TALLINN, Estonia (NV) – Bộ Ngoại Giao Estonia cho biết đã triệu vời một nhà ngoại giao Nga đến để phản đối sau khi ba chiến đấu cơ của Nga xâm phạm không phận của họ vào hôm Thứ Sáu, 19 Tháng Chín, suốt 12 phút.
Sự việc xảy ra chỉ hơn một tuần sau khi phi cơ NATO bắn hạ một máy bay không người lái (drone) của Nga trên bầu trời Ba Lan, làm gia tăng mối lo ngại rằng cuộc chiến ở Ukraine có thể lan rộng, theo AP.
Ngoại Trưởng Margus Tsahkna cho biết Nga đã xâm phạm không phận Estonia bốn lần trong năm nay, “nhưng vụ xâm phạm không phận của chúng tôi hôm nay bằng ba máy bay chiến đấu là hành động trắng trợn chưa từng thấy.”
Qua trang mạng X, Bộ Trưởng Quốc Phòng Hanno Pevkur cũng cho biết chính phủ Estonia đã quyết định “bắt đầu tham khảo với các đồng minh” chiếu theo Điều 4 của Khối NATO sau khi các chiến đấu cơ phản lực của Nga “lại xâm phạm không phận của chúng tôi thêm một lần nữa.”
Tổng Thống Nga Vladimir Putin quan sát các cuộc tập trận ở Nizhny Novgorod Oblast ngày 16 Tháng Chín, 2025. (Hình: VALERY SHARIFULIN/POOL/AFP/Getty Images)
Hội Đồng Bắc Đại Tây Dương, cơ quan ra quyết định chính trị chính yếu của NATO, dự trù sẽ họp vào đầu tuần tới để thảo luận chi tiết hơn về sự việc, phát ngôn viên NATO Allison Hart thông báo vào hôm Thứ Sáu.
Điều 4, điều khoản ngắn nhất trong số 14 điều khoản của minh ước liên phòng NATO, nêu rõ: “Các thành viên sẽ tham khảo với nhau bất cứ khi nào, dựa theo ý kiến của bất kỳ bên nào, cho rằng sự toàn vẹn lãnh thổ, độc lập chính trị hoặc an ninh của bất kỳ thành viên nào bị đe dọa.”
Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump nói với các phóng viên rằng ông sẽ sớm được các phụ tá thông báo tóm tắt về vụ xâm nhập vừa rồi. “Tôi không thích chuyện đó,” ông Trump tuyên bố và nói thêm: “Tôi không thích khi điều đó xảy ra. Nó có thể gây ra rắc rối lớn, nhưng rồi tôi sẽ cho quý vị biết sau.”
Các giới chức Nga chưa tức thì đưa ra bình luận nào.
Việc Nga vi phạm không phận Ba Lan là rắc rối xuyên biên giới nghiêm trọng nhất vào một quốc gia thành viên NATO kể từ khi chiến tranh ở Ukraine bắt đầu với cuộc xâm lược toàn diện của Nga từ hồi Tháng Hai năm 2022. Các quốc gia liên minh khác đã báo cáo những vụ xâm nhập tương tự cùng với các vụ rơi máy bay drone Nga trên lãnh thổ của họ.
Những diễn biến này ngày càng khiến các chính phủ Âu Châu lo ngại khi các nỗ lực do Hoa Kỳ dẫn đầu nhằm chấm dứt chiến tranh ở Ukraine không mang lại kết quả nào cả.
Người điều khiển chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, là Kaja Kallas, gọi cuộc xâm nhập hôm Thứ Sáu là “một hành động khiêu khích cực kỳ nguy hiểm” và “làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.”
“Về phần mình, chúng tôi thấy rằng chúng tôi không được tỏ ra yếu đuối, bởi vì sự yếu đuối chính là điều mời gọi Nga hành động nhiều hơn,” bà nói. “Họ ngày càng trở nên nguy hiểm hơn, không chỉ đối với Ukraine mà còn đối với tất cả các quốc gia chung quanh Nga nữa.”
Estonia, cùng với các quốc gia Baltic khác, là Lithuania và Latvia, cũng như nước láng giềng Ba Lan, là những nước ủng hộ mạnh mẽ Ukraine.
Qua một bản tuyên bố, quân đội Estonia cho biết rằng các chiến đấu cơ MIG-31 của Nga đã xâm phạm không phận Estonia tại khu vực Đảo Vaindloo, một hòn đảo nhỏ trong Vịnh Phần Lan trên Biển Baltic. (TTHN) [kn]
WEST HOLLYWOOD, California (NV) – Một người đàn ông mắc chứng bệnh bại não ngụ tại West Hollywood tỏ ra lo ngại với dịch vụ robot giao hàng sau khi va vào một con robot giao thức ăn. Tính tới chiều Thứ Bảy, 20 Tháng Chín, đoạn phim quay lại cảnh tượng này thu hút hơn 20 triệu người xem trên TikTok và Instagram.
Chuyên gia trị liệu kiêm nhà hoạt động địa phương Mark Chaney cho biết ông đụng phải chiếc xe giao hàng Serve Robotics hôm 13 Tháng Chín gần Đồn Cảnh Sát West Hollywood trong lúc đang trên đường về nhà sau buổi chữa bệnh.
“Tôi rất bực mình vì hôm đó tôi rất là đau,” Chaney nói với KTLA hôm Thứ Bảy. “Tôi chỉ muốn về nhà.” Chaney nói thêm thỉnh thoảng ông dùng xe scooter điện để đi đây đi đó vì thường xuyên bị té và chấn thương.
Robot giao thức ăn đụng phải xe scooter điện của một người tàn tật trên đường phố West Hollywood, California, hôm 13 Tháng Chín, 2025. (Hình: Mark Chaney)
Chaney bắt đầu thu hình con robot sau khi suýt bị tông lần đầu tiên, sau đó con robot tiếp tục lạng qua lạng lại, cản đường Chaney khi ông đi dọc lề đường.
“Con robot có những hành động kỳ lạ… Đã tôi né ra để nó vượt qua rồi mà nó vẫn chặn đường tôi. Sau đó, nó thắng lại ngay trước mặt tôi và thế là tôi lủi thẳng vào nó,” Chaney nói, đồng thời cho biết thêm rằng sau khi va vào con robot, chiếc xe scooter điện của ông bị dội ngược ra.
Chaney nói rằng sau tai nạn dường như con robot de lại về phía ông nhưng Serve Robotics phản bác tuyên bố này.
Trong một bức điện thư hồi âm Chaney, công ty cho biết con robot “không hề lùi lại” và đang vận hành tự động tại thời điểm đó.
“Hành động thắng gấp đã tạo ra một lực dội ngược lại,” công ty cho biết, đồng thời nói thêm rằng việc dự đoán chuyển động của con người trên thực tế là “một hoạt động phức tạp” và cũng tương tự như khi có hai người cùng bước tới một cánh cửa và chần chừ khi muốn vượt qua người kia.
“Trong trường hợp này, khi người ta đổi hướng đi thì con robot cũng phải đổi hướng theo. Cuối cùng, khi người ta tới gần con robot hơn, nó dừng hoàn toàn vì đó là cách an toàn nhất,” một phát ngôn viên Serve Robotics cho biết. “Trên thực tế, đó là thách thức trong việc dự đoán chuyển động của người khác khi không thể trực tiếp nói chuyện.”
Chaney cho biết ông cảm thấy công ty không đếm xỉa tới ông khi đưa ra câu trả lời. “Điều thực sự làm tôi thất vọng là tôi cảm tưởng như họ đang đổ lỗi cho tôi,” ông nói. “Họ không chịu trách nhiệm mà lại phớt lờ.”
Mặc dù tai nạn hôm Thứ Bảy là lần đầu tiên một trong những loại robot giao hàng tương tự tiếp xúc với ông, Chaney cho biết ông phải thường xuyên dừng lại, đi đường vòng hoặc né qua một bên để tránh robot giao hàng khi đi trên lề đường ở West Hollywood. Trên những con đường hẹp, thậm chí ông còn phải chống nạng xuống đường để nhường đường cho một con robot. “Chúng không biết suy nghĩ như người ta tưởng,” Chaney nói. “Nếu không thí nghiệm với xe lăn, xe scooter hoặc gậy chống, thì đâu có gọi là chế tạo cho công chúng.”
Trong bức điện thư, Serve Robotics cũng nói với Chaney rằng họ đang “xúc tiến” kế hoạch thành lập Hội Đồng Dịch Vụ để thu thập ý kiến từ các nhà hoạt động ủng hộ người tàn tật và nhấn mạnh rằng mục tiêu của họ là đề ra một giải pháp giúp robot di chuyển “an toàn, uyển chuyển và dễ nhận biết.” (TTHN) [kn]
DALLAS, Texas (NV) – Hôm Thứ Bảy, 20 Tháng Chín, Phi Trường Quốc Tế Dallas Fort Worth và Dallas Love Field hoạt động bình thường trở lại sau vụ trục trặc hệ thống viễn thông làm hàng trăm chuyến bay bị đình hoãn và hủy bỏ vào ngày hôm trước.
Cơ Quan Hàng Không Liên Bang FAA đang hợp tác chặt chẽ với các hãng hàng không nhằm đề ra kế hoạch giải quyết các chuyến bay bị ảnh hưởng, NBC đưa tin.
Tính tới chiều Thứ Bảy, có hơn 280 chuyến bay bị đình hoãn và ít nhất 155 chuyến bị hủy tại Dallas Fort Worth, theo dữ liệu từ trang mạng theo dõi chuyến bay FlightAware.
Một góc phi trường Dallas Fort Worth ở Texas. (Hình: Francisco José Zangerolame/Pexels)
Hôm Thứ Sáu, American Airlines phải hủy hơn 530 chuyến bay và ít nhất 160 chuyến hôm Thứ Bảy tại Phi Trường Quốc Tế Dallas Fort Worth DFW, trung tâm hoạt động lớn nhất của hãng hàng không, giám đốc vận hành COO tại American, David Seymour, loan báo cho nhân viên trong một bức thư.
Ngoài ra cũng có từ 250 tới 300 chuyến bay bị đình hoãn hôm Thứ Sáu, và 100 chuyến hôm Thứ Bảy, Seymour cho biết.
Từ 3 giờ chiều tới 6 giờ chiều giờ địa phương hôm Thứ Sáu, chỉ có chín chuyến bay của American Airlines có thể khởi hành từ phi trường DFW, thấp hơn nhiều so với mức thông thường là 100 chuyến mỗi giờ, Seymour lưu ý thêm.
Thứ Sáu là “một ngày vô cùng vất vả tại American Airlines” khi hàng chục chuyến bay bị đổi hướng và hơn 100,000 hành khách bị ảnh hưởng vì tình trạng hủy chuyến, chậm trễ, đổi hướng và không kịp lên các chuyến bay tiếp theo, Seymour cho biết.
Dữ liệu viễn thông TDMI do công ty viễn thông địa phương Frontier cung cấp bị “sập nhiều lần,” dẫn tới tình trạng gián đoạn hôm Thứ Sáu, FAA cho biết. Trục trặc về dữ liệu làm cho ngưng hoạt động, ảnh hưởng tới Trung Tâm Kiểm Soát Radar TRACON do FAA điều hành tại Dallas.
“Các hệ thống phòng ngừa tại L3Harris, một nhà cung ứng của FAA, không vận hành đúng tiêu chuẩn,” FAA cho biết, đồng thời lưu ý rằng vụ rắc rối là một “thí dụ rõ ràng” cho thấy “hạ tầng cơ sở tại FAA đã lỗi thời” và việc tân trang các hệ thống kiểm soát không lưu là một “nhu cầu cấp bách.”
“Chúng ta cần phải thực hiện một việc vô cùng quan trọng là thay hệ thống analog lạc hậu thành kỹ nghệ kỹ thuật số tân tiến hơn, bảo đảm uy tín và mức độ tin cậy cho không phận quốc gia,” FAA cho biết.
Trong bức thư gửi nhân viên, Seymour cho biết FAA, L3Harris và Frontier Communications đã làm việc thâu đêm suốt sáng “để sửa chữa hệ thống, nhưng chỉ thành công một phần.”
FAA đã báo cho American Airlines biết rằng trục trặc ban đầu là do đứt hai cọng dây cáp quang, ảnh hưởng tới việc truyền dữ liệu chính và phụ dùng trong tất cả radar, tần số vô tuyến và hệ thống máy tính trong khu vực của FAA, Seymour cho biết.
Seymour cũng không hài lòng khi ông và tổng giám đốc American Airlines Robert Isom “gặp khó khăn” trong việc liên lạc với ban lãnh đạo Frontier và L3Harris khi xảy ra cớ sự. (TTHN) [kn]
NASHUA, New Hampshire (NV) – Một người chết và nhiều người bị thương trong vụ xả súng tối Thứ Bảy, 20 Tháng Chín tại Câu Lạc Bộ Đồng Quê Sky Meadow ở Nashua, New Hampshire, nhà chức trách cho biết.
Vụ nổ súng xảy ra lúc chừng 8 giờ tối tại câu lạc bộ đồng quê tọa lạc trên đường Mountain Laurels Drive ở Nashua, cách Boston, Massachusetts cỡ 45 dặm (72.4 km) về hướng Tây Bắc. Cảnh sát bắt giữ và buộc một nghi can tội sát nhân, nhà chức trách loan báo vào sáng Chủ Nhật, được Đài WBZ đưa tin.
Bộ Trưởng Tư Pháp New Hampshire John Formella và Cảnh Sát Trưởng Sở Cảnh Sát Nashua NPD Kevin Rourke cho biết vào tối Thứ Bảy có một người đàn ông bị bắn chết và hai người khác cũng trúng đạn và bị thương.
Hunter Nadeau, nghi can vụ xả súng ở Nashua, New Hampshire. (Hình: Hunter Nadeau Facebook)
Nhà chức trách nhận diện nạn nhân là Robert Steven DeCesare, 59 tuổi.
Nghi can được nhận diện là Hunter Nadeau, 23 tuổi, bị bắt giữ và bị buộc tội sát nhân cấp độ hai. Nhà chức trách có thể công bố thêm tội trạng, cũng như các nạn nhân khác trong vụ xả súng, Văn Phòng Bộ Tư Pháp New Hampshire cho biết.
Nghi can và các nạn nhân không hề có mối liên hệ nào, nhà chức trách cho biết.
Ban đầu, cảnh sát cho biết có hai nghi can có võ trang bỏ trốn sau vụ nổ súng và một người bị bắt giữ. Tuy nhiên, khoảng một giờ sau, sau khi xem lại đoạn phim an ninh, cảnh sát tin rằng chỉ có một tay súng, cảnh sát cho biết.
“Đoạn phim an ninh cho thấy chỉ có một tay súng và nghi can đã bị bắt giữ. Cảnh sát đang tiếp tục thu thập chứng cớ trong khu vực nhưng hiện giờ đã an toàn,” NPD cho biết.
Một nhân chứng, Sophie Flabouris, có mặt tại một đám cưới bên trong câu lạc bộ đồng quê và cho biết vụ nổ súng xảy ra tại nhà hàng ở căn phòng kế bên.
Có ai đó đã lấy ghế táng vào đầu làm tay súng này chảy máu rồi y chạy qua tiệc cưới và lẻn vào bếp, Flabouris nói.
Flabouris phải trốn dưới gầm bàn, sau đó chạy tới nơi an toàn trong phòng thay phục trang gần đó.
Sky Meadow là một câu lạc bộ đồng quê tư nhân có sân golf, nhà hàng và phòng sinh hoạt, cách biên giới Massachusetts khoảng năm phút lái xe.
Ngày hầu tòa dành cho Nadeau được ấn định vào Thứ Hai tại Tòa Sơ Thẩm Khu Vực 9 ở Nashua. (TTHN) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Nhiều người tụ tập ở thành phố Garden Grove vào sáng Thứ Bảy, 20 Tháng Bảy, để biểu tình chống Cộng Sản và phản đối tổ chức VietRISE.
Cuộc biểu tình được tổ chức bên ngoài khu chợ Hòa Bình, góc Brookhurst và Westminster, có sự hiện diện của nhiều đồng hương, hô hào nhiều thông điệp phản đối Cộng Sản và có cầm biểu ngữ chỉ trích tổ chức VietRISE.
Cuộc biểu tình bên ngoài khu chợ Hòa Bình. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Một biểu ngữ viết: “Đả đảo bè lũ tay sai, Việt gian, Hồ kiều, lợi dụng Cờ Vàng để đánh phá và chia rẽ cộng đồng người Việt Quốc Gia.”
Theo một người tham dự biểu tình là bà Grace Bùi, cư dân San Diego, cuộc biểu tình có mục đích nói về những người sử dụng lá Cờ Vàng để đánh phá cộng đồng và muốn lấy cái lợi cho cá nhân.
“Tôi từng sống ở Thái Lan 10 năm, từng giúp người tị nạn và làm việc cho các tổ chức nhân quyền, nhưng chưa bao giờ tham gia các cuộc biểu tình trong cộng đồng. Vì Cờ Vàng là của cha ông, và tôi thấy có những người muốn dùng lá cờ đó để làm lợi cá nhân nên đến đây để lên tiếng và ủng hộ cuộc biểu tình này.”
Đám đông biểu tình liên tục hô hào những thông điệp chống Cộng Sản Việt Nam như nói chế độ đó “hèn với giặc và ác với dân,” cũng như liên tục kêu gọi những phe nhóm Việt gian đừng đánh phá cộng đồng người Việt hải ngoại nữa.
Về tổ chức VietRISE, nhóm biểu tình có biểu ngữ kêu gọi họ “hãy ngưng ngay tuyên truyền và đừng làm lợi cho Cộng Sản nữa.”
VietRISE là một tổ chức cộng đồng ở Orange County, được thành lập năm 2018, với sứ mệnh “gia tăng công bằng xã hội và tạo sức mạnh cho cộng đồng lao động và di dân Việt Nam trong quận hạt,” theo trang web của tổ chức này cho biết. “Chúng tôi tạo dựng sự lãnh đạo và thay đổi có hệ thống một cách sáng tạo qua việc tổ chức, tuyên truyền, gia tăng sức mạnh văn hóa, và dấn thân vào xã hội.”
Đám đông biểu tình và các biểu ngữ. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Hôm 21 Tháng Tám, VietRISE viết trên trang Facebook của mình: “Tóm tắt buổi Summer Picnic của VietRISE cuối tuần qua. Trước hết, chúng tôi muốn bắt đầu với việc cảm ơn mọi người đến và tham dự hoạt động của chúng tôi và thảo luận sự sáng tỏ lịch sử Cách Mạng Tháng Tám của Việt Nam. Thật là vô cùng khích lệ khi thấy sự cam kết xây dựng các cộng đồng chúng ta, qua việc mỗi người trong chúng ta có mặt tại buổi này.”
Cũng trên trang Facebook của VietRISE, tổ chức này đăng một số hình ảnh và poster cho thấy các thành viên tham gia picnic cầm poster in màu trắng, có chữ màu đen trên nền màu vàng, có nội dung “nói về ông Hồ Chí Minh và Cách Mạng Tháng Tám.”
Buổi picnic đó đang gây chấn động trong cộng đồng Little Saigon, và là một chủ đề của buổi biểu tình hôm Thứ Bảy.
Về VietRISE, bà Grace Bùi nói: “Tôi thấy họ đang dạy cho các em người Mỹ gốc Việt sinh ra và lớn lên ở Hoa Kỳ những điều sai và đang bẻ cong lịch sử. Tôi lúc nhỏ cũng không hiểu nhiều thứ, từng bị bơm vào đầu suy nghĩ Hồ Chí Minh là người tốt, nhưng sau đó lớn lên và tự tìm hiểu thì mới biết nhiều điều xảo trá. Vì vậy, tôi khuyên các em nên tìm hiểu sự thật.”
Một biểu ngữ phản đối VietRISE. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Một người đứng xem biểu tình là ông Thế Nguyễn, cư dân Garden Grove, chia sẻ cảm nghĩ: “Tôi thấy những người này biểu tình cũng có lý, nhất là về các em trong VietRISE. Tôi biết các em có nhiều hoạt động giúp đỡ cộng đồng, nhưng buổi họp mặt hồi Tháng Tám là quá thiếu suy nghĩ. Họ biết rõ cộng đồng ở đây do người tị nạn gầy dựng mà lại đi thảo luận, ca ngợi Hồ Chí Minh và Cách Mạng Tháng Tám. Tôi hy vọng cộng đồng sẽ giúp các em hiểu rõ hơn về lịch sử.”
Trước khi bài báo này lên khuôn, nhật báo Người Việt đã liên lạc với VietRISE, xin cảm nghĩ của họ về việc nhiều người trong cộng đồng đang biểu tình phản đối, nhưng chưa có câu trả lời. [kn]
Tuần này, Tòa Án TP.HCM sẽ đưa bà Lê Thúy Hằng (55 tuổi, cựu tổng giám đốc SJC) và 15 thuộc cấp ra xét xử. Họ bị cáo buộc “tham ô tài sản” và “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ” gây thiệt hại cho nhà nước khoảng 180 tỷ đồng ($6.81 triệu).
Vàng miếng của công ty Vàng Bạc Đá Quý Sài Gòn (SJC) được chọn làm vàng miếng theo tiêu chuẩn quốc gia. (Hình minh họa: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)
Theo cáo trạng của Viện Kiểm Sát Tối Cao thì trong ba năm, từ Tháng Mười, 2021 đến Tháng Chín, 2024, bà Hằng và 15 thuộc cấp đã lợi dụng chức trách để nâng định mức về hao hụt trong gia công vàng khối thành vàng miếng cho Ngân Hàng Nhà Nước (NHNN). Bởi chênh lệch giữa hao hụt thực tế thấp hơn hao hụt tính theo định mức nên hoạt động gia công vàng khối thành vàng miếng đã tạo ra 95,852 lượng vàng và họ đã chia chác với nhau số vàng dư ra.
Trong quá trình gia công vàng theo đơn đặt hàng của NHNN, bà Hằng còn cùng thuộc cấp mua vàng trôi nổi ở bên ngoài với giá thấp để trộn với những miếng vàng bị móp méo cần gia công lại và đã tạo ra khoảng 18,000 lượng vàng (cả miếng lẫn nhẫn) không biết chất lượng thật sự ra sao bởi phía công tố chỉ xác định nhà nước thiệt hại khoảng 74 tỷ đồng ($2.8 triệu).
Sai phạm của bà Hằng và thuộc cấp không chỉ có thế! Trong giai đoạn đã kể, họ còn lợi dụng chức trách liên quan đến việc định giá vàng, mua vào/bán ra nhằm giữ cho hoạt động của thị trường vàng ổn định để thu lợi bất chính khiến thị trường vàng trở thành hỗn loạn về giá cả.
***
Sau Tháng Tư, 1975, do chính quyền Việt Nam phạm đủ loại sai lầm trong quản trị, điều hành quốc gia nên lạm phát càng ngày càng cao, từ đầu thập niên 1980, tỷ lệ lạm phát tính bằng trăm phần trăm (năm 1986, tỷ lệ lạm phát là 774.7%). Để bảo tồn giá trị tài sản, dân chúng chỉ có một cách là tích trữ vàng, bất chấp chính quyền cấm mua bán vàng, thậm chí còn khám xét, tịch thu vàng mà dân tích trữ! Tuy nhiên chính quyền Việt Nam vẫn không thể dùng vàng như một loại công cụ để kiểm soát lạm phát và ngoại tệ.
Đến khi tình thế buộc phải từ bỏ “kế hoạch hóa” nền kinh tế, chính quyền Việt Nam mà đại diện là NHNN bắt đầu cho phép mua bán vàng nhưng vẫn kiểm soát chặt chẽ việc nhập cảng và sản xuất vàng để ổn định tiền tệ, tăng quỹ dự trữ ngoại hối.
Đầu thập niên 2000, nhu cầu tăng trưởng đã thúc ép NHNN cho các ngân hàng thương mại (NHTM) nhận giữ vàng như tài sản tiết kiệm và cho vay vàng, một số doanh nghiệp được phép nhập cảng vàng, thuế nhập cảng vàng được giảm một nửa.
Đầu thập niên 2010, sau khủng hoảng tài chính toàn cầu, giá vàng tăng vọt và cùng với nhiều yếu tố khác (giá cả trên thị trường thế giới tăng, đầu tư trong nước dàn trải,…) đã tạo ra lạm phát phi mã ở Việt Nam. NHNN quyết định dẹp bỏ các loại giao dịch dựa trên vàng, giảm sự phụ thuộc của tiền tệ vào vàng.
Năm 2012, NHNN tuyên bố độc quyền nhập cảng và sản xuất vàng miếng. Vàng miếng của công ty Vàng Bạc Đá Quý Sài Gòn (SJC) được chọn làm vàng miếng theo tiêu chuẩn quốc gia. Thị trường vàng vốn đã hỗn loạn càng thêm hỗn loạn…
***
Cần lưu ý, trước khi chính quyền Việt Nam khởi tố vụ án xảy ra ở SJC (Tháng Mười Hai, 2024), trong mười năm vừa qua, nhiều chuyên gia, viên chức, doanh nhân đã liên tục cảnh báo về hậu quả của việc để SJC độc quyền sản xuất, cung cấp vàng miếng: Tạo ra chêch lệch lớn giữa giá vàng trên thế giới và giá vàng trong nước, làm cung-cầu méo mó, kích thích đầu cơ và buôn lậu vàng, gia tăng lạm phát, kinh tế bất ổn, dân chúng bị thiệt thòi, chưa kể giám sát lỏng lẻo và thiếu minh bạch sẽ dẫn tới tham nhũng,… song những ý kiến đó chẳng khác gì những “tiếng kêu trong sa mạc!”
Tháng Mười Một, 2022, trả lời chất vấn của Quốc Hội Việt Nam, bà Nguyễn Thị Hồng, thống đốc NHNN thừa nhận, đại ý: Đúng là để SJC độc quyền sản xuất, cung cấp vàng miếng đã làm giá vàng nội địa cao hơn từ 15% đến 20% so với giá vàng thế giới, thúc đẩy người dân tích trữ vàng thay tiền (vàng hóa)… Thế nhưng chính quyền Việt Nam tiếp tục phớt lờ những đề nghị như nới lỏng độc quyền, cho phép một số doanh nghiệp lớn hoạt động trong lĩnh vực quý kim được sản xuất vàng miếng theo tiêu chuẩn quốc gia như SJC, lập sàn giao dịch vàng để không phụ thuộc vào SJC…
Cứ ngẫm sẽ thấy, vụ án SJC có tính tất nhiên, diễn biến của hoạt động phạm pháp và tác hại đã được dự báo nhưng chính quyền Việt Nam không muốn ngăn chặn và cũng không có ai phải chịu trách nhiệm. Thiệt hại do bà Lê Thúy Hằng và 15 thuộc cấp gây ra đâu chỉ có 108 tỷ đồng!
Ông Nguyễn Trí Hiếu, một chuyên gia tài chính, ước đoán, thiệt hại gián tiếp từ vụ án SJC (giá vàng nội địa cao hơn giá vàng thế giới từ 10% đến 15%, tác hại đối với hoạt động xuất/nhập cảng và dự trữ ngoại hối quốc gia) nằm trong khoảng từ 500 tỷ đến 1,000 tỷ đồng.
Hiệp Hội Kinh Doanh Vàng Việt Nam thì cho rằng, thiệt hại lớn nhất là việc suy giảm từ 20% đến 30% vốn đầu tư vào vàng, nguồn vốn này được chuyển vào những kênh đầu tư nhiều rủi ro hơn như chứng khoán sẽ khiến tăng trưởng kinh tế chậm lại.
Phía chính quyền (thủ tướng và NHNN) thì ước tính, nếu không khắc phục kịp, tác động của SJC đến vĩ mô (lạm phát và tỷ giá) nằm trong khoảng 0.5% tới 1% GDP (dao động trong khoảng 20,000 đến 40,000 tỷ) thành ra mãi đến tháng trước, chính sách liên quan đến thị trường vàng mới được điều chỉnh giống như các đề nghị cách nay chục năm!
***
Từ đầu thập niên 2010, giới hữu trách tại Việt Nam bắt đầu đề cập đến “vàng trong dân.” “Vàng trong dân” không chỉ nằm trên môi miệng viên chức mà còn được đề cập trong hàng loạt văn bản. Chẳng hạn như “Đề án huy động vàng trong dân phục vụ phát triển kinh tế-xã hội” của NHNN (2012), “Giải pháp hạn chế tình trạng vàng hóa chuyển hóa nguồn vàng thành tiền phục vụ phát triển kinh tế xã hội đến năm 2020 của NHNN” (2017), “Báo cáo gửi Quốc Hội Tháng Năm, 2018 của NHNN,” “Nghị Định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, Báo cáo về sửa đổi chính sách vàng của NHNN (2025),…”
Lượng vàng khoảng 500 tấn nằm trong dân đã được chính quyền Việt Nam xác định là nguồn vốn quan trọng đối với kinh tế vĩ mô và không ngần ngại bày tỏ tham vọng kích hoạt, chuyển số “vàng chết” mà dân đang cất trữ ấy thành vốn đầu tư!
500 tấn vàng rõ ràng không nhỏ. Nếu được đem ra sử dụng đúng cách, khối vàng khổng lồ ấy có thể hỗ trợ mở rộng sản xuất, phát triển dịch vụ, tạo thêm việc làm, tăng nguồn thu cho ngân khố, cải thiện chính sách an sinh xã hội, củng cố và phát triển nội lực quốc gia. Thế nhưng cứ nhìn vào chính sách và cung cách quản trị – điều hành thị trường vàng trong vài thập niên gần đây, rồi đối chiếu những khuyến nghị với các tình tiết trong vụ án SJC và hiện trạng kinh tế-xã hội, tự nhiên sẽ thấy suy nghĩ, cách thức thu hút vàng trong dân dường như không nhằm đạt “quốc thái, dân an.”
Đối tượng đầu tiên phải gánh chịu thiệt hại khi giá vàng nhảy múa như đã biết còn là ai ngoài dân? Đối tượng cuối cùng nhận lãnh tất cả hậu quả từ chính sách và cung cách quản trị – điều hành thị trường vàng hết sức khó hiểu ấy có thể là ai khác hơn dân? [kn]
Trong bài “What China Doesn’t Want” đăng trên Foreign Affairs (ngày 19 Tháng Chín), ba tác giả David C. Kang (University of Southern California), Jackie S. H. Wong (American University of Sharjah) và Zenobia T. Chan (Georgetown University) đã ra sức biện minh cho Trung Quốc, với những lập luận không khác gì… dư luận viên của Cộng Sản Trung Quốc. Họ viết gì?
Người biểu tình mang cờ Đài Loan xuống đường chống Tập Cận Bình và Bắc Kinh khi ông này đến Francisco, California, tham dự Hội Nghị Thượng Đỉnh APEC, hồi Tháng Mười Một, 2023. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)
Đừng có lo, Trung Quốc chẳng làm hại ai hết!
Trong bài viết hơn 3,500 từ, nhóm tác giả cho rằng Mỹ đã và tiếp tục “hiểu sai” Trung Quốc, rằng Bắc Kinh chẳng hề nhắm đến việc thay thế Mỹ trở thành cường quốc số một toàn cầu. Họ cho rằng, nếu nhìn kỹ những gì Trung Quốc thực sự nói và theo đuổi, bức tranh hiện ra hoàn toàn khác: Trung Quốc là một cường quốc duy trì hiện trạng, với tham vọng toàn cầu hạn chế, chứ không phải một quốc gia muốn mở rộng quyền lực và thay đổi trật tự thế giới.
Rằng, lãnh đạo Trung Quốc quan tâm nhiều hơn đến các thách thức trong nước và ổn định chế độ, chứ không phải mở rộng tầm ảnh hưởng ra bên ngoài. Trung Quốc có những yêu sách đối ngoại và thường gây sức ép với láng giềng, nhưng không tìm cách xâm chiếm hay chinh phục ai cả… Rằng, Trung Quốc trở nên giàu mạnh hơn nhưng quyền lực tăng lên không làm thay đổi bản chất mục tiêu hay mong muốn của họ. Các mục tiêu chính, bao gồm yêu sách lãnh thổ cụ thể, không khác nhiều so với những gì Trung Quốc từng theo đuổi từ giữa thế kỷ 20, khi đất nước còn nghèo và yếu. Thậm chí, những điều này từng xuất hiện thời nhà Thanh, từ thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 20.
Do vậy, nhóm tác giả tin rằng nếu Trung Quốc chỉ muốn duy trì hiện trạng với mục tiêu rõ ràng và hạn chế, chứ không phải là mối đe dọa lớn với Mỹ, thì Mỹ đang áp dụng sai cách trong chiến lược đối phó Trung Quốc. Việc Washington răn đe quân sự và chuẩn bị chiến tranh sẽ có nguy cơ tạo ra xung đột quân sự vốn không cần thiết và có thể khiến Mỹ bị cô lập ở Đông Á. Và do đó, nhóm tác giả nói, thay vì coi Trung Quốc là mối đe dọa nguy hiểm, Mỹ cần hiểu rõ lợi ích cốt lõi của Trung Quốc để biết chỗ nào có thể nhượng bộ và điểm nào thì không.
Nhóm tác giả tận tình bênh vực Trung Quốc khi viết rằng việc Bắc Kinh nói “Đông đang trỗi dậy, Tây đang suy yếu” từ năm 2021 chỉ là cách họ mô tả thực trạng chứ không phải tham vọng; và dù Tập Cận Bình lặp đi lặp lại về vai trò “rường cột” của Trung Quốc trong trật tự thế giới mới thì nhóm tác giả vẫn viết rằng Tập Cận Bình “hiếm khi đề cập tới việc thay thế Mỹ,” rằng “khi nhắc đến Mỹ, chủ đề chính vẫn là hợp tác, phát triển, chứ không phải xung đột.” Phớt lờ việc Trung Quốc xây dựng quân đội với mức độ đe dọa khu vực ngày càng rõ rệt, nhóm tác giả thậm chí viết rằng việc Mỹ tăng cường quân sự ở Thái Bình Dương là “không cần thiết và phản tác dụng…”
Tin Bắc Kinh có mà… “bán lúa giống”
Trong thực tế, gần như không có vấn đề nào mà hai đảng chính trị Mỹ, Dân Chủ lẫn Cộng Hòa, lại đồng thuận bằng việc thận trọng kiềm chế sức mạnh Trung Quốc. Không chỉ Mỹ, Châu Âu cũng lo ngại trước tham vọng không che giấu của Trung Quốc. Trong một bài phát biểu về quan hệ Trung Quốc-EU năm 2023, Chủ Tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen cảnh báo rằng “mục tiêu rõ ràng của đảng Cộng Sản Trung Quốc là thay đổi hệ thống trật tự quốc tế với Trung Quốc ở trung tâm.” Bà nhấn mạnh rằng chính sách ngoại giao Trung Quốc là biểu hiện của “sự quyết tâm thúc đẩy một tầm nhìn thay thế về trật tự thế giới. Một trật tự trong đó quyền cá nhân bị đặt dưới lợi ích an ninh quốc gia, và an ninh lẫn kinh tế được ưu tiên hơn quyền chính trị và dân sự.”
Tương tự, trong bài phát biểu tại Quỹ Körber ở Berlin vào Tháng Giêng, 2025, Friedrich Merz – khi đó là lãnh đạo phe đối lập Đức, hiện là thủ tướng – đã xếp giới lãnh đạo Trung Quốc, cùng với Nga, là những người có khả năng gây ra “xung đột hệ thống,” dẫn đến việc va chạm giữa các nền dân chủ tự do với “các chế độ độc tài phi tự do” vốn đối kháng quyết liệt với trật tự đa phương tồn tại kể từ sau Đệ Nhị Thế Chiến.
Rõ ràng, trong thực tế, suốt nhiều thập niên qua, Trung Quốc thường xuyên bày tỏ tầm nhìn về trật tự thế giới mới. Trung Quốc hướng tới cái gọi là “quyền lực diễn ngôn” tức khả năng định hình các “câu chuyện trong thế giới toàn cầu” được kể theo cách riêng của họ.
Ngay khi Tập Cận Bình củng cố quyền lực trong nước, Bắc Kinh đã công bố những tầm nhìn tham vọng hơn về trật tự quốc tế. Sau khi nắm quyền vào cuối năm 2012, Tập Cận Bình đưa ra Sáng Kiến Vành Đai và Con Đường (BRI) và kêu gọi xây dựng một “Cộng Đồng Với Tương Lai Chung Cho Nhân Loại” như tầm nhìn chuẩn mực mới cho quốc tế. Trung Quốc bắt đầu quảng bá họ như người bảo vệ trật tự hiện hữu và là người ủng hộ “đa phương thực chất.”
Tầm nhìn của Trung Quốc dù không phân chia thế giới thành dân chủ tự do và độc tài phi tự do nhưng cố tình bỏ qua các lý tưởng tự do như nhân quyền, thị trường tự do và nhà nước pháp quyền. Thay vào đó, cái gọi là “Cộng Đồng Với Tương Lai Chung” nhấn mạnh đến hòa bình, hợp tác, hài hòa, phát triển, và tôn trọng nhau – những khái niệm hoàn toàn sáo rỗng. Những gì họ nói chẳng bao giờ đi đôi với những gì họ làm. Họ liên tục bị chỉ trích về tiêu chuẩn kép: trong khi kêu gọi “hợp tác” và “hài hòa” thì họ cùng lúc quậy phá ở Biển Đông và eo biển Đài Loan.
Chưa hết, Trung Quốc còn thực hiện nhiều hành vi làm suy yếu ý tưởng nhân quyền phổ quát. Khi bị chỉ trích, đặc biệt việc vi phạm nhân quyền ở Tân Cương, Bắc Kinh lấp liếm tìm cách định hình chương trình nghị sự nhân quyền quốc tế: thay quyền chính trị dân chủ và dân sự bằng một thứ rất mông lung: “quyền được phát triển.”
Ở các cơ quan nhân quyền Liên Hiệp Quốc, Trung Quốc dẫn dắt lèo lái nhân quyền theo hướng đặt quyền cá nhân dưới quyền quyết định của nhà nước, loại trừ thẳng thay các tiếng nói xã hội dân sự độc lập và thúc đẩy sự tham gia các tổ chức phi chính phủ do… nhà nước kiểm soát!
Về kinh tế-tài chính thế giới, Bắc Kinh lập những mô hình như AIIB (Asian Infrastructure Investment Bank, từ năm 2016) và nhất là BRI (Belt and Road Initiative) nhằm thay thế hệ thống tài chính toàn cầu, giúp tăng vị thế Trung Quốc và tạo đòn bẩy đưa sức mạnh Trung Quốc lên vị thế ngang bằng Mỹ hoặc hơn Mỹ trong tương lai. Cần nhắc lại, BRI cũng là cách Trung Quốc lập nên những bẫy nợ để siết cổ các nước nghèo. Điều này báo chí đề cập nhiều trong nhiều năm qua.
Gần đây nhất, thượng tuần Tháng Chín, Tập Cận Bình đưa ra cái gọi là Sáng Kiến Quản Trị Toàn Cầu (Global Governance Initiative – GGI). Lời kêu gọi cải tổ quản trị toàn cầu không phải hoàn toàn mới. Tại Hội Nghị Thượng Đỉnh G20 năm 2008, Chủ Tịch Hồ Cẩm Đào đã kêu gọi xây dựng một trật tự tài chính quốc tế mới, nhằm tăng quyền tham gia và tiếng nói của các nước đang phát triển trong các tổ chức tài chính quốc tế như Ngân Hàng Thế Giới hay Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế.
Năm 2021, Chủ Tịch Tập Cận Bình tiếp tục kêu gọi cải thiện quản trị toàn cầu. Ông Tập nhấn mạnh cần tăng quyền tham gia của các nước đang phát triển, thúc đẩy “dân chủ” và “pháp quyền” trong quan hệ quốc tế. Từ đó, Trung Quốc lần lượt giới thiệu các sáng kiến: Global Development Initiative (2021), Global Security Initiative (2022) và Global Civilisation Initiative (2023). Năm 2025, tại Hội nghị SCO (Shanghai Cooperation Organisation) ở Thiên Tân, Tập Cận Bình trình bày GGI với năm nguyên tắc cốt lõi: tôn trọng bình đẳng chủ quyền, tuân thủ luật pháp quốc tế, thực hành đa phương, lấy con người làm trung tâm và tập trung vào hành động thực chất.
GGI có thể coi là bước tiếp nối nỗ lực của Hồ Cẩm Đào trong việc định hình trật tự tài chính quốc tế và quản trị kinh tế toàn cầu theo lợi ích Trung Quốc. Tuy nhiên, GGI của Tập có nhiều điểm khác biệt:
Trong khi Hồ Cẩm Đào tập trung vào cải thiện quản trị kinh tế và tài chính, Tập Cận Bình muốn thay đổi toàn diện quản trị toàn cầu, cả về chính trị và kinh tế. Khác với Hồ Cẩm Đào, Tập không chỉ thúc đẩy cải cách các tổ chức quốc tế hiện có (như Liên Hiệp Quốc) mà còn thành lập các thể chế mới, nơi Trung Quốc giữ vai trò chủ đạo mà không cần Mỹ. Cụ thể, AIIB trao cho Trung Quốc đến 26.5% quyền biểu quyết, đủ để có tiếng nói quyết định trong nhiều quyết sách quan trọng.
Tại Hội Nghị SCO vào Tháng Chín, 2025 nói ở trên, được đánh giá là “lớn nhất lịch sử,” Tập Cận Bình cam kết loạt biện pháp hỗ trợ, gồm tài trợ 2 tỷ nhân dân tệ (khoảng $281 triệu) cho các quốc gia thành viên và cho vay 10 tỷ nhân dân tệ (khoảng $1.41 tỷ) cho các ngân hàng thành viên thuộc Liên Minh Ngân Hàng SCO (SCO Interbank Consortium), thực hiện 100 dự án sinh kế “nhỏ mà đẹp” tại các quốc gia thành viên, thành lập 10 chương trình “Lỗ Ban Công Phường” (Luban Workshop) giúp đào tạo kỹ thuật tại các quốc gia thành viên và cung cấp 10,000 cơ hội đào tạo nguồn nhân lực.
Gút lại, với GGI phiên bản 2025, Trung Quốc tiếp tục muốn khẳng định họ là trụ cột ổn định, đáng tin cậy và hợp tác cùng có lợi trong bối cảnh thế giới đầy thách thức. Về dài hạn, Bắc Kinh tận dụng những thay đổi mà họ cho là “một thế kỷ mới có một lần” để tạo nền tảng cho vai trò lãnh đạo toàn cầu. Nói cách khác, tất cả đều nhằm soán ngôi Mỹ. [kn]
Em vẫn biết mùa mong manh như thể. (Tranh: Nguyễn Trung)
Thế rồi từng khoảnh khắc chân như
Ánh sáng tình yêu liên hoa bất diệt
Thế rồi nụ cười pháp an mắt biếc
Có còn không sau năm tháng chia xa
Em vẫn biết mùa mong manh như thể
Như thể nụ hoa nở rồi sẽ tàn
Vô thường đấy dâng lên từ hoang phế
Bầu trời đổi thay niệm tịch tâm không
Đời sống này không kéo dài cho ai
Nhưng chúng mình dám yêu trọn vẹn
Bàn tay gầy rời khỏi một bàn tay
Hơi ấm sẻ chia theo ta mãi
Khi bài thơ ôm lấy một bài thơ
Nụ cười vĩnh cửu nâng niềm vui nhỏ bé
Bất cẩn xa ngày đừng buồn đêm người nhé
Biển sẽ thay trăng ngân khúc ca tình
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Với Tổ Hợp Gia Đình FLLC chủ nợ không có quyền xiết bất cứ tài sản nào của hội viên. (Hình minh họa: Oleksandr Pidvalnyi/Pixabay)
Tuần trước chúng tôi trình bày cách chuyển tài sản từ trương mục đầu tư sang hình thức Tổ Hợp Trách Nhiệm Hữu Hạn do Gia Đình Sở Hữu (Family-Owned Limited Liability Company tạm gọi tắt là Tổ Hợp Gia Đình FLLC) để có thể sử dụng hay phân phối mà không phải đóng thuế. Ngoài lợi điểm về thuế Tổ Hợp Gia Đình FLLC còn là một phương tiện hữu hiệu trong việc bảo vệ tài sản.
Từ ngữ “bảo vệ tài sản” dùng trong luật pháp Hoa Kỳ không ám chỉ việc đền bồi thiệt hại các vật sở hữu mà các công ty bán bảo hiểm thường dùng mà có nghĩa là che chở theo luật pháp để bảo toàn tài sản cho một cá nhân tránh bị thất thoát hay tịch biên vì kiện tụng, nợ nần hay thuế má. Tổ Hợp Gia Đình FLLC sở dĩ có khả năng bảo vệ tài sản vì lý do tổ hợp được điều hành bằng những qui luật ấn định trong một văn kiện pháp định có tên là Bản Nội Qui Điều Hành (Operating Agreement gọi tắt là Bản Nội Qui) theo đó quyền bán đi hay phân phối tài sản nằm trong tay của quản lý tổ hợp và không bị các án quyết tịch biên của tòa án ảnh hưởng tới. Do đó những điều khoản trong Bản Nội Qui ấn định mức giới hạn của tổ hợp trước các trách nhiệm liên đới và mức trách nhiệm hữu hạn này được luật tiểu bang chấp nhận và che chở cho tài sản của các hội viên trong tổ hợp chống lại việc xiết nợ một cách hữu hiệu. Bản Nội Qui định đoạt rõ ràng những điều khoản hoạt động để quản lý dựa vào đó mà tổ chức và quản trị Tổ Hợp Gia Đình FLLC cùng xác nhận rõ tài sản được phân phối, chuyển nhượng cho ai và theo lề lối nào. Văn kiện này cũng thiết lập quyền hạn của quản lý có thuần túy tự quyết định lấy được hay không trong các phương thức phân chia tài sản. Bản Nội Qui bao gồm rất nhiều phương cách chọn lựa khác nhau mà nhiều khi có ảnh hưởng đáng kể đến kết quả theo đuổi mục tiêu vạch ra lúc đầu khi mới thành lập tổ hợp. Vì thế điều quan trọng trước khi lập Tổ Hợp Gia Đình FLLC là phải tham khảo với luật sư chuyên môn trong việc soạn thảo Bản Nội Qui sao cho chắc chắn bao gồm đầy đủ tất cả mọi điều khoản cần thiết để hoạt động được phù hợp với mục đích đã ấn định.
Khác với tính chất của công ty thương mại thông thường theo đó các ngân hàng hay chủ nợ tài trợ có quyền truất hữu hay xiết số cổ phần liên hệ của người nợ có trong công ty; với Tổ Hợp Gia Đình FLLC chủ nợ không có quyền xiết bất cứ tài sản nào của hội viên cho dù có đem ra thưa kiện. Tòa án chỉ có quyền ra phán quyết có hiệu lực với cá nhân hội viên chứ không ảnh hưởng gì đến tổ hợp, do đó tòa chỉ có thể xử tổ hợp thay vì chia cho người thụ hưởng thì phải chuyển cho chủ nợ tiền bạc hay tài sản của hội viên liên hệ đó mỗi khi phân phối. Trái lại tòa không có quyền ra phán quyết bắt buộc tổ hợp phải phân phối tiền bạc hay tài sản của hội viên liên hệ để thỏa mãn cho chủ nợ.
Như vậy điều thành công của Tổ Hợp Gia Đình FLLC trong việc bảo vệ tài sản các hội viên trước trường hợp xiết nợ hay thưa kiện ở điểm các chủ nợ chỉ có quyền xiết tiền bạc hay tài sản nếu hội viên được “chia vốn” (capital distribution). May thay quyết định chia vốn cho hội viên trong Tổ Hợp Gia Đình FLLC lại nằm trong toàn quyền định đoạt theo ý riêng của người quản lý, do đó các chủ nợ chẳng có hy vọng xiết được gì ở tài sản chia vốn ấy cả. Điều cần nhấn mạnh là từ ngữ ‘tài sản chia vốn’ không bao gồm tiền trả lương hay chi phí cho nhân viên, do đó quản lý Tổ Hợp Gia Đình FLLC nếu có ra quyết định không chia vốn ra để hội viên khỏi bị xiết nợ nhưng vẫn có quyền phát lương hay cấp chi phí công tác cho hội viên đó (giả sử hội viên đó có làm việc cho tổ hợp bất luận việc gì lớn nhỏ) và những món tiền này trước pháp lý hoàn toàn ngoài tầm tay với của các chủ nợ. Kết quả chủ nợ không có quyền ép buộc quản lý Tổ Hợp Gia Đình FLLC phải bán đi tài sản của tổ hợp để trả nợ cho hội viên ấy hoặc can thiệp vào hoạt động nội bộ của tổ hợp như dành lấy quyền bỏ thăm chấp thuận chuyển nhượng tài sản, vv… Án tòa mà chủ nợ được chấp thuận đòi nợ bất cứ hội viên nào trong tổ hợp chỉ là công cụ để chủ nợ dùng vào việc nhờ cậy xin tổ hợp giúp đòi nợ một hội viên nên chỉ có quản lý tổ hợp mới có quyền định đoạt cho trả nợ hay không hoặc nếu trả thì lúc nào sẽ trả tùy ý.
Trong việc bảo vệ tài sản chỉ có một nguy cơ duy nhất là trường hợp chính Tổ Hợp Gia Đình FLLC bị mắc nợ. Tuy nhiên không giống như Tổ Hợp Trách Nhiệm Hữu Hạn LCC là một công ty thương mại thật sự, Tổ Hợp Gia Đình FLLC thường chỉ có hình thức nghiệp vụ nhưng thực ra không bao giờ được đặt ra để làm thương mại, do đó khi thành lập tổ hợp chủ nhân không nên để dính líu tới những hoạt động nào có khuynh hướng bất lợi có thể đem đến hiểm họa bị trách nhiệm liên đới như vay mượn hay cầm thế cho tổ hợp.
Sau đây là một thí dụ điển hình về khả năng bảo vệ tài sản của Tổ Hợp FLLC. Cụ Hòa ở Westminster, California, có lập một Tổ Hợp Gia Đình FLLC và cho con cháu trong nhà làm hội viên trong đó có cậu con út tên San mới biết lái xe ít lâu. Mới đây San bị đụng xe mà lại là người có lỗi nên bị tòa xử phải đền $50,000. Vì cậu San lái xe không có bảo hiểm nên việc đền bồi này chỉ liên hệ tới cá nhân của San và không dính dáng gì đến ai khác trong gia đình. Vì còn đi học chưa làm ra tiền nên San không có một xu dính túi. Các chủ nợ gồm có hãng bảo hiểm của xe bị đụng cùng ngân hàng cho cậu San vay tiền mua xe bèn điều tra tìm kiếm nguồn tài sản của San và khám phá ra cổ phần hội viên của San trong Tổ Hợp Gia Đình FLLC do cụ Hòa làm quản lý. Họ còn được biết là phần vốn của San mới được cha là cụ Hòa cho tăng lên đến 4.5% tổng số tài sản của tổ hợp và San mới được chia $15,000 trên căn bản mỗi tam cá nguyệt. Tưởng vớ được món bở xiết nợ được nên các chủ nợ đem ra tòa kiện và xin được án tòa bắt cậu San đền $50,000 sau đó đem án lệnh đến cụ Hòa yêu cầu thi hành nghĩa là xiết số tiền mỗi kỳ San được chia vốn. Chờ mãi đến tam cá nguyệt tới các chủ nợ không thấy tiền đâu bèn đến hỏi và ngã ngửa khi được cụ Hòa cho biết là tổ hợp quyết định không chia vốn kỳ này và đình hoãn luôn việc chia vốn vô hạn định cho đến khi có quyết định khác trong tương lai. Cụ Hòa cũng nói thêm là quyết định trên được dựa theo Bản Nội Qui của tổ hợp và án quyết của tòa với cậu San không có ảnh hưởng gì tới cụ hay tổ hợp. Không chịu thua các chủ nợ lại đem ra tòa khiếu nại xin can thiệp thì được trả lời rằng tòa không có thẩm quyền bắt ép Tổ Hợp Gia Đình FLLC trong việc chia vốn cho hội viên là cậu San. Cuối cùng các chủ nợ đành xuống nước cho người đề nghị cậu San là họ chịu sẽ bãi nại cậu với số tiền đền bớt xuống còn $15,000.
Tuần tới chúng tôi tiếp tục trình bày thêm về Luật Bảo Vệ Tài Sản Hoa Kỳ và dẫn giải lý do tại sao cần đến luật này.
Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ hoàn toàn được sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
QUẢNG NINH, Việt Nam (NV) – Cơn bão Ragasa “có cường độ mạnh tương đương bão Yagi hồi năm ngoái,” dự báo sẽ vào Biển Đông đêm 22 Tháng Chín và đánh vào khu vực từ tỉnh Quảng Ninh đến Hà Tĩnh ba ngày sau.
Theo báo Tuổi Trẻ và Thanh Niên hôm 21 Tháng Chín, ông Hoàng Phúc Lâm, phó giám đốc Trung Tâm Dự Báo Khí Tượng Thủy Văn Quốc Gia, dự báo vào đêm hôm sau, bão Ragasa sẽ di chuyển vào Biển Đông.
Dự kiến bão Ragasa đổ bộ vào đất liền Việt Nam hôm 25 Tháng Chín. (Hình: Chụp qua màn hình)
Tiếp đó, cơn bão di chuyển nhanh, khoảng 20 cây số mỗi giờ, cường độ bão cực đại có thể đạt cấp 16-17, giật trên cấp 17 trong ngày 22, 23 Tháng Chín tại Biển Đông.
Đây là cường độ mạnh tương đương cơn bão số Yagi hồi năm ngoái.
Ông Lâm cho biết: “Cần lưu ý một kịch bản xấu hơn có khả năng xảy ra. Đó là khi vào Biển Đông bão sẽ di chuyển chủ yếu theo hướng Tây, quỹ đạo bão đi thấp hơn thì cường độ bão sẽ bị suy giảm ít hơn, tác động của gió mạnh và sóng lớn trên vịnh Bắc Bộ sẽ cao hơn. Với kịch bản này ở ven biển Bắc Bộ, khu vực ven biển Trung Bộ từ Thanh Hóa đến Huế sẽ có gió bão rất mạnh, kèm mưa lớn.”
Ông Lâm cảnh báo, vùng biển vịnh Bắc Bộ, bao gồm các đặc khu Cồn Cỏ, Bạch Long Vĩ, Cô Tô, từ ngày 24 Tháng Chín sẽ có gió bão mạnh cấp 8, vùng gần tâm bão cấp 11-13, giật cấp 15-16, biển động rất mạnh kèm dông, lốc và mưa lớn.
Đến sáng 25 Tháng Chín, vùng biển ven bờ khu vực từ Quảng Ninh-Hà Tĩnh có gió mạnh cấp 7-8, sau tăng dần lên cấp 9-10, vùng gần tâm bão cấp 12-14, giật cấp 15-16, sóng biển cao 4-7 mét.
Tàu cá tại khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ được cảnh báo không ra khơi trong những ngày tới. (Hình: HTV)
Cũng theo lời ông này, các khu neo đậu tàu thuyền, lồng bè nuôi trồng thủy sản có nguy cơ chịu ảnh hưởng lớn của gió mạnh và sóng lớn, nhất là từ Quảng Ninh đến Hà Tĩnh.
Dự kiến hôm 22 Tháng Chín, giới chức Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường họp khẩn cùng năm bộ khác để bàn biện pháp ứng với với bão Ragasa.
Cơn bão Yagi đổ bộ vào Việt Nam hồi đầu Tháng Chín năm ngoái, ngoài gây gió mạnh trên đất liền, sau khi suy yếu thành một vùng áp thấp trên khu vực Tây Bắc Bộ, kết hợp với dải hội tụ nhiệt đới, một đợt mưa lớn, gây ra trận lũ lụt khiến 325 người thiệt mạng, 20 người mất tích. Đa phần thương vong là do sạt lở đất. (N.H.K) [kn]
MOSCOW, Nga (NV) – Ca sĩ Đức Phúc, 28 tuổi, giành ngôi vị quán quân của cuộc thi ca hát “Intervision” được Tổng Thống Nga Vladimir Putin hậu thuẫn để làm đối trọng với giải “Eurovision” nổi tiếng ở Âu Châu.
Với ca khúc “Phù Đổng Thiên Vương,” nam ca sĩ nhận được giải thưởng là $360,000 và một chiếc cúp.
Ca sĩ Đức Phúc (giữa) lúc nhận chiếc cúp của cuộc thi Intervision. (Hình: Chụp qua màn hình)
Ca sĩ Đức Phúc thường góp mặt trong các chương trình văn nghệ mang tính tuyên truyền cho nhà cầm quyền Việt Nam. Anh được công chúng biết đến khi giành chiến thắng cuộc thi “Giọng Hát Việt” (The Voice Of Vietnam) hồi năm 2015.
Theo Reuters hôm 21 Tháng Chín, hồi Tháng Hai, ông Putin ra lệnh khôi phục lại cuộc thi “Intervision,” giải thưởng âm nhạc thời Liên Xô còn tồn tại sau khi Moscow bị loại khỏi cuộc thi “Eurovision” năm 2022 do Nga xâm lược Ukraine.
Kiev đã mô tả “Intervision” là “một công cụ tuyên truyền thù địch.”
Cuộc thi nêu trên được phát sóng trực tiếp trên truyền hình Nga và một số nước Á Châu, Phi Châu, Nam Mỹ và Âu Châu.
Cuộc thi “Intervision” năm nay được tổ chức tại một sân vận động ở ngoại ô Moscow với sự tham gia của các đại diện đến từ hơn 20 quốc gia “thân Nga,” bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil.
Theo báo VNExpress, ca sĩ Đức Phúc được Bộ Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch Việt Nam cử tham gia chương trình.
Ca khúc “Phù Đổng Thiên Vương” do nhạc sĩ Hồ Hoài Anh sáng tác, lấy cảm hứng từ bài thơ “Tre Việt Nam” của tác giả Nguyễn Duy và truyền thuyết “Thánh Gióng.”
Nhìn chung, cuộc thi “Intervision” chỉ có tranh cãi duy nhất về ca sĩ đại diện cho Hoa Kỳ, một quốc gia ngoại lệ với khối “thân Nga.”
Ca sĩ Đức Phúc (phải) thường góp mặt trong các chương trình văn nghệ mang tính tuyên truyền cho nhà cầm quyền Việt Nam. (Hình: VOV)
Cuối cùng, Vassy, nữ ca sĩ sinh ra ở Úc Châu và có sổ thông hành (passport) Hoa Kỳ, đã rút lui vào phút chót sau khi chịu “áp lực chính trị từ chính phủ Úc,” thông cáo của ban tổ chức cho biết.
Vassy là người thay thế cho ca sĩ Brandon Howard, người theo dòng R&B, sinh ra ở Mỹ và đã rút lui vài ngày trước đó vì lý do gia đình.
Ông Putin mở màn đêm chung kết bằng một video tuyên bố rằng “thế giới đang thay đổi nhanh chóng.”
Ngoại Trưởng Nga Sergei Lavrov, trong một cuộc họp báo trước cuộc thi, công kích giải “Eurovision,” cuộc thi mà ông cho rằng từng được trao cho “một người đàn ông có râu mặc váy,” ám chỉ quán quân hồi năm 2014 – Conchita Wurst, một “drag queen” người Áo.
Chính quyền Nga cấm mọi hành động được coi là cổ xúy cho “đồng tính luyến ái,” và phong trào LGBT quốc tế bị dán nhãn là “tổ chức cực đoan.” (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Sở Tài Chính ở Sài Gòn xác nhận rằng công ty Lotte Properties HCMC, thuộc tập đoàn Lotte của Nam Hàn, đã nộp văn bản đề nghị chấm dứt đầu tư dự án khu phức hợp thông minh Lotte Eco Smart City Thủ Thiêm (Eco Smart City) do tiền “sử dụng đất” quá cao.
Theo tờ Thanh Niên hôm 21 Tháng Chín, trong văn bản, hãng Lotte cho hay, kể từ khi ký kết hợp đồng thực hiện dự án với Ủy Ban Nhân Dân TP.HCM vào hồi năm 2017 đến khi hoàn tất công tác thẩm định giá đất vào cuối Tháng Sáu, họ “đã kiên nhẫn chờ đợi suốt tám năm” và “luôn tuân thủ thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của nhà đầu tư theo quy định pháp luật.”
Thủ Thiêm được nhà cầm quyền Việt Nam kỳ vọng trở thành trung tâm tài chính quốc tế. (Hình: Thanh Niên)
Tuy vậy, dự án đã bị đình trệ nghiêm trọng, cùng với việc gia tăng đáng kể tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tổng chi phí đầu tư cũng như chịu tác động từ các thay đổi trong chính sách pháp luật tại Việt Nam.
Lotte đã có các buổi làm việc với ông Phan Văn Mãi, trước đây là chủ tịch Sài Gòn, cùng với các sở ban ngành về việc điều chỉnh thời hạn nộp tiền “sử dụng đất,” thay đổi cơ cấu sở hữu của nhà đầu tư trong liên danh…
Đến hồi trung tuần Tháng Bảy, trong lúc các đề nghị vẫn chưa được giải quyết, Lotte nhận được thông báo của cơ quan Thuế TP.HCM về việc nộp tiền “sử dụng đất” và tiền thuê đất, lên đến 16,000 tỷ đồng ($606.5 triệu).
“Căn cứ tình hình nêu trên, sau khi xem xét và cân nhắc toàn diện, công ty xin trân trọng thông báo rằng không thể tiếp tục triển khai dự án, bao gồm cả việc thực hiện nghĩa vụ nộp tiền sử dụng đất. Đồng thời, công ty đề nghị chấm dứt hợp đồng thực hiện dự án…,” văn bản của công ty Lotte Properties HCMC viết.
Dự án khu phức hợp thông minh Lotte Eco Smart City Thủ Thiêm (Eco Smart City). (Hình: Tuổi Trẻ)
Cũng theo tờ Thanh Niên, dự án khu phức hợp thông minh Lotte Eco Smart City Thủ Thiêm thoạt đầu được lên kế hoạch xây dựng trên khu đất rộng 7.45 hécta tại Thủ Thiêm.
Trong đó, diện tích xây dựng hơn 5 hécta, phần còn lại làm đường giao thông và cơ sở hạ tầng kỹ thuật. Dự án này bao gồm khu thương mại, dịch vụ tổng hợp và dân cư đa chức năng gồm 11 tòa tháp cao từ 5- 50 tầng.
Dự án được công bố từ năm 2017 với tổng vốn đầu tư khoảng $900 triệu. Lễ động thổ được tổ chức vào hồi Tháng Chín, 2022, nhưng sau ba năm, khu đất này vẫn chưa có dấu hiệu thi công. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu chủ tịch công ty Tiến Bộ Quốc Tế (AIC), bị truy tố khiếm diện lần thứ sáu, với cáo buộc “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.”
Bà Nhàn, người được báo Bild của Đức ghi nhận là đã đến nước này vào mùa Hè năm 2023, bị các tòa án ở Việt Nam kết án khiếm diện tổng cộng 30 năm tù trong năm vụ án trước đó.
Bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu chủ tịch công ty Tiến Bộ Quốc Tế (AIC), được báo Bild của Đức ghi nhận là đã đến nước này vào mùa Hè năm 2023. (Hình: Dân Việt)
Bà Nhàn bị Bộ Công An Việt Nam phát lệnh truy nã quốc tế, cũng như kêu gọi “về đầu thú để hưởng khoan hồng” nhiều lần nhưng bất thành.
Theo báo VNExpress hôm 21 Tháng Chín, trong vụ án liên quan Sở Giáo Dục và Đào Tạo ở Sài Gòn, bà Nhàn bị cáo buộc là chủ mưu cùng với Nguyễn Thị Tích (tổng giám đốc công ty Mopha, trưởng phòng của công ty AIC), Trần Đăng Tấn (trưởng văn phòng đại diện AIC tại Sài Gòn) và ba bị can khác đang trốn ở ngoại quốc và bị Bộ Công An truy nã.
Thêm một lần nữa, bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn được nhà chức trách cảnh báo “nếu không ra đầu thú thì xem như từ bỏ quyền tự bào chữa và sẽ bị xét xử khiếm diện.”
Bộ Công An cáo buộc, từ năm 2012 đến 2017, bà Nhàn chỉ đạo các thuộc cấp dùng pháp nhân các công ty trong hệ sinh thái AIC làm “quân xanh,” thông đồng với doanh nghiệp thẩm định giá, công ty tư vấn và các đơn vị chủ đầu tư. Với chiêu thức này, AIC trúng 230 gói thầu trong các lĩnh vực giáo dục, y tế và môi trường tại Sài Gòn.
Hồi đầu Tháng Hai, báo Bild, có trụ sở ở Berlin, cho hay bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn đang được chính phủ Đức bảo vệ nghiêm ngặt, phòng ngừa có thể bị mật vụ Việt Nam bắt cóc đưa về nước.
Nhà cầm quyền Việt Nam tìm cách truy bắt bà Nhàn về nước để xử tội hối lộ hàng loạt quan chức của chế độ nhưng bất thành. Bà Nhàn bị truy nã suốt từ năm 2022 đến nay nhưng chưa bắt được.
Bộ Công An Việt Nam khám xét phòng làm việc của bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn hồi năm 2022. (Hình: Bộ Công An Việt Nam)
Việc bà Nhàn bị cáo buộc tội hối lộ cho quan chức để trúng thầu mua sắm thiết bị y tế hay xây dựng từ Bắc chí Nam có vẻ chỉ là bề nổi.
Bà còn bị coi là kẻ trung gian nắm giữ nhiều bí mật về mua sắm vũ khí từ nước ngoài của Việt Nam, đặc biệt từ Israel gồm cả hỏa tiễn phòng không, máy bay không người lái, thậm chí cả vệ tinh gián điệp cũng của Israel chế tạo.
Theo báo Bild, bà Nhàn năm nay 56 tuổi, trốn khỏi Việt Nam hồi đầu năm 2022 khi nghe tin mình có thể bị bắt.
Từ mùa Hè 2023, bà Nhàn được cho là sống tại một căn nhà bí mật ở nước Đức sau khi đã lần lượt chạy qua Nhật, tới nước Anh rồi mới sang Đức. (N.H.K) [kn]
THANH HÓA, Việt Nam (NV) – Giới chức xã Yên Định, tỉnh Thanh Hóa, xác nhận vụ một thiếu niên 13 tuổi giết đứa em họ 8 tuổi rồi nhét vào bao tải đem ra góc vườn phi tang.
Tờ Người Lao Động hôm 21 Tháng Chín, dẫn lời một giới chức ẩn danh cho biết, trong sự việc xảy ra vào chiều ngày hôm trước, bé gái 8 tuổi bị sát hại là con người chú, còn người anh họ, học lớp Tám, 13 tuổi, là con người bác.
Hình nạn nhân TQA, 8 tuổi, ở xã Yên Định, tỉnh Thanh Hóa, được chia sẻ trên mạng xã hội. (Hình: Chụp qua màn hình)
Vài giờ trước khi vụ án mạng xảy ra, cha mẹ bé gái đi gặt lúa nên đem con sang nhà người anh và giao cho đứa cháu trai trông coi.
Sau đó, hai đứa bé bị cho là có mâu thuẫn khi tranh nhau đồ chơi nên xảy ra vụ việc đau lòng.
Giới chức nêu trên còn xác nhận chuyện thiếu niên đã cho thi thể em họ vào bao tải đưa đi giấu là có thật.
“Khi phát giác thi thể, cháu [thiếu niên] đã thừa nhận,” giới chức xã Yên Định cho hay.
Liên quan vụ án mạng, theo tờ Thanh Niên, sau khi giảo nghiệm tử thi, gia đình đã làm đám ma theo phong tục địa phương.
Báo này nhấn mạnh rằng Công An Thanh Hóa “chưa thông tin chính thức về vụ án trong lúc nhiều trang mạng xã hội đã lan truyền nhiều thông tin, và nhiều chi tiết rùng rợn cho rằng nạn nhân bị người thân sát hại.”
Hai ngày trước, công luận rúng động trước vụ một nam sinh lớp Bảy, được nêu tên tắt là em B., 12 tuổi, trường trung học cơ sở Đại Kim, phường Định Công, Hà Nội, đã túm tóc, quật ngã cô giáo ngay trong lớp vì bị tịch thu một vật sắc nhọn được cho là “đồ chơi.”
Theo báo Tuổi Trẻ và VNExpress hôm 19 Tháng Chín, trong đoạn video clip do camera an ninh của nhà trường ghi lại vào chiều 16 Tháng Chín, bà TH, cô giáo chủ nhiệm lớp 7A14, nhắc nhở một nữ sinh đang cầm một vật sắc nhọn nên yêu cầu em này giao nộp.
Sau đó, em B., người mang món đồ vào lớp, bất thình lình túm tóc và quật ngã cô giáo TH xuống sàn nhà để giành lại món đồ.
Sự việc xảy ra trước sự chứng kiến của nhiều học sinh trong lớp. Một số học sinh chỉ nhìn nhưng không dám can thiệp vì em B. to con. Cũng có học sinh tỏ vẻ thờ ơ ngồi làm việc khác như không quan tâm đến sự việc.
Theo báo cáo của nhà trường, lớp trưởng có can ngăn nhưng bất thành nên nhắc các bạn trong lớp kéo rèm cửa để người bên ngoài hành lang không nhìn thấy.
Vụ án mạng xảy ra tại xã Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. (Hình: Thanh Hóa)
Sau khi chạy ra khỏi lớp, bà TH báo cáo sự việc với hiệu trưởng và cùng người này quay lại lớp.
Tiếp đó, gia đình em B. đã đến trường xin lỗi bà TH và xin cho con họ nghỉ học ngày hôm sau để đi khám sức khỏe tinh thần.
Trong lúc nhà trường bàn biện pháp xử lý kỷ luật, gia đình nam sinh trình bày hoàn cảnh và nêu nguyện vọng đón con về dạy dỗ trong 10 ngày.
Đề cập về sự việc, một giới chức phường Định Công nói: “Cô giáo biết học sinh đang trong độ tuổi dậy thì, nên đã tha thứ. Ủy ban phường và nhà trường đang giải quyết để các học sinh khác yên tâm học tập.” (N.H.K) [kn]
Trùm biên giới của Trump bị ghi âm nhận hối lộ, Bộ Tư Pháp vội vã đóng hồ sơ
MSNBC ngày 20/9 đưa tin: Tom Homan, người được Tổng Thống Trump bổ nhiệm làm “trùm biên giới” trong nhiệm kỳ thứ nhì, từng bị FBI dưới thời chính quyền Biden bí mật ghi âm vào tháng 9/2024, khi nhận một túi tiền mặt 50.000 usd để giúp một nhóm doanh nhân (kỳ thực là đặc vụ FBI cải trang) giành hợp đồng an ninh biên giới nếu Trump thắng cử.
QUẬN CAM, California (NV) – Chọn vỏ xe phù hợp là quan trọng, không chỉ với túi tiền mà còn liên quan đến nhiều vấn đề khác. Mỗi đời xe, mẫu xe có yêu cầu những loại vỏ có kích thước khác nhau. Thêm nữa, xe xăng, xe điện, xe diesel cũng yêu cầu sử dụng loại vỏ khác nhau.
Theo trang mạng xe hơi jalopnik.com, Việc sử dụng động cơ diesel thay vì động cơ xăng mang lại cho người lái một số lợi ích đáng kể, bao gồm công suất và hiệu suất cao hơn. Nhưng cũng vì thế mà vỏ xe có yêu cầu khác biệt.
Vỏ xe diesel, xe điện khác vỏ xe xăng. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Một chiếc xe tải chạy bằng động cơ diesel thường sẽ mòn lốp nhanh hơn xe chạy bằng động cơ xăng vì hai lý do chính. Lý do thứ nhất là công suất. Nhiên liệu diesel có mật độ năng lượng cao hơn xăng, mang lại nhiều mô-men xoắn hơn. Lý do thứ hai là trọng lượng. Động cơ diesel được chế tạo để tận dụng lợi thế đó bằng cách có hành trình piston dài hơn (chiều dài piston di chuyển trong xi-lanh), tỷ số nén cao hơn, bộ tăng áp hoạt động dưới áp suất cao hơn. Chúng phải đủ bền để chịu được áp lực đó, nghĩa là chúng cần các bộ phận nặng hơn, chắc chắn hơn, khiến trọng lượng động cơ nặng hơn.
Mô-men xoắn và trọng lượng tăng thêm đều làm tăng độ mòn của lốp xe, đồng nghĩa với việc phải thay lốp thường xuyên hơn. Điều này không chỉ làm tốn tiền chủ xe, mà còn ảnh hưởng đến môi trường. Theo một số nghiên cứu, bụi thải từ lốp xe mòn có thể gây hại nhiều hơn so với khí thải từ ống xả. Bụi mòn lốp sẽ đi vào không khí, nước và đất, rồi bằng cách nào đó có thể đi vào bên trong cơ thể con người.
Theo EPA, các hợp chất hóa học được thải ra khi lốp xe tiếp xúc với mặt đường có khả năng gây độc, ví dụ như chất chống oxy hóa 6PPD. Theo Nhóm Công Tác Môi Trường, hợp chất này sẽ rất độc hại khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời, có thể gây hại cho các tế bào và cơ quan của con người, gây ra các vấn đề cho hệ tiêu hóa và sinh sản. Do đó, chọn lốp xe phù hợp không chỉ tốt cho xe mà còn cho cả sức khỏe.
Vấn đề mòn vỏ của xe tải diesel cũng đúng với xe điện. Động cơ điện có thể tạo ra mô-men xoắn lớn hơn nhiều so với động cơ xăng tương đương; đồng thời hệ thống bình điện làm tăng đáng kể trọng lượng của xe. Thí dụ như chiếc GMC Hummer EV, bộ bình điện khổng lồ của xe nặng khoảng 2,828 pound, góp phần làm tăng trọng lượng không tải của xe lên đến hơn 9,000 pound.
Vì vậy, chủ nhân xe tải diesel, xe điện cần mua bộ vỏ có tải trọng phù hợp, được thiết kế để chịu trọng lượng lớn mà không tạo ra nhiều hạt mòn lốp (TWP) độc hại. Lốp xe với chỉ số 10-ply có thể là một lựa chọn tốt. Các nhà sản xuất cũng thiết kế chế tạo vỏ xe kết hợp các khối và rãnh cắt sâu có thể bám đường tốt hơn, không bị trượt. Tốt hơn hết là sử dụng loại vỏ theo đề nghị của nhà sản xuất. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Với hầu hết người Mỹ, có thu nhập $74,000 mỗi năm nghe có vẻ là một mức lương ổn. Nó cao hơn khoảng $12,000 so với mức lương trung bình ở Mỹ và đủ để chi trả $1,800/tháng tiền thuê nhà tại hầu hết các đô thị lớn ở Mỹ.
Tạp chí Fortune trích dẫn khảo sát của Talker Research với hơn 2,000 người trưởng thành ở Mỹ cho thấy, đây là số tiền mà người Mỹ xem là “mức lương hoàn hảo” để sống hạnh phúc. Một nửa số người tham gia khảo sát cho biết thu nhập hiện tại chưa đủ trang trải cho cuộc sống, thậm chí còn không đủ trả tiền nhà.
Mức thu nhập $74,000/năm được xem như không đủ để mua nhà ở tất cả các tiểu bang, trong đó có Texas. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)
Tuy nhiên trong thực tế, mức $74,000/năm gần như không đủ để mua nhà ở tất cả các tiểu bang, trừ West Virginia và Louisiana, theo “Realtor.com.” Và ngay cả khi tăng gấp đôi lên $148,000, bạn cũng chưa chắc mua được nhà ở mọi tiểu bang.
“Hưởng ‘mức lương hoàn hảo’ vẫn có thể chưa đủ mua nhà trung vị (median) ở hầu hết các tiểu bang,” Hannah Jones, phân tích gia kinh tế cao cấp của “Realtor.com,” nhận định.
Giá trung vị của một căn nhà xây mới ở Mỹ là hơn $410,000, trong khi nhà cũ lại hơn $422,000, theo dữ liệu Sở Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ và Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR). Tại các tiểu bang như California, Hawaii, Massachusetts, Colorado và Washington, giá trung vị còn cao hơn $600,000.
Nếu mua nhà $422,000 với 20% trả trước và lãi suất 6.5%, tiền thanh toán thế chấp hàng tháng là gần $2,500, tức chiếm hơn một phần ba lương trước thuế, vượt mức mà các chuyên gia khuyên nên dành cho chi phí nhà ở.
Với lương $148,000, khoản thanh toán này bớt áp lực hơn, nếu bạn có thể trả trước cao hơn và tìm được căn nhà phù hợp trong mức giá trung vị.
Những rào cản lớn với người mua nhà Mỹ
Dù các cuộc bàn luận thường tập trung vào lãi suất vay, nhưng thực sự vấn đề lớn vẫn là giá nhà cao kỷ lục.
“Thực sự, giá nhà là rào cản lớn hơn,” Michelle Griffith, địa ốc viên chuyên phân khúc nhà hạng sang của Douglas Elliman tại New York, nói. “Ngay cả khi lãi suất về 0%, bạn vẫn cần một khoản tiền lớn để mua được nhà. Hàng tồn ít, cạnh tranh cao, nên giá nhà khiến nhiều người ngần ngại.”
Tuy nhiên, lãi suất vẫn là rào cản với một số người, nhất là với những ai nhớ lãi vay dưới 3% thời đại dịch. Đây cũng là lý do nhiều chủ nhà cũ không muốn bán.
“Nhiều chủ nhà ngại bán và mất lãi suất thấp đang có,” Berkshire Hathaway HomeServices cho biết. “Với họ, giá nhà tăng cao cũng không giúp họ mua nhà khác với lãi suất cao hơn.”
Torsten Slok, kinh tế gia trưởng của Apollo Global Management, viết rằng nguồn cung ứng nhà giữ ổn định vì chủ nhà hiện tại không muốn bán, trong khi nhu cầu giảm do giá nhà và lãi suất vẫn cao. “Điều này tạo áp lực hạ giá,” ông nhận xét.
Lãi suất cũng đang giảm nhẹ vài tháng gần đây, trong khi giá nhà hầu như ổn định hoặc giảm nhẹ.
“Cải thiện khả năng chi trả nhà ở sẽ cần thời gian, có thể mất vài năm, nhưng thị trường giờ đây không còn nghiêng hẳn như thời bùng nổ đại dịch COVID-19,” Mark Fleming, kinh tế gia trưởng của First American, nhận định. “Cuối cùng người mua chờ đợi cũng thấy được thị trường bắt đầu lắng nghe.” (Ng.Tr) [kn]
WESTMINSTER, California (NV) – Chính phủ Hoa Kỳ sẽ tăng thêm số câu hỏi trong bài thi quốc tịch, và điều đó có thể làm cư dân Little Saigon gặp nhiều khó khăn khi đi thi, nhất là đối với những người không thông thạo Anh Ngữ.
Bài thi quốc tịch mới khó hơn trước, làm người thi phải học nhiều hơn. (Hình minh họa: John Moore/Getty Images)
Đó là chính sách mới nhất của chính quyền Tổng Thống Donald Trump, với mục đích thắt chặt nhập cư hợp pháp. Theo chính sách đó, bài thi quốc tịch năm 2020 từ chính quyền Trump đầu tiên sẽ quay lại sau khi từng bị chính quyền cựu Tổng Thống Joe Biden bãi bỏ vì các câu hỏi thêm vào tạo ra những rào cản không cần thiết cho di dân hợp pháp muốn trở thành công dân.
Trong nhiều năm, bài thi quốc tịch được dùng để đánh giá điều kiện của một người lần cuối trước khi nhập tịch qua những câu hỏi về lịch sử và chính quyền Mỹ. Người đi thi quốc tịch cần phải học thuộc 100 câu hỏi về lịch sử và chính trị Mỹ, chỉ cần trả lời đúng sáu trong 10 câu hỏi. Tuy nhiên, đó là bài thi cũ từ năm 2008 đến nay.
Bài thi mới của chính quyền Trump sẽ bắt người thi quốc tịch học thuộc 128 câu hỏi, và phải trả lời đúng 12 trong 20 câu hỏi khi đi thi.
Hình thức kiểm tra là vấn đáp, không phải trắc nghiệm. Phần lớn câu hỏi đều có nhiều câu trả lời được chấp nhận. Những người thi rớt sẽ có cơ hội thứ hai. Nếu rớt lần nữa, đơn xin nhập tịch sẽ bị từ chối. Những người từ 65 tuổi trở lên cư trú tại Hoa Kỳ với tư cách thường trú nhân từ 20 năm trở lên chỉ cần học một nhóm 20 câu hỏi và có thể làm bài thi nhập tịch với ngôn ngữ tùy ý.
Theo Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS), bài thi quốc tịch mới sẽ được áp dụng cho những người nộp đơn thi quốc tịch sau giữa Tháng Mười.
Hiện nay, thi quốc tịch thường được coi là một rào cản với nhiều người Việt Nam, nhất là đối với những người lớn tuổi không thông thạo Anh Ngữ, phải học thuộc đến cả trăm câu hỏi và luôn lo lắng khi đi thi.
Những người lớn tuổi không thông thạo Anh Ngữ có thể gặp khó khăn khi thi quốc tịch. (Hình minh họa: Joseph Prezioso/AFP via Getty Images)
Vì vậy, một số người ở Little Saigon chia sẻ sự lo lắng về vấn đề này.
Một người mới thi đậu quốc tịch cách đây vài tháng là bà Tư Nguyễn, cư dân Midway City, cho biết: “Tôi qua đây mười mấy năm mà bây giờ mới thi quốc tịch, nhưng vì đủ 65 tuổi nên có thể thi bằng tiếng Việt. May mắn được thi bằng tiếng mẹ đẻ như vậy còn thấy khó, huống chi là nhiều người khác phải đi thi bằng tiếng Anh. Những người như tôi qua Mỹ không biết tiếng Anh, chỉ biết một vài chữ để tự làm được một số chuyện mà không cần nhờ con cháu, nghĩ đến thi quốc tịch lúc nào cũng nhức đầu.”
Bà Tư kể có con trai đi cùng đến Santa Ana để làm người phiên dịch khi thi quốc tịch bằng tiếng Việt, nhưng vẫn hồi hộp, và bà nói một lý do khiến bà muốn nhập tịch đàng hoàng là vì tình trạng Cảnh Sát Di Trú (ICE) đang bắt giữ nhiều người nhập cư, trong đó có nhiều thường trú nhân hợp pháp.
“Tôi thấy họ bắt giữ nhiều người quá nên lo sợ. Thêm một điều là tôi muốn về Việt Nam vào cuối năm nay, mà cứ sợ là không có sổ thông hành Mỹ rồi gặp nhiều vấn đề ở phi trường, nên nhờ con cái giúp đỡ vụ thi quốc tịch cho xong,” bà nói.
Bà Tư cho hay bà có thẻ quốc tịch ngay sau khi thi đậu, và đã nhận được sổ thông hành trong những tuần gần đây.
Một người đang học thi quốc tịch là bà Thu Nguyễn, cư dân Westminster, sống ở Hoa Kỳ vừa đúng năm năm để nộp đơn thi quốc tịch. Bà cho hay lúc đầu định học thi từ từ để có thêm thời gian và cảm thấy tự tin hơn đến khi đi thi. Tuy nhiên, khi thấy chính phủ thông báo về việc làm bài thi quốc tịch khó hơn, bà quyết định nhờ con cái nộp đơn trước khi hết Tháng Chín để bảo đảm vẫn được thi bằng bài thi cũ.
“Thấy tin tức nên tôi lo quá, mới nhờ con cái làm hồ sơ rồi chuẩn bị nộp đơn để được đi thi sớm, không phải trả lời đến 20 câu hỏi như báo đài nói. Tôi biết gấp là không tốt vì có thể học không kịp, nhưng thà như vậy còn hơn là phải thi khó hơn,” bà Thu nói.
Về vấn đề bài thi quốc tịch mới gây trở ngại cho những người Việt Nam lớn tuổi, ông Hoan Nguyễn, luật sư di trú của WOW Law Group ở Garden Grove, cho biết: “Tôi nghĩ bài thi này sẽ ảnh hưởng đến các cô bác lớn tuổi vì họ thường đợi đủ năm để có thể xin miễn thi bằng tiếng Anh. Bài thi này có vẻ như muốn thử thách người thi phải hiểu rõ hơn về lịch sử, chính trị và đòi hỏi tiếng Anh nhiều hơn để trở thành công dân Mỹ.”
Như Luật Sư Hoan Nguyễn nói, bài thi quốc tịch mới có một số câu hỏi mới liên quan tới Tu Chính Án Thứ 10, các Bài Luận Liên Bang, cố Tổng Thống Dwight D. Eisenhower, hai nhà lập quốc Alexander Hamilton và James Madison, cũng như các ví dụ về cải cách sáng tạo tại Hoa Kỳ.
Những người trẻ tuổi có thể không gặp khó khăn khi bài thi quốc tịch thay đổi. (Hình minh họa: John Moore/Getty Images)
Tuy có thể gây nhiều khó khăn cho những người lớn tuổi, không biết tiếng Anh, nhưng những người gốc Việt trẻ tuổi có lẽ không gặp khó khăn vì bài thi quốc tịch. Lý do là vì những câu hỏi trong đề thi là những gì họ đã học ở trường, từ lịch sử cho đến chính trị Mỹ, và còn thông thạo Anh Ngữ hơn những người trong độ tuổi cha chú.
Anh Thuận Lê, cư dân Garden Grove và là sinh viên đại học cộng đồng Golden West College, chia sẻ: “Tôi đang học thi quốc tịch để tháng sau đi thi, và thấy những câu hỏi trong này phần lớn là những gì mình đã học ở trường, thêm nhiều câu hỏi khác thì chỉ cần biết tiếng Anh là trả lời được, không cần phải học thuộc bài. Tôi nghĩ những người trong độ tuổi học sinh hay sinh viên thì học tiếng Anh nhanh hơn cha mẹ vì phải tiếp xúc với ngôn ngữ đó mỗi ngày, nên chắc chắn sẽ thi quốc tịch dễ hơn.”
Bài thi quốc tịch mới tuy chưa được áp dụng, nhưng có thể nói là đang làm nhiều cư dân ở Little Saigon lo lắng, nhất là những người lớn tuổi, trong khi đó giới trẻ có thể không bị ảnh hưởng. [đ.d.]
GARDEN GROVE, California (NV) – Garden Grove bắt đầu cho thuê gian hàng bán đồ thủ công tại sự kiện “Winter in the Grove,” diễn ra từ 3 giờ chiều đến 7 giờ tối Thứ Bảy, 7 Tháng Mười Hai, tại Village Green Park, 12730 Main Street, Garden Grove, CA 92840, thông cáo báo chí của thành phố đưa ra hôm Thứ Năm, 18 Tháng Chín, cho biết.
Theo thông lệ hàng năm, và để chuẩn bị cho sự kiện này, thành phố thông báo những ai muốn thuê gian hàng thủ công bày bán tại sự kiện này có thể ghi danh trước Thứ Sáu, 8 Tháng Mười Một, tại trang web ggcity.org/winterinthegrove.
Poster quảng bá cho “Winter in the Grove.” (Hình: City of Garden Grove)
Các mặt hàng thủ công thường được bày bán tại sự kiện bao gồm đồ trang sức thủ công, đồ trang trí bằng hoa, vòng hoa, đồ gốm, xà phòng, dầu, kem dưỡng da, đồ trang trí theo mùa, đồ thủ công/bảng hiệu sân vườn, nến, và các mặt hàng khác.
Chi phí thuê gian hàng:
-Các tổ chức phi lợi nhuận và cư dân Garden Grove, $60
-Không phải cư dân Garden Grove, $85
-Cơ sở thương mại, $150
Có thể thuê tối đa hai gian hàng. Nếu thuê bàn, ghế và thiết bị điện thì sẽ thêm lệ phí.
Nếu muốn hoàn tiền (refund) sau khi thuê gian hàng và/hoặc thiết bị cho thuê, vui lòng yêu cầu trước Thứ Hai, 25 Tháng Mười Một.
“Winter in the Grove” hàng năm ước tính có hơn 5,000 người tham dự, gồm những chương trình giải trí, văn nghệ, trò chơi.
Để biết thêm chi tiết cũng như ghi danh tham gia, xin xem thông tin tại ggcity.org/winterinthegrove hoặc gọi điện thoại số 714-741-5360. (Đ.D.)
