SÀI GÒN (NV) – “Thủ trưởng các sở ngành, bí thư, chủ tịch quận huyện đến liên hệ công tác tại UBND thành phố Sài Gòn đều phải qua kiểm soát an ninh bằng cổng từ và máy soi.”
Tờ Đất Việt hôm Thứ Năm, 29 Tháng Mười Hai, 2016 tường thuật cuộc họp báo của ông Võ Văn Hoan, chánh văn phòng của UBND thành phố Sài Gòn cho biết như vậy, không riêng gì những người khác có công việc phải tiếp xúc với cơ quan hành chính này.
Người ta hiểu rằng, việc kiểm soát an ninh giống như phi trường mà nhà cầm quyền thành phố Sài Gòn sắp áp dụng được hiểu như hệ quả của vụ ông chi cục trưởng kiểm lâm bắn chết cả bí thư tỉnh ủy và chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái Tháng Tám trước đây.
Theo lời ông Hoan, xe hơi của lãnh đạo ủy ban khi vào cũng phải kiểm tra. Đặc biệt, trong tổ chức thực hiện kiểm soát an ninh, sẽ đưa ra các mức cảnh báo xanh, vàng, cam, đỏ để từ đó có những ứng xử phù hợp, tuy nhiên ban đầu sẽ chỉ áp dụng mức xanh.
“UBND thành phố làm thân thiện chứ không đến mức phải cởi áo khoác, giày dép, thắt lưng… như ở sân bay. Chỉ khi nào tình hình phức tạp, có sự chỉ đạo chung mới làm đến mức đó. Giờ, thay vì đi vào như bình thường thì chúng ta đi qua cổng từ và máy soi chứ không có gì cả,” ông Hoan này phân trần.
Ông cũng nói thêm đây không phải làm khó “công chức văn phòng, lãnh đạo sở” mà là để “chặn những chuyện ngoài ý muốn có thể xảy ra.”
Tuy biết “công chức văn phòng, lãnh đạo sở ngành cũng có khó chịu đó, nhưng phải chịu khó” cái lệnh kiểm soát an ninh mới “sẽ có thông báo chính thức bắt buộc chấp hành.”
Buổi sáng ngày 18 Tháng Tám, 2016, tuy không nằm trong danh cách cán bộ tham dự cuộc họp ở trụ sở tỉnh ủy Yên Bái, Đỗ Cường Minh – chi cục trưởng Chi Cục Kiểm Lâm xách cặp trong đựng một khẩu súng ngắn loại K-59 tới bắn gục ông Phạm Duy Cường, bí thư tỉnh ủy và ông Ngô Ngọc Tuấn, chủ tịch hội đồng nhân dân Kiêm Trưởng Ban Tổ Chức Tỉnh Ủy ngay trong phòng làm việc của các ông này.
Thủ phạm Đỗ Cường Minh cũng nằm chết tại hiện trường với dấu đạn xuyên qua thái dương. Khám nghiệm nơi xảy ra án mạng, Công an nói thấy “hiện trường” phòng làm việc của cả ông Tuấn và ông Cường không bị lục soát.
Theo tường thuật của tờ Tuổi Trẻ, bà vợ Đỗ Cường Minh (chủ tịch Hội phụ nữ tỉnh) khai trong cuộc điều tra rằng vợ chồng bà “không có mâu thuẫn, ghen tuông gì trước khi xảy ra vụ án.” Nhưng trước đó mấy hôm, “ông Minh có nói đi gặp ông Cường để xin tiếp tục ở lại làm việc.” Tức là ông ta đã biết chi cục trưởng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn được đưa qua làm chi cục trưởng Kiểm Lâm thay ông ta và ông ta bị ép xuống làm phó.
Tờ Tuổi Trẻ thuật cuộc họp nào ngày 26 Tháng Mười Hai, 2016 nói “Ngày 7 Tháng Tám, 2016, Ban Giám Đốc và Ban Chấp Hành Đảng Ủy Sở Nông Nghiệp và PTNT đã họp, ra nghị quyết và làm tờ trình báo cáo tỉnh ủy và UBND tỉnh xem xét quyết định ông Mai Mộng Tuân, phó giám đốc sở kiêm chi cục trưởng Chi Cục Kiểm Lâm, các ông Kiều Tư Giang, Nguyễn Đức Thiện, Đào Đình Khoa và Đỗ Cường Minh làm phó chi cục trưởng.”
Trước đó, cũng có một số vụ lùm xùm về phá rừng lấy gỗ ở tỉnh Yên Bái nhưng tin tức chỉ được hé lộ chút ít rồi chìm xuồng. Kiểm lâm tỉnh này có “bảo kê” cho lâm tặc phá rừng như nhiều tỉnh khác hay không, không hề có cuộc điều tra nào. Nhưng nạn mua quan bán chức từng được đề cập nhiều lần trên báo chí trong nước.
Một số người trên mạng xã hội đặc nghi vấn Đỗ Cường Minh có thể dùng tiền ăn hối lộ chung chi nhiều cho các quan đầu tỉnh nhưng vẫn bị thất hứa nên trong cơn phẫn uất đã thanh toán mối hận bằng những loạt đạn mà không xếp nào của ông ta ngờ tới.
Công an tỉnh Yên Bái họp báo hôm Thứ Hai, 26 Tháng Mười Hai công bố kết quả điều tra vụ án mạng làm rúng động dư luận hồi giữa Tháng Tám vừa qua với kết luận “nguyên nhân gây án là do bất mãn bức xúc cá nhân trong bố trí sắp xếp nhân sự.” Nay trụ sở ủy ban thành phố Sài Gòn là nơi đầu tiên trên cả nước áp dụng kiểm soát an ninh chặt chẽ để tránh chuyện Yên Bái tái diễn. (TN)
Đúng 5 giờ, khi cơn mưa chiều vừa dứt hạt thì cũng là lúc chương trình lễ tưởng niệm ký mục gia Bùi Bảo Trúc được bắt đầu một cách trang trọng tại phòng số 5 nhà quàn Peek Family thuộc thành phố Westminster, miền Nam California, với số người tham dự vượt quá sức chứa của gian phòng.
Được bàn tính từ năm 1937 rồi 1948 và sau ba bốn cuộc chiến giữa sắc dân Do Thái và Á Rập, nhu cầu thành lập hai quốc gia chung sống trên đất Palestine là điều bất khả. Ý kiến lập ra hai nước Israel và Palestine đã có trước khi Israel ra đời năm 1948 vì xuất phát từ một sáng kiến của Anh năm 1937 rồi một kế hoạch phân vùng của Liên hiệp quốc năm 1947. Khi ấy, dân Á Rập tại Palestine bác bỏ cả hai vì đòi có một quốc gia duy nhất trên toàn vùng trong khi dân Do Thái đồng ý với kế hoạch của Liên hiệp quốc. Vì mâu thuẫn đó mà chiến tranh bùng nổ năm 1947-1948 với sự ra đời của Israel trên một lãnh thổ thu hẹp vì vùng Tây Ngạn hay West Bank – không phải Ngân hàng Miền Tây mà là Tây ngạn sông Jordan! – thuộc quyền kiểm soát của xứ Jordan và Dải Gaza bên bờ Địa Trung Hải thuộc quyền quản lý của xứ Egypt. Sau cuộc chiến năm 1967, Israel chiếm luôn hai khu vực ấy để có khả năng tự vệ trước sức ép của khối Á Rập chung quanh. Israel không thể trả lại Tây Ngạn và Dải Gaza vì đấy là tự sát khi thế giới không can nổi các lực lượng Palestine quá khích! Các nước Á Rập Hồi giáo còn chẳng ngăn nổi thì Nghị quyết của Liên hiệp quốc chỉ là trò hề.
Được bàn tính từ năm 1937 rồi 1948 và sau ba bốn cuộc chiến giữa sắc dân Do Thái và Á Rập, nhu cầu thành lập hai quốc gia chung sống trên đất Palestine là điều bất khả. Ý kiến lập ra hai nước Israel và Palestine đã có trước khi Israel ra đời năm 1948 vì xuất phát từ một sáng kiến của Anh năm 1937 rồi một kế hoạch phân vùng của Liên hiệp quốc năm 1947. Khi ấy, dân Á Rập tại Palestine bác bỏ cả hai vì đòi có một quốc gia duy nhất trên toàn vùng trong khi dân Do Thái đồng ý với kế hoạch của Liên hiệp quốc. Vì mâu thuẫn đó mà chiến tranh bùng nổ năm 1947-1948 với sự ra đời của Israel trên một lãnh thổ thu hẹp vì vùng Tây Ngạn hay West Bank – không phải Ngân hàng Miền Tây mà là Tây ngạn sông Jordan! – thuộc quyền kiểm soát của xứ Jordan và Dải Gaza bên bờ Địa Trung Hải thuộc quyền quản lý của xứ Egypt. Sau cuộc chiến năm 1967, Israel chiếm luôn hai khu vực ấy để có khả năng tự vệ trước sức ép của khối Á Rập chung quanh. Israel không thể trả lại Tây Ngạn và Dải Gaza vì đấy là tự sát khi thế giới không can nổi các lực lượng Palestine quá khích! Các nước Á Rập Hồi giáo còn chẳng ngăn nổi thì Nghị quyết của Liên hiệp quốc chỉ là trò hề.
Những mâu thuẫn chồng chất từ trăm năm nay dẫn tới tranh chấp giữa dân Do Thái đã thành lập quốc gia Israel từ năm 1948 với dân Á Rập ở chung quanh và tranh chấp đó tập trung vào đất Palestine. Mọi chuyện xảy ra từ trăm năm trước khi Đế quốc Ottoman tan rã sau Thế chiến I và sắc dân Á Rập dưới sự thống trị của dân Thổ được hai cường quốc Anh Pháp chia vùng chia đất trên tàn dư Ottoman với sự chằng chéo đang bung thành nhiều mảnh, như Iraq, Syria, Lebanon hay Palestine. Đấy cũng là lúc dân Do Thái lưu vong qua Âu Châu tìm về đất tổ trong khu vực Trung Đông này sau khi bị Đế quốc La Mã xua đuổi từ 2000 năm trước! Thế chiến II kết thúc thì Âu Châu đồng ý rằng các dân tộc có quyền xây dựng quốc gia của mình, dân Do Thái hay Á Rập cũng thế. Khi được Âu Châu chia đất sống để lập quốc, dân Á Rập bị chia rẽ giữa các nhu cầu trái ngược, hoặc thành lập một siêu quốc gia Á Rập bao trùm lên đất Egypt, Syria, Iraq, Palestine, hoặc củng cố một quốc gia nhỏ hơn dưới sự cai trị của một thị tộc, như Jordan hay Saudi Arabia. Họ chỉ thống nhất ý kiến là dân Do Thái không được quyền sống trên đất Palestine. Vì vậy mong muốn thành lập hai quốc gia Israel và Palestine chung sống trên cùng một vùng đất là ảo tưởng?
Những mâu thuẫn chồng chất từ trăm năm nay dẫn tới tranh chấp giữa dân Do Thái đã thành lập quốc gia Israel từ năm 1948 với dân Á Rập ở chung quanh và tranh chấp đó tập trung vào đất Palestine. Mọi chuyện xảy ra từ trăm năm trước khi Đế quốc Ottoman tan rã sau Thế chiến I và sắc dân Á Rập dưới sự thống trị của dân Thổ được hai cường quốc Anh Pháp chia vùng chia đất trên tàn dư Ottoman với sự chằng chéo đang bung thành nhiều mảnh, như Iraq, Syria, Lebanon hay Palestine. Đấy cũng là lúc dân Do Thái lưu vong qua Âu Châu tìm về đất tổ trong khu vực Trung Đông này sau khi bị Đế quốc La Mã xua đuổi từ 2000 năm trước! Thế chiến II kết thúc thì Âu Châu đồng ý rằng các dân tộc có quyền xây dựng quốc gia của mình, dân Do Thái hay Á Rập cũng thế. Khi được Âu Châu chia đất sống để lập quốc, dân Á Rập bị chia rẽ giữa các nhu cầu trái ngược, hoặc thành lập một siêu quốc gia Á Rập bao trùm lên đất Egypt, Syria, Iraq, Palestine, hoặc củng cố một quốc gia nhỏ hơn dưới sự cai trị của một thị tộc, như Jordan hay Saudi Arabia. Họ chỉ thống nhất ý kiến là dân Do Thái không được quyền sống trên đất Palestine. Vì vậy mong muốn thành lập hai quốc gia Israel và Palestine chung sống trên cùng một vùng đất là ảo tưởng?
WESTMINSTER, California (NV) – Đúng 5 giờ, khi cơn mưa chiều vừa dứt hạt thì cũng là lúc chương trình lễ tưởng niệm ký mục gia Bùi Bảo Trúc được bắt đầu một cách trang trọng tại phòng số 5 nhà quàn Peek Family, Westminster, với số người tham dự vượt quá sức chứa của gian phòng.
Trong khi những người sau cùng đến thắp hương cho ông lần tìm về chỗ ngồi, Luật Sư Derrick Nguyễn Hoàng Dũng, trong vai trò người dẫn dắt chương trình, bắt đầu giới thiệu về tiểu sử của nhà văn, nhà báo, nhà giáo Bùi Báo Trúc, người mà theo Luật Sư Dũng không chỉ “là một người thông thái, mà còn là người có óc khôi hài, dí dỏm,” “người đã ra đi nhưng để lại cho chúng ta biết bao nhiêu là kỷ niệm.”
Qua những video clip được trình chiếu lại, người tham dự được nghe xướng ngôn viên Quỳnh Anh nhắc lại những kỷ niệm đáng nhớ với người đã cùng cô thực hiện chương trình “Ngày Này Năm Xưa” ghi đậm dấu ấn Bùi Bảo Trúc qua bút danh nhà báo Bảo Lâm; cũng như được nghe những mẫu chuyện thú vị về ông, do cựu Tổng Trưởng Hoàng Đức Nhã kể qua phần phỏng vấn của xướng ngôn viên Ngọc Ân, trong thời gian ông làm việc ở Phủ Tổng Ủy Dân Vận và Chiêu Hồi.
Nói về Bùi Bảo Trúc, nữ tài tử Kiều Chinh cho rằng ông là “bậc thầy của chữ nghĩa văn chương.”
Nhà báo Đỗ Quý Toàn nói lời chia buồn cùng gia đình nhà báo Bùi Bảo Trúc. (Hình: Dân Huỳn/Người Việt)
“Anh ít nói, nhưng đã nói thì ra nói. Người ta biết anh như nhà báo, như nhà văn. Nhưng tôi yêu anh như một nhà thơ. ‘Tôi cũng như ông, đời biệt xứ/Trẻ ra đi, già vẫn tha hương/Mấy chục năm buồn trên xứ lạ/Tôi đọc thơ ông nát cả hồn,” bà Kiều Chinh đọc những câu thơ cuối cùng của ông Trúc trong bài “Xa Nhà Đọc Thơ Hạ Tri Chương” như một lời tiễn biệt của người cùng thế hệ tha hương.
Nhà báo Nguyễn Văn Khanh, trưởng ban Việt Ngữ đài RFA, từ Washington DC cũng bay về đưa tiễn ông, người đã “chọn một nghề đầy khó khăn và sống trọn đời với cái nghiệp khó khăn, đó là nghề phát thanh.”
“Anh Bùi Bảo Trúc thành công tới mức, có lẽ, chính anh cũng không ngờ. Thử tưởng tượng mỗi ngày từ buổi sáng, anh có cơ hội làm bạn với biết bao nhiêu người, ngay cả lúc tối về, cũng lại có biết bao nhiêu người làm bạn với anh, trong suốt bao nhiêu năm trời.”
“Chính vì thế, chúng ta thường nói với nhau rằng Bùi Bảo Trúc là người bạn thân tình nhất của mọi gia đình, chữ thân tình đó phải viết hoa, vì mọi người ai ai cũng đều cần có một người bạn thân, và không mời cũng chẳng gọi, chúng ta may mắn cùng có một người bạn mang tên Bùi Bảo Trúc,” ông Khanh nhận xét.
Nghệ sĩ Nguyễn Đức Đạt tiễn đưa ký mục gia Bùi Bảo Trúc bằng nhạc phẩm “Let It Be.” (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt)
Nhà báo Đinh Quang Anh Thái, người khá gắn bó với ký mục gia Bùi Bảo Trúc, chia sẻ suy nghĩ của mình về người bạn cao niên gói trong ba chữ “Tâm-Tài và Tật.”
Ông nhắc đến những nghĩa cử mà nhà báo Bảo Lâm dành cho những người tranh đấu cho tự do nhân quyền tại quê nhà, cho những người dân nghèo khó gặp phải những nghịch cảnh đau thương trong đời sống.
“Nói về tài thì anh nhiều tài lắm. Kiến thức của anh ‘cực’ rộng trong nhiều lãnh vực. Nhưng anh nhiều tài mà cũng lắm tật nên bị không ít người ghét, vì anh không kiêng dè, không chấp nhận những giả trá hay thói rởm của người khác, nhất là khi liên quan đến ngôn ngữ. Không biết bao nhiêu lần, anh cay nghiệt nói như vỗ vào mặt người khác – ngay cả trên radio, trên mặt báo. ‘Chữ tài liền với chữ tai một vần’ là vậy,” nhà báo Đinh Quang Anh Thái nói như tâm sự trong buổi tưởng niệm.
Người ta không chỉ biết đến một Bùi Bảo Trúc qua các chương trình phát thanh Little Saigon Radio, trên đài truyền hình Hồn Việt TV, mà người đời còn biết ông qua mục Thư Gửi Bạn Ta trên nhật báo Người Việt. Đây chính là lý do để ông Đỗ Quý Toàn, chủ tịch Hội Đồng Chủ Biên của nhật báo Người Việt, nói về ông, về “mối duyên” của Bùi Bảo Trúc với Người Việt bằng những tình cảm trân quý, tiếc thương. Ông nhắc lại những kỷ niệm gắn bó của người vừa đi xa với những người sáng lập Người Việt từ thủơ còn ở Sài Gòn và trải dài theo năm tháng, sang đến tận quê hương mới.
“Ở tuổi mà chúng tôi gọi là ‘tuổi già giọt lệ như sương’ không thể nào bày tỏ lòng thương tiếc nhiều hơn được, chúng tôi chỉ xin gia đình anh Bùi Bảo Trúc chứng giám cho nỗi thương tiếc của tất cả bạn bè đối với người bạn quý và rất có tài là Bùi Bảo Trúc,” ông chia sẻ.
Nhà văn Bồ Đại Kỳ, một cựu sĩ quan Không Quân VNCH, nhắc đến nét “cười cười” cố hữu của linh hồn “Ngày Này Năm Xưa” và chỉ muốn “mọi người buồn nhưng đừng buồn nhiều vì chưa chắc anh Trúc buồn, mà giờ này có lẽ anh đang ở đâu đó nhìn chúng ta cười cười. Chúc anh bình an nơi miền cực độ.”
Nhà thơ Du Tử Lê, người bạn một thời thân thiết với nhà báo Bùi Bảo Trúc, thì cho rằng, “Nhà báo, nhà văn Bùi Bảo Trúc là một nhân vật ‘ngoại khổ.’ Do đó, sự ra đi của ông, không chỉ là một mất mát lớn cho các cơ quan truyền thông, báo chí ông từng cộng tác mà, còn là một thiệt thòi lớn cho hàng triệu độc giả, thính giả, của ông ở khắp nơi trên thế giới nữa.”
“Sống và làm được những việc ý nghĩa cộng với tài năng như ông, tôi trộm nghĩ, chúng ta không có được nhiều người lắm,” tác giả của “Khúc Thụy Du” kết luận.
Đến viếng nhà báo Bùi Bảo Trúc, MC Đào Đại Dương, bày tỏ, “Cách đây chừng 6-7 năm, khi nhóm The Friends tổ chức một chương trình nhạc chủ đề mang tên Đá Xanh của Lê Uyên Phương, tôi may mắn được làm MC cùng chú trong chương trình đó. Hai thế hệ cùng nhìn âm nhạc qua một lăng kính như thế. Tôi yêu thương, kính trọng kiến thức, sự uyên bác của chú. Tôi học hỏi ở chú rất nhiều và chính sự học hỏi to lớn đó mà tôi có mặt ngày hôm nay.”
Bà Loan Nguyễn, hiện sống ở Anaheim, người biết đến nhà báo Bùi Bảo Trúc từ những ngày còn ở quê nhà, nói trong xúc động, “Anh là người hiểu biết nhiều, rất dí dỏm, lại còn hát hay nữa. Tôi không biết có ai đã từng được nghe anh hát chưa? Như bao nhiêu khán thính giả khác, tôi rất mến mộ anh. Tôi thấy buồn và xem đây là một mất mát lớn khi anh ra đi như vậy. Thật ra 72 tuổi là còn trẻ, còn trẻ lắm. Đúng ra anh phải sống đến 102 tuổi để anh kể chuyện cho thính giả nghe, viết cho độc giả đọc cũng như chia sẻ những hiểu biết vui buồn của anh với mọi người khắp nơi.”
Cũng trong buổi tưởng niệm này, quyển sách mang tên “Chuyện Thật Mà Như Đùa” của tác giả Bùi Bảo Trúc, một tổng hợp của các bài viết “Thư Gửi Bạn Ta,” cũng được nhà xuất bản VietStream phát hành, như thực hiện tâm nguyện cuối đời của ông, “Để lại cho con một gia tài, không bằng viết lại cho con một cuốn sách.” Toàn bộ số tiền bán sách được dành cho quỹ bảo trợ cô nhi quả phụ tại quê nhà.
Chỉ còn trong khoảnh khắc nữa thôi thì thân xác ông sẽ về với cát bụi. Nhưng điều ông đã làm và điều ông có được không phải ai trên đời này cũng đều có được.
Tạm biệt ông, ký mục gia Bùi Bảo Trúc.
Tác phẩm “Chuyện Thật Mà Như Đùa” của Bùi Bảo Trúc được phát hành đúng ngày tưởng niệm, như thực hiện tâm nguyện cuối đời của ông. (Hình: Ngọc Lan/Người Việt)
***
Sơ Lược Tiểu sử Ký Mục Gia Bảo Lâm/ Bùi Bảo Trúc
Ông sinh năm 1944 tại làng Trình Phổ, tỉnh Thái Bình.
Năm 1952 ông đi học ở Hải Phòng. Năm 1953 ông lên Hà Nội để theo học tiểu học tại trường Lý Thường Kiệt nằm ở phố Sinh Từ.
Năm 1954 ông cùng gia đình di cư vào Nam. Ông học tiếp chương trình bậc tiểu học ở trường Nguyễn Tri Phương, Sài Gòn. Ông theo học trung học ở trường Chu Văn An, và tốt nghiệp tú tài toàn phần, Ban C năm 1963.
Ông du học ở Tân Tây Lan (New Zealand) và trở về nước năm 1965, dạy Anh ngữ ở Hội Việt Mỹ và trường London School của Giáo Sư Nguyễn Ngọc Linh.
Ông có thời gian làm việc ở Phủ Tổng Ủy Dân Vận và Chiêu Hồi.
Năm 1973 ông đảm nhiệm chức vụ phát ngôn viên chính phủ Việt Nam Cộng Hòa.
Năm 1974, ông làm việc tại Tòa Đại Sứ Việt Nam ở Anh.
Sau biến cố 30 Tháng Tư, 1975, ông từ London qua Canada định cư, vào Tháng Sáu cùng năm.
Năm 1977 ông làm việc cho Ban Việt Ngữ đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) ở Washington, DC cho đến năm 2001 thì nghỉ hưu.
Trong thời gian này ông giữ mục Lá Thư Hoa Thịnh Đốn (sau này được đồi thành Thư Gửi Bạn Ta), viết mỗi ngày một bài cho nhật báo Người Việt.
Năm 2002 ông dời về Nam California, cộng tác với đài Little Saigon Radio, báo Việt Tide, Hồn Việt TV, phụ trách những chương trình truyền hình/truyền thanh Ngày Này Năm Xưa, Chào Hoàng Hôn, và Anh Ngữ Trong Đời Sống.
Ông qua đời lúc 11 giờ 45 phút tối ngày 16 Tháng Mười Hai, 2016 tại bệnh viện Fountain Valley, California.
“Tôi xin tiết lộ với quý vị là Ngân Hàng Phát Triển Châu Á (ADB) cùng với một đối tác tư nhân Việt Nam cũng đang có kế hoạch xử lý mua lại một Ngân Hàng Thương Mại yếu kém (bị mua lại với giá 0 đồng) của Việt Nam và có thể giới thiệu cho những đối tác khác để hỗ trợ Việt Nam trong xử lý nợ xấu và các Ngân hàng thương mại yếu kém” – hầu như là lần đầu tiên từ khi nhậm chức thủ tướng, ông Nguyễn Xuân Phúc phát ra một thông tin có vẻ bất ngờ và hãnh diện trước rất nhiều đối tác quốc tế tại Diễn đàn Phát triển Việt Nam (VDF) 2016 vào Tháng Mười Hai, 2016.
Nếu từ năm 2013, Ngân Hàng Nhà Nước và chính phủ Việt Nam bắt đầu hô hào về một chiến dịch bán nợ xấu ngân hàng cho nước ngoài nhưng không hề đề cập đến việc bán ngân hàng trong nước cho quốc tế, thì nay lần đầu tiên được một thủ tướng xác nhận chính thức.
Những thông tin ngoài lề cho biết Thủ Tướng Việt Nam muốn bán không chỉ 1 ngân hàng mà cả 3 ngân hàng trong nước – những địa chỉ đã bị Ngân hàng nhà nước mua lại với giá 0 đồng vào các năm 2015 và 2016.
Vì sao chính phủ lại quyết định “nhả” ngân hàng trong nước cho nước ngoài vào thời điểm này?
Những quan hệ đen tối
Trong thực tế, hệ thống ngân hàng Việt Nam đã được coi như tiến bước vào chu kỳ phá sản từ năm 2014. Ngân hàng Xây Dựng có số lỗ lũy kế trước khi bị mua lại với giá 0 đồng là hơn 18.000 tỷ đồng. Vào Tháng Bảy năm 2014, ba quan chức cao cấp của ngân hàng này đã bị khởi tố và bị bắt giam. Ở Ngân hàng Dầu khí toàn cầu (GP), số lỗ lũy kế cũng lên đến hơn 12.000 tỷ đồng. Chưa kể Ngân Hàng Đại Dương của “tư sản đỏ” Hà Văn Thắm đã bị bắt…
Đến năm 2015, theo những tin tức đã từng được coi là “tuyệt mật” nhưng rút cục được công khai trên báo chí, nợ xấu của ba ngân hàng trên là hơn 20,000 tỷ đồng – một con số không cách gì trả nổi so với vốn điều lệ của ba ngân hàng chỉ vào khoảng 10,000 tỷ đồng.
Chính vào thời gian đó, bất chấp lối tuyên truyền một chiều về chiến dịch mua lại ngân hàng thương mại với giá 0 đồng của Ngân Hàng Nhà Nước và được giới tuyên giáo trung ương nhiệt tình hỗ trợ, một tờ báo trong nước vẫn nhận định: “Rất khó nhận diện ngân hàng 0 đồng bởi nhiều ngân hàng không công bố số liệu và cũng chưa hẳn công bố chính xác.” Xét về mặt quy mô, hiện nay vẫn còn khoảng 11 ngân hàng có quy mô vốn điều lệ nhỏ hơn 5,000 tỷ đồng. Bề ngoài có thể “hào nhoáng,” nhưng ẩn sâu trong đó là câu chuyện sở hữu chéo dẫn đến vốn ảo, cho vay “sân sau” với nền tảng nợ xấu lớn. Với bài học của ngân hàng mang vỏ bọc đẹp đẽ Ocean Bank, sẽ không ngạc nhiên khi một ngày đẹp trời nào đó có thêm một ngân hàng được đặt trong tình huống mua lại với giá 0 đồng tương tự.”
Năm 2015, việc Ngân Hàng Nhà Nước quyết định mua lại các ngân hàng này với giá 0 đồng đã khiến nảy sinh mối nghi ngờ rất lớn về những quan hệ đen tối nào đó giữa thống đốc Nguyễn Văn Bình với các ngân hàng được không cho phá sản, để sau này nhiều người lại muốn “hồi tố” về động cơ thật sự của ông Nguyễn Văn Bình, đặc biệt việc ông Bình luôn vận động và đã suýt dùng tiền ngân sách để “xử lý” các ngân hàng đã rơi vào tầm phá sản.
Không chỉ 3 ngân hàng được mua lại 0 đồng, một số ngân hàng thương mại nhỏ và cả ngân hàng nằm trong top đầu đã lọt vào “danh sách đen.” Chẳng hạn như Ngân Hàng HD Bank là loại nhỏ, hay Ngân Hàng Agribank thuộc loại lớn.
Trong khi đó, sau gần 3 năm hình thành nhưng hầu như không giải quyết được vấn đề gì về nợ xấu, Công ty quản lý tài sản các tổ chức tín dụng (VAMC) đành thúc thủ. Hàng loạt biện pháp xử lý nợ xấu lại được nêu ra, nhưng tất cả đều chỉ mang tính lý thuyết. Cho đến giờ, toàn bộ nợ xấu mà VAMC mua lại đều chỉ bằng… giấy.
Thực tế khốn quẫn là tỉ lệ nợ xấu thực ở một số ngân hàng nhỏ, cũng là những ngân hàng mà vào thời gian từ năm 2007 đến năm 2011 đã cho vay bạt mạng với lãi suất cắt cổ cùng hàng loạt vụ án ngân hàng, đang cực kỳ xấu, có nơi tỉ lệ nợ xấu chiếm đến hơn phân nửa tổng nợ cho vay.
Những cái xác vật vờ
Ngay sau Đại Hội XII của đảng cầm quyền với di họa bắt nguồn từ nhiệm kỳ chính phủ trước, đã xuất hiện khá nhiều thông tin về tình trạng nợ xấu tăng đột biến tại nhiều ngân hàng thương mại. Nói cách khác, nếu như trước đây Ngân Hàng Nhà Nước tìm cách “phù phép” để đẩy các khoản nợ đặc biệt xấu và không thể thu hồi được lên những nhóm nợ cao hơn (có thể thu hồi), thì nay do chẳng có gì thu hồi được nên nợ xấu vẫn còn y nguyên và vẫn hàng ngày lãi mẹ đẻ lãi con, toàn bộ “công tác xử lý nợ xấu” của VAMC từ trước đến nay hầu như vô nghĩa.
Trong khi đó, ngân sách lại khốn quẫn và chẳng còn khoản kết dư nào để trút ra mua nợ xấu. Nếu có, chỉ có thể là một khoản nhỏ để dành để cứu những ngân hàng lớn có cổ phần chi phối của nhà nước, còn các ngân hàng nhỏ sẽ phải tự xoay sở. Đó là lý do mà việc “tái cơ cấu ngân hàng” sẽ có thể trở nên mạnh mẽ bất ngờ trong thời gian tới. Nếu trước đây đã từng có kế hoạch kéo giảm số lượng ngân hàng thương mại từ trên 30 tổ chức xuống còn khoảng 15 tổ chức, thì tới đây có nhiều khả năng chính phủ sẽ phải làm điều này mà không còn lối thoát nào khác.
Chính phủ không “nhả” cũng không được. Trong thực tế, một số ngân hàng chỉ còn là những cái xác vật vờ.
Không thể khác, lý do chính mà Phó thủ tướng Vương Đình Huệ bắt buộc phải nói đến việc “thí điểm phá sản ngân hàng” vào kỳ họp Quốc hội cuối năm 2016 là tình trạng nợ xấu trong các ngân hàng thương mại đã hầu như vô phương cứu chữa. Nếu vào cuối năm 2014, con số nợ xấu thực đã lần đầu tiên được Thống đốc Bình thừa nhận là vào khoảng 500 ngàn tỷ đồng, thì đến nay con số này hẳn phải lên đến ít nhất 600 ngàn tỷ đồng, với tốc độ “tăng trưởng” đều đặn 60-80 ngàn tỷ đồng mỗi năm.
Năm 2016 đã vụt qua rất nhanh. Hơn $20 tỷ nợ xấu lại móc xích với vài trăm tỷ đô la nợ công. Tất cả vẫn bế tắc!
Bài học cho Thủ Tướng Phúc
Dường như khi tuyên bố về việc nước ngoài sẽ mua ngân hàng trong nước, thủ tướng “cờ lờ mờ vờ” của Việt Nam có vẻ tự hào như trút được một gánh nặng đã đè lên vai ông quá lâu, đặc biệt trong một nhiệm kỳ chính phủ bị quá nhiều dư luận xem là “kẻ ăn ốc người đổ vỏ.”
Nhưng dường như Thủ tướng Phúc đã chẳng nhìn ra được một thực tế phũ phàng mà Ngân hàng nhà nước đã khoe khoang từ năm 2014 về “các tổ chức nước ngoài xếp hàng chờ mua nợ xấu của Việt Nam”: cho tới nay, toàn bộ 500 hồ sơ chào bán nợ xấu mà công ty quản lý tài sản các tổ chức tín dụng (VAMC) gửi cho các tổ chức tài chính nước ngoài từ năm 2014 vẫn vô vọng, không có bất kỳ hồi âm chính thức nào.
Nếu cả VAMC mà còn không thuyết phục nổi những doanh nghiệp cá mập trong nước “ôm” lại nợ xấu, sẽ chẳng một tập đoàn nước ngoài nào dại dột rước lấy “của nợ Việt Nam.”
Khi còn tại vị, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng đã có một chuyến xuất ngoại đến Úc để “khuyến mãi” nước ngoài mua nợ xấu. Nhưng có vẻ gương mặt ông Dũng đã xạm hẳn khi Thủ Tướng Tony Abbott không những không quan tâm đến lời chào mua nợ xấu mà còn tuyên bố thẳng tay cắt giảm viện trợ đối với Việt Nam.
Đến giờ phút này, nợ xấu ngân hàng Việt Nam vẫn không khác gì một thể dịch hỗn tương của căn bệnh ung thư nửa mùa.
Tuyên bố “Tôi xin tiết lộ với quý vị…” của Thủ Tướng Phúc lại được đưa ra trong bối cảnh Bộ Công An vừa bắt ông Trần Phương Bình của Ngân Hàng Đông Á, tạm kết thúc một năm “đại hạn” cho “ngành kinh tế mũi nhọn” chỉ chăm bẳm mua thật thấp bán thật cao. Thời thế đã khác hẳn 5 năm trước khi lúc giới ngân hàng chỉ ngồi mát ăn bát vàng và đua nhau tung tác những cú đầu cơ lộn ruột xã hội.
Ngay cả lối thoát sang ADB cũng dễ kẹt đầu. Từ nhiều tháng qua, tổ chức tài chính bậc nhất Châu Á này luôn “càm ràm” về nợ xấu và ngân hàng mà Thủ Tướng Phúc muốn bán vẫn còn quá cao giá…
Một luật sư ở Sài Gòn cho biết rằng chưa bao giờ ông nhận được nhiều đơn đặt hàng về tư vấn phá sản ngân hàng như bây giờ…
Tất cả đã quá muộn. Có lẽ chẳng bao lâu nữa, giới chủ ngân hàng sẽ phải khóc thét lên vì khối u nợ xấu phát nhiễm toàn thân khiến gây hại trầm kha cho “sự tồn vong của chế độ.”
ĐÀI BẮC, Đài Loan (NV) – Văn phòng tổng thống Đài Loan hôm Thứ Sáu loan báo bà Thái Anh Văn trên đường đến thăm viếng các quốc gia đồng minh ở Trung Mỹ vào Tháng Giêng sẽ ghé qua San Francisco và Houston.
Hãng tin MSNBC nói rằng đây là thêm một hành động chọc giận Trung Quốc sau vụ bà Thái điện đàm với Tổng Thống Tân Cử Donald Trump.
Bộ Ngoại Giao Trung Quốc lên tiếng yêu cầu Mỹ không cho phép bà dừng lại ở hai thành phố này, vì cho rằng như vậy là tạo nên “một tín hiệu sai lầm cho những thế lực phản động ở Đài Loan.”
Văn phòng tổng thống Đài Loan không cho biết bà Thái có ý định gặp các thành viên ủy ban chuyển quyền của ông Donald Trump hay không.
Tuy nhiên, phái bộ liên lạc Mỹ ở Đài Loan nói rằng đây chỉ là một chuyến thăm viếng “riêng tư và không chính thức.”
Bắc Kinh nghi ngờ bà Thái Anh Văn muốn thúc đẩy cho việc Đài Loan trở thành một quốc gia độc lập tách khỏi Trung Quốc.
Từ năm 1979, Mỹ đã thay đổi quan hệ ngoại giao bằng việc chuyển sự công nhận chính quyền Trung Hoa Dân Quốc sang chính phủ Cộng Hòa Nhân Dân Trung Quốc và coi Đài Loan là một thành phần của Trung Quốc.
Theo hành trình dự định, bà Thái Anh Văn sẽ rời Đài Bắc ngày 7 Tháng Giêng, ghé qua Houston một ngày, rồi đi tới thăm Honduras, Nicaragua, Guatemala, và El Salvador.
Sau đó, trên đường về Đài Loan, bà sẽ ghé qua San Francisco ngày 13 Tháng Giêng. (HC)
Em Đỗ Tuấn Lâm, học sinh lớp 4 ở huyện Thường Tín, Hà Nội, chửi nhau với bạn, bị cô giáo phạt, cho 42 bạn cùng lớp tát vào mặt, kêu khóc cũng không tha. Hình ảnh được truyền nhanh trên mạng khiến cô giáo bị cho nghỉ. Bà hiệu trưởng nói rằng cô giáo vốn dạy giỏi, cả lớp cô dậy đều là học sinh xuất sắc! Các công dân mạng đều trách cô giáo, và cả nền giáo dục ở Việt Nam. Nhưng tại sao một cô giáo giỏi lại đối xử tàn nhẫn như vậy, với một học sinh mồ côi và lâu nay vẫn bị bạn cùng lớp bắt nạt?
Trách tội cô giáo và những người bạn của em Lâm là đúng. Nhưng nên biết chính họ cũng là nạn nhân đáng thương. Một học sinh chửi mắng thô lỗ, cô giáo đã “thi hành kỷ luật” theo đúng bổn phận của mình. Thi hành cách nào? Cô chỉ việc bắt chước những cảnh chung quanh mình. Cô giáo biết ở nước ta những người có quyền là nắm toàn quyền. Cô giáo đã thấy cảnh sát lưu thông vẫn tát tai người lái xe, có khi đánh người ta ngã quỵ xuống đường, chỉ vì những tội nho nhỏ như xe thiếu bảng số, hay quên đội nón an toàn. Cô sống trong một xã hội những người nắm quyền tự mình đặt ra luật lệ, người dưới chỉ có việc tuân theo. Cô không bao giờ biết rằng ở nước khác, cảnh sát chỉ có quyền biên phạt người vi phạm luật lưu thông, chứ không được đụng tới thân thể người ta! Trước khi hỏi giấy tờ, cảnh sát còn phải chào người tình nghi phạm luật.
Mới tháng trước, một người dân ở xã Sông Nhạn, tỉnh Đồng Nai đang chạy xe máy, bất ngờ một nhóm dân phòng và công an xã lao ra chặn xe dù anh vẫn theo đúng luật đi đường. Vòi tiền không được, bọn chúng giật chìa khóa xe mang đi, bỏ mặc anh Nguyễn Trường Hải, 36 tuổi, giữa đêm khuya đứng ngoài đường, cách nhà 10 cây số. Cả một “xã hội loạn” đã ảnh hưởng trên hành vi và thái độ của cô giáo cũng như các học sinh.
Các em học sinh xúm lại tát tai bạn cũng chỉ là nạn nhân của xã hội hỗn loạn. Các em đã chứng kiến cảnh con người đối đãi với nhau thế nào, cho nên bắt chước. Những bà con nông dân đi kêu oan vì mất đất, mất ruộng, đã bị công an ném lựu đạn cay rồi đánh, đấm túi bụi. Cả một làng xúm đánh mấy người bắt trộm chó, đánh chết không tha! Các toán côn đồ giành giật cũng đánh nhau không khác gì công an đánh người. Người bị công an tra tấn, hành hạ đến chết trở thành một truyện dài nhiều tập không bao giờ ngưng. Năm ngoái, Bộ Công An báo cáo với Quốc Hội từ năm 2011 đến 2014, có “226 người chết trong các trại tạm giữ, tạm giam, chủ yếu do tự sát và bệnh lý.” Tại sao người ta mắc bệnh không cho đi nhà thương mà lại giam đến chết không tha? Tại sao có người lại chọn đồn công an làm nơi tự sát?
Các học sinh ở Thường Tín, Hà Nội, chắc phải được nghe chuyện ông Nguyễn Cao Tấn, 45 tuổi, ở tỉnh Vĩnh Phúc, không xa. Ông Tấn được mời đến trụ sở công an “làm việc,” về nhà thì trên người đầy vết bầm tím. Sáng ngày 28 Tháng Mười, 2016, người nhà vào phòng gọi thì thấy ông Tấn đã ngừng thở, thân hình cứng lạnh. Mới ngày 28 Tháng Mười Hai vừa rồi, ông Nguyễn Quốc Toản, 36 tuổi, bị bắt tạm giam ở huyện Lấp Vò, Đồng Tháp, tới buổi chiều cũng “lấy quần dài làm dây treo cổ tự tử.”
Các em học sinh chắc phải biết tin hàng trăm con nghiện tại trung tâm Cai Nghiện Đồng Nai vào lúc nửa đêm đã phá cửa, tràn ra Quốc lộ 1, tay cầm gậy gộc chặn xe xin tiền, đập phá, giật điện thoại, cướp thức ăn. Căn trại này chỉ có chỗ chứa 600 người, nhưng đã giam giữ 1,500 người khi vụ nổi loạn xẩy ra.
Côn đồ làm loạn, người ghiền bị nhốt làm loạn, công an làm loạn thường xuyên. Dân Việt Nam không còn tôn trọng luật pháp nữa. Vì người ta thấy những kẻ nắm quyền coi thường luật pháp. Họ thấy luật pháp là do bọn cường quyền đặt ra để bảo vệ quyền lợi và tài sản của chúng nó! Cái gì dân còn giữ được thì cố mà giữ. Cái gì chúng nó cướp rồi thì đi biểu tình đến chết cũng khó đòi được. Tất cả công sản quốc gia chúng độc quyền thao túng, khai thác, bán lấy tiền bỏ túi. Khái niệm “của công” đã biến mất!
Cho nên mới hôm qua, 30 Tháng Mười Hai năm 2016, người dân xã Triệu Nguyên, huyện Đăkrông, Quảng Trị, đã mang cưa máy, dao rựa vào chặt phá những khu rừng thuộc loại được bảo vệ, chưa được đốn. Một người dân địa phương nói, “Việc phát rừng diễn ra ngang nhiên đã nhiều năm nay, nhưng không thấy nhà chức trách ngăn chặn.” Khi người cầm quyền không còn tôn trọng pháp luật, người dân đã tự làm lấy luật theo ý họ!
Một tháng trước đây, tại huyện Di Linh, nhiều chiếc xe khách, xe tải trên quốc lộ 20 bị ném đá làm vỡ kính, hành khách bị thương và lưu thông gián đoạn. Hung thủ là hai thanh niên đi xe máy, họ đeo ba lô chứa đựng đá, để tấn công xe cộ! Tại sao hai anh này đi phá làng phá xóm như vậy? Họ nổi loạn chống cái gì? Chắc họ chỉ muốn chứng minh rằng: Xã hội loạn rồi! Ai muốn làm gì thì cứ làm đi!
Chúng ta biết rằng xã hội hỗn loạn này là do chế độ độc tài toàn trị gây ra. Nhưng cái gì trong chế độ cộng sản là động cơ chính đưa tới tình trạng này? Đó là quan niệm và thái độ khinh thường pháp luật của các lãnh tụ cộng sản, từ Stalin, Mao đến Hồ Chí Minh và đám con cháu. Đối với các lãnh tụ cộng sản, chính trị quyết định tất cả. Chính trị làm chủ, đứng trên cả luật pháp lẫn đạo đức. Con người cộng sản gương mẫu là một người “chính trị tốt,” nghĩa là chỉ biết vâng theo lệnh đảng, không tự mình suy nghĩ và phán đoán. Một người dân tốt là người chỉ tuân lệnh, cán bộ bảo sao là làm như thế.
Cho nên trong chế độ Cộng Sản họ không cần trường đại học luật khoa, không cần huấn luyện các luật sư. Tòa án nhân dân do các bần cố nông đứng ra, vừa kết tội, vừa tuyên án, vừa thi hành bản án.
Khi một nhóm người cướp chính quyền rồi tự phong cho họ độc quyền “lãnh đạo nhà nước và xã hội” theo điều 4 Hiến Pháp, thì họ bất chấp luật pháp. Ai nắm quyền trong tay thì tự mình làm ra luật, phán xử mọi người khác theo ý mình, và thi hành luật của họ với người khác tùy thích. Các lãnh tụ cao nhất bắt đầu nêu gương xấu cho đám tay chân thủ hạ, bệnh lan truyền từ trên xuống dưới, dần dần ảnh hưởng trên tất cả mọi người; ngoài đường, trong xóm là các chú công an, trong nhà thương là bác sĩ, y tá, trong trường họ là các cô giáo, truyền tới cả học sinh. Cứ như vậy, xã hội thành loạn.
Mạnh Tử đã liệt kê các hiện tượng cho thấy một chế độ khó đứng vững: “Khi người trên không dựa vào đạo lý, kẻ dưới không theo luật pháp, trong triều vi phạm lễ nghĩa, các công chức không tin chế độ, người quân tử không giữ nghĩa, kẻ tiểu nhân phạm hình luật.” Ông kết luận: “Một nước như vậy mà tồn tại là điều hiếm có.” (Thượng vô đạo quỹ dã, hạ vô pháp thủ dã, triều bất tín đạo, công bất tín độ, quân tử phạm nghĩa, tiểu nhân phạm hình, quốc chi sở tồn giả, hạnh dã). [上無道揆也,下無法守也,朝不信道，工不信度，君子犯義，小人犯刑，國之所存者幸.]
Nhiều người lo cho nếp sống đạo lý ở nước ta. Nhưng chỉ một quốc gia sống có pháp luật mới có cơ hội phục hồi đạo lý.
Nhiều người đang lo lắng cho nếp sống đạo lý ở nước ta; không biết làm sao khôi phục được. Nhưng một quốc gia phải sống có pháp luật thì mới tạo cơ hội cho việc phục hồi đạo lý. Khi chế độ cộng sản sụp đổ, việc đầu tiên người Việt Nam cần làm là tái lập tinh thần tôn trọng pháp luật. Muốn vậy, chính những người ở địa vị cao nhất phải làm gương tôn trọng luật pháp; truyền xuống đến cả guồng máy hành chánh, quân đội, cảnh sát, vân vân. Cứ như vậy, mới hy vọng người dân bình thường cũng tôn trọng luật lệ. Các cô giáo, thầy giáo sẽ suy nghĩ trước khi phạt học sinh: Lỗi lầm em mới phạm là thuộc loại tội nào, có bao nhiêu cấp nặng nhẹ trong tội đó, mỗi cấp được phép trừng phạt thế nào, vân vân. Chắc chắn sẽ không có cô giáo nào hô hào cả lớp “đánh hội đồng” một bạn học cùng với mình!
CLEVELAND, Ohio (AP) – Chiếc máy bay nhỏ chở bốn người trong gia đình của tổng giám đốc công ty phân phối đồ uống Superior Beverage Company và hai người bạn mất tích đêm Thứ Năm trên hồ Erie, ít phút sau khi cất cánh từ một phi trường ở Cleveland, Ohio.
Cha mẹ của ông John T. Fleming, tổng giám đốc công ty, cho biết con mình là phi công lái chiếc Cessna Citation 525 từ Cleveland đi Columbus, trên có ba người lớn và ba trẻ em.
Máy bay giảm cao độ nhanh chóng ngay sau khi cất cánh và mất dấu trên màn hình radar chỉ hai phút sau khi bay ra ngoài bờ hồ Erie khoảng 2 dặm.
Nguyên nhân máy bay lâm nạn chưa được biết.
Cơ Quan Hàng Không Liên Bang (FAA) cho biết máy bay rời khỏi phi trường Burke Lakefront lúc 10 giời 50 phút tối, dự định bay tới phi trường ở trung tâm thành phố Columbus, cách xa 120 dặm về hướng Tây-Nam.
Tàu và máy bay thuộc lực lượng duyên phòng đã nỗ lực tìm kiếm cho tới sáng Thứ Sáu, nhưng chưa phát hiện ra dấu vết gì.
Đại Úy Michael Mullen, một chỉ huy đơn vị cấp cứu thuộc hải khu duyên phòng 9, nói rằng đã nhận ra những tín hiệu rất yếu từ vô tuyền đăng (beacon) báo nguy của máy bay.
Thời tiết xấu và sóng lớn làm trở ngại cho công cuộc tìm kiếm. Hồ Erie ở nơi máy bay mất tích có chiều sâu khoảng 20 mét. (HC)
HONG KONG (NV) – Tờ New York Times dẫn những tin tức từ truyền thông Trung Quốc cho biết dân chúng ở nhiều nơi đón chào năm Đinh Dậu bằng con gà có những nét giống như tổng thống tân cử Mỹ, ông Donald Trump.
Tại Thái Nguyên, thủ phủ tỉnh Sơn Tây, trước một thương xá, có bức tượng con gà trống cao gần 10 mét, có mái tóc giống tóc của ông Trump, và hai bàn tay cũng giống tay ông luôn. Bàn tay trái có ngón cái trạm vào ngón trỏ, một nét đặc trưng của ông khi ông phát biểu. Còn bàn tay phải có ngón trỏ đưa ra, một nét khác của ông Trump, mỗi khi khen ngợi ai, ông thường chỉ vào người đó.
Tờ báo quốc doanh Global Times ca ngợi bức tượng là một “sự phối hợp tuyệt hảo văn hóa Trung Quốc và Tây Phương.”
Các “con gà Trump” bằng bong bóng bơm hơi, nhái theo bức tượng này, có thể mua qua Taobao, một hãng bán hàng trên mạng, bong bóng lớn nhất cao hơn 10 mét, được quảng cáo với giá $1,725.
Ông Casey Latiolais, 30 tuổi, một họa sĩ tranh minh họa và phim hoạt hình ở Seattle, Washington, được tờ New York Times phỏng vấn qua điện thoại cho biết đã hoàn thành mẫu hình vào đầu Tháng Mười Một cho Beijing Reliance Commercial Land, một công ty địa ốc ở Trung Quốc. Công ty này chỉ yêu cầu ông vẽ mẫu một bức tượng để mừng năm Con Gà chứ không đề cập gì tới ông Trump.
Ông Latiolais nói là ông ngạc nhiên với kích thước của bức tượng ở Thái Nguyên làm bằng sợi thủy tinh, nhưng từ chối bình luận vì sao lại cho con gà này những nét tương tự như ông Trump.
Đây không phải lần đầu dân Trung Quốc thấy ông Trump có mái tóc giống như chim. Hồi Tháng Mười Một, một con chim trĩ trong vườn thú thành phố Hàng Châu đã đột nhiên trở thành ngôi sao thu hút du khách như thế, vì có lông trên đầu giống mái tóc bồng bềnh của ông Trump.
Ông Donald Trump vẫn có khuynh hướng bày tỏ phản ứng hay ý kiến của mình qua Twitter, nhưng cho tới chiều Thứ Năm, hơn một ngày sau khi có tin này chưa thấy ông lên tiếng. (HC)
Tháng Mười Hai là tháng thời tiết Tokyo, Nhật, dần se lạnh báo hiệu mùa Đông đến. Đây cũng là lúc người dân xứ Phù Tang rộn ràng nhộn nhịp đón mừng năm mới theo Tết Dương Lịch. Sự háo hức của người dân khiến thủ đô Tokyo cũng bị lôi cuốn chạy theo nhịp điệu đón Tết của người dân.
Sau khi Minh Trị Thiên Hoàng lên ngôi vào năm 1868, ông có tham vọng chạy đuổi theo sự tiến bộ của thế giới phương Tây bằng mọi giá, ông làm một cuộc duy tân nước Nhật mà sau này lịch sử gọi là “Minh Trị Duy Tân.”
Một trong những nét duy tân đó, ông cho đổi ngày Tết Âm Lịch (Tết Nguyên Đán) thành Tết Dương Lịch theo lịch của người phương Tây để các cơ quan hành chính, thương mại, tài chính ngân hàng của nước Nhật có thể làm việc nhịp nhàng theo “lịch” làm việc của Âu Châu.
Kể từ đó, nước Nhật đón mừng “Tết Nguyên Đán” đầu năm Dương Lịch vào ngày mùng Một Tháng Giêng mỗi năm. Tất cả các điểm văn hóa, phong tục dân gian của Tết Âm Lịch đều được “chuyển sang” thời gian Dương Lịch.
Có lẽ trong một vài thập niên khởi đầu sự thay đổi, người dân Nhật cũng gặp rất nhiều khó khăn trong sự chuyển đổi một tập tục đã có từ lâu đời, nhất là chuyển đổi cả một “không gian đón mừng Tết” không phải là một sự dễ dàng. Những người dân vùng quê ngày xưa, họ thường ăn mừng luôn cả hai ngày Tết, Tết Âm Lịch và Tết Dương Lịch. Bây giờ “không gian đón mừng Tết Âm Lịch” dần dần cũng đã tan loãng với thời gian.
Phố Ginza Tokyo đón mừng năm mới đến. (Hình: ATNT Tours)
Một trong những trọng điểm văn hóa thay đổi mà người ta nhận thấy là trong khi văn hóa Tây phương đón giao thừa bằng giây phút countdown thì người dân Đông Kinh đón giao thừa bằng cách tối giao thừa họ đi viếng thăm đền Minh Trị Thần Cung, một ngôi đền được dân Nhật xây để tưởng nhớ đến vị Thiên Hoàng đã đưa nước Nhật từ vị trí thấp kém tủi nhục trở thành một đất nước hùng mạnh, có vai vế sánh ngang hàng với các đế quốc phương Tây. Ông đã làm cho người phương Tây không còn dám khinh thường giống dân da vàng Châu Á (trận hải chiến Nga-Nhật năm 1905 xảy ra và kết quả hải quân Nga thua trận đã chứng minh điều đó).
Ngôi đền Minh Trị Thần Cung nằm gần khu vực nhà ga tàu điện Harajuku, bên cạnh khu Olympic nơi Tokyo được tổ chức Thế Vận Hội vào năm 1964. Đền tương đối lớn và uy nghiêm nếu phải so với các ngôi đền Thần Đạo khác. Nhưng khác với những ngôi đền Thần Cung khác, đền Minh Trị được người ta giới thiệu chút ít về lịch sử triều đại của vị Thiên Hoàng này bằng hai ngôn ngữ Nhật và Anh. Dĩ nhiên lịch sử đất nước nào cũng thường nói hay nói tốt về lịch sử của họ.
Chỉ nội trong một đêm giao thừa thôi, hàng năm có hơn cả triệu người dân Nhật đi cả đêm đến viếng đền. Nếu bạn có chứng kiến cảnh một ngôi đền nhỏ như thế mà phải tiếp nhận một số lượng người kinh khủng như thế (trong một đêm) mà cảnh sát Nhật vẫn kiểm soát được một cách trật tự thì người ta mới ngưỡng mộ hết tài năng của ngành cảnh sát Nhật.
Những ai đã từng sống ở Tokyo lâu năm thì thế nào cũng có dịp một lần đón giao thừa ở đền Minh Trị. Chỉ có tham dự bạn mới cảm nhận hết được những cảm xúc “đêm giao thừa ở đền Minh Trị Thần Cung.” Đây cũng là thời điểm mà du khách có thể xem tận mắt những lễ nghi và phong tục của một ngôi đền Thần Cung tại Tokyo, từ cung cách người dân Nhật đi qua các cổng “tori” của đền đến cung cách “rửa tay, rửa miệng, làm sạch thân” trước khi vào đền viếng “Thần.” Ngay cả khi cầu nguyện, cách người Nhật cũng có cung cách cầu nguyện khác hẳn các dân tộc khác.
“Kadomatsu” dựng trong một Hotel chào mừng Thần Năm Mới. (Hình: ATNT Tours)
Người Nhật không ăn mừng lễ Giáng Sinh, nhưng người ta có thể hình dung ra được rằng thời gian từ dịp lễ Giáng Sinh đến đêm giao thừa là thời gian người Nhật nhộn nhịp cho thời gian đón Tết. Các cửa hàng lớn cạnh tranh quảng cáo “on sale” khắp mọi nẻo đường phố. Tokyo vốn là thành phố luôn luôn đông kín người, kể cả mùa Đông. Không có mùa nào mà thủ đô Tokyo vắng người vắng shoping.
Nhưng đặc biệt, vào Tháng Mười Hai là tháng mà người ta nhận thấy tất cả các gian hàng, cửa hàng đều được trang trí rực rỡ, các khu phố nổi danh như Ginza, Shinjuku, Shibuya, Harajuku, Ikebukuro… đâu đâu cũng thấy trang trí hình dáng “cây thông giáng sinh” và đèn đuốc cho những ngày lễ hội.
“Cây thông Giáng sinh” được trang trí quanh thành phố không có nghĩa là người Nhật theo đạo Công Giáo nhiều. Đây có lẽ chỉ là một dấu mốc báo hiệu cho dân Nhật biết “năm mới” sắp đến. Trong tuần lễ này, người ta bắt đầu thấy trong các khu nhà ga, các gian hàng đã bày bán các loại cây như “cây nêu,” các loại cây được nối kết lại theo phong tục Tết của người Nhật như “kadomatsu” (*), “shimenawa” (**), hay “wakazari” (***) là các loại cây được được kết nối lại với mục đích trừ tà đuổi quỷ hay mang lại mọi điều tốt làng trong ngày đầu năm mới được bày bán khắp mọi nơi. Giá cả của các “kadomatsu, shimenawa, hay wakazari” tùy theo kích thước lớn hay nhỏ nhưng hoàn toàn không rẻ chút nào.
Nếu bạn có thích thú với một ít điểm văn hóa Nhật ngày xưa, bạn nên đến thăm một vài phố thị như phố Asakusa với ngôi chùa nổi tiếng Sensoji vì ở đây bạn có thể bắt gặp những điểm văn hóa còn sót lại của thời Giang Hộ (Edo), đây là tên cũ của thủ đô Tokyo dưới thời Mạc phủ Tokugawa kéo dài hơn 250 năm.
Sensoji là một ngôi chùa rất cổ xưa nhưng nổi tiếng linh thiêng của vùng Edo. Ngày nay chùa đã được trùng tu lại rất nhiều lần và điểm đặc biệt ở ngôi chùa này, bạn có thể xin “xăm.” Trước khi xin “xăm,” nhà chùa xin bạn tự giác bỏ vào thùng “phước sương” 100 Yen (tương đương $1) cho một quẻ xăm. Nếu bạn xin được quẻ xâm tốt thì không sao cả, nhưng nếu không may gặp quẻ xăm xấu thì bạn nên gửi quẻ xâm lại chùa, nhờ Thần Phật giữ hộ bạn nên “bổn mạng” của bạn luôn luôn được tốt và vững bền, tai họa (nếu có) thì trời phật lo cho mình cả. Tôi thường hay đùa nghịch gọi đây là “văn hóa huề vốn” của các quẻ xâm! Ai là người hưởng lợi nhất thì bạn đã biết ngay rồi!
Shimenawa và Wakazari. (Hình ATNT Tours)
Trong tuần lễ cuối năm, Tokyo có rất nhiều điểm lôi cuốn du khách, vì thế không vì thời tiết mùa Đông se lạnh mà thiếu vắng du khách. Người dân vùng Đông Nam Á và Trung Quốc đến du ngoạn và mua sắm ở đây rất đông. Số lượng du khách hòa mình vào trong số lượng người dân thành phố chuẩn bị đón Tết tạo thêm phần nhộn nhịp cho phố xá thủ đô Tokyo. Một phần vì người Nhật ăn Tết trước, trong khi các nền văn hóa khác thì lại đón Tết Âm Lịch nên người ta đã không bỏ lỡ cơ hội vừa đi thưởng ngoạn vừa mua sắm “giá rẻ” ở Osaka hay Tokyo.
Tôi không nghĩ rằng mua sắm ở Nhật quá mắc nếu đem so sánh với những món hàng “cùng hiệu, cùng loại, cùng phẩm chất” ở khắp nơi trên thế giới. Thậm chí tôi còn nhận thấy rằng có nhiều thiết kế nhiều mẫu hàng “hiệu” nổi tiếng như Channel, Louis Vuitton mà chỉ có ở Nhật bạn mới có thể tìm thấy. Các cửa hàng lớn ở Ginza hay Shinjuku cũng đông nghẹt người mua sắm, sắp hàng lấy “tax refund.” Đây cũng là một ưu điểm khác của các cửa hàng lớn của Nhật, khách hàng không cần phải ra đến phi trường mới lấy lại được tiền “tax refund,” các cửa hàng Nhật đều có các chỗ cho bạn lấy lại tiền thuế ngay tại nơi mình mua, rất tiện lợi cho du khách.
Nếu bạn mua sắm ở khu nhà ga Shibuya, thế nào bạn cũng có dịp thăm con chó đá “Hachiko” được dựng ở ngay trước cửa nhà ga. Tuy nhiên, vào những ngày cuối năm, tượng Hachiko cũng có khác đôi chút! Thời gian gần Tết, người ta cũng đeo “một yếm thần” vào cổ Hachiko. Tôi nghĩ con chó trung thành “Hachiko” cũng rất xứng đáng được tôn vinh lên hàng “Thần” trong dân gian Nhật Bản. (Hachiko, con chó trung thành trong suốt chín năm trời ngày nào cũng đúng giờ đến nhà ga Shibuya ngồi đợi đón chủ về. Nó không biết người chủ đã chết từ lâu và vẫn mòn mỏi đợi người chủ cho đến ngày Hachiko chết gục trên một con đường nhỏ ở Shibuya. Câu chuyện đã được người Nhật tôn sùng, làm tượng đá Hachiko con chó trung thành được dựng kỷ niệm ở đây).
Sau cùng, nếu bạn không phải là mẫu người thích mua sắm thì Tokyo vẫn có nhiều cảnh mùa Đông để bạn có thể thưởng ngoạn vào dịp đón mừng ngày Tết. Bạn nên đến con phố Marunouchi, con phố Parthenon Odori, Shinjuku Kabukicho, khu Asakusa với tháp Sky Tree cao nhất thế giới, hay bạn đến khu phố mới Odaiba thưởng thức những nét rực rỡ về đêm của thủ đô Đông Kinh. Giao thừa đã đến rồi, xin được nói một câu chúc Tết mà người Nhật sẽ nói với bạn “Shinnen Akemashite Omedeto Gozaimasu” (Xin chúc mừng một năm mới tươi sáng).
(*) Kadomatsu: biểu tượng cho sức sống bền vững qua mọi thời tiết. Kadomatsu được làm từ cành thông, tre và nối kết với một vài loại hoa để chào đón Thần vào năm mới. Kodomatsu thường đặt cạnh hai bên cửa nhà, cơ sở thương mại, công ty…
(**) Shimenawa: treo trước cửa nhà với ý nghĩa trừ ma đuổi quỷ.
(***) Wakazari: là một vòng tròn bện bằng dây thừng và kết hoa trên đầu. Tượng trưng cho đời sống ấm no và lúc nào cũng được an toàn.
Các tour Á Châu và Trung Đông
Escorted tour: Miến Điện – Thái Lan – Lào – Cambodia
Yangon – Kyaiktiyo – Heho – Inle – Bagan – Mandalay – Luang Prabang – Chiangmai – Chiang Rai – Tam Giác Vàng – Siem Reap – Việt Nam (optional)
Tour 1: Jan. 09 – Jan. 25, 2017
Tour 2: Feb. 12 – Feb. 28, 2017
Tour 3: Oct. 01 – Oct. 15, 2017
Tour 4: Nov. 07 – Nov. 23, 2017
Escorted tour: Nhật Bản Mùa Hoa Anh Đào – Đài Loan – Nam Hàn
PASSADENA, California (NV) – Cuộc diễn hành Rose Parade năm nay là lần thứ 128, do công ty Honda tài trợ, sẽ diễn ra vào sáng ngày Thứ Hai, 2 Tháng Giêng, 2017 và vẫn có những chiếc xe hoa, ban nhạc và đoàn cưỡi ngựa đi dọc đoạn đường 5 dặm rưỡi trên đường Colorado, báo mạng của Rose Parade cho hay.
Truyền thống “Không bao giờ vào Chủ Nhật”
Đặc biệt năm nay, diễn hành không tổ chức vào ngày đầu năm. Cuộc biểu diễn hoa hồng này có một truyền thống từ năm 1893 là “không bao giờ vào Chủ Nhật.” Năm ấy, Mồng Một rơi vào Chủ Nhật. Vì không muốn làm những con ngựa cột trước nhà thờ hoảng sợ hí vang, có thể ảnh hưởng đến buổi lễ bên trong, ban tổ chức dời cuộc diễn hành qua ngày hôm sau. Mặc dù bây giờ không có ngựa cột trước nhà thờ nữa, họ vẫn giữ truyền thống này.
Mua vé đặt chỗ
Chỗ ngồi: Đặt chỗ ngồi tại khán đài danh dự coi Rose Parade qua công ty Sharp Seating từ 1 Tháng Hai đến 31 Tháng Mười Hai, 2016. Phải mua vé mới được ngồi tại khán dài danh dự. Trẻ em dưới 2 tuổi có thể ngồi vào lòng phụ huynh; nếu không, cũng phải mua vé. Liên lạc Sharp Seating Company tại (626) 795-4171.
Quan trọng
Xin lưu ý: Ngày 2 Tháng Giêng, 2017, trước khi cuộc diễn hành bắt đầu, đường Orange Grove, nằm giữa đường Colorado và đường Green sẽ bị chặn để chuẩn bị.
Nếu có chỗ ngồi trên đường Orange Grove giữa đường Colorado và đường Green thuộc khu vực diễn hành, khách phải có vé mới được vào.
Điều quan trọng là khách phải có mặt tại chỗ ngồi trong khu vực này từ 6 giờ 30 sáng.
Khách luôn luôn sẵn sàng xuất trình vé khi được hỏi. Nhân viên an ninh có thể khám xét túi xách của khách. Không được đem theo những gì có thể che chắn tầm nhìn hoặc đe dọa an ninh của người khác.
Chỗ ngồi không cần vé: Muốn ngồi coi trên lề đường, phải đến sớm mới có chỗ. Luật của thành phố Passadena cho phép khách dành chỗ dọc theo lề đường từ buổi trưa hôm trước. Để biết thêm về mẹo vặt hay luật lệ về việc ngồi coi trên lề đường, xin vào trang web “Passadena Convention and Visitors Bureau” để biết chi tiết, “Visitor Hotline.”
Hướng dẫn về an toàn
Khách có thể đọc hướng dẫn về an toàn tại trang web “Parade Safety Guidlines” hay trang web của Passadena.
Xin tải “Event Access Plan” của Passadena xuống để nắm rõ thông tin về những con đường sẽ bị đóng.
Hướng dẫn du lịch chính thức
Để biết thêm thông tin về dịch vụ hướng dẫn du lịch, xin vào “PrimeSport.”
Địa điểm và đậu xe
Tuyến đường diễn hành xe hoa dài 5 dặm rưỡi bắt đầu từ góc đường Green và đường Orange Grove tại Passadena.
Xe hoa đi về hướng Bắc trên đường Orange Grove với tốc độ 2.5 dặm/giờ và quẹo qua hướng Đông, vào đường Colorado, nơi mà những diễn biến chính sẽ xảy ra. Ở đoạn cuối, xe hoa sẽ quẹo hướng Bắc vào đường Sierra Madre và kết thúc trên đường Villa.
Muốn đặt chỗ đậu xe hơi, xe buýt hay xe giải trí (RV), xin liên lạc công ty Sharp Seating (626) 795-417; thành phố Passadena (626) 744-6470; LAZ Parking (626-578-1705); Easy Parking Service (626) 286-7576; hoặc Colorado Boulevard Parking, (858-692-0868 hay 949-295-6537). Dù phải trả tiền, khách vẫn nên đặt chỗ trước, nhất là ở những bãi đậu gần chỗ diễn hành.
Đậu xe qua đêm trên trên những đường thuộc Passadena bắt đầu từ buổi trưa hôm trước và chỉ cho tối hôm đó mà thôi.
Không được đậu xe tại những nơi có bảng “No Parking” hay tại những lề đường sơn đỏ. Xe vi phạm sẽ bị giữ và phạt.
Muốn biết thêm chi tiết về chỗ đậu xe buýt du lịch, xe limosine, xin tìm đọc tại “Parade Guide.”
Di chuyển
Xe điện “Metro” của Los Angeles: Sẽ có xe điện tuyến Đỏ, Tím, Vàng Gold, và Cam, chạy suốt đêm Mùng Một và sáng Mùng Hai. Ngoài những chuyến chạy cả đêm, sẽ có thêm xe điện màu Vàng Gold để phục vụ nhiều hành khách hơn và thường xuyên hơn vào 2 Tháng Giêng. Bắt đầu từ 5 giờ sáng cho đến 9 giờ tối, cứ 7-8 phút là có một chuyến đến và rời Passadena. Các trạm tại Memorial Park, Lake, Allen và Del Mar đều cách Rose Parade không xa.
Cơ Quan Giao Thông Los Angeles cũng có xe buýt chạy đến khu vực gần Rose Parade và những trận đấu Rose Bowl.
Để biết thêm thông tin về hệ thống xe điện, xin gọi (800) COMMUTE (266-6883) hay vào trang Web www.metro.net. Cho người khiếm thính, xin gọi (800) 252-9040. (ÐG)
Quây quần đổ bánh căn tại nhà trong dịp lễ mùa Đông
Gạo xay nhỏ thành bột để đổ bánh căn (đặc sản Phan Rang, Việt Nam).Bột gạo đổ vào khuôn đất sét.Bỏ mỡ hành lên mặt bánh.Ăn bánh căn với nước cá nục kho, hay nước mắm bơ đậu phộng.
Tâm tình Thầy Cô
Hàng đầu, từ trái: Giáo Sư Trần Chấn Trí và các thầy cô giáo dạy tiếng Việt.
Tiếng Việt dùng trong giới trẻ hải ngoại (Phần 1)
Trần C. Trí (University of California, Irvine)
Chúng ta, những bậc phụ huynh hay nhà giáo dục trong cộng đồng người Việt tại Hoa kỳ, chắc có cùng một tâm tư. Chúng ta đã xa quê hương trên 35 năm, đã ít nhiều hội nhập cuộc sống ở nước sở tại. Cùng với những thành quả tốt đẹp do sự hội nhập đem lại, chúng ta cũng phải đối diện với những mất mát không thể tránh. Chúng ta e ngại ngôn ngữ và văn hóa Việt đang dần dần phai nhạt trong thế hệ thứ hai và thứ ba. Chẳng vậy mà không biết bao nhiêu nỗ lực trong cộng đồng đã tiếp nối nhau trong sứ mạng bảo tồn tiếng nói và văn hóa: những trung tâm Việt ngữ, những nhật báo, tuần báo, nguyệt san bằng tiếng Việt, những đài truyền thanh, truyền hình Việt ngữ, những sinh hoạt giáo dục và văn hóa…, tưởng chừng như khó có thể mà quên được tiếng mẹ đẻ và những truyền thống tốt đẹp của ông cha với ngần ấy nỗ lực của những tấm lòng nặng tình với tương lai cộng đồng người Việt hải ngoại.
Tuy nhiên, nếu chúng ta thử quan sát con em của mình về mặt sử dụng tiếng Việt, chúng ta sẽ thấy một hình ảnh khác. Càng sinh sau đẻ muộn tại xứ người, kiến thức và khả năng nói tiếng Việt của các em càng yếu kém. Tình trạng này do nhiều yếu tố khác nhau gây nên. Vài nguyên nhân nổi bật hơn cả là khi các em và gia đình cư ngụ tại những địa phương không có một cộng đồng người Việt đáng kể, hay các em lớn lên trong những gia đình mà cha mẹ không khắt khe về việc gìn giữ tiếng Việt. Trong bài này, chúng tôi muốn nêu lên một hiện tượng đáng lo ngại hơn nhiều, đó không phải là tình trạng các em thuộc những trường hợp kể trên, mà là tình trạng của những em nói được tiếng Việt nhưng lại không muốn sử dụng nó như một phương tiện giao tiếp chính trong đời sống hằng ngày, kể cả với những em khác cũng nói được tiếng Việt.
Vừa là phụ huynh của hai con nhỏ sinh ra và lớn lên ở Mỹ, vừa là người giảng dạy tiếng Việt ở bậc đại học tại địa phương, chúng tôi có dịp quan sát các em để xem các em sử dụng tiếng Việt ra sao, trong trường hợp nào, với ai, và không dùng tiếng Việt trong những trường hợp nào. Chúng tôi cũng cố tìm ra một số nguyên nhân khiến cho các em không thể hay không muốn nói tiếng Việt.
Nguyên nhân chính yếu thứ nhất là nguyên nhân về ngôn ngữ
Ngay cả ở một số em sinh ra ở Mỹ, nói giỏi tiếng Việt ở nhà từ khi biết nói đến trước khi bắt đầu đi học, tiếng Việt của các em này sẽ biến mất một cách mau chóng chỉ một thời gian ngắn ngủi ở học đường. Điều này có thể xảy ra nếu cha mẹ các em không cố gắng giữ thăng bằng cho các em về mặt ngôn ngữ. Khi vào lớp, các em này có nhu cầu không muốn thua kém các bạn, hay có nhu cầu muốn được làm bạn với những em khác. Muốn vậy, chỉ có một ngôn ngữ duy nhất có thể giúp các em đạt được ý nguyện, đó là tiếng Anh. Mặt khác, tuy thời gian ở trong lớp ngắn hơn là thời gian các em ở nhà, tiếng Anh được dùng để truyền thụ kiến thức và dùng trong những sinh hoạt hết sức sinh động trong lớp. Điều đó cũng làm cho tiếng Anh trở thành thứ tiếng chủ động trong đầu của các em. Khi các em về đến nhà, nhiều khi cha mẹ các em vẫn còn đi làm, môi trường sinh hoạt của các em bị thu hẹp lại. Các em không có nhiều cơ hội để dùng tiếng Việt, hay nếu cần dùng, thì chỉ quanh quẩn với những sinh hoạt gia đình hạn hẹp. Tiếng Việt của các em không phát triển được mà xem chừng có cơ mỗi ngày một giảm sút. Đã vậy, khi các em bật truyền hình lên, những chương trình ưa thích của các em lại đem tiếng Anh đến, chiếm thêm thì giờ của các em ở nhà.
Đó là tình trạng của những em nhỏ. Một số các em lớn thuộc trình độ trung học hay đại học, không rành tiếng Việt, muốn học các lớp tiếng Việt để khỏi quên và học hỏi thêm, lại phải đối phó với một nguyên nhân ngôn ngữ khác. Tiếng Việt, tuy dùng mẫu tự La-tinh, lại quá phức tạp đối với các em này, một phần vì hệ thống thanh âm, một phần vì hệ thống chính tả cần những dấu biểu hiện thanh và âm khiến các em cảm thấy bị thách thức và đâm ra nản lòng. Có không ít những học sinh, sinh viên gốc Việt nói tiếng Việt lơ lớ không khác gì người ngoại quốc tập nói tiếng Việt. Nói đã khó, viết lại càng khó khăn hơn. Khi học tiếng Việt trong lớp, các em nhận ra rằng đây là loại tiếng Việt “học thuật”, tiếng Việt “cao cấp”, không phải loại tiếng Việt mà các em dùng ở nhà trong các sinh hoạt thu hẹp ở nhà bếp hay ở phòng ngủ. Vốn ngữ vựng của các em sao mà ít ỏi, hạn hẹp, so với những từ ngữ dùng trong những sinh hoạt mở rộng ra với thế giới bên ngoài. Đã thiếu tự tin, điều mâu thuẫn khi các em học tiếng Việt là đáng lẽ các em phải thấy tự tin hơn, có khi tình trạng nêu trên lại làm cho các em thiếu tự tin hơn nữa.
Không có cơ hội thực hành sử dụng tiếng Việt
Đã học thì phải có hành. Một nan đề khác lại nảy sinh khi các em học thêm tiếng Việt, mở rộng phạm vi sử dụng từ ngữ và thành ngữ, lại không có cơ hội để áp dụng những kiến thức và khả năng vừa thu nhận trong các lớp tiếng Việt. Rất nhiều sinh viên của chúng tôi, khi được hỏi các em đã áp dụng được những gì đối với vốn liếng tiếng Việt của mình, chỉ có thể kể lại rằng mình đã dùng tiếng Việt khi gọi thức ăn ở nhà hàng hay khi mua bán lặt vặt trong khu phố Little Saigon. Chỉ vậy thôi. Còn với bao nhiêu sinh hoạt khác như ngân hàng, bưu điện, học đường, công sở, phương tiện chuyên chở công cộng, v.v… cho dù có những nhân viên người Việt dùng tiếng Việt với các em đi nữa, thứ tiếng Việt mà các em có thể dùng chỉ là một thứ tiếng pha trộn giữa tiếng Việt và tiếng Anh-trong ngôn ngữ học được gọi là code switching-trong đó tiếng Anh có khi là thành phần áp đảo. Chẳng hạn như một em sinh viên giỏi tiếng Việt cũng thường chỉ nói được một câu như thế này với nhân viên ngân hàng đã là giỏi lắm: “Chị có thể check giùm em xem savings account của em balance là bao nhiêu không?”
Những từ ngữ tiếng Anh trong câu nói trên – check, savings account, balance – không phải là các em không được học bằng tiếng Việt trong lớp. Lý do mà đa số các em không dùng tiếng Việt không phải thuộc về ngôn ngữ, mà là một điều quan trọng không kém gì nguyên nhân về ngôn ngữ, đó là nguyên nhân về tâm lý. Điều này có nghĩa là có những em không nói tiếng Việt, không phải là các em đó không nói được tiếng Việt, mà là không muốn nói tiếng Việt. Đối với những em này, tiếng Việt chỉ là thứ tiếng bắt buộc phải dùng đối với những người không nói được tiếng Anh như ông bà nội, ông bà ngoại, hay những người đòi hỏi các em phải dùng tiếng Việt như cha mẹ, thầy cô. Đây là yếu tố tâm lý thứ nhất. Ít ai muốn làm điều gì bị bắt buộc phải làm, nếu có điều kiện tránh làm điều đó. Với các bạn đồng lứa hay anh chị em trong gia đình, các em dễ dàng nhận ra rằng dùng tiếng Anh để tâm sự hay để chơi đùa với nhau lúc nào cũng nhanh hơn là dùng tiếng Việt. Mặt khác, nói tiếng Việt nó cứ ngường ngượng thế nào, không tự nhiên được! (Còn tiếp)
Thầy cô giáo và phụ huynh đưa con em học tiếng Việt.
Học Tiếng Việt Dấu Yêu
Cành Hồng
Tôi dạy tiếng Việt tại các trung tâm Việt ngữ từ hơn 15 năm nay, thường thì chỉ phụ trách các lớp một, hai và ba.
Đa số các em của tôi khi mới bắt đầu đi học đều nói tiếng mẹ đẻ không rành, có em còn nói không được, thậm chí có em không thích học tiếng Việt, đi học vì bị ba mẹ bắt buộc mà thôi.
Tôi thường hỏi các em có thích học tiếng Việt Không, đa số đều trả lời rất thích học, nhưng khi tôi hỏi tại sao thì các em ấp úng. Có lẽ vì nể tôi nên các em nói “thích.”
Nhưng rồi, các em dần dần đã thích học thật. Lúc đầu các em chăm chỉ đến trường, làm bài đầy đủ, chú ý nghe giảng vì để được phần thưởng của tôi cho, nhưng sau đó, không có bánh kẹo, không có những câu chuyện cổ tích, các em vẫn chuyên cần.
Các em kể rằng các em rất vui khi mọi người khen các em nói tiếng Việt giỏi, ba mẹ rất hạnh phúc khi các em chào và nói chuyện bằng tiếng Việt với bạn bè. Ông bà khen các em và cho tiền thưởng.
Và rất nhiều em kể rằng: “Trong lớp các em được các thầy cô tuyên dương vì nói được hai ngôn ngữ.” Bạn các em rất ngưỡng mộ các em vì các bạn ấy chỉ nói được tiếng Mỹ.
Nhưng lý do quan trọng nhất, đối với tôi là – các em nên thích học tiếng Việt vì các em là người Việt Nam, cội nguồn các em là dân tộc Việt Nam. Các em cần học giỏi, có kiến thức để sau này góp phần xây dựng một nước Việt giàu mạnh, tự do dân chủ thực sự. Muốn thế, việc yêu thích học tiếng Việt phải là điều kiện tiên quyết, nhưng các em lại quên mất!
Em viết văn Việt
Những bài viết của học sinh các trường Việt ngữ
“Nhằm tạo một diễn đàn cho các em tập viết tiếng Việt, Ban Biên Tập trang Tiếng Việt Dấu Yêu kêu gọi quý phụ huynh và quý Thầy Cô khuyến khích các em viết văn, diễn tả bằng tiếng Việt những cảm nghĩ và ước vọng trong đời sống của các em. Ước mong nơi đây một sân chơi được mở ra và khu vườn văn hóa Việt sẽ được quý phụ huynh và quý Thầy Cô góp tay vun trồng, khuyến khích.
“Trong các bài nhận được và chọn để đăng, chúng tôi cố ý giữ nguyên văn những gì các em viết. Vì thế, khi đọc đến những ngôn từ, lỗi chính tả và sai văn phạm, chúng tôi mong được Phụ Huynh và Thầy Cô chia sẻ và sửa chữa cho các em tại nhà hay trong lớp học.
“Tất cả các bài viết dưới dạng MSWord, font Unicode; và hình ảnh dạng .jpg, xin gởi về địa chỉ email: [email protected] (Xin đừng gởi dạng .pdf vì không tiện cho việc layout).
Trân trọng cảm ơn quý vị.
Nguyễn Việt Linh
Đặt câu, mỗi câu có ba mệnh đề nói về Tết Dương Lịch
1-Năm nay em được nghỉ Lễ Giáng Sinh và Tết Tây 3 tuần, và em được đi chơi Las Vegas với ba mẹ nên em rất vui.
2- Cô em nói Tết Dương Lịch còn được gọi là Tết Tây và em thích gọi là Tết Tây hơn.
3-Tết Tây thì chúng em được nghỉ học nhiều ngày, nhưng Tết Ta thì không được nghỉ, nên em rất buồn.
4- Tết Tây đâu có vui bằng Tết Ta, em không có tiền mừng tủi, em cũng không được đi hội chợ nữa.
5-Em nghỉ Lễ Tết Tây được hơn một tuần rồi, và em sắp đi chơi một tuần, trở về nhà là em phải đi học lại.
6- Năm nay, em sẽ đón giao thừa tại Las Vegas, cả gia đình em rất vui và pháo bông ở đó rất đẹp.
7- Mẹ em nói chúng em không được vào xồng bài, mẹ dẫn chúng em đi coi đường và coi xiệc, chúng em sẽ được ăn thật nhiều.
8- Ba sẽ đưa cả nhà đi vào cái sa mạc gần đó, nhưng em không nhớ tên, em cũng chưa đi lần nào.
9- Ăn Tết Tây mà bà nội và cậu em lại muốn đi sa mạc , đâu có gì vui ở đó và trời lại lạnh muốn chết.
10- Nhưng má em nói ngoài đường thì đẹp, nó cũng vui lắm. Cám ơn
Leon Nguyễn
Em cám ơn gia đình, mọi người đã giúp em thành một người tốt.
Mẹ đẻ ra em, lo cho em, và đưa em đi một trường tốt. Khi em buồn, mẹ em có đó để làm em cười, khi em đau, mẹ có đó để giúp em, và khi em bịnh, mẹ chăm sóc em. Cám ơn mẹ đã nuôi em từ nhỏ đến lớn.
Ba đã làm việc khó khăn để làm tiền để trả tiền nhà, trả trường học, và cho đồ ăn và nước uống. ba đã giúp em trở ra người lớn. Cám ơn ba đã làm việc để nuôi gia đình.
Ông bà nội đã lo cho em. Khi ba mẹ đi làm, ông nội dạy em điều mà em không biết, bà nội nuôi em khi lúc mẹ sinh ra em của em. Ông bà giúp em nhiều lắm. Con cám ơn ông bà nhiều lắm.
Em của em dạy em để lo cho đứa nhỏ để khi em lớn lên có con. Cám ơn em đã giúp anh.
Em muốn cám ơn gia đình đã giúp em 13 năm trong cuộc đời em. Em biết ơn gia đình em.
Leon Nguyễn – 13 tuổi – học sinh lớp 7 niên khóa 2014-2015 – Trường Việt Ngữ Nguyễn Bá Tòng (giáo xứ St. Barbara)
