FORT LAUDERDALE, Florida (NV) – Một bà lão 77 tuổi té xuống biển khi đang trên tàu trong chuyến đi cruise về phía bắc Cuba, theo Tuần Duyên Mỹ, hôm Thứ Năm 1 Tháng Giêng, ABC cho biết.
Vụ việc xảy ra khi tàu du lịch Nieuw Statendam của hãng Holland America Line đang ở cách Sabana, Cuba, khoảng 40 dặm về đông bắc, Tuần Duyên Đông Nam cho biết.
Tàu du lịch Mein Schiff mang cờ Đức đang neo đậu ở cảng Colon, Panama vào đầu Tháng Mười Hai năm 2025. (Hình minh họa: MARTIN BERNETTI / AFP via Getty Images)
“Thuyền trưởng và thủy thủ đoàn khởi động quy trình tìm kiếm và cứu hộ và đã lùng sục khắp khu vực, có sự phối hợp chặt chẽ với lực lượng Tuần Duyên vốn đã triển khai một tàu tuần duyên và trực thăng để hỗ trợ,” hãng Holland America Line cho biết trong thông cáo báo chí.
Cuối hôm Thứ Năm, Tuần Duyên cho biết họ đã ngưng tìm kiếm người phụ nữ mất tích “trong khi chờ thêm thông tin mới.” Các lực lượng tìm kiếm đã làm việc trong khoảng tám giờ trên vùng biển rộng 690 dặm vuông.
Tàu Nieuw Statendam rời Fort Lauderdale, Florida, vào ngày 27 Tháng Mười Hai trong hành trình đến Đông Caribbean kéo dài bảy ngày, theo Holland America Line.
Do cuộc tìm kiếm, chuyến cập cảng Key West theo kế hoạch vào Thứ Sáu bị hủy, hãng này cho biết.
“Chúng tôi vô cùng đau buồn xác nhận rằng trong khi tàu đang đi vào ở vùng biển phía bắc Cuba, một vị khách trên tàu Nieuw Statendam ngã xuống biển vào đầu ngày hôm nay,” hãng Holland American Line cho biết trong một thông cáo hôm thứ Năm.
“Chúng tôi đang hỗ trợ thân nhân của nạn nhân và chúng tôi luôn hướng về họ trong thời điểm khó khăn này.” (NNL) [dt]
Tân thị trưởng New York City, ông Zohran Mamdani, tuyên thệ nhậm chức ngay sau giờ Giao Thừa 2026. Ông là một hiện tượng đặc biệt: là thị trưởng trẻ tuổi nhất trong lịch sử New York (34 tuổi), là người nhập cư (ông sinh tại Uganda, châu Phi, cha mẹ là người Ấn Độ), ông theo đạo Hồi (khi tuyên thệ ông đặt tay lên cuốn Kinh Koran)… Đáng chú ý nhất là ông Mamdani theo đảng Dân Chủ và phong trào Xã Hội Chủ Nghĩa Dân Chủ (Democratic Socialists of America – DSA) – một phong trào chính trị có khoảng 90,000 thành viên, đa số là thành phần cấp tiến.
Tân Thị Trưởng New York Zohran Mamdani phát biểu tại lễ nhậm chức hôm 1 Tháng Giêng. (Hình: David Dee Delgado/Getty Images)
Sự thăng tiến thần tốc của ông Mamdani, cùng số phiếu đắc cử 56.4%, không chỉ đem lại hy vọng cho cánh tả, người nhập cư, người Hồi Giáo và giới trẻ mà còn báo hiệu sự thay đổi trong môi trường chính trị của nước Mỹ những năm sắp tới. Tuy vậy, lập trường cánh tả có phần cực đoan cũng khiến ông bị căm ghét và xa lánh của cả hai đảng chính trị lớn Cộng Hòa và Dân Chủ.
Tổng Thống Donald Trump và các chính trị gia Cộng Hòa chụp mũ ông Mamdani là cộng sản, là kẻ thù của nước Mỹ tư bản chủ nghĩa, trong khi thành phần ôn hòa chiếm đa số trong đảng Dân Chủ không ủng hộ, không muốn chia sẻ các quan điểm được cho là quá cấp tiến của ông. Nhiệm kỳ thị trưởng thành phố lớn nhất nước Mỹ của ông Mamdani chắc chắn sẽ phải trải qua nhiều thách thức, những kế hoạch đầy tham vọng của ông có thể không thành công bởi vì chính ông đã tự đặt mình vào con đường đi giữa hai lằn đạn đầy chướng ngại.
Chủ Nghĩa Xã Hội Dân Chủ là gì?
Về mặt ý thức hệ, chủ nghĩa xã hội dân chủ không phải là cộng sản, cũng không tương đồng với chủ nghĩa xã hội (socialism) Marxist. Ở đây dường như có sự lẫn lộn về từ ngữ. Ông Mamdani và một số chính trị gia cấp tiến của đảng Dân Chủ đang đi theo đường lối Dân Chủ Xã Hội (Social Democrat) chứ không hẳn là Chủ Nghĩa Xã Hội Dân Chủ (Democratic Socialist) như họ tự thừa nhận.
Được phát triển mạnh ở Châu Âu sau Thế Chiến Thứ Hai, phong trào xã hội chủ nghĩa dân chủ bác bỏ các mục đích căn bản của chủ nghĩa cộng sản như chống chủ nghĩa tư bản, thực hiện cách mạng vô sản, thủ tiêu quyền tư hữu và thiết lập chế độ độc tài đảng trị. Thay vì vậy, họ chủ trương xây dựng nhà nước phúc lợi (welfare state) trong lòng hệ thống kinh tế thị trường tự do có sự điều hành của nhà nước, bảo vệ quyền tư hữu và thể chế chính trị đa đảng, tam quyền phân lập. Mục tiêu của họ là thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, bảo đảm quyền sống tự do và bình đẳng trong nền kinh tế phát triển và thịnh vượng. Đan Mạch, Thuỵ Điển và các nước Bắc Âu được coi là hình mẫu thành công của tư tưởng xã hội chủ nghĩa dân chủ trong thế giới hiện đại.
Mỹ là nơi có nền kinh tế phát triển nhất thế giới, cũng là nơi mà sự chênh lệch về tài sản và thu nhập diễn ra trầm trọng nhất. Chỉ tính từ khi ông Donald Trump nhậm chức tổng thống nhiệm kỳ hai đến cuối năm 2025, trong lúc phần lớn dân Mỹ chật vật với cuộc khủng hoảng khả năng chi trả (affordability crisis) do vật giá leo thang thì tổng tài sản của các tỷ phú Mỹ tăng thêm $1.4 ngàn tỷ; tài sản của 15 người giàu nhất tăng thêm $1 ngàn tỷ, theo dữ liệu của Institute of Policy Studies. Chênh lệch khủng khiếp giữa người giàu và người nghèo là mảnh đất màu mỡ để các tư tưởng dân chủ xã hội bén rễ, nảy mầm và phát triển mà ông Zohran Mamdani chỉ là một trường hợp đại diện, không có ông cũng sẽ có những nhà hoạt động khác đứng lên đấu tranh cho một xã hội bình đẳng hơn.
Trong lễ tuyên thệ, tân Thị Trưởng Mamdani cam kết thực thi một nghị trình cấp tiến, tập trung làm giảm chi phí sinh hoạt để các gia đình lao động có thể sống được ở thành phố lớn nhất nước. “Chúng tôi sẽ trả lời cho mọi người dân New York, không chỉ cho các tỷ phú hoặc các tài phiệt đầu sỏ – những người nghĩ rằng họ có thể mua được nền dân chủ của chúng ta… Tôi được bầu lên như một người xã hội chủ nghĩa dân chủ và tôi sẽ chấp chính như một người xã hội chủ nghĩa dân chủ,” ông Mamdani cam kết trong lúc đứng cạnh các chính trị gia xã hội chủ nghĩa dân chủ nổi tiếng, Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders (Vermont) và Dân Biểu Alexandria Ocasio-Cortez (New York). Ông Sanders phụ hoạ: “Bảo đảm cho người dân được sống trong những ngôi nhà vừa túi tiền không phải là cấp tiến. Đó là quyền và điều tử tế nên làm,” ông nói. Nhiều người trong số tám triệu dân New York tiếp nhận những thông điệp đó với niềm hy vọng, nhưng cũng đầy âu lo.
Những sắc lệnh đầu tiên
Ngay trong ngày cầm quyền đầu tiên 1 tháng Giêng 2026, Mamdani ký ba sắc lệnh mới về giải quyết khủng hoảng nhà ở: một sắc lệnh về bảo vệ quyền lợi người thuê nhà; một sắc lệnh thành lập đội đặc nhiệm xem xét quỹ đất công thuộc sở hữu của thành phố thích hợp cho các dự án xây dựng nhà ở mới, và một sắc lệnh thành lập đội đặc nhiệm nghiên cứu bãi bỏ những trở ngại về thủ tục hành chính nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng và giảm chi phí cho các dự án nhà ở.
Trong những ngày tới, người ta chờ đợi ông tân thị trưởng sẽ sớm ban hành chính sách về các chương trình phổ quát chăm sóc trẻ em miễn phí và xe bus miễn phí, trong đó chính sách chăm sóc trẻ em được 65% cử tri ủng hộ, theo khảo sát của Siena University đầu tháng 12-2025.
Dữ liệu cho thấy, gửi con vào dịch vụ giữ trẻ (childcare) để đi làm, các phụ huynh New York phải chi ra bình quân $20,000 mỗi năm cho mỗi đứa con – khoản chi lớn thứ hai sau khoản tiền thuê nhà. Giải bài toán về dịch vụ giữ trẻ là cất đi một gánh nặng của người dân, giúp hàng triệu người mẹ trẻ được đi làm, tăng của cải cho xã hội. Lợi ích của chương trình chăm sóc trẻ em miễn phí thì ai cũng biết và nhiều nước đã thực hiện.
Nhưng vấn đề là, các chương trình xã hội (nhà ở, giữ trẻ, xe bus miễn phí…) của ông Mamdani sẽ làm cho ngân sách thành phố New York phải chi thêm $10 tỷ mỗi năm. Ông Mamdani muốn có khoản tiền này từ việc tăng thu thuế lợi tức của doanh nghiệp từ 7.25% lên 11.5% và tăng thuế 2% lên thu nhập của 1% những người giàu nhất, thu nhập mỗi năm trên $1 triệu. Đề nghị tăng thuế này đang gây tranh cãi dữ dội. Tại lễ tuyên thệ của ông Mamdani, đám đông hô vang “Hãy đánh thuế người giàu!” (Tax the Rich) để biểu thị sự ủng hộ đường lối của tân thị trưởng.
Cộng Hòa phản đối kịch liệt
Mở rộng phúc lợi xã hội và tăng thuế đối với doanh nghiệp, với người giàu đi ngược hoàn toàn với đường lối của đảng Cộng Hòa, một đảng chủ trương ưu ái cho người giàu để kinh tế tăng trưởng. Một bộ phận dân chúng giàu lên sẽ đầu tư mở mang sản xuất-dịch vụ, tạo công ăn việc làm cho người nghèo và của cải xã hội sẽ “chảy” từ nhà giàu xuống các tầng lớp dưới. Đây là lý thuyết “thẩm thấu” (trickle-down), quan niệm giảm thuế sẽ mang lại lợi ích cả cho các ông chủ lẫn người làm công.
Ngược lại việc nhà nước cung cấp phúc lợi xã hội cho người nghèo chỉ tạo ra những lớp người lười biếng, sống bám vào trợ cấp mà không tận lực lao động. Bộ luật Giảm Thuế và Việc Làm (Tax Cuts and Jobs Act – TCJA) mà chính quyền Trump ban hành năm 2017 và đạo luật Big Beautiful Act mới thông qua năm ngoái được xây dựng theo tinh thần này: giảm thuế cho người giàu đồng thời giảm ngân sách tài trợ cho chăm sóc y tế, thực phẩm, nhà ở cho người nghèo.
Đường lối của tân thị trưởng Mamdani đối lập hoàn toàn với chủ trương của đảng Cộng Hòa cho nên không có gì ngạc nhiên khi ông bị Tổng Thống Trump và đảng Cộng Hòa công kích dữ dội. Ông Trump còn dọa cắt hết trợ cấp của chính phủ liên bang nếu ông Mamdani đắc cử thị trưởng. Có điều, gọi ông Mamdani là “cộng sản” chỉ là một chiêu trò chính trị nhằm đe doạ cử tri và thu hút phiếu bầu của những người yếu bóng vía. Chính sách của ông Mamdani như nói trên chỉ nhằm nâng đỡ người nghèo, tiến tới một thành phố “dễ sống” cho mọi tầng lớp dân chúng mà không nhằm truất quyền tư hữu hay thiết lập kinh tế chỉ huy kiểu cộng sản.
Dân Chủ “chờ xem sao”
Ở phía đối lập, các nhà lãnh đạo đảng Dân Chủ cũng không tán thành đường lối của ông Mamdani; họ coi ông như một thành phần cấp tiến “cực tả,” xa rời con đường trung dung, ôn hoà của đảng. Trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân Chủ New York năm ngoái, các lãnh đạo đảng như Dân Biểu Hakeem Jeffries ở Hạ Viện và Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer ở Thượng Viện đều công khai từ chối ủng hộ ông Mamdani. Chỉ sau khi ông Mamdani đắc cử, các chính trị gia Dân Chủ mới thôi công kích ông để duy trì cái gọi là “sự đoàn kết trong đảng.” Nhưng họ không nhiệt thành ủng hộ ông Mamdani mà miễn cưỡng tỏ thái độ “chờ xem sao” (wait and see).
Dự định tăng thuế người giàu mà ông Mamdani ấp ủ cũng vấp phải sự phản đối của bà Kathy Hochul, thống đốc tiểu bang New York, cùng đảng Dân Chủ với ông.
Thành công hay thất bại?
Nếu có một lực lượng chống lưng cho ông Mamdani thì đó là nhóm cấp tiến trong đảng Dân Chủ, hay phong trào Xã Hội Chủ Nghĩa Dân Chủ nói ở đoạn trên. Với họ, ông Mamdani được coi là người cầm cờ, là đại diện mới của đảng Dân Chủ trong cuộc tranh đua với đảng Cộng Hòa.
Bị Cộng Hoà công kích tơi bời, bị Dân Chủ né tránh, ông Mamdani đang đi giữa hai lằn đạn, nhiệm kỳ của ông sẽ có vô vàn thách thức, trở ngại. Cử tri New York dường như cũng biết vậy nên không đặt quá nhiều hy vọng vào nhà lãnh đạo mới. Khảo sát ý kiến của Siena University ghi nhận, chỉ 37% số người New York được hỏi tin rằng ông Mamdani sẽ thành công, 40% tin rằng ông sẽ không thành công – chênh lệch có phần nghiêng về phía bi quan. [dt]
SAN FRANCISCO, California (NV) – Wells Fargo, một trong những ngân hàng lớn của Mỹ có trụ sở chính ở San Francisco, California, khuyên người dân nên mua tích trữ hàng hóa cần thiết, đặc biệt là đồ gia dụng, vì những thứ này có thể tăng giá “một cách rõ rệt” vào đầu năm nay, theo đài truyền hình Fox News hôm 27 Tháng Mười Hai, 2025.
Các công ty bán lẻ “phần lớn tìm cách giữ lại hoặc tăng giá nhẹ vào mùa lễ này đối với tất cả hàng hóa, trong đó, họ đưa ra các hình thức khuyến mãi và ngay cả giảm giá các loại hàng này,” theo bà Lauren Murphy, giám đốc quản trị phụ trách tài trợ bán lẻ của Wells Fargo.
(Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)
Hồi đầu năm 2025, nhiều công ty bán lẻ “thu mua hàng hóa trước một cách chiến lược” trước khi bị đóng thuế nhập cảng.
Thuế nhập cảng sẽ làm giá các mặt hàng mới nhập vào Mỹ gia tăng, mà nhiều phần các công ty bán lẻ sẽ bắt khách hàng phải gánh chịu trong năm 2026, bà Murphy cảnh báo.
Từ Tháng Năm đến Tháng Chín, 2025, các công ty bán lẻ tăng giá hàng hóa họ có trong tay 14%. Tuy nhiên, đến đầu năm 2026, số hàng này vẫn đang trên đường đến Mỹ và có thể tăng tới 62%.
Đặc biệt, các công ty bán lẻ đồ gia dụng dựa vào nhập cảng rất nhiều, cho nên, bắt buộc họ phải tăng giá, nhất là quần áo và giày dép.
Các công ty bán lẻ đồ gia dụng bắt đầu tăng giá một cách chiến lược, có nghĩa là khách hàng sẽ thấy giá cao hơn nữa trong những tháng tới, bà Murphy nói.
Bà Murphy nói giá quần áo sẽ tăng, nhưng vì giá gốc thấp, nên không ảnh hưởng mấy. Nhưng nếu so sánh, ngay cả tăng 10% cũng có thể làm khách hàng ngần ngại mua. (Đ.D.)
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Trump cảnh báo trên mạng xã hội rằng nếu Iran “sát hại tàn bạo những người biểu tình ôn hòa, vốn là tập quán của họ, Hoa Kỳ sẽ đến giải cứu,” hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Giêng, CBS đưa tin.
Ông Trump không nói gì thêm trên Truth Social, về việc làm sao để Iran hoặc Mỹ có thể can thiệp để bảo vệ người biểu tình ở quốc gia Trung Đông này.
Một người ra dấu hiệu chiến thắng trong cuộc biểu tình ở Hamedan, Iran, vào ngày 1 Tháng Giêng. (Hình minh họa: Mobina / Middle East Images / AFP via Getty Images)
Lời cảnh báo của ông Trump được đưa ra vài giờ sau khi có tin rằng ít nhất sáu người bị giết chết trong gần một tuần biểu tình leo thang ở Iran. Bạo loạn bùng phát vào cuối tuần trước khi các chủ doanh nghiệp bày tỏ bất mãn về tình hình kinh tế tồi tệ ở Cộng Hòa Hồi Giáo.
Iran bị siêu lạm phát hoành hành trong nhiều năm, dưới tác động của các lệnh trừng phạt của phương Tây lên chương trình hạt nhân của chính phủ Iran theo đường lối cứng rắn của các giáo sỹ và sự ủng hộ của Tehran đối với cho các nhóm chiến binh trong khu vực.
Video và hình ảnh từ thủ đô Tehran và các thành phố khác đăng trên mạng xã hội cho thấy những người biểu tình tuần hành qua đường phố từ đầu tuần. Họ hô vang khẩu hiệu chống chính phủ, ủng hộ chế độ quân chủ và đôi khi đụng độ dữ dội với lực lượng an ninh.
Phản hồi về phát biểu mới nhất của tổng thống Mỹ, ông Ali Larijani, cựu chủ tịch Quốc Hội Iran, hiện là thư ký Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Iran, viết trên mạng xã hội hôm Thứ Sáu rằng “Trump nên biết việc Mỹ can thiệp vào công việc nội bộ tương ứng với sự hỗn loạn trong toàn bộ khu vực và phá hủy lợi ích của Mỹ.”
“Người dân Mỹ nên biết rằng Trump đã bắt đầu chủ nghĩa phiêu lưu,” ông Larijani nói thêm. “Họ nên lo cho lính của chính họ đi.” Ý ông nói đến các lực lượng quân sự Mỹ đóng trên khắp Trung Đông, những người nằm gọn trong tầm bắn của kho hỏa tiễn đạn đạo khổng lồ của Iran.
Cả hai chính phủ Mỹ và Israel đều ra tuyên bố ủng hộ các cuộc biểu tình ở Iran trước khi ông Trump cảnh báo về khả năng Mỹ can thiệp.
“Người dân Iran muốn tự do. Họ đã phải thống khổ dưới bàn tay của Ayatollah (đại giáo chủ) quá lâu,” ông Mike Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc, viết trên X hồi đầu tuần.
“Chúng tôi đứng về phía người dân Iran trên đường phố Tehran và trên khắp đất nước khi họ phản đối một chế độ cực đoan không mang lại cho họ gì ngoài suy thoái kinh tế và chiến tranh.” (NNL) [dt]
FOUNTAIN VALLEY, California (NV) – Xác chết một phụ nữ vừa được phát hiện trôi trên sông Santa Ana River ở gần góc đường Harbor và đường Warner, Fountain Valley, hôm Thứ Năm, 1 Tháng Giêng.
Theo đài truyền hình ABC7, Sở Cứu Hỏa Orange County (OCFA) được gọi đến khu địa chỉ số 2500 đường Harbor trước buổi trưa, sau khi một người gọi số điện thoại 911 vì thấy một người đang kêu cứu dưới sông.
Đoạn sông Santa Ana River ở Fountain Valley mà nhân viên cứu hỏa Orange County phát hiện xác chết một phụ nữ. (Hình: Chụp từ màn hình YouTube đài CBS News Los Angeles)
Khi nhân viên cứu hỏa tới nơi thì xác người này đã trôi được khoảng 2 dặm về phía cuối dòng sông.
Video của AIR7 cho thấy nhân viên cứu hỏa sau đó chuẩn bị thang và vật dụng để kéo xác này lên bờ.
Sau đó, OCFA bàn giao xác người phụ nữ cho Sở Cảnh Sát Orange County.
Các giới chức cho biết họ vẫn chưa rõ vì sao phụ nữ này bị chết dưới sông và không rõ tình huống lúc xảy ra sự việc như thế nào.
Fountain Valley là một trong bốn thành phố vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại. Ba thành phố kia là Garden Grove, Santa Ana, và Westminster.
Fountain Valley được thành lập năm 1957, và có khoảng 55,000 cư dân, theo trang web thành phố.
Theo nhật báo The Orange County Register dẫn số liệu của Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ, từ năm 2000 đến năm 2010, gia tăng dân số của Fountain Valley không đáng kể, chỉ có 0.6%.
Tuy nhiên, số cư dân gốc Việt lại tăng rất cao, từ 7,000 người lên tới 11,000 người, tăng 61%.
Hiện nay, 20% cư dân Fountain Valley là người gốc Việt, theo thống kê dân số năm 2010. (Đ.D.)
SACRAMENTO, California (NV) – Các hãng dược phẩm dự kiến tăng giá đối với ít nhất 350 thương hiệu thuốc tây tại Mỹ, bao gồm các loại “vaccine” ngừa COVID-19 và RSV, bệnh giời leo, cùng thuốc điều trị ung thư “Ibrance,” ngay cả khi chính quyền Tổng Thống Donald Trump đang gây sức ép yêu cầu giảm giá, theo dữ liệu do công ty nghiên cứu y tế 3 Axis Advisors cung cấp độc quyền.
Theo CNN loan báo hôm 1 Tháng Giêng, số lượng thuốc dự kiến tăng giá cho năm 2026 cao hơn so với cùng thời điểm năm ngoái, khi các hãng dược phẩm công bố kế hoạch tăng giá đối với hơn 250 loại thuốc. Mức tăng giá trung vị năm nay vào khoảng 4%, tương đương với năm 2025.
Nhiều hãng dược phẩm sẽ tăng giá đối với ít nhất 350 thương hiệu thuốc tây tại Mỹ. (Hình minh họa: Leon Neal/Getty Images)
Mức tăng này chưa tính đến các khoản hoàn tiền cho người quản lý lợi ích tiệm thuốc hoặc các hình thức giảm giá khác.
Một số thuốc cũng được giảm giá
Bên cạnh đó, các hãng dược phẩm cũng dự kiến giảm giá khoảng chín loại thuốc. Trong số này có “Jardiance,” thuốc điều trị tiểu đường của Boehringer Ingelheim, với mức giảm hơn 40%, cùng ba liệu pháp liên quan.
Boehringer Ingelheim và Eli Lilly, hai công ty cùng phân phối “Jardiance,” chưa phản hồi trước các yêu cầu bình luận về lý do giảm giá.
“Jardiance” nằm trong 10 loại thuốc mà chính phủ Mỹ đàm phán giá thấp hơn cho chương trình Medicare dành cho người từ 65 tuổi trở lên trong năm 2026. Theo thỏa thuận này, Boehringer và Lilly cắt giảm giá “Jardiance” tới 2/3.
Hiện nay, bệnh nhân tại Mỹ phải trả mức giá thuốc theo toa cao nhất thế giới, thường cao gần gấp ba lần so với các quốc gia phát triển khác. Tổng Thống Trump nhiều lần gây sức ép buộc các hãng dược phẩm hạ giá thuốc xuống mức tương đương với những nước giàu có tương tự.
Việc tăng giá đối với 350 loại thuốc diễn ra ngay cả khi ông Trump đạt được các thỏa thuận giá với 14 hãng dược phẩm cho một số loại thuốc trong chương trình Medicaid dành cho người thu nhập thấp và cho người trả tiền mặt.
Các hãng như Pfizer, Sanofi, Boehringer Ingelheim, Novartis, và GSK nằm trong nhóm này, nhưng vẫn dự kiến tăng giá một số thuốc từ ngày 1 Tháng Giêng.
“Những thỏa thuận này được công bố như thể mang tính chuyển đổi, nhưng thực tế chúng chỉ tác động rất hạn chế đến những nguyên nhân thực sự khiến giá thuốc tại Mỹ tăng cao,” Bác Sĩ Benjamin Rome, nhà nghiên cứu chính sách y tế tại bệnh viện Brigham and Women’s ở Boston, nhận định.
Theo Bác Sĩ Rome, các công ty dường như đang tối đa hóa giá thuốc, trong khi âm thầm đàm phán giảm giá với các hãng bảo hiểm y tế và bảo hiểm thuốc, rồi lại đưa ra một mức giá khác cho người tiêu dùng trả tiền mặt trực tiếp.
Người phát ngôn của Bộ Y Tế từ chối bình luận.
Theo kịp lạm phát
Pfizer là hãng dược phẩm công bố nhiều đợt tăng giá nhất, với khoảng 80 loại thuốc, bao gồm thuốc ung thư “Ibrance,” thuốc trị đau nửa đầu “Nurtec,” thuốc điều trị COVID-19 “Paxlovid,” cùng một số thuốc dùng trong bệnh viện như “morphine” và “hydromorphone.”
Phần lớn các đợt tăng giá của Pfizer dưới 10%, ngoại trừ việc tăng 15% đối với “vaccine” COVID-19 “Comirnaty.” Một số thuốc dùng trong bệnh viện có giá tương đối thấp thậm chí ghi nhận mức tăng hơn bốn lần.
Pfizer cho biết trong thông cáo rằng họ điều chỉnh giá thuốc trung bình của các loại thuốc và “vaccine” đổi mới cho năm 2026 thấp hơn mức lạm phát chung.
“Mức tăng khiêm tốn này là cần thiết để hỗ trợ khoản đầu tư nhằm tiếp tục nghiên cứu, phát triển thuốc mới, đồng thời bù đắp phí gia tăng trong toàn bộ hoạt động kinh doanh,” Pfizer cho biết.
Bệnh nhân tại Mỹ phải trả mức giá thuốc theo toa cao nhất thế giới. (Hình minh họa: Dibyangshu Sarkar/AFP via Getty Images)
Trước đây, các đợt tăng giá thuốc mạnh tại Mỹ từng phổ biến hơn nhiều. Tuy nhiên, các hãng dược giảm tốc độ tăng giá do bị các nhà lập pháp chỉ trích và do chính sách mới của chính phủ, như xử phạt các công ty nếu giá thuốc trong chương trình Medicare tăng nhanh hơn lạm phát.
Hãng dược GSK của Âu Châu dự kiến tăng giá khoảng 20 loại thuốc và “vaccine,” với mức từ 2% đến 8.9%. Công ty cho biết họ cam kết giữ giá ở mức hợp lý và các đợt tăng giá là cần thiết để hỗ trợ đổi mới khoa học.
Hai hãng dược phẩm Sanofi và Novartis không phản hồi trước yêu cầu bình luận.
Dự kiến sẽ còn nhiều đợt tăng và giảm giá khác được công bố vào đầu Tháng Giêng – thời gian cao điểm hằng năm để các hãng dược phẩm điều chỉnh giá.
3 Axis là một công ty tư vấn làm việc với các nhóm dược sĩ, các chương trình bảo hiểm y tế, và một số tổ chức liên quan đến ngành dược về vấn đề giá thuốc và nguồn cung ứng. Công ty này có liên quan và chia sẻ nhân sự với 46brooklyn – tổ chức bất vụ lợi về giá thuốc. (T.Nhiên) [đ.d.]
SACRAMENTO, California (NV) – Bước sang năm 2026, hàng loạt luật mới liên quan đến lái xe, giao thông, và an toàn giao thông ở California chính thức có hiệu lực, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Ba, 30 Tháng Mười Hai, 2025.
Sau đây là một số luật mới do Thống Đốc Gavin Newsom ký, theo thông tin từ Sở Cảnh Sát California (CHP) và Nha Lộ Vận (DMV).
Xe lưu thông trên xa lộ ở Pasadena, California. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)
An toàn xe đạp điện (E-bike)
-Xe đạp điện bắt buộc phải có tấm phản quang màu đỏ hoặc đèn đỏ (sáng liên tục hoặc nhấp nháy) kèm phản quang ở phía sau mọi lúc khi sử dụng, không chỉ khi trời tối như trước đây.
-Một luật khác nhằm nâng chuẩn an toàn cho xe đạp điện và các thiết bị di chuyển chạy điện và pin “lithium-ion,” theo đó, các thiết bị và linh kiện (như pin và hệ thống sạc) phải được kiểm nghiệm, do phòng thí nghiệm được công nhận xác định, đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn cụ thể và dán nhãn chứng nhận để người tiêu dùng biết.
-Cấm phân phối, bán hoặc cho thuê xe đạp điện và thiết bị liên quan nếu không đạt tiêu chuẩn, nhằm giảm nguy cơ cháy nổ và dính đến điện.
An toàn cho người đi bộ
-Từ ngày 1 Tháng Giêng, 2031, giới hạn tốc độ trong khu vực trường học sẽ giảm từ 25 mph xuống còn 20 mph.
-Trong thời gian chờ áp dụng, chính quyền địa phương có thể hạ giới hạn tốc độ xuống 20 mph tại khu vực trường học bằng nghị quyết hoặc sắc lệnh.
Chạy quá tốc độ và an toàn giao thông
-Sở Giao Thông California (Caltrans) được phép triển khai chương trình thí điểm giám sát tốc độ tại khu vực thi công, sử dụng “radar” cố định hoặc di động, hoặc hệ thống “laser” để phát hiện xe chạy quá tốc độ và chụp hình bảng số. Giấy phạt sẽ gửi cho chủ xe.
-Một luật tương tự cho phép chính quyền địa phương sử dụng “camera” tự động để xử phạt vượt đèn đỏ.
-Luật “giảm tốc độ và chuyển làn đường” được mở rộng, áp dụng cho mọi xe bảo trì xa lộ hoặc bất kỳ xe đang dừng có đèn cảnh báo nhấp nháy. Tài xế phải chuyển sang làn khác, xa xe dừng, hoặc giảm tốc nếu không thể đổi làn xe.
-Caltrans cũng được phép giảm giới hạn tốc độ thêm 5 mph trên xa lộ, trong 30 ngày đầu sau khi giảm tốc độ, chỉ được phát cảnh cáo, không phạt tiền.
Tội ngộ sát bằng xe khi say rượu hoặc chất kích thích (DUI)
Luật mới tăng thời hạn án treo từ 2 năm lên 3–5 năm đối với người bị kết án ngộ sát bằng xe hoặc ngộ sát nghiêm trọng khi đang say rượu/bị ảnh hưởng chất kích thích (DUI).
Thủ thuật che bảng số xe
-Tại California, việc sản xuất bất kỳ sản phẩm hay thiết bị nào che khuất hoặc can thiệp vào việc đọc bảng số bằng mắt thường hay điện tử sẽ bị xem là vi phạm, với mức phạt $1,000.
-Luật này nhắm vào việc che bảng số trái phép giúp tài xế né trạm thu phí.
Luật giao thông ở California sẽ ảnh hưởng tới tài xế trong năm mới. (Hình minh họa: Getty Images)
Tăng sự bảo vệ người tiêu dùng khi mua xe
-Đạo Luật Chống Lừa Đảo Bán Lẻ Xe Hơi California (CARS Act) có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Mười, 2026, tăng cường bảo vệ người mua xe.
-Đại lý xe sẽ phải tuân thủ quy định chặt chẽ hơn về quảng cáo, bán hàng, và sản phẩm/dịch vụ bán kèm, không được xuyên tạc thông tin về mua, thuê, hay tài chính.
-Báo giá và quảng cáo phải hiển thị rõ tổng chi phí của xe.
-Doanh nghiệp phải lưu trữ hồ sơ liên quan đến quảng cáo, hợp đồng, và dịch vụ bán kèm ít nhất hai năm, giúp việc giám sát và giải quyết sai phạm dễ dàng hơn.
-Người mua xe cũ có quyền trả lại xe trong vòng ba ngày nếu xe giá dưới $50,000, nếu chạy thêm chưa đến 400 dặm kể từ khi mua và không bị hư hại.
Bản sao bằng lái xe
Tài xế nay có thể yêu cầu cấp lại bản sao bằng lái sau khi đổi địa chỉ. Trước đây, chỉ được cấp lại khi bằng lái bị mất, hư hỏng hoặc cần đổi tên hợp pháp đầy đủ.
Thiết bị khóa khởi động (Ignition Interlock)
Chương trình thí điểm thiết bị khóa khởi động toàn tiểu bang cho một số đối tượng lái xe khi say rượu (DUI) được gia hạn đến ngày 1 Tháng Giêng, 2033.
Vé phạt đậu xe
-Luật mới cho phép chính quyền địa phương miễn hoặc giảm tiền phạt đậu xe nếu người vi phạm không có khả năng chi trả, và bắt buộc cung cấp loại hình trả góp khi có yêu cầu. Mục tiêu là ngăn tiền phạt chồng chất, kéo xe, và bán xe để thu nợ, những biện pháp thường ảnh hưởng nặng nề đến người thu nhập thấp. (T.Nhiên) [đ.d.]
WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo đồng hương đến dự buổi họp mặt đầu năm của CLB Hùng Sử Việt được tổ chức hôm Thứ Năm, 1 Tháng Giêng, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster.
Các em nhóm Tuổi Ngọc trong nghi thức khai mạc chương trình Câu Lạc Bộ Hùng Sử Việt mừng năm mới. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Theo ban tổ chức, tôn chỉ của CLB Hùng Sử Việt là gìn giữ văn hóa Việt Nam, bảo tồn, và phát huy tiếng Việt trong sáng, nhất là giữ được tinh thần “Hồn đất Việt trong lòng người Việt.”
Ngày họp mặt đầu năm của Hùng Sử Việt năm nay cũng là nhằm ôn lại quá khứ hơn 50 năm rời bỏ quê hương yêu dấu, và đánh dấu một cộng đồng Việt rất mạnh ở Little Saigon để cùng nhau hướng về một tương lai tươi sáng.
Điều hợp chương trình là cô giáo Lan Phương và Bác Sĩ Đinh Thái Sơn. Nghi thức khai mạc do các em trong nhóm Tuổi Ngọc thực hiện qua hai bài quốc ca VNCH và Hoa Kỳ.
Đoàn lân trường Warner Middle School múa chúc mừng năm mới khán giả đến tham dự. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Sau đó là phần mặc niệm, tưởng nhớ các bậc tiền nhân, các anh hùng liệt nữ có công dựng nước và giữ nước.
Ban tổ chức cũng trang trọng tưởng niệm cố Giáo Sư Nguyễn Song Thuận, người sáng lập CLB Hùng Sử Việt, và những thành viên của nhóm đã ra đi vĩnh viễn. Họ là những người đã hết lòng vì sự nghiệp văn hóa Việt Nam ở hải ngoại, tận tụy với ước mong những thế hệ sau gìn giữ truyền thống lịch sử oai hùng, ngôn ngữ trong sáng và bản sắc dân tộc Việt Nam.
Mở đầu chương trình là bài “Lời Mẹ Âu Cơ,” do các thành viên trong ban tổ chức hợp ca. Sau đó, đoàn lân của trường Warner Middle School múa chúc mừng năm mới khán giả đến tham dự.
Giáo Sư Phạm Thị Huê, chủ tịch CLB Hùng Sử Việt, phát biểu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Giáo Sư Phạm Thị Huê, chủ tịch CLB Hùng Sử Việt, ngỏ lời chào mừng và cám ơn mọi người đến dự.
Bà nói: “Hôm nay, chúng ta cùng nhau chúc mừng một năm mới an khang, hạnh phúc, và tràn đầy sức khỏe cho mọi người. Chủ trương của Hùng Sử Việt là giúp cho các thế hệ trẻ cũng như chính chúng ta cùng học hỏi về lịch sử và văn hóa Việt Nam. Đồng thời cũng giúp cho các em nói, đọc, và hiểu được tiếng Việt trong sáng. Vì vậy, chúng tôi luôn chú trọng sự nâng đỡ các em trong vấn đề gìn giữ truyền thống của dân tộc Việt trên xứ người.”
“Để thực hiện được vấn đề quan trọng này, một trong những sinh hoạt chính của CLB Hùng Sử Việt là khuyến khích các em tham gia ‘Giải Học Sinh, Sinh Viên Việt Nam Gương Mẫu.’ Giải bao gồm những tiêu chuẩn học giỏi, nói, đọc, và hiểu tiếng Việt. Ngoài ra, chúng tôi còn khuyến khích các em tham gia các công tác của cộng đồng, thực hiện tinh thần dấn thân, nhằm hy vọng sau này các em sẽ học hỏi nhiều hơn để được trở thành những lãnh đạo trong cộng đồng của chúng ta tại hải ngoại,” giáo sư chia sẻ thêm.
Ban Tam Ca Lớp Nhạc Lê Hồng Quang hợp ca bài “Ơn Nghĩa Sinh Thành.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Chương trình văn nghệ được tiếp nối với bài “Mẹ Việt Nam Ơi Chúng Con Vẫn Còn Đây” của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9, soạn theo lời thơ của Hoàng Phong Linh, tức người hùng Võ Đại Tôn, do các em học sinh trường De Mill Dual Language School hợp ca.
Các em hát bằng tiếng Việt rõ ràng, hùng mạnh trong tiêu chí của hậu duệ Hùng Sử Việt trên xứ người, qua những ca từ “Mẹ Việt Nam ơi chúng con vẫn còn đây/Những đứa con bầu nhiệt huyết dâng đầy/Mang giòng họ của Lê, Lý, Nguyễn, Trần…/Con của mẹ đều một giống da vàng…”
Bước đường của CLB Hùng Sử Việt là tiếp nối những văn hóa và lịch sử Việt. Trong sự tiếp nối này có hồn mẹ Việt Nam, có tinh thần dân tộc cùng tiếng nói và ngôn ngữ Việt. Những yếu tố này được ban văn nghệ Lê Hồng Quang thể hiện qua bài “Tình Ca” của nhạc sĩ Phạm Duy.
Từ trái, Giáo Sư Trần Huy Bích, Giáo Sư Vũ Hoàng, và ông Lê Anh Dũng trong buổi họp mặt đầu năm của CLB Hùng Sử Việt. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Từ sự vươn lên của cộng đồng Việt Nam tại Little Saigon, nhất là trong giới thiếu nhi, các thầy cô giáo và phụ huynh hãnh diện khi các em hiểu biết được lịch sử oai hùng của dân tộc Việt, trong đó có bé Bách Lê (lớp nhạc Lê Hồng Quang) hát bài “Bạch Đằng Giang” của Lưu Hữu Phước và Mai Văn Bộ.
Tiếp nối chương trình văn nghệ là phần trình diễn của Lớp Nhạc Lê Hồng Quang, với những ca khúc và những tiếng hát: “Sắp Đến Tết Rồi” (bé Sebastien Lee Lâm), “Ơn Nghĩa Sinh Thành” (tam ca Bách Lê, Tiến Lê, và David Mai), “Vợ Chồng Quê” (ban văn nghệ Lê Hồng Quang), “Nói Với Em” (David Mai), và “Trường Làng Tôi” (bé Tiến Lê).
Kế tiếp là phần trình diễn của CLB Hùng Sử Việt và nhiều tiếng hát khác.
Sau đó là phần phát biểu của ông Châu Thụy, giám đốc Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt; Ông Nguyễn Văn Lực, hội trưởng CLB Hùng Sử Việt San Diego; đại diện các trường trung học trước 1975 và quan khách đến dự.
Đông đảo đồng hương đến dự buổi họp mặt đầu năm của CLB Hùng Sử Việt. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Tâm tình với nhật báo Người Việt, Giáo Sư Trần Huy Bích nói: “Hợp mặt đầu năm mới của Hùng Sử Việt là một tập quán được duy trì từ nhiều năm qua tại Little Saigon. Đây là dịp để chúng ta và giới trẻ Việt cùng ngồi lại bên nhau, để nhắc nhở tinh thần bảo tồn văn hóa Việt trên xứ người. Đó là sự hãnh diện về mặt đoàn kết của cộng đồng người Việt tại hải ngoại.”
Giáo Sư Vũ Hoàng, thành viên CLB Hùng Sử Việt, chia sẻ: “Hiện diện hôm nay có rất nhiều gương mặt trẻ đã hòa hợp với nhiều hội giáo chức trong Liện Hiệp Hội Giáo Chức Việt Nam tại hải Ngoại. CLB Hùng Sử Việt đã có công tạo cơ hội cho nhiều giới chức, nhiều thầy cô giáo cùng các học sinh trẻ Việt Nam để cùng tiến bước bảo tồn văn hóa, ngôn ngữ Việt trên xứ người. Vì thế trong tương lai, tôi rất lạc quan về sự tiến triển của phong trào này càng ngày sẽ càng tiến bộ hơn.”
Cô Thụy Vi, phó chủ tịch CLB Hùng Sử Việt, nói: “Việc tổ chức họp mặt hằng năm, bắt nguồn từ truyền thống do cố Giáo Sư Song Thuận từng thực hiện trước đó. Ngoài ra, giáo sư còn để lại nhiều sách vở dạy tiếng Việt và kho tàng truyền thống văn hóa Việt mà chúng ta phải gìn giữ cho thế hệ mai sau.”
Các hội đoàn đến tham dự gồm có có CLB Hùng Sử Việt San Diego, Hội Giáo Chức California, các hội ái hữu cựu học sinh trung học Trưng Vương, Gia Long, Bưởi-Chu Văn An, Petrus Ký… gia đình cố Giáo Sư Song Thuận, nhóm hát Quỳnh Hoa, và nhiều người khác. [đ.d.]
MADRID, Tây Ban Nha (NV) – Góc khuất từ cuộc chia tay giữa Carlos Alcaraz và huấn luyện viên Ferrero, người đã gắn bó với tay vợt số 1 thế giới trong hầu hết các danh hiệu, mới đây đã được tiết lộ, là do sự can thiệp quá sâu của ông Carlos Alcaraz Gonzalez, cha của Alcaraz, theo Tennis365 ngày 31 Tháng Mười Hai, 2025.
Alcaraz (áo hồng) ôm huấn luyện viên Ferrero sau trận chung kết đánh bại Sinner, đoạt chức vô địch US Open 2025, không ai nghĩ sau đó không lâu, thầy trò họ lại phải chia tay. (Hình: Matthew Stockman/Getty Images)
Ngôi sao quần vợt số 1 thế giới Alcaraz giành được 24 danh hiệu đơn trong đó có sáu giải Grand Slam và tám giải ATP Masters 1000, hai lần giữ vị trí số 1 thế giới, đồng thời hai lần được vinh danh là “Tay Vợt Xuất Sắc Nhất” năm 2022 và 2025 của ATP.
Song song với thành tích của Alcaraz, huấn luyện viên Ferrero cũng được vinh danh là Huấn Luyện Viên Xuất Sắc Nhất năm 2022 và 2025. Điều đó chứng tỏ trong chuỗi thành tích xuất sắc của tay vợt người Tây Ban Nha luôn có bóng dáng và sự đồng hành của người thầy gắn bó với Alcaraz suốt bảy năm thâu tóm các danh hiệu của tay vợt này.
Thế thì tại sao mọi thứ đang diễn ra suôn sẻ lại bất ngờ có cuộc chia tay khiến giới quần vợt sốc nặng?
Mới đây, tay vợt người Nga từng hai lần vô địch Grand Slam, Yevgeny Kafelnikov lên tiếng về việc cha của Alcaraz là ông Alcaraz Gonzalez đã can thiệp quá sâu vào công việc chuyên môn của hai thầy trò Ferrero-Alcaraz. Đặc biệt là khi tay vợt số 1 thế giới thu hoạch về hàng loạt những thành tích thì sự can thiệp càng thô bạo hơn khiến huấn luyện viên Ferrero không thể tiếp tục đồng hành với học trò Alcaraz.
Những ngày qua, trong cộng đồng quần vợt tiết lộ thêm về những căng thẳng và cãi vã xảy ra giữa những người thân của Alcaraz với huấn luyện viên Ferrero, trong đó “hăng” và mạnh nhất là ông Alcaraz Gonzalez.
Cuộc cãi vã được tường thuật là xảy ra trong một thời gian khá dài và những bất đồng từ hai phía có lúc đã lên đến đỉnh điểm.
Tay vợt người Nga, Kafelnikov lên tiếng một cách thẳng thắn: “Sai lầm lớn nhất là khi phụ huynh can thiệp quá sâu vào lĩnh vực chuyên môn của con cái mình khi họ đang được kiểm soát với quá trình huấn luyện bài bản cùng những mục tiêu cụ thể với huấn luyện viên.”
Yevgeny Kafelnikov lên tiếng với truyền thông: “Tôi không biết lai lịch của ông Alcaraz Gonzalez, nhưng tôi kịch liệt phản đối sự can thiệp của ‘người lớn’ vào con em mình là vận động viên chuyên nghiệp.” Tay vợt người Nga còn đưa ra dẫn chứng: “Trong gia đình tôi, cha tôi chưa bao giờ quyết định những vấn đề thuộc về chuyên môn của tôi. Ông không bao giờ can thiệp vào việc tôi trả bao nhiêu tiền cho huấn luyện viên hay huấn luyện viên của tôi phải thế này, thế nọ với tôi…”
Ông Alcaraz Gonzalez (trái) cha của Alcaraz cùng con trai với chiếc cúp vô địch US Open 2025. (Hình: Clive Brunskill/Getty Images)
Thông tin trên khiến nhiều người trách cứ Alcaraz đã trưởng thành và bước lên hàng ngũ những tay vợt hàng đầu thế giới, nhưng ngay đến chuyện đồng hành cùng với huấn luyện viên của mình cũng bị “người lớn” chi phối.
Tại sao Alcaraz rất mạnh mẽ trên sân lại không thể mạnh mẽ với cha mình bằng sự quyết đoán của riêng mình với huấn luyện viên có tâm, có tầm và đã có đầy đủ những danh hiệu cùng với mình?
Đó là câu hỏi chung từ những nhà chuyên môn lo lắng cho tương tai của Alcaraz khi chia tay với huấn luyện viên Ferrero. (Yến Nhi) [dt]
Tổng Thống Trump vào ngày 2 Tháng Giêng, 2026 vẫn cho rằng thuế quan cần thiết cho an ninh quốc gia, dù chính quyền ông liên tục thay đổi chính sách về thuế quan với các nước khác
PARIS, Pháp (NV) – Cảnh sát phụ trách an ninh cho Đội Tuyển Bóng Đá Pháp nhận án kỷ luật bằng hình thức nghỉ hưu sớm vì nhận món “quà tặng” của đội trưởng đội tuyển Pháp, Mbappe, theo Mundo Deportivo ngày 31 Tháng Mười Hai, 2025.
Sở dĩ truyền thông đào sâu thêm sự vụ xảy ra từ sau World Cup 2022 là vì đến ngày cuối năm 2025 “án” mới được thi hành với cảnh sát (được giấu tên) nhận “quà tặng” từ ngôi sao Mbappe.
Trong số những phần thưởng của Mbappe tại World Cup 2022, có cả Chiếc Giày Vàng và anh đã trích phần thưởng cá nhân của mình làm quà tặng cảnh sát gắn bó với đội tuyển Pháp. (Hình: Catherine Ivill/Getty Images)
Món “quà tặng” là hiện kim với con số 60,300 euro (tương đương $70,750) do đội trưởng đội tuyển Pháp trích ra từ phần thưởng tại World Cup 2022 mà đội tuyển Pháp về vị trí hạng nhì thế giới, còn cá nhân Mbappe thì đoạt Chiếc Giày Vàng.
“Quà tặng” trên được thực hiện qua giao dịch bằng séc và sau đó được ngân hàng báo cáo lên cơ quan Tình Báo Tài Chính thuộc Bộ Tài Chính Pháp. Từ báo cáo trên dẫn tới việc mở điều tra của cơ quan tư pháp của Pháp.
Kết quả là cảnh sát thực hiện công tác an ninh cho đội tuyển Pháp “nhận quà” của Mbappe bị triệu tập trước hội đồng kỷ luật hồi Tháng Mười, 2025. Ban đầu hội đồng kỷ luật không thông báo biện pháp xử phạt nào, nhưng đến đầu Tháng Mười Hai, 2025, thì lại triệu tập cảnh sát và đưa ra quyết định áp dụng “án” nghỉ hưu sớm, với lý do là cảnh sát nhận quà không báo cáo với cấp trên về khoản tiền lớn mình được nhận.
Luật sư của cảnh sát, ông Jean-Baptiste Soufron bảo vệ thân chủ mình khi thông tin với báo chí, khẳng định khoản tiền “quà tặng” này hoàn toàn hợp pháp và không thuộc diện phải khai báo.
Báo chí Pháp cũng đưa ra những bình luận rằng đó không thể xem là hối lộ vì nếu cảnh sát bị buộc tội hối lộ thì Mbappe phạm tội đưa hối lộ. Hơn nữa với món quà chia sẻ từ phần thưởng của mình và Mbappe không nhờ vả gì, cũng không liên quan đến chuyện phi pháp, thì không thể xem là hối lộ và nhận hối lộ.
Mbappe trong màu áo câu lạc bộ Real Madrid, áy náy khi cảnh sát nhận “quà tặng” của anh phải chịu hình phạt về hưu sớm. (Hình: Angel Martinez/Getty Images)
Đồng quan điểm với Luật Sư Soufron, cựu Tỉnh Trưởng Abdel Aissou, lập luận vụ việc mà Hội Đồng Kỷ Luật Cảnh Sát Quốc Gia Pháp đưa ra không vững về mặt pháp lý và việc buộc sĩ quan của mình phải về hưu sớm là vô lý. Ông Abdel Aissou còn phân tích rằng khoản tiền tặng là hợp pháp và không bị tranh chấp. Từ đó ông đặt ra câu hỏi về động cơ “quấy nhiễu” một sĩ quan trong ngành với “án” buộc nghỉ hưu sớm.
Hay tin trên, ngôi sao Mbappe đang thi đấu cho câu lạc bộ Real Madrid cảm thấy rất áy náy vì món quà từ tấm lòng của mình lại ảnh hưởng đến cảnh sát vẫn gắn bó với đội.
Theo báo chí Pháp, cảnh sát phải về hưu sớm đã làm thủ tục nghỉ hưu và rời ngành vào ngày 31 Tháng Mười Hai, 2025, và sẽ ký hợp đồng ngắn hạn với Liên Đoàn Bóng Đá Pháp. Nếu không có gì thay đổi vào giờ chót, cảnh sát này sẽ tiếp tục làm việc tại World Cup 2026 trong vai trò của một nhân viên an ninh nhưng không mang mác cảnh sát Pháp. (Anh Khoa) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Việt Nam bác bỏ cáo buộc từ giới dư luận viên rằng sách giáo khoa Lịch Sử và Địa Lý lớp Năm “không dạy về Quang Trung mà chỉ có Nguyễn Ánh.”
Vua Gia Long, tức Nguyễn Phúc Ánh, người sáng lập triều Nguyễn, đồng thời là đối thủ chính trị của Hoàng Đế Quang Trung, tức Nguyễn Huệ.
Tranh cãi xảy ra quanh cuốn sách giáo khoa Lịch Sử và Địa Lý lớp Năm của bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống.” (Hình: Chụp qua màn hình)
Từ vài tháng qua, giới dư luận viên đồng loạt lên tiếng xúc phạm Vua Gia Long, Tả Quân Lê Văn Duyệt… và cho rằng việc nhà cầm quyền Việt Nam từng bước nhìn nhận lại phẩm chất của những nhân vật này là “lật sử.”
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 2 Tháng Giêng, cuốn sách giáo khoa Lịch Sử và Địa Lý lớp Năm của bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” gây bàn tán, với một số ý kiến cho rằng chỉ dạy về Nguyễn Ánh mà không dạy về Quang Trung và phong trào Tây Sơn.
Dư luận viên cho rằng đây là “một sai sót, làm sai lệch lịch sử.”
Đại diện Bộ Giáo Dục giải thích, bài “Sự ra đời của nhà Nguyễn” trong sách giáo khoa lớp Năm là “phù hợp với mạch lịch sử và mục tiêu chương trình, không thể tách rời khỏi tổng thể nội dung đã học ở các lớp trước và sẽ tiếp tục học ở các lớp sau.”
“Thông tin cho rằng bộ sách ‘Kết nối tri thức với cuộc sống’ không dạy hoặc coi nhẹ Quang Trung, phong trào Tây Sơn là bóp méo thông tin và vu khống có chủ đích,” thông cáo của bộ nêu trên viết.
Cơ quan này cho biết thêm, các bài học về Quang Trung và phong trào Tây Sơn được bố trí trong sách lớp Tám và lớp Mười Một.
Trong khi đó, bài học về nhà Nguyễn và Nguyễn Ánh được bố trí theo mạch lôgic lịch sử ở lớp Năm, lớp Bảy, lớp Tám và lớp Mười Một.
Lăng Vua Gia Long (Thiên Thọ Lăng) tại Huế. (Hình: Trang web Sở Du Lịch Huế)
Đáng nói, Bộ Giáo Dục đề nghị Bộ Công An “xác minh, làm rõ động cơ, mục đích của việc tạo dựng, phát tán các thông tin, bình luận thất thiệt, xuyên tạc nội dung lịch sử trong sách giáo khoa để xử lý nghiêm các vi phạm, nhằm bảo đảm an ninh chính trị trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.”
Cũng trong hôm 2 Tháng Giêng, trang Facebook của bộ này công khai danh sách các Facebooker bị cáo buộc “đưa tin thất thiệt” bao gồm nhà thơ Bùi Chí Vinh, “Thăng Long TV FC,” “Huỳnh Hoa,” “Quốc Hoằng Bùi,” “Dung Kiều Nguyễn”…
Hình chụp màn hình các bài đăng trên những trang này bị Bộ Giáo Dục gạch chéo như một sự phủ nhận. (N.H.K) [dt]
ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách Đà Nẵng loan báo chuyển đổi công năng bến du thuyền của ông Phan Văn Anh Vũ, tự Vũ “Nhôm,” thành công trình công cộng trong lúc ông ta chưa xuất hiện sau khi có tin đồn được ra tù sớm.
Theo báo VnExpress hôm 2 Tháng Giêng, bến du thuyền tọa lạc bên sông Hàn, do công ty IVC của ông Vũ đầu tư xây dựng, hoàn thành vào năm 2017 nhưng chưa kịp khai trương thì ông ta bị bắt.
Bến du thuyền của ông Phan Văn Anh Vũ nằm ở vị trí đắc địa tại thành phố Đà Nẵng. (Hình: VnExpress)
Đây là dự án lấn sông với diện tích mặt đất 2,100 mét vuông, diện tích mặt nước 1,900 mét vuông, được cấp phép và xây dựng dưới thời ông Nguyễn Xuân Anh làm bí thư Thành Ủy Đà Nẵng.
Công trình được ghi nhận tọa lạc ở vị trí đắc địa, giữa tòa nhà Trung Tâm Hành Chính Đà Nẵng và trụ sở Hội Đồng Nhân Dân thành phố, phía Đông giáp sông, phía Tây giáp đường Bạch Đằng, phía Nam nhìn ra cầu quay sông Hàn, phía Bắc giáp với cảng sông Hàn.
Tuy nhiên, do bỏ hoang lâu ngày, nhiều hạng mục của bến du thuyền xuống cấp, tường ốp đá trở thành nơi vẽ graffiti, sàn gỗ bị bong tróc, mục nát, hồ nước tiểu cảnh thành ao nước tù, đường cống thoát nước thành nơi xả rác…
Tường ốp đá của bến du thuyền trở thành nơi vẽ graffiti. (Hình: VnExpress)
Đại diện Sở Xây Dựng ở Đà Nẵng cho biết đã làm việc với công ty IVC về việc thu hồi đất.
Dự kiến chi phí thu hồi là 100 tỷ đồng ($3.8 triệu), gồm bồi hoàn giá trị công trình, nhưng không bồi thường đất thuê.
Trong một diễn biến khác, hồi đầu Tháng Mười Hai năm ngoái, ít nhất hai nguồn tin khả tín về chính trường Việt Nam xác nhận ông Phan Văn Anh Vũ và ông Đinh La Thăng (cựu bí thư Thành Ủy TP.HCM) được “âm thầm đặc xá,” dù cả hai đều bị kết án tổng cộng 30 năm tù mỗi người.
Ông Thăng được cho là ra tù dịp 2 Tháng Chín trong lúc ông Vũ được trả tự do hồi cuối Tháng Mười.
Cả hai ông đều không có tên trong danh sách tù nhân được công bố đặc xá, tức thả tù trước hạn.
Trang Facebooker Hoàng Dũng hôm 4 Tháng Mười Hai đưa tin và mô tả ông Vũ là “doanh nhân kiêm sĩ quan an ninh, được trở về với nhân dân.” Theo một nguồn tin khác của nhật báo Người Việt, ông Vũ được thả tù sớm với lý do “chữa bệnh nan y” sau khi gia đình ông ta “chạy” được hồ sơ bệnh án.
Tờ Tuổi Trẻ hồi cuối năm 2018 xác nhận gia đình ông Vũ nộp 203 tỷ đồng ($7.7 triệu) tiền “khắc phục hậu quả.”
Theo thông lệ tại Việt Nam, tù nhân nộp càng nhiều tiền “khắc phục hậu quả” thì càng có cơ hội được giảm án hoặc đặc xá.
Ngoài hai ông Vũ “Nhôm” và Đinh La Thăng, hai trường hợp khác được “âm thầm đặc xá” gần đây gây nhiều chú ý là ông Trần Quí Thanh (chủ tịch tập đoàn Tân Hiệp Phát) và ông Trịnh Văn Quyết (cựu chủ tịch hội đồng quản trị tập đoàn FLC kiêm chủ tịch hãng hàng không Bamboo Airways). (N.H.K) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bộ Công Thương Việt Nam xác nhận Mỹ quyết định hoãn việc tăng thuế đối với một số sản phẩm gỗ thành phẩm, gồm ghế bọc nệm, tủ bếp và tủ nhà tắm nhập cảng từ Việt Nam, từ ngày 1 Tháng Giêng sang 1 Tháng Giêng, 2027.
Tờ Tuổi Trẻ hôm 2 Tháng Giêng cho biết, theo “Tuyên Bố 10976” ban hành hồi Tháng Chín, 2025, các sản phẩm gỗ Việt Nam đang chịu mức thuế 10% đối với gỗ nguyên liệu và 25% đối với các mặt hàng chế biến sâu, dự kiến tăng mạnh từ đầu năm 2026 lên mức tương ứng 30% và 50%.
Một xưởng đồ gỗ tại Việt Nam. (Hình minh họa: Tuổi Trẻ)
Như vậy, việc Mỹ lùi thời điểm áp dụng mức thuế cao hơn đồng nghĩa với việc các mức thuế hiện hành cho đồ gỗ nhập cảng từ Việt Nam tiếp tục duy trì.
Phía Mỹ cho biết quyết định nêu trên nhằm “tạo dư địa cho các cuộc đàm phán thương mại đang khai triển,” đồng thời “phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh kinh tế và ổn định chuỗi cung ứng.”
Đáng lưu ý, mức thuế điều chỉnh trong tương lai được cho là “tùy thuộc vào kết quả đàm phán,” cho thấy thuế quan đối ứng tiếp tục được dùng như một công cụ thương lượng chiến lược, thay vì chỉ là biện pháp bảo hộ.
Đại diện Bộ Công Thương Việt Nam cho rằng cần hiểu rõ bản chất đây không phải là việc hoãn áp thuế, mà chỉ là “hoãn tăng thuế.”
Mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, xuất cảng đồ gỗ Việt Nam sang Mỹ được ghi nhận vẫn duy trì đà tăng trưởng trong năm ngoái.
Từ Tháng Giêng đến Tháng Chín năm ngoái, kim ngạch xuất cảng đồ gỗ nội thất của Việt Nam được ghi nhận đạt $10 tỷ. (Hình minh họa: VnEconomy)
Quyết định của Mỹ tạm hoãn tăng thuế trong vòng một năm được cho là có ý nghĩa giúp doanh nghiệp trong ngành gỗ Việt Nam tránh được cú sốc thuế ngay từ đầu năm.
Từ đó, các doanh nghiệp có khả năng duy trì đơn hàng, ổn định giá bán và có thêm thời gian điều chỉnh chiến lược thị trường.
Bộ Công Thương cho rằng, năm 2026 với ngành gỗ Việt Nam là giai đoạn “tạm ổn nhưng chưa an toàn,” đòi hỏi chủ doanh nghiệp phải theo dõi sát sao chính sách thuế và chuẩn bị kịch bản ứng phó trong dài hạn.
Cũng theo bản tin, tính từ Tháng Giêng đến Tháng Chín năm ngoái, kim ngạch xuất cảng đồ gỗ nội thất của Việt Nam được ghi nhận đạt $10 tỷ. (N.H.K) [dt]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận vụ sập bờ kè sông Ba ở huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây, nay thuộc Đắk Lắk, khiến bốn người thiệt mạng.
Theo báo VnExpress và Thanh Niên hôm 2 Tháng Giêng, sự việc thương tâm xảy ra trong lúc tại khu vực này đang có mưa to vào sáng cùng ngày, và các nạn nhân đang trú mưa.
Hiện trường vụ sập bờ kè sông Ba ở tỉnh Phú Yên trước đây, nay thuộc Đắk Lắk. (Hình: Duy Anh/VnExpress)
Bốn người xấu số là hai vợ chồng cao niên, có gia cảnh khó khăn, sống ở địa phương.
Vào khoảng 9 giờ rưỡi sáng, ông Bùi Xuân Vạn, 64 tuổi, cùng vợ và và vợ chồng ông Đỗ Xuân Hữu đi trồng keo tại cánh đồng ven sông Ba, thôn Lạc Mỹ.
Lúc đó, trời đổ mưa to, cả bốn người chạy vào trú dưới đoạn bờ kè bị hở hàm ếch do sạt lở trước đó.
Sau chừng 10 phút, bờ kè bất ngờ đổ sập, mảng bêtông dài hơn 30 mét, rộng 3, 4 mét đè lên hai vợ chồng.
Một số người làm đồng gần đó chạy đến định cứu giúp các nạn nhân nhưng không thể đến gần do mảng bêtông quá lớn.
Nhà chức trách sau đó đến hiện trường, dùng thiết bị nâng các tấm đan, đưa bốn thi thể ra ngoài.
Những người hiếu kỳ tụ tập tại hiện trường. (Hình: Thanh Niên)
Theo lời một số nhân chứng, bờ kè này được đưa vào sử dụng nhiều năm, vừa chống xói lở vừa phục vụ việc đi lại của người dân.
Đợt thủy điện xả lũ hồi trung tuần Tháng Mười Một năm ngoái khiến bờ kè bị hư hỏng, xuất hiện đoạn hở hàm ếch dài hơn 50 mét.
Trước khi vụ việc xảy ra, một chiếc xe hơi chạy qua vị trí sập.
Tại khu vực sạt lở không hề có bảng cảnh báo nguy hiểm.
Giới chức xã Sơn Thành, tỉnh Đắk Lắk, cho biết họ đã cắm bảng cấm trong lúc chờ sửa chữa, nhưng bị tháo dỡ, chưa rõ lý do tại sao.
Nhà chức trách loan báo mở cuộc điều tra vụ việc gây ra cái chết thương tâm của bốn người cao niên.
Sông Ba bắt nguồn từ núi Ngok Rô, tỉnh Quảng Ngãi, ở độ cao 1,549 mét, là con sông lớn nhất vùng ven biển miền Trung, chảy qua các tỉnh Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk và đổ ra biển tại Tuy Hòa.
Đợt thủy điện xả lũ hồi Tháng Mười Một, nhiều khu vực dọc sông ngập sâu, kè bờ sông bị cuốn trôi, gây thiệt hại nhân mạng nặng nề. (N.H.K) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bộ Công An Việt Nam loan báo vụ bắt giữ ông Nhâm Văn Tuấn, tù nhân vượt ngục hồi Tháng Mười Một, 2015, cùng một tù nhân “nổi tiếng” khác là Triệu Quân Sự.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 2 Tháng Giêng, thời điểm vượt ngục, tù nhân Tuấn đang thụ án 28 năm tù về các tội “cướp tài sản,” “lừa đảo chiếm đoạt tài sản,” và “cố ý gây thương tích.”
Tù nhân Nhâm Văn Tuấn (thứ nhì, từ trái) bị bắt tại Lào và áp giải về phi trường Nội Bài. (Hình: Bộ Công An)
Sau vụ vượt ngục, tù nhân Triệu Quân Sự bị bắt ngay, còn tù nhân Tuấn vượt biên sang Lào và bị Cơ Quan Điều Tra Hình Sự Quân Khu 5 phát lệnh truy nã với cáo buộc “trốn khỏi nơi giam giữ.”
Quân Khu 5 gồm 11 tỉnh, thành thuộc khu vực duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên, bao gồm: Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, và Đắk Nông.
Chi tiết này cho thấy tù nhân Tuấn là người của quân đội.
Theo bản tin, tù nhân Tuấn bị Bộ Quốc Phòng phối hợp với cơ quan đại diện Bộ Công An Việt Nam tại Lào bắt giữ tại nước này hôm 1 Tháng Giêng.
Sau đó, ông ta bị áp giải về phi trường Nội Bài, Hà Nội, trước khi đưa về trại tạm giam quân sự Quân Khu 5.
Không rõ vì sao phải mất 10 năm, Bộ Công An mới lần ra dấu vết tù nhân Tuấn đang trốn tại Lào.
Tù nhân Nhâm Văn Tuấn. (Hình: Bộ Công An)
Trong một vụ tương tự, theo báo Pháp Luật TP.HCM hồi giữa Tháng Mười Hai năm ngoái, tù nhân Lý Văn Vũ, 36 tuổi, quê Thái Nguyên, bị bắt tại phường Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh, sau hơn nửa năm vượt ngục tại nhà tù Yên Hạ, tỉnh Sơn La rồi vượt biên sang Cambodia.
Tù nhân Vũ bị coi là “đặc biệt nguy hiểm” do có nhiều tiền án tiền sự và từng dùng súng chống trả nhà chức trách.
Nam tù nhân trốn khỏi nhà tù Yên Hạ, tỉnh Sơn La, vào ngày 22 Tháng Năm, trong một buổi lao động ngoài trời.
Hàng trăm công an viên được huy động truy tìm tù nhân Vũ trong nhiều tháng qua nhưng bất thành. Người này được cho là liên tục thay đổi nơi ẩn náu, di chuyển qua nhiều tỉnh phía Bắc, có thời điểm lẩn trốn 14-15 ngày trong rừng chỉ uống nước và ăn trái dại.
Trên đường bỏ trốn, tù nhân Vũ trộm một chiếc xe gắn máy rồi chạy qua các tỉnh Sơn La, Hòa Bình, Phú Thọ, sau đó vượt biên sang Cambodia.
Một thời gian sau, ông này tìm đường quay về Việt Nam, đi qua nhiều tỉnh, thành trước khi được nhìn thấy xuất hiện ở tỉnh Hà Tĩnh.
Vào trưa ngày 11 Tháng Mười Hai, tù nhân Vũ được ghi nhận hiện diện tại phường Vũng Áng của tỉnh này. Người dân địa phương báo công an đến khống chế, bắt giữ ông ta.
Khi bị đưa về đồn, tù nhân Vũ khai rằng ông ta thường chỉ ra ngoài ban đêm, chọn đường rừng, ngủ tại nhà hoang hoặc nghĩa địa để tránh bị phát giác.
Tù nhân Lý Văn Vũ sau đó bị dẫn giải về nhà tù Yên Hạ trong lúc nhà chức trách mở cuộc điều tra về cuộc vượt ngục và trốn chạy của ông ta.
Đến nay, tù nhân Triệu Quân Sự, 34 tuổi, quê Thái Nguyên, được ghi nhận lập kỷ lục vượt ngục, bốn lần vào các năm 2014, 2015, 2020 và 2022.
Ông ta hiện đang thụ án tù chung thân với các tội danh “giết người, trộm cắp tài sản, đào ngũ, trốn khỏi nơi giam giữ và cố ý gây thương tích.”
Báo Lao Động hồi năm 2022 mô tả tù nhân Triệu Quân Sự là “đối tượng rất manh động và nguy hiểm,” và có “biểu hiện tâm lý không bình thường.”
Bản tin viết rằng không thể để tù nhân Sự “xem thường pháp luật, coi pháp luật như trò đùa,” đồng thời yêu cầu kiểm điểm lãnh đạo nhà tù quân sự khu vực miền Bắc (T974) ở tỉnh Thanh Hóa vì đã để tù nhân này đào thoát. (N.H.K) [dt]
Ciputra, tên của khu biệt thự xa xỉ nhất Hà Nội đang là biểu tượng của sự thành đạt vượt bậc của những người sinh sống tại Hà Nội được sở hữu nhà trong khu biệt thự này.
Ít ra, cho đến nay, Ciputra đã từng gắn liền với hai tên tuổi quan chức cao cấp nhất trong hệ thống quyền lực của chế độ Cộng Sản Việt Nam. Một là ông Nguyễn Phú Trọng, trong vai trò Bí thư Thành ủy Hà Nội khi duyệt xét giá đất rẻ một cách vô lý, đáng ngờ khi Ciputra lúc ấy chỉ đang là dự án.
Khu đô thị mới ở quận Từ Liêm thuộc hạng xa xỉ nhất Hà Nội. Ít tiền hơn thì ở căn hộ cao cấp trên tòa cao ốc. Nhiều tiền thì mua biệt thự với giá trung bình từ 2 triệu USD đến 10 triệu USD. (Hình: Ciputra)
Tuy nhiên, sự kiện ông Nguyễn Phú Trọng qua đời vào Tháng Bảy 2024 khi đang đương chức Tổng Bí thư đã giúp khép lại hồ sơ Ciputra đầy tai tiếng, khi trước đó chỉ vài tháng, Bộ Công an đã bắn tin tái điều tra hồ sơ tiêu cực này. Và hai là ông Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an hiện nay.
Thật vậy, việc lộ thông tin ông Lương Tam Kỳ, cha ruột ông Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an Việt Nam đang cư trú trong trong căn biệt thự có giá trị cao nhất có thể lên đến 10 triệu USD (tức khoảng 263 tỷ đồng Việt Nam – theo tỷ giá hiện nay), tại khu Ciputra, Hà Nội, đang gây chấn động dư luận. Không chỉ vì giá trị tài sản quá lớn so với thu nhập bình quân của cán bộ ngành công an, mà vì câu hỏi hiển nhiên mà ai cũng phải đặt ra: Một cựu cán bộ, cho dù là cha của quan chức cấp cao, đã lấy đâu ra tiền để sở hữu căn biệt thự xa xỉ bậc nhất Hà Nội?
Câu hỏi này xuất hiện đúng vào thời điểm hệ thống chính trị đang bước vào giai đoạn kê khai tài sản, hạn cuối cùng vào ngày 31 Tháng Mười Hai 2025, theo các quy định pháp luật về phòng, chống tham nhũng. Nhưng thay vì việc kê khai tài sản quan chức giúp củng cố sự minh bạch trong hệ thống công quyền, thì sự kiện Ciputra lại làm bộc lộ thêm một sự thật, rằng: Kê khai tài sản ở Việt Nam không hề có giá trị chống tham nhũng như từng được kỳ vọng.
Luật pháp vô hiệu
Theo Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 của CSVN, Nghị định 130/2020/NĐ-CP, tất cả những quan chức từ phó trưởng phòng trở lên tại các cơ quan công quyền đều phải kê khai tài sản. Gồm: Cán bộ, công chức; Sĩ quan lực lượng vũ trang (quân đội, công an); Lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước; Ứng cử viên đại biểu Quốc hội, Hội đồng Nhân dân; Quan chức Đảng Cộng sản các cấp.
Tài sản phải kê khai bao gồm: Nhà đất, biệt thự, công trình gắn liền với đất; Kim khí quý, đá quý, tài sản giá trị từ 50 triệu đồng trở lên; Tài khoản ngân hàng và tài sản ở nước ngoài; Thu nhập tăng thêm so với kỳ kê khai trước.
Tuy vậy, nhược điểm chí tử của pháp luật rất dễ nhận thấy nằm ở hai điểm, đó là: (1) Kê khai tài sản nhưng chỉ “công khai” trong nội bộ cơ quan, không công khai cho nhân dân/người chủ của đất nước được biết để có thể kiểm tra, giám sát. (2) Và sự kiểm tra, giám sát cũng chỉ thực hiện trong phạm vi nội bộ với nhau.
Qua đó, công chúng có thể đặt câu hỏi về việc “công khai” kê khai tài sản trong nội bộ, và kiểm tra, giám sát cũng chỉ trong phạm vi nội bộ thì mức độ hiệu quả như thế nào? Câu trả lời chỉ có một: Hiệu quả là con số không (0) !
Vì lẽ: Giả thiết ông Tô Lâm, Tổng Bí thư đảng Cộng Sản kê khai tài sản và bản kê khai ấy được “công khai” trong trụ sở cơ quan Trung ương đảng, thì cán bộ dưới quyền nào “dám” kiểm tra, giám sát bản kê khai tài sản ấy? Cũng vậy, cán bộ dưới quyền nào tại trụ sở Bộ Công an “dám” kiểm tra, giám sát bản kê khai tài sản của ông Lương Tam Quang, Bộ trưởng?
Chính sự không minh bạch trong quy trình “công khai” trong bóng tối đã vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống kê khai tài sản, khiến chúng trở nên hình thức và chỉ có giá trị đối phó với công luận mà thôi.
Biệt thự Ciputra và lỗ hổng của luật pháp
Trở lại trường hợp căn biệt thự triệu đô của ông Lương Tam Kỳ hay con trai, ông Lương Tam Quang. Nếu tài sản này được kê khai mà nhân dân không biết, báo chí không được tiếp cận, không có cơ chế đối chứng độc lập… thì việc kê khai rõ ràng chẳng có ý nghĩa gì cả. Vì rõ ràng, giá trị căn biệt thự vượt trên tất cả mọi thu nhập hợp pháp của ông Lương Tam Kỳ hay ông Lương Tam Quang, thì nguồn gốc nó từ đâu mà ra?
Thậm chí, nó có thể chưa từng được cha con ông Lương Tam Kỳ, Lương Tam Quang thực hiện kê khai và qua mặt hoàn toàn hệ thống kiểm tra, giám sát của Bộ Công an. Như vậy, bản chất hệ thống kê khai tài sản hiện tại có khác gì là một công cụ tự khai – tự kiểm – tự tha, được vận hành trong bóng tối. Không có bất kỳ chuẩn mực kiểm soát nào đúng nghĩa.
Thế giới đã thực hiện kê khai tài sản như thế nào?
Để thấy Việt Nam khác biệt ra sao, cần nhìn sang các quốc gia có chỉ số minh bạch cao và pháp quyền vững mạnh để tham khảo.
Hoa Kỳ: Quan chức liên bang phải công khai thu nhập, tài sản, nguồn thu từ bên thứ ba. Báo chí và công chúng có quyền tiếp cận theo Đạo luật Tự do Thông tin (FOIA). Sự gian dối của quan chức trong kê khai tài sản là một tội danh hình sự.
Hàn Quốc: Theo đạo luật Public Service Ethics Act, thì quan chức phải công khai bản kê khai tài sản trên website chính phủ. Trong trường hợp có biểu hiện lợi ích bất minh sẽ phải đối diện với sự điều tra độc lập bởi Ủy ban Chống tham nhũng và Quyền công dân.
Singapore: Không chỉ buộc kê khai tài sản, mà còn điều tra nguồn gốc hình thành tài sản của quan chức. Cơ quan điều tra có quyền truy xét trong phạm vi 20 năm lịch sử tài chính. Trong trường hợp có sự bất minh thì tài sản bị kê biên ngay cả khi chưa kết án hình sự.
Vương quốc Anh: Quan chức phải kê khai tài sản và cập nhật tức thời mọi thu nhập ngoài lương cơ bản. Mọi sự vi phạm kê khai tài sản đều bị truy tố hình sự và và cấm mọi sự tranh cử.
Thượng tướng Công an Lương Tam Quang được đại tướng Công an Tổng bí thư Tô Lâm phong hàm đại tướng ngày 20 Tháng Mười 2024 chỉ hai tháng 4 ngày sau khi được Tô Lâm đẩy vào Bộ Chính Trị và cho ghế Bộ trưởng. Lương Tam Quang là tay chân thân tín và cùng quê Hưng Yên với Tô Lâm. (Hình: Chinhphu)
Công thức chung của các quốc gia tôn trọng sự minh bạch là thực hiện nghiêm túc việc kê khai, công khai tài sản đi kèm với sự đối chứng độc lập. Nhân dân và báo chí có thể dễ dàng tiếp cận các thông tin để thực hiện việc kiểm tra, giám sát.
Chúng hoàn toàn đối lập với cách mà chế độ CSVN đang áp dụng, rằng kê khai nhưng chỉ công khai, kiểm tra, giám sát hoàn toàn trong phạm vi nội bộ. Công chúng hoặc báo chí không được phép tiếp cận thông tin. Đó là lý do tại sao tài sản công tại các quốc gia chấp nhận sự minh bạch khó trở thành của riêng, còn tại những thể chế thiếu kiểm soát, công sản dễ trở thành tài sản bị quan chức đánh cắp.
“Minh bạch hóa”, giải pháp từ gốc
Để việc kê khai tài sản thành một biện pháp chống tham nhũng thực sự không khó: Công khai toàn bộ kê khai lên Cổng thông tin quốc gia để công chúng, báo chí có thể tiếp cận, kiểm tra, giám sát; Thành lập cơ quan kiểm toán tài sản độc lập, không phụ thuộc vào các đảng phái chính trị và có quyền truy cập hồ sơ ngân hàng, thuế, hải quan; Truy trách nhiệm hình sự đối với kê khai tài sản gian dối; Kiểm soát tài sản thân nhân để tránh tẩu tán, đứng tên người nhà, truy xét nguồn gốc tài sản nghi ngờ bất minh.
Những điều này, nhiều quốc gia tôn trọng sự minh bạch đã thực hiện từ nhiều thập kỷ trước. Chế độ Hà Nội nếu thực sự muốn chống tham nhũng, không cần sáng tạo gì thêm, chỉ cần làm theo các chuẩn mực văn minh đã có.
Tóm lại, căn biệt thự triệu đô tại Ciputra liên quan đến cha con ông Bộ trưởng Bộ Công an không chỉ là câu chuyện về một bất động sản xa xỉ. Nó là hình ảnh thu nhỏ của một thể chế chống tham nhũng chỉ bằng “mõm” (tức lời nói), của một mô hình kê khai tài sản trong bóng tối, không ai nhìn thấy, không ai có thể kiểm tra, giám sát được và cũng không ai phải chịu trách nhiệm gì.
Thật ra, người dân không chống lại việc quan chức giàu có, thậm chí còn hoan nghênh, vì ít ra, quan chức giàu có sẽ ít có động lực tham nhũng. Nhưng người dân kiên quyết chống lại việc quan chức giàu có một cách bất minh, không thể giải thích được nguồn gốc những khối tài sản khổng lồ trong khi chúng quá phi lý so với mức thu nhập hợp pháp của quan chức. Cuối cùng, tài sản bất minh ấy ở đâu ra nếu không phải là của đánh cắp từ nhân dân?
Viết từ Hoa Thịnh Đốn, ngày 29 Tháng Mười Hai 2025
QUẬN CAM, California (NV) – Những ai mới đóng tiền bảo hiểm xe cộ sẽ dễ dàng nhận ra giá đã tăng vọt. Thống kê cho thấy ở thời điểm cuối năm 2025, chi phí cho một hợp đồng bảo hiểm toàn diện trung bình ở Mỹ đã lên tới $2,670. Vì vậy, nhiều người lái xe đã tìm kiếm các lựa chọn mua bảo hiểm “không truyền thống.”
Theo trang mạng unionrayo.com, Costco hiện đang có bán bảo hiểm xe hơi. Và không có gì đáng ngạc nhiên khi nhà bán lẻ khổng lồ này bán bảo hiểm xe hơi giá rẻ, giống như họ đã làm với xăng, vỏ xe, bình điện xe hơi. Bảo hiểm Costco có thực sự đáng giá?
Costco có bán bảo hiểm xe cộ với giá rẻ. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)
Thực ra, giá bảo hiểm xe hơi tăng vì những lý do chính đáng. Xe hơi ngày càng tối tân với các bộ phận đắt tiền hơn, nhiều công nghệ tiên tiến hơn, nhiều tiện ích hơn. Xe hơi cũng đắt hơn vì lý do lạm phát, chính sách thuế quan. Các công ty bảo hiểm buộc phải tăng giá bảo hiểm để bù chi phí bồi thường khi tai nạn xảy ra.
Costco có bán bảo hiểm xe hơi (https://www.costco.com/auto-home-insurance-services.html), nhưng không phải là một công ty bảo hiểm. Họ cung cấp thương hiệu quen thuộc đối với hầu hết các gia đình Mỹ. Đằng sau Costco là Connect, được hỗ trợ bởi American Family Insurance, là một công ty nổi tiếng trong ngành. Vì vậy, có thể xem như người lái xe mua một hợp đồng bảo hiểm tiêu chuẩn với nhãn hiệu Costco.
Hợp đồng bảo hiểm Costco bao gồm:
Trách nhiệm pháp lý
Đụng xe
Bảo hiểm toàn diện
Bảo hiểm người lái xe không có bảo hiểm
Chi phí y tế
Hỗ trợ bên đường
Thuê xe
Chỗ ở (nếu gặp tai nạn xa nhà.)
Dịch vụ bảo hiểm xe cộ Costco chỉ dành cho các thành viên Costco. Đặc biệt là thành viên Executive có thể được hưởng các khoản giảm giá bổ sung, các mức giá rẻ. Những ai có lịch sử lái xe tốt giá có thể còn tốt hơn. Trung bình, bảo hiểm xe hơi toàn diện của Costco có mức giá khoảng $1,500–$2,700 mỗi năm, rẻ hơn mức trung bình toàn quốc đối với những người lái xe tốt. Để có được mức giá chính xác, nên liên hệ với nhân viên để nhận báo giá cụ thể.
Tất nhiên bảo hiểm Costco cũng có một số nhược điểm. Đây không phải là một loại bảo hiểm đa dạng. Những ai cần mua một số bảo hiểm đặc biệt, thí dụ như bảo hiểm cho dịch vụ xe chở khách, bảo hiểm dựa trên số dặm đi… sẽ không tìm thấy ở Costco. Một điều nữa là bảo hiểm Costco hiện không bán ở tất cả các tiểu bang. Ví dụ, California, Florida hiện không còn chấp nhận các hợp đồng bảo hiểm mới. Ngoài ra, Costco không có ứng dụng trên điện thoại di động, có thể gây bất tiện cho những người muốn thực hiện mọi việc qua điện thoại.
Nói tóm lại, các thành viên Costco có thể thử xem xét báo giá từ dịch vụ bảo hiểm xe cộ của Costco, để tập trung nhiều dịch vụ của gia đình dưới một thương hiệu nổi tiếng. Tuy nhiên, việc nghiên cứu, so sánh nhiều lựa chọn bảo hiểm khác nhau vẫn là cách thông minh trong thời buổi giá cả tăng như hiện nay. (HD)
