WASHINGTON, DC (AP) – Các sắc lệnh vừa được Tổng Thống Donald Trump ban hành, theo đó, siết chặt an ninh biên giới và ý định giới hạn số người tị nạn được nhận vào Mỹ, đánh dấu sự từ bỏ các nỗ lực có từ nhiều năm nay của Washington nhằm đưa ra một thỏa thuận thay đổi luật di trú.
“Chúng ta không cần có luật mới,” ông Trump cho hay hôm Thứ Tư khi phát biểu tại Bộ Nội An. “Chúng ta sẽ tiến hành các nỗ lực của mình trong khuôn khổ luật pháp và cơ cấu hiện nay.”
Điều chính yếu trong các biện pháp Tổng Thống Trump ký ban hành là khởi sự tiến trình xây bức tường dọc theo biên giới Mỹ-Mexico.
Ông cũng ra lệnh ngưng cung cấp các khoản tiền trợ cấp của chính phủ liên bang cho những thành phố tự nhận là nơi “trú ẩn an toàn” cho di dân bất hợp pháp và gia tăng số nhân viên Sở Di Trú và Biên Phòng, một điều tùy thuộc vào khả năng chuẩn chi tài chánh của Quốc Hội.
Trong tuần này, ông Trump cũng dự trù sẽ tạm ngưng việc cho người tị nạn vào Mỹ và cấm vô hạn định những người từ Syria muốn vào quốc gia này.
Nhiều phần ông Trump sẽ ký sắc lệnh theo đó ngưng cấp visa cho những người đến từ các quốc gia có đa số dân theo Hồi Giáo, như Iran, Iraq, Libya, Somalia, Sudan, Syria và Yemen, trong ít nhất 30 ngày.
Hôm Thứ Năm, ông Trump sẽ quay trở lại lãnh vực kinh tế, ký một thông báo cho Quốc Hội hay rằng ông khởi sự các cuộc đàm phán song phương với phần lớn các quốc gia từng ký vào thoả thuận TPP.
Hôm Thứ Hai, Tổng Thống Trump loan báo việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận này, với lý do gây thiệt hại cho giới công nhân Mỹ.
Các “thành phố ẩn náu” bất chấp đe dọa cắt tài trợ của tổng thống Trump
Từ nhiều năm qua, các nhà lập pháp ở cả hai đảng từng cùng nhau thương thảo để thông qua được một luật di trú theo đó cho những người đang sinh sống bất hợp pháp ở Mỹ một hình thức pháp lý nào đó, với lần gần đây nhất là vào năm 2013.
Do sức mạnh chính trị của người thiểu số Hispanic (nói tiếng Tây Ban Nha) đang ngày càng tăng lên, phía đảng Cộng Hoà từng lo ngại rằng sự chống đối của nhóm này sẽ gây nhiều cản trở cho khả năng đảng lấy lại được Tòa Bạch Ốc.
Tuy nhiên, chiến thắng của ông Trump, với lập trường di trú vô cùng cứng rắn, khiến quan điểm này phải được xét lại.
Việc ông Trump trừng phạt các thành phố không chịu cộng tác với giới chức di trú liên bang có thể khiến các nơi này bị mất đi hàng triệu đô la mỗi năm.
Tuy nhiên, chính phủ liên bang có thể gặp các thử thách lớn lao về pháp lý với các cuộc tranh tụng kéo dài. (V.Giang)
DES MOINES, Iowa (NV) – Các thành phần lãnh đạo bộ lạc thổ dân Mỹ cho hay quyết định của Tổng Thống Donald Trump nhằm đẩy mạnh việc xây dựng hai đường ống dẫn dầu gây nhiều tranh cãi sẽ gây ra sự tàn phá môi trường trên cả nước.
“Ðiều này cho thấy ông tổng thống này không tìm cách làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại mà chỉ làm cho nó tệ hại trở lại,” theo lời ông Dave Archarmbault II, người đứng đầu bộ lạc Standing Rock Sioux hôm Thứ Tư, theo bản tin của tờ báo The Des Moines Register ở Iowa.
Ông Archarmbault cũng cáo buộc là ông Trump một lần nữa tìm cách chà đạp người thổ dân Mỹ.
Hôm Thứ Ba, Tổng Thống Trump ký một loạt các sắc lệnh tái phục hồi việc xây đường ống dẫn dầu Keystone XL và hoàn tất đường ống Dakota Access, hai dự án bị thành phần bảo vệ môi trường và các bộ lạc mạnh mẽ phản đối.
Một sắc lệnh đòi phải nhanh chóng hoàn tất hoặc ngưng hoàn toàn cuộc duyệt xét về ảnh hưởng môi sinh mà chính phủ Obama ra lệnh thi hành đối với kế hoạch xây đường ống Dakota Access hồi Tháng Mười Hai vừa qua.
Ðường ống dài 1,172 dặm (khoảng 1,875 km) này sẽ dẫn dầu thô từ North Dakota về Pakota, Illinois.
Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 26 tháng 1 năm 2017
Bộ lạc Standing Rock Sioux từng hướng dẫn cuộc phản đối chống đường ống Dakota Access, và ông Archambault hôm Thứ Tư nói rằng điều này sẽ được tiếp tục.
Ông cũng cho hay Tổng Thống Trump sẽ không bận tâm về các cuộc biểu tình ở nơi xa nên có thể họ sẽ kéo về Washington, DC. (V.Giang)
Theo tin của CNN, các sắc lệnh vừa được Tổng Thống Donald Trump ban hành, theo đó xiết chặt an ninh biên giới và ý định giới hạn số người tị nạn được nhận vào Mỹ, đánh dấu sự từ bỏ các nỗ lực có từ nhiều năm nay của Washington nhằm đưa ra một thoả thuận thay đổi luật di trú.
Theo tin của báo Thanh Niên, Bộ Tài nguyên-Môi trường vừa công bố kết quả xử lý cán bộ liên quan đến vụ thảm họa ô nhiễm biển 4 tỉnh miền Trung do Formosa gây ra, song không nêu tên cụ thể.
Các chính trị gia ở New York, Seattle và các nơi tự nhận là “thành phố ẩn náu, tức là sanctuary cities” hiện đang có biện pháp bảo vệ di dân bất hợp pháp. Các thành phố này tuyên bố rằng họ sẽ không để bị đe doạ bởi quyết định cắt hàng triệu đô la tiền trợ cấp của chính phủ liên bang do Tổng Thống Donald Trump đưa ra.
(cnbc.com) – Con số những quảng cáo nhà bán lại sụt giảm vào cuối năm 2016, xuống tới mức thấp nhất kể từ năm 1999, theo Hiệp Hội Ðịa Ốc Toàn Quốc (NAR). Chỉ có 1.65 triệu căn nhà được rao bán vào cuối Tháng Mười Hai, một con số mà với nhịp độ mua bán hiện nay, chỉ cần khoảng 3 tháng rưỡi là hết. Một thị trường cân bằng bình thường có một số cung đủ cung cấp trong 6 tháng.
Theo bà Nela Richardson, kinh tế gia trưởng tại công ty địa ốc Redfin, yếu tố vắng mặt duy nhất là nhà được rao bán để thỏa mãn nhu cầu, bởi vì giản dị hiện giờ không có nhiều nhà được cung cấp cho người mua.
Tại vài thị trường địa phương, tình hình còn bi đát hơn. Con số những cộng đồng với số cung chưa tới 3 tháng gia tăng từ khoảng 13% lên tới hơn 20% trong năm ngoái, theo một cuộc khảo sát của Proteck Valuation Services, một công ty phân tích và đánh giá bất động sản. Thí dụ, tại Dallas, số nhà bán sụt giảm gần 41% từ Tháng Mười Hai 2015 tới Tháng Mười Hai 2016.
Ðiều này có nghĩa có sự cạnh tranh gay gắt để mua nhà, với những người mua có thể hành động nhanh chóng và đặt ra ít rủi ro cho người bán sẽ nắm ưu thế. Những người mua “được ưu đãi” này sẽ bao gồm những người đã được chấp thuận trước để vay một món thế chấp, những người với những món tiền mặt lớn để đặt cọc và những người không đặt ra những trường hợp dự phòng (như vụ mua nhà của họ tùy thuộc vào việc họ có bán được căn nhà cũ của họ hay không).
Sự thiếu hụt đang bị thúc đẩy bởi nhu cầu gia tăng và việc xây dựng nhà yếu kém. Loại nhà biệt lập dành cho những người khởi sự làm chủ tiếp tục tăng, nhưng rất chậm chạp mỗi tháng. Những nhà xây dựng vẫn đang hoạt động ở mức độ thấp hơn mức bình thường rất nhiều.
Tỉ lệ sở hữu nhà hiện ở một mức thấp trong 50 năm nay, và có thể tiếp tục ở mức này, theo ông Lawrence Yun, kinh tế gia trưởng tại NAR. Thế hệ trẻ nhưng thuộc thành phần lớn tuổi hơn cuối cùng đang hướng tới việc sở hữu nhà, nhưng không tìm được nhà trong các khu phố của họ ngoại trừ sự bất mãn.
Số cung eo hẹp đang đẩy giá nhà vượt quá mức cao nhất tại vài thị trường và vượt quá xa sự phát triển tiền lương trên toàn quốc. Lãi suất thế chấp ở mức thấp lịch sử trong năm 2016, giúp bù lại giá nhà cao hơn, nhưng trường hợp đó sẽ không xẩy ra trong năm nay. Lãi suất đã tăng đáng kể sau cuộc bầu cử và được dự đoán sẽ tiếp tục cao nữa.
Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 26 tháng 1 năm 2017
Những người mua nhà lần đầu tiếp tục chiếm không tới một phần ba thị trường mua bán nhà. Trên lịch sử tỉ lệ thường ở mức 40%.
Giữa lúc lãi suất tăng, những người đủ điều kiện vay tiền ít đi vì mức nợ nần trên lợi tức khó khăn mà những nhà cho vay đòi hỏi. Chính phủ mới đã đình chỉ sự cắt giảm về lệ phí bảo hiểm thế chấp mà chính phủ Obama đã đặt ra vào phút chót trước khi mãn nhiệm. Sự cắt giảm đáng lẽ có thể mở rộng thị trường để có thêm người mua nhà.
Theo ông Yun, số nhà bán bị kềm hãm tại nhiều vùng và tiền thuê leo thang, giá nhà và lãi suất thế chấp có nghĩa tình trạng sẽ không dễ dàng hơn chút nào đối với một người mua nhà lần đầu trong năm 2017. (n.n.)
(latimes.com) – Giá nhà tại Nam California tăng vọt trong Tháng Mười Hai năm ngoái, đạt tới mức cao nhất trong hơn 9 năm nay.
Nền kinh tế đang cải thiện và tình trạng thiếu nhà bán đã thúc đẩy giá nhà tăng 6.8% so với một năm trước, theo các dữ kiện của xí nghiệp địa ốc CoreLogic hôm Thứ Ba. Giá ở giữa của Tháng Mười Hai là $470,000, tăng 1.1% so với một tháng trước.
Tại Los Angeles County, giá ở giữa trong tháng trước đã leo thang 4% so với một năm trước, lên tới $520,000; tại Orange County, tăng 5.3%, lên tới $665,000; tại Ventura County, tăng 5.9%, lên tới $519,000; tại San Bernardino County, tăng 8.7%, lên tới $299,000; tại Riverside County, tăng 8%, lên tới $345,750; và tại San Diego County, tăng 4.2%, lên tới $495,000.
Sự gia tăng trong giá ở giữa tại sáu quận vào tháng trước đã diễn ra sau khi giá cả phần lớn không thay đổi kể từ Tháng Sáu năm ngoái, khi giá ở giữa trong vùng lên tới $465,000 – đó là giá cao nhất trong chín năm vào thời điểm đó.
Nhiều kinh tế gia đã dự đoán giá cả sẽ tiếp tục tăng trong năm nay, nhưng không nhiều như chúng đã tăng trong những năm vừa qua. Ðó là vì lợi tức đã không bắt kịp giá nhà trong một thị trường nhà đất nóng bỏng và lãi suất thế chấp tăng kể từ sau cuộc bầu cử tổng thống vào Tháng Mười Một. Lãi suất trung bình đối với một món vay cố định 30 năm là 4.09% vào tuần trước, tăng từ 3.54% vào tuần lễ trước cuộc bầu cử.
Liệu giá nhà còn thay đổi nữa hay không là điều còn phải chờ xem. Sự phát triển việc làm được coi như mạnh tại California, và số nhà bán trên thị trường ít ỏi – đó là hai yếu tố chính làm tăng giá nhà.
Trong Tháng Mười Hai, các dữ kiện của Hiệp Hội Ðịa Ốc California (CAR) cho thấy số cung nhà bán trên thị trường chỉ lên tới 2.6 tháng ở các quận Los Angeles và Orange – có nghĩa sẽ không còn nhà để bán sau 2.6 tháng nếu những vụ mua bán tiếp tục ở nhịp độ hiện nay và không có nhà nào khác được đưa vào thị trường.
Các nhà địa ốc coi một số cung đủ cung cấp từ 6 đến 7 tháng là một thị trường không ưu đãi người bán cũng như người mua.
Lãi suất thế chấp tăng, trong khi làm cho việc mua nhà tốn kém hơn, cũng có thể tạo thêm nhu cầu nếu người ta vội vã hoàn tất thỏa thuận vay tiền trước khi lãi suất tăng lên nữa.
Mời độc giả xem Điểm tin buổi sáng Thứ Năm, ngày 26 tháng 1 năm 2017
Vào lúc này, điều đó có vẻ như không ồ ạt diễn ra.
CoreLogic báo cáo những vụ mua bán sụt giảm 2.9% vào tháng trước so với Tháng Mười Hai năm 2015.
Phân tích gia Andrew LePage tại CoreLogic nói một phần lớn sự sụt giảm đó là do những quy định cho vay mới của liên bang bắt đầu có hiệu lực vào mùa Thu năm 2015 và đã thúc đẩy nhiều vụ mua bán đáng lẽ hoàn tất trong Tháng Mười Một năm đó được kéo dài tới tháng sau.
Con số những vụ mua bán được ghi nhận trong Tháng Mười Hai năm 2015 đã cao một cách giả tạo.
Ðối với trọn năm 2016, những vụ mua bán trên toàn vùng tăng 2.1% so với năm 2015 – với mức tăng mạnh nhất tại những quận có giá nhà tương đối rẻ là Riverside và San Bernardino.
Theo Hiệp Hội Ðịa Ốc Toàn Quốc, trên khắp Hoa Kỳ, những vụ mua bán nhà trước đó có chủ đã sụt giảm 2.8% trong Tháng Mười Hai so với Tháng Mười Một sau khi điều chỉnh sự trồi sụt theo mùa. Tuy nhiên, những vụ mua bán cho trọn năm vẫn tốt nhất kể từ năm 2006. (n.n.)
MEXICO CITY, Mexico (NV) – Tổng thống Mexico hôm Thứ Năm loan báo hủy bỏ cuộc họp với Tổng Thống Mỹ Donald Trump vì các bản tweet của ông Trump đòi Mexico phải trả chi phí việc xây bức tường giữa hai quốc gia, làm trầm trọng thêm cuộc đối đầu và đe dọa nỗ lực cứu vãn mối quan hệ thương mại của Mexico với Mỹ.
Tuy nhiên, Tòa Bạch Ốc có thái độ để ngỏ cho khả năng hòa giải tương lai.
Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, ông Sean Spicer, cho hay Mỹ vẫn giữ các mối liên lạc với Mexico và chờ đợi việc sắp xếp một cuộc gặp gỡ khác.
Vào sáng sớm ngày Thứ Năm, trên Twitter, ông Trump nói rằng tổng thống Mexico nên hủy bỏ chuyến đi tới Washington nếu Mexico từ chối không chịu trả chi phí cho việc xây bức tường dọc theo biên giới hai nước, vốn theo ông Trump sẽ ngăn không cho di dân bất hợp pháp tràn vào Mỹ.
Phía Mexico từ lâu nay vẫn khẳng định rằng họ sẽ không trả số tiền này.
Cũng trên Twitter, Tổng Thống Enrique Pena Nieto của Mexico đáp trả ông Trump, nói rằng: “Chúng tôi thông báo với Tòa Bạch Ốc rằng tôi sẽ không tham dự cuộc họp như dự trù với tổng thống Mỹ. Mexico tái xác định lập trường mong muốn làm việc với Mỹ để đạt thỏa thuận có lợi cho cả hai quốc gia.”
Ông Trump hôm Thứ Tư ký sắc lệnh khởi sự tiến trình xây tường, trong cùng ngày ngoại trưởng Mexico có cuộc họp với các phụ tá của ông Trump tại Tòa Bạch Ốc nhằm hàn gắn mối quan hệ.
Tổng thống Donald Trump thay đổi hoàn toàn chính sách di trú Mỹ
Thành phần lãnh đạo đảng Cộng Hòa tại Quốc Hội Mỹ hôm Thứ Năm nói rằng họ đang chuẩn bị ngân sách cho việc xây tường, vốn có thể tốn từ $12 tỷ đến $15 tỷ.
Ông Trump, trong một cuộc phỏng vấn dành cho hệ thống ABC News tối Thứ Tư, nói rằng trước sau gì Mexico cũng phải bồi hoàn số tiền này.
Sáng Thứ Năm, Tòa Bạch Ốc cho biết đang xem xét việc tăng thuế nhập cảng của Mexico lên 20% để lấy tiền xây tường. Đến buổi trưa, Tòa Bạch Ốc rút lại đề nghị này. (V.Giang)
Chúng ta mừng Tết Nguyên Đán như thế nào cho phù hợp với đời sống
hôm nay? Làm sao để tránh các tệ nạn, rượu chè, cờ bạc, biếu xén, đút lót.. lãng phí tiền bạc và thời gian, trong khi dất nước còn nghèo đói, nợ nần
Chúng ta mừng Tết Nguyên Đán như thế nào cho phù hợp với đời sống
hôm nay? Làm sao để tránh các tệ nạn, rượu chè, cờ bạc, biếu xén, đút lót.. lãng phí tiền bạc và thời gian, trong khi dất nước còn nghèo đói, nợ nần
Each year, the Vietnam government spends more (about $ 1.1 billion) to treat tobacco-related diseases. Meanwhile, people spend (about $ 1 billion) to buy cigarettes in the same time frame. According to Health Ministry statistics, Vietnam is among 15 countries with the most smokers in the world.
Two female drug lords in Ninh Binh split 45 kg of narcotics and 30 blocks of heroin in to two duffle bags to be sold to the public. On 25 January, police Nam Dinh province held a press conference to announce they had discovered narcotics line, the largest ever in this province.
Vietnam said on Thursday it would punish four officials over one of its worst environmental disasters, caused by a unit of Taiwan conglomerate Formosa Plastics, in the first action against government officials ten months after the accident.
the Committee to Protect Journalists said today that Vietnamese authorities should unconditionally release videographer Nguyen Van Hoa and blogger Tran Thi Nga. Shawn Crispin, CPJ’s senior Southeast Asia representative said QUOTE “Vietnam should stop treating journalists like criminals. Nguyen Van Hoa and Tran Thi Nga should be freed immediately, and without charge.” End quote.
Từ lô tô ở miền Tây đến bài chòi ở xứ Quảng, những trò chơi dân gian này trở thành một phần không thể thiếu trong những ngày Tết, nhất là những năm mà phương tiện giải trí gần như thiếu vắng, người dân quê chẳng có gì để giải khuây. Cả lô tô lẫn bài chòi đều dựa trên những câu hát dân gian, ca dao nên vừa có tính bình dân, tiếu lâm vừa mang lại không khí lễ hội đầu năm.
“Là cờ ra con mấy…” ở miền Tây
Người ta không biết lô tô có từ bao giờ và bắt nguồn từ đâu. Nhưng miền Tây, tức đồng bằng sông Cửu Long, những năm 1980 có thể xem là thời thịnh hành của các đoàn hội chợ, lô tô từ thành phố về dựng rạp ở bãi đất trống gần chợ, treo cờ, bắc loa thu hút đám đông trong những ngày Tết.
Khoảng từ hôm hai mươi Tết đến rằm Tháng Giêng, cả vùng sông nước yên ả bỗng nhiên rộn rã bởi ánh đèn được thắp sáng từ máy phát điện, những tiếng rao lô tô phát ra từ loa rất náo nhiệt. Ðó cũng là dịp mà những đứa trẻ quê có được một chút không khí thành thị vào những ngày đầu Xuân.
Các con số bàn cờ lô tô.
Ðêm giao thừa và những ngày sau đó, đoàn hội chợ hoạt động hết công suất. Từ chiều tối, những lời mời chào được phát loa liên tục, kèm những điệu nhạc rộn ràng của chiếc guitar điện. Trong hội chợ có nhiều trò chơi, nhưng lô tô là trò chính, thu hút nhiều người chơi nhất. Trong khi chờ đợi trò lô tô mở, khách du Xuân có thể chơi bầu cua, bắn súng hơi, ném bóng, thảy vòng… Nhưng những trò này thường dừng lại để nhường cho trò lô tô một khi tiếng loa phát lên:
“Ði đâu mà vội mà vàng Dừng chân ghé lại gian hàng lô tô Lô tô lô tô, quý thầy quý cô Ðừng bận tâm suy nghĩ, hãy nghe cho kỹ nè…”
Có lẽ người ta thích chơi lô tô không phải vì yếu tố thắng thua, mà là dịp tiêu khiển, để nghe và bật cười với những lời rao con số… Người gọi lô tô có năng khiếu ứng khẩu thành thơ, mỗi người một kiểu, khiến đám đông cảm thấy hồi hộp và tự đoán con số nào sẽ ra tiếp theo.
Một gian hàng giải trí thường đi kèm với trò lô tô trong dịp Tết.
Những gì thuộc về văn hóa bình dân đều có thể trở thành câu kêu lô tô, gồm cả đờn ca tài tử, vọng cổ, câu hát dân gian, lời ru, bài hát nhạc vàng cho đến ca dao tục ngữ, văn thơ. Chẳng hạn:
“Bá Nha là bạn Tử Kỳ, tình bạn cố tri Tử Kỳ đã chết Ðâu còn tri kỷ, đâu nữa cung đàn Nên ông ngỡ ngàng, ôm đàn mà bẻ gãy Là con số bảy Con số bảy, rồi là cờ ra con mấy, con mấy cờ ra…”
Một đoàn hội chợ có thu hút được nhiều người đến chơi hay không là do cái tài và cái duyên của người rao lô tô.
Người rao lô tô gần như là một “nghệ nhân” với lối rao đặc trưng và ngẫu hứng của từng người. Họ có khả năng gây tò mò khi cùng một con số nhưng có nhiều cách gọi khác nhau.
“Trúc xinh trúc mọc bờ mương Em xinh em đứng bên đường cũng xinh Trúc xinh trúc mọc đầu đình Em xinh em đứng dưới sình cũng xinh… là con số chín.”
“Bài chòi và lô tô không chỉ là môn giải trí đơn thuần mà còn đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa của người dân Việt, qua đó góp phần lưu truyền và gìn giữ những tục ngữ, ca dao, bài vè – được xem là những di sản văn học dân gian của dân tộc – khỏi bị mai một,” cố Giáo Sư Trần Văn Khê.
Và cũng con số này, có người lại rao:
“Bên sông Tả Giang có một mình nàng Lập đàn nghinh phu là nàng Lưu Kim Ðính… là con số chín”
Ngày trước, mỗi lần có đoàn hội chợ về quê, cũng là cái cớ để trai gái xin gia đình đi chơi. Tuy nhiên, cũng có gia đình tổ chức chơi lô tô với những người trong xóm vì e ngại cho con đến hội chợ đông người. Trải manh chiếu ở hiên nhà, họ vừa kêu lô tô vừa ăn bánh mứt với hàng xóm, cũng là một thú vui bình dị ngày Tết.
Sau này, khi những đoàn chiếu phim về miền quê càng nhiều, băng đĩa trở nên phổ biến thì những đoàn rao lô tô về quê cũng thưa dần. Lúc này, thấy xuất hiện những đoàn hội chợ với những người mà giới bình dân gọi là “bê đê” xuất hiện, họ như một cách để thu hút sự hiếu kỳ của khách du Xuân.
Những bài rao lô tô từ câu ca dao tục ngữ, tích xưa truyện cũ dần mất đi mà thay vào đó là những bản nhạc tân thời vô thưởng vô phạt. Người rao cũng mất tính diễn xướng ứng khẩu, và chỉ còn thu hút người xem với những màn phô diễn hình thể của những người đẹp chuyển giới.
Hơn hai tháng trước Tết Ðinh Dậu, Thanh Tuyền, “nghệ danh” của người điều hành một đoàn hội chợ chuyên đóng tại các tỉnh miền Tây, nói với Người Việt: “Mấy năm nay, Tết không còn là dịp chạy sô kiếm cơm cho cả năm như thời hưng thịnh cách đây mươi, mười lăm năm.”
“Ðoàn hội chợ nào thì cũng từ chết đến bị thương khi đi tỉnh.”
“Cũng dễ hiểu tại sao bây giờ người ta quay lưng vì các dịch vụ giải trí mọc lên như nấm, trong lúc các đoàn hội chợ chia năm xẻ bảy.”
Dù đời sống bấp bênh hơn nhưng người lấy nghệ danh theo một ca sĩ nổi tiếng ở hải ngoại và các đào chuyển giới của mình vẫn rong ruổi theo những chuyến đi.
Vì theo như lời họ, “Lô tô là cái nghiệp. Ông tổ cho bao nhiêu thì hưởng bấy nhiêu, mình không thể nói bỏ là bỏ được.”
Và điều quan trọng hơn là, chỉ có theo nghề lô tô thì họ mới “được sống đúng với con người thật của mình.”
“Con gì sẽ ra đây, ơi bạn mình ơi” ở xứ Quảng
Hô bài chòi ngày Tết.
Tuy gần như là cùng một thể loại, nhưng cuộc chơi bài chòi của người xứ Quảng Nam, Quảng Ngãi có phần cầu kỳ, lớp lang hơn rao lô tô ở miền Tây.
Người hô bài chòi giống như đang trình diễn một tiết mục văn nghệ, với phần phụ họa của dàn nhạc cổ gồm đàn cò, kèn và trống chầu…
Ðiều thú vị là người kéo đến xem thường đông người chơi. Ðiều này cũng cho thấy trò chơi mang tính hội hè, giải trí là chính.
Trong một dịp trò chuyện với chúng tôi, ca sĩ Ánh Tuyết, người sinh ra ở Hội An, kể: “Với người quê tôi, Tết mà không có bài chòi thì không còn là Tết.”
Khán giả và diễn viên hô bài chòi.
“Vì đó không chỉ là một trò chơi mà còn là văn hóa dân gian, gắn với hồi ức của một người từ nhỏ đến lớn. Và cho dù sau này có sống xa quê thì cũng không thể quên những câu hò, lời hát vừa mộc mạc vừa nói khía rất đặc trưng của người Quảng.”
“Ví dụ khi ra con bài ‘Chín cu’, người hô bài xướng rằng ‘Cu tôi ăn đậu ăn mè/ Ăn chi của chị, chị đè cu tôi.’ Nghe qua có vẻ hơi tục nhưng đó là chuyện con chim cu của ông nọ qua nhà bà hàng xóm ăn vụng bị bắt, bị đè đầu định nhổ lông.”
Nữ ca sĩ gắn liền với dòng nhạc Văn Cao cho biết thêm: “Ngày xưa thì lễ Tết ở quê có gì vui nếu người ta không chơi bài chòi. Và theo tôi nhớ thì trò chơi này cũng chỉ được tổ chức như lễ hội vào ngày rằm hàng tháng chứ không làm mỗi đêm để phục vụ du khách tại Hội An như bây giờ.”
Hô bài chòi ở Hội An.
“Người hô bài được gọi là ‘anh hiệu’ và có những người xứng danh với chữ ‘nghệ nhân’ như ông Lương Ðáng ở Hội An nhờ tài nhấn nhá, luyến láy, cải biến nhanh tạo nên những chi tiết gây cười, làm cho không khí thêm sôi động.”
Ngày nay, trong kho ứng dụng của các dòng điện thoại thông minh đã có cả trò chơi “Rao lô tô,” và mọi người có thể thưởng thức những câu thai bài chòi hàng đêm ở Hội An hoặc xem qua mạng mà không cần chờ đến dịp Tết.
Nhưng có lẽ với những người từng có trải nghiệm và lưu giữ hồi ức về các trò chơi dân gian trong ngày Tết, hẳn sẽ có chút tiếc nuối, đượm buồn khi bất chợt nghe lại đâu đó câu rao quen thuộc ngày nào:
“Tôi móc con cờ ra, là cờ ra con mấy, con mấy cờ ra…”
Nữ đạo Nguyễn Thị Thắm, đạo diễn phim “Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng” (2014):
“Tết là dịp ăn nên làm ra của các đoàn lô tô hội chợ vì người dân ở các vùng sâu hầu như chỉ có cách giải trí là đi chơi lô tô. Do vậy đây là thời điểm các đoàn sẽ tăng cường thành viên và gian hàng.
Tuy nhiên cũng có một số đoàn gặp ‘bến chết’ tức là vào những vùng họ làm ăn thất bát nên sẽ bị lỗ.
Ðợt tôi đi cùng đoàn hội chợ để làm phim thì vào đúng dịp Tết năm ấy, mọi người đang dừng chân ở Daklak. Ðiều khiến tôi ấn tượng là mọi người chuẩn bị chu đáo quá, đèn lồng được treo lên, các diễn viên cùng nhau may, sắm đồ diễn sặc sỡ, tất cả gian hàng cũng được sơn phết đẹp đẽ.
Nhiều người, có cả dân địa phương xin vào đoàn mở một gian hàng hoặc buôn bán đồ chơi, đồ ăn… Từ 27 Tết, không khí đã rất rộn ràng và náo nhiệt…
Hiện tại, những đoàn lô tô cho tôi hay họ gặp nhiều khó khăn hơn trước nhưng vẫn nuôi hy vọng gỡ gạc vào dịp Tết.”
(“Chuyến đi cuối cùng của chị Phụng” kể về hành trình của một đoàn lô tô gồm đa phần là những người chuyển giới tại khu vực Nam Trung Bộ. Phim được công chiếu tại các liên hoan phim quốc tế và là bộ phim tài liệu có bán vé hiếm hoi ở Việt Nam thời điểm ra mắt).
Mời độc giả xem chương trình “Miền Nam yêu dấu! Giai phẩm Người Việt Xuân Đinh Dậu” (Phần 1)
Những sợi khỏi mỏng từ dưới thung sâu trườn lên đỉnh đèo, choàng lên thành phố một niềm hư không ảo mộng. Như một cô gái xuân thì, như một nỗi buồn phủ lên môi, như một chiếc khăn voan trùm lên nhan sắc, một màu hồng phai… trùng trùng điệp điệp mênh mang trong những chiều cuối năm hoang dại.
Ðà Lạt đẹp như một bức tranh và không thể nào hơn, những âm thanh thốt lên khi mặt trời chìm xuống cùng với sương mù. Không thể nào tin được khi những cơn mưa đã trở thành kỷ niệm, khi mà những con chim bắt đầu quay về tổ, người trở về nguồn, và nơi đây đang bắt đầu một mùa Xuân đầy những hoài mong nhung nhớ.
Người ta thường mơ về một nơi nào đó khi đã đi xa. Người ta cũng thường giật mình quờ tay ôm trong đêm khi biết nó chỉ là giấc mộng, chỉ là những giọt nước mắt nhớ thương quê nhà đang xót xa khi phải đành đoạn đứt rời.
Hồi đó, thập niên 70-80, mọi người chỉ muốn ra đi. Ngay cây cột đèn cũng muốn bật gốc, bằng mọi cách phải ra đi trốn chạy khỏi sự đày đọa của “mấy ông Việt Cộng.” Người ta chỉ muốn thoát ra khỏi bóng đêm kinh hoàng cùng với những tiếng chó tru đêm, trong những cơn mưa triền miên trên “Miền Xứ Thượng.”
Người ta gọi Ðà Lạt ngày xưa là “Miền Xứ Thượng” vì đơn giản nơi đây chỉ toàn là người sơn cước bản địa và nó chỉ được “đánh thức khi ngài Bác Sĩ Yersin khám phá ra Cao Nguyên Lang Biang rồi biến nơi đây thành một khu nghĩ dưỡng có một không hai trên toàn vùng Ðông Dương.
Ðà Lạt như một vùng thiên thai giữa xứ sở của muỗi mòng và nước độc, như một cô gái còn nguyên sơ đang vẫy vùng trong dòng sông xanh mát. Ở đó có những con suối chảy như không bao giờ cạn nguồn và quan trọng hơn nó như một liệu pháp tinh thần để làm quên đi cho những ông quan “thực dân mỏi mệt.”
Và Ðà Lạt đã nên hình nên dáng như vậy, một lục địa xanh tươi trôi giữa mênh mông sương đục. Khi mà những cơn mưa vừa dứt thì những cụm rừng dã quỳ bỗng bừng lên vàng rực, chạy dài từ Blao men theo những triền dốc dọc theo quốc lộ 20 đến thẳng trái tim Ðà Lạt.
Khi những tiếng pháo ngày xưa ấy ‘tí tách, đì đoành” rộn vang từ thung lũng này qua thung lũng khác, mai anh đào bung nụ, thành phố choàng mình thức dậy sau giấc ngủ mê… và núi đồi mênh mang khói tỏa, thì người từ buôn làng xuống phố, người từ xóm nhà ra chợ, người từ khắp nơi nơi về đây tụ hội.
Ðà Lạt lúc nào cũng như một thiếu nữ, cho dù bị vùi dập bởi những bàn tay đen đúa ngu si, cho dù bị những băng đảng du thủ du côn “đè ra cưỡng hiếp” vùi dập nhiều lần từ sau 1975 đến nay.
Ðà Lạt đã gần như kiệt quệ, thân thể mang đầy thương tích… nhưng dường như nó không bao giờ chết, họ không bao giờ giết được! Ðà Lạt vẫn đẹp ngời ngợi sau những đau thương đào bới bạo tàn.
Với những cư dân Ðà Lạt “chính hiệu” luôn biết chắc một điều rằng, chế độ Cộng Sản này dù muốn thay đổi “tẩy não” cũng không bao giờ thành công. Và cay đắng hơn, chế độ đó lại bị chính cái đẹp tự nhiên của Ðà Lạt ‘diễn biến hòa bình” khi ngỡ ngàng nhận ra hình như mình đã không còn là những con thú hoang trong rừng thẳm.
Một Ðà Lạt khác đang ngạo nghễ chồi lên từ trong tan hoang hỗn độn của đá sỏi như một minh chứng kỳ lạ mạnh mẽ là “Mẹ thiên nhiên luôn luôn huyền diệu vẫn tự hồi sinh sau những tàn phá vô tâm ngu xuẩn của cái ác.”
Con người và Ðà Lạt, vẫn tồn tại bất chấp những dốt nát đã từng muốn tàn phá hủy hoại nó.
Ðà Lạt vẫn là một hình ảnh sống động về sự phản kháng quyết liệt của hoang sơ với một đất nước mà sự vô lương của chế độ đang bục ra như lũ và đang bùng cháy lên tự thiêu rụi chính mình.
Mời độc giả xem chương trình “Miền Nam yêu dấu! Giai phẩm Người Việt Xuân Đinh Dậu” (Phần 2)
Bài được trích từ Giai Phẩm Người Việt Xuân Đinh Dậu 2017
Giai Phẩm Người Việt Xuân Đinh Dậu 2017 phát hành rộng khắp miền Nam California. Độc giả có thể mua tại: Nhật báo Người Việt, 14771 Moran Str, Westminster, CA 92683. Hay các điểm bán báo, nhà sách trong vùng Little Saigon.
Ở xa, quý độc giả có thể đặt mua qua trang mạng www.nguoivietshop.com.
Chúng tôi có giá đặc biệt cho các đại lý ở các tiểu bang trên nước Mỹ.
Liên lạc: 714-933-7945 hoặc 714-933-7931. Email: [email protected]
Bấm vào Đây để mua Giai Phẩm Người Việt Xuân Đinh Dậu
Lần đầu tiên từ 2012, chỉ số cảm nhận về tham nhũng (gọi tắt là CPI) Việt Nam tăng được hai điểm, song Việt Nam vẫn còn nằm trong nhóm các quốc gia mà tham nhũng là nghiêm trọng.
Trong năm 2017 quân đội Mỹ sẽ bắt đầu xây dựng các cơ sở tại các căn cứ quân sự ở nước này theo Hiệp định Hợp tác Quốc phòng Tăng cường (gọi tắt là EDCA) được hai nước ký hồi năm 2014.
Theo truyền thông Việt Nam, chính phủ VN đã ban hành “Quy định trình tự, thủ tục cấp thị thực điện tử cho công dân của 40 quốc gia đến Việt Nam”, trong đó có Hoa Kỳ.
SÀI GÒN (NV) – Có người nhận xét, muốn biết khoảng cách giàu nghèo của người Sài Gòn thì chỉ cần nhìn vào thị trường cây kiểng, hoa… thì cũng rõ.
Thật vậy, khi các chợ hoa ở khu nhà giàu như quận 1, Thảo Điền, Phú Mỹ Hưng bày bán cây độc bản, kiểng nhập ngoại, hoa giống mới có giá từ tiền triệu đến tiền tỷ xứng với biệt thự cán bộ cấp cao, đại gia đỏ và người nước ngoài làm ăn ở Sài Gòn.
Chợ hoa tết Đinh Dậu, khu nhà giàu Phú Mỹ Hưng, người ta thấy có cây mai vàng cổ thụ được cho đã 160 tuổi và kêu giá 1 tỷ 700 triệu và gốc me cổ thụ kêu giá 1 tỷ. Ông già đi chiếc xe Dream cà tàng đứng coi cây cạnh chúng tôi, không ai mượn ngứa miệng nói điều ai cũng biết: “Có tiền mua mấy cái cây này thì phải có nhà biệt thự đồ sộ mới xứng, trăm phần trăm là mấy cha cán bộ bự mua chớ dân thường ai rớ được.”
Các vùng ven thành phố, các loại bông cúc, bông vạn thọ, mai chiếu thủy, mai vàng thân nhỏ bằng ngón cẳng cái… giá chỉ bằng vài ngày lương công nhân. Cá biệt hơn có những người lao động nghèo rớt mồng tơi chỉ chờ các điểm bán hoa ế trên phố cuốn gói trong ngày 30 tết mua rẻ bưng về chưng, cúng ba ngày tết.
Nếu ai quan tâm đến chuyện chưng bông, chưng kiểng trong nhà cho hên ba ngày tết thì sẽ chú ý một chuyện tréo ngoe là ở các chợ quê năm Đinh Dậu này, phần nhiều bày bán hoa giả, hóa ra người nông dân trồng bông ở các địa phương ven Sài Gòn lại không có bông để chưng mà chỉ chưng bông giả bằng vải hay ni-lon loại rẻ tiền.
Một quầy bán hoa giả, hoa ni-lon loại hoa rẻ tiền người nghèo ở quê xa. (Hình: Trần Tiến Dũng/Người Việt)
Nhiều người lớn tuổi ra nước ngoài sống lâu năm nhưng vẫn nhớ các loại hoa giả thô kệch và sặc sỡ bày trên bàn thờ, trang trí trong nhà trên của người nhà quê miền Nam. Có thời tưởng mấy cái máy ép nhựa của Chợ Lớn không thèm sản xuất loại bông giả rẻ tiền nữa, nhưng mấy năm gần đây người ta thấy các ông đạp xe bán dạo bông giả lại len lỏi hẻm sâu đường quê. Hỏi chuyện một bà đang mua hoa giả, bà nói. “Mấy năm nay nghèo trở lại rồi cậu ơi, chưng bông giả cho không tàn, tươi nhà; nếu bông bạc màu thì còn bán được cho ve chai lấy tiền cho sắp nhỏ ăn kẹo.”
Chợ tết năm Đinh Dậu hàng hóa cũng tràn ngập chợ, siêu thị, nhưng người dân không buông tay mua sắm như cách nay chục năm thời bong bóng kinh tế Sài Gòn phình trương nhất. Ngươi Sài Gòn không ăn tết hết ga nữa chăng? Rõ ràng là thịt heo, thị bò không tăng giá, thị gà ta cũng đứng giá, còn rau củ quả thì tràn ngập các loại không rõ nguồn gốc, riêng trong tết năm nay cái gọi là thực phẩm hữu cơ thì giá trên trời còn chuyện có đúng là được nuôi trồng không phân bón, không thuốc tăng trưởng, không thuốc trừ sâu hay không thì chỉ có quỉ với ma là biết rõ.
Một bà nội trợ kể. Mọi năm tôi mua hồng khô nhập về ăn tết, năm nay mua ủng hộ hồng khô Đà Lạt trồng hữu cơ của một nhóm người quen. Nhưng khi họ giao hàng tôi cầm lên coi thì mốc trắng và mềm úng. Sém nữa là mất tiền cho ba cái thứ thực phẩm hữu cơ bậy bạ.”
Vườn bông vạn thọ tết Đinh Dậu ở vùng ven Sài Gòn. (Hình: Trần Tiến Dũng/Người Việt)
Dạo một vòng trung tâm Sài Gòn mới thấy cộng đồng mạng xã hội chê rậm rề ba cái thứ đèn hoa trang trí là đúng. Không năm nào đèn hoa và hội hoa xuân Sài Gòn lại xấu xí bằng năm nay. Có người nói mỉa mai. Họ tiến về Sài Gòn mấy chục năm rồi mà thị hiếu thẩm mỹ vẫn cứ ở bưng biền, rừng rú. Thật ra đại bộ phận người lao động Sài Gòn đâu có ở khu trung tâm Sài Gòn, cái chuyện đèn sáng choang mấy bữa tết chẳng qua để tạo ra ảo giác hoành tráng – rực rỡ cho giới cầm quyền và băng nhóm ăn theo bọn độc tài hưởng thụ, chớ đa số người Sài Gòn tết này đều được chế độ “thưởng tết” bằng nạn kẹt xe và hít khói bụi độc hại.
Theo mọi năm, từ ngày hai lăm, hai sáu tết là đường phố Sài Gòn thông thoáng hơn, nhưng năm Đinh Dậu này người nhập cư ở lại Sài Gòn vì không đủ tiền về quê hay ở lại để làm thêm rất đông thành ra tình trạng kẹt xe, mù mịt khói bụi có khả năng kéo dài đến đêm giao thừa.
Chưa bao giờ người Sài Gòn lại bị vấn nạn kẹt xe và hít khói bụi ô nhiễm hành hạ khủng khiếp bằng những ngày cận tết Đinh Dậu. Đón một nhóm bạn trẻ vừa chạy thoát ra khỏi Sài Gòn chờ đón xe về miền Trung, một người trong bọn họ nói nửa đùa nửa thật: “Cháu về quê thắp nhang vái ông bà phù hộ sang năm vô làm ăn không dính bệnh ung thư phổi.”
Khi được hỏi, nghe nói giá vé máy bay rẻ gần bằng vé tàu, vé xe sao không bay để về nhà cho sớm. Một cô gái trong nhóm nói, “Để vô được sân bay, chờ có máy bay, cháu lên xe đò giường nằm ngủ một giấc, mở mắt ra là về đến nhà. Cái sân bay tân Sơn Nhất dạo này kinh khủng lắm!” Không có gì quá đáng khi ai đó còn ví thực trạng khu vực dẫn vào sân bay và cả hai nhà ga nội ngoại là: Vũng Lầy của chúng ta.
