghĩa xưa? (Tranh: Đinh Trường Chinh)
Em nói gì với những ngày Tháng Ba,
Hay cố lặng quên thà để mất mát?
Tưởng niệm cuộc tình mới vừa đổ nát,
Hay uất một thời khao khát đã qua?
Dù em nơi nào mình đâu có xa,
Thế giới bao la bôn ba vẫn thế?
Hai phương trời cùng bốn mùa dâu bể,
Lệ mãi ngược trào vào ở trong tim?
Đêm sông Hàn con mắt có lim dim,
Ngọn gió mát có làm em bớt mệt?
Trang nhật ký em ơi đừng đọc hết,
Kẻo phương này gió rét tuyết mưa bay!
Tháng Ba héo gầy chết trên bàn tay,
Bởi số mệnh đắng cay trời đã định?
Ai biết được tương lai mà toan tính,
Để bây giờ ray rứt mãi vây quanh?
Tháng Ba đâu chỉ buồn có riêng anh,
Cả trời đất cũng hoành hành vật vã?
Thời gian phai nhưng kỷ niệm đâu cũ,
Cả vết thương vẫn tấy đỏ trong hồn?
Đừng im lặng khi lòng còn nhớ mong,
Và quay bước khi vẫn còn quyến luyến?
Tháng Ba dần trôi như thuyền tách bến
Hỏi sao lòng không níu lại… nghĩa xưa?
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt,” bằng tất cả mọi thể loại thơ. Xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
Anh ơi! Lãng tử một thời/ Làm em say đắm nửa đời mộng mơ. (Tranh: Đinh Trường Chinh)
Anh ơi! Lãng tử một thời
Làm em say đắm nửa đời mộng mơ
Quán xưa vẫn góc hẹn hò
Nhành hoa màu tím hững hờ đong đưa
Theo cơn gió thoảng lưa thưa
Vẫn còn hương vị ngày xưa vọng về
Tiếng đàn trầm bổng đê mê
“Je t’aime” tuyệt phẩm não nề lệ rơi
Hương cà phê tỏa khắp nơi
Giọt cay, giọt đắng, giọt rơi tâm tình
Cà phê đáy cốc vội nhìn
Nhưng vô vọng quá bóng hình đã tan
Trả anh lời nói còn vang
“Em là những nỗi ngút ngàn nhớ thương
Em là âm điệu yêu đương”
Tình yêu đoản mệnh vấn vương làm gì
Hôm nay mắt ướt hoen mi
Giữ kỷ niệm đẹp cất đi không về
Xếp trái tim, giấu lời thề
Một ngăn bí mật không về phía anh.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt,” bằng tất cả mọi thể loại thơ. Xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
STANTON, California (NV) – Trong không khí rộn ràng lễ hội Phục Sinh, nhiều gia đình cư dân Stanton cha mẹ dẫn con, ông bà dẫn cháu nô nức tấp nập tung tăng vào công viên Central Park ở thành phố Stanton, nơi tổ chức “Easter Egg Hunt” mùa Phục Sinh lần thứ 25 vào sáng Thứ Bảy, 8 Tháng Tư.
Ban tổ chức chia công viên thành những bãi trứng vuông vức theo từng lứa tuổi, như từ 2 tuổi trở xuống, từ 3 đến 4 tuổi, từ 5 đến 7, từ 8 đến 10, và từ 11 đến 14 tuổi.
Ban tổ chức liên tục căn dặn các “thợ săn trứng” phải cẩn thận coi mình có tìm được “trứng vàng” bên trong có “golden ticket” thì được nhận quà đặc biệt làm các em thêm phần háo hức, phập phồng.
Cha mẹ ông bà có mặt đều vui với niềm vui con trẻ.
Ông Đoàn Khắc Việt nói: “Cần gì ‘trứng vàng’ với quà đặc biệt, chỉ đến đây, cả gia đình cùng vui với nhau đã là đặc biệt lắm rồi. Thành phố chu đáo quá.”
Đưa hai giỏ đựng trứng cho hai đứa con, một người mẹ giao nhiệm vụ coi chừng con cho chồng rồi chia sẻ thắc mắc.
“Em không biết ‘trứng Easter’ là trứng con gì, thỏ hay gà. Thỏ thì không đẻ trứng mà gà thì không dính dáng gì đến Easter nhưng trứng gì cũng được, nhìn thấy háo hức trên gương mặt mấy đứa con em là quá đủ rồi, thắc mắc chi cho thêm mệt,” cô Tina Tâm Nguyễn vui vẻ pha trò.
Ngắm nhìn con, cô tiếp: “Tuổi con nít qua mau lắm. Không chừng sang năm là mấy đứa không thèm lượm trứng nữa, trứng gì cũng không thèm. Nắm bắt tuổi thơ cho mấy đứa được chừng nào em mừng chừng nấy.”
Cư dân Stanton ra kín công viên Central Park lượm trứng, vui lễ Phục Sinh. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Ông Căn Đỗ vừa mỉm cười nhìn cháu gái 3 tuổi chăm chăm nhìn những quả trứng đủ màu rải rác trên bãi cỏ vừa nói: “Ngày xưa mình đâu được như vậy. Đây là văn hóa Hoa Kỳ thôi chứ ở Châu Âu cũng không có vụ lượm trứng này. Tôi từng ở Đức năm năm nên tôi biết.”
Ông cười: “Trẻ con ở xứ này là vui quá rồi. Không vui thì là do cha mẹ không dạy cho con mình biết hưởng cái vui.”
Quả thật, nhiều vị cao niên gốc Việt cũng thừa nhận là “trứng thỏ” chỉ có ở Mỹ.
Bà Chu Mỹ Liên nói: “Chị ruột tôi ở Pháp cũng không biết ‘trứng Phục Sinh’ là cái gì. Họ cũng không ăn ‘ham’ hay ‘salmon’ như mình. Bên ấy chỉ đi lễ rồi về ăn tiệc có thịt trừu với khoai tây và cà rốt thôi.”
“Ở Việt Nam mình thì ăn còn không đủ thì làm gì mà có thì giờ làm mấy vụ lượm trứng này. Lễ xong về ngủ thôi chứ đâu có tưng bừng như bên này,” bà Leslie Đàm kể.
“Thợ săn trứng” có cả chó săn. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Lượm trứng không phải là niềm vui duy nhất của các em tại buổi “Easter Egg Hunt” này của thành phố Stanton.
“Những trái trứng ở các bãi cỏ là do những em hướng đạo sinh thuộc Liên Đoàn Hướng Đạo Hoa Lư thay nhau rải ra đó. Làm công việc này, các em rất vui,” ông Nguyễn Hoàng Sơn, liên đoàn trưởng, cho biết.
“Tôi rất vui được có mặt ở đây hôm nay, tiếp xúc cộng đồng và cho các cháu ngồi xe cảnh sát rồi cho mỗi cháu một ‘ngôi sao sheriff.’ Nhìn các cháu thích thú lên xe, tôi thấy vui trong lòng,” ông Thuận Nguyễn, cảnh sát Orange County, nói.
Cả công viên rạng ngời niềm vui Phục Sinh. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Các thành viên Hội Đồng Thành Phố Stanton có mặt tại ngày vui lượm “trứng thỏ” này là ông David Shawver – thị trưởng, bà Hồng Alyce Văn (Địa Hạt 2) – phó thị trưởng, và các nghị viên Donald Torres (Địa Hạt 1), Gary Taylor (Địa Hạt 3) và Carol Warren (Địa Hạt4).
Ngoài ra còn có các chức sắc ở cấp liên bang, tiểu bang và quận hạt là Dân Biểu Lou Correa (Dân Chủ-Địa Hạt 46), Dân Biểu Trí Tạ (Cộng Hòa-Địa Hạt 70) và Giám Sát Viên Orange County Doug Chaffee (Địa Hạt 4).
Em vui lượm trứng, anh vui đếm trứng với em. Chị vui khi thấy hai em vui. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Bà Hồng Alyce Văn chia sẻ: “Tôi rất vui khi thấy mọi người đến đây đều có một buổi sáng hạnh phúc. Càng vui hơn nữa khi thấy mọi người, ai cũng tôn trọng lẫn nhau, các phụ huynh trong khu vực dành cho các em từ 2 tuổi trở xuống đều rất trật tự.”
“Các em ở mọi lứa tuổi đều tìm trứng trong tinh thần nhường nhịn nhau. Đó là dấu hiệu quá tốt cho thế hệ tương lai. Tôi rất vui là vì vậy,” vị phó thị trưởng gốc Việt chia sẻ. [qd]
GARDEN GROVE, California (NV) – Garden Grove tổ chức một chương trình đặc biệt “Day Camp 2023” kéo dài chín tuần, dành cho các em thiếu nhi từ 5 đến 12 tuổi, theo thông cáo báo chí thành phố.
Giờ sinh hoạt của “Day Camp 2023” sẽ bắt đầu từ 7 giờ sáng đến 6 giờ chiều Thứ Hai đến Thứ Sáu, kéo dài từ 12 Tháng Sáu đến 11 Tháng Tám.
Sau một năm học hành, các em cần nghỉ ngơi giải trí lành mạnh tại “Day Camp” vào mùa Hè. (Hình: Garden Grove cung cấp)
Trại Hè sẽ được tổ chức tại Edgar Park, 12781 Topaz St., Garden Grove, CA 92845.
Phụ huynh có thể bắt đầu ghi danh từ Thứ Hai, 10 Tháng Tư, tại website ggcity.org/daycamp.
Chi phí các chuyến đi dã ngoại được tính riêng với học phí mỗi tuần.
Các chuyến đi dã ngoại của “Day Camp” gồm có:
-Trong khoảng từ 12 Tháng Sáu đến 16 Tháng Sáu, $150 John’s Incredible Pizza bao gồm bữa trưa.
-Trong khoảng từ 19 Tháng Sáu đến 23 Tháng Sáu, $150 Discovery Cube/Garden Grove Park.
-Trong khoảng từ 26 Tháng Sáu đến 30 Tháng Sáu, $191 Knott’s Berry Farm bao gồm bữa trưa.
-Trong khoảng từ 3 Tháng Bảy đến 7 Tháng Bảy, $150 Medieval Times bao gồm bữa trưa.
-Trong khoảng từ 10 Tháng Bảy đến 14 Tháng Bảy, $178 nhà hát AMC/Dave & Buster’s.
-Trong khoảng từ 17 Tháng Bảy đến 21 Tháng Bảy, $240 Disneyland.
-Trong khoảng từ 24 Tháng Bảy đến 28 Tháng Bảy, $165 Aquarium of the Pacific.
-Trong khoảng từ 31 Tháng Bảy đến 4 Tháng Tám, $179 Knott’s Soak City bao gồm bữa trưa.
-Trong khoảng từ 7 Tháng Tám đến 11 Tháng Tám, $177 Boomers bao gồm bữa trưa.
Chi phí cắm trại bao gồm các chuyến du ngoạn hằng tuần, giải khát, áo T-shirt và tham gia các hoạt động và trò chơi hằng ngày.
Các em không muốn đi dã ngoại thì ở lại công viên, có người coi sóc.
Người tham gia có thể ghi danh toàn bộ chương trình chín tuần hoặc theo từng tuần.
Vào Thứ Sáu, 28 Tháng Bảy, từ 6 giờ chiều đến 9 giờ rưỡi tối, Garden Grove Day Camp sẽ tổ chức một sự kiện đặc biệt, “Kids Night Out, Fathers Night Off.”
Chi phí tham gia là $15 mỗi em.
Thanh thiếu niên, tuổi từ 13 đến 17, nếu rèn luyện hoặc phát triển các kỹ năng lãnh đạo, giải quyết vấn đề và đồng thời xây dựng tình bạn lâu dài, nên ghi danh để trở thành “cố vấn tập sự” (counselors-in-training) trong trại Hè Garden Grove “Day Camp 2023.”
“Cố vấn tập sự” tham gia vào tất cả các hoạt động và chuyến đi dã ngoại với mức phí $60 mỗi tuần, ngoại trừ chuyến đi Disneyland là $110. Để ghi danh, gửi email đến [email protected] hoặc đến Recreation counter, lầu 1 City Hall, 11222 Acacia Parkway, Garden Grove, CA 92840, trước Thứ Năm, 4 Tháng Năm.
Để ghi danh tham dự trực tuyến, xin lên trang mạng tại ggcity.org/daycamp.
Hoặc để biết thêm thông tin, gọi số (714) 741-5200. (ĐG) [qd]
GARDEN GROVE, California (NV) – Võ sư Trần Như Đẩu, chưởng môn Cốt Công Tâm Pháp Thể Dục Dưỡng Sinh, vừa ra mắt sách “Qua Những Nẻo Đường Võ Thuật” vào sáng Chủ Nhật, 2 Tháng Tư, tại Garden Grove Sports and Recreation Center, thành phố Garden Grove.
Môn sinh Kiều Nhi Nguyễn (trái) cầm quyển sách “Qua Những Nẻo Đường Võ Thuật” của võ sư Trần Như Đẩu và huấn luyện viên Linda Trần. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Theo võ sư Đẩu, trong cuộc sống có những ân tình không thể diễn tả bằng lời nói. Suốt cả một đời sống chết với binh nghiệp và võ thuật, ông rất may mắn có cơ duyên được truyền thụ những tinh hoa võ thuật của những ân sư chỉ dạy, nhờ đó, ông có điều kiện và kinh nghiệm truyền lại cho các môn sinh trong suốt cuộc đời của võ sư.
Võ sư Đẩu nói: “Được sự động viên của nhiều thân hữu và các học trò, tôi mạnh dạn ra mắt cuốn sách ‘Qua Những Nẻo Đường Võ Thuật.’ Nội dung của cuốn sách ghi lại một hành trình gian khổ trong suốt hàng chục năm, tôi đã trải qua những vui buồn, những khó khăn, và sự chung tay của các bằng hữu, nhất là những anh em đã từng gắn bó với tôi trong mái nhà Thần Phong (Không Quân Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa [VNCH]).”
Theo ông kể, lúc 8 tuổi, ông được mẹ cho theo học Thiếu Lâm Bắc Phái với sư phụ Đặng Phát, Hải Phòng. Lớn lên, vào trong Nam, ông học thêm nhiều loại võ như Jujutsu, Judo, Taekwondo, Thiếu Lâm… Năm 1963, ông gia nhập Quân Chủng Không Quân VNCH và được thụ huấn tại Hoa Kỳ. Mãn khóa năm 1965. Ông trở về Việt Nam phục vụ trong ngành lái trực thăng tác chiến.
Sau đó, ông được quân đội đề cử làm giám đốc võ đường Thần Phong của Quân Chủng Không Quân VNCH. Cấp bậc cuối cùng là Không Quân thiếu tá.
Sách “Qua Những Nẻo Đường Võ Thuật” của võ sư Trần Như Đẩu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Sau biến cố 1975, ông bị tù Cộng Sản nhiều năm. Khi ra tù, ông tiếp tục học thêm các môn võ khác như Vịnh Xuân Quyền, Thái Lý Phật, Hồng Gia La Phù Sơn, Thái Cực Quyền… Trong thời gian này, do một duyên lành, ông được một bậc đại tôn sư trong võ học truyền cho môn Cốt Công Tâm Pháp.
Nói về võ đường Thần Phong, võ sư Đẩu cho biết thêm: “Tôi không thể quên được những ân tình của những người bạn tri kỷ, trong đó có Grand Master Trương Nguyên Thuận, một trong những võ sư xuất sắc của Đoàn Tuyển Thủ Thần Phong. Vì thế, tôi rất vui khi biết được Thuận đã không ngại gian khổ để nhận chức vụ vô cùng khó khăn, đó là chủ tịch Tổng Hội Võ Thuật Thần Phong Không Quân VNCH Hải Ngoại. Tôi cũng không quên những ân tình của những vị thầy đã chỉ dạy tôi trong suốt cuộc đời võ thuật. Mong rằng cuốn sách này khi đến tay các bạn, coi như lời tri ân chân tình của một lão sư già đến với mọi người.”
Được biết, môn phái Cốt Công Tâm Pháp đã bị thất truyền từ lâu, hoặc chỉ được truyền thừa từ sư phụ đến đệ tử trong vòng rất thu hẹp. Võ sư chưởng môn Trần Như Đẩu đã dày công gầy dựng lại tại Little Saigon vào năm 2016.
Võ sư Trần Như Đẩu (bìa trái) ký lưu niệm trên sách cho đồng hương. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Môn phái này như môn thể dục dưỡng sinh, thích hợp với mọi lứa tuổi đều có thể học để tự gìn giữ sức khỏe cũng như tự làm bớt đau nhức cho mình về thần khí, gân cốt, máu huyết… Vì thế, Cốt Công Tâm Pháp đã giúp cho nhiều môn sinh tránh khỏi những bệnh hoạn thông thường, giúp cho những ai sau những thời gian làm việc mệt nhọc có một tinh thần sảng khoái, sức khỏe dồi dào sau khi đã tập luyện phương pháp dưỡng sinh này.
Sau hơn bảy năm, môn Cốt Công Tâm Pháp Thể Dục Dưỡng Sinh hiện diện tại hải ngoại, lão võ sư Trần Như Đẩu đã đào tạo được trên 60 huấn luyện viên, và hàng trăm võ sinh đang thụ huấn.
Huấn luyện viên Linda Trần chia sẻ: “Cốt Công Tâm Pháp đã giúp cho tôi được khỏe mạnh thêm về thể lực; còn về tinh thần thì mình rất tự tin để vui sống. Tôi có dịp đọc qua cuốn sách ‘Qua Những Nẻo Đường Võ Thuật’ của thầy Đẩu đã kể lại những gian khổ luyện tập võ thuật khi thầy còn bé cho đến lúc trưởng thành, và tôi đã học thêm được ý chí kiên nhẫn học hỏi của thầy trong cuốn sách này.”
Tân huấn luyện viên Loan Nguyễn, tham gia Cốt Công Tâm Phát gần hai năm, tâm tình: “Với sự kiên nhẫn học hỏi, tập luyện hằng ngày để tự giúp cho sức khỏe của chính mình về thể xác lẫn tinh thần, cũng như được vượt khỏi nhưng sự việc khó khăn trong cuộc sống, nên tôi có quan niệm rằng, Cốt Công Tâm Pháp là môn thể dục dưỡng sinh rất có ích lợi cho xã hội.”
Võ sư Trần Như Đẩu (giữa) và các huấn luyện viên. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Huấn luyện viên trưởng Trần Phát Thịnh nói: “Sau khi được thụ huấn với thầy Đẩu trong nhiều năm qua, và đã đọc qua cuốn sách này, tôi có cảm nhận là thầy rất giỏi về nhiều môn võ thuật. Ngoài ra, thầy Đẩu còn có trình độ hiểu biết rất rộng trong cuộc sống từ tình bạn, tình người, tình chiến hữu quân đội… Nếu tôi có những thắc mắc gì thì tôi đều hỏi thầy, và tôi đã được thầy giải thích cặn kẽ. Vì thế, tôi rất kính trọng và biết ơn sư phụ Trần Như Đẩu.”
Ông Đàm Quốc Thắng, huấn luyện chính Cốt Công Tâm Pháp, nói: “Theo tôi, thầy Đẩu rất đam mê về võ thuật, nhưng không để cho riêng mình mà thầy còn muốn giúp đỡ cho nhiều người khác. Đó là những điều đã có ghi trong cuốn sách này.”
Buổi ra mắt sách cũng có nhiều môn sinh mới gia nhập vào gia đình của Cốt Công Tâm Pháp.
Các môn sinh tập bài quyền Số 1. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Môn sinh Kiều Nhi Nguyễn cho hay: “Trước khi tôi đến gặp thầy Đẩu thì bị tại nạn khi lái xe, và tôi bị thương tại vai. Bác sĩ nói tôi phải giải phẫu vai, nhưng tôi không đồng ý cho bác sĩ thực hiện cuộc giải phẫu này. Tôi bắt đầu tham gia vào tập thể dục dưỡng sinh này thì chỉ hai tháng sau, tôi cảm thấy vai của tôi đã bình phục rất nhiều. Do đó tôi quyết định không cần phải giải phẫu vai, vì tôi tin tưởng rằng, môn thể dục dưỡng sinh này sẽ giúp cho tôi dứt hẳn vết thương của tôi.”
Quyển sách cũng có ghi những lời của võ sư Trần Như Đẩu: “Trong giới võ thuật từ trước đến nay, phần đông các sư phụ đều luôn hết lòng yêu thương, chăm sóc cho các đệ tử của mình. Người thầy giỏi là người tạo được sự uy nghiêm. Nhưng ẩn sau sự uy nghiêm đó là một trái tim chân thành và giàu tình cảm; đầy tâm huyết với cái nghiệp mình đã được Thượng Đế mặc định cho.” [qd]
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Cùng với cuộc khẩn hoang trên 300 năm, văn hóa ẩm thực của người Việt ở sông nước miền Nam cũng phát triển theo hướng riêng. Khi viết “Món Lạ Miền Nam” nhà văn Vũ Bằng đã thấy cách nấu nướng ở trong Nam khác với ở Bắc và Trung. Ảnh hưởng mạnh nhất có lẽ là ẩm thực của người Hoa. Ẩm thực Ấn Độ thì hình như chỉ có món cà ri là có vị trí đặc biệt nhất.
Anh Ali (phải), chủ nhân quán ăn Ali nằm trên đường từ Tân Châu đi Châu Đốc, tỉnh An Giang, cách bến phà Châu Giang chừng 2 cây số. (Hình: Lê Đại Trí)
Nhiều người miền Bắc và Trung không ăn được món cà ri, trong khi ở miền Nam thì nó được chấp nhận rộng rãi. Tuy các quán cà ri không nhiều như mì, hủ tíu, xá xíu, xíu mại… nhưng hầu như phố thị miền Tây nào cũng có. Hơn thế nữa, món cà ri không chỉ có mặt ở ngoài các quán ăn, mà còn đi vào mâm cơm gia đình, nhất là dịp cúng giỗ. Tuy vậy, khi Việt hóa món cà ri, người miền Nam đã biến tấu với nhiều phong cách nấu khác nhau.
Món cà ri gốc Ấn ở Sài Gòn
Món cà ri đã theo chân thương nhân người Ấn vào Việt Nam từ thế kỷ 19. Thời đó, Nam Kỳ là thuộc địa của Pháp nên người Ấn đi lại làm ăn ở Nam Kỳ khá dễ dàng. Dân miền Nam chấp nhận món ăn Ấn như đã từng chấp nhận các món ăn từ những vùng miền khác để làm giàu thêm văn hóa ẩm thực của mình.
Trước năm 1975, việc tìm một quán cà ri của người Ấn ở Sài Gòn không khó. Có thể những đầu bếp người Ấn đã giữ cho món cà ri vẫn còn gần với món cà ri Ấn chánh gốc: có màu vàng sậm, nước sền sệt để có thể ăn bốc với cơm, có hương khá nồng và đặc biệt là rất cay. Họ thường nấu với thịt gà hoặc thịt dê, có ướp yaourt, có chỗ thêm cả phô mai Ấn. Có quán dùng cà tím, đậu bắp làm rau. Ăn cà ri với bánh mì Naan Ấn Độ, bánh mì Pháp, cơm nị hay cơm trắng đều được người dân Việt chấp nhận.
Từ sau năm 1975, việc tìm hương vị cà ri Ấn ở Sài Gòn trở nên khó hơn. Do thời cuộc, phần lớn người Ấn đã rời Việt Nam. Quanh đi quẩn lại ở Sài Gòn chỉ còn lại vài quán cà ri Ấn thứ thiệt, các quán còn lại thì chủ nhân là người Việt. Vì phải chiều theo khách ăn nên chủ quán khó lòng giữ cho món ăn giống phong cách cà ri nị của Ấn Độ.
Chị Asija, người nắm bí mật pha chế cà ri tươi của người Chăm ở Châu Đốc, An Giang. (Hình: Lê Đại Trí)
Người khó tính đành tới cửa Bắc chợ Bến Thành, tìm sạp bán gia vị của những gia đình gốc Ấn để mua bột cà ri về tự nấu. Khó tính hơn nữa thì tìm tới các quán bán gia vị ở Chợ Cũ, đường Hàm Nghi, quận 1, mua bột cà ri đóng gói sản xuất tại Mã Lai hay Ấn Độ.
Mươi năm gần đây, Sài Gòn mở rộng giao thiệp quốc tế, số quán cà ri do người Ấn làm chủ ngày càng nhiều trở lại và món ăn này cũng đang dần chinh phục giới trẻ.
Cho đến món cà ri Việt ở các tỉnh miền Tây
Người Ấn không chỉ đến Sài Gòn mà còn sống rải rác ở nhiều phố thị miền Tây.
Trước năm 1975, ở thành phố Tân An, tỉnh Long An, có ông Chà Him làm chủ tiệm vải lớn, một người con của ông đang làm chủ quán cà ri Việt Ấn ở phường 4 mấy chục năm qua. Thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh, nơi có tỉ lệ người Khmer khá đông nay vẫn còn tiệm “Cà Ri Ja” nổi tiếng mà chủ nhân là người Ấn.
Một truyện ngắn đăng trên báo Phụ Nữ Tân Văn năm 1931 có đoạn miêu tả những món ăn mà phụ nữ giới thượng lưu dọn cho gia đình, trong đó có món cà ri Chà. Món cà ri trở nên quen thuộc với dân quê miền Tây lúc nào thật khó xác định, lúc đầu có lẽ là qua các đầu bếp và các quán của người Hoa.
Bên trong một quán cà ri Ấn ở Sài Gòn. (Hình: Lê Đại Trí)
Nên nhớ là từ năm 1958, Sài Gòn đã có hãng làm bột cà ri do một người Ấn (Hari) và một người Hoa (Chu Vinh Cơ) làm chủ cung cấp cho cả miền Nam. Cho nên chuyện người miền Nam có phần mặn mà với món cà ri là điều có thể hiểu được.
Hầu như ở tỉnh nào của miền Tây cũng đều có quán cà ri. Chỉ riêng phố thị Bạc Liêu và Cà Mau, mỗi nơi có 5-7 tiệm chuyên bán món cà ri. Ngay cả ở chợ huyện Vĩnh Châu của tỉnh Sóc Trăng cũng có vài ba quán, còn tại thành phố Sóc Trăng thì có quán cà ri bà Ke nổi tiếng. Cách nấu món này ảnh hưởng phong cách nấu của người Hoa rõ rệt: món cà ri có nhiều nước hơn, nhiều dầu mỡ hơn và hương liệu ngũ vị hương cũng đậm đà hơn. Người ta thường ướp thịt với bột cà ri và xào cho thịt săn lại trước khi cho nước vào.
Trái cà ri. (Hình: Lê Đại Trí)
Khi tới tay những bà nội trợ vùng sông nước, món cà ri được biến tấu trở thành cà ri Việt. Người miền Nam không những hay nấu cà ri trong các dịp đám giỗ mà còn xuất hiện trong trong bữa ăn gia đình thường nhật. Có thể món cà ri Việt ít tinh tế hơn so với cà ri Chà của Ấn, Thái Lan hay Mã Lai… do cái dễ tánh của người dân miền Nam.
Bà con chỉ cần chuẩn bị thịt với sả, khoai lang, ra tiệm tạp hóa mua một gói bột cà ri hoặc một hũ cà ri dầu về ướp, cho thêm nước cốt dừa vào là có được món cà ri một cách dễ dàng. Thịt thì thường nhất là gà, vịt, ít khi nấu với thịt bò, nấu với thịt dê thì càng hiếm vì không có sẵn. Đa số người miền Nam không nấu cà ri với cá trừ nhóm người Chăm ở thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang. Nhưng có lẽ do cái dồi dào của sản vật tại chỗ, người miền Tây còn sáng tạo những món cà ri nấu chung với những nguyên liệu khác, nào là lươn, ếch, cua biển, ốc bươu… thật là muôn vẻ!
Cây cà ri. (Hình: Lê Đại Trí)
Các loại bột cà ri Ấn đều dùng nhiều hương liệu theo một tỉ lệ nhất định, chỉ cần một chút khéo tay và kinh nghiệm thì sẽ có thể nấu được món cà ri tại nhà mang hương vị Ấn. Cà ri Việt dùng bột cà ri phổ thông pha sẵn có chứa những vị căn bản như đại hồi, quế, tiểu hồi, đinh hương, thảo quả, bạch đậu khấu… nên hương thơm nhẹ hơn bột cà ri Ấn, thường là mua gói pha sẵn, hiếm người biết tự chế. Người Việt nấu hay dùng nhiều sả tươi và ngại dùng ớt.
Ngoài ra, do lạm dụng đường, món cà ri Việt có vị ngọt khác hẳn với cà ri Ấn. Đặc điểm dễ phân biệt với cà ri Ấn là cà ri Việt có màu vàng tươi, hương vị nhẹ và ít cay nên khó gây ấn tượng. Đã vậy, người Việt nấu cà ri với nhiều nước để ăn với bún, có lẽ do ngày trước ở quê khó kiếm bánh mì nên nhìn nồi cà ri có vẻ chưa được bắt mắt. Trong khi đó, đầu bếp Ấn không coi công thức nấu cà ri là quan trọng, mà dồn sự khéo léo vào việc nấu nước xốt cà ri để cho ra một dĩa cà ri sền sệt cay nồng.
Chỗ bán bột cà ri tươi ở Châu Đốc, An Giang. (Hình: Lê Đại Trí)
Món cà ri của người Chăm Châu Giang
Ở miền Tây, người Chăm Châu Giang tại Châu Đốc có một phong cách nấu cà ri khác hẳn với cà ri Việt. Tổ tiên của họ là người Chăm thuộc vương quốc Chiêm Thành. Sau nhiều cuộc chiến tranh, họ bỏ lên Tây Nguyên, sang Cambodia, Mã Lai. Từ vài thế kỷ trước, một số quay về Châu Đốc định cư thành làng dọc theo sông Tiền làm thành cộng đồng Chăm ở phương Nam. Dân số hiện nay trên dưới 13,000 người, tất cả đều theo đạo Hồi.
Đối với người Chăm, món cà ri gần như là thức ăn hằng ngày của mọi nhà và là món phải có trong dịp lễ hội. Qua hàng trăm năm, họ vẫn giữ được phong cách nấu cà ri truyền thống của người Chăm, có dịp nếm thử mới thấy được là nó gần với món cà ri Ấn hơn là cà ri Việt.
Cứ thử ghé quán ăn Ali nằm trên đường từ Tân Châu đi Châu Đốc, cách bến phà Châu Giang chừng 2 cây số, bạn sẽ có cơ hội nếm món cà ri của người Chăm. Gọi đó là phong cách cà ri Ấn cũng đúng, mà gọi là cà ri Mã Lai cũng được, vì sự khác nhau giữa cà ri Ấn và cà ri Mã Lai là không nhiều.
Quầy gia vị cà ri Ấn ở chợ Bến Thành, Sài Gòn. (Hình: Lê Đại Trí)
Bà con người Chăm không dùng bột cà ri của người Việt mà chỉ dùng bột cà ri sản xuất tại Mã Lai. Độc đáo hơn là vẫn còn một vài người làm nghề pha chế “bột cà ri tươi” chỉ có thể nấu trong ngày vì sau một vài giờ bột này sẽ lên men chua.
Tôi đã có dịp đến tận nhà chị Asija gần bến phà Châu Giang, đối diện với thánh đường Mubarak để tìm hiểu. Chị vui vẻ trò chuyện, hướng dẫn cách nấu cà ri, dặn dò tôi là nhớ đừng cho sả vào như đa số người Việt vẫn làm. Ở các làng Chăm Châu Giang, hầu như nhà nào cũng có một hai cây cà ri sau nhà mà bà con gọi là cây Chiêng.
Cây cà ri có thân cao lớn, lá thơm giống mùi của cam quýt và đại hồi. Người Chăm thường chiên lá cà ri với dầu mỡ để lấy mùi thơm trước khi cho thịt vào nấu cà ri hay nấu cơm nị. Món cà ri gà và cà ri dê của người Chăm đậm đà hương vị, không quá nồng cũng không quá béo, khác xa cà ri của người Việt và người Hoa.
Một quán cà ri Ấn ở đường Bùi Viện, quận 1, Sài Gòn. (Hình: Lê Đại Trí)
Tiệm ăn của anh Ali lúc nào cũng có khách vì người Chăm chỉ ăn ở những quán Halal, tức là đạt các quy tắc về giết mổ của đạo Hồi. Ali nói anh biết nhiều công thức làm bột cà ri truyền thống của người Chăm, nhưng khi mở quán anh cũng đã ít nhiều gia giảm để mùi vị món cà ri không quá nồng so với sở thích của người mình. Một đặc điểm khác là người Chăm dùng rất nhiều nước cốt dừa khi nấu các món ăn.
Cà ri là món quen thuộc ở miền Tây sông nước và không có món cà ri nào giống món cà ri nào. Bạn nào đã ăn quen món cà ri Ấn, muốn thử hương vị cà ri của miền Tây thì hãy mở lòng đón nhận những phong cách khác nhau trên vùng đất giao thoa văn hóa này. Điều chắc chắn là phong cách nấu cà ri dù biến tấu thế nào cũng đều ảnh hưởng từ nguồn gốc văn hóa ẩm thực Ấn Độ! (Lê Đại Trí) [qd]
