LẠNG SƠN, Việt Nam (NV) – Một nhóm người Trung Quốc vượt biên trái phép vào tỉnh Lạng Sơn, sát hại tài xế taxi ở phường Đông Kinh.
Báo Người Đưa Tin hôm 27 Tháng Mười dẫn tin từ Công An Tỉnh Lạng Sơn cho hay, khoảng 11 giờ khuya 26 Tháng Mười, tài xế Hoàng Đức Quyết, khi lái xe container đi đến thôn Nà Thà, phường Đông Kinh, tỉnh Lạng Sơn, thì phát hiện một xe hơi lao sang bên kia đường, có người trong xe mở cửa bỏ chạy.
Các nghi can trong nhóm người Trung Quốc giết tài xế taxi để cướp tài sản ở Lạng Sơn. (Hình: Người Đưa Tin)
Ông Quyết dừng lại kiểm tra thì thấy người lái xe bị thương nặng ở vùng cổ nên đã đưa đi bệnh viện Việt Đức, Hà Nội, cấp cứu và trình báo cơ quan công an.
Nạn nhân là ông Nguyễn Văn Định, 40 tuổi, ở phường Đào Viên, tỉnh Bắc Ninh, tài xế taxi ở địa phương bị thương với nhiều dấu vết bị tấn công.
Nhận được tin báo, công an phong tỏa hiện trường, điều tra chứng cứ và truy bắt được bốn nghi can không được nêu tên người Trung Quốc.
Theo báo Người Đưa Tin, kết quả điều tra ban đầu cho thấy, nhóm nghi can Trung Quốc này đã nhập cảnh trái phép qua khu vực biên giới, sau đó bàn bạc, thực hiện hành vi giết người, cướp tài sản tại Lạng Sơn.
Tuy nhiên, trên một số báo khác, trong đó có tờ Dân Trí, nói rằng: “Thông qua môi giới, nhóm người này đã vượt biên vào Việt Nam để tìm việc làm. Sau đó cả nhóm được anh Nguyễn Văn Định đến đón và đưa đi theo quốc lộ 1A hướng về Hà Nội. Do nghĩ rằng mình đang bị lừa bán, các đối tượng đã khống chế và dùng dao đâm vào cổ khiến anh Định trọng thương, nhằm mục đích để chạy thoát thân (không phải để cướp tài sản như thông tin ban đầu).”
Anh Định đang được điều trị tại Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội) và đã qua cơn nguy kịch.
Đây không phải là lần đầu tiên nghi can người Trung Quốc sang Việt Nam giết người, cướp tài sản. Một vụ cướp tương tự từng xảy ra hồi Tháng Bảy, 2024.
Theo báo Người Lao Động, khoảng 8 giờ sáng 28 Tháng Bảy, 2024, Phòng Cảnh Sát Giao Thông Công An Tỉnh Quảng Bình trước đây tuần tra trên quốc lộ 1A, đoạn qua thị xã Ba Đồn, ra hiệu dừng một xe taxi Mai Linh mang biển số tỉnh Quảng Ninh chạy theo hướng Nam-Bắc “có dấu hiệu nghi vấn” để kiểm tra.
Tuy nhiên, tài xế taxi không chấp hành mà phóng đi với tốc độ rất cao bỏ chạy và tông vào xe gắn máy của cô Nguyễn Thị Huyền chạy phía trước.
Khi đến khu vực chợ Xép, phường Quảng Long, chiếc taxi tiếp tục tông vào xe gắn máy của anh Phan Văn Cảnh.
Chưa chịu dừng lại, tài xế đạp ga chạy tiếp đến khu phố 1, phường Ba Đồn, thì va chạm với xe hơi do ông Nguyễn Xuân Đính lái.
Thông tin về vụ án mạng đang được lan truyền trên mạng xã hội (Hình: Nguyễn Hải/Dân Trí)
Đến lúc này, cảnh sát giao thông đang đuổi theo mới khống chế, bắt giữ được ba nghi can gồm Huang Jie Cheng, 19 tuổi; Luo Shen Jun, 17 tuổi, và Gan Ying, 18 tuổi, quốc tịch Trung Quốc.
Tại đồn công an, các nghi can khai nhận khoảng 2 giờ trưa 27 Tháng Bảy, cả nhóm thuê taxi Mai Linh tại tỉnh Quảng Ninh do ông Nguyễn Văn Hải, 47 tuổi, ở thành phố Hạ Long, làm tài xế chở đi các tỉnh của Việt Nam.
Đến khoảng 7 giờ tối cùng ngày, khi xe đến tỉnh Quảng Ngãi, thì cả nhóm bất ngờ đánh đấm, thắt cổ, giết chết và phi tang xác tài xế Hải.
Sau khi gây án, cả ba cướp taxi chạy ra thị xã Ba Đồn thì gây ra hàng loạt vụ tai nạn giao thông như trên và bị bắt giữ. (Tr.N) [kn]
ĐỒNG THÁP, Việt Nam (NV) – Ghen tuông, một nữ cán bộ phường ở Đồng Tháp đi đến nơi chồng đang nhậu, dùng dao rọc giấy rạch mặt “tình địch” gây thương tích nặng.
Hôm 27 Tháng Mười, cơ quan hữu trách tỉnh Đồng Tháp cho biết đang tiến hành điều tra, làm rõ việc nghi can Lê Huỳnh Anh, 39 tuổi, cán bộ Văn Phòng Ủy Ban Nhân Dân Phường Trung An, tỉnh Đồng Tháp, “cố ý gây thương tích” xảy ra tại xã Long Hưng.
Gương mặt nạn nhân Nguyễn Thị Huỳnh Tr. có nhiều vết thương do bị nghi can Lê Huỳnh Anh rạch bằng dao rọc giấy. (Hình: Chu Trinh/VOV)
Báo Pháp Luật TP.HCM dẫn tin ban đầu cho hay, do mâu thuẫn ghen tuông tình cảm, khoảng 8 giờ tối 25 Tháng Mười, nghi can Lê Huỳnh Anh đang nhậu tại nhà bạn ở phường Trung An thì gọi điện thoại cho chồng là ông Bùi Khánh Giang, 41 tuổi, ở phường Trung An.
Qua điện thoại, ông Giang nói cho vợ biết mình đang nhậu tại nhà cô Nguyễn Thị Huỳnh Tr., 33 tuổi, ở xã Long Hưng, và còn “thách thức” vợ đến chơi.
Tức giận, nghi can Lê Huỳnh Anh gọi taxi cùng hai người khác đi đến nhà cô Huỳnh Tr. để “nói chuyện.”
Khi đến nơi, nghi can Huỳnh Anh phát hiện chồng đang nhậu với cô Tr. và ba người khác. Lập tức, bà cán bộ phường liền rút dao rọc giấy mang theo sẵn trong giỏ rạch nhiều nhát vào mặt cô Tr. Việc hành hung “tình địch” chỉ dừng lại khi được mọi người can ngăn.
Nhận được tin báo, Công An Xã Long Hưng đến hiện trường, lập biên bản ghi nhận sự việc.
Riêng cô Tr. do bị thương tích nặng nên được đưa đến bệnh viện điều trị. (Tr.N) [kn]
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Luật Địa Ốc Hoa Kỳ ấn định nhiều điều luật hạn chế hoặc cấm kỵ mà quý vị gia chủ nên để ý đến để tránh bị thưa kiện hay phạt vạ. (Hình minh họa: Paul Brennan/Pixabay)
Sống tha hương trên đất Mỹ mà mua được một ngôi nhà quả thật là điều đáng mừng vì người Việt chúng ta thường quan niệm “An Cư Lạc Nghiệp” là nền tảng của hạnh phúc gia đình, có nhà cửa vững vàng rồi mới nói đến chuyện làm ăn phát đạt. Vì vậy làm chủ nhà cửa đất đai dĩ nhiên là điều ai cũng ước muốn, tuy nhiên là chủ không có nghĩa toàn quyền muốn làm gì cũng được trong địa phận của mình vì Luật Địa Ốc Hoa Kỳ ấn định nhiều điều luật hạn chế hoặc cấm kỵ mà quý vị gia chủ nên để ý đến để tránh bị thưa kiện hay phạt vạ vì vô tình không biết hay không phòng bị.
Trước hết gia chủ phải tuân hành luật lệ qui định khu vực (zoning ordinances) theo đó chính quyền kiểm soát việc sử dụng đất đai của công chúng thí dụ như chia ra từng khu vực riêng biệt cho nhà ở, thương mại, kỹ nghệ, canh nông hay ấn định vùng dành riêng cho một mục đích đặc biệt nào khác. Ngoài ra luật qui định khu vực tùy từng địa phương còn ấn định hình thể hay kích thước của các lô đất xây cất, cho phép hay ngăn cấm nuôi súc vật, dành đất xây trường học, bệnh viện cũng như bảo vệ môi sinh hoặc di tích lịch sử cùng nhiều luật lệ với mục tiêu khác.
Các nghiệp vụ trong khu thương mại phải có giấy phép (permits) hay môn bài (licenses) mới được hành nghề. Quyền hạn qui định khu vực do chính quyền địa phương (thành phố hay quận hạt) ấn định do đó luật ở mỗi nơi đều khác nhau; thí dụ có nơi tách riêng hẳn khu nhà ở và khu thương mại nhưng cũng có nơi cho phép hoạt động thương mại lẫn lộn trong khu nhà ở. Mỗi khu còn được chia ra làm nhiều nhóm khác nhau thí dụ như khu nhà ở có nhóm nhà một gia đình (single family homes), nhóm nhà đôi (duplexes) hay nhóm chung cư, cư xá (apartments). Tương tự khu thương mại có thể chia thành nhóm tiệm nhỏ (small stores), trung tâm mua bán (shopping centers), nhóm kho chứa hàng (warehouses). Khu kỹ nghệ chia thành khu nặng, nhẹ hay khu nghiên cứu (research). Khu được ấn định không hẳn vĩnh viễn trong tương lai có thể thay đổi thí dụ như một khu nhà ở sau này có thể đổi thành khu thương mại. Mỗi khu vực được đặt ký hiệu bằng một mẫu tự như R, C, I, M (R for Residential, C for Commercial, I for Industrial, M for Manufacturing) kèm theo một con số chỉ mức sử dụng như R1 là nhà một gia đình, R2 là nhà đôi, R3 là chung cư.
Luật lệ qui định khu vực có ảnh hưởng rất quan trọng với cư dân trong vùng đó, thí dụ như muốn kiến thiết lại ngôi nhà, muốn đào hồ chặt cây trong vườn đều cần phải có phép của chính quyền địa phương trước khi làm để khỏi bị phạt vạ tốn kém. Mục đích chính phủ ấn định khu vực để bảo vệ dân chúng trong vùng không bị phiền hà vì người chung quanh để được sinh sống thoải mái thí dụ ở khu gia cư không đông người vào ra ồn ào như khu kỹ nghệ hay thương mại. Để tránh vi phạm trước khi mua nhà nên hỏi tòa thị chính thành phố hay trụ sở quận hạt để biết thuộc khu vực nào và có những cấm đoán trong vùng ra sao và trước khi định cải biến gì chủ nhà nên cẩn thận xem có phải xin phép hay không.
Điều thứ hai mà các gia chủ cần biết là trách nhiệm về ô nhiễm trong địa phận nhà mình. Chính quyền kiểm soát rất nghiêm ngặt việc tồn trữ hoặc nhuốm trong đất đai các loại khoáng chất, sơn pha chì, dầu nhớt, phóng xạ hoặc tất cả mọi loại độc chất khác có thể gây hiểm họa cho môi trường chung quanh. Gia chủ nên liên lạc với các chức quyền y tế địa phương cùng các cơ quan bảo vệ môi sinh tiểu bang tìm hiểu cho rõ ràng về từng vấn đề môi sinh mà cơ quan đó phụ trách để chắc chắn đất đai nhà mình không bị phạm luật. Ngoài ra còn có thể mướn chuyên viên để tự kiểm soát phòng ngừa vi phạm các chất liệu bị cấm do chính phủ địa phương liệt kê vì vấn đề ô nhiễm rất rắc rối, trách nhiệm liên lụy không những buộc cho chủ nhà hiện tại mà còn truy nguyên buộc trên nhiều đời chủ trước cho dù nhà bán đã lâu. Trường hợp gia chủ lỡ mua nhà xây trên một lô đất sau mới phát hiện ô nhiễm thì nên tham khảo ngay với một luật sư chuyên môn giúp giải quyết vì đây là một vấn đề luật rất phức tạp. Dù rằng lúc mua chưa phát hiện nhưng sau này vẫn bị liên lụy theo điều luật CERLA mà cơ quan bảo vệ môi sinh EPA (Environment Protection Agency) có quyền khởi tố buộc gia chủ bồi thường rất nặng sở phí dọn dẹp và trừ khử ô nhiễm trong khu đất đó.
Trách nhiệm thứ ba mà gia chủ nhà đất cần đề phòng tránh liên lụy nếu xảy ra tai nạn gây thương tích cho bất cứ ai trong phần đất của mình. Mặc dù Luật Bất Cẩn (Tort Law) của nhiều tiểu bang có nhiều điều luật khác biệt nhưng chính yếu chủ nhà vẫn phải chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc bồi thường thương tích cho bất cứ nạn nhân nào bị thương trong ranh giới của mình bất kể lý do tại sao người ấy nhập vào nhà. Mức độ trách nhiệm nặng hay nhẹ tùy theo lý do sự có mặt của nạn nhân trong địa giới nhà, hoặc người ấy là một người khách được mời đến chơi – trách nhiệm kể như nặng nhất – hoặc một người bán hàng dạo đến quảng cáo mời mua đồ thì liên lụy nhẹ hơn một chút, hay giản dị là một kẻ xâm nhập đi qua vườn không có phép của gia chủ thì bớt trách nhiệm hoặc có thể vô can. Sự phân biệt mức độ trách nhiệm nói trên căn cứ vào lý do hiện diện của nạn nhân trong địa phận nhà dựa trên sự đồng ý hay không đồng ý của chủ nhân mặc nhiên ràng buộc gia chủ liên đới với hầu hết bất cứ ai bị thương tại nhà mình nên ở nhiều tiểu bang chủ nhà vẫn bị bồi thường “tai bay vạ gió” thí dụ trường hợp cảnh sát viên rượt theo tên cướp lẩn vào vườn nhà bị vấp té gẫy chân tay.
Ngoài ra gia chủ không được phép dùng biện pháp đề phòng kẻ gian xâm nhập bằng cách gài bẫy trong địa giới của mình. Luật này được áp dụng với mục đích tránh cho kẻ vô can vô tình bị sập bẫy thí dụ như nhân viên cứu hỏa vào chữa cháy trong nhà trong lúc chủ nhân đi vắng, nạn nhân vào nhà để cứu giúp chứ không phải gây hại nên xử gia chủ bồi thường là hợp lý. Nhiều thành phố và quận hạt còn có luật buộc trách nhiệm bảo trì và giữ vệ sinh lề đường hoặc lối đi công cộng cạnh nhà, phải giữ sạch sẽ và không để tắc nghẽn thí dụ như dọn rác hay cào băng tuyết đóng trên lối đi; nhiều khi còn phải sửa chữa những vết nứt hay lỗ hổng trên đó. Không thi hành như vậy lỡ có ai đi qua bị vấp té thành thương tật thì gia chủ hoàn toàn chịu trách nhiệm dù lối đi công cộng ở ngoài ranh giới nhà. Cũng còn trường hợp người bị thương do chính nhà đất gây ra như bị trượt té vì đất trơn hay nhà trên đồi lở đất xuống nhà phía dưới; nói chung liên đới trách nhiệm nhà cửa đất đai cũng như liên đới trách nhiệm hành vi của thân nhân.
Tuy nhiên bổn phận quan trọng nhất với mọi gia chủ vay tiền mua nhà không thể lơ là được là thi hành giao kèo hàng tháng đóng tiền nhà đúng hạn đừng để nhà bị tịch biên và còn làm hủy hoại hồ sơ tín dụng. Giữ được như vậy năm tháng qua mau sẽ có ngày làm chủ hoàn toàn mái ấm gia đình. Hơn nữa so với hạnh phúc được làm chủ nhà hơn là ở thuê nên những ràng buộc luật pháp kể trên nếu hiểu biết để tuân hành đúng thì chẳng còn là điều đáng bận tâm.
Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ hoàn toàn được sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
QUẬN CAM, California (NV) – Một thước đo quan trọng về khả năng chi trả cho việc mua xe mới là thời gian người Mỹ phải làm việc để trả tiền cho một chiếc xe mới. Chỉ số này đang tăng trong những tháng gần đây.
Theo trang mạng xe hơi kbb.com, những nghiên cứu dữ liệu trong Tháng Chín cho thấy người Mỹ ngày càng khó mua xe mới. Mặc dù các nhà sản xuất và đại lý xe đã có nhiều chương trình giảm giá so với Tháng Tám, nhưng vẫn không đủ để bù đắp cho nhiều mức tăng đột biến. Giá bán của một chiếc xe mới trung bình lần đầu tiên vượt quá $50,000. Giá cả là một cách để đo lường khả năng chi trả, nhưng KBB cho rằng thời gian là cách tốt hơn.
Xe mới ngày càng khó mua đối với người dân Mỹ. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Rất ít người Mỹ có đủ khả năng mua xe mới bằng tiền mặt, hầu hết vay tiền để mua, sau đó làm việc để trả nợ. Các nhà kinh tế của Cox Automotive (công ty mẹ của Kelley Blue Book) đo lường khoảng thời gian đó bằng một công cụ có tên là Chỉ số Khả năng Chi trả Xe. Chỉ số này đo lường thời gian mà người có thu nhập trung bình phải làm việc để trả hết khoản vay mua xe mới.
Chỉ số này dao động trong khoảng từ 33 đến 36 tuần trong phần lớn thập niên trước khi đại dịch COVID-19 làm thay đổi các yếu tố cơ bản của nền kinh tế Mỹ. Con số này đã vượt quá 44 tuần ở thời kỳ đỉnh điểm của đại dịch. Trong những tháng đầu năm 2025, chỉ số này có xu hướng giảm dần về mức bình thường trong lịch sử. Nhưng nay nó đang tăng trở lại. Người có thu nhập trung bình cần làm việc 37.4 tuần để trả hết số tiền mua xe trung bình trong Tháng Chín.
Theo Jonathan Smoke, Chuyên gia Kinh tế Trưởng của Cox Automotive, các chương trình khuyến mãi mua xe cao hơn và tăng trưởng thu nhập không đủ để bù đắp cho mức tăng giá xe mới trong Tháng Chín. Giá giao dịch trung bình cho một chiếc xe mới ở mức kỷ lục $50,080 là đáng lo ngại cho thị trường xe hơi.
Tuy nhiên, con số đó có thể chỉ là tạm thời. Vào cuối Tháng Chín, khoản tín dụng thuế $7,500 cho xe điện không còn nữa. Điều này gây ra sự gia tăng đột biến ở nhiều mẫu xe điện đắt tiền. Các chuyên gia dự kiến giá sẽ giảm dần trong tháng này, khiến giá bán trung bình cũng giảm theo.
Tuy nhiên, các yếu tố khác như chi phí thuế quan, chỉ số lạm phát thường thấy ở mỗi năm sản xuất xe mới sẽ không dừng lại. Khoản thanh toán hàng tháng trung bình cho một chiếc xe mới đã lên đến $766, đánh dấu mức thanh toán hàng tháng cao nhất trong 15 tháng, tăng 1.2% so với cùng kỳ năm trước.
Những tháng cuối năm là thời điểm doanh số bán xe thường tăng mạnh. Giới chuyên gia xe hơi đang theo dõi tình hình thị trường chặt chẽ. Trong tình hình nền kinh tế Mỹ đầy biến động như hiện nay, thị trường xe hơi cũng khó khởi sắc. (HD)
WESTMINSTER, California (NV) – Nhiều cư dân đến dự cuộc triển lãm tranh vẽ của họa sĩ Huê Nguyễn vào sáng Thứ Bảy và kéo dài đến chiều Chủ Nhật, 25-26 Tháng Mười, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster.
Nhiều cư dân đến dự cuộc triển lãm tranh vẽ của họa sĩ Huê Nguyễn tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Tất cả tiền bán tranh sẽ được tác giả gửi đến tổ chức Smile Train, nhằm giúp đỡ các trẻ em bị sứt môi trên khắp thế giới.
Có hơn 50 bức tranh sơn dầu tại phòng triển lãm, phần lớn được vẽ trên vải bố (canvas), với khổ lớn nhất là 40×60 inch, nhỏ nhất là 18×24 inch, được vẽ theo ba chủ đề là phong cảnh, chân dung, tĩnh vật… từ những nơi mà họa sĩ ghé qua đâu đó trên đất Mỹ và những quốc gia khác, để người chiêm ngưỡng có được cảm giác êm đềm giữa thiên nhiên và con người.
Đây là lần thứ 14, họa sĩ Huê Nguyễn tổ thức triển lãm tranh, và cũng là lần thứ 14 tất cả số tiền bán tranh, ông sẽ đóng góp vào quỹ Smile Train.
Họa sĩ Huê Nguyễn và tác phẩm “Bến Tàu Ketchikan Alaska.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Trong phòng triển lãm có nhiều loại tranh vẽ với nhiều kích cỡ và nhiều nội dung khác nhau. Tranh của ông theo trường phái tự do, vẽ con người trong sinh hoạt đời thường, ngoài đường phố, ngoài công viên, hay những cảnh trí của nhiều quốc gia trên thế giới.
Như bức “Bến Tàu Ketchikan Alaska,” tác giả cho biết: “Nhân có chuyến đi du thuyền tại Alaska, tôi thấy khu bến tàu tại Ketchikan rất đẹp. Nét đặc biệt ở đây là trời lạnh cộng với những sắc màu của thiên nhiên tuy không đậm nét, nhưng rất an bình trong không gian của tất cả những sinh hoạt nơi đây. Từ đó, tôi đã thực hiện bức tranh này vào năm 2022.”
Nhiều cư dân đến chiêm ngưỡng bức tranh “Manhattan New York” với kích cỡ lớn (40×60 inch).
Họa sĩ Huê Nguyễn và tác phẩm “Manhattan New York.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Tác giả cho biết: “Qua những thông tin và hình ảnh nhộn nhịp của thành phố New York tôi rất thích. Vì thế nhân có dịp sang thăm New York City, tôi đã chứng kiến thật sự những sinh hoạt tại đây. Những hình ảnh của con người rất là bận rộn, xe cộ tấp nập cả ban ngày lẫn ban đêm, nên tôi mới có ý tưởng là sẽ vẽ một bức tranh tại thành phố nổi tiếng trên thế giới này. Bức tranh ‘Manhattan New York,’ với bối cảnh từ trên cao nhìn xuống một khu phố với những tòa cao ốc nguy nga tráng lệ, và tôi đã thực hiện tác phẩm này vào năm 2002.”
Nói về bức tranh “Mùa Thu Shawnee Mission Park,” tác giả chia sẻ: “Lúc chúng tôi còn ở Kansas City thì mùa Thu ở đây rất tuyệt vời, với những thảm lá vàng dưới những tàn cây trơ cành. Tuy không gian có chút ảm đạm, nhưng rất thơ mộng và trữ tình. Những sắc màu này đã lôi cuốn tôi qua kỷ niệm êm đềm hình ảnh tôi và vợ tôi lúc trời vào thu tại Shawnee Mission Park. Năm 1978, tôi đã vẽ chân dung của vợ tôi đứng giữa hàng cây trơ cành trên thảm lá vàng qua tác phẩm ‘Mùa Thu Shawnee Mission Park.’”
Họa sĩ Huê Nguyễn và tác phẩm “Mùa Thu Shawnee Mission Park.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Smile Train là tổ chức lớn tại Hoa Kỳ để giúp đỡ các trẻ em bị sứt môi trên thế giới. Với sự hỗ trợ phẫu thuật và các hình thức điều trị khe hở môi khác được bền vững sau khi được chữa trị. Trong hơn 25 năm qua, Smile Train đã hỗ trợ hơn hai triệu ca phẫu thuật cho các trẻ em bị sứt môi an toàn, và họ sẽ không dừng lại cho đến khi những trẻ em bị sứt môi có nhu cầu cần trợ giúp, mà các em xứng đáng được hưởng.
Smile Train cũng là một tổ chức phi lợi nhuận 501(c)(3) được sở Thuế Vụ Hoa Kỳ (IRS) công nhận, và mọi khoản đóng góp cho Smile Train đều được khấu trừ thuế theo quy định của IRS.
Theo họa sĩ Huê Nguyễn, những tác phẩm của ông thuộc loại tranh sơn dầu theo trường phái hiện thực và cảm giác khi vẽ tranh như thế nào thì vẽ thế đó.
Đồng hương chiêm ngưỡng những tác phẩm của họa sĩ Huê Nguyễn. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Nói về cách thức để tạo tác phẩm, họa sĩ Huê Nguyễn nói: “Tranh sơn dầu có điều lợi là nếu người vẽ không thích những đường nét đã vẽ, họ có thể vẽ chồng màu sơn dầu lên để thay đổi những đường nét đã vẽ trước. Ngoài ra tranh sơn dầu còn dễ dàng cho việc chỉnh sửa bức tranh cho được hoàn hảo, và sự gìn giữ cũng không khó khăn, mỗi khi bị bụi bám có thế dùng khăn ướt lau sạch cũng được. Nhưng những loại tranh được vẽ bằng màu nước hay các thứ khác thì sự gìn giữ bức tranh sẽ có nhiều cực nhọc hơn.”
Trong số đồng hương đến dự, ông Phan Như Hữu, sui gia với họa sĩ Huê Nguyễn, nói: “Đối với tôi, tranh vẽ của ông sui tôi rất đẹp và có nhiều ý nghĩa về lãnh vực cuộc sống của con người và thiên nhiên. Nhưng điều quan trọng là ông không phải vẽ tranh vì cuộc sống mà là để phục vụ xã hội, trong chương trình cứu giúp những đứa trẻ khuyến tật bị sức môi. Mặc dù trong vai trò là sui gia với nhau, nhưng tôi cũng cảm thấy có chút hãnh diện, vì trong gia tộc của mình đã có người có lòng bác ái để cứu giúp những nạn nhân kém may mắn trên thế giới này.”
Vợ chồng ông Phan Như Hữu, sui gia với họa sĩ Huê Nguyễn. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Họa sĩ Huê Nguyễn sinh năm 1941 tại huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre, Việt Nam. Ông tốt nghiệp trường Mỹ Nghệ Thực Hành Gia Định năm 1961. Sau đó ông được về làm việc tại sở Thông Tin Hoa Kỳ ở Sài Gòn trong những đặc san Hương Quê, Thế Giới Tự Do, Lòng Mẹ… Trong thời gian này, ngoài việc đi làm, ông còn vẽ tranh ở tại nhà và cũng có mang những tác phẩm của mình đi triển lãm nhiều lần tại Hội Việt Mỹ Sài Gòn.
Ngày 28 Tháng Tư, 1975, ông được Sở Thông Tin Hoa Kỳ đưa ông cùng vợ và đứa con trai rời khỏi Việt Nam đến West Island. Rồi được định cư tại Hoa Kỳ vào khoảng cuối Tháng Năm, 1975, tại tiểu bang Kansas. Vài năm sau, gia đình ông di chuyển về Westminster, California, cho đến bây giờ. [kn]
Nhiều năm qua, Kremlin không chỉ kiểm soát truyền thông truyền thống bằng bàn tay sắt. Mục tiêu mới của Moscow là kiểm soát không gian kỹ thuật số, nơi mọi ý tưởng, tiếng nói và dữ liệu đều có thể trở thành công cụ chính trị. Khái niệm “chủ quyền Internet” mà Kremlin liên tục nhấn mạnh không đơn thuần là khẩu hiệu về an ninh mạng…
Tổng Thống Putin điều hành một buổi họp nội các qua mạng Internet từ điện Kremlin. (Hình minh họa: Alexander Kazakov/Pool/AFP via Getty Images)
Siêu công cụ mới ra lò: Max
Từ ngày 1 Tháng Chín, Nga bắt đầu tung ra “siêu ứng dụng” Max. Được phát triển bởi công ty công nghệ Nga VK, Max được cài đặt trên mọi điện thoại mới bán ra tại thị trường Nga. Max cho phép người dùng gửi tin nhắn, trò chuyện, chia sẻ tập tin và chuyển tiền đến và đi từ các ngân hàng Nga. Max được thiết kế để bao phủ toàn bộ đời sống người dân. Phụ huynh sẽ liên lạc với trường học; cư dân chứng minh danh tính mình với các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp… Khoảng 18 triệu người đã ghi danh dùng Max kể từ khi ra mắt, theo hãng thông tấn TASS.
Kể từ giữa Tháng Tám, người dùng WhatsApp và Telegram đã không thể thực hiện cuộc gọi thoại, với các kết nối bị lỗi ngay lập tức hoặc bị mất chỉ trong vài giây. Mục tiêu của Kremlin với ứng dụng Max rất rõ ràng. Bằng cách hạn chế việc sử dụng các nền tảng thay thế như WhatsApp, Tổng Thống Vladimir Putin tiếp tục xây dựng một không gian kỹ thuật số độc lập (theo cách nói của ông là “có chủ quyền”).
Kremlin mong mỏi đạt được mức độ giám sát thiết bị cá nhân như Trung Quốc đã làm. Max là bước đi theo hướng đó, mang lại cho Putin công cụ mới để theo dõi người dân Nga, và cả người Ukraine tại các vùng bị Nga chiếm đóng.
Nỗ lực Putin nhằm kiểm soát không gian số ở Nga đã bắt đầu từ nhiều năm trước. Một loạt sự kiện – từ việc các blogger đăng tin về cuộc chiến Nga-Georgia năm 2008 trái với phiên bản tường thuật của Kremlin.
Từ việc truyền thông phương Tây tung hô “Mùa Xuân Ả Rập” như một “cuộc cách mạng Twitter,” cho đến việc người biểu tình dùng mạng xã hội tổ chức xuống đường phản đối Putin năm 2011-2012, tất cả đã khiến khiến Putin tin rằng một Internet nằm ngoài sự kiểm soát của nhà nước là mối đe dọa đối với an ninh chế độ.
Năm 2014, Putin thậm chí nói rằng Internet là “dự án của CIA.” Từ đó, nhà nước Nga thực hiện chính sách kiểm duyệt, nội địa hóa dữ liệu, hình sự hóa phát ngôn trên mạng, cùng nhiều biện pháp đàn áp kỹ thuật số khác. Công nghệ nước ngoài bị xem là mối đe dọa an ninh quốc gia, và các công ty ngoại quốc nào từ chối kiểm duyệt thông tin, giao nộp dữ liệu hay hợp tác với nhà nước Nga bị coi là phục vụ cho kẻ thù của Nga.
Những năm gần đây, Kremlin tăng tốc nỗ lực thay thế công nghệ phương Tây bằng sản phẩm “cây nhà lá vườn,” nhưng kết quả khá ê chề. Hệ điều hành Astra Linux, được phát triển để thay thế Microsoft Windows, nay gần như chẳng ai dùng. Năng lực sản xuất phần cứng của Nga cũng rất yếu.
Năm 2021, khi chính phủ yêu cầu các công ty Nga chỉ dùng chip sản xuất trong nước, nhiều doanh nghiệp phản đối, cho rằng chip nội địa đắt hơn, chất lượng kém và hiệu năng thấp hơn hàng ngoại. Phần mềm “Made in Russia” trong nhiều trường hợp cũng chẳng khá hơn. Từ năm 2021, Moscow tích cực quảng bá Rutube như một lựa chọn thay thế cho YouTube, nhưng người dùng thờ ơ, dẫn đến đợt cắt giảm nhân sự lớn vào Tháng Tám. Các nền tảng video khác của Nga cũng chung số phận. Ồn ào lúc ra mắt nhưng rồi nhanh chóng lụi tàn (nguồn: “Putin Has a New Tool to Monitor Russians”/The Atlantic).
Điều đáng nói ở đây sự cưỡng chế của Kremlin. Chính quyền có thể buộc các công ty điện thoại cài sẵn Max trên máy mới, bằng cách đe dọa, phạt tù nếu không tuân thủ. Với người dùng cũ, chính phủ đang giới hạn truy cập các ứng dụng nhắn tin khác để buộc họ chuyển sang Max.
Như nói ở trên, Tháng Tám, Kremlin đã hạn chế mạnh các cuộc gọi thoại trên WhatsApp và Telegram. Putin vô cùng ghét WhatsApp bởi nó thuộc sở hữu Meta, công ty mà Nga coi là công cụ “diễn biến hòa bình của Mỹ.” Kremlin thậm chí xếp Meta vào danh sách các tổ chức cực đoan. Facebook lẫn Instagram đều bị cấm ở Nga.
Cuối cùng, người dân là nạn nhân lãnh đủ. Mọi dữ liệu mà người dùng tạo ra hoặc chia sẻ trên Max, từ vị trí, danh bạ, ảnh, đến âm thanh, đều có thể bị nhà nước truy cập và khai thác. Dữ liệu “vô hại” hay “nhạy cảm” đều có thể trở thành “bằng chứng” cho việc bắt giữ, giam cầm, phạt tiền, hoặc tệ hơn, “mất tích.” Các công ty Nga phải tuân thủ yêu cầu hợp pháp lẫn… phi pháp của FSB, cơ quan có quyền lực rất lớn.
VK khó có khả năng chống lại. Người sáng lập VK từng bị buộc rời Nga năm 2014 sau khi từ chối yêu cầu hợp tác của Kremlin, và từ đó, công ty rơi vào tay các đồng minh của Putin. Chính sách quyền riêng tư của Max ghi rõ rằng dữ liệu có thể được chia sẻ với “cơ quan nhà nước” và “đối tác công ty.” Max còn yêu cầu quyền truy cập máy ảnh, micro, bluetooth, thông báo và dữ liệu sinh trắc học.
Khi Max bị ép phải dùng, người Nga gần như không còn nơi nào để có thể trò chuyện an toàn. Đáng lo hơn, chính quyền Putin đang áp dụng mô hình giám sát này ở các vùng mà Nga chiếm đóng ở Ukraine. Từ ngày 1 Tháng Mười, học sinh tại Zaporizhzhia (Đông Nam Ukraine, do Nga kiểm soát) bị buộc dùng Max. Max chỉ cài được bằng số điện thoại Nga hoặc Belarus, chặn SIM ảo và không cho ghi danh từ nước ngoài. Điều này cắt đứt người Nga ở hải ngoại khỏi gia đình, bạn bè nếu họ không có số điện thoại Nga hoặc Belarus.
Như nhiều ứng dụng nội địa trước đó, Max cũng đầy lỗi. Người sử dụng ngán ngẩm than phiền liên tục từ khi xài đến nay. Ngày 7 Tháng Tám, Bộ Trưởng Phát Triển Kỹ Thuật Số Maksut Shadaev nói rằng Max đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về an ninh của FSB. VK khẳng định vẫn đang giải quyết “những vấn đề còn lại,” nhưng việc tích hợp hoàn chỉnh chỉ có thể được thực hiện vào cuối mùa Thu. Hiện tại, Max chẳng khác gì một ứng dụng nhắn tin thông thường, chưa có thêm tính năng nào và việc kết nối với dịch vụ chính phủ vẫn còn mờ mịt.
Khi hãng VK mở chương trình săn lỗi bảo mật vào Tháng Bảy, các nhà nghiên cứu an ninh phát hiện hàng loạt lỗ hổng nghiêm trọng chỉ trong vài tuần. VK cho biết họ đã trả hơn 220,000 rúp (khoảng $2,700) tiền thưởng, và hiện treo giải tới 5 triệu rúp ($62,000) cho ai tìm ra lỗi nghiêm trọng. Tất cả cho thấy sự rủi ro của việc phát triển vội vàng và sức ép phải vá lỗi gấp rút. Điều trớ trêu nữa là, các lập trình viên Max vẫn dựa vào mã nguồn mở từ nước ngoài, kể cả Ukraine, khiến người ta mỉa mai rằng tham vọng “chủ quyền công nghệ” của Moscow chỉ là ảo tưởng (“Everything You Need to Know About Max, Russia’s State-Backed Answer to WhatsApp”/The Moscow Times).
“Chủ quyền Internet” – chiến lược kép
Từ năm 2019, Nga đã ban hành Luật “Internet có chủ quyền,” cho phép cơ quan quản lý Roskomnadzor kiểm soát và định tuyến toàn bộ lưu lượng mạng “ra” (quốc tế) và “vào” (nội địa). Các nhà mạng phải cài đặt thiết bị giám sát DPI (Deep Packet Inspection), cho phép nhà nước lọc, chặn hoặc làm chậm bất kỳ nội dung nào. Song song đó là các yêu cầu về lưu trữ dữ liệu trong lãnh thổ Nga, buộc các nền tảng như Google, Apple… phải đặt máy chủ tại chỗ, hoặc bị phạt, thậm chí cấm hoạt động. Hệ thống này tạo cho Kremlin khả năng “rút phích cắm” Internet quốc tế nếu tình hình chính trị đòi hỏi – một phương án mà Moscow đã thử nghiệm trong nhiều cuộc diễn tập kỹ thuật.
Nếu chiến lược “chủ quyền kỹ thuật số” nhằm khóa chặt không gian thông tin trong nước thì “thao túng không gian mạng” là phần đối ngoại của cùng một dự án. Từ vụ tấn công mạng vào cơ sở hạ tầng Ukraine đến can thiệp bầu cử Mỹ năm 2016, Nga đã cho thấy năng lực kết hợp giữa chiến tranh mạng và chiến tranh thông tin. Các nhóm hacker có liên hệ với cơ quan tình báo GRU như Fancy Bear hay Sandworm liu thực hiện các cuộc tấn công phá hoại, trong khi Cơ quan Nghiên cứu Internet (IRA) vận hành hàng nghìn tài khoản giả, gieo rắc thông tin sai lệch và kích động mâu thuẫn xã hội tại các quốc gia phương Tây.
Mục tiêu Kremlin tất nhiên không phải là chứng minh điều gì đúng mà là làm mọi thứ trở nên mơ hồ, hỗn loạn, khiến công chúng mất niềm tin vào truyền thông, thể chế và sự thật. Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, Nga tiếp tục tận dụng khai thác một mặt trận tinh vi hơn: thao túng dữ liệu huấn luyện và phát tán nội dung giả dưới dạng hình ảnh, video hoặc tin tức “deepfake.”
Việc làm sai lệch các nguồn dữ liệu mở, từ Wikipedia đến các kho văn bản trực tuyến, có thể khiến những mô hình AI lớn tái tạo hoặc khuếch tán thông tin sai trong tương lai.
Chiến lược kép của Moscow vừa hướng nội, vừa hướng ngoại. Trong nước, điều này giúp củng cố quyền lực tuyệt đối của chính quyền Putin bằng cách bóp nghẹt mọi tiếng nói đối lập và biến Internet thành phiên bản kỹ thuật số của nhà nước kiểm duyệt.
Ở ngoài biên giới, nó trở thành công cụ chiến tranh phi truyền thống, dùng để làm suy yếu niềm tin xã hội, phá hoại sự đoàn kết của các nền dân chủ và khuếch tán ảnh hưởng chính trị của Nga. Điều đáng lo hơn là mô hình “chủ quyền Internet” của Nga đang được sao chép ở nhiều quốc gia độc tài, nơi chính quyền cũng muốn kiểm soát thông tin nhân danh “an ninh mạng” hoặc “văn hóa dân tộc.” Có thể thấy rõ phương thức tương tự đang được áp dụng tại Việt Nam. [kn]
Đầu tuần vừa qua VietJet Air loan báo đã ngưng sử dụng hai phi cơ loại C909 (trước kia được gọi là ARJ21) do COMAC (Commercial Aircraft Corporation of China – Tập đoàn phi cơ thương mại Trung Quốc) sản xuất. C909 là loại phản lực hoạt động trong phạm vi khoảng 2,200 km – 3,700km, tốc độ khoảng 850 km/h, nếu vận chuyển hành khách có thể chuyên chở từ 75 đến 89 người, khả năng vận tải chừng 40 tấn.
Một chiếc máy bay COMAC của hãng China Eastern Airlines, ở Thượng Hải, Trung Quốc. (Hình minh họa: CNS/AFP via Getty Images)
Tuy C909 bắt đầu vận chuyển hành khách từ 2016 nhưng cho đến giờ, C909 chỉ có thể hoạt động chủ yếu tại Trung Quốc. Mãi đến 2022 mới có TransNusa (hãng hàng không giá rẻ của Indonesia mà doanh nghiệp Trung Quốc nắm giữ 49% cố phần) thuê hai chiếc, gần đây (Tháng Ba, 2025) có thêm Lào thuê một chiếc. Việt Nam là quốc gia thứ ba ở Đông Nam Á cho phép C909 bay lượn trên lãnh thổ từ Tháng Tư, 2025.
Trước giờ, sở dĩ phần còn lại của loài người ngần ngại trong việc cho phép C909 bay lượn trên lãnh thổ của họ vì C909 chưa được FAA (Cục Hàng Không Liên Bang Mỹ) hay EASA (Cơ Quan An Toàn Hàng Không Châu Âu) chứng thực là hội đủ các điều kiện ngặt nghèo về kỹ thuật để có thể sử dụng trên lãnh thổ Mỹ hoặc Châu Âu. Nói cách khác, trong mắt thiên hạ, CAAC (Cục Hàng Không Dân Dụng Trung Quốc) không đáng tin nên chuyện CAAC chứng thực cho C909 vô giá trị.
Đó cũng là lý do suốt thập niên vừa qua, chính quyền Trung Quốc tìm đủ mọi cách để C909 có thể mở rộng phạm vi bay lượn. Mở rộng phạm vi sử dụng phi cơ do Trung Quốc sản xuất không chỉ đơn thuần là kiếm lợi, điều đó còn đồng nghĩa với việc xác lập vị thế, củng cố và phát triển vai trò của Trung Quốc ở Châu Á (đặc biệt là Nam Á, Đông Nam Á), Châu Phi. Tuy nhiên có rất nhiều lý do khiến COMAC nói riêng và Trung Quốc nói chung giậm chân tại chỗ
Thứ nhất, việc C909 chưa được FAA hoặc EASA chứng thực về độ tin cậy, tương đương với muốn khai thác C909 hoặc cho phép sử dụng C909, hãng hàng không và cơ quan quản lý hoạt động hàng không của quốc gia nào đó sẽ phải tự thẩm định. Ngay cả khi hãng hàng không hoặc cơ quan quản lý hoạt động hàng không của quốc gia nào đó đủ khả năng kỹ thuật và tài chính để tự thẩm định như FAA hay EASA thì họ cũng chẳng mặn mà. Tội gì phải “ôm rơm rặm bụng”!
Thứ hai, so với các loại phi cơ đã được khai thác trong lĩnh vực hàng không dân dụng, C909 thua xa về mật độ cơ sở bảo trì/cung cấp phụ tùng nên sẽ hết sức bất tiện trong khai thác. Chưa kể, về danh nghĩa, C909 do Trung Quốc “tự phát triển” nhưng trên thực tế, rất nhiều trang bị, thiết bị của C909 (động cơ, hệ thống điện tử,…) mua từ Mỹ và nhiều quốc gia Châu Âu (General Electric, Honeywell, Rockwell Collins, Liebherr Aerospace,…), do vậy, chuỗi cung ứng rất dễ gián đoạn nếu xảy ra bất đồng về chính trị, xung đột về kinh tế, quân sự!
Cũng vì những yếu tố vừa đề cập, thượng tuần Tháng Tư năm nay, cả chuyên gia lẫn dân chúng Việt Nam cùng lên tiếng can gián mạnh mẽ khi nghe VietJet Air muốn sử dụng C909 trên các tuyến bay đến Côn Đảo của hãng này. Thật ra, chuyện Việt Nam cho phép sử dụng C909 vốn đã được quyết định từ trung tuần Tháng Giêng, 2025, khi ông Tô Lâm trò chuyện với ông Tập Cận Bình qua điện thoại và chủ tịch Trung Quốc thúc giục chủ tịch Việt Nam “tăng cường kết nối hàng không.”
Ngay sau đó, phía Việt Nam đã mở cuộc đua điều chỉnh hệ thống quy phạm pháp luật để C909 có thể sớm bay lượn tại Việt Nam. Hạ tuần Tháng Giêng, 2025, Cục Hàng Không Việt Nam cử một đoàn đến Trung Quốc để khảo sát, đánh giá C909, rồi soạn/gửi báo cáo cho chính phủ về những vướng mắc liên quan đến cho phép khai thác C909 ở Việt Nam. Cục Hàng Không Việt Nam đề nghị sửa cả Nghị Định 92/2016/NĐ-CP và Thông Tư 01/2011/TT-BGTVT.
Trước đó, các quy định pháp luật liên quan đến hoạt động hàng không tại Việt Nam chỉ công nhận những phương tiện được FAA, EASA và cơ quan quản lý hoạt động hàng không của Canada, Brazil, Nga chứng thực. Thế rồi sau cuộc trò chuyện qua điện thoại giữa ông Tập Cận Bình và ông Tô Lâm, chỉ trong vòng một tháng (từ cuối Tháng Giêng, 2025 đến cuối Tháng Hai, 2025) các cơ quan hữu trách ở Việt Nam đã soạn cả nghị định lẫn thông tư mới và hối hả áp dụng “thủ tục rút gọn.”
Hãng Vietjet Air của Việt Nam tham gia một hội chợ tuyển dụng nhân sự tại Bangkok, Thái Lan, Tháng Sáu, 2025. (Hình minh họa: Lauren DeCicca/Getty Images)
Ngày 13 Tháng Tư, 2025, chính phủ Việt Nam ban hành Nghị Định 89/2025/NĐ-CP xác định nghị định này có hiệu lực ngay lập tức. Ngày 14 Tháng Tư, 2025, Bộ Xây Dựng ban hành Thông Tư 03/2025/TT-BXD xác định thông tư này cũng có hiệu lực ngay lập tức. Cả nghị định lẫn thông tư chỉ có một mục đích: Thừa nhận chứng thực của CAAC (Cục Hàng Không Dân Dụng Trung Quốc) có giá trị trên toàn Việt Nam! Ba tháng cho tất cả các công đoạn (khảo sát – thẩm định về kỹ thuật và an toàn của phương tiện, soạn – sửa quy định pháp luật) là một loại kỷ lục cả ở Việt Nam lẫn trên thế giới!
Ngày 14 Tháng Tư, 2025 cũng là ngày ông Tập Cận Bình thăm Việt Nam. Thời điểm đó C909 đã chễm chệ ở phi trường Nội Bài. Chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch Trung Quốc đã được tạo điều kiện để thiết lập một biểu tượng – từ hôm đó, những phương tiện hàng không do Trung Quốc sản xuất như C909 có thể bay lượn thoải mái tại Việt Nam. Vietjet Airlines chỉ minh họa cho tham vọng và nỗ lực mở rộng bầu trời với tuyên bố sẽ tổ chức các chuyến bay đến Côn Đảo bằng C909 từ 15 Tháng Tư, 2025!
***
Thật ra việc sử dụng C909 để thực hiện các chuyến bay đến Côn Đảo không đúng dự kiến mà bị dời từ 15 Tháng Tư, 2025 tới 19 Tháng Tư, 2025. Lúc ấy, theo một số nguồn thạo tin, nguyên nhân khiến VietJet Air phải dời ngày khai thác C909 cho các chuyến bay tới Côn Đảo vì khách hàng tẩy chay song không dễ xác định thực hư. Chỉ có một chuyện rõ ràng, sau sáu tháng thuê hai C909 của Chengdu Airlines, VietJet Air không gia hạn hợp đồng thuê cả C909 lẫn phi hành đoàn nữa.
Chuỗi nỗ lực nhằm tạo ra “thắng lợi ngoại giao” cho cả chính quyền Trung Quốc lẫn chính quyền Việt Nam đã không vượt qua được thử thách là hiệu quả. Toan tính viển vông không bao giờ đem lại hiệu quả, vốn chỉ có thể được tạo dựng từ niềm tin, thiện cảm, sự ủng hộ của công chúng, cũng như phải dựa trên những quy luật liên quan đến thị trường, sự tuân thủ những nguyên tắc trong quản trị, điều hành. Thiếu một hoặc tất cả những yếu tố ấy, không thực chất, làm sao có quả ngọt? [kn]
KUALA LUMPUR, Malaysia (NV) – Giới chức kinh tế hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Mười, đạt được khung thỏa thuận thương mại để Tổng Thống Donald Trump và Chủ Tịch Tập Cận Bình xem xét và ký kết.
Thỏa thuận tạm ngưng việc Mỹ tăng thuế nhập cảng và Trung Quốc siết xuất cảng đất hiếm, đồng thời mở đường cho việc nối lại nhập cảng đậu nành Mỹ vào Trung Quốc, theo giới chức Mỹ được Reuters loan tin.
Ông Scott Bessent, bộ trưởng tài chính Mỹ. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)
Tạm Ngừng Đánh Thuế 100% và kiểm soát đất hiếm
Ông Scott Bessent, bộ trưởng Bộ Tài Chính Mỹ, cho biết cuộc họp bên lề Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN tại Kuala Lumpur “xóa bỏ nguy cơ” Trump áp thuế 100% lên hàng hóa Trung Quốc từ ngày 1 Tháng Mười Một. Bên cạnh đó, vị bộ trưởng Mỹ tiết lộ Trung Quốc có thể trì hoãn một năm việc áp dụng quy định cấp phép xuất cảng đất hiếm và nam châm, ngành công nghiệp mà Bắc Kinh đang nắm giữ hơn 90% nguồn cung ứng toàn cầu.
Phía Trung Quốc tỏ ra thận trọng hơn, chỉ xác nhận rằng hai bên “đã đạt được đồng thuận sơ bộ” và sẽ tiếp tục xem xét trong nội bộ.
Theo kế hoạch, ông Trump và ông Tập gặp nhau vào Thứ Năm tuần này tại Hội Nghị APEC ở Gyeongju, Nam Hàn, để thông qua thỏa thuận. Trong khi Tòa Bạch Ốc xác nhận cuộc gặp, phía Bắc Kinh vẫn chưa chính thức xác nhận.
Một bước lùi chiến thuật cho cả hai bên
Như vậy, sau nhiều tháng leo thang căng thẳng, Washington và Bắc Kinh vừa phát tín hiệu hạ nhiệt.
Tại Kuala Lumpur, bên lề Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN, các quan chức kinh tế hàng đầu của hai nước — Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent, Đại Diện Thương Mại Jamieson Greer, Phó Thủ Tướng Trung Quốc Hà Lập Phong, và Trưởng Đoàn Đàm Phán Lý Thành Cương đã thống nhất một “khung thỏa thuận sơ bộ” để trình lên hai nguyên thủ.
Ông Hà Lập Phong, phó thủ tướng Trung Quốc, trưởng nhóm đàm phán thương mại của Bắc Kinh. (Hình: Thomas Coex/AFP via Getty Images)
Theo thỏa thuận này, Mỹ sẽ tạm hoãn áp thuế 100% lên hàng hóa Trung Quốc dự kiến có hiệu lực vào ngày 1 Tháng Mười Một, trong khi Trung Quốc sẽ hoãn một năm quy định cấp phép xuất cảng đất hiếm.
Ngoài ra, Bắc Kinh sẽ mua trở lại lượng lớn đậu nành Mỹ, hành động được coi là “món quà chính trị” giúp ông Trump an lòng giới cử tri nông gia trước mùa bầu cử giữa kỳ.
Một thỏa thuận tạm ngưng, không phải hòa bình
Cả ông Bessent lẫn ông Trump đều cố gắng truyền tải sự lạc quan.
“Chúng tôi đã có một khung thỏa thuận rất thành công để các nhà lãnh đạo bàn bạc vào Thứ Năm,” Bộ Trưởng Bessent nói.
Tổng Thống Trump, khi đến Malaysia, cũng khẳng định: “Tôi nghĩ chúng ta sẽ có một thỏa thuận với Trung Quốc. Họ muốn có thỏa thuận, và chúng ta cũng vậy.”
Tuy nhiên, phía Trung Quốc tỏ ra thận trọng hơn. Ông Lý Thành Cương chỉ xác nhận “đã đạt được đồng thuận sơ bộ” và “sẽ cần xem xét nội bộ trước khi tiến xa hơn.”
Đằng sau ngôn ngữ ngoại giao đó là một sự thật khó che giấu: hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn trong tình trạng chiến tranh lạnh kinh tế. Cuộc “đình chiến” lần này chỉ nhằm ngăn bùng nổ thêm thiệt hại, không phải là dấu hiệu cho một hòa bình bền vững.
Trung Quốc hoãn đất hiếm, Mỹ giữ đòn thuế: Hai bên cùng cần thở
Quyết định hoãn cấp phép xuất cảng đất hiếm của Trung Quốc là một nhượng bộ quan trọng, vì đất hiếm chính là “át chủ bài” trong tay Bắc Kinh. Việc hạn chế nguồn cung ứng đã khiến các chuỗi sản xuất chip, xe điện, và thiết bị quốc phòng trên toàn cầu bị ảnh hưởng.
Tổng Thống Donald Trump và Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent nói chuyện với nhau hồi Tháng Chín ở New York. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)
Ngược lại, Trump cũng rút lại lời đe dọa áp thuế 100%, một đòn mà chính giới doanh nghiệp Mỹ cảnh báo sẽ “tự bắn vào chân mình.” Giữ nguyên hiện trạng giúp cả hai bên có thêm thời gian: Trung Quốc tránh bị tổn thương xuất cảng giữa lúc kinh tế đang giảm tốc. Mỹ tránh cú sốc giá hàng tiêu dùng và nông sản trước kỳ bầu cử giữa kỳ.
TikTok, fentanyl, và ảnh hưởng địa chính trị
Bên cạnh thương mại, hai bên cùng bàn về những vấn đề nhạy cảm khác.
Thỏa thuận TikTok: Bộ Trưởng Bessent nói chi tiết về việc chuyển quyền kiểm soát TikTok sang công ty Mỹ “đã được thống nhất,” và có thể được Trump và Tập ký tại Nam Hàn.
Khủng hoảng fentanyl: Bắc Kinh đồng ý ngăn tiền chất ma túy chảy vào Mỹ, một hành động được xem là nhượng bộ chiến lược để đổi lấy sự nới lỏng trong các lệnh cấm công nghệ.
Ngoài ra, Trump cho biết ông sẽ nêu vấn đề Đài Loan và tù nhân chính trị Hồng Kông Jimmy Lai trong cuộc gặp với Tập, hai chủ đề có thể khiến cuộc đối thoại “nóng lên” bất cứ lúc nào.
Chủ Tịch Tập Cận Bình. (Hình: Lintao Zhang/Getty Images)
Một Trump thực dụng – và cô lập
Chuyến đi châu Á lần này phản ánh sự cô lập ngày càng tăng của Trump trên trường quốc tế.
Ông tránh gặp Thủ tướng Canada Mark Carney, chỉ vì quảng cáo truyền hình ở Ottawa chỉ trích chính sách thuế của ông.
Ông đề nghị giảm thuế với Brazil để “đổi lấy sự khoan dung” với cựu Tổng Thống Bolsonaro, đồng minh thân cận bị kết án đảo chính.
Và đáng chú ý, Thủ Tướng Narendra Modi của Ấn Độ hoàn toàn vắng mặt tại hội nghị, sau khi Trump tự nhận “đã giải quyết xung đột Ấn – Pakistan.”
Những điểm này cho thấy ông Trump đang sử dụng chính sách thương mại như công cụ đối ngoại cá nhân, thay vì một chiến lược lợi ích quốc gia đồng nhất.
“Đình chiến chiến thuật,” không phải chuyển hướng chiến lược
Về bản chất, “thỏa thuận Kuala Lumpur” chỉ là một sự tạm dừng có tính toán.
Ông Trump cần chiến thắng chính trị ngắn hạn để chứng minh cá nhân mình có thể “ép Trung Quốc nhượng bộ” mà không khiến thị trường sụp đổ.
Còn phía ông Tập, trong bối cảnh sản xuất công nghệ bị bóp nghẹt bởi kiểm soát xuất cảng của Mỹ, muốn có thêm thời gian tái cấu trúc chuỗi cung ứng nội địa.
Hai bên đều tìm cách “mua thời gian,” chứ chưa giải quyết được gốc rễ, đó là cuộc cạnh tranh hệ thống giữa hai mô hình quyền lực kinh tế – công nghệ – an ninh.
Bước lùi trước khi bước tiếp
Cuộc gặp Trump – Tập tại Nam Hàn sắp tới có thể tạo ra một tuyên bố “đình chiến thương mại” khác, nhưng sự ngờ vực vẫn là bản chất của quan hệ Mỹ – Trung.
Khi hai bên cùng thở trong “khoảng nghỉ giữa hiệp,” thế giới vẫn hiểu rằng: Cuộc chiến này chưa hề kết thúc, chỉ đang tạm chuyển sang một giai đoạn tính toán sâu hơn, lặng lẽ hơn, và nguy hiểm hơn. (MPL) [kn]
KUALA LUMPUR, Malaysia (NV) –Trong khuôn khổ Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN tại Kuala Lumpur, Thủ Tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul và Thủ Tướng Cambodia Hun Manet vừa ký một thỏa thuận ngừng bắn mở rộng, với sự chứng kiến của Tổng Thống Donald Trump, người đóng vai trò trung gian chấm dứt cuộc xung đột biên giới đẫm máu giữa hai nước hồi Tháng Bảy.
Với thỏa thuận mới, được gọi là “Hiệp Định Hòa Bình Kuala Lumpur,” hai bên cam kết rút vũ khí hạng nặng khỏi khu vực biên giới, thả 18 tù binh Cambodia, và cho phép quan sát viên ASEAN giám sát việc thực thi, theo Reuters loan tin hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Mười.
Từ trái sang phải: Thủ Tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul, Thủ tướng Cambodia Hun Manet và Tổng Thống Donald Trump chụp ảnh chung sau lễ ký kết Hiệp Định Hòa Bình Campuchia – Thái Lan tại Kuala Lumpur. (Ảnh: Andrew Harnik/Getty Images)
Cả hai quốc gia cũng đồng ý phối hợp rà phá mìn, nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cuộc giao tranh khiến ít nhất 48 người thiệt mạng và 300,000 người phải di tản.
Phát biểu tại lễ ký, ông Trump ca ngợi hai nhà lãnh đạo là “can đảm và có viễn kiến,” đồng thời tuyên bố: “Chúng ta đã cứu hàng triệu sinh mạng nhờ cam kết mạnh mẽ của Mỹ đối với hòa bình và ổn định.”
Ông Hun Manet, người đã đề cử giải Nobel Hòa Bình cho ông Trump, lên tiếng cảm ơn “nỗ lực không mệt mỏi” của tổng thống Mỹ và Thủ Tướng Anwar Ibrahim của Malaysia, là những người đóng vai trò trung gian. Trong lúc đó, ông Anutin khẳng định thỏa thuận “tạo nền móng cho hòa bình lâu dài giữa hai nước.”
Sau buổi lễ, ông Trump còn ký các thỏa thuận thương mại song phương với Thái Lan, Cambodia và Malaysia, bao gồm việc dỡ bỏ phần lớn hàng rào thuế quan với hàng hóa Mỹ và hợp tác về khoáng sản chiến lược, một bước đi được xem là nhằm giảm phụ thuộc vào đất hiếm từ Trung Quốc.
Cuộc chiến biên giới Thái Lan-Cambodia từng bùng phát không chỉ vì một vụ nổ mìn mà là sự tranh chấp lãnh thổ kéo dài không hồi kết. Lịch sử khu vực này đã chứng minh: Ngừng bắn không đồng nghĩa với hòa bình.
Mặc dù thỏa thuận Kuala Lumpur là bước tiến ngoại giao hiếm hoi trong bối cảnh Đông Nam Á bị cuốn vào cạnh tranh Mỹ–Trung, song niềm tin giữa Bangkok và Phnom Penh vẫn mong manh.
Việc hai bên thường xuyên cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn cho thấy hòa bình hiện nay chỉ là “khoảng lặng chiến thuật,” phụ thuộc vào sự giám sát của ASEAN và cam kết duy trì của Washington. Một nhà phân tích khu vực nhận định “khi Mỹ rút sự chú ý, tiếng súng biên giới có thể lại vang lên.” (MPL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Nguy cơ bùng nổ chiến tranh giữa Mỹ và Venezuela đang gia tăng theo nhận định của Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hoà-South Carolina) và ông cũng tuyên bố “các cuộc tấn công trên bộ ‘là khả năng thực tế,’” theo trang tin Politico cho biết hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Mười.
Trả lời chương trình Face the Nation của CBS, ông Graham cho biết Tổng Thống Donald Trump dự định sẽ báo cáo với Quốc Hội sau chuyến công du châu Á về “khả năng mở rộng chiến dịch quân sự từ trên biển lên đất liền” tại khu vực Nam Mỹ.
Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hoà-South Carolina) (Hình: Michael M. Santiago/Getty Images)
“Đó là biện pháp mới mà chúng ta đang áp dụng — sử dụng sức mạnh quân sự để bảo vệ nước Mỹ khỏi các băng đảng ma túy và các chế độ khủng bố,” Thượng Nghị Sĩ Graham nói.
Kể từ khi chính quyền Trump khởi động các đợt tấn công vào tàu Venezuela hồi Tháng Chín, hơn 40 người đã thiệt mạng.
Washington khẳng định hành động này nhằm ngăn chặn ma túy và các tổ chức tội phạm xuyên biên giới.
Nội bộ Cộng Hoà phản đối
Ngày càng nhiều dân cử Cộng Hòa tại Quốc hội bày tỏ lo ngại về cuộc chiến ma túy đang mở rộng của Tổng Thống Trump, vốn được triển khai mà không có sự tham vấn hoặc ủy quyền của Quốc Hội, và yêu cầu Tòa Bạch Ốc minh bạch hơn về cơ sở pháp lý còn mơ hồ của chiến dịch.
Đối với một Quốc Hội do Cộng Hòa kiểm soát vốn hiếm khi đặt nghi vấn với Tổng Thống Trump, sự hoài nghi này thể hiện một rạn nứt hiếm hoi và đáng chú ý.
“Chúng tôi có trách nhiệm giám sát, và chúng tôi mong được giải đáp,” Thượng Nghị Sĩ Mike Rounds (Cộng Hòa – South Dakota), thành viên Ủy Ban Quân Vụ Thượng Viện, nói hôm Thứ Tư. Tuần tới, Thượng Viện dự kiến bỏ phiếu về một nghị quyết lưỡng đảng nhằm cấm tấn công “trong hoặc chống lại Venezuela” nếu không có ủy quyền rõ ràng của Quốc Hội.
Thượng Nghị Sĩ Susan Collins (Cộng Hòa – Maine) nói bà muốn Thượng Viện “thông qua một nghị quyết hoặc là cho phép, hoặc là ngăn chặn việc sử dụng vũ lực.”
Thượng Nghị Sĩ James Lankford (Oklahoma), thành viên Ủy Ban Tình Báo, nói: “Nếu chuyện này diễn ra dưới thời Biden với mức độ thiếu minh bạch như vậy, tôi chắc chắn sẽ phẫn nộ. Chúng tôi không phải đối thủ, chúng tôi là đối tác để giải quyết vấn đề, nhưng Quốc Hội cần có tiếng nói.”
Thượng Nghị Sĩ Todd Young (Cộng Hòa-Indiana), sau khi bỏ phiếu chống nghị quyết, vẫn bày tỏ “quan ngại sâu sắc về tính hợp pháp của các cuộc tấn công” và “hướng mở rộng chiến dịch quân sự không có ủy quyền của Quốc Hội,” nhấn mạnh: “Hiến Pháp trao cho nhánh hành pháp quyền tự vệ trước mối đe dọa cấp bách, nhưng chỉ Quốc Hội mới có quyền quyết định chiến tranh và hòa bình.”
Tổng Thống Nicolás Maduro của Venezuela. (Hình: Jesus Vargas/Getty Images)
Phản ứng của Venezuela
Từ Caracas, Tổng Thống Nicolás Maduro lên án Mỹ “bịa ra một cuộc chiến mới,” khi hàng không mẫu hạm USS Gerald R. Ford áp sát vùng biển Venezuela.
“Họ nói rằng sẽ không bao giờ gây chiến nữa, nhưng giờ đang chế ra một cuộc chiến mà chúng tôi sẽ tìm cách ngăn chặn,” ông phát biểu trên truyền hình quốc gia.
Maduro đồng thời phát động chiến dịch pháp lý tước quốc tịch của lãnh đạo đối lập Leopoldo López, người đang sống lưu vong tại Tây Ban Nha, với cáo buộc “kêu gọi xâm lược quân sự.”
Ông López đáp trả trên mạng X rằng theo hiến pháp, “không ai có thể bị tước quốc tịch khi sinh ra ở Venezuela.”
Trump đưa chiến tranh trở lại vùng Caribe
Kể từ đầu Tháng Chín, Tổng Thống Trump ra lệnh cho Ngũ Giác Đài tiến hành các cuộc không kích nhắm vào tàu của Venezuela và Colombia với lý do “ngăn chặn buôn ma túy và bảo vệ người Mỹ.”
Theo số liệu từ Reuters và CBS, hơn 40 người đã thiệt mạng, nhiều tàu dân sự bị đánh chìm, trong khi không có bằng chứng công khai nào cho thấy những tàu này thực sự vận chuyển ma túy.
Trump mô tả đây là “chiến dịch bảo vệ quốc gia trước chủ nghĩa khủng bố ma tuý”, song dưới góc độ pháp lý, hành động này không có căn cứ trong luật quốc tế.
– Không có nghị quyết của Hội Đồng Bảo An Liên Hợp Quốc cho phép sử dụng vũ lực.
– Không có sự đồng ý từ chính phủ hợp pháp của Venezuela, vốn vẫn là thành viên đầy đủ của Liên Hợp Quốc.
– Và không có ủy quyền của Quốc Hội Mỹ, trái với Điều I, Mục 8 Hiến Pháp Hoa Kỳ, vốn trao quyền tuyên chiến cho cơ quan lập pháp chứ không phải tổng thống.
Trong công pháp quốc tế, đây được xem là hành vi xâm phạm chủ quyền, đi ngược lại Hiến Chương Liên Hiệp Quốc, Điều 2(4), quy định cấm sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực chống lại toàn vẹn lãnh thổ của một quốc gia khác.
Chiến hạm USS Gravely của Mỹ trong vùng Vịnh Caribe, Tháng Mười, 2025. (Hình: Martin BERNETTI/AFP via Getty Images)
Bất chấp luật pháp quốc tế
Trong mắt ông Trump và những người ủng hộ như ông Lindsey Graham, đây là “cuộc chiến chống ma túy.” Nhưng trong mắt các nhà lập pháp, học giả và giới ngoại giao, đây là một tiền lệ đáng sợ khi một tổng thống tự ý hành động quân sự ngoài biên giới, không có sự giám sát, không có căn cứ pháp lý, và có thể kích hoạt một chuỗi phản ứng chiến lược trong khu vực.
Nếu lịch sử Mỹ từng nhắc đến Vịnh Con Heo năm 1961, hay cuộc xâm lược Grenada năm 1983, thì nay, “cuộc chiến tàu Caribe năm 2025” có thể trở thành một vết nhơ mới của chính sách ngoại giao đơn phương, nơi danh nghĩa “bảo vệ nước Mỹ” bị sử dụng để hợp thức hóa quyền lực cá nhân và đẩy cả khu vực Nam Mỹ đến bờ vực chiến tranh.
Chiến đấu chống buôn bán ma túy là chính sách an ninh quan trọng, nhưng trong hệ thống pháp luật hiện đại không cho phép việc biến tội phạm thành “kẻ thù thời chiến” để đơn phương loại bỏ bằng vũ lực.
Mọi biện pháp phải tuân thủ: luật trong nước, thủ tục tố tụng hình sự, quyền con người và luật quốc tế. Nghĩa là bắt, thu giữ chứng cứ, truy tố và xét xử; hoặc hợp tác quốc tế để dẫn độ và xét xử. Bắn giết nghi phạm mà không có tiến trình đó là xâm phạm pháp quyền, vi phạm chủ quyền, và có thể cấu thành tội phạm theo luật hình sự và luật quốc tế.
Trong bối cảnh thế giới đang nỗ lực phục hồi trật tự đa phương, cách hành xử này đặt Mỹ vào vị thế đơn độc và vi phạm tinh thần hợp tác quốc tế sau Thế Chiến II. (MPL) [kn]
PARIS, Pháp (NV) –Hai nghi can bị cáo buộc liên quan đến vụ trộm táo tợn tại Viện Bảo Tàng Louvre bị bắt gần Paris, chỉ ít giờ trước khi một trong số họ chuẩn bị bay ra khỏi nước Pháp, theo thông báo của Biện Lý Cuộc Paris hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Mười, Reuters loan tin.
Hai người đàn ông ở độ tuổi 30, cư trú tại khu Seine-Saint-Denis, vùng ngoại ô nghèo ở phía Bắc Paris bị bắt tối Thứ Bảy. Cả hai đều đã có tiền án và nằm trong danh sách theo dõi của cảnh sát. Một người bị bắt ngay tại phi trường Charles de Gaulle, khi đang chuẩn bị lên chuyến bay đi Algeria.
Giới chức điều tra Pháp khám nghiệm cửa sổ bị cắt tại ban công của một phòng trưng bày tại Bảo Tàng Louvre, nơi xảy ra vụ trộm ngày 19 Tháng Mười. (Ảnh: Kiran Ridley/Getty Images)
Biện Lý Laure Beccuau từ chối cung cấp chi tiết về danh tính hoặc số lượng nghi phạm, nhưng bày tỏ sự phẫn nộ trước việc thông tin bị rò rỉ ra báo chí: “Việc tiết lộ này chỉ gây cản trở cho công tác điều tra của hơn 100 giới chức đang ráo riết truy tìm số trang sức bị đánh cắp và toàn bộ các thủ phạm,” bà nói.
Ông Laurent Nunez, bộ trưởng Nội Vụ, sau đó đã gửi lời chúc mừng lực lượng điều tra trên mạng xã hội, song không tiết lộ thêm thông tin.
Vụ trộm gây chấn động nước Pháp
Sự việc xảy ra ngày 19 Tháng Mười, khi bốn kẻ bịt mặt dùng cần cẩu phá cửa sổ tầng trên của bảo tàng trong giờ mở cửa, rồi tẩu thoát bằng xe gắn máy phân khối lớn. Bọn trộm lấy đi tám món trang sức quý trị giá khoảng $102 triệu, trong đó có vương miện và hoa tai của Nữ Hoàng Marie-Amélie và Nữ Hoàng Hortense thế kỷ 19.
Một món khác, vương miện của Hoàng Hậu Eugénie, vợ của Napoleon III, được tìm thấy bị hư hại bên ngoài bảo tàng, có thể do bị đánh rơi trong lúc bỏ trốn.
Biểu tượng văn hóa bị tổn thương
Vụ trộm được xem là “nỗi nhục quốc gia” đối với Pháp, khi xảy ra tại bảo tàng nổi tiếng nhất thế giới, nơi trưng bày kiệt tác hội hoạ Mona Lisa và Nữ Thần Venus de Milo, thu hút chín triệu du khách mỗi năm.
Đến nay, chưa có thông tin nào cho thấy các món báu vật bị đánh cắp đã được thu hồi.
Giới chuyên gia lo ngại rằng nếu không được tìm thấy sớm, những báu vật của hoàng gia Pháp, vốn mang giá trị lịch sử và nghệ thuật vô giá có thể bị tháo rời hoặc tuồn ra chợ đen quốc tế, gây thiệt hại không thể khắc phục cho di sản văn hóa Châu Âu. (MPL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Nông Nghiệp Mỹ (USDA) thông báo trên trang web chính thức rằng các khoản trợ cấp thực phẩm liên bang không được phát hành bắt đầu từ ngày 1 Tháng Mười Một, trong lúc chính phủ liên bang vẫn đang trong tình trạng đóng cửa kéo dài, làm gia tăng áp lực đối với hàng triệu gia đình trên toàn quốc, CBS News cho biết hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Giêng.
Thông báo này được đưa ra sau khi chính quyền Trump khẳng định sẽ không sử dụng khoản quỹ dự phòng trị giá $5 tỷ để duy trì chương trình Trợ Cấp Dinh Dưỡng Bổ Sung (SNAP), hay gọi là food stamp, chương trình giúp khoảng 1/8 người dân Mỹ có thể mua thực phẩm.
Hàng triệu người Mỹ đứng trước nguy cơ mất hoàn toàn khoản trợ cấp thực phẩm CalFresh trong tháng tớí. (Hình minh họa:Justin Sullivan/Getty Images)
“Nói ngắn gọn, ngân quỹ đã cạn kiệt,” thông cáo của USDA viết. “Tại thời điểm này, sẽ không có khoản trợ cấp nào được phát hành vào ngày 1 Tháng Mười Một.”
Đợt đóng cửa chính phủ liên bang, bắt đầu từ ngày 1 Tháng Mười, hiện đã trở thành lần đóng cửa dài thứ nhì trong lịch sử nước Mỹ.
Chính quyền Trump trước đó kịp chi trả trợ cấp SNAP trong Tháng Mười, nhưng việc ngừng cấp phát vào tháng tới có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hàng chục triệu người có thu nhập thấp, nếu không có giải pháp chính trị được thông qua trong vài ngày tới.
Chính quyền đổ lỗi cho phe Dân chủ, cáo buộc họ không hợp tác trong việc thông qua ngân sách, trong khi Đảng Dân chủ yêu cầu trước tiên phải đàm phán về việc gia hạn các khoản trợ cấp y tế theo Đạo Luật Chăm Sóc Sức Khỏe Giá Cả Phải Chăng (ACA), hay còn gọi là Obamacare.
“Chúng ta cần cấp tốc mở cửa chính phủ. Đảng Cộng Hòa phải ngồi lại bàn đàm phán để thông qua một thỏa thuận chi tiêu lưỡng đảng,” Dân Biểu Hakeem Jeffries, lãnh đạo khối Dân Chủ tại Hạ Viện, nói trên chương trình Face the Nation của CBS hôm Chủ Nhật.
Một bản ghi nhớ nội bộ của USDA cho biết quỹ dự phòng không thể sử dụng cho các khoản trợ cấp thường kỳ, vì chúng được dành riêng cho tình huống thiên tai, ví dụ như bão Melissa, hiện đang mạnh lên ở vùng Đại Tây Dương.
Một số tiểu bang cho biết họ sẽ cố gắng duy trì trợ cấp SNAP bằng ngân sách địa phương, nhưng USDA cảnh báo rằng chính phủ liên bang sẽ không hoàn trả chi phí này. Nhiều tiểu bang khác, như Arkansas và Oklahoma, đang khuyên người dân tìm đến các ngân hàng thực phẩm và tổ chức cứu trợ.
Thượng nghị sĩ Chris Murphy (D–Connecticut) chỉ trích Toà Bạch Ốc “không chịu đàm phán,” cho rằng khủng hoảng hoàn toàn có thể tránh được: “Nếu họ chịu ngồi xuống, chúng ta có thể mở lại chính phủ trong hai ngày và sẽ không có cuộc khủng hoảng nào về tem phiếu thực phẩm cả.” (MPL) [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Thống Đốc Gavin Newsom (Dân Chủ-California) cho biết trong một cuộc phỏng vấn phát sóng hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Mười, rằng ông đang cân nhắc việc tranh cử chức tổng thống Mỹ vào năm 2028 và sẽ đưa ra quyết định sau cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2026, tạp chí Time loan tin.
Theo giới quan sát, ông Newsom trong năm nay có thực hiện một số bước đi nhằm thăm dò phản ứng nhằm đánh giá phản ứng công chúng nếu tranh cử tổng thống, đồng thời, có những hành động nổi bật khi liên tục đối đầu với tổng thống phía Cộng Hòa, ông Donald Trump, trên nhiều lĩnh vực.
Thống Đốc Gavin Newsom (Dân Chủ-California). (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
“Tôi mong chờ xem ai sẽ xuất hiện và nắm bắt được thời khắc đó vào năm 2028,” Thống Đốc Newsom nói trong chương trình Sunday Morning của CBS News. Khi được hỏi liệu ông có đang cân nhắc việc tranh cử hay không, ông trả lời: “Có chứ. Nếu nói không, tôi sẽ là người nói dối.”
Thống Đốc Newsom đưa California đi đầu trong nỗ lực của đảng Dân Chủ nhằm vẽ lại bản đồ quốc hội, để đáp trả lại các hành động tương tự từ các tiểu bang do đảng Cộng Hòa kiểm soát, trong cuộc cạnh tranh giành quyền kiểm soát Hạ Viện, nơi Cộng Hòa hiện chỉ nắm đa số sít sao trước cuộc bầu cử năm 2026.
Ngoài ra, Thống đốc Newsom còn đối đầu trực tiếp với Tổng Thống Trump trong vấn đề triển khai lực lượng quân sự liên bang đến Los Angeles, hành động mà ông cho là xâm phạm thẩm quyền tiểu bang và mang tính biểu tượng cho sự can thiệp của chính quyền Trump vào các tiểu bang Dân Chủ.
Tuyên bố này không bất ngờ, vì trong năm qua, ông Newsom đã nổi lên như một đối thủ chính trị trực diện với Tổng Thống Cộng Hòa Donald Trump, cả trong chính sách lẫn phong cách đối đầu công khai.
Newsom phản công bằng chính “chiêu của Trump”
Theo Hiến Pháp Hoa Kỳ, Tổng Thống Trump không được phép tranh cử nhiệm kỳ thứ ba, nhưng ông luôn gợi ý khả năng tìm “những cách thức hợp pháp” để làm điều đó, từng nói hồi đầu năm: “Có những phương pháp có thể làm được.”
Trong khi Tổng Thống Trump tự nhận là “người mang hòa bình cho thế giới,” Thống Đốc Newsom lại đặt mình vào vai trò người thách thức sự độc đoán, phản kháng mạnh mẽ việc Toà Bạch Ốc triển khai quân đội ở Los Angeles, can thiệp vào việc vẽ lại bản đồ bầu cử, và đe dọa các tiểu bang Dân Chủ.
Thống Đốc Gavin Newsom đón Tổng Thống Donald Trump và Đệ Nhất Phu Nhân Melania Trump hồi Tháng Giêng tại California. (Hình: Mandel Ngan/AFP via Getty Images)
Điều khiến ông Newsom thu hút sự chú ý toàn quốc chính là chiến lược truyền thông kiểu “đá phản phong cách Trump” bằng sử dụng mạng X để “chế giễu Trump bằng chính giọng điệu của Trump” nào viết chữ in hoa, đăng hình chế nhạo AI, và tạo nên một “vũ trụ meme” xoay quanh bản thân.
Trong các bài đăng lan truyền mạnh trên mạng, người ta thấy clip tạo AI “Newsom cưỡi khủng long cầm súng hai tay,” “được Kid Rock và Tucker Carlson cầu nguyện,” hay “được gọi là Gavin Christopher Columbus vẽ lại bản đồ bầu cử.”
Giới quan sát gọi đây là “chiến thuật phản chiếu MAGA” — một cách để chiếm lại không gian mạng vốn bị thống trị bởi cánh hữu. Nhà chiến lược kỹ thuật số Stefan Smith nhận định: “Newsom không chỉ châm biếm MAGA, ông ấy đang chứng minh rằng đảng Dân Chủ cũng có thể chiến đấu, và chiến thắng trong không gian mạng.”
Chiến thuật khi “đấu với hạ cấp sẵn sàng chơi ‘thấp hơn’”
Nếu cựu Đệ Nhất Phu Nhân Michelle Obama từng nói “khi họ chơi đòn hạ cấp, chúng ta chơi cao thượng,” thì Newsom dường như chọn hướng khác.
“Khi họ chơi ‘hạ cấp,’ ta chơi thấp hơn luôn, để leo lên đầu bảng xếp hạng trên mạng,” ông nói đùa trong một buổi phỏng vấn gần đây.
Cách làm này khiến Fox News liên tục chỉ trích ông “thiếu nghiêm túc,” nhưng đội ngũ Newsom xem đó là “chiến thắng về mặt tuyên truyền” vì ngay cả phản ứng giận dữ từ phe MAGA cũng giúp lan tỏa thông điệp nhanh hơn.
Thống Đốc Gavin Newsom trong cuộc vận động Election Rigging Response Act chống gian lận bầu cử tại Los Angeles hồi Tháng Tám. (Hình: Mario Tama/Getty Images)
Đối đầu tính cách: Dấu hiệu của một cuộc đụng độ lớn
Trong chính trường Mỹ, Trump và Newsom tạo ra hai cực đối lập hoàn toàn: Trump là bản năng, ồn ào, và phá vỡ quy tắc. Newsom là lý trí, sắt lạnh, nhưng sẵn sàng “đấu bẩn” nếu cần.
Một bên dựa vào sự phẫn nộ của dân túy, bên kia dựa vào sự mỉa mai có tính toán và sức mạnh của mạng xã hội.
Giới phân tích tin rằng, dù chưa chính thức khởi động chiến dịch, thống đốc California đang thử phản ứng công chúng bằng cách đối đầu trực tiếp với ông chủ Tòa Bạch Ốc, chuẩn bị cho cuộc đua 2028 – nơi ông nhiều phần sẽ là ứng viên hàng đầu của đảng Dân Chủ (theo khảo sát Yahoo/YouGov, ông dẫn đầu với 21%).
Tổng Thống Trump và Thống Đốc Newsom đại diện cho hai phong cách lãnh đạo Mỹ trong kỷ nguyên truyền thông mạng xã hội. Một người định hình thực tế bằng cơn giận, người kia phản công bằng sự châm biếm.
Nếu ông Trump là biểu tượng của “chính trị theo bản năng” thì ông Newsom đang xây dựng “chính trị theo thuật toán,” nơi biểu tượng số, AI, và chiến thuật tuyên truyền mạng xã hội trở thành vũ khí.
Trong một nước Mỹ chia rẽ, cuộc chiến tính cách giữa hai người đàn ông này có thể là màn dạo đầu cho cuộc đối đầu quyền lực lớn nhất của thời “hậu Trump.” (MPL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền liên bang vừa công bố kế hoạch xóa nợ sinh viên trên quy mô lớn, mở ra cơ hội cho hàng triệu người vay ở Mỹ được miễn trả nợ, nhưng đi kèm với một số điều kiện quan trọng, theo trang Unilad ngày 26 Tháng Mười.
Kế hoạch được đưa ra sau khi Liên Đoàn Giáo Viên Mỹ (AFT) khởi kiện Toà Bạch Ốc, cáo buộc Bộ Giáo Dục đã ngừng giải quyết hồ sơ trong các chương trình trả nợ linh hoạt dành cho người thu nhập thấp. Sau nhiều tháng đàm phán, ngày 17 Tháng Mười, AFT và Bộ Giáo Dục đã đạt được thỏa thuận khôi phục việc xóa nợ cho những người đủ điều kiện.
Thành viên tổ chức We the 45 Million tranh đấu huỷ nợ sinh viên. (Hình: Adam Bettcher/Getty Images for We The 45 Million)
Theo CNBC, trong khuôn khổ các chương trình Income-Contingent Repayment (ICR) và Pay As You Earn (PAYE), việc xóa nợ sinh viên lần này sẽ mang lại lợi ích cho hơn 2.5 triệu người.
Những người cho rằng mình đủ điều kiện có thể kiểm tra thông tin tại trang web Federal Student Aid, nhưng để tránh bị đánh thuế cho các khoản nợ được xóa, họ cần hành động sớm.
Trang web giải thích: “Trong một số trường hợp, bạn có thể được xóa, hủy hoặc miễn nghĩa vụ trả nợ sinh viên liên bang. Điều đó có nghĩa là bạn sẽ không phải hoàn trả toàn bộ hoặc một phần khoản vay.”
Bộ Giáo Dục cho biết, những người đủ điều kiện xóa nợ trong năm 2025 sẽ không phải nộp thuế liên bang cho khoản nợ được xóa, miễn là họ không thuộc chương trình SAVE (Saving on a Valuable Education) dưới thời Tổng Thống Joe Biden.
Hiện chương trình SAVE đang bị tòa án liên bang đình chỉ và sẽ bị bãi bỏ theo “Đạo Luật To Đẹp” (Big Beautiful Bill) của Tổng Thống Trump. Vì vậy, để bảo đảm khoản nợ được xóa vẫn miễn thuế, người vay được khuyến nghị chuyển sang chương trình ICR, PAYE hoặc IBR trước khi hết năm nay.
Nếu người vay bị từ chối chương trình IBR do thiếu bằng chứng về khó khăn tài chính, Bộ Giáo Dục khuyên nên nộp lại hồ sơ. Theo CNBC, hiện cơ quan này vẫn đang giải quyết tồn đọng hơn 1 triệu hồ sơ IDR, và chưa rõ việc đóng cửa chính phủ có làm chậm quá trình xét duyệt hay không.
Theo thỏa thuận, ngày người vay đủ điều kiện được xóa nợ trong các chương trình IBR, ICR gốc hoặc PAYE sẽ được tính là ngày có hiệu lực xóa nợ.
Tuy nhiên, dù không phải đóng thuế thu nhập liên bang, người vay vẫn có thể phải nộp thuế thu nhập tiểu bang tùy theo nơi cư trú. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị người vay nên kiểm tra kỹ thông tin cá nhân trên trang Federal Student Aid để hiểu rõ nghĩa vụ thuế của mình trước khi nộp đơn xóa nợ. (MPL) [kn]
LOS ANGELES, California (NV) – Toàn bộ các chuyến bay đến Phi Trường Quốc Tế Los Angeles (LAX) tối Thứ Sáu vừa qua bị tạm dừng do thiếu nhân viên kiểm soát không lưu, giữa lúc chính phủ liên bang vẫn đang đóng cửa khiến nhiều cơ sở của Cục Hàng Không Liên Bang (FAA) rơi vào tình trạng “thiếu hụt nghiêm trọng,” theo AP hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Mười.
Tình trạng này cũng gây trì hoãn chuyến bay tại Phoenix, Houston và San Diego, trong khi FAA cảnh báo các sân bay ở New York, Dallas và Philadelphia có thể chịu ảnh hưởng tương tự.
Hành khách mệt mỏi đợi chờ tại phi trường LAX. (Hình minh họa: David Swanson/AFP via Getty Images)
Theo dữ liệu từ FlightAware.com, số chuyến bay bị hoãn trên toàn quốc tăng vọt lên hơn 6,100 lượt hôm Thứ Năm, so với mức trung bình khoảng 4,000 những ngày trước.
Bộ Trưởng Giao Thông Sean Duffy cho biết nhiều nhân viên kiểm soát không lưu đang làm việc không lương và “mức độ căng thẳng là không thể chấp nhận được.” Ông cảnh báo tình hình sẽ trở nên tồi tệ hơn sau ngày trả lương tuần tới, khi nhân viên tiếp tục nhận “một tờ séc trống trơn.”
Một số học viên tại Học Viện Không Lưu ở Oklahoma City đã bỏ học giữa chừng, lo sợ tương lai nghề nghiệp không ổn định. Việc đào tạo kiểm soát viên kéo dài nhiều năm, nên tình trạng này có thể khiến FAA mất nhiều năm để phục hồi lực lượng.
Ông Nick Daniels, chủ tịch công đoàn kiểm soát không lưu nói rằng nhiều nhân viên phải làm thêm việc giao đồ ăn hoặc lái Uber để trang trải cuộc sống: “Khi những người điều hành bầu trời không được trả lương, họ không thể tập trung 100% — và điều đó khiến hệ thống kém an toàn hơn mỗi ngày.”
Các hãng hàng không và sân bay trên toàn quốc hiện đang mua bữa ăn và quyên góp thực phẩm giúp các kiểm soát viên cầm cự trong thời gian chính phủ tê liệt kéo dài. (MPL) [kn]
KUALA LUMPUR, Malaysia (NV) – Ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, được ghi nhận “có cuộc tiếp xúc ngắn” với Tổng Thống Donald Trump bên lề Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN diễn ra ở Kuala Lumpur, Malaysia, hôm 26 Tháng Mười.
Theo tờ Thanh Niên, ông Chính ngỏ lời mời ông Trump thăm Việt Nam, cũng như đề nghị phía Mỹ thu xếp cho chuyến thăm Washington của ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN.
Thủ Tướng Phạm Minh Chính (thứ 2, từ phải) bắt tay Tổng Thống Donald Trump (giữa) tại Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN hôm 26 Tháng Mười. (Hình: VINCENT THIAN/POOL/AFP via Getty Images)
Cùng ngày, tờ Tuổi Trẻ dẫn tin từ Bộ Công Thương Việt Nam cho biết, Hà Nội và Washington đã đồng ý công bố “Tuyên bố chung Việt-Mỹ về khuôn khổ Hiệp Định Thương Mại Đối Ứng, Công Bằng và Cân Bằng.”
Theo đó, hai nước Việt, Mỹ “sẽ cùng hợp tác trên tinh thần xây dựng để giải quyết mối quan tâm của cả hai bên liên quan đến các rào cản phi thuế quan.”
Các điều khoản chính của hiệp định nêu trên bao gồm: Việt Nam sẽ dành quyền tiếp cận thị trường ưu đãi cho gần như toàn bộ hàng xuất cảng nông nghiệp và công nghiệp của Mỹ.
Hoa Kỳ sẽ duy trì mức thuế đối ứng 20% như được quy định tại Sắc Lệnh Hành Pháp 14257 ngày 2 Tháng Tư, đã được sửa đổi, đối với hàng hóa xuất xứ từ Việt Nam, đồng thời sẽ xác định các sản phẩm trong danh mục nêu tại Phụ Lục III của Sắc Lệnh Hành Pháp 14356 ngày 5 Tháng Chín (“điều chỉnh thuế tiềm năng đối với các đối tác có định hướng tương đồng”) để được hưởng mức thuế đối ứng 0%.
Ông Phạm Minh Chính (trái), thủ tướng Việt Nam, và Tổng Thống Donald Trump tại Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN. (Hình: Chính Phủ)
Đề cập về các thỏa thuận thương mại gần đây giữa các doanh nghiệp Việt, Mỹ, tờ Tuổi Trẻ cho biết, hãng hàng không Vietnam Airlines đã ký hợp đồng mua 50 phi cơ của hãng Boeing với tổng trị giá $8 tỷ.
Cùng lúc, các doanh nghiệp khác của Việt Nam đã ký kết 20 biên bản ghi nhớ với đối tác Mỹ về việc mua các mặt hàng nông sản với tổng trị giá $2.9 tỷ.
Ngoài ra, hai nước Việt, Mỹ được cho là “sẽ hợp tác trên tinh thần xây dựng nhằm nỗ lực giải quyết mối quan tâm của cả hai bên liên quan đến các rào cản phi thuế quan ảnh hưởng đến thương mại song phương trong các lĩnh vực ưu tiên.”
Dự kiến trong vài tuần tới, Mỹ và Việt Nam sẽ tiếp tục trao đổi để hoàn tất nội dung Hiệp Định Thương Mại Đối Ứng, Công Bằng và Cân Bằng, chuẩn bị cho việc ký kết và tiến hành các thủ tục nội bộ cần thiết để hiệp định chính thức có hiệu lực.
Tổng Thống Donald Trump chụp hình chung với các nguyên thủ của các quốc gia Đông Nam Á tại Hội Nghị Thượng Đỉnh ASEAN ở Kuala Lumpur. (Hình: ANDREW CABALLERO-REYNOLDS/AFP via Getty Images)
Theo một bản tin của hãng Reuters hôm 26 Tháng Mười, Việt-Mỹ đã đồng ý về khuôn khổ cho một thỏa thuận liên quan Hiệp Định Thương Mại Đối Ứng, Công Bằng và Cân Bằng.
Thỏa thuận này “sẽ mang lại cho các nhà xuất cảng của cả hai nước khả năng tiếp cận thị trường của nhau chưa từng có,” theo tuyên bố chung do Tòa Bạch Ốc công bố.
Hồi năm ngoái, Việt Nam đạt thặng dư thương mại $123 tỷ với Hoa Kỳ, và đây là thị trường xuất cảng lớn nhất của Việt Nam. (N.H.K) [kn]
GIA LAI, Việt Nam (NV) – Nghi can Võ Minh Tùng, 47 tuổi, giám đốc chi nhánh Cà Phê Thành Khôi thuộc công ty Nguyên Phát Gia Lai, bị bắt với cáo buộc dùng hạt đậu nành và các phụ gia khác để sản xuất hàng tấn cà phê giả.
Theo báo Tuổi Trẻ và Gia Lai hôm 26 Tháng Mười, nghi can Tùng bị khép tội “sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm.”
Tang vật là hàng trăm gói cà phê chuẩn bị bán ra thị trường cùng hàng ngàn kg cà phê đã rang và pha trộn. (Hình: Công An Gia Lai)
Cùng với vụ bắt giữ nghi can, nhà chức trách tịch thu nhiều tang vật, máy móc, nguyên liệu và tài liệu liên quan đến hoạt động sản xuất, buôn bán cà phê bột của công ty Nguyên Phát Gia Lai.
Trong đó có 300 kg cà phê thành phẩm mang nhãn hiệu Thành Khôi, 900 kg cà phê nhân, 4,000 kg cà phê bột đã rang, xay, trộn chờ đóng gói.
Ngoài ra là 4.5 tấn nguyên liệu, phụ liệu dùng trong sản xuất cà phê, gồm hương liệu, dầu bơ, phụ gia, hạt đậu nành và chất tạo màu.
Kết quả xét nghiệm cho thấy cà phê Thành Khôi có hàm lượng cà phê chỉ 65%, phần còn lại là phụ gia và đậu nành.
Đáng nói, vụ bắt giữ nghi can Võ Minh Tùng xảy ra tại Gia Lai, nơi được coi là thủ phủ cà phê tại Tây Nguyên và cà phê cũng là “mặt hàng xuất cảng chủ lực” của tỉnh này.
Hồi đầu tháng này, báo Gia Lai dẫn nguồn Sở Công Thương tỉnh này cho biết, trong chín tháng qua, tình hình xuất cảng cà phê của Gia Lai có nhiều tín hiệu tích cực, với kim ngạch xuất cảng đạt hơn $975 triệu.
Đây là lần đầu tiên xuất cảng cà phê của Gia Lai tiến sát mốc $1 tỷ.
Trong một vụ bắt giữ tương tự, theo báo VNExpress hồi đầu Tháng Sáu, Công An Tỉnh Phú Yên trước đây, khởi tố, cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bị can Đặng Thị Hòa Hiệp, 53 tuổi, chủ cơ sở sản xuất cà phê Dạ Thảo, để điều tra về tội “sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm.”
Cùng lúc, cơ quan điều tra đã khám xét nơi ở của bị can Hòa Hiệp, cũng là cơ sở sản xuất của doanh nghiệp tư nhân Đại Chúng-Dạ Thảo tại thị trấn Phú Thứ, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên, nay thuộc Đắk Lắk.
Tại cơ sở kinh doanh cà phê hiệu Dạ Thảo, nhà chức trách phát giác hơn 6,800 túi cà phê bột, với tổng trọng lượng 3.45 tấn, một xe vận tải cùng nhiều thiết bị sản xuất, đóng gói và các thùng chứa chất phụ gia phục vụ việc chế biến cà phê.
Nghi can Võ Minh Tùng, giám đốc chi nhánh Cà Phê Thành Khôi thuộc công ty Nguyên Phát Gia Lai, lúc bị bắt. (Hình: Công An Gia Lai)
Sau khi thu thập chứng cứ và trưng cầu giám định, công an xác định từ Tháng Mười Hai, 2024 đến Tháng Tư, doanh nghiệp của bị cáo Hiệp đã điều chỉnh công thức sản xuất, giảm hàm lượng cafein trong sản phẩm cà phê bột Dạ Thảo, “không đúng với phẩm chất đã công bố.”
Tổng số lượng cà phê mà doanh nghiệp này sản xuất trong thời gian trên là hơn 21 tấn, tương đương hơn 42,000 sản phẩm. Trong đó, 17.6 tấn đã đưa ra thị trường, thu về số tiền gần 1.3 tỷ đồng ($49,913). Số hàng còn lại đã bị cơ quan hữu trách thu giữ.
Bị can Hiệp thừa nhận tội và cho biết nguyên nhân giảm hàm lượng cafein là do “giá nguyên liệu cà phê nhân đầu vào tăng cao.”
Nữ bị can sau đó tự nguyện nộp 590 triệu đồng ($22,653) để “khắc phục hậu quả” nhằm được nhẹ tội khi ra tòa. (N.H.K) [kn]
ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận vụ bà PTTS, 55 tuổi, ở phường Quảng Phú, thành phố Đà Nẵng, bị gió cuốn rơi xuống vực thiệt mạng trong lúc chạy xe đi bán cá khi trời mưa to.
Theo tờ Tuổi Trẻ, vào lúc 4 giờ sáng hôm 26 Tháng Mười, bà S. chạy xe gắn máy chở cá ra khỏi nhà, hướng đến chợ Tam Kỳ như mọi ngày.
Hiện trường vụ việc tại vực bên dưới cầu Kỳ Phú 2 ở thành phố Đà Nẵng. (Hình: Tuổi Trẻ)
Khi chạy gần đến cầu Kỳ Phú 2, mưa to kèm gió lớn đã khiến bà S. lao xe gắn máy xuống vực sâu ở đầu cầu. Thời điểm đó đang mưa rất to nên đoạn đường này vắng người qua lại.
Đến 9 giờ cùng ngày, một số người dân ở gần cầu Kỳ Phú 2 tình cờ phát giác thì bà S. đã thiệt mạng. Công an sau đó xuất hiện và khám nghiệm hiện trường.
Vụ việc được camera an ninh trên đường ghi lại cho thấy người phụ nữ tự gây tai nạn nên gia đình không yêu cầu điều tra, có nguyện vọng nhận thi thể về lo hậu sự.
Sự việc diễn ra trong lúc nhiều khu vực ở miền núi Đà Nẵng, thuộc tỉnh Quảng Nam trước sáp nhập, có mưa rất to, gây sạt lở nghiêm trọng và lũ quét.
Bản tin cho biết thêm, xã Trà Liên, huyện Bắc Trà My trước đây, bị cô lập do sạt lở và nước dâng ngập các cầu nối khu vực này với các xã khác.
Tại xã Trà Leng gần đó, do các tuyến đường bị sạt lở nghiêm trọng, chính quyền địa phuong đã di tản 163 người bị ảnh hưởng đến nơi an toàn.
Theo trung tâm Dự Báo Khí Tượng Thủy Văn Quốc Gia, từ ngày 26-28 Tháng Mười, các khu vực từ Huế, Đà Nẵng đến Quảng Ngãi có mưa to đến rất to như Vườn Quốc Gia Bạch Mã (Huế) 152 mm, Trà Dơn (Đà Nẵng) 337 mm, Trà Thanh (Quảng Ngãi) 293 mm…
Những người hiếu kỳ tụ tập trên cầu Kỳ Phú 2. (Hình: Tuổi Trẻ)
Lượng mưa to ở khu vực này còn có khả năng kéo dài đến hết Tháng Mười.
Ông Nguyễn Tiến Kiên, giới chức của cơ quan nêu trên, cảnh báo, từ nay đến 29 Tháng Mười, trên các sông ở tỉnh Quảng Trị, Quảng Ngãi và thành phố Đà Nẵng sẽ xuất hiện một đợt lũ.
Bên cạnh đó, các tỉnh từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi có nguy cơ cao xảy ra ngập lụt, lũ quét trên các sông, suối và sạt lở đất trên các sườn dốc. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội dấy lên nhiều bàn tán xoay quanh một câu đố liên quan đến loại trái cây đặc sản Hưng Yên trong buổi chung kết cuộc thi “Đường Lên Đỉnh Olympia” phát sóng trực tiếp trên kênh VTV3 của đài Truyền Hình Việt Nam hôm 26 Tháng Mười.
Trong hình chụp màn hình lan truyền trên Facebook hôm 26 Tháng Mười, bốn thí sinh tranh chức vô địch phải trả lời câu hỏi: “Thể hiện kinh nghiệm dự báo thiên tai, dân gian Việt Nam có câu: ‘Được mùa…, hạn nước lên.’ Loại quả nào thuộc họ bồ hòn được nhắc đến trong câu trên?”
Câu đố trong buổi chung kết cuộc thi “Đường Lên Đỉnh Olympia” phát sóng trực tiếp trên kênh VTV3 hôm 26 Tháng Mười. (Hình: Chụp qua màn hình)
Câu trả lời đúng là “Được mùa nhãn, hạn nước lên.”
Báo Nhân Dân hồi năm 2018 từng đăng bài giải thích về câu này: “Vẫn nhớ câu chuyện xưa, mỗi năm thấy nhãn được mùa, cư dân đồng bằng Bắc Bộ bảo nhau, thế nào nước cũng tràn đê sông Cái. Cũng vẫn nhớ rằng, trong số mấy loại giặc thủy, hỏa, đạo tặc… không tự nhiên mà thủy được đưa lên hàng đầu. Và cho tới thời điểm này, thực tế đã cho thấy, dù đã tìm nhiều cách đối phó, thủy tặc vẫn luôn đem lại những hậu quả nặng nề, đau đớn và mất mát nhiều nhất.”
Do tỉnh Hưng Yên được coi là thủ phủ của nhãn lồng, nhiều Facebooker lâu nay thường mượn hai chữ “nhãn lồng” để ám chỉ ông Tô Lâm, tổng bí thư CSVN, người có quê ở Hưng Yên.
Một số ý kiến suy đoán rằng người sắp đặt để chương trình “Đường Lên Đỉnh Olympia” ra câu hỏi nêu trên có thể thuộc phe quân đội, để cà khịa chuyện ông Tô Lâm giành ghế tổng bí thư là liên tiếp xảy ra các cơn bão, trận lụt gây nhiều thiệt hại nhân mạng và của cải cho các tỉnh miền Bắc.
Việc chương trình này được phát sóng trực tiếp trên toàn quốc có thể khiến nhiều người nghi ngờ khả năng ông Tô Lâm “đang gặp hạn” trước Đại Hội Đảng 14.
Gần nửa tháng trước, ông Tô Lâm, người kiêm bí thư Quân Ủy Trung Ương, được nhìn thấy “giận tím mặt” tại buổi lễ kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống lực lượng vũ trang Quân Khu 4 tổ chức ở tỉnh Nghệ An hôm 12 Tháng Mười, khi người dẫn chương trình (MC) đọc nhầm rằng ông Phan Văn Giang, bộ trưởng Quốc Phòng, là bí thư Quân Ủy Trung Ương.
Quân Khu 4 bao gồm sáu tỉnh miền Trung gồm Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên-Huế.
Nhãn lồng Hưng Yên. (Hình: Bích Hà/Báo Lao Động)
Tại sự kiện được phát trực tiếp trên kênh VTV1, ông Tô Lâm đến phát biểu chỉ đạo và trao huân chương Hồ Chí Minh cho Quân Khu 4.
Sự nhầm lẫn nêu trên xảy ra trong phần giới thiệu quan khách mở đầu buổi lễ. Khi đó, ông Tô Lâm, đang ngồi hàng ghế đầu, được nhìn thấy mặt bỗng nhiên tối sầm lại.
Bí thư Quân Ủy Trung Ương là chức danh người đứng đầu Quân Ủy Trung Ương của đảng CSVN trong Quân Đội Việt Nam. Đây là chức danh lãnh đạo tối cao của Quân Đội Việt Nam.
Kênh VTV1 sau đó được ghi nhận ẩn chương trình phát trực tiếp trên trang web.
Sự nhầm lẫn xảy ra trong lúc MC cầm giấy đọc giới thiệu quan khách khiến một số Facebooker nói rằng không chắc đây là vụ “đọc nhầm” hay “cố ý hạ bệ tổng bí thư.” (N.H.K) [kn]
