Nghi can bắn chết Charlie Kirk không hợp tác với chính quyền

SALT LAKE CITY, Utah (NV) – Kẻ tình nghi sát hại Charlie Kirk “không hợp tác” với chính quyền và chưa thú nhận hành vi nổ súng, Thống Đốc Utah Spencer Cox nói với truyền thông Mỹ hôm 15 Tháng Chín.

Tyler Robinson, 22 tuổi, bị bắt giữ khoảng 33 giờ sau khi Kirk, một nhà hoạt động cánh hữu 31 tuổi, bị bắn chết tại Orem, hôm Thứ Tư, 10 Tháng Chín.

Những người có mối liên hệ với nghi can đã hợp tác điều tra, Cox, một thành viên Đảng Cộng Hòa, nói với ABC News.

Người dân đặt hoa, nến, và bong bóng tại nơi tưởng niệm Charlie Kirk trước trụ sở Turning Point USA ở Phoenix, Arizona,  ngày 14 Tháng Chín, 2025. (Hình: Eric Thayer/Getty Images)

Sáng Chủ Nhật, Cox nhấn mạnh những hiểm họa tiềm tàng từ mạng xã hội trước nhiều hãng tin tức Hoa Kỳ sau vụ ám sát Kirk.

Khi được ABC News hỏi về một bài báo trên The New York Times cho biết Robinson nói chuyện với những người khác sau vụ nổ súng trên ứng dụng nhắn tin Discord, trong đó có cả những nguồn tin cho biết nghi can đã nói đùa rằng y chính là kẻ nổ súng, Cox nói: “Chúng tôi xác nhận rằng có những cuộc trò chuyện đó, và họ không tin Robinson đã ra tay.”

Robinson bị bắt giữ vào tối Thứ Năm sau khi đầu hàng cảnh sát.

Kirk, đồng sáng lập Turning Point USA TPUSA, bị bắn chết trong một buổi diễn thuyết ngoài trời tại đại học Utah Valley University.

Sinh hoạt này là một phần trong Hành Trình Diễn Thuyết Gầy Dựng Nước Mỹ, trong đó Kirk dự trù có mặt tại một số trường đại học trên khắp Hoa Kỳ.

Trước đó, Cox nói với tờ Wall Street Journal rằng Robinson, cư dân sinh ra tại Utah, “bị tư tưởng cánh tả nhồi nhét nặng nề.”

Khi được CNN hỏi về điều này trong chương trình State of the Union hôm Chủ Nhật, Cox nói rằng bạn bè và gia đình nghi can là những người cung cấp chi tiết liên quan.

“Còn rất nhiều điều chúng tôi đang tìm hiểu và rất nhiều điều sẽ tìm hiểu,” Cox giải thích, đồng thời cho biết thêm rằng chừng nào chính thức đệ trình hồ sơ tội phạm, khi đó sẽ có thêm “bằng cớ và tình tiết.”

Trong số những người hợp tác với chính quyền có người bạn ở chung phòng, cũng là bạn đời của Robinson, Cox cho biết.

Cox cho biết người bạn đời không hề hay biết về vụ nổ súng, và “hợp tác chặt chẽ” cũng như đang làm việc với các nhà điều tra “ngay lúc này.”

Cox cũng xác nhận rằng bạn đời của Robinson “đang chuyển giới từ nam qua nữ,” nhưng khi được CNN hỏi, Cox nói rằng chính quyền vẫn chưa biết liệu tình tiết này có liên quan tới tiến trình điều tra hay không.

Một bản khai hữu thệ từ tiểu bang Utah xác nhận Robinson bị bắt giữ vì tình nghi phạm tội sát nhân nghiêm trọng, xả súng và cản trở công lý.

Robinson đang bị tống giam không được tại ngoại tại Nhà Tù Quận Utah.

Sau vụ ám sát Kirk, Cox nổi lên như một nhân vật kêu gọi đoàn kết nhằm giảm bớt căng thẳng chính trị, và cũng nhiều lần đưa ra những bình luận chỉ trích mạng xã hội.

Cox từng gọi mạng xã hội là “căn bệnh ung thư” và nói với CNN rằng Hoa Kỳ phải “ban hành quy định không cho sử dụng điện thoại trong lớp học” và nỗ lực hơn nữa để buộc các công ty sở hữu mạng xã hội chịu trách nhiệm.

Cox cho biết vụ nổ súng sát hại Kirk là một “đòn tấn công trực tiếp nhắm vào nước Mỹ” và nói rằng người Mỹ cần “đứng trước gương và quyết định liệu chúng ta sẽ cố gắng làm cho mọi chuyện tốt hơn hay tồi tệ hơn?”

Erika Kirk, người góa phụ của Charlie Kirk, cũng đưa ra phần phát biểu đẫm lệ hôm Thứ Bảy với lời cảm ơn lực lượng ứng cứu cho những nỗ lực điều tra và thề “giữ gìn tiếng nói của chồng bà.”

Lễ tưởng nhớ Charlie Kirk sẽ được tổ chức vào ngày 21 Tháng Chín tại Vận Động Trường State Farm ở Arizona, một địa điểm có thể quy tụ hơn 60,000 người, và là nơi nhà hoạt động sinh sống bên vợ con.

Kirk là một nhân vật gây tranh cãi trong giới diễn ngôn chính trị Hoa Kỳ và được nhiều người tán tụng là tương lai của chủ nghĩa bảo thủ Mỹ nhờ tài năng truyền cảm hứng cho thành phần bảo thủ trẻ tuổi.

Mục đích của TPUSA là truyền bá các lý tưởng bảo thủ tại các trường đại học có khuynh hướng tự do ở Hoa Kỳ, và đóng vai trò quan trọng trong việc kêu gọi cử tri bỏ phiếu cho Tổng Thống Donald Trump và các ứng cử viên Đảng Cộng Hòa khác trong đợt bầu cử năm ngoái.

Kirk là người quyết liệt ủng hộ quyền sở hữu súng, kịch liệt phản đối phá thai, chỉ trích quyền lợi của người chuyển giới và đưa ra những tuyên bố sai lạc về COVID-19.

Những người ủng hộ cho biết ông dễ gần và hiểu được mối quan tâm của họ. Tuy nhiên, quan điểm của ông vấp phải những lời chỉ trích gay gắt từ phe tự do, trong đó những người chỉ trích gọi những bình luận của ông là mạt sát vài thành phần thiểu số, trong đó có cả cộng đồng LGBT và tín đồ Hồi Giáo. (TTHN) [kn]

Bắt giữ ông ‘trùm’ chế tạo, mua bán vũ khí ở Bắc Ninh

BẮC NINH, Việt Nam (NV) – Hôm 15 Tháng Chín, Cục Cảnh Sát Hình Sự Bộ Công An cho biết đang phối hợp với giới hữu trách điều tra nhiều nghi can phạm tội ”chế tạo, tàng trữ, mua bán trái phép vũ khí quân dụng.”

Báo VNExpress cùng ngày dẫn tin từ Cục Cảnh Sát Hình Sự cho biết, đường dây chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng này do bị can Ngô Quang Vỹ, 33 tuổi, ở xã Lâm Thao, tỉnh Bắc Ninh, cầm đầu, lập “chân rết” ở nhiều tỉnh thành.

Bị can Ngô Quang Vỹ tại cơ quan điều tra. (Hình: Người Lao Động)

Từ năm 2019, bị can Vỹ và đồng bọn mua các loại súng hơi, đạn chì, linh kiện trên các mạng và sàn thương mại điện tử ở ngoại quốc.

Nhóm này sau đó mua các loại máy cơ khí để chế tạo, lắp ráp, gia công, hoán cải linh kiện của các loại súng để tăng tính sát thương.

Nhằm che giấu hoạt động, bị can Vỹ thuê hai căn nhà ở tỉnh Hải Dương để cất giấu súng, linh kiện, đặt máy móc, thiết bị cơ khí.

Khi có súng quân dụng thành phẩm, bị can Vỹ cho rao bán kiếm lời. Để bán hàng, anh ta chỉ đạo các thành viên trong nhóm dùng mạng xã hội Youtube, Facebook, Telegram, Viber, Zalo tạo ra các kênh rồi livestream, quảng cáo, hướng dẫn lắp đặt.

Nhà chức trách ước tính số tiền đường dây này mua, bán các loại súng, linh kiện lên đến hàng chục tỷ đồng.

Chỉ tính riêng trong năm 2025, nhóm đã giao dịch, mua bán hơn 3,500 mặt hàng. Trong đó có nhiều người dân ở miền núi đã đặt mua súng nén hơi, nén khí để săn bắn.

Các loại súng quân dụng và tang vật bị thu giữ. (Hình: VNExpress)

Qua xác minh, hôm 13 Tháng Chín, Cục Cảnh Sát Hình Sự phối hợp với công an các tỉnh Lai Châu, Hà Tĩnh, Bắc Ninh và Hải Phòng đồng loạt khám xét nơi ở của 33 nghi can.

Cục Cảnh Sát Hình Sự thu giữ tám khẩu súng các loại, 53 khẩu súng PCP và khoảng 130,000 viên đạn chì (súng săn bắn, thể thao, hoặc giải trí), hai súng bắn đạn ghém, một súng bắn đạn ria, hàng ngàn linh kiện, cụm linh kiện cơ bản của súng và nhiều máy móc gia công phục vụ cho hoạt động mua bán, chế tạo các loại vũ khí.

Kết quả giám định cho thấy, tất cả súng và linh kiện cơ bản của các loại súng “đều là vũ khí quân dụng.” (Tr.N) [kn]

Gây tai nạn, tài xế xe bồn cố tình cán chết nữ sinh ở Hà Nội

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 15 Tháng Chín, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Thành Phố Hà Nội đã bắt giữ nghi can Đinh Văn Long, 51 tuổi, quê Phú Thọ, để điều tra về tội “giết người.”

Theo báo Pháp Luật TP.HCM, trước đó, khoảng 9 giờ 20 phút sáng 13 Tháng Chín, nghi can Long lái xe bồn chở bê tông đi qua gầm cầu chui Vạn Điểm thuộc thôn Lam Sơn, xã Phú Xuyên, và xảy ra va chạm với nữ sinh Nguyễn Đào Hà Anh, 15 tuổi, ở thôn Văn Minh, xã Phú Xuyên, đang chạy xe đạp điện.

Nghi can Đinh Văn Long tại cơ quan điều tra. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)

Nhà chức trách cáo buộc, sau khi gây ra tai nạn, nghi can Long đã “cố ý tiếp tục lái xe bồn kéo lê nạn nhân trên đường.”

Ngay sau đó, nạn nhân được người dân đưa đi bệnh viện Bạch Mai cấp cứu, song đã thiệt mạng do bị thương quá nặng.

Về phần mình, nghi can Long trốn khỏi hiện trường và đến khoảng 7 giờ tối cùng ngày thì đến Công An Xã Phú Xuyên đầu thú.

Xét nghiệm nhanh nồng độ cồn và ma túy từ nghi can, kết quả cho thấy âm tính.

Tại cơ quan công an, nghi can Long thừa nhận mình cố ý cán chết nữ sinh Hà Anh với mục đích “để nạn nhân chết, còn mình sẽ đi tù và không phải lo tiền đền bù.”

Theo Công An Thành Phố Hà Nội, “hành vi phạm tội của Long hết sức tàn nhẫn, vô nhân đạo với động cơ đê hèn.” Do đó, đã chỉ đạo các đơn vị nhanh chóng củng cố hồ sơ để “xử lý nghiêm theo pháp luật.”

“Tôi chết lặng, không tin nổi. Cháu tôi chỉ mới vừa nhập học lớp Mười, chưa kịp sống tuổi thiếu nữ,” bà Đặng Thị Ngoan, 77 tuổi, bà ngoại của em Hà Anh, nghẹn ngào nói trong nước mắt.

Bày tỏ trên báo VNExpress về sự việc trên, độc giả “Vũ Vũ” bất bình viết: “Hành vi bất nhân, nhưng việc một số tài xế ở Việt Nam truyền tai nhau việc thà đâm chết cho xong rồi vào tù, còn hơn phải nuôi nạn nhân cả đời lại không mới.”

Hiện trường vụ tai nạn ở xã Phú Xuyên, Hà Nội. (Hình: VietNamNet)

“Tai nạn giao thông là điều không ai mong muốn, nhưng thực tế xuất hiện một động cơ hành xử đáng báo động: một số lái xe vì lo sợ ‘phải nuôi nạn nhân cả đời’ gánh trách nhiệm bồi thường dài hạn nếu nạn nhân tàn tật, nên sẵn sàng lựa chọn phương án bỏ trốn, thậm chí có trường hợp tỏ ra thản nhiên với ý nghĩ ‘đâm chết cho xong rồi vào tù’ để tránh gánh nặng về sau.

“Hậu quả của tư tưởng ‘đâm chết cho xong’ là vô cùng nghiêm trọng: nó tước đoạt mạng sống, phá hủy gia đình nạn nhân và làm suy giảm đạo đức cộng đồng. Về lâu dài, tư tưởng này xói mòn niềm tin giữa người với người và gia tăng cảm giác bất an trên đường phố. Cộng đồng trả giá bằng sự gia tăng bạo lực, bất công và mất an toàn giao thông.

“Tư tưởng như vậy cũng phản ánh sự bất an, chênh vênh về pháp lý và kinh tế trong xã hội, đồng thời đặt ra câu hỏi nền tảng về đạo đức và tính nhân văn của người Việt Nam.” (Tr.N) [kn]

Top 5 ‘Miss Grand Vietnam 2025’ bị nghi biết trước câu hỏi phần thi ứng xử

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Đêm chung kết cuộc thi “Miss Grand Vietnam 2025” (Hoa Hậu Hòa Bình Việt Nam) diễn ra tại Sài Gòn tối 14 Tháng Chín, bị công luận nghi ngờ ban tổ chức đã “mớm” trước câu hỏi và trả lời trong phần thi ứng xử cho top 5 thí sinh đứng đầu.

Theo các báo trong nước, kết quả chung cuộc, cô Nguyễn Thị Yến Nhi, 21 tuổi, quê Đắc Lắk, vượt qua 34 thí sinh để đăng quang Hoa Hậu Miss Grand Vietnam 2025 và giành quyền thi quốc tế vào Tháng Mười tới đây.

Top 5 “Miss Grand Vietnam 2025” (từ trái): La Ngọc Phương Anh, Lê Thị Thu Trà, Nguyễn Thị Yến Nhi, Nguyễn Thị Thu Ngân, Đinh Y Quyên. (Hình: Hoài Phương/Tuổi Trẻ)

Cô Yến Nhi cao 1.72 mét, số đo ba vòng lần lượt là 81-64-92 cm. Cô từng tham gia cuộc thi này hồi năm ngoái nhưng chỉ vào được top 15 chung cuộc.

Danh hiệu á hậu lần lượt được trao cho các cô Nguyễn Thị Thu Ngân, Lê Thị Thu Trà, Đinh Y Quyên và La Ngọc Phương Anh.

Theo báo Dân Trí, so với mọi năm, quy mô cuộc thi được nhận xét “nhỏ và kém thu hút” hơn. Ban tổ chức cũng gói gọn các hoạt động, vòng thi phụ ở Sài Gòn thay vì di chuyển qua nhiều tỉnh thành. Đêm thi cuối diễn ra ngoài trời, trong khuôn viên của một khách sạn.

Nhiều khán giả nhận xét, kịch bản chương trình dài dòng, kéo dài trong bốn tiếng với nhiều màn quảng cáo, giao lưu khách mời. Thậm chí, Nam Vương Phạm Tuấn Ngọc công bố sót thí sinh Thu Ngân trong top 15, gây gián đoạn chương trình.

Điều đáng nói là ngay sau đêm chung kết 14 Tháng Chín, công luận rộ tin cho rằng top 5 “Miss Grand Vietnam 2025” được ban tổ chức cho biết trước câu hỏi ứng xử.

Biện minh với báo Tuổi Trẻ về nghi vấn trên, bà Phạm Kim Dung, CEO Sen Vàng, trưởng ban tổ chức cuộc thi, cho rằng: “…Thi hoa hậu cũng giống như thi đại học, chúng tôi cho bộ đề, định hướng nội dung để các bạn có sự chuẩn bị, hạn chế phát ngôn lệch chuẩn trên sóng livestream bởi phát ngôn sai rất nguy hiểm. Từ bộ câu hỏi đó, mỗi ứng viên có sự tư duy và cách trả lời riêng theo kiến thức và cách nghĩ của mỗi bạn.”

Đây không phải là lần đầu tiên cuộc thi “Miss Grand Vietnam” bị nghi ngờ có gian lận.

Một năm trước, sau đêm chung kết cuộc thi “Miss Grand Vietnam 2024,” cũng đã xảy ra việc công luận nghi ngờ người đăng quang hoa hậu đã “mua giải.”

Để xoa dịu công luận, bà Phạm Kim Dung, trưởng ban tổ chức cuộc thi, cũng đã làm đơn “thanh minh” gửi Bộ Văn Hóa, Thể Thao và Du Lịch Việt Nam, Cục Nghệ Thuật Biểu Diễn cùng Sở Văn Hóa và Thể Thao TP.HCM.

Tân hoa hậu “Miss Grand Vietnam 2025” Nguyễn Thị Yến Nhi. (Hình: Hoài Phương/Tuổi Trẻ)

Cuộc thi nêu trên kết thúc với danh hiệu “Miss Grand Vietnam 2024” được trao cho cô Võ Lê Quế Anh, 23 tuổi, quê Quảng Nam. Cô Quế Anh bị cộng đồng mạng phản đối vì cho là “không xứng ngôi hoa hậu” và “mua giải.”

Trong khi đó, sau khi đăng quang, Hoa Hậu Quế Anh nói với báo VietNamNet hôm 9 Tháng Tám, 2024, rằng gia đình cô “có truyền thống cách mạng,” cha mẹ đều là đảng viên.

Một số bản tin của các báo khác thì cho biết, cô Quế Anh có cha làm viện trưởng Viện Kiểm Sát, còn mẹ làm hiệu trưởng một trường trung học ở tỉnh Quảng Nam.

Tuy vậy, dường như việc khoe gia thế “có uy tín” này không giúp tân hoa hậu giành được thiện cảm của cộng đồng mạng và bớt đi làn sóng kêu gọi tẩy chay nhắm vào cô. (Tr.N) [kn]

Nỗi sợ Putin: Trump núp sau bóng châu Âu chống Nga

Nỗi sợ Putin: Trump núp sau bóng châu Âu chống Nga

Donald Trump từng khoe khoang Mỹ là quốc gia mạnh nhất hành tinh. Thế mà khi nói đến Nga? Ông ta lại để Liên Âu đi trước, còn mình đứng sau. Đây có phải là chiến lược… hay là dấu hiệu Mỹ đang mất vai trò lãnh đạo toàn cầu?

Những khuyến mãi hấp dẫn của GM dành cho xe điện

QUẬN CAM, California (NV) – Khi thời hạn chấm dứt những ưu đãi dành cho xe điện đang tới gần, hãng GM đưa ra những khuyến mãi dành cho những mẫu xe điện khiến người lái xe khó lòng bỏ qua.

Theo trang mạng xe điện electrek.co, Chevy Equinox EV, là mẫu xe điện giá cả phải chăng nhất ở Mỹ với phạm vi hoạt động hơn 315 dặm, giờ đây còn rẻ hơn nữa trong Tháng Chín. Chevy đang có chương trình khuyến mãi rất hấp dẫn cho các mẫu xe điện Equinox, Blazer và Silverado.

2025 Chevy Silverado đang có chương trình khuyến mãi hấp dẫn. (Hình: HD/Người Việt)

Sau hai tháng liên tiếp đạt doanh số kỷ lục vào Tháng Bảy và Tháng Tám, GM vẫn là nhà sản xuất xe điện bán chạy thứ hai tại Mỹ, chỉ sau Tesla. Chevy Equinox EV có triển vọng sẽ là mẫu xe điện bán chạy thứ ba ở Mỹ trong năm 2025, chỉ sau Tesla Model Y và Model 3.

Sau khi ra mắt phiên bản LT giá rẻ vào cuối năm 2024, với mức giá khởi điểm chỉ $34,995, Equinox đã đưa Chevy trở thành thương hiệu xe điện nội địa tăng trưởng nhanh nhất tại Mỹ. Với các ưu đãi mới trong tháng này, cùng với khoản tín dụng thuế EV $7,500 vẫn còn hiệu lực đến cuối Tháng Chín, Chevy Equinox EV còn có giá thực tế còn rẻ hơn nữa.

Chevy đang tặng khoản tiền thưởng lên đến $3,000 cho khách hàng thuê một số mẫu xe 2025 Equinox EV, với hợp đồng thuê chỉ từ $249 mỗi tháng. Thỏa thuận này áp dụng cho hợp đồng thuê 24 tháng với số tiền phải trả khi ký hợp đồng là $3,049.

Ngoài ra, Chevy đang cung cấp khoản tín dụng thuế EV liên bang trị giá $7,500, cộng với lãi suất APR 0% trong 60 tháng khi mua trả góp các mẫu xe điện đời 2025, bao gồm Equinox, Blazer và Silverado. Nếu là thành viên Costco, người mua có thể tiết kiệm thêm $1,250.

Bên cạnh các mẫu xe 2025, người mua 2026 Chevrolet Equinox EV mới cũng được hưởng khoản tiền thưởng lên đến $2,000 hoặc lãi suất APR 1.9% trong 36 tháng.

Những ai đang tìm kiếm một chiếc xe lớn hơn và mạnh mẽ hơn một chút, 2025 Chevrolet Blazer EV hiện đang được cho thuê với mức giảm giá lên đến $3,500 tiền mặt, hợp đồng thuê chỉ từ $369 mỗi tháng, áp dụng cho hợp đồng thuê 24 tháng, với $3,149 trả ngay khi ký hợp đồng.

Đối với những người yêu thích xe bán tải pickup, Chevy Silverado EV là mẫu xe đáng chú ý, với phạm vi di chuyển lên đến 493 dặm, sức kéo lên đến 12,500 pound, khả năng tăng tốc từ 0 đến 60 mph trong vòng chưa đầy 4,5 giây. 2025 Chevrolet Silverado hiện đang có mức giảm giá lên đến $4,000 tiền mặt. Chevy đang có giá cho thuê chiếc 2025 Silverado EV Crew Cab 4WD LT chỉ từ $749/tháng trong 24 tháng, trả trước $5,209 khi ký hợp đồng.

Xe điện của Chevy không chỉ là một trong những mẫu xe có giá phải chăng nhất, mà còn có chi phí bảo hiểm thấp nhất. Theo một nghiên cứu gần đây của Insurify, Chevy Blazer và Equinox là những mẫu xe điện có giá bảo hiểm phải chăng nhất.

Các ưu đãi của Chevy dự kiến ​​sẽ kết thúc vào ngày 30 Tháng Chín, thời điểm tín dụng thuế xe điện liên bang hết hạn. Mặc dù đạt doanh số kỷ lục, GM dự kiến ​​doanh số sẽ chậm lại vào cuối năm nay. (HD)

Điều lạ nhất của thị trường nhà hiện nay: Không phải giá, mà cái nào rẻ hơn

ORANGE COUNTY, California (NV) – Một trong những điều khó hiểu nhất về thị trường nhà đất ở Mỹ hiện nay là nhà cũ lại đắt hơn nhà mới. Trái ngược với truyền thống.

Theo trang mạng của công ty địa ốc Fast Company hôm 28 Tháng Tám, số liệu Tháng Sáu cho thấy giá bán trung vị (median) của một căn nhà cũ là $441,500, trong khi nhà xây mới chỉ có giá $401,800, theo Forbes. Tính ra, nhà mới rẻ hơn 9% so với nhà cũ, đây là một kỷ lục mới.

Một căn nhà mới xây hiện nay có giá trung vị rẻ hơn 9% so với nhà cũ. Joe Raedle/Getty Images)

Theo số liệu từ Sở Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ, giá trung vị của một căn nhà xây mới bán ra trong Tháng Bảy năm 2025 thấp hơn 0.8% so với Tháng Sáu, năm 2025 và giảm 5.9% so với Tháng Bảy, năm 2024. Nghĩa là không chỉ rẻ hơn nhà cũ, mà nhà mới còn đang được bán với mức chiết khấu cao đáng kể.

Điều này rõ rệt nhất ở những thị trường yếu, nơi giá nhà xây mới rơi nhanh nhất. Ví dụ: tại Little Rock, Arkansas, có giá trung vị $321,520, giảm 15.6% so với một năm trước; ở Austin, Texas giảm 8.5%; Wichita, Kansas giảm 7.9%; còn hai thành phố của Florida là Jacksonville và Cape Coral lần lượt giảm 7.8% và 7.4%.

Tại sao nhà mới lại rẻ hơn nhà cũ? 

Có một số lý do giải thích cho xu hướng này.

“Khả năng chi trả không chỉ nằm ở giá niêm yết. Nhiều nhà thầu còn tung ra các gói ưu đãi như tặng tiền mặt khi chốt giao dịch hoặc lãi suất vay thấp hơn, giúp giảm mạnh chi phí ban đầu và khoản thanh toán hàng tháng,” Joel Berner, kinh tế gia trưởng của “Realtor.com,” cho biết.

Nhà mới hiện cũng rẻ hơn tương đối, bởi vì để tiết kiệm thì các nhà xây dựng phải thiết kế diện tích nhỏ hơn. Yếu tố địa lý cũng góp phần, khi phần lớn nhà mới thường nằm ở những khu vực có giá thấp hơn.

Ngoài ra, người bán, chủ yếu là các chủ nhà có khoản vay với lãi suất thấp hoặc đã trả hết nợ nhờ lãi suất rớt mạnh trong đại dịch COVID-19, và không có nhiều động lực để dọn đi. Thay vì hạ giá để bán được nhà, họ chọn ở lại. Số liệu cho thấy gần 40% nhà ở Mỹ có chủ nhà sinh sống trong năm 2023 không còn vay nợ thế chấp, thêm một kỷ lục mới nữa.

Thêm vào đó là nguồn cung nhà mới chưa bán ngày càng nhiều, đặc biệt ở các thị trường mềm như vùng Sun Belt, bức tranh toàn cảnh đang ngày càng rõ rệt. (Ng.Tr) [kn]

Xa lắm trường xưa – Thơ Vương Hoài Uyên

Vương Hoài Uyên

Xa lắm trường xưa 

Phượng cũng đã trỗ hết một mùa hoa dưới nắng. (Hình: Đa Mi)

Anh có bao giờ về lớp cũ ngày xưa?
Hè đã hết nôn nao mùa khai giảng
Phượng cũng đã trỗ hết một mùa hoa dưới nắng
Thay áo mới xanh non nhung nhớ học trò

Có kẻ trở về đây tuy chẳng hẹn hò
Chẳng ai còn nhận ra người xưa xa lắc
Bè bạn cũ biết ai còn ai mất?
Chợt thấy bơ vơ như Từ Thức về trần

Chân bước trở về biết mấy phân vân
Xa xôi quá những hẹn hò một thuở
Hoa ngọc lan ép khô vàng trên trang vở
Cũng đã khô vàng bao ký ức một thời xa

Tiếng trống trường vọng lại tháng năm qua
Nôn nao mãi trong trái tim lỗi nhịp
Thời gian trôi biết làm sao đuổi kịp?
Xin một lần về dưới mái trường xưa.

 


LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)


 

Thơ vụn – Thơ Nguyễn Linh Quang

Nguyễn Linh Quang

Thơ vụn 

Tìm tôi giữa lối ra vào tử-sinh… (Hình: Đa Mi)

Vài giây, thả vội giấc mơ
Trèo lên ngất ngưởng tìm thơ trên đồi
Tìm vàng son tặng vành môi
Tìm thân vương trượng tặng trời ngôi cao
Tìm em, gửi tiếng mời chào
Tìm tôi giữa lối ra vào tử-sinh…

 


LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)


 

Biểu tình phản đối Teletron về màn trình diễn của Nguyễn Tiến Dũng ‘sỉ nhục quốc kỳ VNCH’

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Sáng Thứ Bảy, 13 Tháng Chín, đông đảo đồng hương đến dự cuộc biểu tình phản đối vụ Teletron tổ chức buổi văn nghệ, có màn trình diễn của ca sĩ Nguyễn Tiến Dũng đã sỉ nhục quốc kỳ Việt Nam Cộng Hòa (VNCH), do Ủy Ban Bảo Vệ Quốc Kỳ Việt Nam Cộng Hòa tổ chức trước cơ sở thương mại Teletron, trên đường  Brookhurst St., thành phố Garden Grove.

Ông Bùi Phát (bìa phải) chủ tịch UBBVQKVNCH trong cuộc biểu tình. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Ông Bùi Phát, cựu phó thị trưởng Garden Grove, chủ tịch Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Nam California, và cũng là thành viên ban tổ chức, nói: “Kể từ ngày 10 Tháng Chín cho đến ngày 13 Tháng Chín, 2025, đã có 42 tổ chức ký tên đồng thuận thành lập Ủy Ban Bảo Vệ Quốc Kỳ Việt Nam Cộng Hòa (UBBVQKVNCH), và lên án hành động của Nguyễn Tiến Dũng sỉ nhục quốc kỳ VNCH, cũng như lên án hành động thiếu trách nhiệm của MC Nam Lộc và Teletron.”

“Sau bảy ngày chúng tôi đã ra tối hậu thư là, yêu cầu Teletron phải mạnh dạn, quyết liệt lên án hành động bỉ ổi của Nguyễn Tiến Dũng và phải công bố công khai cho dư luận biết. Nhưng họ không làm điều này nên hôm nay, UBBVQKVNCH dứt khoát tổ chức biểu tình phản đối, kêu gọi đồng hương tẩy chay Teletron và tất cả những người đã liên hệ đến sự việc này,” ông nói thêm.

Nhân dịp này, UBBVQKVNCH cũng ra Tuyên Cáo số 20250910, về việc lên án và tẩy chay Teletron cùng những người đã liên hệ đến sự việc này.

Đoàn biểu tình trước Teletron, tại đường Brookhurst St., Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Trích đoạn nội dung của Tuyên Cáo số 20250910, trong đó nói về ý nghĩa quốc kỳ VNCH, bản Tuyên Cáo ghi:

“Quốc kỳ VNCH là hồn thiêng sông núi, là biểu tượng của tự do. Quốc kỳ VNCH luôn bay cao trên bầu trời tự do, nơi con dân Việt phải đứng nghiêm chào kính, hát quốc ca VNCH, và được phủ lên quan tài những Anh Hùng Vị Quốc Vong Thân. Mọi hành vi xúc phạm quốc kỳ VNCH chính là xúc phạm đến danh dự, tổ quốc Việt Nam, trách nhiệm và tinh thần đoàn kết của cộng đồng người Việt tị nạn trên khắp thế giới.”

“UBBVQKVNCH căn cứ vào nguyện vọng chung của cộng đồng người Việt tị nạn tại hải ngoại; Căn cứ vào tinh thần đoàn kết, bảo vệ quốc kỳ VNCH, biểu tượng thiêng liêng của tổ quốc và chính nghĩa quốc gia. Chúng tôi, bao gồm Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Nam California; Liên Hội Cựu Chiến Sĩ Nam California, Trung Tâm Tây Nam-Tập Thể Chiến Sĩ VNCH Hải Ngoại; cùng nhiều tổ chức, đoàn thể, chính đảng và đồng hương đồng ký tên, long trọng tuyên bố thành lập: Ủy Ban Bảo Vệ Quốc Kỳ Việt Nam Cộng Hòa và đồng thanh ra tuyên cáo trước cộng đồng:

Đoàn biểu tình bên hông Teletron, trên lề đường Brookhurst St., Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
  1. Đối với ca sĩ Nguyễn Tiến Dũng: Hành động của ông Nguyễn Tiến Dũng mặc quần đỏ, để một phụ nữ đội mũ “Cờ Vàng ba sọc đỏ” chui qua háng không thể ngụy biện là sự bốc đồng vô ý thức của một cá nhân, mà rõ ràng là sự sắp đặt có chủ đích, nhằm:
  • Khích động hận thù “đỏ-vàng” và chia rẽ “Quốc-Cộng” gây bất ổn và bạo loạn trong cộng đồng, đồng thời trục lợi, câu view trên YouTube.
  • Sỉ nhục trực tiếp danh dự, lịch sử và máu xương của hàng triệu Quân, Dân, Cán, Chính VNCH đã ngã xuống vì lý tưởng tự do. Không những thực hiện hành vi bỉ ổi, ông còn ngang nhiên ngụy biện, cho rằng đó là chuyện “bình thường,” thậm chí so sánh với việc “tổng thống và Chúa Phật cũng từ đó mà ra,” để chối bỏ trách nhiệm và tránh xin lỗi cộng đồng.

Ngày 25 Tháng Tám, 2025, ông tiếp tục có lời lẽ và hành động xúc phạm:

  • Hạ nhục nhân phẩm phụ nữ khi ngoắc tay, ưỡn bụng, chổng mông để một phụ nữ chui qua háng.
  • Ngụy biện về giới tính, cố tình lẫn lộn bộ phận sinh dục để phỉ báng Chúa, Phật. Một con người trơ tráo như thế không thể cải hóa bằng khuyên can. Ông phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước cộng đồng, trước tín hữu Công Giáo, Phật tử và đồng hương Việt Nam tự do. Đối với công ty Teletron:
  • Là đơn vị tổ chức, Teletron phải chịu toàn bộ trách nhiệm khi để xảy ra tiết mục nhục mạ biểu tượng thiêng liêng của chính cộng đồng đã từng ủng hộ công ty.
  • Sự việc này đã gây tổn hại tinh thần, xúc phạm nghiêm trọng đến cựu quân nhân VNCH và toàn thể người Việt tị nạn.
  1. MC Nam Lộc và các cá nhân có liên quan:
Các phụ nữ Việt Nam lên tiếng trong cuộc biểu tình. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Sự im lặng và ngụy biện của MC Nam Lộc cùng các nhân sự có mặt tại chỗ là thái độ thiếu trách nhiệm nghiêm trọng.

  • Các ông không kiểm soát, không ngăn chặn hành vi bỉ ổi, mà còn đổ lỗi cho nhau khi bị cộng đồng phản đối.
  • Video trực tiếp cho thấy rõ: Ngay lúc quốc kỳ VNCH bị nhục mạ, MC Nam Lộc và MC Anh Dũng vẫn có mặt trên sân khấu, và hoàn toàn không hề có “cờ đỏ” xuất hiện như ông Nam Lộc đã bịa đặt.

Việc bóp méo sự thật, chối bỏ trách nhiệm, rồi chỉ miễn cưỡng “xin lỗi” khi cộng đồng phẫn nộ, là một sự phản bội niềm tin của đồng hương.

  1. Nghị Viên Nam Quan:

Ông Nam Quan, nghị viên thành phố Westminster, nơi được mệnh danh là thủ phủ người Việt tị nạn cộng sản, ông từng tuyên bố “bảo vệ Cờ Vàng” để tranh thủ lá phiếu cử tri. Nhưng ông lại chính là người cầm máy quay, cười ha hả cổ vũ cho màn trình diễn thô bỉ xúc phạm quốc kỳ VNCH. Hành động này là sự phản bội cam kết chính trị, phản bội cựu quân nhân và đồng minh đã hy sinh xương máu, cũng như phản bội hàng trăm ngàn thuyền nhân và diện HO được tị nạn dưới lá Cờ Vàng. Ông phải chịu trách nhiệm và là tòng phạm trong việc dung túng, cổ vũ sự sỉ nhục quốc kỳ VNCH.”

Và còn nhiều đề mục khác trong bản tuyên cáo. Cuối cùng của tuyên cáo, đại điện Ủy Ban Bảo Vệ Quốc Kỳ Việt Nam Cộng Hòa, Phát Bùi, chủ tịch và ký tên.

Ông Lê Xuân Hùng, hội trưởng Hội Đồng Hương Quảng Trị (trái) và ông Bùi Đẹp, thành viên trong ban tổ chức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Nhiều đồng hương tham dự cuộc biểu tình đã lên tiếng.

Cựu quân nhân QLVNCH Nguyễn Nam Hà nói: “Tôi cho đây là hành động thiếu đạo đức, đã mạ lỵ QLVNCH nói riêng và tập thể người Việt quốc gia tại hải ngoại nói chung. Đặc biệt nữa là đã mạ lỵ những người phụ nữ Việt Nam.”

Ông Nguyễn Văn Hùng, thành viên trong ban tổ chức, nói: “Teletron đã từng được đồng hương chúng ta ủng hộ trong vài khu vực tại Little Saigon. Nhưng trong show nhạc của Teletron đã để cho Nguyễn Tiến Dũng có hành động sỉ nhục quốc kỳ VNCH. Đây là hành động bỉ ổi và đã xúc phạm đến quốc kỳ VNCH. Vì thế, chúng tôi đã kêu gọi mọi người đến dự cuộc biểu tình này, để thể hiện sự quan tâm cũng như duy trì quốc kỳ VNCH.”

Ông Lê Xuân Hùng, hội trưởng Hội Đồng Hương Quảng Trị Nam California, nói: “Hành động thô bỉ của Nguyễn Tiến Dũng và những người có liên can, là hành động sỉ nhục quốc kỳ VNCH, nên chúng tôi phải lên tiếng chống đối họ.”

Bà Trần Thị Kim Thoa, một người tham gia biểu tình bày tỏ: “Hành động của Nguyễn Tiến Dũng bảo một phụ nữ Việt Nam chui xuống háng của ông ta lúc trình diễn, đó là hành động bỉ ổi, sỉ nhục phụ nữ Việt Nam, nên chúng tôi phải lên tiếng tẩy chay ca sĩ Nguyễn Tiến Dũng và Teletron.”

Vợ chồng bà Trần Thị Kim Thoa đến biểu tình. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Vụ “sỉ nhục quốc kỳ VNCH” xảy ra trong chương trình ca nhạc hồi đầu Tháng Bảy, tổ chức trước tiệm Teletron trong khu Garden Grove Shopping Plaza, nhân dịp 17 năm thành lập công ty và Lễ Độc Lập Hoa Kỳ, trong lúc ca sĩ Nguyễn Tiến Dũng, mặc áo trắng quần đỏ, hát bài “Dancing All Night,” một phụ nữ mặc quần màu đậm, áo trắng, quấn khăn quàng và đội nón màu vàng có ba sọc đỏ, hai lần chui qua hai chân của ca sĩ, một lần phía trước và một lần phía sau.

Sự việc sau đó bị hàng chục hội đoàn trong cộng đồng Việt Nam ở miền Nam California lên tiếng phản đối hành vi xúc phạm Cờ Vàng. Trong số những người phản đối có cả Dân Biểu Liên Bang Derek Trần, đại diện Địa Hạt 45 của California và Giám Sát Viên Janet Nguyễn của Orange County. [kn]

Putin và những cái chết rợn tóc gáy

Trúc Phương/Người Việt

Nga không “chơi” kiểu “đả hổ diệt ruồi” như Trung Quốc hay “đốt lò” như Việt Nam. Họ “giết người diệt khẩu,” ít nhất đó là những rì rầm trong dân chúng. Từ đầu năm 2022 đến nay, hàng loạt nhân vật, đặc biệt giới doanh nhân và quan chức cấp cao, qua đời trong những tình huống đầy nghi vấn. Có người rơi từ cửa sổ cao tầng, có người “tự tử” bằng phát súng vào đầu, có người bị “tai nạn giao thông”…

Bộ Trưởng Giao Thông Nga Roman Starovoit. (Hình: Kremlin.ru)

Những cái chết kỳ lạ

Một trong những trường hợp đầu tiên xảy ra vào ngày 30 Tháng Giêng, 2022: Leonid Shulman, 60 tuổi, giám đốc vận tải tập đoàn năng lượng Gazprom, được phát hiện chết trong phòng tắm trong ngôi nhà ngoại ô Leningrad, cạnh thi thể là bức thư tuyệt mệnh. Gần đây hơn, Kremlin đã bày tỏ “sốc” và “đau buồn” trước cái chết của Bộ Trưởng Giao Thông Roman Starovoit ngày 7 Tháng Bảy, 2025. Starovoit, 53 tuổi, ngồi ghế bộ trưởng mới hơn một năm. Chỉ vài giờ sau khi sắc lệnh cách chức Starovoit do Tổng Thống Vladimir Putin ký, thi thể nạn nhân được phát hiện. “Điều tra” sau đó kết luận đương sự tự tử bằng súng.

Thoạt đầu, Ủy Ban Điều Tra Nga, cơ quan điều tra hình sự cao nhất, xác nhận vụ việc xảy ra tại Odintsovo, ngoại ô phía Tây Moscow, và rằng Starovoit chết trong xe. Tuy nhiên, nhiều tờ báo Nga đăng hình hiện trường cho biết Starovoit được tìm thấy trong một công viên nhỏ gần bãi đậu xe. Cạnh thi thể là khẩu súng ngắn. Phụ tá riêng của Starovoit được gọi tới nhận diện thi thể và bật khóc tại chỗ.

Phát Ngôn Viên Điện Kremlin Dmitry Peskov từ chối cung cấp bất kỳ chi tiết nào liên quan, chỉ nói rằng “đây là thông tin bi thảm và rất đáng buồn.” Giới truyền thông Nga cho rằng việc Starovoit bị cách chức và cái chết của ông có thể liên quan cuộc điều tra vụ biển thủ ngân sách xây dựng công sự tại Kursk, nơi ông từng làm thống đốc suốt năm năm trước khi vào nội các.

Người kế nhiệm Starovoit ở Kursk, Alexei Smirnov, từ chức vào cuối năm 2024 và bị bắt vào Tháng Tư, 2025, với tội danh tham ô. Một số nguồn tin cho rằng Smirnov đã khai ra màn làm ăn mờ ám của Starovoit. Cũng có ý kiến cho rằng Starovoit bị sát hại để bịt đầu mối.

Trước vụ “tự tử” của Roman Starovoit  ít ngày, Andrei Badalov, phó chủ tịch Transneft, rơi từ cửa sổ một chung cư. Một cách tổng quát, từ khi Nga thực hiện cuộc xâm lược Ukraine, có hàng chục cái chết kỳ lạ. Theo Novaya Gazeta, từ Tháng Hai, 2022 đến nay, 56 doanh nhân và quan chức cao cấp Nga đã chết trong các tình huống khó hiểu.

Tháng Giêng, 2025, phó chủ tịch thành phố Vladivostok “ngã” từ cửa sổ khách sạn ở Thái Lan; tháng sau, giám đốc Cơ Quan Chống Độc Quyền Liên Bang tại Cộng Hòa Karelia cũng “ngã” từ cửa sổ văn phòng mình. Cách đây vài tháng, một sĩ quan cảnh sát cấp cao và một nhân viên hệ thống nhà tù chết vì “vết thương tự gây ra do súng.” Và ngay trước vụ tự sát của Starovoit, phó thống đốc Leningrad được phát hiện chết bởi vết đạn tại một ngôi nhà ở nông thôn…

Ngoài ra, còn có giám đốc điều hành dầu mỏ Andrei Badalov, được phát hiện chết vào Tháng Sáu, 2025, sau khi “ngã” từ cửa sổ căn hộ tầng cao ở đường Rublevskoye, Moscow. Badalov là phó chủ tịch Transneft, công ty đường ống dẫn dầu do nhà nước kiểm soát có trụ sở tại Moscow.

Rồi Natalia Larina. Mới nghỉ hưu được sáu tháng sau khi rời vị trí thẩm phán tại Tòa Án Tagansky ở Moscow, Natalia Larina được phát hiện chết bên ngoài căn hộ của bà ở phía Đông Nam Moscow vào Tháng Sáu, 2024. Larina từng tham gia một số vụ án chính trị lớn. Truyền thông Nga đưa tin bà tự tử, để lại thư tuyệt mệnh.

Còn có Vladimir Sviridov, cựu trung tướng Tập Đoàn Quân Phòng Không và Không Quân số 6. Sviridov được phát hiện chết tại nhà riêng vào Tháng Mười Một, 2023. Cạnh xác ông là thi thể người vợ. Hãng thông tấn Nga RIA Novosti viết rằng họ đã chết khoảng một tuần và “không có dấu hiệu của bạo lực.” Nguyên nhân có thể do trục trặc trong hệ thống sưởi ấm sau khi mất điện khiến họ bị ngộ độc khí CO2.

Và cái chết đáng chú ý nhất là Yevgeny Prigozhin, người sáng lập lực lượng lính đánh thuê Wagner Group. Từng là đàn em thân tín của Putin, Prigozhin bị hạ bệ đúng hai tháng sau khi đương sự phát động cuộc nổi loạn chống tổng thống Nga. Truyền thông nhà nước đưa tin Yevgeny Prigozhin chết ngày 23 Tháng Tám, 2023, trong vụ tai nạn máy bay. Chiếc Embraer Legacy 600 đang trên đường từ Moscow đến St. Petersburg thì bị rơi, khiến toàn bộ 10 người trên máy bay thiệt mạng.

Gieo rắc nỗi sợ

Đối với các ông trùm tài phiệt, quan chức và giám đốc điều hành doanh nghiệp lớn nói chung, họ luôn sống trong sợ hãi.  Gieo rắc nỗi sợ là phương tiện khống chế cực kỳ hiệu quả. Họ ý thức rằng họ chỉ sở hữu tài sản chừng nào nhà nước cho phép. Sau hơn ba năm rưỡi chiến tranh, Kremlin rất khát tiền và luôn cần thêm các khoản đóng góp “yêu nước” từ các doanh nghiệp.

“Xin” không được thì “cướp.” Kremlin đang lên kế hoạch quốc hữu hóa bất kỳ tài sản hoặc công ty tư nhân nào mà họ muốn. Trường hợp đáng chú ý nhất là vụ tịch thu sân bay khổng lồ Domodedovo ở Moscow vào Tháng Sáu, 2025, với lý do chủ sở hữu phi trường này mang hộ chiếu nước ngoài hoặc có quốc tịch kép. Những vụ cướp trắng trợn như vậy phát ra một tín hiệu rõ rằng, đừng bao giờ nghĩ rằng “mình” là “thành phần tinh hoa” của quốc gia và có đặc quyền, rằng chẳng ai dám đụng đến.

Trong hệ thống của Putin, việc có chân trong nhà nước chưa chắc được bảo đảm sự an toàn, và việc chơi thân với những nhân vật có “số má” trong hệ thống là lá bùa giúp tránh được nhiều mối nguy hiểm. Hệ thống chính trị Nga có nhiều mạng lưới bảo trợ chồng chéo, nơi người ta thường xuyên điều chỉnh các mối quan hệ để kẻ lớn hơn bảo vệ kẻ nhỏ hơn và kẻ nhỏ hơn phải “nuôi” lại kẻ lớn như một cách đền đáp.

Tuy nhiên, chẳng có gì là an toàn tuyệt đối. Trong vụ Bộ Trưởng Giao Thông Roman Starovoit, nhiều người cho rằng đương sự nằm dưới sự bảo trợ của anh em nhà Rotenberg, Boris và Arkady, những tỷ phú thân cận với Putin từ khi còn trẻ; cho nên “cái thế” của ông là ổn. Tuy nhiên, trong hệ thống này, người ta sẵn sàng phớt lờ “tình đồng chí” để bảo vệ chính mình. Sự phản bội và trở mặt trong hệ thống này là chuyện xảy ra như cơm bữa.

Vladimir Putin luôn là tay tổ trong việc thanh trừng đối thủ chính trị từ trong trứng nước. Chẳng ai “ló đầu” lên mà không bị Putin “chặt” trước. Đến nay, có thể nói Putin đã hoàn toàn loại bỏ tất cả mối đe dọa một cách có hệ thống. Nga không còn lực lượng đối lập nào đủ sức đối đầu trực diện với Putin. Các đối thủ chính trị đều bị giết (như Boris Nemtsov, người bị ám sát vào năm 2015); hoặc như Alexei Navalny, người bị giam từ Tháng Giêng, 2021, và chết trong tù vào Tháng Giêng, 2024. Nếu không bị giết hoặc tù thì phải sống lưu vong (như Vladimir Milov, cựu thứ trưởng Năng Lượng; Sergei Aleksashenko, cựu thứ trưởng Tài Chính; Andrei Kozyrev, cựu ngoại trưởng).

Putin đang thực hiện chiến lược “cắt lớp salami” và việc cắt từng lớp này được tiến hành với tốc độ nhanh. Nó cho thấy giới lãnh đạo cấp cao luôn trở nên đáng ngờ kể từ khi “chiến dịch quân sự đặc biệt” bắt đầu, trong bối cảnh Putin nhận ra quanh mình ngày càng có nhiều kẻ thù ẩn mặt.

Tuy nhiên, như Andrei Kolesnikov (cây bút bình luận của The New Times and Novaya Gazeta) nhận định trong một bài viết (“Russia’s New Fear Factor,” Foreign Affairs ngày 8 Tháng Chín, 2025), hệ thống Putin đang bắt đầu tự hủy hoại chính nó. Hậu quả của việc tạo ra một lớp bảo vệ trung thành hơn là khả năng chuyên môn đang bắt đầu lộ ra điểm yếu. Chung quanh Putin bây giờ toàn hạng “lôm côm.” Hiện tại, các thành viên của giới tinh hoa quân sự chỉ được giao những vị trí linh tinh chẳng hạn phó thị trưởng phụ trách công tác thanh niên và giáo dục lòng yêu nước.

Bất luận thế nào, giới tinh hoa chính trị lẫn kinh tế không còn có thể yên lòng. Sau khi can tâm chấp nhận chủ nghĩa phát xít kiểu mới của chế độ Putin, họ bắt đầu tự chuốc lấy mùi chua chát của hậu quả nhãn tiền.

Nhiều thành viên trong hàng ngũ thân tín Putin vẫn tiếp tục hy vọng rằng sau khi cuộc chiến Ukraine kết thúc, mọi thứ sẽ trở lại “bình thường.” Họ tin rằng Putin sẽ ngưng chơi màn chụp mũ và chấm dứt tình trạng quốc hữu hóa khu vực tư nhân đang lan rộng. Tuy nhiên, với Putin, chừng nào còn trên quyền lực, cá nhân ông cũng sống trong sợ hãi.

Để “giải quyết” nỗi sợ bị lật đổ, đặc biệt khi ngày càng bị bất tín bởi việc lọt chân quá sâu vào vũng lầy Ukraine, Putin tiếp tục tăng cường gieo rắc nỗi sợ đối với những kẻ được xem là thân cận nhất với mình. Để chiếc ghế của Putin ngồi không bị lung lay, ai đó sẽ còn bị “ngã lầu” và để lại không gì hơn là một thư tuyệt mệnh. [kn]

Chiếu phim ‘Book of Death,’ nhìn lại 50 năm qua tâm linh và lịch sử

Thiện Lê/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Nhiều đồng hương có mặt tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt hôm Thứ Bảy, 13 Tháng Chín, để xem phim tài liệu “Book of Death” nói về  nhiều nỗi đau khổ của người Việt tị nạn.

Các nhà sản xuất và diễn viên của “Book of Death” trò chuyện với khán giả. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Phim được dựa theo sách cùng tên của cô Jenny Thái, đồng sản xuất và đạo diễn của tác phẩm nói về “sinh tử” của người Việt ti nạn, của những người lính VNCH trong những ngày cuối cùng, và của những người bị giam cầm trong trại cải tạo, để xây dựng nên các cộng đồng người Việt hải ngoại.

Trước khi chiếu, cô Jenny Thái cùng các nhà sản xuất và các diễn viên chào đón cộng đồng, cho biết đây là phim nói về lịch sử của người tị nạn nên muốn chiếu miễn phí cho cộng đồng, nhưng cũng nói phim chưa hoàn tất, chỉ mới xong khoảng 90% nên yêu cầu khán giả bỏ qua những chỗ còn thiếu sót.

Cô cũng tri ân Đức Cố Giáo Hoàng Francis và Đức Đạt Lai Lạt Ma đích thân ban phước lành cho dự án phim “Book of Death,” và cả hai vị đều ký tên cho sách. Theo cô, điều đó làm dự án này “rất linh.”

Tâm linh là một chủ đề được thể hiện rất nhiều trong “Book of Death,” nên nữ đạo diễn từng chia sẻ là cô được “các đấng bề trên như Chúa và Phật báo mộng” khi cách ly trong đại dịch COVID-19 để thực hiện dự án sách chuyển thể thành phim.

Các nhà sản xuất và các diễn viên của phim cũng chia sẻ họ rất vui mừng vì thành công với dự án này

“Trên 100 người tham gia đóng phim tài liệu này. Chỉ có năm diễn viên Hollywood, còn lại các diễn viên quần chúng là những người ở chợ trời vì chúng tôi muốn hỗ trợ cho họ. Những người bạn của tôi cũng tham gia giúp một tay,” cô Jenny chia sẻ về các diễn viên.

Dự án tập hợp các câu chuyện của hơn 200 nhân vật – những chứng nhân lịch sử – với thời lượng vỏn vẹn 2 giờ, phản ảnh nạn nhân chiến tranh, những chuyện ở đảo tị nạn để in ra cuốn sách “Book of Death,” và rồi đưa lên màn ảnh để tiếp cận khán giả dễ dàng hơn.

Đạo diễn cho biết cô đến các đảo có trại tị nạn và viếng thăm từng ngôi mộ của những người không may phải bỏ mạng nơi xứ người.

“Book of Death” là phim tài liệu nhưng có nhiều cảnh được diễn viên dựng lại để diễn tả những đau khổ mà nhiều tị nạn phải trải qua, và được chia thành bốn phần.

Phần đầu nói về điều gì làm cô Jenny muốn sản xuất phim tài liệu nói về người Việt tị nạn, với lý do là gặp được nhiều người trong cộng đồng hải ngoại, thấy được nhiều kỷ vật của đồng hương và nghe lại câu chuyện đau thương của những người bị mất đi người thân trên con đường tìm tự do.

Poster phim “Book of Death.” (Hình: Jenny Thái cung cấp)

Trong phim, đạo diễn Jenny Thái kể về những lúc cách ly trong đại dịch COVID-19 được nhiều người báo mộng đòi giúp đỡ. Điều đó khiến cô phải đi gặp người lên đồng, gặp được oan hồn của một phụ nữ bị hải tặc hãm hiếp và giết khi vượt biên.

Sau đó, cô quyết định đi đến nhiều nơi người Việt Nam từng tị nạn hay từng dừng chân và gặp không biết bao nhiêu nguy hiểm như Indonesia, Cambodia, Philippines và Thái Lan. Một địa điểm mà cô cùng đoàn làm phim nghe nhiều câu chuyện lạnh người là đảo Koh Kra của Thái Lan, còn được mệnh danh “Đảo Quỷ” vì đó là nơi cướp biển tấn công người tị nạn, hãm hiếp và sát hại nhiều người.

Trong mọi cảnh của phần một, tâm linh là một chủ đề luôn hiện hữu vì cô Jenny kể cầu nguyện rất nhiều và được Chúa, Phật báo mộng để tìm cách giúp những oan hồn của người Việt tị nạn được siêu thoát.

Phần hai nói về ngày 30 Tháng Tư, tập trung vào cách vị tướng lãnh của Quân Lực VNCH trong giờ phút cuối, kết hợp những thước phim có thật trong lịch sử, như Tổng Thống Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, với những đoạn có diễn viên đóng vai các vị tướng không muốn đầu hàng.

Phần này còn có nhiều diễn viên đóng vai gia đình của các vị tướng quân phải đối mặt với nhiều đau khổ vì quyết định đầy khó khăn của người chồng và người cha.

Phần thứ ba nói về cảnh lưu đày của nhiều quân nhân trong trại cải tạo. Không chỉ có các quân nhân, nhiều người khác cũng bị giam cầm và phải lao động khổ sai. Nhiều người còn bị đưa từ “trại dễ” đến những trại khắc nghiệt hơn như trại giam Cổng Trời.

Quan cảnh buổi chiếu phim “Book of Death.” (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Cũng như trong phần hai, phần thứ ba này có nhiều diễn viên đóng vai các quân nhân, một vị linh mục và một số tù nhân khác, còn có thêm vài người đóng vai gia đình đến thăm thân nhân trong trại cải tạo chỉ để nghe tin họ đã bỏ mạng trong trại.

Phần ba còn kể lại câu chuyện của những nhân vật như “người tù kiệt xuất” Đại Úy Nguyễn Hữu Luyện, Thiếu Tướng Lê Minh Đảo sáng tác bài hát “Lưu Đày,” và Linh Mục Nguyễn Hữu Lễ kể lại câu chuyện trong ngục tù qua bút ký “Tôi Phải Sống.”

Sau ba phần đầy đau thương, phần bốn có nhiều hình ảnh vui tươi và sống động, cùng nhiều sự thành công của cộng đồng người Việt tị nạn sau 50 năm và tìm được quê hương thứ hai để có thể nhìn lại quá khứ cũng như hướng về tương lại.

Vừa tâm linh vừa dựng lại nhiều đau thương của miền Nam, “Book of Death” đang đạt được nhiều giải thưởng và chắc chắn sẽ chiếu nhiều lần ở Little Saigon để cộng đồng nhìn lại 50 năm theo một góc nhìn mới. [kn]

Liên lạc tác giả: [email protected]

Garden Grove mở các lớp học Hè kéo dài đến cuối năm

GARDEN GROVE, California (NV) – Garden Grove đang mở các lớp về thể thao và giải trí cho cư dân, từ nay đến cuối năm, thông cáo của thành phố đưa ra hôm 8 Tháng Chín cho biết.

Chương trình và thông tin các lớp học hè, sự kiện đặc biệt tại Garden Grove (Garden Grove Parks and Recreation Guide) hiện có trên trang web ggparksandrec.com.

(Hình minh họa: City of Garden Grove)

Các lớp học, chương trình kéo dài suốt mùa Hè đến hết ngày 31 Tháng Mười Hai.

Cư dân trong cộng đồng được khuyến khích ghi danh sớm để có nhiều sự lựa chọn cho lớp học và giờ học.

“Garden Grove Parks and Recreation Guide” gồm thông tin về các lớp học thể thao, hội họa dành cho thanh thiếu niên, cũng như hoạt động dành cho người lớn và các sự kiện đặc biệt khác trong thành phố.

Mọi người có thể xem chi tiết và ghi danh lớp học tại trang web nêu trên.

Theo dõi Ban Phục Vụ Cộng Đồng trên mạng xã hội Facebook và Instagram tại @Garden Grove Parks & Recreation để được cập nhật về các chương trình, sự kiện, thông báo tuyển nhân viên tại thành phố.

Để biết thêm thông tin, xem vào trang web ggparksandrec.com hoặc gọi điện thoại số 714-741-5200. [đ.d.]

Luật bảo vệ tài sản – Phương cách chuyển tài sản miễn thuế

Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com

Luật Sư LyLy Nguyễn

Tổ Hợp Gia Đình FLLC được thiết lập với ngân quỹ hoạt động chuyển từ tài sản của người chủ. (Hình minh họa: wal_172619/Pixabay)

Thể theo lời yêu cầu của một số độc giả muốn biết về luật bảo vệ tài sản (asset protection law) qua những phương cách luật định có mục đích đem lại lợi điểm về mặt thuế khi rút tiền ra từ các ngân khoản đầu tư nên tuần này chúng tôi trở lại với phần tìm hiểu Luật Tài Sản Hoa Kỳ song song với việc áp dụng Luật Thuế.

Một cách phổ thông nhất mà các luật sư chuyên môn về bảo vệ tài sản thường hay áp dụng là giúp thân chủ lập ra Tổ Hợp Trách Nhiệm Hữu Hạn (Limited Liability Company hay LLC). Đúng như tên gọi, các hình thức tổ hợp này có khả năng bảo vệ tài sản của cá nhân người thiết lập một cách hữu hiệu cũng giống như bảo vệ tài sản của các công ty thương mại lớn. Nếu những người liên hệ trong tổ hợp cùng trong gia đình thì sẽ áp dụng một hình thức tương tự gọi là Tổ Hợp Trách Nhiệm Hữu Hạn do Gia Đình Quản Lý (Family Owned Limited Liability Company tạm gọi tắt là Tổ Hợp Gia Đình FLLC). Hình thức tổ hợp này không những được đặt ra để bảo vệ tài sản cá nhân mà còn có khả năng làm cho các kế hoạch tài sản thi hành dễ dàng và chu đáo hơn.

Trước hết một Tổ Hợp Gia Đình FLLC được thiết lập với ngân quỹ hoạt động chuyển từ tài sản của người chủ. Tổ chức của FLLC có hai loại nhân sự, chính yếu nhất phải kể đến “hội viên” (members) là những người có chủ quyền trên tài sản của tổ hợp; và thứ hai kể đến “quản lý” (managers) là một hay nhiều người điều hành tổ hợp mà chức vụ quản lý cũng có thể do chính hội viên đảm nhiệm. Như vậy hội viên (tức là chủ nhân) có thể là quản lý nhưng quản lý không bắt buộc phải là hội viên. Ngoài chủ nhân ra những hội viên khác trong tổ hợp thường là con cháu của người chủ và các hội viên con cháu này đều không có quyền hạn điều hành lẫn quyền hạn đơn phương rút tiền ra khỏi tổ hợp, tuy nhiên những hội viên này được hưởng các quyền lợi ấn định rõ ràng trong nội qui ràng buộc với các điều kiện hạn chế trong việc sang nhượng quyền lợi được thừa hưởng. Quản lý thường là cha mẹ hay ông bà nội ngoại là những người nắm giữ quyền quyết định trong việc điều khiển Tổ Hợp Gia Đình FLLC nhưng không đụng chạm đến quyền lợi của các hội viên con cháu trong tổ hợp. Dĩ nhiên quản lý cũng có thể là người ngoài được mướn vào để  quản trị và điều hành hoạt động tổ hợp, do đó dù quản lý là người ngoài hay người nhà thì tổ chức và lề lối sinh hoạt trong tổ hợp vẫn không khác nhau miễn tổ hợp hoạt động với điều kiện chính yếu là các hội viên phải thuộc cùng một gia đình.

Căn cứ theo vài án lệ xử luật bảo vệ tài sản gần đây, tòa đã đặt một số giới hạn trong việc ấn định loại tài sản nào chuyển được sang Tổ Hợp Gia Đình FLLC.  Do đó điều quan trọng nhất là phải tôn trọng Tổ Hợp Gia Đình FLLC như một nghiệp vụ chớ có hiểu lầm tai hại mà đổ tất cả tài sản vào tổ hợp để sử dụng giống như một trương mục ngân hàng trong cuộc sống. Tài sản lưu giữ trong tổ hợp chỉ nên hạn chế làm tài sản đầu tư hay tài sản thương mại để giữ được tính chất hợp pháp.

Về lợi điểm trong kế hoạch điều hành tài sản thì quản lý của Tổ Hợp Gia Đình FLLC trên phương diện thuế coi như chỉ nắm một số nhỏ giá trị tài sản tổ hợp nhưng thực tế lại nắm giữ trọn quyền điều hành tài sản dù rằng các hội viên con cháu đều có phần trong đó. Để đạt được hiệu quả có lợi tối đa thì phương thức đem lại kết quả tốt nhất là chủ nhân tài sản ngay từ lúc đầu duy trì mọi phần sở hữu của tất cả thành phần quản trị lẫn không quản trị nhưng sau đó đem tặng (gift) cho các hội viên con cháu với phần tặng tăng dần lên mãi nhưng giữ sao cho dưới số tiền giới hạn miễn trử thuế theo luật ấn định hàng năm. Mức miễn trừ thuế hàng năm là số tiền hay tài sản có giá trị tương đương được luật ấn định cho phép người tặng cho người thụ hưởng mà không bị tính thuế, trong năm thuế 2025 mức miễn trừ này là $19,000. Do lợi điểm miễn trừ con cháu người chủ tổ hợp được thụ hưởng lợi tức miễn thuế tăng dần tuy chậm nhưng trọn tài sản ấy bao giờ cũng vẫn do người quản lý tổ hợp nắm trọn quyền kiểm soát. Thêm vào một lợi ích khác của Tổ Hợp Gia Đình FLLC là phần tài sản tặng cho con cháu đều được kể hạ giá (discount) so với sổ sách vì lý do không bán ra thị trường nên giá cả không thể ấn định được một cách cụ thể, vì vậy giá trị thật sự của phần tài sản tặng cho con cháu thực ra hơn hẳn số tiền giới hạn để tính thuế nhưng vẫn được miễn thuế. Hạ giá có nghĩa là đánh giá trị của phần tài sản tặng cho con cháu cho thấp bớt giá trị giống như trường hợp đem một món đồ cao giá đem bán rẻ mạt cho người không muốn mua. Lấy thí dụ vì lý do hạn chế không cho con cháu quyền đem bán phần tài sản được tặng nên giá trị phần tài sản đó dĩ nhiên kém đi so với giá trị thật vì có mà không bán được. Nhờ lợi điểm miễn thuế tính ra theo thời gian sẽ tiết kiệm được một khoản tiền thuế khổng lồ. Như vậy trong Tổ Hợp Gia Đình FLLC người chủ tặng cho con cháu một phần tài sản trị giá nhiều hơn $19,000 nhưng được tính hạ giá nên vẫn nằm trong giới hạn miễn thuế và mỗi năm đều được tặng một lần như thế. Với mức miễn thuế hàng năm gia tăng và số tiền tặng tích lũy dần nên qua một thời gian dài có thể chuyển hết cho con cháu mà chẳng mất một đồng thuế nào cả. Tuy nhiên có điều nên thận trọng trong các cuộc kiểm thuế IRS thường để ý xét kỹ mục tặng tài sản cho con cháu theo Tổ Hợp Gia Đình FLLC, do đó luôn luôn phải lưu giữ giấy tờ chứng minh việc tặng cho đầy đủ và để ý khai số tiền tặng bao giờ cũng trong giới hạn miễn thuế và số tiền tặng phải trong mức hợp lý không quá đáng.

Chúng tôi xin kể sau đây là một trường hợp điển hình về lợi điểm của Tổ Hợp Gia Đình FLLC. Bác Sĩ Nguyễn là một y sĩ hồi hưu ở Orange County. Ngoài các tài sản khác với tiền mặt và nhà cửa ông còn có một triệu Mỹ kim đầu tư trong một quỹ chung (mutual fund). Nếu muốn rút số tiền này ra thì Bác Sĩ Nguyễn phải đóng một số thuế khổng lồ ít nhất là $500,000. Ông theo lời luật sư chuyên môn thiết lập một Tổ Hợp Gia Đình FLLC với số vốn hai triệu Mỹ kim chuyển từ quỹ này sang. Trong tổ hợp này ông đứng làm quản lý và tặng cho năm người người cháu nhỏ nội ngoại mỗi đứa 1.25% số vốn, còn ông nắm phần 93.75% còn lại. Trên giấy tờ giá trị 1.25% vốn là $25,000 ($2,000,000 x 1.25%) cho mỗi đứa cháu nhưng số vốn tặng này được tính hạ giá 26.67% do điều kiện con cháu không có quyền tự bán nên không có giá trị theo thời giá trên thị trường. Do đó mỗi phần tặng của mỗi đứa cháu được thay vì đáng $25,000 tính hạ giá [($25,000 x (100% – 26.67%)] nên chỉ còn kể là $18,333, số tiền này nằm trong mức được miễn thuế.

Như vậy mỗi năm Bác Sĩ Nguyễn có quyền tặng $125,000 ($25,000 x 5) hoàn toàn miễn thuế cho năm cháu nhỏ với giả thiết năm nào cũng tặng và tính theo mức hạ giá như năm đầu. Theo thời gian sau này khi các cháu nội ngoại của Bác Sĩ Nguyễn trưởng thành thì mỗi người cháu sẽ có được một số tiền tích lũy rất lớn trong Tổ Hợp Gia Đình FLLC và vì không còn là tiền lời đầu tư của Bác Sĩ Nguyễn nữa nên cũng không phải đóng thuế. Trong những năm tháng các cháu ông còn nhỏ tuy là hội viên của tổ hợp nhưng quản lý là Bác Sĩ Nguyễn vẫn nắm trọn vẹn số tiền trong tổ hợp lấy từ quỹ chung $2,000,000 nguyên thủy. Dĩ nhiên với tư cách quản lý chỉ có mình ông nắm quyền phân phối lợi tức có thể bán ra hay tái đầu tư theo ý muốn.

Tuần tới chúng tôi tiếp tục trình bày các lợi điểm khác của hình thức Tổ Hợp Gia Đình FLLC trên khía cạnh bảo vệ tài sản.

Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ hoàn toàn được sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.

Mẹ tôi – Thơ Lâm Băng Phương

Lâm Băng Phương

Mẹ tôi 

Mẹ tôi về cõi thiên thu khuất trầm. (Tranh: Mai Thứ)

Tôi về tìm lại ngày thơ
Võng đưa chẳng thấy câu hò vọng đâu
Ngó quanh ngõ trước ngõ sau
Chái nhà hiu quạnh úa màu thời gian.

Bếp mồ côi đống tro tàn
Không người nhen nhúm củi than rệu rồi
Không khoai vùi nóng thơm bùi
Không cua đồng nấu mồng tơi ngọt ngào.

Không còn Mẹ thức đêm thâu
Vá từng lỗ rách đơm khâu nút sờn
Mỗi ngày quằn gánh sớm hôm
Gánh mưa gánh nắng gánh mòn đôi vai.

Nhớ bàn chân mẹ gót chai
Nhớ bàn tay mẹ guộc gầy xanh xao
Tóc phai sợi trắng bạc đầu
Ngổn ngang bao việc lao đao phận đời.

Một ngày… Dầu cạn đèn vơi
Mẹ buông tay bỏ trần đời phù du
Mẹ đi tịnh giấc an thư
Mẹ tôi về cõi thiên thu khuất trầm.

 

Nhìn Nepal ngẫm về Việt Nam

Trân Văn

Hôm Thứ Bảy, 13 Tháng Chín, 2025, chính phủ Nepal tuyên bố dỡ bỏ lệnh giới nghiêm ở thủ đô và các khu vực phụ cận song song với việc bổ nhiệm bà Sushila Karki – cựu thẩm phán Tòa Án Tối Cao – làm quyền thủ tướng sau khi đã giải tán Quốc Hội, tuyên bố sẽ tổ chức bầu cử Quốc Hội mới vào Tháng Ba năm sau.

Xe của lực lượng Cảnh Sát Cơ Động bị người biểu tình đốt cháy tại Bình Thuận vào ngày 12 Tháng Sáu, 2018, khi họ phản đối dự luật “Đặc Khu.” (Hình: STR/AFP via Getty Images)

Tuần vừa qua, Nepal – một quốc gia ở khu vực Nam Á nằm giữa Trung Quốc và Ấn Độ – nơi có 8/10 đỉnh núi cao nhất thế giới bao gồm Everest, dân số khoảng 30 triệu người, địa hình chủ yếu là đồi núi, đã trở thành một trong những đỉnh của hệ thống truyền thông quốc tế và mạng xã hội.

Nếu không có những hình ảnh về việc dân chúng đốt phá công thự, tư gia của nhiều viên chức trong hệ thống chính trị, hệ thống công quyền của Nepal, săn đuổi, tấn công cả các nhân vật chính trị cao cấp lẫn thân nhân của họ… chắc chẳng mấy ai để ý Nepal ở đâu, như thế nào.

Trong khi nhiều người xem cuộc bạo động bùng phát hôm 8 Tháng Chín, 2025, là hệ quả từ một quyết định độc đoán của chính quyền Nepal (ngăn cấm truy cập, sử dụng 26 ứng dụng mạng xã hội vốn rất đại chúng như Facebook, Instagram, YouTube,…) khiến giới trẻ Nepal nổi giận thì những người am tường tình hình chính trị thế giới, từng quan tâm đến Nepal bảo rằng, đó chỉ là “quả” từ một chuỗi các “nhân”: Nepal thiếu một chính quyền đủ tâm và đủ tầm.

Thay vì phải dành trí lực, sức lực để giải quyết các vấn đề liên quan tới quốc kế, dân sinh, các tổ chức chính trị ở Nepal chỉ dùng những “lực” này vào việc triệt hạ lẫn nhau nhằm giành ưu thế trên chính trường, nắm giữ quyền lực.

Từ 2015 đến nay, Nepal thay bảy thủ tướng, nhiệm kỳ trung bình của một thủ tướng chỉ chừng một năm rưỡi. Vì vậy chẳng có gì khó hiểu khi lạm quyền, tham nhũng tràn lan, kinh tế Nepal suy thoái không thấy điểm dừng.

Dẫu dân chúng đói khổ, thất nghiệp càng ngày càng trầm trọng (khoảng 80% lực lượng lao động kiếm sống bằng những công việc không chính thức, chẳng có loại bảo hiểm hay quyền lợi nào, nên thanh niên Nepal lũ lượt dắt díu nhau ra ngoại quốc tìm cơm áo, làm mướn cho ngoại nhân ở ngoại bang gần như là kế sinh nhai duy nhất đối với giới trẻ Nepal.

Kiều hối – dòng ngoại tệ thanh niên Nepal ra ngoài làm mướn gửi về – tương đương 25% GDP, nhưng các viên chức Nepal luôn sống trong xa hoa, đặc biệt con cái họ không ngừng khoe sang, khoe giàu, phô trương quyền thế nhờ có cha anh chống lưng. Đó là lý do mạng xã hội trở thành nơi giới trẻ Nepal bày tỏ suy nghĩ, cảm xúc. Lúc đầu, chủ đề hot nhất của giới trẻ Nepal trên mạng xã hội là chỉ trích “nepo kids” (con ông cháu cha). Kế đó, đối tượng bị chỉ trích là viên chức và đối tượng tiếp theo là “đường lối, chủ trương, chính sách” của chính quyền Nepal.

Ở Nepal có không ít người bị tống giam, phạt tù vì dám bày tỏ cảm xúc, ý kiến, nhận định trên mạng xã hội. Tuy nhiên đói khổ, bế tắc càng lúc càng trầm trọng thành ra hiệu quả trấn áp chỉ tạm thời, dư luận xẹp xuống rồi lại bùng lên ngay sau đó vì sự kiện nào đó.

Bởi vẫn không có bất kỳ thay đổi tích cực nào, giới trẻ Nepal bắt đầu bước từ mạng xã hội ra đường để bày tỏ cả sự bất bình lẫn nhấn mạnh những yêu cầu mà họ khẳng định là chính đáng, chính quyền phải quan tâm và đáp ứng. Còn chính quyền Nepal thì xem mạng xã hội như một công cụ dẫn tới nội loạn.

Ngày 4 Tháng Chín, chính quyền Nepal công bố quyết định loại bỏ 26 ứng dụng mạng xã hội vì “không đăng ký đại diện theo pháp luật tại Nepal.” Ngày 5 Tháng Chín, giới trẻ Nepal đổ ra đường để phản đối song lúc đó các cuộc biểu tình hoàn toàn ôn hòa. Ngày 6 Tháng Chín,  công xa chở ông Ram Bahadur Magar – một trong những viên chức lãnh đạo tỉnh Koshi –  đâm vào Usha Magar Sunuwar, 11 tuổi, trước trường tiểu học của bé ở Lalitpur. Sau đó chiếc công xa này tiếp tục di chuyển, mặc kệ nạn nhân, khiến bé thiệt mạng.

Đoạn CCTV ghi lại diễn biến vụ tai nạn được đưa lên mạng xã hội. Giữa lúc dân chúng đang phẫn nộ vì viên chức công quyền coi thường sinh mạng người khác thì ông K.P. Sharma Oli  – khi ấy là thủ tướng – thản nhiên tuyên bố, đại ý: Tai nạn là chuyện bình thường. Vì tai nạn liên quan đến công xa, công chức nên chính phủ sẽ xem xét và chi trả các thứ chi phí cho gia đình nạn nhân!

Cũng trong ngày 6 Tháng Chín, cảnh sát bắt đầu bắn vào các nhóm biểu tình. Ngày 7 Tháng Chín, số người thiệt mạng vì biểu tình ôn hòa tăng lên thành 19.

Lệnh cấm 26 ứng dụng mạng xã hội, thái độ của chính quyền trong vụ tai nạn ở Lalitpur, những người biểu tình ôn hòa bị giết đã kích hoạt bạo động vào 8 Tháng Chín…

***

Cứ đối chiếu các nguyên nhân dẫn tới bạo động khiến hệ thống chính trị, hệ thống công quyền ở Nepal sụp đổ chỉ trong vài ngày và sự hỗn loạn hiện nay ở Nepal với tình hình chính trị, kinh tế, xã hội tại Việt Nam hẳn sẽ nhận ra cả hai nơi có rất nhiều điểm tương đồng.

Với hiện tình như đã biết và đang thấy, Việt Nam có thể giữ được sự “ổn định” không? Mức độ bền vững của sự “ổn định” cỡ nào? Chính quyền Việt Nam vẫn thường tự hào về khả năng duy trì sự “ổn định chính trị” nhưng điều đó không thực sự chính xác. Vụ biểu tình bạo động Tháng Sáu, 2018, là một ví dụ…

Tháng Năm, 2018, bất chấp phân tích thiệt/hơn và khuyến cáo của nhiều giới, nhiều người, Quốc Hội Việt Nam vẫn đưa dự luật Đơn Vị Hành Chính-Kinh Tế Đặc Biệt (đề nghị thành lập ba đặc khu ở ba miền, cho phép giới đầu tư ngoại quốc thuê đất đến 99 năm khiến người ta lo ngại Trung Quốc sẽ kiểm soát cả ba, nguy hại cho chủ quyền quốc gia, độc lập dân tộc) ra xem xét. Hành động đó khiến sự bất bình tăng nhanh và dâng cao đến mức ngày 9 Tháng Sáu, 2018, chính quyền phải tuyên bố tạm hoãn xem xét dự luật song việc bày tỏ thiện chí như thế đã quá trễ.

Từ 10 Tháng Sáu đến 17 Tháng Sáu, 2018, biểu tình phản đối ý tưởng thành lập ba đặc khu bùng phát ở nhiều nơi (TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Bình Thuận, Khánh Hòa, Nghệ An, Hà Nội,…). Một số nguồn thạo tin ước đoán, tối thiểu cũng có khoảng 50,000 người tham gia biểu tình, không ít người trong số này dù lợi ích gắn chặt với sự tồn tại của chính quyền vẫn đổ ra đường để phản đối.

Tại một số nơi như Bình Dương, Đồng Nai, Bình Thuận,… biểu tình đã chuyển thành bạo loạn. Một số nhà máy của giới đầu tư ngoại quốc bị đốt. Thậm chí tại Bình Thuận, người biểu tình còn tấn công, đốt phá trụ sở UBND tỉnh, nơi làm việc của công an,…

Bạo động ở Nepal chính là trường hợp minh họa cho chuyện một chính quyền bất trí, bất lực trước các vấn nạn liên quan tới quốc kế, dân sinh nhưng lại hết sức độc đoán khiến bất công, bất bình càng lúc càng tăng và sau một thời gian dài bị dồn nén thì bộc phát. Việt Nam có tránh được chăng? [kn]

Sau cơn mưa – Thơ Nguyễn Viện

Nguyễn Viện

Sau cơn mưa 

thiên di ướt cánh. mù mưa ban chiều. (Hình: Đa Mi)

Đã về chưa về chưa
thiên di ướt cánh. mù mưa ban chiều
đã qua những cơn liều
tự tôi kiếp trước đặt điều kiếp sau
người về? hết cơn đau
để tôi chào đón sắc màu nhân gian

 


LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)


 

 

Phiên tòa xử Trịnh Bá Phương dời lại thêm một tuần nữa

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Phiên tòa dự trù áp đặt thêm một bản án cùng tội danh “chống nhà nước” cho nhà tranh đấu dân quyền Trịnh Bá Phương lại bị hoãn thêm một tuần lễ.

“Phiên tòa sơ thẩm xét xử Phương sẽ được dự kiến mở ra sáng 27 Tháng Chín, 2025, tại TAND thành phố Đà Nẵng (Núi Thành), với tình tiết tăng nặng ‘tái phạm nguy hiểm’ theo quy định của Bộ Luật Hình Sự do bị cáo vẫn đang trong quá trình thi hành bản án trước.”

Cầm biểu ngữ “Trả tự do cho bố mẹ tôi,” anh em Trịnh Bá Phương (bên trái) và Trịnh Bá Tư (bên phải) biểu tình ở Hà Nội hồi năm 2014 đòi nhà cầm quyền trả tự do cho ông bà Trịnh Bá Khiêm – Cấn Thị Thêu bị bắt khi chống cưỡng chế đất tại Dương Nội, Hà Đông, mà gia đình họ là một trong số 200 gia đình nạn nhân. (Hình: FB Trịnh Bá Phương)

Luật Sư Lê Văn Luân, người biện hộ cho ông Trịnh Bá Phương, viết như trên ở trang Fecebook cá nhân Luân Lê cho hay ngày xử án khi đến gặp thân chủ tại nhà tù An Điềm (tỉnh Quảng Nam cũ) ngày hôm trước. Theo đó, nếu bị áp đặt kiểu “tái phạm nguy hiểm” để “tăng nặng” như viết trong điều 117 của Bộ Luật Hình Sự CSVN, ông Phương có thể bị thêm từ 10 đến 20 năm tù như khoản 2 viết là “phạm tội trong trường hợp đặc biệt nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ 10 năm đến 20 năm.”

Theo Luật Sư Luân thuật lại, ông Trịnh Bá Phương viết mấy chữ đả đảo Cộng Sản trên một tờ giấy và để trong phòng giam của mình. Đây là chứng cứ duy nhất để buộc tội ông theo điều 117 dù sự việc chỉ ở trong phòng giam tù, không liên can, liên hệ với ai bên ngoài bức tường phòng giam tù, để mà vu cáo là “tuyên truyền” ảnh hưởng đến xã hội.

Theo Luật Sư Luân, “Nội dung biểu ngữ (khoảng hai dòng chữ in hoa, có tư tưởng phản đối với Đảng Cộng Sản, tòa án kết tội), được sử dụng với kết luận cấu thành tại điểm a và điểm b Điều 117 được viết trong luật như sau: ‘a) Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm có nội dung xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân; b) Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm có nội dung bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân.’”

Ông Trịnh Bá Phương, năm nay 40 tuổi. Ông là con trai lớn của ông bà Trịnh Bá Khiêm-Cấn Thị Thêu, một gia đình có ba người hiện đang bị tù với các cáo buộc “tuyên truyền chống” chế độ độc tài đảng trị tại Việt Nam. Năm 2021, ông Phương bị kết án 10 năm tù. Bà mẹ Cấn Thị Thêu và em trai Trịnh Bá Tư bị kêu án mỗi người tám năm tù vì đã tích cực làm cầu nối thông tin cuộc đấu tranh chống nhà nước cướp đất của dân xã Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội.

Gia đình ông Trịnh Bá Khiêm vốn là nạn nhân của chế độ cướp ngày từ hơn chục năm trước nên thấu hiểu nỗi đau xót của những nông dân đang làm ăn no đủ thì lại trở thành nạn nhân bị mất trắng sản nghiệp của các trò “giải tỏa, đền bù” để thực hiện các dự án phát triển chỉ làm giầu cho lũ tư bản đỏ và đám quan chức nhà nước tham nhũng.

Bà Đỗ Thị Thu, vợ ông Trịnh Bá Phương, và hai con với các biểu ngữ đòi chồng, cha, hiện bị nhà cầm quyền CSVN bỏ tù với bản án 10 năm. (Hình: FB Thu Đỗ)

Mẹ con bà Cấn Thị Thêu, từ nạn nhân của các vụ cướp đất đã trở thành những thành viên tích cực nhất trong các phong trào tranh đấu cho nhân quyền, tự do dân chủ, chống cưỡng chế đất, bảo vệ môi trường tại Việt Nam suốt nhiều năm qua.

Phiên tòa xử ông Trịnh Bá Phương lần thứ hai cho cùng một tội danh “án chồng án” ban đầu dự trù diễn ra ngày 8 Tháng Chín, 2025, sau đó dời lại ngày 20 Tháng Chín và nay lại dời lại thêm lần nữa. Các tổ chức nhân quyền quốc tế đều đòi hỏi CSVN phải trả tự do cho ông Trịnh Bá Phương cũng như các tù nhân lương tâm khác, nhưng chế độ vẫn luôn luôn giả mù giả điếc. (NT) [kn]

California trên đà cấm hẳn PFAS, chất trong chảo không dính

SACRAMENTO, California (NV) – Các nhà lập pháp California bỏ phiếu cấm nhóm hóa chất Perfluoroalkyl and Polyfluoroalkyl PFAS, thường được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” trong dụng cụ nấu nướng. Quyết định này thu hút các đầu bếp có tiếng và các nhà hoạt động môi trường, trong đó có cả tài tử Mark Ruffalo, CBS đưa tin.

Dự Luật Thượng Viện 682 cấm PFAS trong dụng cụ nấu nướng, sản phẩm tẩy rửa, chỉ nha khoa, sáp dùng cho dụng cụ trượt tuyết, bao hộp thực phẩm và một số sản phẩm dành cho trẻ em.

Các nhà lập pháp phê chuẩn dự luật với tỷ lệ 41-19 vào tối Thứ Sáu, 12 Tháng Chín với 20 nhà lập pháp không bỏ phiếu. Dự luật mau chóng được Thượng Viện phê chuẩn cùng các thay đổi bổ túc và đang được chuyển tới bàn làm việc của Thống Đốc Gavin Newsom để ký ban hành thành luật.

Chảo không dính là một dụng cụ nấu nướng có tráng chất PFAS. (Hình minh họa: Sarah Chai/Pexels)

Đây là hành động mới nhất nhằm hạn chế PFAS, tên gọi của hàng ngàn hóa chất tồn tại hơn 70 năm và được sử dụng rộng rãi trong nhiều mặt hàng tiêu thụ, thương mại và công nghiệp nhờ khả năng chịu nhiệt, chống thấm nước và chống nhiễm bẩn. PFAS được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” vì rất bền bỉ trong môi trường và có thể tích tụ trong cơ thể người và động vật.

Tiếp xúc với PFAS có thể gây ra nhiều tác động không tốt cho sức khỏe, gồm có ung thư thận và tinh hoàn, tổn thương gan và thận, cũng như gây hại cho hệ thần kinh và sinh sản, nhưng không chỉ giới hạn ở những căn bệnh này.

Từ đây tới 12 Tháng Mười, Thống Đốc Newsom phải quyết định xem có ký ban hành dự luật thành luật định hay không. Nếu ban hành, các nhà sản xuất và nhà bán lẻ sẽ có thời hạn để tuân thủ. Dụng cụ nấu nướng phải tuân thủ luật định vào năm 2030, và năm 2031 cho một số sản phẩm tẩy rửa và năm 2028 cho tất cả sản phẩm khác được nêu ra trong dự luật.

Đặc biệt, dự luật chỉ ra rằng các rủi ro ảnh hưởng tới sức khỏe là nguyên do để dần dần loại bỏ PFAS khỏi dụng cụ nấu nướng và các sản phẩm khác. “Tiếp xúc với PFAS gây ra không ít hiểm họa cho môi trường và sức khỏe cộng đồng,” dự luật nêu rõ.

Gần như tất cả người dân Hoa Kỳ đều từng tiếp xúc với PFAS và có chất này trong máu, theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh CDC. Trong những năm gần đây, California và hơn một chục tiểu bang khác có lập trường thận trọng hơn bằng cách hạn chế PFAS trong các sản phẩm khác, gồm có hàng dệt may, một số sản phẩm dành cho trẻ em, bọt cứu hỏa và mỹ phẩm.

California đã cấm sử dụng PFAS trong thảm, hàng dệt may và bọt cứu hỏa. Giờ đây, những tranh luận mới nhất tập trung vào chảo không dính. Hàng triệu cái chảo được tráng hợp chất hóa học PTFE, một loại PFAS thường được gọi là Teflon.

Liên Minh Dụng Cụ Nấu Nướng CSA, một tổ chức quy tụ các nhà sản xuất, nhà chế tạo và kỹ sư dụng cụ nấu nướng, đã tập hợp các ngôi sao tiếng tăm trong lãnh vực nấu nướng lên tiếng phản đối dự luật. Các đầu bếp Rachael Ray, Thomas Keller đại diện nhà hàng French Laundry nổi tiếng ở Napa, Marcus Samuelsson đại diện Red Rooster ở Harlem, và David Chang đại diện Momofuku ở New York City đồng loạt gửi thư cho các nhà lập pháp, lập luận rằng chảo không dính an toàn khi được sản xuất và dùng đúng cách.

“Tôi tôn trọng và đồng lòng với mong muốn bảo vệ người dân California và hành tinh chúng ta, nhưng xin các vị hãy xem xét kỹ lưỡng các dữ kiện khoa học trước khi phê chuẩn luật định, vì điều này có thể vô tình gây hại nhiều hơn lợi,” Ray viết. “PTFE được chứng minh là an toàn và hiệu quả khi được sản xuất và sử dụng có trách nhiệm.”

Một số đầu bếp cũng cho rằng việc cấm chảo không dính có thể làm các gia đình nhọc nhằn và tốn kém hơn trong việc nấu nướng. “Các sản phẩm thay thế thường không đồng nhất, điều này có thể ảnh hưởng tới mục tiêu nấu những bữa ăn bổ dưỡng tại nhà,” đầu bếp Einat Admony đại diện Balaboosta tại New York City viết trong bức thư.

Ngành công nghiệp dụng cụ nấu nướng cho rằng dự luật này nhắm vào một vật liệu được các cơ quan quản lý, chẳng hạn như Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm FDA, nhiều lần phê chuẩn và đánh giá là an toàn. “Kể từ những năm 1960, FDA đã cho phép dùng PTFE và các fluoropolymer khác trong các hoạt động tiếp xúc với thực phẩm,” Burns nói. “Gần đây nhất là vào đầu năm 2025, FDA tiếp tục chấp thuận PTFE trong lớp phủ chống dính.”

Các tổ chức môi trường, gồm có Hội Đồng Bảo Vệ Tài Nguyên Thiên Nhiên NRDC và Tổ Chức Vận Động Môi Trường EWG đồng loạt lên tiếng phản đối ngành công nghiệp dụng cụ nấu nướng, cho rằng việc sử dụng dụng cụ phủ Teflon hàng ngày có thể tiết ra hạt hoặc khói PFAS, đặc biệt là khi chảo bị trầy xước hoặc quá nhiệt.

“Một mối lo ngại khác là cạo và chà PTFE có thể làm chất này bể ra thành những mảnh rất nhỏ,” Anna Reade, giám đốc vận động PFAS tại NRDC cho biết. Các nghiên cứu cũng cho thấy chảo bị trầy xước có thể tiết ra các hạt vi nhựa có thể xâm nhập vào thức ăn.

Tài tử Mark Ruffalo, đóng vai chính trong tựa phim “Dark Waters” năm 2019 nói về ô nhiễm PFAS và cũng là một người thẳng thắn chỉ trích “các loại hóa chất vĩnh cửu,” bày tỏ quan điểm trên X bằng một bức thư ngỏ gửi Ray. “Khoa học độc lập cho thấy PFAS trong dụng cụ nấu nướng có thể xâm nhập vào thức ăn,” Ruffalo viết, đồng thời tiếp tục kêu gọi Ray ủng hộ dự luật “từ tận đáy lòng.” (TTHN) [kn]

Bernie Sanders ủng hộ ứng cử viên sớm, hầu tái thiết Đảng Dân Chủ

BURLINGTON, Vermont (NV) – Có thể Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders đã chấm dứt chuyến đi vận động khắp Hoa Kỳ, nhưng ông vẫn tiếp tục để lại di sản cho Đảng Dân Chủ bằng cách ủng hộ các ứng cử viên cấp tiến sớm hơn bao giờ hết trước thềm đợt bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026, và đây là một hành động có chủ đích.

“Đây là thời điểm then chốt trong lịch sử Hoa Kỳ. Và điều tối quan trọng là chúng ta phải có những ứng cử viên và viên chức dân cử đủ can đảm để nói, ‘Không, tôi không muốn các tỷ phú đóng góp cho chiến dịch tranh cử. Tôi sẽ đứng lên vì các gia đình lao động,’” thượng nghị sĩ độc lập đại diện Vermont nói với NBC News trong một buổi phỏng vấn, thừa nhận việc ủng hộ các ứng cử viên ngay từ đầu chiến dịch tranh cử là hành động có mục tiêu.

Thượng Nghị Sĩ Bernie Sanders (Độc Lập-Vermont) phát biểu trong lúc ứng cử viên cho chức thị trưởng New York, Zohran Mamdani, lắng nghe tại buổi hội thảo Chống Lại Đầu Sỏ hôm 6 Tháng Chín, 2025 ở New York City. (Hình: Michael M. Santiago/Getty Images)

Cho tới nay, Sanders ủng hộ bảy ứng cử viên cho các chức vụ cấp tiểu bang và Quốc Hội trước đợt bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026, gồm có một số ứng cử viên ở các tiểu bang chiến trường quan trọng, và Sanders cho biết “vẫn còn nhiều ứng cử viên khác.”

Đây là một bước ngoặt so với các chu kỳ bầu cử gần đây, khi Sanders thường chỉ ủng hộ các ứng cử viên do chính ông chọn trước vòng bầu cử sơ bộ vài tuần. Và chiến lược này cho thấy Sanders nhìn ra thời cơ tái thiết Đảng Dân Chủ vốn đang chật vật với tỷ lệ ủng hộ thấp kỷ lục.

Việc Sanders ủng hộ các ứng cử viên cũng có thể là những diễn tiến ban đầu cho thấy Sanders đang tìm cách bảo đảm rằng phong trào từng tiếp sức cho hai lần tranh cử tổng thống của ông sẽ có người tiếp bước, kể cả khi ông từ chối tranh cử vào Tòa Bạch Ốc lần thứ ba.

“Tôi vừa mừng sinh nhật lần thứ 84,” Sanders nói khi được hỏi liệu ông có nghĩ tới việc tranh cử tổng thống 2028 hay không. “Cho nên chắc là tôi đã quá già để ra tranh cử.”

Một trong bảy ứng cử viên được Sanders ủng hộ giữa nhiệm kỳ là ở Michigan, nơi chiến dịch tranh cử vào ghế trống sẽ quyết định cán cân quyền lực tại Thượng Viện sau năm tới. Cựu giám đốc y tế Quận Wayne, Abdul El-Sayed, đã khởi động chiến dịch tranh cử vào Tháng Tư sau khi được Sanders ủng hộ.

Năm 2018, chưa được một tháng trước vòng bầu cử sơ bộ thuộc Đảng Dân Chủ, Sanders đã lên tiếng ủng hộ El-Sayed trong chiến dịch tranh cử thống đốc, nhưng El-Sayed để thua trước Thống Đốc Gretchen Whitmer vào phút chót.

El-Sayed cho biết việc Sanders lên tiếng ủng hộ đã tạo ra “tác động hữu hình to lớn” bằng cách tạo ra năng lượng trong phần mở màn của chiến dịch tranh cử, thu hút người ủng hộ tham dự các sinh hoạt và kêu gọi gây quỹ.

Một thí dụ khác là Rebecca Cooke, một thành viên Đảng Dân Chủ một lần nữa tranh cử cho vị trí tại Hạ Viện Wisconsin sau khi thất cử sát nút trước Dân Biểu Đảng Cộng Hòa Derrick Van Orden vào năm ngoái.

Một tuần trước khi Sanders ủng hộ Cooke vào Tháng Sáu, chiến dịch của Cooke huy động được $54,000 trên mạng điện toán, NBC News cho biết trong một kết quả phân tích sau khi Ủy Ban Bầu Cử Liên Bang do ActBlue, đơn vị tổng hợp nguồn tài trợ chính trên mạng điện toán cho các chiến dịch của Đảng Dân Chủ, đệ trình hồ sơ bầu cử.

Trong bảy ngày sau khi Sanders ủng hộ, chiến dịch của Cooke huy động được gần $123,000 trên mạng điện toán. Một nguồn tin từ ủy ban tranh cử của Cooke cũng cho biết chiến dịch huy động thêm “hàng chục” tình nguyện viên mới và gần 10,000 nhà tài trợ mới tại địa phương từ lúc Sanders lên tiếng ủng hộ.

Faiz Shakir, tổng cố vấn chính trị cho Sanders, cho biết chiến dịch của Sanders kêu gọi được nguồn ngân quỹ “hàng trăm ngàn Mỹ kim” cho các ứng cử viên được ông ủng hộ. Từ lúc Sanders khởi sự chuyến vận động toàn quốc “Fighting Oligarchy” (Chống Lại Đầu Sỏ), gồm có 35 sinh hoạt tại 21 tiểu bang và thu hút hơn 300,000 người tham dự, danh sách nhà tài trợ cho Sanders ngày càng tăng lên.

Cả Cooke và El-Sayed đều xuất hiện tại các sinh hoạt tranh cử trong chuyến đi vận động như một “thỏi nam châm” thu hút thêm ứng cử viên triển vọng, Shakir cho biết, đồng thời nói thêm rằng ngày càng có nhiều ứng cử viên chủ động tìm đến Sanders để được ủng hộ trong chu kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026.

“Không chỉ là ‘Hãy phản đối Trump,'” Shakir nói. “Mà là, ‘Chương trình nghị sự dành cho thành phần lao động tại Hoa Kỳ bao gồm những gì?'”

Ngoài El-Sayed và Cooke, Sanders còn ủng hộ Graham Platner, một nông dân nuôi hàu ở Maine, trong màn tranh cử với Thượng Nghị Sĩ Đảng Cộng Hòa Susan Collins, viên chức đóng vai trò then chốt trên con đường bấp bênh của Đảng Dân Chủ trong việc giành khối đa số tại Thượng Viện, cũng như cựu Thượng Nghị Sĩ tiểu bang Troy Jackson trong chiến dịch giành chức thống đốc tiểu bang Maine.

Sanders cũng ủng hộ lính cứu hỏa Bob Brooks tại Địa Hạt 7 rực lửa tại Pennsylvania ở Lehigh Valley; Thượng Nghị Sĩ tiểu bang Illinois Robert Peters tại Địa Hạt 2, khu vực Chicago; và Dân Biểu tiểu bang Donavan McKinney, người thách thức Dân Biểu Đảng Dân Chủ Shri Thanedar tại Địa Hạt 13 thuộc Detroit, Michigan, tiểu bang do Đảng Dân Chủ thống trị. 

Sanders và đồng minh của ông cho rằng ông có một thông điệp dễ nghe, kể cả ở những nơi Tổng Thống Donald Trump từng thành công.

“Có gì quá là cực đoan đâu khi bảo rằng chúng ta cần một nền kinh tế phục vụ cho mọi thành phần, chẳng riêng gì cho ông [Elon] Musk và bạn bè tỷ phú của ông?” Sanders nói. “Tôi không nghĩ đó là một ý tưởng quá là cực đoan.” (TTHN) [kn]

Tin mới cập nhật