WESTMINSTER, California (NV) – Nhiều đồng hương đến dự buổi gặp gỡ và trò chuyện cùng Bác Sĩ Phạm Hiếu Liêm và Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminster tại phòng sinh hoạt cộng đồng thành phố, do Liên Minh Mỹ Gốc Việt Bảo Hiến (Vietnamese American Conservative-VACA) tổ chức chiều Thứ Bảy, 8 Tháng Mười Một.
Các thành viên ban tổ chức buổi nói chuyện của Liên Minh Mỹ Gốc Việt Bảo Hiến. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Các thành viên trong ban tổ chức gồm có Bác Sĩ Phạm Hiếu Liêm (chủ tịch VACA), ông Bùi Hữu Liêm (phó chủ tịch VACA), bà Phan Hà (giám đốc khu vực VACA), và ông Nguyễn Tường Tuấn (đồng sáng lập viên Freedom VACA).
Bác Sĩ Phạm Hiếu Liêm cho hay: “Hôm nay, tôi nói đề tài y tế thường thức về lão khoa. Đó là ngành chuyên môn của tôi. Giữa thập niên 1970, khi tôi sang du học tại Hoa Kỳ thì tại quốc gia này bắt đầu có vấn nạn về người lớn tuổi. Nhưng lúc bấy giờ, vấn đề lão khoa trong chương trình y tế của Hoa Kỳ rất còn sơ khai.”
“Vài năm sau, nước Mỹ có thêm máy móc dụng cụ y khoa và nhiều nhân viên để phục vụ cho ngành này. Lúc bấy giờ, chúng tôi đã được làm những thí nghiệm và học thêm nhiều sự việc thuộc ngành y khoa của Hoa Kỳ, qua chuyên ngành của tôi để phục vụ cho xã hội,” bác sĩ cho biết thêm.
Cũng theo Bác Sĩ Liêm, khi nói đến sự lão hóa của con người, ông đề cập đến vấn đề quan trọng là các bắp thịt của con người sau tuổi 30 thì bắt đầu sẽ yếu dần, vì thế những người chơi thể thao nhà nghề thường sau dạng tuổi này thì họ bắt đầu chơi kém hơn lúc trước, và có nhiều người cũng phải về hưu.
Đồng hương đến dự buổi gặp gỡ cùng Bác Sĩ Phạm Hiếu Liêm và Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Đối với người đàn ông sau tuổi 40, nếu là người da trắng, da vàng, hoặc người Trung Đông, phần nhiều họ có làm việc về sức lực rất sớm, nên khi đến tuổi 40 thì trong cơ thể của họ bắt đầu có đề kháng insulin về viêm. Còn đàn bà sau lứa tuổi này trở lên, vì họ có buồng trứng nên khi người đàn bà mãn kinh thì họ bắt đầu có những vấn đề mà người đàn ông đã có. Tức là khi người đàn ông hay đàn bà khi bị kháng insulin thì họ bắt đầu tích tụ mỡ ở trong cơ thể và thường được mập ra.
Bác Sĩ Liêm nói tiếp: “Tình trạng này lúc trước ở Việt Nam, người ta cứ tưởng vậy là tốt, tại vì mình ở xứ nghèo, phần nhiều ai cũng gầy ốm, nhưng khi thấy một người tự nhiên to mập hơn, thì người ta cho họ là phát tướng. Nhưng thật ra khi phát tướng như vậy thì trong họ đã bắt đầu có ‘ba cao’ đó là cao mỡ, cao huyết áp, và cao đường… Vì thế, khi người đàn ông lẫn đàn bà khi đến tuổi 50 trở lên, có nhiều người hay bị trúng gió hoặc bị tai biến mạch máu là vì cũng do nguyên nhân của ‘ba cao’ này.”
Bác Sĩ Phạm Hiếu Liêm, chủ tịch VACA phát biểu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Theo Bác Sĩ Liêm, nhưng căn bản của những bệnh trên là do cơ thể con người chứa rất nhiều calorie từ thực phẩm. Vì thế, khi ăn nhiều thì nó sẽ tạo ra mỡ nhiều. Lúc đó, tại Hoa Kỳ, Bác Sĩ Liêm đang làm việc và cố gắng truy tìm nguyên do tại sao mà có nhiều người bị bệnh tiểu đường, huyết áp cao, và trong máu có nhiều cholesterol. Song song đó, cũng có nhiều người đã đưa ra kết quả sau những nghiên cứu về những nguyên nhân tạo ra các chứng bệnh này. Đồng thời, khoa học hiện đại về vấn đề thực phẩm cũng đã có nhiều công ty, nhiều nghiên cứu tạo ra những loại thực phẩm để chống lại những chứng bệnh cao mỡ, cao đường, và cao huyết áp.
Cuối cùng Bác Sĩ Liêm khuyên mọi người nên tránh những thức ăn có nhiều đường, muối, hay mỡ để cho sức khỏe của mình được mạnh khỏe lâu dài, vui vẻ và hạnh phúc.
Sau đó là phần tâm tình của Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn với các cư dân đến dự, về đường hướng và nguyện vọng của ông dành cho cộng đồng và đất nước.
Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Thị trưởng Westminster nói: “Mười bốn tuổi, tôi đã rời Việt Nam trên con thuyền nhỏ mong manh, vượt sóng tìm tự do, vì không muốn bị chánh quyền Cộng Sản bắt tôi đi nghĩa vụ quân sự. Sau đó, tôi được định cư tại Hoa Kỳ với hai bàn tay trắng, nhưng mang nặng trong tim niềm tin mãnh liệt và một giấc mơ rằng, ở Mỹ mọi điều đều có thể thực hiện được.”
Cũng theo thị trưởng, từ cậu bé tị nạn, ông trở thành kỹ sư hàng không và một doanh nhân và hiện nay, ông là thị trưởng của thành phố Westminster. Qua đó, ông có cơ hội phục vụ không chỉ cho cư dân thành phố, mà còn cho cộng đồng Việt Nam.
Ông Chí hiện là ứng cử viên chức vụ dân biểu liên bang Địa Hạt 45 của California.
Ông Bùi Hữu Liêm nói với nhật báo Người Việt: “Hôm nay các thành viên trong ban chấp hành của Freedom VACA đều từ phương xa đến để ủng hộ Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn ứng cử dân biểu liên bang. Mục tiêu của VACA là tôn trọng Hiến Pháp Hoa Kỳ cũng như gìn giữ di sản và truyền thống của Việt Nam Cộng Hòa trên xứ Mỹ. Đồng thời cũng ủng hộ những chính sách của Tổng Thống Donald Trump.”
Ông Vũ Hoàng Hải (trái), đại diện Khối 8406, và ông Bùi Hữu Liêm, thành viên của Freedom VACA. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông Vũ Hoàng Hải, thành viên Khối 8406, nói: “Bác Sĩ Phạm Hiếu Liêm đã nêu lên những ích lợi cho sức khỏe của con người, đó là đều mà chúng ta cần nên hiểu biết để tự bảo vệ sức khỏe cho bản thân mình. Thứ hai nữa là chúng tôi đến để ủng hộ Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn trong cuộc bầu cử sắp tới.”
Chương trình có phần chiếu video về những hoạt động xã hội của Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn và ban tổ chức trả lời những câu hỏi của cư dân đến dự. [đ.d.]
LAUSANNE, Thụy Sĩ (NV) – Ủy Ban Olympic Quốc Tế (IOC) đang chuẩn bị ban hành quy định mới cấm toàn bộ các vận động viên chuyển giới và có khác biệt về phát triển giới tính (DSD) thi đấu ở các nội dung nữ tại Olympic, theo Telegraph ngày 10 Tháng Mười Một.
Tới đây, tân chủ tịch IOC, bà Kirsty Coventry lên tiếng chính thức việc bà ủng hộ lệnh cấm toàn diện các vận động viên chuyển giới hoặc có sự khác biệt về phát triển giới tính từ Tháng Giêng, 2026.
Tân Chủ Tịch IOC Kirsty Coventry, người rất mạnh mẽ trong việc thiết lập lại các nội dung thi đấu dành cho nữ không được “trộn” vận động viên chuyển giới hoặc có khác biệt về phát triển giới tính. (Hình: Harold Cunningham/Getty Images)
Bà Kirsty Coventry từng là vận động viên thi đấu cho đội tuyển bơi lội Zimbabwe giành bảy huy chương Olympic, bà cũng là nữ chủ tịch IOC đầu tiên.
Sau khi chính thức nhậm chức hồi Tháng Ba, 2025, bà Kirsty Coventry đã chỉ đạo một nhóm chuyên gia đánh giá xem sự khác biệt về thể chất của những vận động viên chuyển giới nữ so với các vận động viên nữ.
Vừa qua, theo những nghiên cứu của Tiến Sĩ Jane Thornton, giám đốc y học và khoa học của IOC cho kết quả những lợi thế thể chất khi sinh ra là nam từ mật độ xương, sức mạnh cơ bắp, dung tích phổi… vẫn tồn tại ngay cả khi nồng độ testosterone giảm xuống.
Kết quả nghiên cứu trên là cơ sở vững chắc cho việc IOC chuẩn bị đưa ra quyết định ban hành lệnh cấm toàn bộ các vận động viên chuyển giới hoặc có sự khác biệt về phát triển giới tính thay vì cho phép từng liên đoàn thể thao tự quy định về việc chấp nhận hay không chấp nhận dẫn tới nhiều tranh cãi.
Về mặt này môn điền kinh và bơi lội đã áp dụng lệnh cấm, trong khi bóng đá vẫn cho phép vận động viên chuyển giới thi đấu nếu đáp ứng mức testosterone trong giới hạn.
Thời gian qua, vấn đề vận động viên chuyển giới hoặc có sự khác biệt về phát triển giới tính luôn là đề tài tranh cãi gay gắt và thậm chí là lên án ở các giải thể thao lớn.
Đối với Việt Nam, cụ thể là môn bóng chuyền vừa qua tại giải U.21 nữ thế giới, hai vận động viên Việt Nam có sự khác biệt về giới tính đã bị cấm thi đấu sau khi trải qua cuộc kiểm tra đột xuất. Vụ việc trên gây nên những tranh luận gay gắt từ phía Việt Nam nhưng ban tổ chức rất kiên quyết để đảm bảo công bằng cho các đội.
Võ sĩ Imane Khelif (trái) của Algeria trong trận chung kết tại Olympic Paris 2024 thắng áp đảo Liu Yang của Trung Quốc. Hình ảnh mà giới quyền Anh lên án như là nam đấu với nữ và đòi tước huy chương của Khelif. (Hình: Richard Pelham/Getty Images)
Cũng vấn đề trên ở cấp đội tuyển quốc gia, bóng chuyền Thái Lan từng chỉ đích danh một vận động viên Việt Nam “là nam” và cho biết tại SEA Games sắp tới tổ chức ở Thái Lan sẽ làm đến nơi đến chốn nếu Việt Nam cho vận động viên này thi đấu.
Tại Olympic Paris 2024, hai võ sĩ quyền Anh Imane Khelif của Algeria và Lin Yu-Ting của Đài Loan giành huy chương vàng đã gây rất nhiều tranh cãi và thậm chí còn tạo ra làn sóng bất bình về sự “thiếu bình đẳng” trong các hạng mục giành cho nữ mà lại đầy “chất nam.”
Khelif phải đối mặt với làn sóng yêu cầu tước huy chương vàng Olympic vì yếu tố nam trong cơ thể, còn Lin Yu-ting trong chiến thắng áp đảo 5-0 trước Sitora Turdibekova của Uzbekistan tại Olympic Paris 2024 thì bị quy kết là nam đánh với nữ. (Yến Nhi) [kn]
RICHMOND, Virginia (NV) – Kết quả bầu cử Hạ Viện Virginia hôm Thứ Ba, 4 Tháng Mười Một, cho thấy hai người gốc Việt ứng cử có một người thắng một người không.
Dân Biểu Kathy Trần tái thắng cử Địa Hạt 18 do bà đại diện.
Dân Biểu Kathy Trần (trái) và ông Nhẫn Huỳnh. (Hình: Facebook Kathy Trần và đảng Cộng Hòa Fairfax County)
Trong khi đó, ông Nhẫn Huỳnh ứng cử Địa Hạt 9, nhưng không thắng.
Kết quả bầu cử của tiểu bang Virginia đến ngày 11 Tháng Mười Một cho thấy, Dân Biểu Kathy Trần (Dân Chủ) được 24,256 phiếu (72.11%) trong khi đối thủ Edward McGovern (Cộng Hòa) được 9,313 phiếu (27.69%).
Dân Biểu Kathy Trần từng thắng ông McGovern hồi năm 2021 và năm 2023.
Trong khi đó, ông Nhẫn Huỳnh (Cộng Hòa) được 9,988 phiếu (31%) trong khi đối thủ của ông, Dân Biểu Karrie Delaney (Dân Chủ) được 22,171 phiếu (68.81%).
Trong cuộc tranh cử hồi năm 2023, ông Nhẫn cũng thua bà Delaney. Lần đó, ông Nhẫn được 38.6% trong khi bà Delaney được 61.1% số phiếu.
Trong một tuyên bố trên Instagram hôm 5 Tháng Mười Một, Dân Biểu Kathy Trần bày tỏ cảm ơn đối với những người bầu và vận động cho bà.
“Cảm ơn quý vị tin tưởng để tôi tiếp tục phục vụ Địa Hạt 18 của Hạ Viện Virginia. Tôi cam kết tiếp tục bảo vệ các gia đình lao động, giữ cộng đồng chúng ta an toàn, mở rộng chăm sóc y tế giá phải chăng, bảo vệ quyền bầu cử của chúng ta, bảo vệ tự do căn bản của chúng ta, và xây dựng một Virginia chào đón và bao gồm tất cả mọi người,” nữ dân biểu gốc Việt duy nhất của Virginia viết.
Bà thêm: “Cảm ơn quý vị cùng tham gia cuộc tranh đấu này với tôi. Tôi cảm ơn mỗi tất cả mọi người bỏ thời gian ủng hộ và giúp tôi tiếp cận với mọi người trong cộng đồng.”
Chưa thấy phản ứng của ông Nhẫn Huỳnh kể từ sau khi có kết quả bầu cử.
Bà Kathy Trần cho biết gia đình bà vượt biên đến Mỹ lúc bà mới có 7 tháng tuổi.
Bà từng làm việc trong nhiều năm tại Bộ Lao Động Hoa Kỳ.
Bà Kathy Trần tốt nghiệp cử nhân đại học Duke University và cao học xã hội tại đại học University of Michigan.
Bà hiện là chủ tịch hội phụ huynh học sinh địa phương, và đang sống tại West Springfield với chồng và bốn người con.
Bà thắng cử chức dân biểu tiểu bang Virginia lần đầu tiên năm 2017.
Theo trang web tranh cử, ông Nhẫn Huỳnh là con một cựu sĩ quan VNCH. Cha ông từng bị tù “cải tạo” sau năm 1975.
Sau khi sang Mỹ, ông tốt nghiệp trung học trước khi vào đại học Virginia Tech, nhưng bỏ học sau vụ tấn công 9/11 và tham gia quân đội Mỹ. Trong lúc tập luyện, ông bị thương và trở về nhà. Sau đó, ông làm việc trong lĩnh vực IT và thiện nguyện.
Ông cũng làm cố vấn IT cho Tình Báo Quân Đội Mỹ (DIA), Cơ Quan Không Gian Hoa Kỳ (NASA), và Viện Sức Khỏe Quốc Gia (NIH). (Đ.D.)
WSJ nói Trump ‘mâu thuẫn’ khi hứa tặng mỗi người $2,000 tiền thuế quan
The Wall Street Journal, nhật báo bảo thủ lớn nhất nước Mỹ, cho rằng Tổng Thống Donald Trump “mâu thuẫn” khi hứa tặng mỗi người dân Mỹ $2,000 từ tiền thu thuế quan.
LONDON, Anh (NV) – Anh không còn chia sẻ thông tin tình báo với Mỹ về các tàu bè bị tình nghi vận chuyển ma túy ở vùng biển Caribbean, cho rằng các cuộc tấn công này là bất hợp pháp và không muốn trở thành đồng lõa, CNN đưa tin hôm Thứ Hai, 11 Tháng Mười Một.
Quyết định của Anh là rạn nứt lớn với đồng minh và cũng là đối tác chia sẻ thông tin tình báo thân cận nhất của họ và nó cho thấy ngày càng có nhiều nghi ngờ về tính hợp pháp của chiến dịch tấn công của quân đội Mỹ khắp vùng Mỹ Latin.
Cảng Port of Spain thuộc Trinidad and Tobago nhìn ra Vịnh Caribbean, nơi quân đội Mỹ tiến hành các cuộc không kích vào các tàu bè tình nghi chở ma túy. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
Trong nhiều năm, Anh, vốn có một số vùng lãnh thổ ở vùng Caribbean, nơi họ có các cơ sở tình báo, giúp Mỹ xác định vị trí các tàu bè bị tình nghi chở ma túy để lực lượng Tuần Duơng Mỹ chặn lại, các nguồn tin nắm rõ vấn đề nói với CNN với điều kiện giấu tên. Điều này dẫn việc đến những chiếc tàu này sẽ bị chặn, bị lục soát, thủy thủ đoàn bị bắt, và ma túy bị thu giữ.
Các thông tin tình báo thường được gửi đến Lực Lượng Đặc Nhiệm Liên Ngành Miền Nam Hoa Kỳ có trụ sở tại Florida và có đại diện từ một số nước đối tác tham gia để đấu tranh với tình trạng buôn bán ma túy bất hợp pháp.
Tuy nhiên, không lâu sau khi Mỹ bắt đầu tiến hành các cuộc không kích chết chóc hồi Tháng Chín, Anh lo ngại rằng Hoa Kỳ có thể sử dụng thông tin tình báo do mình cung cấp để tìm mục tiêu. Các giới chức Anh tin rằng các cuộc tấn công quân sự của Mỹ, vốn đã khiến 76 người thiệt mạng, vi phạm luật pháp quốc tế. Anh đã tạm dừng chia sẻ thông tin tình báo bắt đầu hơn một tháng trước.
Ông Volker Turk, người đứng đầu cơ quan nhân quyền của Liên Hợp Quốc, hồi tháng trước nhận định rằng rằng các cuộc không kích này vi phạm luật pháp quốc tế và không khác gì “giết người ngoài vòng pháp luật.” London đồng tình với nhận định đó, các nguồn tin ẩn danh nói với CNN.
Trước khi quân đội Mỹ bắt đầu tấn công tàu bè hồi Tháng Chín, việc đấu tranh với nạn buôn bán ma túy bất hợp pháp là do các cơ quan chấp pháp và Tuần Dương Mỹ phụ trách. Khi đó, các thành viên băng đảng và những kẻ buôn lậu ma túy bị xem là tội phạm và được xử theo đầy đủ trình tự pháp lý – và nước Anh sẵn lòng giúp đỡ Mỹ trong việc này, các nguồn tin cho biết.
Các luật sư chuyên về luật quốc tế thuộc Văn Phòng Tư Vấn Chung của Bộ Quốc Phòng Mỹ cũng bày tỏ lo ngại về tính hợp pháp của các cuộc không kích. Nhiều luật sư ở Bộ Quốc Phòng từng nói với CNN rằng các cuộc tấn công này dường như không hợp pháp.
Canada, một đồng minh chủ chốt khác vốn giúp Tuần Dương Mỹ chặn tàu bè buôn ma túy ở vùng biển Caribbean trong gần hai thập niên, cũng đã tự xa lánh các cuộc tấn công của Mỹ. Ottawa nói rõ với Mỹ rằng họ không muốn thông tin tình báo của họ được dùng để bắn hạ các tàu thuyền trên biển. (NNL) [đ.d.]
OAKLAND, California (NV) – Phóng viên Trà Nhiên của nhật báo Người Việt vừa đoạt giải nhì cho bài phóng sự liên quan đến sức khỏe cộng đồng, do tổ chức American Community Media (ACoM) trao tại Oakland, California, hôm Thứ Sáu, 7 Tháng Mười Một.
“Xin tri ân ACoM vì vinh dự này. Cảm ơn những nhân vật đã tin tưởng và can đảm chia sẻ câu chuyện đời mình – nguồn cảm hứng lớn nhất để tôi tiếp tục làm báo. Cảm ơn đại gia đình nhật báo Người Việt luôn dìu dắt và đồng hành trên mỗi chặng đường của tôi. Cảm ơn chương trình học bổng của đại học USC. Và trên hết, xin gửi lời yêu thương sâu sắc đến gia đình – chỗ dựa vững chắc và là động lực lớn nhất của tôi,” phóng viên Trà Nhiên chia sẻ với nhật báo Người Việt.
Phóng viên Trà Nhiên thắng giải nhì cho bài phóng sự liên quan đến sức khỏe cộng đồng. (Hình: Trà Nhiên cung cấp)
Bài phóng sự đoạt giải của phóng viên Trà Nhiên, “Gánh nặng thầm lặng của người chăm sóc người thân tại gia trong cộng đồng Việt,” nói về “những người chăm sóc tại gia âm thầm chịu đựng cuộc khủng hoảng sức khỏe của chính mình trong khi chăm lo cho người thân già yếu hoặc khuyết tật, mắc kẹt giữa kỳ vọng văn hóa về chữ hiếu và thực tế nặng nề của việc chăm sóc người thân suốt ngày đêm.”
Bài phóng sự chạm vào một vấn đề rất tế nhị của người gốc Châu Á, nhất là người Việt Nam, ít khi – nếu không muốn nói là không bao giờ – muốn chia sẻ những câu chuyện riêng tư giữa họ và người thân bị bệnh.
Đây là một đề tài không dễ khai thác, nhưng bằng nghiệp vụ chuyên nghiệp, phóng viên Trà Nhiên đã phần nào gột tả được những khó khăn trong lãnh vực sức khỏe của cộng đồng Việt Nam, với hy vọng được nhiều người và xã hội quan tâm hơn.
Bài phóng sự này là kết quả hợp tác giữa nhật báo Người Việt và đại học University of Southern California (USC) qua chương trình “2025 Ethnic Media Health Reporting Collaborative” để nghiên cứu các chủ đề liên quan đến cải tổ y tế của California như sức khỏe tâm thần, sức khỏe di dân, thiếu thốn về kinh tế và thực phẩm, vô gia cư… mang đến cái nhìn phổ quát cho cộng đồng thiểu số.
Phóng viên Trà Nhiên bắt đầu làm việc cho nhật báo Người Việt từ Tháng Ba, 2021, sau khi tốt nghiệp cử nhân ngành thông tin đại học Gwynedd Mercy University, Pennsylvania.
Hồi Tháng Sáu, 2021, hai bài phóng sự của hai phóng viên Kalynh Ngô và Thiện Lê của nhật báo Người Việt cũng thắng hai giải báo chí “California Ethnic Media Award 2020” do tổ chức Ethnic Media Services, tiền thân của ACoM, trao.
Bài thắng giải của Kalynh Ngô là “Bác sĩ gốc Việt chữa COVID-19 đưa thức ăn cho bệnh nhân vùng biên giới Mexico.” Còn bài của Thiện Lê là “Biểu tình ôn hòa đòi công lý cho ông Floyd gần Tòa Thị Chính Westminster. (Đ.D.)
RUNNING SPRINGS, California (NV) – Một xe buýt chở giáo dân một nhà thờ thuộc Giáo Phận Orange bị lật hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Mười Một, làm hơn 20 người bị thương, bao gồm người lớn và thiếu niên, theo đài truyền hình ABC 7 hôm Thứ Hai, 10 Tháng Mười Một.
Tai nạn xảy ra trước 9 giờ tối trên xa lộ 330 gần thành phố Running Springs, thuộc San Bernardino County.
Gian Thánh bên trong nhà thờ giáo xứ Our Lady of Guadalupe Catholic Church, Santa Ana. (Hình minh họa: Our Lady of Guadalupe Catholic Church)
Theo Sở Cứu Hỏa San Bernardino County, chiếc xe buýt bị tai nạn chở một nhóm 36 người thuộc một giáo xứ đang trên đường về sau khi đi cắm trại gần Angelus Oaks.
Nhóm người này thuộc giáo xứ Our Lady of Guadalupe Catholic Church, Santa Ana, của Giáo Phận Orange.
Trong một tuyên bố đưa ra sáng Thứ Hai, Giáo Phận Orange cho biết: “Nhóm này tham dự một buổi tĩnh tâm ở trại Camp Nawakwa trên núi San Bernardino Mountains. Khoảng 125 người, bao gồm thiếu niên, nhân viên tĩnh tâm, và tình nguyện viên, tham dự sự kiện, bắt đầu từ Thứ Sáu và chấm dứt hôm Chủ Nhật. Sau buổi tĩnh tâm, người tham dự trở về bằng nhiều xe van và một xe buýt – chiếc xe mà sau đó bị tai nạn.”
Giáo phận cho biết thêm: “Chúng tôi thành thật cảm ơn những nhân viên của các cơ quan cấp cứu đã có mặt nhanh chóng và làm việc chuyên nghiệp trong việc đưa những những hành khách ra khỏi xe và chăm sóc y tế đúng mức cho họ. Chúng tôi sẽ cung cấp thêm tin tức khi có thể. Trong khi đó, cộng đồng Giáo Phận Orange sẽ tiếp tục cầu nguyện cho những người bị tai nạn ảnh hưởng, và cảm ơn tất cả mọi người tiếp tục ủng hộ chúng tôi.”
Cứu hỏa quận hạt nói rằng có 26 người được chữa trị tại chỗ, trong đó có ba người bị vết thương nặng.
Trong số này, 20 người được xe cứu thương chở vào bệnh viện để chữa trị. Số còn lại từ chối, vẫn theo Sở Cứu Hỏa San Bernardino County.
Các nhân chứng nói rằng xe buýt bị bốc cháy trước khi bị tai nạn và bị lật.
“Họ thắng xe lại, rồi lủi về bên phải, rồi đâm vào vách núi. Quý vị có thể thấy chiếc xe gần như lật ngửa. Vì thế, tài xế cho lủi vào vách núi để xe ngừng lại, nhưng không được,” một nhân chứng nói với ABC 7.
Nhân viên cứu hỏa nói, sau khi xe buýt bị tai nạn, một số người có thể bước ra ngoài, một số khác thoát ra bằng cửa trên nóc xe.
Cảnh Sát California (CHP) đang điều tra nguyên nhân tai nạn. Cảnh sát nói không có dấu hiện liên quan đến uống rượu hoặc bị ảnh hưởng của thuốc khi lái xe (DUI). (Đ.D.)
WASHINGTON, DC (NV) –Tổng Thống Donald Trump đã yêu cầu Tối Cao Pháp Viện xem xét lại phán quyết trong vụ kiện dân sự nhằm vào ông với số tiền bồi thường $5 triệu về tội tấn công tình dục và phỉ báng nhà văn E. Jean Carroll, hôm Thứ Hai, 11 Tháng Mười Một, theo NBC.
Một bồi thẩm đoàn hồi năm 2023 đưa ra phán quyết này sau khi kết luận rằng ông Trump có tội tấn công tình dục, sau khi bà Carroll tố cáo rằng ông sàm sỡ bà trong phòng thay đồ của một cửa hàng ở Manhattan vào năm 1996 và đã phỉ báng bà trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên khi ông gọi cáo buộc của bà là “trò lừa đảo” và “lường gạt để kiếm tiền.”
Nữ văn sĩ E. Jean Carroll (giữa) và luật sư của bà, Roberta Kaplan (phải), rời tòa liên bang ở Manhattan, New York, sau khi có phán quyết trong vụ kiện ông Trump phỉ báng hồi Tháng Giêng, 2024. (Hình: Michael M. Santiago/Getty Images)
“Không có nhân chứng, không có bằng chứng video, và không có báo cáo hoặc điều tra của cảnh sát,” các luật sư của ông Trump viết trong đơn khiếu nại lên Tối Cao Pháp Viện.
“Thay vào đó, bà Carroll đợi hơn 20 năm để tố cáo ông Donald Trump sai sự thật, người mà bà ấy có quan điểm chính trị đối nghịch, cho đến sau khi ông Trump trở thành tổng thống thứ 45, khi mà bà ấy có thể gây tổn thương chính trị tối đa cho ông và thu lợi cho bản thân,” đơn kiện ghi.
Một phát ngôn viên của nhóm pháp lý bên ngoài của ông Trump sau đó ra thông cáo như sau: “Người dân Mỹ đứng về phía Tổng Thống Trump khi họ yêu cầu chấm dứt ngay lập tức tất cả các cuộc săn phù thủy, bao gồm cả trò hề Carroll do đảng Dân Chủ cấp tiền. Tổng Thống Trump sẽ tiếp tục chiến thắng trong trận chiến pháp lý với bọn cấp tiến trong lúc ông tiếp tục tập trung vào sứ mệnh làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại.”
Một tòa phúc thẩm liên bang hồi năm ngoái giữ nguyên phán quyết sau khi phía ông Trump lập luận rằng Chánh Án Lewis Kaplan, người phụ trách vụ án, đã làm sai khi cho phép hai người phụ nữ – Jessica Leeds và Natasha Stoynoff – ra làm nhân chứng. Ông Trump sau đó phủ nhận cáo buộc tấn công tình dục của hai phụ nữ này.
Tuy nhiên, một hội đồng của Tòa Phúc Thẩm Khu Vực 2 hồi Tháng Mười Hai năm ngoái kết luận rằng Chánh Án Kaplan không “lạm dụng quyền hành” khi cho phép lấy lời khai từ hai người phụ nữ này.
Ông Trump sau đó cũng yêu cầu tòa kháng án xét xử lại vào Tháng Sáu, nhưng bị bác bỏ.
Ông Trump đã nhiều lần tìm cách đảo ngược các phán quyết trong các vụ kiện của bà Carroll. Một kháng cáo riêng biệt mà ông Trump đưa ra nhằm đảo ngược phán quyết phỉ báng mà theo đó ông phải bồi thường $83 triệu cho bà Carroll hồi năm ngoái, bị thất bại hồi Tháng Chín. (NNL) [đ.d.]
WESTMINSTER, California (NV) – Một ông Việt Nam bị cảnh sát bắt vì bị tình nghi đánh chết vợ trong khu nhà ở góc đường Sinclair và đường Sorbonne trong khu nhà townhouse ngay sau lưng nhật báo Người Việt, Westminster, hôm Thứ Bảy, 8 Tháng Mười Một.
Theo nhật báo The Orange County Register hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Mười Một, dẫn lời cảnh sát cho biết, nhân viên công lực đến hiện trường lúc 8 giờ tối, phát hiện một thành viên trong gia đình nằm bất động và ngừng thở.
Khu nhà ở góc đường Sinclair và đường Sorbonne, Westminster, nơi xảy ra án mạng. (Hình: Đỗ Dzũng/Người Việt)
Nhân viên cứu hỏa Orange County đến nơi và phát hiện bà Katie Huỳnh, 44 tuổi, chết trên giường vì bị chấn thương, vẫn theo cảnh sát.
Thế là cảnh sát mở cuộc điều tra và xác định nghi can có mặt tại hiện trường, và tin rằng sự việc xảy ra hồi sáng sớm trong ngày.
Sau khi có được trát tòa, cảnh sát liền thu thập bằng chứng và bắt ông Thái Huỳnh, 47 tuổi, bị tình nghi giết người.
Sau đó, nghi can bị đưa vào nhà giam Orange County.
Hồ sơ bắt người của cảnh sát Westminster cho biết ông Thái Huỳnh làm tài xế lái xe đi bỏ hàng, và ngụ tại một căn nhà trên đường Sorbonne.
Khu nhà townhouse nơi có căn nhà xảy ra án mạng có tên Magnolia Court, có khoảng hơn 40 căn nhà.
Đây là khu nhà mới xây khoảng 20 năm về trước, trên miếng đất trước đây nối liền với khu thương mại Asian Village đối diện thương xá Phước Lộc Thọ, ngay trung tâm Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại. (Đ.D.)
SALT LAKE CITY, Utah (NV) – Một chánh án ở tiểu bang Utah đã bác bỏ kế hoạch vẽ lại địa hạt bầu cử do đảng Cộng Hòa thông qua nhằm tạo ra hai địa hạt cạnh tranh hơn trong tiểu bang, hôm Thứ Hai, 10 Tháng Mười Một, theo báo mạng Politico.
Phán quyết này được xem là chiến thắng cho đảng Dân Chủ, vốn cho rằng bản đồ địa hạt bầu cử mới không điều chỉnh đủ.
Tòa nhà Quốc Hội tiểu bang Utah ở Salt Lake City, nơi các nhà lập pháp tiểu bang thuộc đảng Cộng Hòa thông qua bản đồ địa hạt bầu cử mới. (Hình minh họa: George Frey/Getty Images)
Đây là thắng lợi thứ hai của đảng Dân Chủ trong cuộc chiến vẽ lại địa hạt bầu cử vốn xảy ra khắp nước Mỹ trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào cuối năm sau.
Khi bác bỏ bản đồ mới, vị chánh án đã theo một trong hai lựa chọn mà bên nguyên đơn đưa ra để tạo ra một địa hạt nghiêng về đảng Dân Chủ chắc chắn, trong đó có thành phố Salt Lake City.
Trong phán quyết của mình, được đưa ra vài phút trước thời hạn chót vào nửa đêm, Chánh Án Dianna Gibson viết rằng bản đồ bầu cử của đảng Cộng Hòa “không đáp ứng và không tuân thủ các yêu cầu” của một biện pháp đã được cử tri bỏ phiếu thuận hồi năm 2018. Biện pháp này đề ra các tiêu chuẩn vẽ địa hạt phi đảng phái cho cơ quan lập pháp tiểu bang.
Hồi Tháng Mười, các các nhà lập pháp tiểu bang thuộc đảng Cộng Hòa thông qua bản đồ địa hạt mà chánh án cuối cùng cũng bác bỏ. Bản đồ này tạo ra hai địa hạt bầu cử cạnh tranh hơn nhưng vẫn có lợi cho đảng Cộng Hòa.
Vụ kiện ở Utah xoay quanh biện pháp được cử tri thông qua nhằm chống lại việc vẽ lại địa hạt mang tính đảng phái vốn đã được phê chuẩn hồi năm 2018. Đảng Cộng Hòa trong tiểu bang đang thu thập chữ ký để đảo ngược biện pháp này.
Utah chỉ là một phần trong trận chiến vẽ lại địa hạt bầu cử rộng lớn trên toàn quốc. Đảng Cộng Hòa đã vẽ được chín địa hạt thuận lợi cho họ ở bốn tiểu bang, và sắp sửa vẽ thêm các địa hạt khác. Đảng Dân Chủ có chiến thắng đầu tiên vào tuần trước, khi cử tri California ủng hộ áp đảo đề xuất sắp xếp lại địa hạt để mang lại cho họ thêm năm ghế dân biểu tại Hạ Viện liên bang.
Utah không bầu dân biểu liên bang nào thuộc đảng Dân Chủ kể từ năm 2021. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Hải Quân Mỹ loan báo hàng không mẫu hạm USS Gerald R Ford bắt đầu đi vào khu vực phụ trách của Bộ Tư Lệnh Miền Nam, bao gồm Mỹ Latin và vùng biển Caribbean, Reuters đưa tin hôm Thứ Ba, 11 Tháng Mười Một.
Việc triển khai USS Gerald R Ford, hàng không mẫu hạm mới nhất và lớn nhất thế giới, và nhóm tác chiến đi theo – bao gồm hàng chục chiến hạm và tàu khu trục – được công bố gần ba tuần trước, và sự xuất hiện của nó trong vùng đánh dấu sự leo thang trong việc tăng cường lực lượng quân sự giữa Mỹ và Venezuela.
Hàng không mẫu hạm Gerald R. Ford ngoài khơi miền Đông nước Mỹ ở Newport News, tiểu bang Virginia. (Hình minh họa: Chief Mass Communication Specialist Christopher Delano/US Navy via Getty Images)
Trong khi đó, chế độ của Tổng Thống Nicolas Maduro của Venezuela loan báo họ đã “triển khai ồ ạt” các lực lượng trên bộ, trên biển, trên không, trên sông, và lực lượng hỏa tiễn, cũng như dân quân dân sự, để đối phó sự hiện diện của hải quân Mỹ ngoài khơi bờ biển của nước này.
USS Gerald R Ford góp mặt cùng các chiến hạm khác, một tàu ngầm chạy bằng năng lượng nguyên tử và phi cơ đặt tại Puerto Rico. Đây là sự hiện diện quân sự lớn nhất của Mỹ ở khu vực trong nhiều thập niên – vốn được coi là rầm rộ nhất kể từ cuộc xâm lược Panama vào năm 1989.
Ông Sean Parnell, phát ngôn viên Ngũ Giác Đài, cho biết trong thông cáo do Hải Quân Mỹ đưa ra rằng sự xuất hiện của USS Gerald R Ford, với “hơn 4,000 thủy thủ và hàng chục phi cơ chiến thuật trên tàu” sẽ “tăng cường năng lực của Mỹ trong việc phát hiện, giám sát, và ngăn chặn các tác nhân và hoạt động bất hợp pháp” trong khu vực.
“Các lực lượng này sẽ củng cố và tăng cường năng lực hiện có để ngăn chặn tình trạng vận chuyển ma túy và làm suy giảm và triệt phá các tổ chức tội phạm xuyên quốc gia,” ông Parnell nói thêm.
Tổng Thống Maduro cáo buộc Mỹ “bịa đặt một cuộc chiến mới” và nói rằng việc triển khai hải quân của Mỹ là “mối đe dọa lớn nhất mà lục địa chúng ta phải đối mặt trong 100 năm qua.”
Trước khi Hải Quân Mỹ xác nhận sự xuất hiện của USS Gerald R Ford, chính quyền Venezuela đã công bố giai đoạn huy động quân sự mới chống lại điều mà họ gọi là “sự đe dọa đế quốc” từ Mỹ, và truyền hình nhà nước ở nước này chiếu cảnh các tư lệnh quân sự phát biểu ở một số tiểu bang. (NNL) [đ.d.]
MANHATTAN, NY (NV) – Sau chiến thắng của ứng cử viên Zoran Mamdani (tự nhận là người “xã hội chủ nghĩa dân chủ”) tranh chức thị trưởng thành phố New York, một email mà tỷ phú Peter Thiel, đồng sáng lập công ty chuyển tiền qua mạng Paypal, gửi cách đây năm năm được lan truyền mạnh mẽ, theo tạp chí Fortune hôm Chủ Nhật, 9 Tháng Mười Một, tường thuật.
Trong email, được viết từ năm 2020, gửi ông Mark Zuckerberg, tổng giám đốc FaceBook (nay là Meta); Marc Andreessen, tỷ phú công nghệ ở Silicon Valley; và một số doanh nhân công nghệ khác, ông Thiel viết: “Khi 70% thế hệ Millennials (thế hệ sinh ra khoảng từ năm 1981 đến 1996) nói rằng họ ủng hộ chủ nghĩa xã hội, chúng ta không thể coi họ là ngu ngốc hay bị tẩy não. Chúng ta cần hiểu tại sao.”
Tỷ phú Peter Thiel đọc diễn văn tại Đại Hội Đảng Cộng Hoà năm 2016 ở Cleveland, Ohio. (Hình: Alex Wong/Getty Images)
Nhà tỷ phú sáng lập Paypal, một người ủng hộ cho Tổng Thống Donald Trump, nhấn mạnh trong buổi phỏng vấn với tờ Free Press hôm Thứ Sáu rằng các luật về quy hoạch đất đai chặt chẽ và giới hạn xây dựng giúp thế hệ “baby boomers” già nua hưởng lợi vì giá trị bất động sản tăng cao, nhưng lại gây thiệt hại lớn cho giới trẻ, khiến họ rất khó mua nhà, mắc nợ nhiều hơn và tụt hậu trong nấc thang sở hữu.
“Nếu quý vị biến giới trẻ thành giai cấp vô sản, thì đừng ngạc nhiên khi họ trở thành cộng sản,” ông Thiel cảnh báo.
Ông Thiel cũng cho rằng chưa chắc giới trẻ thực sự yêu thích chủ nghĩa xã hội mà họ chỉ ngày càng mất niềm tin vào chủ nghĩa tư bản.
“Theo một nghĩa nào đó, họ thiên tả hơn, nhưng thực chất là họ nghĩ ‘chủ nghĩa tư bản không giúp được gì cho tôi,’ hoặc ‘chủ nghĩa tư bản chỉ là cái cớ để người khác lợi dụng mình’,” tỷ phú Thiel nhận xét.
Lập luận then chốt của ông Thiel là khi cánh cửa bước vào sở hữu tài sản bị khóa giới trẻ bị đẩy vào địa vị lao động thuần túy, và khuynh hướng chính trị tất yếu của nhóm này sẽ dịch chuyển sang tả khuynh, từ dân chủ xã hội đến cộng sản.
Tuy nhiên, ông Thiel cũng nhấn mạnh rằng chưa chắc giới trẻ thật sự yêu thích chủ nghĩa xã hội mà chỉ vỡ mộng với một chủ nghĩa tư bản đã ngưng mang lại lợi ích cho họ.
Thế hệ nắm quyền sở hữu và thế hệ của nợ nần
Peter Thiel, nhà đầu tư huyền thoại của Silicon Valley, không nói vào hư không. Email ông gửi cách đây năm năm cho tỷ phú Zuckerberg và Andreessen, hai gương mặt biểu tượng của giới tư bản công nghệ.
Nội dung cho thấy đây là cuộc đối thoại nội bộ giữa những người nắm vận mệnh của chủ nghĩa tư bản Mỹ thời hiện đại thế kỷ 21.
Trong bức thư ấy, Thiel không mỉa mai giới trẻ; ông cảnh báo chính những người cùng đẳng cấp với mình rằng khi 70% của nhóm Millennials ngả về chủ nghĩa xã hội, đó không phải là vì họ ngu ngốc, không phải vì bị “tẩy não,” mà vì hệ thống xã hội hiện tại đã đẩy họ ra bên lề.
Thế hệ Boomers, những người sinh trong kỷ nguyên bùng nổ sau Thế Chiến II, đang được hưởng lợi từ tài sản, đất đai và cổ phiếu tăng giá liên tục. Trong khi đó, thế hệ Millennials bước vào tuổi trưởng thành giữa khủng hoảng nợ sinh viên, giá nhà leo thang, và thị trường lao động bất ổn.
Thiel nói đúng khi nhận định việc quy hoạch đô thị chặt chẽ và chi phí xây dựng bị giới hạn, người có đất trở nên giàu hơn, còn người đi thuê phải “chạy ăn từng bữa.” Đó không chỉ là bất bình đẳng kinh tế mà là bất bình đẳng thế hệ.
Ông Donald Trump, vừa đắc cử năm 2016, gặp tỷ phú Peter Thiel tại khách sạn Trump Tower ở New York ngày 14 Tháng Mười Hai, 2016. (Hình: Drew Angerer/Getty Images)
Hiện thực tư bản: Trò chơi mà người đến sau không còn chỗ
Có một sự thật phũ phàng trong nền kinh tế hậu 1980, đó là lợi nhuận không còn đến từ sáng tạo, mà đến từ sở hữu. Những người “lên tàu” từ thập niên 1980 được hưởng trái ngọt của lãi suất thấp, chính sách ưu đãi thuế và chứng khoán phình to. Những người đến sau, dù làm việc nhiều hơn, lại mãi ở tầng dưới của nấc thang sở hữu tài sản.
Thiel nhìn thấy điều đó, và ông gọi tên nó bằng thứ ngôn ngữ ít chính trị gia Mỹ nào dám dùng “proletarianization,” sự vô sản hoá.
Khi những người trẻ không còn cơ hội sở hữu, không còn niềm tin rằng nỗ lực làm việc sẽ được đền đáp, niềm tin vào hệ thống tư bản bị sụp đổ, và họ tìm đến những hệ tư tưởng mới dù là xã hội dân chủ hay cực tả.
Khi cách mạng trở thành chuyện của… người già
Tỷ phú Thiel cũng nói thêm một điều sâu cay: “Nếu nước Mỹ trở nên xã hội chủ nghĩa, đó sẽ là chủ nghĩa xã hội của người già.” Một lời mỉa mai!
Một đất nước từng tự hào là biểu tượng của năng động và trẻ trung, nay lại bị chi phối bởi gerontocracy, chính trị của tuổi già. Các chính sách phúc lợi, y tế, hưu trí… được các chính trị gia bảo vệ thiết kế để giữ vững trật tự của thế hệ cao niên (siêng năng đi bầu) đang sở hữu tài sản, trong khi tương lai của người trẻ bị dồn vào ngõ cụt, phải làm việc để duy trì và bảo vệ cho thế hệ già.
Thiel không kêu gọi cách mạng, ông chỉ mô tả sự bế tắc của một xã hội nơi từ ngữ “cách mạng” giờ đồng nghĩa với… “các bà ngoại 70 tuổi đi biểu tình chính trị để đòi Medicare.”
Giới trẻ biểu tình trước Tối Cao Pháp Viện kêu gọi tha nợ sinh viên hồi năm 2023. (Hình: Andrew Caballero-Reynolds/AFP via Getty Images)
Bế tắc giới trẻ: Khi làm việc siêng năng không còn đồng nghĩa với sở hữu
Trên khắp các nền kinh tế phát triển, đặc biệt tại Hoa Kỳ, giới trẻ đang đối mặt với thế bế tắc thế hệ. Ngay cả khi có việc làm ổn định, họ vẫn không thể mua nổi nhà trong bối cảnh giá nhà tăng vọt, lãi suất thế chấp cao kỷ lục, và yêu cầu tiền đặt cọc (deposit) ngày càng lớn.
Cùng lúc đó, chi phí bảo hiểm y tế và sinh hoạt hằng ngày từ thực phẩm đến đi lại đều tăng mạnh do lạm phát kéo dài. Hệ quả là một nghịch lý: Một thế hệ làm việc chăm chỉ không kém cha mẹ mình nhưng không thể bước qua ngưỡng kinh tế để đạt được ổn định và sở hữu.
Chính sự đứt gãy giữa lao động và an sinh này là nền tảng của tâm trạng vỡ mộng mà Thiel đã chỉ ra. Với nhiều người Millennials và Gen Z (sinh từ khoảng năm 1997 đến 2012), “có việc làm” giờ đây không còn đồng nghĩa với “xây dựng được cuộc sống.”
Cảnh báo gửi đến chính giới tỷ phú
Một điểm đáng chú ý không phải chỉ là việc Thiel nói gì, mà là ông nói với ai.
Ông không gửi email ấy cho chính trị gia, mà gửi cho những người sáng lập thế giới công nghệ digital hiện đại là Zuckerberg, là Andreessen, những người đang điều khiển không chỉ dữ liệu, mà cả nhận thức và giá trị của thế hệ trẻ.
Trong hai thập niên qua, chủ nghĩa tư bản toàn cầu đã bước vào cái mà các nhà sử học kinh tế gọi là “kỷ nguyên tỷ phú,” một thời đại mà tài sản và quyền lực chính trị hòa làm một, đặc biệt trong giới tinh hoa công nghệ.
Những nhân vật như Elon Musk, Peter Thiel, cùng nhóm các tỷ phú vận động phía sau Donald Trump, là minh chứng rõ ràng cho việc khối tài sản khổng lồ có thể chuyển hoá thành ảnh hưởng chính trị thực tế.
Trong các cuộc khủng hoảng lớn, khủng hoảng tài chính 2008, đại dịch COVID-19, và hiện nay là thời kỳ lạm phát hậu phong tỏa, tình trạng bất bình đẳng xã hội không giảm mà tăng nhanh hơn.
Trong khi tiền lương trì trệ, doanh nghiệp nhỏ phá sản, thì tổng tài sản của giới tỷ phú Mỹ tăng hơn gấp đôi chỉ trong giai đoạn 2020–2024. Nguyên nhân từ các kế hoạch cứu nguy kinh tế của chính phủ đẩy giá cổ phiếu và bất động sản lên cao, tạo ra hiệu ứng bùng nổ tài sản cho những ai đã sở hữu vốn.
Giới trẻ biểu tình chống bạo lực súng tại Santa Monica, California, năm 2018. (Hình: Mark Ralston/AFP via Getty Images)
Trái lại, giới trẻ Millennials và Gen Z lại gánh hậu quả: mất việc, thuê nhà đắt đỏ, nợ tăng chồng chất.
Mỗi cuộc khủng hoảng đều là một lần chuyển dịch giá trị tài sản từ lao động sang vốn, từ người trẻ sang người già, từ tầng lớp làm thuê sang tầng lớp sở hữu tài sản.
Sự đan xen giữa giới tỷ phú và chính trị càng làm sâu thêm hố khoảng cách
Tỷ phú Elon Musk không chỉ nắm giữ công nghệ vũ trụ và năng lượng, mà còn kiểm soát hạ tầng thông tin qua nền tảng mạng xã hội X, trao cho ông quyền lực tuyên truyền chưa từng có trong lịch sử doanh nghiệp tư nhân.
Còn Peter Thiel, một nhà đầu tư mạo hiểm kiêm chiến lược gia ý thức hệ, rót vốn cho các ứng viên bảo thủ cực hữu, cổ súy tự do hoá thị trường và giảm thuế, những chính sách làm giàu thêm giới nắm vốn nhưng bào mòn hệ thống an sinh xã hội.
Cùng lúc, mạng lưới các tỷ phú hậu thuẫn Trump liên kết lợi ích tài chính với chủ nghĩa dân túy quốc gia, vừa bảo vệ tài sản vừa khuấy động cảm xúc quần chúng.
Kết quả là bất bình đẳng kinh tế biến thành bất bình đẳng chính trị.
Tầng lớp 0.01% các tỷ phú này không chỉ sở hữu phần lớn tài sản quốc gia, mà còn tác động đến luật pháp, truyền thông, và quy định quản lý nhằm bảo vệ lợi ích của họ.
Liệu lời Thiel có trở thành tiên tri?
Peter Thiel, một người từng đầu tư vào Facebook, Palantir và ủng hộ Donald Trump, không hề là cấp tiến. Những điều ông nhìn thấy là thật: Khi chủ nghĩa tư bản ngừng hoạt động cho người trẻ, họ sẽ ngừng tin vào chủ nghĩa tư bản.
Có lẽ tỷ phú Thiel không định tiên tri, nhưng nhận xét của ông có nền tảng lịch sử: Khi đa số dân chúng bị loại ra khỏi cuộc chơi quyền sở hữu và chi phí sinh hoạt leo thang, đó là dấu chỉ của các đợt tái cấu trúc chính trị sâu xa hơn.
Kinh nghiệm lịch sử của cuộc cách mạng Anh ở thế kỷ 17 và vụ phá ngục Bastille khơi mào Cách Mạng Pháp thế kỷ 18 minh chứng nguyên lý đó: Khi giới địa chủ và quý tộc nắm trong tay đất đai, đặc quyền và ảnh hưởng với hoàng gia, còn nông dân thì chìm trong đói nghèo và nợ nần.
Ngày nay, lãnh địa không còn là ruộng đất mà là dòng vốn và hạ tầng kỹ thuật số, nhưng cấu trúc quyền lực vẫn tương tự: Thiểu số tinh hoa kiểm soát năng suất và chính sách, còn đa số lao động cảm thấy toàn bộ hệ thống không còn thuộc về họ.
Như lời cảnh báo của Peter Thiel, khi một thế hệ bị gạt khỏi quyền sở hữu, họ sẽ không còn bảo vệ hệ thống đó. Lịch sử đã chứng minh rằng khi tài sản tập trung cùng với quyền lực chính trị, lời kêu gọi tái phân phối tài sản xã hội không còn là lý thuyết, mà trở thành phản ứng tất yếu. (MPL) [kn]
Sự kiện ông Zohran Mamdani được bầu làm thị trưởng New York hôm Thứ Ba, 4 Tháng Mười Một, làm cho nhiều người lo sợ viễn cảnh thành phố lớn nhất nước Mỹ sẽ biến thành “pháo đài” của chủ nghĩa xã hội, kiểu như Thượng Hải của Trung Quốc hoặc Sài Gòn của Việt Nam. Nỗi lo sợ ấy có hợp lý không?
Hãy bình tĩnh chờ xem làn gió mới của những chính trị gia trẻ như Mamdani sẽ mang lại điều gì cho cuộc sống chúng ta.(Hình minh họa: Angela Weiss/AFP via Getty Images)
Bóng ma cộng sản
Vài học giả dự đoán nhiệm kỳ thị trưởng của Mamdani sẽ là “cuộc thử nghiệm chủ nghĩa xã hội trong hang ổ của chủ nghĩa tư bản!” Những kẻ xấu miệng gọi ông thị trưởng đắc cử là “Cộng con” và cảnh báo nhiệm kỳ của ông sẽ mang lại thảm hoạ cho người dân New York.
Trên mạng Facebook, một số bạn bè của người viết bài này trách cử tri New York “ngu dốt,” “cứ để người New York hưởng những gì họ đã chọn, bụng làm dạ chịu.”
Có vị giáo sư đại học ở Florida nhớ lại những ngày tháng khổ cực thời sinh viên ở Huế mấy chục năm trước rồi khuyên ông Mamdani nên qua Việt Nam học kinh nghiệm đánh tư sản! “Không biết rồi nhân dân New York có được mua rẻ được mỗi tháng mười bốn ký gạo, ba tháng một ký thịt không,” vị giáo sư than thở.
Xem ra bóng ma của chủ nghĩa xã hội vẫn ám ảnh dai dẳng những người đã rời bỏ quê hương đi tìm cuộc sống mới nơi xứ sở tự do và dân chủ đến mức chỉ cần nghe “chủ nghĩa xã hội” là đã nổi da gà!
Nỗi lo sợ ấy có một phần do bản thân ông Zohran Mamdani, một chính trị gia trẻ, chỉ mới 34 tuổi, gốc Ấn Độ, sinh ra ở Uganda, Châu Phi, theo đạo Hồi và tự nhận là người “xã hội chủ nghĩa dân chủ.”
Xuất thân của ông, quan điểm chính trị của ông và những cam kết chính sách mà ông đưa ra khi tranh cử làm cho nhiều người nhầm lẫn giữa quan niệm dân chủ xã hội mà ông đại diện với thứ chủ nghĩa xã hội phi nhân đang tồn tại ở Việt Nam hiện nay.
Thêm vào đó, Tổng Thống Donald Trump và các chính trị gia của đảng Cộng Hòa cầm quyền vẫn thường xuyên chụp mũ đảng Dân Chủ và những người cấp tiến là “cộng sản,” âm mưu thiết lập chế độ cộng sản ở Mỹ.
Bản thân ông Mamdani khi tranh cử đã bị ông Trump dán nhãn là “một thằng điên cộng sản 100%” (“a 100% Communist Lunatic”). Ông Trump biết rõ Mamdani không phải là cộng sản, chủ nghĩa cộng sản chắc chắn không có chỗ đứng trong xã hội Mỹ, song ông vẫn dùng con ngáo ộp cộng sản để thu hút sự ủng hộ của cử tri, nhất là các cộng đồng người Mỹ tị nạn cộng sản. Thủ đoạn chính trị của ông Trump lại được những người ủng hộ ông coi như “chân lý,” họ sẵn sàng chụp cái nón cối “cộng sản” lên đầu những ai bất đồng quan điểm.
Trọng tâm là an sinh xã hội
Nhưng cái chủ nghĩa xã hội mà các chính trị gia Dân Chủ như Zohran Mamdani, Bernie Sanders, Alexandria Ocasio-Cortez (AOC), Robert Reich… nói tới trong các buổi vận động chính trị hoàn toàn trái ngược với thứ chủ nghĩa xã hội mà đảng Cộng Sản độc tôn, độc tài đang thực hiện ở Việt Nam.
Khi các chính trị gia Mỹ nói tới chủ nghĩa xã hội, họ muốn đề cập tới mạng lưới an sinh, tới vai trò của chính quyền phải bảo đảm phúc lợi xã hội có hiệu quả để mọi người được sống đúng phẩm giá, không ai bị đói, bị bệnh tật mà không được chữa chạy.
Ông Mamdani hứa hẹn đóng băng (freeze) tiền thuê nhà của hơn một triệu căn nhà hiện đang cao ngất ngưởng, xây nhà giá phải chăng cho người nghèo, chăm sóc trẻ em miễn phí, tổ chức xe bus miễn phí, tăng thuế thu nhập lên giới nhà giàu…
Nếu các cam kết đó được thực hiện, người New York có thể sẽ không còn phải chui rúc trong các khu ổ chuột, khoảng cách giàu nghèo có thể được rút ngắn một chút và cuộc sống sẽ dễ thở hơn cho mọi người. Chẳng phải nước Mỹ ra đời 250 năm trước với niềm tin ai cũng có “quyền sống, quyền tự do và mưu cầu hạnh phúc” đó sao?
Người dân New York có thể đồng ý hoặc phản đối những chính sách có màu xã hội chủ nghĩa như vậy. Trong thể chế tam quyền phân lập, để thực thi các cam kết tranh cử, ông Mamdani phải được sự chuẩn y của Hội Đồng Thành Phố do người dân bầu lên, các ý tưởng của ông phải bị công chúng đem ra mổ xẻ, bị truyền thông giám sát.
Các chủ nhà cho thuê có thể kiện ông ta ra tòa liên bang để ngăn chặn lệnh “đóng băng” tiền thuê nhà. Các chủ doanh nghiệp có thể “bỏ phiếu bằng chân,” dọn khỏi New York nếu ông ta tăng thuế đánh vào phần lợi tức của họ. Cuối cùng, nếu cái “dân chủ xã hội chủ nghĩa” mà ông Mamdani theo đuổi là một thất bại thì bốn năm nữa cử tri sẽ bỏ phiếu tống tiễn ông ta ra khỏi tòa thị chính.
Sự ngộ nhận nguy hiểm
Tất cả những chuyện đó không có trong cái thể chế gọi là chủ nghĩa xã hội ở các quốc gia cộng sản như Việt Nam, Cuba hay Trung Quốc. Là người đã sống ở Việt Nam rất lâu trước khi định cư ở Mỹ, chúng tôi thấy đồng nhất quan niệm xã hội chủ nghĩa dân chủ của những người như Sanders, AOC hoặc Zohran Mamdani với chế độ xã hội chủ nghĩa phi nhân ở Việt Nam là một sự ngộ nhận sai lầm và nguy hiểm.
Chủ nghĩa xã hội ở các nước cộng sản như Việt Nam không phải là mạng lưới an sinh xã hội mà là một hình thức tổ chức nhà nước sao cho đảng Cộng Sản có quyền tối thượng về mọi lĩnh vực, từ kinh tế, tư pháp, báo chí truyền thông, quân đội, văn hoá giáo dục tới cuộc sống riêng tư của mỗi công dân. Đảng Cộng Sản sử dụng chủ nghĩa xã hội làm bình phong biện minh cho quyền cai trị độc tài chuyên chế, độc đảng, tước đoạt quyền tự do dân chủ của công dân.
Mặc dù rêu rao là đi theo chủ nghĩa xã hội nhưng Việt Nam không hề quan tâm tới công bằng, người dân không hề được hưởng các phúc lợi căn bản như giáo dục, chăm sóc sức khoẻ mà phải trả tiền, rất nhiều tiền. Trợ cấp xã hội cho người già yếu, bệnh tật hầu như không có, biết bao ông bà lão tật nguyền phải lăn lộn mưu sinh nơi vỉa hè bụi bặm và mưa gió rất thương tâm.
Ngay cả khi đến cửa phòng cấp cứu ở bệnh viện trong tình trạng thập tử nhất sinh thì người dân vẫn phải đóng tiền trước rồi mới được khám bệnh, không có tiền thì đành chịu chết, có trường hợp chết rồi người thân phải bó xác trong manh chiếu chở về nhà bằng xe gắn máy vì không đủ tiền thuê xe cấp cứu. Mỗi khi xảy ra thiên tai địch họa như hiện nay, chỉ thấy người dân tự cứu nhau “lá lành đùm lá rách” mà không hề có bóng dáng các tổ chức cứu hộ chuyên nghiệp của nhà nước.
Không phải Việt Nam thiếu tiền, thiếu nguồn lực. Đảng Cộng Sản không xây bệnh viện, trường học hoặc lập quỹ cứu trợ thiên tai nhưng họ sẵn sàng chi tiêu rất nhiều tiền vào xây dựng tượng đài, tổ chức hội nghị hoặc thiết lập hệ thống theo dõi người dân bằng các công nghệ tân tiến nhất, chỉ nhằm duy trì ách cai trị độc đoán của đảng.
Có người nhận định rất chính xác rằng, Việt Nam bây giờ không còn cái gọi là chủ nghĩa xã hội nữa mà thực chất chỉ là một chế độ phong kiến độc tài, trong đó một nhóm người tự đặt mình lên đầu lên cổ toàn dân, biến công dân thành thần dân, chỉ cần trung thành và ngoan ngoãn; không được chọn người đại diện, cũng không được có ý kiến về các chính sách mà người dân phải chấp hành.
Vẫn cần mở rộng an sinh xã hội
Từ thập niên 1930, nước Mỹ bắt đầu thiết lập mạng lưới an sinh xã hội nhằm bảo vệ người dân trước những khó khăn kinh tế và hạn chế những khuyết tật của chủ nghĩa tư bản. Bắt đầu với Luật An Sinh Xã Hội (Social Security Act of 1935) do Tổng Thống Franklin D. Roosevelt ban hành, bao gồm trợ cấp tuổi già, trợ cấp thất nghiệp và chăm sóc trẻ em, chính sách an sinh xã hội Mỹ đã trải qua nhiều sự thay đổi, bổ sung (như trợ cấp SNAP năm 1964, Medicare và Medicaid năm 1965, trợ cấp thu nhập bổ sung SSI năm 1972, hỗ trợ tạm thời TANF năm 1996…) mạng lưới an sinh xã hội này đã giúp hàng chục triệu người Mỹ vượt qua hoạn nạn, bệnh tật, duy trì mức sống tối thiểu.
Tuy vậy so với các quốc gia dân chủ có cùng trình độ phát triển như các nước Bắc Âu, Canada hay Úc, an sinh xã hội của nước Mỹ hãy còn kém xa; người dân Mỹ chưa được hưởng chính sách chăm sóc sức khỏe toàn dân (universal healthcare), giáo dục đại học miễn phí, chăm sóc miễn phí cho trẻ em trước tuổi đi học… Đã thế, các chính trị gia bảo thủ với đường lối “chính phủ nhỏ,” còn thường xuyên đe dọa cắt giảm các chính sách xã hội mà việc cắt trợ cấp bảo phí Obamacare, cắt trợ cấp SNAP (Food Stamps) ồn ào trong thời gian đóng cửa chính phủ vừa qua là một minh chứng.
Đấu tranh để duy trì và mở rộng các chính sách an sinh xã hội (về nhà ở, chăm sóc y tế, giáo dục…) cho người dân Mỹ thật sự là cần thiết để làm cho cuộc sống bớt căng thẳng, “vừa túi tiền hơn,” đáng sống hơn.
Trong chiều hướng đó, những cam kết chính sách của ông thị trưởng tân cử Zohran Mamdani ở New York không phải là “xã hội chủ nghĩa” theo nghĩa tiêu cực mà nên được nhìn nhận một cách nghiêm túc.
Thay vì đơn giản chụp cho ông ta cái mũ cối “cộng sản” rồi lo sợ hoặc phỉ báng thì hãy bình tĩnh chờ xem làn gió mới của những chính trị gia trẻ như Mamdani sẽ mang lại điều gì cho cuộc sống chúng ta. [kn]
BANGKOK, Thái Lan (NV) – Hai tuần sau khi Tổng Thống Donald Trump tuyên bố đã mang lại “hòa bình” giữa Thái Lan và Cambodia với thoả thuận được ký tại bên lề hội nghị thượng đỉnh ASEAN ở Kuala Lumpur nay đứng bên bờ sụp đổ.
Hôm Thứ Hai, quân đội Thái Lan tuyên bố đình chỉ việc thực thi hiệp ước, cáo buộc quân đội Cambodia mới đặt thêm mìn dọc theo khu vực biên giới đang tranh chấp. Ông Natthaphon Narkphanit, bộ trưởng quốc phòng Thái Lan, xác nhận hôm Thứ Ba, 11 Tháng Mười Một, rằng Bangkok không trao trả 18 tù binh Cambodia như đã cam kết, theo South China Morning Post.
Từ trái: Thủ Tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, Thủ Tướng Cambodia Hun Manet, và Tổng Thống Donald Trump chụp hình ở Malaysia hôm 26 Tháng Mười khi ký kết thỏa thuận ngừng bắn giữa Cambodia và Thái Lan. (Hình: Andrew Harnik/Getty Images)
Hai quốc gia từng giao tranh ác liệt trong năm ngày vào cuối Tháng Bảy, khiến hàng chục người thiệt mạng. Cuộc xung đột này bắt nguồn từ những tranh chấp biên giới kéo dài nhiều thập niên, xuất phát từ ranh giới thời thuộc địa do Pháp áp đặt. Ông Trump khi đó đã can thiệp bằng cách đưa ra đề nghị giảm thuế xuất cảng để đổi lấy việc hai bên ngừng bắn tạm thời.
Thoả thuận hoà bình được chính thức ký ngày 26 Tháng Mười, khi ông Trump bay đến Kuala Lumpur để chứng kiến cảnh Thủ Tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ Tướng Cambodia Hun Manet ký kết.
Ông Trump tuyên bố thỏa thuận này “đã cứu hàng triệu sinh mạng,” nhưng các chuyên gia cảnh báo đó chỉ là một lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai quốc gia vốn đầy ngờ vực và mang tính “trình diễn ngoại giao” nhằm nâng cao hình ảnh ông Trump như một người kiến tạo hòa bình xứng đáng với giải Nobel.
Hôm Thứ Hai, phía Thái Lan cáo buộc Cambodia vi phạm thỏa thuận sau khi hai binh sĩ Thái Lan bị thương vì giẫm phải mìn mới cài. Tướng Ukris Boontanondha tuyên bố: “Quân đội Thái Lan sẽ đình chỉ mọi cam kết cho đến khi Cambodia chứng minh thiện chí.”
Phía Cambodia lập tức bác bỏ cáo buộc, nói rằng đó là mìn còn sót lại từ thời nội chiến. Bộ Ngoại giao Cambodia cho biết họ “hết sức lo ngại” trước hành động của Thái Lan, nhấn mạnh thoả thuận bao gồm việc rút vũ khí hạng nặng và trao trả tù binh.
Trong khi đó, tâm lý dân tộc chủ nghĩa đang gia tăng ở cả hai nước. Nhiều người Thái cho rằng họ bị ép buộc chấp nhận ngừng bắn vì đe dọa tăng thuế từ Washington.
Ông Chambers, chuyên gia nghiên cứu về quân sự Thái Lan và là học giả khách mời tại Viện ISEAS – Yusof Ishak ở Singapore, cho biết: “Thái Lan phẫn nộ khi thấy Mỹ dường như nghiêng về phía Cambodia, và Trung Quốc cũng tỏ ra ủng hộ Phnom Penh.”
Cả hai quốc gia đều được Mỹ giảm thuế xuống còn 19% sau khi đồng ý ngừng bắn.
Cambodia sau đó còn ký được một thoả thuận thương mại đầy đủ với Mỹ và thậm chí đề cử ông Trump cho giải Nobel Hòa Bình, trong khi Thái Lan chỉ đạt được khuôn khổ ban đầu và hứa cho Mỹ tiếp cận nguồn khoáng sản đất hiếm.
Giờ đây, mọi ánh mắt đổ dồn về Toà Bạch Ốc. Ông Wheeler nói: “Chúng ta sẽ phải chờ xem ông Trump phản ứng thế nào trước việc hiệp ước do chính ông làm trung gian đang tan vỡ.” (MPL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Giữa lúc Quốc Hội đang tiến gần đến thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng đóng cửa chính phủ, Tối Cao Pháp Viện hôm Thứ Ba, 11 Tháng Mười Một, gia hạn lệnh tạm ngưng phán quyết của tòa dưới buộc chính quyền Trump phải cấp đầy đủ ngân quỹ cho chương trình hỗ trợ thực phẩm SNAP, hay gọi là Food Stamp, trong Tháng Mười Một.
Quyết định này đồng nghĩa rằng, ít nhất là tạm thời, chính phủ không phải phân bổ thêm khoảng $4 tỷ cho chương trình SNAP theo lệnh của Thẩm Phán John McConnell thuộc Toà Liên Bang Tại Rhode Island. Lệnh tạm hoãn của Tối Cao Pháp Viện sẽ duy trì hiệu lực đến nửa đêm Thứ Năm, 13 Tháng Mười Một, theo NBC News.
Vệ Binh Quốc Gia California được Thống Đốc Gavin Newsom biệt phái đến hỗ trợ các trung tâm cứu trợ thực phẩm. (Hình: Mario Tama/Getty Images)
Nếu vụ đóng cửa chính phủ kết thúc trong vài ngày tới, vụ kiện này có thể sẽ mất hiệu lực, bởi vì dự luật lưỡng đảng nhằm tái mở cửa chính phủ đang được Quốc Hội xem xét sẽ bảo đảm cấp đầy đủ ngân quỹ cho chương trình SNAP đến hết Tháng Chín năm sau.
Theo dự kiến, Hạ Viện sẽ bỏ phiếu vào Thứ Tư với dự luật này, vừa được Thượng Viện thông qua, nhằm chấm dứt cuộc đóng cửa chính phủ kéo dài kỷ lục trong lịch sử nước Mỹ.
Hiện có gần 42 triệu người Mỹ đang phụ thuộc vào Chương Trình Trợ Giúp Dinh Dưỡng Bổ Sung Liên bang (SNAP), thường được gọi là phiếu thực phẩm (Food Stamps).
Lệnh ngắn gọn của Tối Cao Pháp Viện cũng ghi chú rằng Thẩm Phán Ketanji Brown Jackson là người duy nhất muốn bác yêu cầu tạm hoãn của chính phủ.
Chính quyền Trump lập luận rằng, do ảnh hưởng của tình trạng đóng cửa, họ chỉ có thể sử dụng $5 tỷ từ quỹ dự phòng để chi trả một phần quyền lợi SNAP cho Tháng Mười Một, trong khi tổng chi phí hàng tháng của chương trình khoảng $9 tỷ.
Về mặt thực tế, phán quyết hôm Thứ Ba của Tối Cao Pháp Viện có nghĩa là cho đến khi chính phủ mở cửa trở lại, chương trình SNAP chỉ được tài trợ khoảng 65% ngân sách cần thiết. (MPL) [kn]
BLACKSBURG, Virginia (NV) – Khi nói đến việc bảo vệ sức khỏe khỏi căn bệnh tiểu đường, một trong những bệnh mãn tính phổ biến và tốn kém nhất ở Mỹ, câu trả lời có lẽ không nằm ở việc chạy bao xa, mà ở việc có sức mạnh để nâng được bao nhiêu.
Một nghiên cứu mới từ Đại Học Kỹ Thuật Virginia cho thấy tập tạ có thể hiệu quả hơn chạy bộ trong việc ngăn ngừa tiểu đường loại 2 và tăng cân không lành mạnh. Phát hiện này đang thách thức quan niệm truyền thống cho rằng “cardio là vua,” và buộc chúng ta phải suy nghĩ lại về ý nghĩa thật sự của “thể lực” trong thời đại y học hiện đại, theo UPI.
Một nam lực sĩ chuẩn bị cử tạ trong cuộc thi Cử Tạ Giới Cao Niên ở Đài Bắc năm 2024. (Hình: Chui Kwan Ho/AFP via Getty Images)
Trong nghiên cứu, các nhà khoa học cho những con chuột ăn chế độ nhiều chất béo và chia thành nhiều nhóm tập luyện khác nhau. Một nhóm được chạy tự do trên bánh xe. Nhóm còn lại, theo cách mô phỏng sáng tạo, phải nâng nắp có trọng lượng để lấy thức ăn, giống như động tác đẩy của con người.
Sau tám tuần, cả hai nhóm đều cải thiện rõ rệt về lượng đường huyết, nhưng nhóm “tập tạ” có lượng mỡ cơ thể thấp hơn, kiểm soát glucose tốt hơn, và giảm tình trạng kháng insulin rõ rệt.
Tiến Sĩ Zhen Yan, giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Y Học Thể Dục tại Virginia Tech, nói một cách ngắn gọn: “Cả hai loại hình, sức bền và sức mạnh, đều giúp cải thiện độ nhạy insulin, nhưng lợi ích tối đa đến khi bạn kết hợp cả hai.”
Đó không chỉ là sinh học. Đó là sự cân bằng.
Ông Yan cũng nhấn mạnh, kết quả này mang lại hy vọng cho hàng triệu người Mỹ, những người vì tuổi tác, chấn thương hoặc giới hạn thể chất mà không thể tập các môn thiên về sức bền như chạy bộ. Với họ, tập kháng lực, tập tạ, hoặc các bài rèn sức mạnh cơ bắp có thể mang lại hiệu quả tương đương, thậm chí còn tốt hơn, trong việc ngăn ngừa tiểu đường.
Và điều đó rất đáng chú ý, bởi hiện nay có hơn 38 triệu người Mỹ đang sống chung với bệnh tiểu đường, trong khi béo phì vẫn là yếu tố rủi ro lớn nhất và tốn kém nhất trong hệ thống y tế công cộng.
Thông điệp lớn hơn ở đây là gì? Trong khi các loại thuốc như Ozempic hay các thuốc nhóm GLP-1 đang làm mưa làm gió vì khả năng kiểm soát đường huyết và cân nặng, nghiên cứu này nhắc chúng ta một điều đơn giản nhưng sâu sắc: thuốc có thể giúp, nhưng không thể thay thế cho vận động.
Cơ thể con người sinh ra để chuyển động, để thích nghi, để chống lại trọng lực. Cơ bắp của chúng ta không chỉ để “treo” trên khung xương mà đó là “nhà máy sinh học” giúp điều chỉnh đường huyết, đốt mỡ và kéo dài tuổi thọ.
Vì thế, máy chạy bộ vẫn có giá trị. Nhưng có lẽ, quả tạ xứng đáng được tôn trọng hơn một chút. Bởi như nghiên cứu này cho thấy trong cuộc chiến chống tiểu đường, tập sức mạnh không chỉ là rèn cơ bắp.
Đó là rèn sức bền con người là cách chúng ta giành lại quyền kiểm soát sức khỏe của chính mình, trong một thế giới đang quá dễ tin vào những giải pháp nhanh gọn. (MPL) [kn]
