ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Hôm 8 Tháng Mười, Cơ Quan An Ninh Điều Tra Công An Tỉnh Đắk Lắk đã khởi tố, bắt giữ ông Y Nuen Ayŭn, 58 tuổi, ở buôn Puăn B, xã Ea Phê, với cáo buộc “phá hoại chính sách đại đoàn kết.”
Báo Tuổi Trẻ dẫn tin từ công an cho rằng, từ năm 2019, ông Y Nuen Ayŭn tham gia Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên, bị quy chụp là “tổ chức núp bóng tôn giáo” để hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia.
Ông Y Nuen Ayŭn lúc bị bắt. (Hình: VNExpress)
Đến năm 2021, ông Y Nuen Ayŭn được bầu làm trưởng Ban Điều Hành Hội Thánh Tin Lành Đấng Christ Tây Nguyên.
Theo cáo buộc của Cơ Quan An Ninh Điều Tra, trong thời gian hoạt động, ông Y Nuen Ayŭn đã nhiều lần “cung cấp thông tin bịa đặt về vấn đề sinh hoạt tôn giáo Tây Nguyên, vu khống chính quyền gây khó khăn cho người dân…”
Cụ thể, ông Y Nuen Ayŭn bị cáo buộc vu khống chính quyền “đàn áp tôn giáo,” tổ chức các buổi sinh hoạt, cầu nguyện trực tuyến nhằm lôi kéo người “tham gia chống phá.”
Bản tin nói, dù đã được công an “giáo dục, răn đe,” nhưng ông Y Nuen Ayŭn vẫn tiếp tục lôi kéo kích động người Thượng tại tỉnh Đắk Lắk “tham gia hoạt động FULRO [Mặt Trận Thống Nhất Đấu Tranh Của Các Sắc Tộc Bị Áp Bức] nhằm thành lập Nhà Nước Đêga ở khu vực Tây Nguyên, gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.”
Trước đó, hôm 7 Tháng Năm vừa qua, bị cáo Y Pó Mlô, tên khác là Ama Thơi, 64 tuổi, ở huyện Krông Năng trước đây, cũng đã bị Tòa Án Tỉnh Đắk Lắk kết án bảy năm rưỡi tù với cáo buộc “chống phá chính quyền, phá hoại chính sách đại đoàn kết.”
Phiên tòa xử bị cáo Y Pó Mlô, tên khác là Ama Thơi. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Báo Pháp Luật TP.HCM dẫn cáo trạng quy chụp rằng, bị cáo Ama Thơi thường xuyên phát tán tài liệu, kích động người Thượng tại tỉnh Đắk Lắk, “gây chia rẽ người dân với chính quyền, tạo hằn thù, kỳ thị và ly khai dân tộc.”
Cáo trạng cũng nói, trước lúc bị bắt ông Ama Thơi từng bị chính quyền “nhắc nhở nhiều lần, đưa ra kiểm điểm trước nhân dân” nhưng ông này “không thay đổi nhận thức.”
Bản tin mô tả rằng, phán quyết của tòa dành cho ông Ama Thơi “thể hiện sự nghiêm minh, khoan hồng của pháp luật” và “được dư luận ở địa phương rất đồng tình.” (Tr.N) [kn]
CẦN THƠ, Việt Nam (NV) – Hôm 8 Tháng Mười, nước triều cường cao vượt mức báo động 3 đã gây ngập nặng ở nhiều khu vực nội ô thành phố Cần Thơ, làm đảo lộn sinh hoạt, đi lại, buôn bán của người dân.
Theo ghi nhận của báo Dân Việt, nước sông Hậu đạt mức 2.12 mét tràn bờ khiến khu vực đường Bùi Hữu Nghĩa, chợ Bình Thủy, phường Bình Thủy; đường Cách Mạng Tháng Tám, Đoàn Thị Điểm, Nguyễn Văn Cừ đoạn qua cồn Khương, phường Cái Khế; khu vực bến Ninh Kiều, phường Ninh Kiều… ngập nặng. Trong đó, xung quanh chợ Bình Thủy ngập 0.5-1 mét.
Gần 1 km đường Bùi Hữu Nghĩa ở Cần Thơ bị ngập nước từ 0.5-0.8 mét, thậm chí có nơi hơn 1 mét. (Hình: An Bình/VNExpress)
Tại một số khu vực, nước tràn vào nhà dân dâng cao đến nửa người khiến đồ đạc, vật dụng trong nhà bị ngâm nước, người dân không thể nấu ăn, sinh hoạt hàng ngày bị đảo lộn hoàn toàn.
Trong căn nhà nhỏ ở hẻm 29, đường Bùi Hữu Nghĩa, phường Bình Thủy, bà Trần Ngọc Thụy, 71 tuổi, cho biết nước đã ngập liên tục ba ngày qua.
“Sáng nay là nghiêm trọng nhất. Tôi phải kê bếp, nồi cơm điện lên bàn, rồi lên gác gỗ nằm nghỉ, chờ trưa nước rút mới xuống nấu ăn,” bà Thụy nói với báo VNExpress.
Cạnh nhà bà Thụy, anh Trần Phước Lộc, 32 tuổi, phải xây tường từ nền nhà cao lên cả mét chắn ngay cửa ra vào để ngăn nước tràn vào bên trong nhà.
Lội nước đẩy chiếc xe đạp chở các loại bánh tiêu, bánh bò, bánh da lợn… bà Bích Huyền, 42 tuổi, cho biết thường ngày bán ở chợ Bình Thủy, nhưng nhiều ngày qua nơi này ngập sâu nên phải đẩy xe đi bán dạo.
“Mấy ngày qua triều cường dâng cao, hàng bán giảm một nửa, lãi ít, cuộc sống của gia đình chật vật hơn,” bà Huyền than.
Khu vực bán trái cây tại chợ Bình Thủy nước ngập lênh láng, vắng bóng người mua.
Bà Nguyễn Bé Hai, 56 tuổi, cho biết sức mua mấy ngày triều cường giảm 50%-60%, do không có khách đi chợ.
Khu vực bán trái cây tại chợ Bình Thủy, Cần Thơ nước ngập lênh láng, vắng bóng người mua. (Hình: An Bình/VNExpress)
Theo Đài Khí Tượng Thủy Văn Cần Thơ, đây chưa phải là đợt triều cường cao nhất trong năm 2025 ở thành phố này. Đỉnh triều có thể xuất hiện vào cuối Tháng Mười và giữa Tháng Mười Một tới, ở mức từ 2.2-2.3 mét, vượt báo động 3 từ 20-30 cm.
Trong các đợt triều cường năm 2024, nhờ âu thuyền Cái Khế cùng hệ thống các cống ngăn triều, trạm bơm với tổng mức đầu tư 4,500 tỷ đồng ($170.7 triệu) đi vào vận hành đã giúp giảm ngập cho khu vực trung tâm thành phố Cần Thơ.
Tuy nhiên, việc chống ngập của thành phố này được đánh giá “chưa đạt hiệu quả cao,” do đầu tư thiếu đồng bộ, hệ thống thoát nước lạc hậu. (Tr.N) [kn]
GIA LAI, Việt Nam (NV) – Mâu thuẫn trong lúc ăn nhậu, một thanh niên ở xã Bình Dương, tỉnh Gia Lai, lái xe hơi tông vào đối thủ ở trước quán nhậu khiến mẹ của chủ quán thiệt mạng.
Hôm 8 Tháng Mười, Công An Xã Bình Dương đã bắt giữ nghi can Đặng Văn Sang, 27 tuổi, ở thôn Vĩnh Bình, để điều tra về các tội liên quan.
Nghi can Đặng Văn Sang tại cơ quan công an. (Hình: Người Đưa Tin)
Báo Pháp Luật TP.HCM dẫn lời ông Đinh Công Hoàng, chủ tịch xã Bình Dương, cho biết sự việc xảy ra vào khoảng 10 giờ tối 7 Tháng Mười, tại quán Xóm Nhậu ở thị trấn Bình Dương, huyện Phù Mỹ tỉnh Bình Định trước đây.
Hình ảnh camera an ninh tại quán cho thấy, chiếc xe hơi màu trắng do Đặng Minh Sang lái chạy ngang qua trước quán Xóm Nhậu.
Khi vừa qua quán, chiếc xe dừng một lát nhưng sau đó lùi lại một chút, leo lên dải phân cách rồi bất ngờ rú ga lao thẳng vào quán.
Lúc này, trong quán vắng khách. Phía trước quán có ba người đang ngồi. Chiếc xe hơi tông trực diện hai người, trong đó một nạn nhân bị húc văng xa là bà Lương Thị Quyến, 55 tuổi, mẹ của chủ quán Xóm Nhậu, một số người khác hoảng loạn bỏ chạy.
Sau đó, chiếc xe lùi lại chừng 4 mét, nghi can Sang bước xuống rồi bỏ đi. Hai nạn nhân bị thương được đưa đến bệnh viện Đa Khoa Bồng Sơn cấp cứu nhưng bà Quyến đã không qua khỏi.
Tại hiện trường, xe gắn máy, bàn ghế, đồ đạc hư hỏng nặng sau cú tông mạnh,
Theo thông tin điều tra ban đầu, tối 7 Tháng Mười, tại quán Ốc Nướng Ngon ở thôn Dương Liễu Tây, xã Bình Dương, nghi can Sang mâu thuẫn với anh Nguyễn Quang Sơn, 26 tuổi, ở cùng xóm. Tức giận, nghi can Sang lấy dao trong quán rượt đuổi, đánh anh Sơn nhưng được mọi người can ngăn nên dừng lại.
Hiện trường lúc xe hơi lao vào quán Xóm Nhậu ở xã Bình Dương, tỉnh Gia Lai. (Hình: VOV cắt từ video clip)
Khoảng 10 giờ tối cùng ngày, khi anh Sơn đứng trước quán Xóm Nhậu buông lời thách thức, nghi can Sang bực tức ra xe hơi lái với tốc độ cao nhằm tông thẳng vào anh Sơn. Tuy nhiên, anh Sơn kịp né tránh nên chiếc xe hơi sẵn đà lao thẳng vào quán Xóm Nhậu đâm trúng người như trên.
Theo ông Hoàng, sau khi gây án, nghi can Sang đã ra cơ quan công an trình diện. Kết quả kiểm tra nồng độ cồn và ma túy cho thấy, nghi can Sang không uống rượu bia, âm tính với ma túy.
Hiện sự việc đang được Công An Tỉnh Gia Lai tiếp tục lấy lời khai, trưng cầu giám định và điều tra nguyên nhân sự việc. (Tr.N) [kn]
TUYÊN QUANG, Việt Nam (NV) – Sạt lở đất đá làm cổng chào ở xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, điểm “checkin” nổi tiếng của du khách khi đến với Cao Nguyên Đá Đồng Văn, đổ sụp, gãy đôi.
Xác nhận với báo đài trong nước, ông Phạm Đức Nam, chủ tịch xã Đồng Văn, cho biết khoảng 7 giờ sáng 8 Tháng Mười, toàn bộ cổng chào xã Đồng Văn (Hà Giang trước đây) đã bị sập hoàn toàn.
Cổng chào xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang, bị sập đổ hoàn toàn. (Hình: VNExpress)
Nguyên nhân ban đầu được cho là do lượng nước tích tụ trong hai đợt bão liên tiếp số 10 và 11 vừa qua, đã khiến hàng ngàn khối đất đá từ đỉnh núi sạt trượt.
“Rất may thời điểm xảy ra sự việc không có ai qua lại nên không gây thiệt hại về người, nhưng cổng chào bị sập đổ khiến nhiều người tiếc nuối,” ông Nam nói.
Báo Dân Trí ghi nhận, tại hiện trường, khối lượng lớn đất đá từ taluy dương sạt xuống, làm sập hoàn toàn cổng chào khiến khu vực xung quanh bị chia cắt tạm thời.
Theo ông Nam, tuy trời đã hửng nắng nhưng nguy cơ sạt lở vẫn cao. Nhiều đoạn đường nối các thôn trong xã vẫn trong tình trạng kẹt xe vì sạt lở, máy xúc phải hoạt động liên tục để nhanh chóng thông đường.
Cổng chào xã Đồng Văn rộng 10.5 mét, cao 6.3 mét, được tạo dựng từ 740 viên đá, gần 18.5 khối gỗ và hơn 26,000 viên ngói âm dương, mới khánh thành hồi Tháng Mười Một, 2024, với tổng kinh phí xây dựng hơn 1.5 tỷ đồng ($56,903), được giới hữu trách xem là “công trình biểu tượng của vùng cực Bắc tổ quốc.”
“Biểu tượng kiêu hãnh của cao nguyên đá, giờ chỉ còn là đống đổ nát giữa trời sương lạnh,” theo báo Tuyên Quang.
Cổng chào mới được khánh thành hồi Tháng Mười Một, 2024. (Hình: Báo Hà Giang)
Phản ảnh về sự việc, cộng đồng mạng cho rằng “tốn tiền của dân mà chẳng giải quyết được gì, lại quá nguy hiểm.”
“Thật đáng kinh ngạc vì một cái cổng chào hoành tráng như vậy mà hai cái trụ chính của cổng bên trong không có nổi một cây sắt,” danh khoản “Tùng Tour” nhận xét.
“Sập do ‘thiên tai,’ mau chóng lên bản vẽ, nhà thầu, tiền trong dân còn nhiều lắm,” danh khoản “Huynh Cao Hoach” châm biếm.
“Sẽ còn nhiều nhiều cổng chào sụp đổ nếu thời tiết cứ thế này. Có phải cứu trợ cổng chào không nhỉ?” ông Nguyễn Văn Mỹ, giám đốc công ty Du Lịch Lửa Việt, hỏi cắc cớ. (Tr.N) [kn]
Cựu Giám đốc FBI James Comey đã xuất hiện tại tòa án ở Alexandria, Virginia, vào thứ Tư, cùng với công tố viên mới của Tổng thống Donald Trump tại Khu vực Đông Virginia.
Trump đưa quân vào thành phố: Đức Giáo Hoàng Leo phải lên tiếng cùng 70% người Mỹ phản đối
Trump triển khai quân đội trong lòng nước Mỹ, ICE săn lùng di dân bằng trực thăng, lựu đạn cay khiến Đức Giáo Hoàng Leo buộc phải nhắc lại điều tưởng chừng đơn giản: “Người tị nạn cũng là con người. Hãy giữ cho nước Mỹ vẫn còn trái tim nhân ái.” Khảo sát của Reuters/Ipsos cho thấy người dân Mỹ không chấp nhận chính quyền đưa quân đội đối phó dân chúng.
QUẬN CAM, California (NV) – Nissan đang gặp muôn vàn khó khăn về vấn đề tài chính. Để có thể tồn tại, ngoài việc cắt giảm chi phí, công ty nằm trong Big 3 của ngành xe hơi Nhật này cần phải bảo vệ danh tiếng của mình, trong đó vấn đề về độ tin cậy đóng vai trò quan trọng.
Theo trang mạng xe hơi jalopnik.com, hàng năm các nhà sản xuất xe hơi lại cạnh tranh quyết liệt trong cuộc khảo sát độ tin cậy của Consumer Reports (CR). Nghiên cứu này cung cấp dữ liệu về những thương hiệu xe hơi có những mẫu xe mới đáng tin cậy nhất và kém tin cậy nhất. Kết quả dựa trên các cuộc thăm dó ý kiến chủ xe, trong đó hàng nghìn người được yêu cầu chia sẻ trải nghiệm của họ với chiếc xe mới trong 12 tháng qua. CR phân tích các mẫu xe trên 20 lĩnh vực kỹ thuật, bao gồm các vấn đề về động cơ, lỗi hộp số, các vấn đề nội thất…
Consumer Reports đánh giá xe mới Nissan đáng tin cậy ở hạng 12/22. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Nghiên cứu năm nay bao gồm hơn 300,000 xe có đời từ năm 2000 đến đầu năm 2025. Theo kết quả khảo sát của CR, Nissan xếp thứ 12 trong số 22 nhà sản xuất, là thương hiệu Nhật Bản có thứ hạng thấp nhất trong nghiên cứu. Các nhà sản xuất xe Nhật Bản khác thống trị top 10, với Subaru đứng đầu bảng xếp hạng, tiếp theo là Lexus, Toyota, Honda, Acura và Mazda.
Trong nhiều trường hợp, Nissan không được đánh giá là đáng tin cậy bằng các thương hiệu xe hơi Nhật Bản khác. Thực tế, nhà sản xuất xe hơi có trụ sở tại Yokohama này thường bị chỉ trích vì hộp số vô cấp (CVT) hay gặp lỗi kỹ thuật, và các vấn đề với động cơ VC-Turbo. Cả phiên bản VC-Turbo 2.0 lít bốn máy và phiên bản 1.5 lít ba máy của Nissan đều đã bị kiểm tra gắt gao. Gần đây, gần 450,000 chiếc Nissan và Infiniti đã bị thu hồi, trở thành đối tượng của một vụ kiện tập thể do các vấn đề liên quan đến động cơ turbo.
Nhưng có một nghịch lý: vẫn theo nghiên cứu của CR, xe Nissan đã qua sử dụng lại được xếp hạng độ tin cậy cao hơn một chút so với xe mới. Danh sách các thương hiệu xe cũ đáng tin cậy nhất của CR, xét đến các xe từ 5 đến 10 năm tuổi, xếp Nissan ở vị trí thứ tám, cao hơn bốn bậc so với vị trí thứ 12 trong bảng xếp hạng xe mới.
Nghiên cứu này đánh giá các xe đã qua sử dụng có đời từ 2015 đến 2020, bao gồm các mẫu xe Nissan như Altima, Leaf, Rogue, Rogue Sport, Frontier, Murano, Pathfinder và Sentra. Một số chiếc Nissan cũ cũng gặp phải các vấn đề liên quan đến hộp số CVT do Jatco cung cấp, gây ra một số vấn đề nghiêm trọng, dẫn đến việc thu hồi và kiện tụng trong nhiều năm. Những lỗi hộp số có thể gây ra nhiều triệu chứng như rung lắc, tiếng động lạ và hiện tượng quá nhiệt khiến xe sang số khập khiễng. Một số trường hợp nghiêm trọng đến mức bị Jalopnik đưa vào danh sách những chiếc xe không nên mua!
Tuy nhiên, mặc dù những vấn đề này khá phổ biến, nhưng không phải người sở hữu xe Nissan nào cũng gặp phải. Điều này có thể giải thích tại sao xe Nissan cũ lại nằm trong top 10 về độ tin cậy. (HD)
Ngày 3 Tháng Mười, 2025, tại đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh An Giang (mới) lần thứ 1, nhiệm kỳ 2025-2030, Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng CSVN, Đại Tướng Phan Văn Giang chỉ đạo nhiều vấn đề liên quan đến sự phát triển của tỉnh An Giang phải trở thành “đầu tàu kinh tế” vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long.
Giữa thời điểm chính sự Việt Nam đang đầy những toan tính trước kỳ Đại Hội Đảng XIV, một bài phát biểu của tướng quân đội Phan Văn Giang tại tỉnh An Giang lộ ra một tín hiệu chính trị quan trọng; quyền lực đang xoay chuyển. Ông đang tập dợt cho vai trò chủ tịch nước?
Ông Giang kỳ vọng tỉnh An Giang có thể đạt tốc độ tăng trưởng trên 11% và nhấn mạnh việc kết hợp quốc phòng- an ninh với phát triển kinh tế, xã hội, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, nâng cao đời sống người dân, góp phần phát triển chung của đất nước.
Bài phát biểu trên của ông Giang được truyền thông đại chúng đăng tải công khai, dư luận Việt Nam xuất hiện hai luồng ý kiến trái chiều. Một số ý kiến cho rằng, việc bộ trưởng Bộ Quốc Phòng tham gia đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế cho An Giang là hợp lý, nhằm đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của khu vực, nhất là trong bối cảnh hiện nay khi an ninh quốc gia và phát triển kinh tế có mối quan hệ gắn bó chặt chẽ.
Ở chiều ngược lại cho rằng, không ít người cho phát biểu của ông Giang không phù hợp với vai trò của một người đứng đầu lực lượng quân đội. Theo họ, nhiệm vụ của Bộ Quốc Phòng là bảo vệ an ninh quốc gia, quản lý doanh nghiệp quốc phòng, không nên can thiệp sâu vào các vấn đề kinh tế địa phương. Cho nên, việc ông Giang đề xuất An Giang trở thành đầu tàu kinh tế vùng đồng bằng sông Cửu Long là vượt quá thẩm quyền của các cơ quan kinh tế- sở ban ngành, can thiệp quá mức lẫn không đúng chức năng, trái với quy định của Luật Quốc Phòng Việt Nam 2018… Từ đó, rất dễ gây ra xung đột quyền lực.
Đề xuất mang tầm chiến lược vùng của ông Giang phải thuộc thẩm quyền của một số lãnh đạo cấp cao ở Trung Ương, đặc biệt phù hợp hơn với vai trò thủ tướng Chính Phủ hoặc chủ tịch nước. Như thủ tướng chịu trách nhiệm định hướng phát triển kinh tế-xã hội, phân bổ nguồn lực, lập quy hoạch vùng, đưa chỉ tiêu chiến lược cho từng khu vực; chủ tịch nước, là người có vai trò lãnh đạo tối cao về chiến lược quốc gia, định hướng phát triển bền vững, thường phát biểu những lời mang tính chỉ đạo chung, định hướng vùng miền, tạo niềm tin và đoàn kết quốc gia.
Một bộ trưởng Bộ Quốc Phòng như Phan Văn Giang muốn tham gia vào lĩnh vực kinh tế, chỉ nên dừng ở mức hỗ trợ gián tiếp, thông qua việc đảm bảo an ninh, logistic quốc phòng, doanh nghiệp quốc phòng, không trực tiếp chỉ đạo một địa phương trở thành “đầu tàu kinh tế.”
Điều đáng chú là bài phát biểu của ông Giang tại tỉnh An Giang diễn ra trùng hợp với thời điểm mạng xã hội đồn đoán danh sách 17 ủy viên Bộ Chính Trị CSVN khóa XIV. Ông này có trong danh sách và là một trong năm người nằm ở nhóm “Ngũ Cột” gồm: tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng, chủ tịch quốc hội và thường trực ban bí thư. Ông Giang được xếp nằm ở vị trí chủ tịch nước.
Phải chăng ông Giang được Bộ Chính Trị CSVN chỉ định đến An Giang để “thử vai,” hoặc tập dợt trước khi bước lên vị trí cao hơn sau Đại Hội XIV. Phát biểu và đưa đề xuất là một phép thử để ông này thể hiện năng lực, tầm nhìn chiến lược. Qua đó chứng minh ông có đủ khả năng đảm nhận vai trò lãnh đạo toàn diện khi kết nối giữa quốc phòng với phát triển kinh tế. Đây cũng là cách ông thu hút sự quan tâm của dư luận quần chúng, thu hút sự ủng hộ của giới “chóp bu.”
Ở Việt Nam, nhiều lãnh đạo cấp cao ở Trung Ương trước khi được bổ nhiệm vào các chức vụ chủ chốt thường có những phát biểu vượt vai trò, vượt chức vụ để thử phản ứng dư luận và giới chính trị là chuyện không phải hiếm. Như ông Nguyễn Xuân Phúc, ở cương vị thủ tướng trước khi được bổ nhiệm chủ tịch nước hễ khi đến địa phương này hoặc tỉnh/thành nọ, nhiều lần ông dùng cụm từ “đầu tàu” để thể hiện tầm nhìn bao quát. Như vậy, việc ông Giang lựa chọn từ ngữ để phát biểu không phải ngẫu nhiên, mà là chiến lược chính trị khéo léo, tạo hình ảnh.
Chuyện ông Giang đến An Giang để “tập dợt” cũng là một toan tính. Địa phương là một đầu mối quan trọng của đồng bằng sông Cửu Long, giáp Campuchia, có vai trò về quốc phòng, an ninh biên giới và phát triển kinh tế vùng. So với các trung tâm kinh tế-chính trị lớn như Sài Gòn, Hà Nội thì việc ông phát biểu ở địa phương này vừa tạo dấu ấn chính trị vừa tránh va chạm quyền lực lẫn giữ an toàn cho bản thân, đảm bảo ổn định cho Trung Ương trong việc sắp xếp nhân sự nhiệm kỳ mới.
Bàn cờ chính sự của CSVN đang chứng kiến những màn đấu đá quyền lực âm thầm nhưng gay cấn giữa Bộ Quốc Phòng và Bộ Công An. Cả hai bộ này đều là các trụ cột bảo vệ quyền lực nhà nước, việc sắp xếp nhân sự của giới “chóp bu” CSVN thường ưu tiên đặt đại diện hai bộ này vào các vị trí ở nhóm “Ngũ Cột” để giữ thế cân bằng quyền lực, tránh tập trung quá mức vào một bên. Các phe nhóm thông qua Ban Chấp Hành Trung Ương, Bộ Chính Trị để bảo vệ lợi ích, đề xuất nhân sự phù hợp.
Đây là lý do tại sao phát biểu của ông Phan Văn Giang ở An Giang có thể vừa là thử vai lãnh đạo Nhà Nước, vừa thăm dò phản ứng của các phe nhóm, trong đó có Bộ Công An. Đồng thời, ông Giang cũng gửi thông điệp đến Bộ Chính Trị rằng, ông sẵn sàng bước lên vũ đài chính trị ở cương vị cao hơn.
QUẬN CAM, California (NV) – SUV (sport utility vehicle) là mẫu xe được ưa chuộng vào bậc nhất ở Mỹ. Bề ngoài tuy giống nhau, nhưng chúng được chia thành hai loại theo kết cấu khung gầm. Một chiếc SUV thực sự có kết cấu khung gầm riêng biệt với thân xe, giống như xe tải. Trong khi đó, SUV crossover được chế tạo với một khung gầm và thân xe liền khối như xe hơi. Chúng kết hợp khả năng vận hành êm ái và tiết kiệm nhiên liệu vượt trội của xe hơi với vị trí lái cao hơn, vẻ ngoài thể thao và thường được trang bị hệ dẫn động bốn bánh như SUV.
Trang mạng tin tức aol.com có làm nghiên cứu và đưa ra danh sách 5 chiếc crossover đời 2025 đáng mua. Chúng có giá cả phải chăng, độ bền trung bình ít nhất 15 năm, độ tin cậy cao. Danh sách này bao gồm những cái tên quen thuộc đối với các chuyên gia trong ngành xe hơi.
2025 Honda CR-V một mẫu crossover đáng tin cậy, bền bỉ. (Hình: HD/Người Việt)
Toyota RAV4
Giá khởi điểm: $30,645
Được coi là người tiên phong trong thị trường crossover hiện đại, RAV4 của Toyota vẫn luôn là mẫu xe bán chạy nhất trong hơn 30 năm qua. Người mua có thể tin tưởng vào danh tiếng đáng tin cậy của Toyota. Và khi một chiếc RAV4 cần sửa chữa, chủ nhân cũng yên tâm vì chi phí bảo trì thấp. “Toyota chế tạo những chiếc xe có thời gian sử dụng từ 15 đến 20 năm”, Alan Gelfand, thợ máy và chủ nhân của German Car Depot, cho biết. “Ngay cả các phiên bản hybrid cũng rất dễ bảo trì…”
Subaru Forester
Giá khởi điểm: $31,415
Là một chiếc crossover giá cả phải chăng khác có thể sử dụng trong nhiều thập niên, Forester được trang bị tiêu chuẩn hệ dẫn động bốn bánh toàn thời gian giống như những chiếc Subaru khác. Điều này khiến nó trở thành một lựa chọn tuyệt vời cho những khu vực thường xuyên có thời tiết khắc nghiệt, băng tuyêt. Năm 2025, Consumer Reports đã vinh danh Subaru là thương hiệu xe hơi đáng tin cậy nhất thế giới, một vị trí thường thuộc về Toyota. Dĩ nhiên với điều kiện là chủ nhân thay nhớt, dầu thắng và các dịch vụ bảo trì định kỳ khác. Được chăm sóc đúng cách, Forester có thể dễ dàng hoạt động được 15 năm hoặc hơn nữa.
Hyundai Tucson
Giá khởi điểm: $30,200
Không chịu thua kém các đối thủ Nhật Bản, Hyundai đã giành được danh hiệu Thương hiệu SUV tốt nhất năm 2025 từ U.S. News and World Report. Các chuyên gia đặc biệt yêu thích Tucson Hybrid, đánh giá mẫu xe này 9.3/10. Một số phiên bản có công suất 231 mã lực nhưng vẫn đạt mức tiết kiệm nhiên liệu từ 36 đến 38 MPG. Tucson có thể hoạt động đáng tin cậy từ 15 đến 20 năm nếu được bảo trì tốt.
Honda CR-V
Giá khởi điểm: $31,495
CR-V có các phiên bản hybrid tùy chọn, với khả năng tiết kiệm nhiên liệu tốt hơn và mã lực cao hơn. Xe có nhiều tính năng an toàn, xếp hạng độ tin cậy cao, là những lý do khiến người lái xe ưa chuộng CR-V. Ruth Calkins-Schmidt, tổng giám đốc của trang nghiên cứu xe hơi FindByPlate.com, đã hết lời khen ngợi CR-V: “Xe có khả năng tiết kiệm nhiên liệu tuyệt vời trong phân khúc; và các tính năng an toàn như giám sát điểm mù và kiểm soát hành trình thích ứng là trang bị tiêu chuẩn mang lại sự an tâm cho người lái”.
Hyundai Ioniq 5
Giá khởi điểm: $44,100
Ioniq 5 đã giành giải thưởng Xe Đáng Mua Nhất của Kelley Blue Book ở hạng mục Xe điện (EV) hai năm liên tiếp vì những lý do chính đáng. Xe có thể sạc từ 10% đến 80% dung lượng bình chỉ trong 18 phút, và bình có thể hoạt động từ 245 đến 318 dặm tùy thuộc vào phiên bản. Hyundai Ioniq 5 có nhiều công nghệ tiên tiến, thân thiện với người sử dụng, kiểu dáng hiện đại, nội thất rộng rãi… (HD)
Tôi gặp chị trong một dịp tụ họp cà phê ăn sáng với nhóm thi hữu văn chương. Đó là chị Ngọc Mai với khuôn mặt đẹp, dáng người nữ tính, đôi mắt long lanh sáng đẹp như hút hồn người đối diện. Tên đẹp, người đẹp, nụ cười duyên dáng và giọng nói êm ái, ngọt ngào là ấn tượng đầu tiên của tôi về chị. Tôi nhìn chị đoán cỡ khoảng chưa ngoài tứ thập. Chị cười dịu dàng bảo:
-Em cộng thêm ba mươi năm nữa mới gần đúng tuổi thật của chị!
Tôi ngạc nhiên và không thể ngờ trước việc chị trẻ hơn tuổi nhiều đến thế!
-Ôi vậy à! Nếu thế thì chị quá trẻ so với tuổi. Nếu chị không khai, khó ai mà đoán ra tuổi thật của chị!
– Nhìn chị, em biết chắc chị hạnh phúc lắm mới trẻ được như vậy, chắc là lúc nhỏ được ba mẹ cưng, lập gia đình thì được chồng cưng, chị mới có dáng hình trẻ trung, gương mặt xinh tươi ánh lên vẻ yêu đời lạc quan đến vậy.
-Ồ cảm ơn em! Nhưng chị thì không được như em nghĩ đâu!
Thế rồi chị bắt đầu kể tóm tắt cuộc đời của chị cho tôi nghe, chị ngược dòng thời gian đưa tôi về miền ký ức của chị trong những năm tháng khói lửa chiến tranh.
Chị sinh ra và lớn lên tại quận 3 Saigon xưa. Những quận 1-3-5-4-10,… là những quận xem như trung tâm của thành phố này. Dĩ nhiên chị có điều kiện sống tốt, như những bạn cùng trang lứa trong vùng. Mặc dù bố chị đi tập kết ra Bắc theo lệnh khi đang làm việc tai cơ quan, chưa kịp về từ giã gia đình. Mẹ chị một mình vẫn lo được cho chị ăn học đàng hoàng.
Thi xong tú tài chị học tiếp ngành ưa thích và đi làm. Với nhan sắc như chị tôi đoán được chị có khá nhiều sự lựa chọn cho cả công việc lẫn người thương. Chắc chắn chị sẽ chọn cho mình một ý trung nhân trong vô số các chàng đẹp trai, con nhà giàu học giỏi trong thành phố. Duyên số đưa đẩy chị chọn anh! Sau khi lập gia đình, cơn lốc chiến tranh cuốn anh vào con đường binh nghiệp theo lệnh tổng động viên. Và anh chị cũng đã kịp có một đứa con xinh xắn!
Cuối tháng 3, 1975, thời gian này tiếng súng nổ ùng oàng đâu đó, ngoài đường những toán lính VNCH đã buông súng theo lệnh của Tổng Thống Dương Văn Minh, người người dáo dác ngược xuôi. Người dân, kẻ thì tràn ra chào mừng quân giải phóng, người thì tìm đường rời khỏi thành phố, người tìm kiếm trong đoàn quân vào thành phố xem có cha, anh mình đi tập kết trở về không?
Lúc này, bé Bảo Ngọc được 9 tháng tuổi. Chị cũng ôm con ra bến tàu Bạch Đằng đi tìm chồng. Hi vọng anh sẽ trở về. Chị thấy một con tàu neo đậu, người chen chúc lên, trên đó cũng thấp thoáng những bộ đồ lính của binh chủng chồng chị. Chị bồng con bươn bẩy hòa và dòng người đang xô đẩy nhau cố chen cho được chân lên tàu. Bỗng tiếng súng nổ chát chúa ngay bên hông tàu. Thế là tàu chìm, mọi người hỗn loạn rơi xuống nước, kẻ bám vào thành tàu trong sự hoảng loạn đến tột cùng. Run rủi sao chị lạc mất con. Khi tỉnh dậy chị thấy mình nằm trên sàn một chiếc tàu khác đậu cách đó một quảng. Không biết ai đã đưa chị lên đây. Chị mở mắt ra, áo quần còn ướt sũng, hoảng loạn. Ôi con tôi đâu rồi! Bảo Ngọc ơi! Con đâu rồi! Chị lấy hết sức bình sinh gọi con trong tiếng nấc nghẹn ngào.
Bỗng chị chợt thấy anh (chồng đây rồi!). Chị như người sắp chết đuối vớ được phao cứu sinh: Anh Tùng! Mình ơi! Em đi tìm anh mà lạc mất con rồi! Mình thấy con mình Bảo Ngọc đâu không? Súng nổ, tàu chìm, không hiểu ai đã vớt em lên đây, còn con mình đâu rồi! Con ơi! Vừa mừng gặp được chồng, nhưng chưa tìm thấy con. Chị òa lên khóc nức nở trong nghẹn ngào!
Anh không nói gì, anh cũng ngạc nhiên và bất ngời không kém nhưng nét mặt không lộ vẻ vui mừng. Tia nhìn cũng thiếu ấm áp như ánh nhìn dành cho chị trước khi anh đi lính. Đoạn anh quay lại nói gì đó với người phụ nữ bên cạnh anh. Hóa ra đây là chuyến tàu người ta chuẩn bị vượt biên bao gồm cả sỹ quan, lính và gia đình người thân của họ. Như đã tính toán trước, chuyến tàu anh đi không ngờ lại gặp chị trong hoàn cảnh này.
Người anh chọn để cùng đi với nhau không phải chị và con gái mà là một người phụ nữ khác. Họ trốn chị. Còn chị lạc lên đây, số phận trêu ngươi cho chị thấy tận mắt anh và người khác đi cùng nhau, cho chị nếm cảnh đời đắng chát của sự phản bội. Thực ra thì phản bội có lẽ đã xảy ra trước rất lâu rồi mà chị không biết. Chỉ đến khi trong tình cảnh éo le, khốc liệt này số phận lại bắt chị chứng kiến cảnh tượng không còn lời nào để nói. Sau những giây phút ngỡ ngàng, sững sờ rồi rơi vào câm lặng. Dù xung quanh vẫn hỗn độn, vẫn ồn ã.
Như hiểu ra tình thế! Chị bất giác nhận ra, anh không còn là của chị nữa, anh không thuộc về chị nữa, anh đã thuộc về người khác. Từ vui mừng gặp anh, đến thảng thốt mất con, đến thái độ thờ ơ dửng dưng khi gặp chị, đến cử chỉ ánh mắt không còn dành cho chị nữa mà sự vỗ về âu yếm anh đã dành cho người khác ngay trước mắt chị. Tất cả trong một vài khoảnh khắc rất ngắn, vội vã và trớ trêu của thời gian.
Chị mất con và mất luôn cả chồng. Giữa họ bây giờ đã có bức tường vô hình ngăn cách. Dù anh đang đứng đó, trước mắt chị, không xa mà khoảng cách xa vời vợi không với tới được. Trong lúc này đáng lẽ chị cần anh nhất để cùng chị đi tìm con: “Níu đời đời đá mưa thương/ Níu em em đẩy chẳng nương tay nhờ/ Có than ngửa mặt lên trời/ ông ơi ngó xuống đầy vơi nợ nần.” (Quỳnh Tiên)
Thôi thì: “Vết thương ứa máu đủ rồi!” Chị biết nơi đây không dành cho mình. Chị không chọn ra đi vì chị còn phải đi kiếm con, chị cũng phải ở lại thành phố để chờ cha trở về sum họp nữa. Chị quay mặt, tìm ra cửa mò mẫm tìm đường rời khỏi con tàu. Xuống bến, người người hỗn loạn đang tất tả ngược xuôi và gọi nhau í ới.
Bỗng chị thấy bên đường có một người phụ nữ (có lẽ là một người mẹ) đã chết, ngồi bên cạnh là đứa con đang cố ôm lấy mẹ và khóc. Chị tất tả nhào đi để may ra tìm được con mình. Đi tới đâu chị gặp ai chị cũng hỏi, thấy đứa trẻ nào lạc ở đây không? Mọi người giúp tôi với, tôi lạc mất con rồi! Bỗng có một chị bảo quay lại đằng kia, chỗ người phụ nữ nằm, bên cạnh có đứa bé tầm tuổi con chị, cứ cúi xuống xem biết đâu là con mình. Chị quay lại cúi xuống lay gọi và nhìn mặt cháu bé. Ôi đây rồi! Hóa ra đây là con chị. Trong lúc bom rơi đạn lạc, chị phụ nữ này bồng được con chị rơi xuống nước và khi chị lội vào bờ thì trúng đạn, chị cố lết thêm vài mươi bước nữa thì gục xuống và tắt thở, trong khi đứa bé hoảng loạn không biết mẹ mình đâu, chỉ biết người vừa ẵm em dưới nước sông Sài Gòn lên!
Chị ôm lấy con mừng khôn xiết tả, và tưởng như tim mình vừa sống lại sau những gì đã xảy ra.
…
Mới đó mà nửa thế kỷ trôi qua! Chị vừa lo kinh doanh, kiếm tiền nuôi dạy con cái một gánh hai vai thay cho cả người cha của bé. Bé có cha cũng xem như không, vì cha đã thuộc về nơi khác, gắn bó với những con người xa lạ khác, không phải mẹ con mình. Trong gian khó, chị làm lụng nuôi con vượt qua thời kỳ hậu chiến, rồi bao cấp, rồi hội nhập,… Con gái chị nay đã trưởng thành, cháu cũng đã thành đạt và có mái ấm gia đình. Xem chị như đã hoàn thành nhiệm vụ làm mẹ thiêng liêng cao cả của mình.
Nay chị đã thảnh thơi, bên cạnh vẫn duy trì công việc kinh doanh thường nhật. Chị đến với thi ca, sinh hoạt với các nhóm bạn cùng sở thích như picnic, khiêu vũ hay những hoạt động lành mạnh rèn luyện sức khỏe về thể chất và tinh thần. Bởi vậy chị không cô đơn, dẫu thiếu đi một người tình tưởng là trăm năm nhưng lại bội bạc thì chị vẫn còn cha mẹ, con cái và bạn bè tri âm. Chính vì thế chị không gục ngã. Bởi vì con cần chị, cha mẹ chị cần chị. Chị không thể buông xuôi theo số phận nghiệt ngã mà đứng lên, vượt lên nỗi đau để tiếp tục tìm cho mình lẽ sống có ý nghĩa. Chị cũng không oán hờn người cũ nữa.
Một đôi lần, “người ta” trở về Saigon thăm quê hương, chị tình cờ gặp lại cũng xem như gặp một người quen cũ, không vui cũng không buồn. Bình thường như một người bạn cũ từng quen biết rồi thôi!
Chị buông bỏ những gì không đáng dằn vặt hay tiếc nuối. Chị làm chủ cuộc sống của mình, mặc dù khi người ấy đành đoạn rời đi chị mới ngoài hai mươi tuổi. Mẹ đơn thân, lại xinh đẹp có thừa. Xung quanh chị không thiếu đàn ông vây quanh tán tỉnh. Nhưng có lẽ chị đã thấm đòn tình ái và hôn nhân. Đau một lần đã đủ! Chị nói rằng: “Cứ ngồi yên đó, không cần đi đâu cả, tri kỷ sẽ tìm em!”
Và đúng vậy, những người bạn hiểu lòng nhau sẽ chia ngọt sẻ bùi tâm sự đôi điều cho với buồn đau, và ai có cuộc sống nấy rồi mọi thứ sẽ ổn. Rồi chị đến với thi ca. Xem thi ca như một cuộc sẻ chia tâm tình, nâng đỡ tâm hồn con người.
Ngẫm lại trong cái rủi có cái may. Dẫu phải chứng kiến hiện thực phũ phàng nhưng đau một lần rồi thôi! Nếu ngày đó, chị không lạc lên con tàu ấy, không biết anh đã thay lòng để trốn chạy cùng với một phụ nữ khác thì cả đời còn lại chị cứ khắc khoải và canh cánh không yên: “không biết giờ nay anh ở đâu? Còn sống hay đã chết, mất tích? Rồi chị lại lặn lội đi tìm hết trại cải tạo này đến trại cải tạo khác để tìm anh, không tìm ra thì nghĩ rằng anh đã tử trận bị bom rơi đạn lạc buổi giao thời, rồi lại về nhà lập bàn thờ năm tháng lo cúng cấp, cầu siêu này nọ,… trong lúc người ta đang sống phây phây cùng người khác. Thôi thế cũng là may!
Như vậy có phải là chị mất đi thứ này thì trời bù cho chị thứ khác. Con cái giỏi, ngoan, công việc trôi tròn, sức khỏe bình an. Và thế là chị cứ tươi trẻ, cứ tràn đầy sức sống, đầy năng lượng làm việc và vẫn xinh đẹp không khác xưa là mấy. Có chăng đậm đà, chín chắn hơn xưa mà thôi!
Người ta nói dù ai đó lúc trẻ căng tràn sức sống, trắng trẻo, đẹp nhưng nhạt duyên thì nhan sắc sớm phai tàn còn ngược lại nếu trời phú cho có nét duyên ngầm thì vẻ đẹp mặn mà đó không phai mờ dẫu đi qua thời gian. Nếu biết giữ gìn sức khỏe thể lực và sức khỏe tâm hồn tốt, đảm bảo chế độ ăn uống và tập luyện đúng cách, sức khỏe và dáng người vẫn ít thay đổi.
Qua mỗi mốc thời gian tám mươi, chín mươi đi nữa vẫn nét duyên trời cho đó vẫn ánh lên sau lớp bụi thời gian ghi dấu trên khuôn mặt. Và chị là một người phụ nữ như thế, dù đã đi qua mùa thu của cuộc đời!
WESTMINSTER, California (NV) – Khóa 8 Chánh Trị Kinh Doanh (CTKD) Viện Đại Học Đà Lạt, niên khóa 1971-1975. vừa có buổi hội ngộ với chủ đề “50 Năm Còn Nhớ Một Thời” được tổ chức vào Thứ Bảy, 4 Tháng Mười, tại nhà hàng Ngọc Sương, Westminster.
Ban tổ chức buổi hội ngộ “50 Năm Còn Nhớ Một Thời” của cựu sinh viên Khóa 8 Chánh Trị Kinh Doanh Viện Đại Học Đà Lạt, niên khóa 1971-1975. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cựu sinh viên Khóa 8 về họp mặt từ các nước Canada, Úc, Việt Nam, và các tiểu bang Hoa Kỳ, trong một chiều đầm ấm sum vầy giữa các giáo sư và cựu sinh viên, nói cười rôm rả mãi không thôi, với MC K8 A Tuyết Minh (Hoài Hương), cựu biên tập viên của đài VOA, giới thiệu chương trình. Buổi hội ngộ đồng thời ra mắt đặc san K8 với chủ đề “50 Năm Còn Nhớ Một Thời.”
Các giáo sư tuổi đã cao, chỉ còn hai vị thầy đến dự, gồm Giáo Sư Thanh Trang, cũng là nhạc sĩ với nhạc phẩm “Duyên Thề” nổi tiếng, và Giáo Sư Đỗ Ngọc Hiển. Rất tiếc là Giáo Sư Tôn Thất Diên không đến được, nhưng không quên gởi lời nhắn các học trò hãy cứ vui như nửa thế kỷ trước, vì “Không biết được thời gian sẽ đưa về đâu!”
Trước khi vào phòng lớn, mọi người nhìn thấy hai cánh cổng với bảng “Viện Đại Học Đà Lạt,” gợi nhớ một thời sinh viên vào ra nơi này với bao ước vọng tương lai, gồm các trường Sư Phạm, Văn Khoa, Khoa Học, Chánh Trị Kinh Doanh, và Thần Học.
Hai cựu sinh viên Khóa 8, Minh Tâm (trái) và Thu Hiền, trình bày nhạc phẩm “Đâu Phải Bởi Mùa Thu.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tất cả sinh viên đều chung một mái nhà với tên gọi thân thương là “Thụ Nhân” khi các linh mục viện trưởng và các giáo sư đặt tên như vậy, theo ý nghĩa của câu nói của người xưa: “…Nhất Niên Chi Kế, Mạc Như Thụ Cốc. Thập Niên Chi Kế, Mạc Như Thụ Mộc. Bách Niên Chi Kế, Mạc Như Thụ Nhân,” có nghĩa là “Kế sách một năm không gì bằng trồng lúa. Kế sách mười năm không gì bằng trồng cây. Kế sách trăm năm không gì bằng trồng người.”
Và hai chữ “Thụ Nhân” đã theo sinh viên qua bao năm tháng dù đi khắp các phương trời, khi thấy hai chữ ấy ai cũng đều biết là đồng môn. Đó cũng là niềm tự hào khi được học dưới mái trường Viện Đại Học Đà Lạt.
Giáo Sư Thanh Trang (thứ hai từ phải) và Giáo Sư Đỗ Ngọc Hiển (thứ hai từ trái) trong ngày hội ngộ K8. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Điều xúc động nhất là sau đêm hội ngộ, Giáo Sư Thanh Trang sáng tác ngay bài “Mùa Thu Hiền Hòa” gợi nhớ lại khung trời Đà Lạt những ngày xưa thân ái gởi tặng K8: “Một dáng hiền mùa Thu xưa Đà Lạt/Một quãng đời thời gian không mờ nhạt/Một bóng hình ngày nào còn lưu luyến lúc thuyền chưa xa bến nhớ về còn xao xuyến/Ngày vui ấy đời dễ cho bao lần? Thời Xuân thắm ngày tháng xa xa dần/Để một ngày rời chân/Để phận người nổi trôi kiếp phù vân/…”
Quyển Đặc San “50 Năm Còn Nhớ Một Thời” với 177 trang, in ấn tuyệt đẹp, với những hồi ức của các cựu sinh viên K8, cùng với nhiều hình ảnh trắng đen thời sinh viên, và những hình ảnh hiện nay nơi xứ người.
Nhà văn Ngu Yên, phụ trách đặc san “50 Năm Còn Nhớ Một Thời” và chương trình văn nghệ buổi hội ngộ. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Biết bao là kỷ niệm xưa hiện về trong quyển đặc san, với những câu chuyện kể thời sinh viên với nhiều mối tình, những hình ảnh của các nhóm hội học, qua bốn năm dồi mài kinh sử cùng những ngày tháng thực tập trước khi ra trường.
Phải nói là K8 CTKD là ngành học về tiếp thị đầu tiên ở Việt Nam, khi Giáo Sư Phó Bá Long đem chương trình của đại học Havard University ở Mỹ về áp dụng, chuẩn bị cho kinh tế thời hậu chiến.
Nhưng sinh viên K8 CTKD cùng các khóa đàn em là thiệt thòi nhiều nhất là vì sau khi làm tiểu luận tốt nghiệp, chưa kịp làm lễ đội mũ áo để nhận bằng thì Tháng Tư Đen nghiệt ngã ập đến, người thì vượt biển, người đi tù “cải tạo,” người đi “kinh tế mới,” người hy sinh trong chiến trận.
Các cựu sinh viên vây quanh hai giáo sư, Đỗ Ngọc Hiển và Thanh Trang. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Nhưng lần này gặp lại, những mái đầu xanh tuy đã điểm sương, nhưng lòng vẫn hăng say nhiệt huyết, với hai nhạc sĩ K8 A là Ngọc Trọng và Vũ Hải, cùng các giọng hát nữ vẫn thắm thiết như những chương trình văn nghệ năm xưa của trường.
Bác Sĩ Vĩnh Chánh, cũng là nhà văn, phu quân của K8 A Minh Châu, viết lời mở đầu quyển đặc san: “Khóa 8 có lẽ là khóa đông sinh viên nhất nhưng lại là khóa kém may mắn, với một số bạn bị ‘đôn quân,’ vào Mùa Hè Đỏ Lửa, chừng trên 200 bạn tốt nghiệp nhưng không có văn bằng trên tay…50 năm, một nửa của thế kỷ, là một khoảng thời gian quá dài để nhớ hết những gì đáng nhớ, nhất là khi đã trải qua những năm liền với nhiều biến cố dồn dập. Nhưng rồi 50 năm qua như một cơn gió thoảng, có chăng để lại trong ta nhiều kỷ niệm,…”
Các cựu sinh viên K8 Chánh Trị Kinh Doanh Viện Đại Học Đà Lạt trong ngày hội ngộ. (Hình: Văn Lan/Người Việt cung cấp)
Và nhà văn Ngu Yên, phu quân của K8 A Ngọc Phụng, thành viên tổ chức đêm nhạc hội ngộ và quyển đặc san “50 Năm Còn Nhớ Một Thời,” chia sẻ về người bạn vong niên, cố Dược Sĩ Phạm Châu Nam, là phu quân của K8 A Đỗ Minh Tâm, như sau: “…Khi tôi ngồi viết những dòng chữ này thì bạn tôi đã không còn nữa. Từ nay, chúng ta sẽ không còn nghe những câu chuyện tiếu lâm một cách độc đáo một cách bình tĩnh của anh. Chúng ta không biết anh đi đâu nhưng tôi tin rằng, dù là nơi nào, khi anh đến sẽ mang theo tiếng cười vui nhộn, thân mật và một cách kể chuyện tiếu lâm độc đáo.”
Gặp nhau trong khung cảnh ấm tình Thụ Nhân, các cựu sinh viên K8 CTKD dường như đã trở về khung trời Đà Lạt 54 năm về trước theo đúng di huấn của cố Linh Mục Viện Trưởng Nguyễn Văn Lập: “Sau này dù bất cứ nơi đâu, các con phải yêu thương và giúp đỡ nhau.” [đ.d.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Giá nhà hạng sang tại Mỹ đã tăng nhiều đến mức $1 triệu giờ đây không còn đủ để mua một căn nhà hạng sang cấp nhập môn (entry-level), theo một nghiên cứu mới từ “Realtor.com.”
Báo Newsweek trích dẫn bản báo cáo “What Is Luxury” của “Realtor.com” cho biết ngưỡng để được xem là nhà hạng sang đã tăng hơn 60% trong chín năm qua, từ khoảng $797,000 của năm 2016 lên $1.3 triệu hiện nay.
Dù $1 triệu vẫn là cột mốc quan trọng, nhưng nó không còn là tiêu chuẩn đánh giá mức độ sang trọng như trước kia ở nhiều thị trường. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)
Giá nhà hạng sang ở Mỹ đã thay đổi ra sao?
Dù không có mức giá cố định chính thức nào cho định nghĩa “hạng sang.” Tuy nhiên, “Realtor.com” tính toán ngưỡng mới dựa trên tỷ lệ những căn nhà đắt nhất trên toàn nước Mỹ và từng thị trường.
Năm 2016, nhà niêm yết $1 triệu thuộc nhóm 5% đắt nhất – tức nhà hạng sang đúng nghĩa. Thời kỳ đại dịch COVID-19, mức này vẫn nằm trong nhóm 10% đắt nhất, tức nhà hạng sang cấp nhập môn. Nhưng đến Tháng Bảy vừa qua, $1 triệu đã không còn đủ nữa. Cùng tháng đó, nhóm 10% căn hộ đắt nhất, tức nhà hạng sang cấp nhập môn, đã có giá khởi điểm từ $1.3 triệu.
Nhóm 5% đắt nhất, nhà hạng sang cao cấp, có giá từ $2 triệu trở lên. Nhóm 1% đắt nhất toàn quốc, nhà siêu sang, khởi điểm từ $5.4 triệu.
Nếu năm 2016, $1 triệu chắc chắn mang lại “đẳng cấp sang trọng,” thì nay người mua phải chi thêm ít nhất $300,000 nữa. Để đạt cùng vị thế mà $1 triệu đã mang lại cách đây chưa đầy một thập niên trước, mức chi nay phải gần $1.6 triệu, theo “Realtor.com.”
“Dù $1 triệu vẫn là cột mốc quan trọng, nhưng nó không còn là tiêu chuẩn đánh giá mức độ sang trọng như trước kia ở nhiều thị trường,” Danielle Hale, kinh tế gia trưởng tại “Realtor.com,” nói trong báo cáo chia sẻ với Newsweek.
“Sang trọng không chỉ nằm ở con số bảy chữ số, mà còn ở sự khan hiếm và vị thế so với mặt bằng giá địa phương.”
Dù mất dần tính “sang”, nhưng nhà $1 triệu vẫn nằm trong nhóm 13% đắt nhất nước Mỹ.
Đâu là nơi nhà hạng sang khó với tới nhất?
Theo “Realtor.com,” đây là 10 khu vực đô thị có giá nhà hạng sang cấp nhập môn cao nhất trong Tháng Bảy.
1. Rifle, Colorado: $16,475,000
2. Heber, Utah: $6,800,000
3. Key West-Key Largo, Florida: $4,500,000
4. Los Angeles-Long Beach-Anaheim, California: $3,995,000
8. San Jose-Sunnyvale-Santa Clara, California: $3,495,000
9. Barnstable Town, Massachusetts: $3,495,000
10. Naples-Marco Island, Florida: $3,408,844
Điều gì đã đẩy giá nhà hạng sang tăng cao?
Giá nhà hạng sang tăng với cùng lý do của thị trường nói chung, đó là: nhu cầu bùng nổ trong đại dịch, cộng thêm tình trạng thiếu nguồn cung kéo dài. Người mua cạnh tranh quyết liệt, đẩy giá vọt lên.
Ngay cả giới giàu cũng chịu ảnh hưởng, khi giá cao kỷ lục cộng với lãi suất vay mua nhà cao nhất lịch sử khiến khả năng chi trả trở thành thách thức.
Xét trên bình diện quốc gia, nhà hạng sang cấp nhập môn hiện có giá gần gấp 3 lần mức giá nhà trung vị (median) $439,450, tính đến Tháng Bảy. Nhà hạng sang cao cấp bắt đầu ở mức gần gấp 5 lần, còn nhà siêu sang thì hơn 12 lần giá nhà trung vị. (Ng.Tr)[kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Nếu bạn thấy thị trường nhà ở dường như đứng yên, thì bạn không phải là người duy nhất. Nhiều người muốn mua hoặc bán đều chần chừ, cùng vì một lý do đó là lãi suất vay mua nhà cao ngất ngưởng.
Theo trang mạng địa ốc Investopia hôm 30 Tháng Chín, người mua bị thu hẹp ngân sách, còn người bán thì ngại rời bỏ mức lãi suất thấp đang có (còn gọi là “hiệu ứng khoá chặt”). Kết quả dẫn đến là thị trường gần như tê liệt.
Thị trường có thể vẫn có cảm giác như đang “đóng băng,” nhưng điều đó không có nghĩa là người mua hay người bán bất lực. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)
Lãi suất vay hiện nay tác động ra sao đến giao dịch nhà đất
Trong năm 2020 hay 2021, người mua dễ dàng chốt được khoản vay thế chấp kỳ hạn 30 năm với lãi suất chỉ 3%–4% (thậm chí còn thấp hơn). Nhưng tình thế đã đổi khác. Sau các đợt tăng lãi suất mạnh tay của Fed vào 2022 và 2023, mức lãi suất thế chấp vay mua nhà cố định nay thường dao động 6%–7%.
Thị trường giờ đây “kẹt ở mức không ai kham nổi,” theo Kevin Khang, kinh tế gia cao cấp quốc tế của Vanguard, và Brian Kim, đồng giám đốc nghiên cứu High Yield của Vanguard.
“Nhu cầu nhà ở giảm vì lãi suất tăng, trong khi nguồn cung bị bó hẹp do chủ nhà giữ chặt khoản vay có lãi suất thấp. Kết quả là thị trường rơi vào tình trạng đình trệ—quá đắt đỏ với người mua mới và quá thiếu thanh khoản cho người bán.”
Bằng chứng rõ ràng: doanh số bán nhà cũ hàng năm chỉ quanh mức 4 triệu căn, thấp hơn nhiều so với mức lịch sử.
Bao giờ lãi suất vay mua nhà xuống dưới 6%?
Nếu lãi suất giảm, thị trường có thể sôi động trở lại khi nhiều người bán chịu bán và người mua mạnh dạn xuống tiền.
Nhưng câu hỏi lớn là khi nào thì mức lãi suất vay mới hạ xuống dưới ngưỡng 6%. Theo Fannie Mae, ít nhất đến cuối 2026 lãi suất thế chấp mới có thể giảm xuống dưới 6%.
Tất nhiên, lãi suất luôn khó đoán, tình hình có thể đổi thay. Trong lúc chờ đợi, cả người mua lẫn người bán cần phải tìm cách sáng tạo hơn để chốt giao dịch.
Chiến lược cho người mua trong thời lãi suất cao
“Người mua thường nói với tôi rằng họ thấy bị kẹt. Tôi nhắc họ rằng vẫn có thể xoay xở—chỉ là cách làm hơi khác đi so với trước,” Maria Korpacheva, một địa ốc viên ở Los Angeles chia sẻ với Investopedia.
Một số chiến lược đáng cân nhắc
1. Tìm cách tiết kiệm khác biệt
Thay vì chờ lãi suất hạ, hãy thử đàm phán tìm nhượng bộ từ người bán, mua điểm giảm lãi suất, hoặc hỗ trợ tài chính trực tiếp từ người bán. Những cách này đều có thể giảm chi phí dù lãi suất vẫn cao.
2. “Cưới căn nhà, hẹn hò với lãi suất”
Lãi suất luôn biến động. Nếu tìm được căn nhà giá tốt, có thể chốt ngay. “Bạn luôn có thể tái cấp vốn cho khoản vay về sau nếu lãi suất giảm,” Korpacheva nói. “Nhưng bạn không thể quay ngược thời gian để mua căn nhà với giá hôm nay nếu giá nhà tiếp tục leo.”
3. Mở rộng phạm vi tìm kiếm
Hãy thử mở rộng phạm vi tìm kiếm xa hơn khoảng 10–15 phút khỏi khu vực “hot”. “Đôi khi chỉ cần ra ngoài một chút, bạn có thêm diện tích, có sân vườn, thậm chí trường học tốt hơn—mà giá lại thấp hơn,” Korpacheva cho biết.
Chiến lược cho người bán trong thời lãi suất cao
Người bán cũng gặp khó khi lãi suất cao làm số người mua ít đi, đồng thời hạn chế lựa chọn khi họ muốn mua căn nhà kế tiếp.
Một số giải pháp
1. Định giá căn nhà chuẩn xác
Đừng đặt giá niêm yết quá cao. Khi ngân sách người mua đã bị bóp nghẹt, họ khó chấp nhận trả thêm. Hãy tham khảo với địa ốc viên hoặc nghiên cữu kỹ dữ liệu các căn nhà tương tự được bán gần đây (comps) để ra giá hợp lý.
2. Đầu tư vào phần trình bày
“Những bức ảnh được chụp một cách chuyên nghiệp, dàn dựng nội thất bài bản, vài nâng cấp nhỏ nhưng có thể tăng đáng kể mức độ quan tâm,” Korpacheva nói. Trình bày tốt là khoản đầu tư nhỏ nhưng hiệu quả lớn.
3. Đưa ra nhượng bộ hợp lý
Nếu người mua thích căn nhà nhưng chưa đủ khả năng, hãy cân nhắc hỗ trợ như tín dụng sửa chữa hoặc chia sẻ chi phí đóng hồ sơ. “Những động thái này giúp căn nhà hấp dẫn hơn nhiều mà không cần giảm giá niêm yết,” Korpacheva chia sẻ.
Thị trường có thể vẫn có cảm giác như đang “đóng băng,” nhưng điều đó không có nghĩa là người mua hay người bán bất lực. Chỉ cần phải sáng tạo hơn để hoàn tất giao dịch. Và vì lãi suất khó giảm mạnh trong tương lai gần, bây giờ chính là lúc cần phải nghĩ và làm khác đi. (Ng.Tr)[kn]
Những diễn biến dồn dập trong vài ngày qua làm cho nhiều người Mỹ không khỏi lo sợ về viễn cảnh đất nước rơi vào loạn lạc, xung đột giữa chính quyền liên bang và một số tiểu bang có thể leo thang nếu tình hình không sớm được kiểm soát và hạ nhiệt. Tổng Thống Donald Trump đã công khai đe doạ sẽ kích hoạt đạo luật Chống Nổi Loạn (Insurrection Act of 1807) nếu tiếp tục bị tòa ngăn cản triển khai quân đội ở các thành phố khắp nước Mỹ, tạo ra một tình huống căng thẳng.
Vệ Binh Quốc Gia xuất hiện trên đường phố Portland, Oregon, hôm 5 Tháng Mười. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)
Binh lính trên đường phố
Truyền thông đưa tin vào sáng Thứ Ba, 7 Tháng Mười, 200 binh sĩ Vệ Binh Quốc Gia (VBQG) Texas đã có mặt tại ngoại ô thành phố Chicago, tiểu bang Illinois, sẵn sàng tuần tra đường phố từ ngày mai. Đây là lần đầu tiên VBQG – là một lực lượng địa phương quân nằm dưới quyền điều khiển của thống đốc tiểu bang – của một tiểu bang được điều động đến một tiểu bang khác, trái với Tu Chính Án Thứ Mười về quyền tự trị của tiểu bang.
Thống Đốc Texas Greg Abbott nói trên Fox News tối Thứ Hai một cách vô căn cứ rằng, vì “các tiểu bang Dân Chủ từ chối thực thi pháp luật và chúng ta có sự hỗn loạn” nên Texas phải ra tay! Trong khi đó Thống Đốc Illinois JB Pritzker tố cáo ông Trump cố tình kích động bạo lực ở Chicago để ông có lý do “sử dụng binh lính như quân cờ chính trị trong nỗ lực bất hợp pháp nhằm quân sự hóa các thành phố.” Ông Pritzker cũng coi sự có mặt của VBQG Texas ở Illinois là “sự xâm lăng vi hiến!”
Chính quyền Illinois và thành phố Chicago đã nộp đơn kiện lên tòa án, yêu cầu đình chỉ việc triển khai quân đội của ông Trump nhưng bà April M. Perry – một thẩm phán liên bang do Tổng Thống Joe Biden bổ nhiệm – đã không chấp nhận yêu cầu mà chỉ ấn định một cuộc điều trần vào Thứ Năm, 9 Tháng Mười, liên bang và tiểu bang tranh luận trước khi bà đưa ra phán quyết.
Trước đó, ông Trump đã ra lệnh điều động VBQG của Oregon và California đến thành phố Portland – thành phố lớn nhất Oregon – sau khi xảy ra biểu tình trước cơ sở của cảnh sát di trú (ICE). Nhưng lệnh đó đã bị bà Karin Immergut – một thẩm phán liên bang do chính ông Trump bổ nhiệm – ngăn chặn. Thẩm Phán Immergut khẳng định chưa có bằng chứng về tình huống khẩn cấp đủ để biện minh cho việc huy động lực lượng quân đội, và yêu cầu tạm dừng kế hoạch triển khai VBQG.
Nỗ lực điều động quân đội và VBQG vừa kể là mới nhất trong chuỗi các hoạt động tương tự. Ông Trump đã đưa Thủy Quân Lục Chiến và VBQG đến Los Angeles hồi Tháng Sáu, lúc cao điểm lên tới 4,700 người; và đến thủ đô Washington, DC hồi Tháng Tám, lúc cao điểm lên đến 2,400 người bất chấp sự phản đối của chính quyền California và Washington, DC.
Sống trong thực tế ảo
Ông Trump cho rằng, các thành phố này đang bị chìm ngập trong bạo loạn, chính quyền địa phương do đảng Dân Chủ kiểm soát đang bất lực hoặc không hành động nên ông phải điều động quân đội đến để trấn áp tội phạm, lập lại trật tự, bảo vệ các cơ quan liên bang và lực lượng thực thi pháp luật liên bang. Đây chỉ là lời ngụy biện sai sự thật.
Ông gọi Portland là thành phố nơi “chiến tranh hoành hành… đã cháy rụi” và “tràn ngập bọn nổi loạn” (war-ravaged city, burning to ground, insurrectionist all over the place). Hôm 6 Tháng Chín, ông Trump đăng lên mạng một tấm ảnh “chế” mô tả đường chân trời của thành phố Chicago chìm ngập trong biển lửa, trực thăng vũ trang bay rợp trời và ông đứng đó như nhân vật Trung Tá Kilgore trong bộ phim nổi tiếng về Chiến tranh Việt Nam “Apocalypse Now” được ông nhại thành “Chipocalypse Now”! Rồi hôm qua ông lại miêu tả Chicago như một vùng chiến sự (war-zone) đầy rẫy tội ác bạo lực. Một cuộc truy quét người nhập cư của ICE vào một chung cư ở Chicago tuần trước diễn ra trong đêm, đặc vụ ICE đổ bộ từ trực thăng Black Hawk, phá cửa nhà, lôi ra khỏi giường và còng tay hầu hết cư dân từ ông bà lão tới trẻ nít ở trần, cảnh gần như trong phim của đạo diễn Francis Coppola mô tả chiến tranh trong rừng rậm Việt Nam thuở trước!
Nhận định của ông Trump về các thành phố hoàn toàn trái ngược với thực tế. Hãng tin Reuters cho biết các cuộc biểu tình phản đối chính sách nhập cư của ông Trump có quy mô tương đối nhỏ, hòa bình và không có bạo lực đáng kể.
“Ở phần lớn Chicago, người dân vẫn đi làm, đi xem hát, ra bờ hồ tận hưởng thời tiết ấm áp khác thường trong một thành phố mà tội phạm bạo lực đã giảm mạnh – khác xa ‘vùng chiến sự’ mà ông Trump mô tả,” Reuters ghi nhận hôm 7 Tháng Mười, 2025.
Cuộc đua đường trường Chicago Marathon – một trong những cuộc đua marathon lớn nhất thế giới với khoảng 50,000 người tham gia – dự tính vẫn diễn ra cuối tuần này như kế hoạch.
Ra phi trường đón Bộ Trưởng Bộ Nội An Kristi Noem hôm Thứ Hai, Thống Đốc Oregon Tina Kotek nhắc lại với bà Noem rằng “không hề có bạo loạn ở Oregon,” yêu cầu các lực lượng liên bang tuân thủ luật lệ của Oregon và bác bỏ thông tin của bà Noem rằng người dân Portland được trả tiền để đến biểu tình, bao vây trụ sở ICE.
Trên các mạng xã hội, cư dân Portland đã đăng tải rất nhiều hình ảnh về cuộc sống an bình của thành phố, đồng thời chỉ ra rằng cảnh hỗn loạn mà ông Trump gọi là “war-ravaged city” đó là từ một phóng sự của đài Fox News ghi lại cảnh xung đột giữa cảnh sát và người dân Portland biểu tình phản đối cảnh sát năm 2020, sau cái chết của người da đen George Floyd, nay được đài Fox đem ra chiếu lại như là chuyện đang diễn ra.
Do nhiều năm tiêm nhiễm lối truyền thông không trung thực đó mà theo Giáo Sư Theda Skocpol, Đại Học Harvard, “đến nay, chính ông Trump, nhiều người trong Quốc Hội và cử tri của họ sống trong một thế giới ảo (virtual world), nơi các thành phố bốc cháy và đám ‘cánh tả’ là bọn quỷ dữ” (New York Times, 7/10/2025).
Thực ra, cách mô tả các thành phố “đầy bạo lực” chỉ là cái cớ. Chính quyền Trump và “bộ ba” điều hành chính sách nội trị (JD Vance, Stephen Miller và Russell Vought) từ lâu đã tìm mọi cách sử dụng quân đội làm công cụ đe dọa người dân và phe đối lập, củng cố quyền lực của ông Trump và đảng Cộng Hòa. Rõ nhất là trong cuộc họp vô tiền khoáng hậu với 800 tướng lĩnh cao cấp nhất của quân đội Mỹ hôm 30 Tháng Chín, ông Trump đã bảo các tướng lãnh phải ưu tiên “chống lại mọi kẻ thù bên trong,” kẻ thù đang trú ẩn trong các thành phố “do bọn Dân Chủ cánh tả cấp tiến điều hành.”
Ông Trump công khai ý định là sử dụng một số thành phố “làm thao trường cho quân đội luyện tập.” Tất nhiên đó chỉ là những thành phố Xanh, nơi ông Trump thua phiếu năm 2024, cho dù tình trạng tội phạm và bạo lực ở các nơi đó đang giảm và thấp hơn các thành phố Đỏ đã bầu cho ông.
Từ ý đồ đó, chính quyền Trump đã không ngại vi phạm những chuẩn mực pháp lý khi đưa VBQG, đặc biệt là luật Posse Comitatus, và đưa quân đội vào xử lý những vấn đề dân sự, lẽ ra thuộc thẩm quyền của cơ quan công lực địa phương.
Luật Posse Comitatus Act of 1878 nói gì?
Đạo luật Posse Comitatus Act of 1878 ban hành ngay sau thời Nội Chiến Nam-Bắc giới hạn việc sử dụng quân đội Mỹ cho các mục đích thực thi pháp luật dân sự, tránh tình trạng quân đội bị chính quyền liên bang lạm dụng. Cốt lõi của đạo luật là cấm sử dụng bất kỳ đơn vị nào thuộc quân đội Hoa Kỳ vào thực thi pháp luật, trừ khi điều đó được Quốc Hội phê chuẩn. Các thẩm phán liên bang ở San Francisco và Oregon đã căn cứ vào đạo luật này để phán quyết “vi phạm pháp luật” hành động của chính quyền Trump điều động quân đội và VBQG đến Los Angeles và Portland nói trên.
Nhưng đạo luật Posse Comitatus Act có hai ngoại lệ quan trọng. Một là, luật này sẽ không áp dụng trong thời kỳ đạo luật Chống Nổi Loạn (Insurrection Act of 1807) được kích hoạt và có hiệu lực, sẽ nói rõ bên dưới. Hai là, lực lượng VBQG, nếu hành động theo thẩm quyền của tiểu bang và được thống đốc tiểu bang điều hành thì không phải tuân thủ luật Posse Comitatus Act. Tuy nhiên, khi VBQG được “liên bang hóa” (federalized) và chịu sự điều động của tổng thống liên bang thì phải tuân theo luật Posse Comitatus, không được hành động như lực lượng thực thi pháp luật dân sự.
Tại Los Angeles, Washington D.C. lực lượng VBQG chỉ canh gác các tòa nhà liên bang, bảo vệ nhân viên ICE mà không tham gia bắt người hay giải tán biểu tình vì đó là công việc của cảnh sát dân sự. Một ngoại lệ khác là luật Posse Comitatus Act không cấm quân đội hỗ trợ các lực lượng thực thi pháp luật dân sự của liên bang và tiểu bang như cung cấp trang bị, thông tin tình báo và huấn luyện, cũng không cấm điều động quân đội ứng cứu các thảm họa thiên tai và các tình huống khẩn cấp khác.
Bốn bước tới Luật Chống Nổi Loạn
Trở lại với việc điều động quân đội của chính quyền Trump, các chuyên gia chỉ ra một “kịch bản” được dàn dựng cẩn thận theo nhiều bước.
Bắt đầu, ông Trump tung lực lượng ICE đến các thành phố Xanh, cho phép sử dụng những thủ đoạn bất minh (như đeo mặt nạ che mặt, không mang phù hiệu, đi xe không bảng số, trang bị vũ khí chiến tranh…) để truy lùng và bắt giữ một cách hung bạo những người nhập cư không giấy tờ ngay cả ở nơi làm việc, nhà thờ, trường học, sân tòa án…
Hành động càn quét khắc nghiệt của ICE tất nhiên sẽ dẫn tới các vụ biểu tình phản kháng và khó mà tránh được cảnh bạo lực, đốt phá, hôi của… dù phần lớn các cuộc biểu tình chính trị ở Mỹ diễn ra ôn hòa, văn minh. Biểu tình sẽ là cái cớ rất tốt để chính quyền Trump bước sang bước thứ hai là điều động VBQG đến bảo vệ các tài sản liên bang như trường hợp ở Los Angeles hoặc ở Chicago, Portland hiện nay.
Khi điều động quân đội và VBQG, chính quyền Trump biết trước họ sẽ bị các cơ quan tư pháp ngăn chặn. Nhưng thay vì hành động theo pháp luật, họ xoay mũi dùi tấn công vào cơ quan tư pháp. Stephen Miller – kiến trúc sư về chính sách chống nhập cư của ông Trump, người đã đòi ICE phải bắt được 3,000 di dân mỗi ngày – nói thẳng trên mạng X: “Chủ nghĩa khủng bố cánh tả có một phong trào rộng lớn và đang lan rộng ở đất nước này. Nó được tổ chức tốt, được tài trợ. Và nó được che chắn bởi các thẩm phán Dân Chủ cực tả, các biện lý và bộ trưởng Tư Pháp. Cách duy nhất để giải quyết là dùng quyền lực nhà nước hợp pháp để giải tán chủ nghĩa khủng bố và mạng lưới khủng bố.”
Không biết phát ngôn của Miller có liên quan gì tới vụ kẻ gian phóng hỏa đốt rụi nhà riêng của Thẩm Phán Diane Goodstein, chánh án Tòa Kháng Án South Carolina làm bị thương ba người hôm Chủ Nhật, 5 tháng Mười hay không. Tháng trước bà Goodstein đã ra phán quyết bác bỏ một yêu cầu của Bộ Tư Pháp của chính quyền Trump đòi thu thập hồ sơ cử tri của tiểu bang South Carolina.
Theo bước thứ ba của kế hoạch, để tránh sự cản trở của các quan tòa và biện minh cho các chiến dịch triển khai quân đội, ông Trump sẽ kích hoạt đạo luật Chống Nổi Loạn có từ năm 1807. Trả lời báo chí tại Phòng Bầu Dục chiều Thứ Hai, 6 tháng Mười, ông Trump nói luật Chống Nổi Loạn ra đời là có lý do và “Tôi sẽ kích hoạt nó nếu cần thiết. Nhưng tới bây giờ thì vẫn chưa cần.”
Trái với luật Posse Comitatus, Luật Chống Nổi Loạn 1807 cho phép tổng thống quyền điều động quân đội liên bang thực thi pháp luật dân sự trong nội địa nước Mỹ trong một số tình huống đặc biệt, chẳng hạn như để dẹp một cuộc nổi loạn, bạo lực giữa các nhóm dân chúng có vũ trang.
Theo các luật gia, có ba điều kiện để tổng thống có thể tuyên bố kích hoạt luật Chống Nổi Loạn. Một là khi có yêu cầu của thống đốc hoặc cơ quan lập pháp tiểu bang cần liên bang giúp dẹp loạn; hai là, để thực thi pháp luật liên bang khi xảy ra tình trạng “cản trở phi pháp hoạt động thực thi pháp luật thông thường” và ba là, để bảo vệ quyền hiến định của công dân khi bạo lực nội địa ngăn chặn các quyền đó mà chính quyền tiểu bang không thể hoặc không muốn hành động.”
Những lời lẽ khá mơ hồ này làm cho đạo luật Chống Nổi Loạn dễ bị các chính quyền liên bang diễn giải theo ý muốn của họ mà toà án khó mà can thiệp được.
Trái với luật Posse Comitatus, Luật Chống Nổi Loạn 1807 cho phép tổng thống quyền điều động quân đội liên bang thực thi pháp luật dân sự trong nội địa nước Mỹ trong một số tình huống đặc biệt, chẳng hạn như để dẹp một cuộc nổi loạn, bạo lực giữa các nhóm dân chúng có vũ trang.
Luật Chống Nổi Loạn không phải là thiết quân luật (martial law), tức là khi chính quyền dân sự bị thay thế bởi sự quản trị của quân đội. Tuy vậy, khi khai triển luật Chống Nổi Loạn, chính quyền Trump có thể dễ dàng điều động quân đội đến các tiểu bang đang bị cai trị bởi bọn “Dân Chủ cánh tả cấp tiến” để “giải tán mạng lưới khủng bố” như lời của Miller; nếu không làm được như vậy thì hình ảnh quân đội vũ trang đầy đủ trên các đường phố cũng có tác dụng răn đe, ngăn cản mọi ý đồ phản kháng của dân chúng.
ANAHEIM, California (NV) – Nhà báo Nguyễn Thiện Cơ, cựu chủ bút nhật báo Người Việt và là một khuôn mặt rất thân quen trong phong trào Du Ca Việt Nam, vừa qua đời lúc 4 giờ 50 phút sáng Thứ Ba, 7 Tháng Mười, tại bệnh viện West Anaheim Medical Center, hưởng thọ 78 tuổi.
Hình nhà báo Nguyễn Thiện Cơ trên video do nhà báo Nguyễn Ngọc Chấn tạo ra. (Hình: Chụp từ màn hình YouTube)
Tin này được nhà báo Nguyễn Ngọc Chấn, anh ruột ông Cơ, xác nhận với nhật báo Người Việt.
Trên trang Facebook của mình và trên YouTube, ông Chấn có đưa lên một đoạn video có tựa đề “Nguyễn Thiện Cơ tạ từ cõi tạm” để thông báo sự ra đi của người em trai.
Ông Chấn cho biết, ông làm video này, với sự hỗ trợ của AI (trí tuệ nhân tạo), có giọng nói của ông Cơ, để tưởng nhớ em mình.
Trong video, giọng ông Cơ nói: “Kính chào quý cô bác, anh chị, bạn hữu, khi nhìn thấy tôi và nghe được tiếng nói này, thì tôi, Nguyễn Thiện Cơ, đã vừa hoàn tất kiếp người, trở về đoàn tụ với song thân của tôi và nhiều bạn bè, thân quyến, hóa thân sang một kiếp khác…”
Nhà báo Nguyễn Ngọc Chấn cho biết ông Cơ sinh năm 1947 tại Phủ Lý, Hà Nam.
Trước năm 1975, ông Cơ là giáo sư trung học Thoại Ngọc Hầu ở Long Xuyên và là giáo sư thỉnh giảng Đại Học Hòa Hảo, cũng ở thành phố này.
Tại nhật báo Người Việt, vào năm 1981, nhà báo Nguyễn Thiện Cơ là một trong tám người nòng cốt, quyết định cùng nhau xây dựng một định chế chung có khả năng tự duy trì bền bỉ (self-substaining) để có thể cùng nhau thực hiện sở nguyện phục vụ cộng đồng qua ngành truyền thông. Từ đó, tờ báo hoạt động như một công ty.
Sau này, có thời gian ông Cơ làm chủ bút từ năm 1995 đến năm 1997.
Ông cũng là một trong những người chủ chốt thiết lập trang web Người Việt Online của tờ báo.
Trong phong trào Du Ca Việt Nam, ông Nguyễn Thiện Cơ là một người hoạt động rất tích cực và được nhiều người quý mến.
Khi biết tin, nhiều thành viên phong trào Du Ca bày tỏ tiếc nuối và thương mến.
Bà Hoàng Vĩnh, tổng giám đốc kiêm chủ nhiệm nhật báo Người Việt, sinh hoạt Du Ca từ năm 1967, cho biết: “Tôi rất buồn khi hay tin ông Cơ qua đời, thương tiếc một người rất hiền lành, rất hết lòng cùng với anh em. Tôi cảm thấy mất đi một người thân, một người anh em trong Người Việt và trong phong trào Du Ca.”
“Không những thế, khi còn sinh thời, ông giúp chúng tôi rất nhiều công việc thiện nguyện của hội Help the Poor,” bà Vĩnh nói tiếp. “Tôi có nhiều kỷ niệm khó quên với ông. Trong thời gian COVID-19, ông thường lưu trú ở nhà tôi, phụ giúp tôi làm vườn. Tôi nhớ mãi, thời kỳ COVID-19, ông và chồng tôi xem lễ qua mạng vì không ai được ra khỏi nhà để đến nhà thờ.”
Bà Hoàng Vĩnh là hiền thê của cố Dược Sĩ Hoàng Ngọc Tuệ, chủ tịch sáng lập phong trào Du Ca Việt Nam.
Nhà báo Nguyễn Thiện Cơ (bìa phải) đánh đàn cho nhóm Du Ca Mùa Xuân Nam California hát “Ca Khúc Tuổi Trẻ” trong buổi tưởng nhớ nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang hồi năm 2021. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Khi hay tin, Bác Sĩ Nguyễn Thị Nhuận, một người gắn bó với phong trào Du Ca cùng ông Cơ, chia sẻ: “Buồn lắm anh ơi. Du Ca chúng tôi, trong đó có anh Cơ, là những người hát những bài mà không ai hát, nhưng chúng tôi cùng hát vì có lý tưởng. Nhờ đó mà chúng tôi gắn bó với nhau. Bây giờ từng người lần lượt ra đi. Tôi chỉ biết hy vọng thế hệ trẻ sẽ tiếp nối anh Cơ và chúng tôi.”
Bác Sĩ Nhuận kể về hoạt động của ông Nguyễn Thiện Cơ trong phong trào Du Ca.
“Hồi đó, phong trào thành lập toán Du Ca Mùa Xuân, trưởng toán là anh Phạm Công Ngân, được anh Nguyễn Đức Quang ủy thác phát triển phong trào. Nhóm lúc đầu có năm người đàn ông là anh Ngân, anh Trần Quang Oánh (hòa âm), anh Nguyễn Thiện Cơ (hát tenor), anh Trịnh Hữu Tâm (hát tenor), và anh Uông Thế Công (bass). Sau này có thêm bốn nữ là chị Nguyễn Ngọc Yến, chị Nguyễn Thị Minh Phương, chị Nguyễn Bội Hoàn, và tôi,” bà Nhuận kể thêm.
Bác Sĩ Phạm Đỗ Thiên Hương, đoàn trưởng Đoàn Du Ca Nam California, chia sẻ với nhật báo Người Việt như sau: “Rất là buồn vì anh Cơ là một cánh chim đầu đàn, là bậc tiền bối của phong trào. Chúng tôi cảm thấy mất đi một người thân, một người bạn, và thấy các đàn anh cứ từ từ ra đi. Buồn lắm.”
“Tuy nhiên, điều này cũng làm những người như tôi, từng là ‘nhí’ trong phong trào trước đây, cảm thấy có trách nhiệm làm việc nhiều hơn nữa, để duy trì phong trào Du Ca ở hải ngoại này,” Bác Sĩ Hương nói thêm.
Không có quan hệ nhân quả rõ ràng giữa Tylenol và tự kỷ
Kalynh Ngô/Người Việt
WASHINGTON, DC (NV) – Ngày 22 Tháng Chín, 2025, Tổng Thống Donald Trump cùng Bộ Trưởng Y Tế Hoa Kỳ Robert F. Kennedy Jr. tổ chức họp báo tại Tòa Bạch Ốc, tuyên bố “phụ nữ mang thai đừng dùng Tylenol” và kêu gọi các bậc cha mẹ “không cho con uống Tylenol.” Ông nói thêm: “Có hiệu lực ngay lập tức, FDA (Food and Drug Administration – Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm Hoa Kỳ) sẽ thông báo cho các bác sĩ.”
(Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)
Tuyên bố này lập tức gây tranh cãi trong giới y khoa và khiến công chúng bối rối. Cộng đồng người Việt tại Mỹ, vốn quen thuộc với loại thuốc giảm đau, hạ sốt chứa acetaminophen này, không phải là một ngoại lệ.
Người dân bối rối
Cô Trang Lê, một chủ tiệm nail ở Maryland, kể, khi con cô có triệu chứng sốt nhẹ, cô nhờ mẹ cho uống Children’s Tylenol vị nho. “Đó là loại mà vợ chồng tôi thường dùng khi hai đứa nhỏ có triệu chứng cảm, sốt. Dĩ nhiên là chúng tôi được sự đồng ý của bác sĩ gia đình.” Cô Trang nói qua điện thoại.
Cô nói thêm, là cảm thấy lạ với tuyên bố của tổng thống Trump, vì “ngay từ ở Việt Nam, chúng ta đã quá quen thuộc với paracetamol rồi.”
Tương tự, cô San Nguyễn, cư dân Fredericksburg, Virginia, từng học ngành Dược trước khi định cư ở Mỹ, nói “chưa bao giờ nghe về mối liên quan giữa paracetamol và chứng tự kỷ,” và khẳng định nếu con của cô bị sốt, cô “vẫn cho uống Tylenol trẻ em theo liều lượng đúng như bác sĩ cho phép.”
Chính quyền và FDA nói gì?
Trong buổi họp báo, Tổng Thống Trump khẳng định: “Không có gì bất lợi cả. Đừng dùng Tylenol. Nếu quý vị mang thai, đừng dùng.”
Đứng cạnh ông, Bộ Trưởng Y Tế, Robert F. Kennedy Jr., cho biết FDA đã dựa trên “các nghiên cứu lâm sàng cho thấy mối liên hệ tiềm ẩn giữa việc dùng acetaminophen khi mang thai và rối loạn phát triển thần kinh ở trẻ.”
Ngay sau đó, FDA đăng thông báo chính thức: “Cơ quan đang xem xét các bằng chứng về rủi ro tiềm ẩn của acetaminophen,” Ủy viên FDA, Marty Makary, cho biết “nhưng mối quan hệ nhân quả chưa được xác lập.”
Cơ quan này cũng viết: “FDA đang làm việc để nâng cao nhận thức của các bậc cha mẹ và bác sĩ về một số bằng chứng cho thấy rủi ro tiềm ẩn liên quan đến acetaminophen.”
Nhật báo Người Việt liên lạc với MotherToBaby, thuộc tổ chức phi lợi nhuận The Organization of Teratology Information Specialists (OTIS) – Hiệp Hội Nghiên Cứu và Phòng Ngừa Dị Tật Bẩm Sinh, một hiệp hội khoa học gồm các chuyên gia nghiên cứu thai kỳ và cung cấp thông tin cho sản phụ.
Qua điện thoại, Nicole Chavez, phụ trách truyền thông của MotherToBaby nói “OTIS yêu cầu không trả lời báo chí trong giai đoạn ‘không bình thường’ này,” đồng thời khẳng định “những gì đề cập trên trang web về lợi ích và rủi ro liên quan đến thuốc giảm sốt đều là phát ngôn chính thức của MotherToBaby.”
Trang MotherToBaby cảnh báo, nhiệt độ cơ thể sản phụ tăng do sốt trong giai đoạn đầu thai kỳ tiềm ẩn nhiều rủi ro, bao gồm cả nguy cơ nhỏ gây dị tật bẩm sinh. Một số nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng sốt có liên quan đến việc tăng nguy cơ trẻ mắc chứng ADHD hoặc tự kỷ.
Quan điểm khoa học
Bác Sĩ Maurizio Bonacini, phó giáo sư Y Khoa Lâm Sàng, thuộc Đại Học University of California, San Francisco, nói với Nhật Báo Người Việt về ý kiến của ông trong tuyên bố của chính quyền Tổng Thống Trump về Tylenol: “Tôi đã đọc bài phỏng vấn gần đây trên tạp chí JAMA do các nhà nghiên cứu người Thụy Điển công bố năm ngoái. Dường như tất cả các nhà khoa học đáng tin cậy đều đồng ý rằng mối liên quan đó chưa được chứng minh. Hơn nữa, acetaminophen (APAP) là thuốc giảm đau không kê đơn duy nhất được khuyến nghị trong suốt thai kỳ.”
Nghiên cứu mà ông nhắc tới (JAMA Network, Vol. 331, No.14) phân tích 2.48 triệu trẻ sinh tại Thụy Điển (1995-2019). Khi so sánh giữa anh chị em ruột cùng gia đình, không thấy mối liên hệ giữa việc mẹ dùng acetaminophen và nguy cơ trẻ bị tự kỷ, ADHD, hay khuyết tật trí tuệ.
Bộ Trưởng Y Tế Robert F. Kennedy Jr. (phải) và Tổng Thống Donald Trump nói về Tylenol trong cuộc họp báo ở Tòa Bạch Ốc hôm 22 Tháng Chín. (Hình: Andrew Harnik/Getty Images)
Chuyên gia, bác sĩ nói gì?
Bác Sĩ Francois Phong Bùi, chuyên về Sản Phụ Khoa ở bệnh viện Fountain Valley, California, nói với Người Việt: “Không có sự đồng thuận khoa học nào khẳng định dùng Tylenol trong thai kỳ gây tự kỷ. Các nghiên cứu chỉ cho thấy mối liên hệ quan sát, chưa chứng minh được nguyên nhân.” Câu trả lời này trùng khớp với bài nghiên cứu trên JAMA Network.
An Trần, bác sĩ gia đình tại Falls Church, Virginia, bổ sung: “Phản ứng sốt hay nhiễm trùng ở thai phụ có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh của thai nhi. Nếu cấm dùng Tylenol để hạ sốt, nguy cơ đó còn cao hơn.”
Bác sĩ An Trần nói với Người Việt qua điện thoại: “Trong thai kỳ, nếu cơ thể người mẹ trong lúc mang thai mà bị nhiễm trùng gì, hoặc cảm cúm, sốt, tạo ra một phản ứng miễn dịch, thì có thể tăng nguy cơ tự kỷ ở đứa trẻ sau này. Hai điều này gây ra những kết quả mơ hồ về nhân quả.”
“Ví dụ, khi đứa bé sinh ra bị tự kỷ, mình nói tại người mẹ uống thuốc giảm đau. Chứ chúng ta không chắc chắn là có phải do người mẹ bị nhiễm trùng khi sốt, cảm cúm mà gây ra. Hai điều này đi liền nhau, và chưa được chứng minh đâu là nguyên nhân.”
Giáo Sư Aryn Backus, cựu chuyên gia truyền thông y tế của CDC, cảnh báo: “Rất nguy hiểm và vô trách nhiệm khi bảo phụ nữ mang thai rằng họ nên ‘chịu đựng’ khi bị sốt cao hoặc đau dữ dội, đặc biệt là vì chúng ta biết rằng sốt cao có thể dẫn đến nhiều vấn đề cho sự phát triển của thai nhi, bao gồm cả sẩy thai.”
“Chúng tôi không muốn phụ nữ mang thai nghĩ rằng họ không thể dùng Tylenol vì nó có thể khiến con họ mắc chứng tự kỷ sau này – khoa học chưa có bằng chứng,” Giáo Sư Backus khẳng định.
Chuyên gia Phương Lê ở Quận Cam, California, người làm việc trong lĩnh vực thai sản nguy cơ cao, nói: “Đến nay, dữ liệu khoa học vẫn ủng hộ loại thuốc này trong các loại thuốc hoặc chất có mức độ an toàn khi sử dùng trong thời kỳ mang thai.”
Tuyên bố mới nhất của FDA cũng đề cập điều này: “Điều quan trọng cần lưu ý là mặc dù mối liên quan giữa acetaminophen và các bệnh lý thần kinh đã được mô tả trong nhiều nghiên cứu, nhưng mối quan hệ nhân-quả vẫn chưa được xác lập và có những nghiên cứu trái ngược trong các tài liệu khoa học. Cũng cần lưu ý rằng acetaminophen là loại thuốc không kê đơn duy nhất được chấp thuận sử dụng để điều trị sốt trong thai kỳ, và sốt cao ở phụ nữ mang thai có thể gây nguy hiểm cho con họ.”
“Hãy nghe lời khuyên của bác sĩ”
Từ khi chính quyền đưa ra tuyên bố về Tylenol, Bác Sĩ An Trần nói cô liên tục tìm đọc lại các tài liệu nghiên cứu đã công bố. Và những điều cô đọc được là: “Thứ nhất, tự kỷ là căn bệnh được phát hiện trước khi Tylenol ra đời. Thứ hai, cho đến bây giờ người ta vẫn chưa hiểu hết được cơ chế gây ra bệnh tự kỷ.”
Nhận định chung của Bác Sĩ Francois Phong Bùi là: “Acetaminophen được xem là một trong những loại thuốc giảm đau và hạ sốt an toàn nhất trong thai kỳ khi được sử dụng đúng cách.” Ông khuyên: “Nếu bạn thấy mình phải dùng thuốc này thường xuyên hoặc với liều cao, hãy trao đổi với bác sĩ.”
Trong tuyên bố trên trang web chính thức, dù thông báo thay đổi nhãn hiệu trên tất cả các thuốc có chất acetaminophen, FDA viết: “Ngay cả với khối lượng bằng chứng này, quyền lựa chọn vẫn thuộc về các bậc cha mẹ. Nguyên tắc phòng ngừa có thể khiến nhiều người tránh sử dụng acetaminophen trong thai kỳ, đặc biệt là vì hầu hết các cơn sốt nhẹ không cần điều trị. Việc phụ nữ mang thai sử dụng acetaminophen trong một số trường hợp nhất định vẫn là hợp lý.”
“Hãy nói chuyện với bác sĩ,” Bác Sĩ An Trần nói. “Về mặt y khoa, đây là vấn đề tuyệt đối thuộc về khoa học và y dược. Do đó, tôi khuyến khích mọi người là hãy nghe lời khuyên của chuyên gia y tế, bác sĩ.” [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump nói rằng một số nhân viên liên bang bị cho nghỉ trong thời gian chính phủ đóng cửa sẽ không được trả lương bù khi họ quay lại làm việc, theo NBC và USA TODAY hôm Thứ Ba, hôm 7 Tháng Mười.
Ông Trump đưa ra phát biểu này chỉ vài giờ sau khi một bản thảo thông báo được lưu hành trong đó ghi rằng các nhân viên liên bang bị cho nghỉ không có gì bảo đảm sẽ được nhận lương bù.
Bảng thông báo đóng cửa phía trước Viện Bảo Tàng Nghệ Thuật Quốc Gia. (Hình: Andrew Caballero-Reynolds/AFP via Getty Images)
Thông báo này dường như mâu thuẫn với hướng dẫn gần đây của chính quyền Trump. Văn Phòng Quản Trị Nhân Sự Hoa Kỳ trong văn bản hướng dẫn về chính phủ đóng cửa hồi tháng trước khẳng định rằng những nhân viên bị cho ở nhà sẽ được nhận lương bù sau khi chính phủ mở cửa trở lại.
Một đạo luật liên bang, mà chính ông Trump đã ký thành luật sau lần đóng cửa chính phủ gần đây nhất vào năm 2019, cũng ghi rằng các nhân viên chính phủ liên bang bị cho nghỉ “sẽ được trả lương cho khoảng thời gian không có ngân sách.”
Một giới chức Tòa Bạch Ốc nói với trang tin Axios rằng quan điểm của chính quyền là đạo luật đó không đương nhiên bao gồm trả lương bù cho những nhân viên bị nghỉ việc và Quốc Hội phải phân bổ ngân sách để chi trả khoản đó.
Khi được phóng viên hỏi tại Tòa Bạch Ốc về việc này, ông Trump nói: “Tôi cho rằng điều đó tùy thuộc vào diện nào mà chúng ta nói đến.”
Đảng Dân Chủ – vốn bị ông Trump và đảng Cộng Hòa quy trách nhiệm để chính phủ đóng cửa – “đã khiến rất nhiều người rơi vào hoàn cảnh hết sức rủi ro và nguy hiểm,” ông Trump phát biểu trong Phòng Bầu Dục bên cạnh Thủ Tướng Mark Carney của Canada.
Ông nói thêm: “Có những người thực sự không đáng được giải quyết, và chúng tôi sẽ giải quyết chuyện của họ theo một cách khác.”
Khi được hỏi tại sao ông nói rằng có những nhân viên không được trả bù lương, ông Trump trả lời: “Hãy hỏi câu đó với đảng Dân Chủ.”
Động thái của chính quyền Trump về việc không trả lương bù cho nhân viên liên bang được xem là nỗ lực nhằm gia tăng áp lực lên phe Dân Chủ tại Thượng Viện để buộc họ bỏ phiếu cho đề xuất của Đảng Cộng Hòa về một dự luật tạm thời để tiếp tục cấp ngân sách cho các cơ quan chính phủ ở mức hiện tại cho đến cuối Tháng Mười Một.
Trước đó, chính quyền cũng cảnh báo rằng lần đóng cửa này sẽ khiến cho hàng ngàn nhân liên bang bị sa thải vĩnh viễn, thay vì chỉ bị cho ở nhà không hưởng lương như các lần hết ngân sách trước đây.
Khi được hỏi có bao nhiêu việc làm lâu dài sẽ bị cắt, ông Trump nói rằng ông sẽ có thể cho biết “trong bốn hay năm ngày nữa, nếu chuyện này tiếp diễn.”
“Sẽ rất là nhiều, và rất nhiều những công việc đó sẽ không bao giờ trở lại,” ông Trump nói thêm. “Nhưng thật sự chúng ta tiến rất gần đến một ngân sách cân bằng.”
Lập trường này của chính quyền Trump khiến một tổ chức nghiệp đoàn lớn đại diện cho các nhân viên liên bang phản ứng quyết liệt.
“Như chúng tôi từng nói trước đây, sinh kế của những người dân Mỹ yêu nước phục vụ đất nước của họ trong chính quyền liên bang không phải là lá bài mặc cả trong trò chơi chính trị,” ông Everett Kelley, chủ tịch Liên Đoàn Nhân Viên Chính Phủ Hoa Kỳ (AFGE), cho biết trong một thông cáo.
“Cuộc tấn công vào nhân viên liên bang lẽ ra phải chấm dứt từ lâu và Quốc Hội cần chung tay giải quyết những khác biệt để chấm dứt việc đóng cửa này,” ông Kelly nói thêm. (NNL) [đ.d.]
STOCKHOLM, Thụy Điển (NV) – Ba nhà khoa học sống tại Mỹ là các ông John Clarke, Michel Devoret, và John Martinis vừa giành giải Nobel Vật Lý năm 2025 cho công trình nghiên cứu về vật lý lượng tử, Reuters đưa tin hôm Thứ Ba, 7 Tháng Mười.
Các nghiên cứu này được cho là cho thấy vật lý lượng tử vận động ra sao và mở đường cho sự phát triển của công nghệ kỹ thuật số thế hệ kế tiếp.
Ba nhà khoa học đoạt giải Nobel Vật Lý, từ trái, John Clarke, Michel H Devoret, và John M Martinis. (Hình: Jonathan Nackstrand/AFP via Getty Images).
Ông John Clarke sinh ra ở Anh là giáo sư đại học UC Berkeley, trong khi ông Michel Devoret sinh ra ở Pháp và là giáo sư đại học Yale University và đại học UC Santa Barbara. Ông John Martinis là người Mỹ và cũng giảng dạy đại học UC Santa Barbara. Ông Martinis từng là người đứng đầu phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo lượng tử của Google cho đến năm 2020.
Trên X, Tổng Thống Emmanuel Macron của Pháp đã gửi lời chúc mừng đến Giáo Sư Devoret.
Tại Google, ông Martinis nằm trong nhóm nghiên cứu mà hồi năm 2019 cho biết họ đã đạt được “sự ưu việt lượng tử’ “tức là máy tính khai thác đặc tính của hạt hạ nguyên tử xử lý các công việc tốt hơn nhiều so với siêu máy tính mạnh nhất thế giới.
Các hành vi cơ học lượng tử được nghiên cứu ở cấp độ các hạt cực kỳ nhỏ – bao gồm nguyên tử và các hạt hạ nguyên tử.
Các nhà khoa học đoạt giải Nobel này đã thực hiện các thí nghiệm vào giữa những năm 1980 với một mạch điện tử được làm bằng các chất siêu dẫn và họ đã chứng minh rằng cơ học lượng tử cũng có thể ảnh hưởng đến các vật thể hàng ngày trong những điều kiện nhất định.
“Có thể tôn vinh việc cơ học lượng tử vốn đã có mặt từ hàng thế kỷ liên tục đem đến những bất ngờ mới là điều tuyệt vời. Nó cũng cực kỳ hữu ích, vì cơ học lượng tử là nền tảng của tất cả các công nghệ kỹ thuật số,” ông Olle Eriksson, chủ tịch Ủy Ban Nobel Vật Lý, cho biết.
Công nghệ lượng tử đã có mặt ở khắp mọi nơi, với một ví dụ hàng ngày là bóng bán dẫn trong vi mạch máy tính.
“Giải Nobel Vật Lý năm nay tạo cơ hội để phát triển thế hệ tiếp theo của công nghệ lượng tử, bao gồm mật mã lượng tử, máy tính lượng tử, và cảm biến lượng tử,” Viện Hàn Lâm Khoa Học Hoàng Gia Thụy Điển, nơi trao giải thưởng, viết trong thông cáo báo chí.
Máy tính lượng tử sử dụng các nguyên tắc của cơ học lượng tử để thực hiện các tính toán phức tạp, dự đoán kết quả và thực hiện phân tích mà trong một số trường hợp có thể mất hàng triệu năm, nếu làm trên máy tính truyền thống.
Lĩnh vực này được coi là có khả năng giúp giải quyết một số mối quan tâm cấp bách nhất của nhân loại, chẳng hạn như ứng phó biến đổi khí hậu. Nhưng nó cũng phải đối mặt với những thách thức, bao gồm cải thiện độ chính xác của chip và các mốc thời gian, để điện toán lượng tử trở nên khả thi về mặt thương mại vẫn còn gây tranh cãi. (NNL) [đ.d.]
