HÀ NỘI (NV) – Theo Tổng Cục Thống Kê của Việt Nam, trong sáu tháng đầu năm nay, tỉ lệ chi thường xuyên (chi để duy trì hoạt động của hệ thống công quyền) đã xấp xỉ 72% tổng chi ngân sách.

Sáu tháng vừa qua, chính quyền CSVN chỉ thu được 425,600 tỷ đồng từ tất cả các nguồn. Nếu so với dự kiến thì chỉ đạt 42% và đã chi ra 508,500 tỷ đồng!

Trong 508,500 tỷ đồng đã chi, các khoản chi thường xuyên ngốn 363,400 tỷ đồng. Khoản đầu tư để phát triển chỉ còn 74,500 tỷ đồng (khoảng 15% tổng chi). Số còn lại (68,000 tỷ đồng) phải dành cho trả nợ.

Có một điểm đáng lưu ý là trong bối cảnh như thế “nợ đọng ở lĩnh vực xây dựng cơ bản” (cách gọi những khoản còn thiếu hệ thống ngân hàng và các doanh nghiệp đã tham gia vào những dự án hạ tầng) của chính quyền các địa phương vẫn tăng. Theo ước đoán của chính phủ Việt Nam, đến lúc này, riêng “nợ đọng ở lĩnh vực xây dựng cơ bản” đã lên tới 87,000 tỷ đồng. Trong đó có 57,000 tỷ chưa biết sẽ kiếm từ đâu để trả.

Cần lưu ý rằng, nếu bị thiếu nợ nhiều và chậm được trả nợ, cả hệ thống ngân hàng lẫn các doanh nghiệp đang là chủ nợ bất đắc dĩ chỉ còn một con đường để đi. Đó là tuyên bố ngưng hoạt động hoặc xin phá sản. Những địa phương hiện đang dẫn đầu về “nợ đọng ở lĩnh vực xây dựng cơ bản” là Hà Giang (2,412 tỷ đồng), Ninh Bình (3,236 tỷ đồng), Đà Nẵng (1,391 tỷ đồng). “Nợ đọng ở lĩnh vực xây dựng cơ bản” chủ yêu do xây các trung tâm hành chánh nguy nga.

Việt Nam đã ngập trong nợ và tiếp tục chìm sâu trong nợ vì liên tục phải vay để chi tiêu và trả nợ trong khi các nguồn thu tiếp tục giảm.

Hồi thượng tuần tháng này, chính quyền Việt Nam công bố dự tính vay thêm 20 tỉ Mỹ kim, hơn một nửa trong số đó là để trả nợ.

Theo một quyết định liên quan đến “điều hành nợ nần” của Việt Nam trong năm nay mà Thủ tướng Việt Nam đã phê duyệt thì việc vay 452,000 tỷ đồng (khoảng 20 tỷ Mỹ kim) nhằm dùng 273,000 tỷ đồng (12 tỷ Mỹ kim) để trả nợ. Phần còn lại sẽ dùng để… bù đắp bội chi.

Trong 452,000 tỷ đồng mà chính phủ Việt Nam dự trù hỏi vay, có khoảng 336,000 tỷ đồng vay từ việc phát hành trái phiếu tại Việt Nam, vay của Quỹ Bảo Hiểm Xã Hội (quỹ dùng để trả trợ cấp thất nghiệp, lương hưu) và SCIC (SCIC là cách gọi tắt tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước. SCIC là cơ quan nắm giữ phần vốn của chính quyền Việt Nam tại các doanh nghiệp nhà nước và những doanh nghiệp đã được cổ phần hóa nhưng chính quyền Việt Nam chưa rút hết vốn).

Phần còn lại, chính phủ Việt Nam sẽ hỏi vay quốc tế như vay qua các nguồn ODA (nguồn vốn hỗ trợ phát triển), phát hành trái phiếu trên thị trường quốc tế, kể cả phát hành trái phiếu Samurai (vay bằng Yen tại thị trường tài chính của Nhật).

Cũng vào thượng tuần tháng này, cơ quan nghiên cứu của Ngân Hàng Đầu Tư-Phát Triển Việt Nam (thường được gọi tắt là Trung Tâm Nghiên Cứu BIDV), công bố kết quả khảo sát về thực trạng nợ nần của Việt Nam trong giai đoạn 2011-2015. Theo đó, mỗi năm, nợ nần của Việt Nam tăng 16.7%. So với tổng nợ của năm 2011 (1.393 triệu tỷ đồng), tổng nợ của năm 2015 (2.608 triệu tỷ đồng) tăng gấp 2 lần, tương đương 62.2% GDP.

Tuy nhiên Trung Tâm Nghiên Cứu BIDV nhấn mạnh, những số liệu vừa kể chỉ được tính theo cách tính toán nợ nần của chính phủ Việt Nam. Nếu tính đúng, tính đủ theo tiêu chuẩn quốc tế, tổng nợ của Việt Nam đã vượt quá 100% GDP.

Bởi mức độ ưu đãi dành cho Việt Nam khi vay từ các nguồn quốc tế đang giảm, nên Việt Nam đang chuyển hướng đi vay từ vay quốc tế thành vay trong nước. Tiền vay trong nước đã tăng từ 40% tổng nợ hồi năm 2011 thành 57.1% tổng nợ vào cuối năm 2015. Giá trị khối lương trái phiếu phát hành trong giai đoạn từ 2011-2015 đã tăng gấp 2.5 lần so với giá trị khối lương trái phiếu phát hành trong giai đoạn từ 2006-2010.

Để có thể vay nhiều hơn từ trong nước, ngoài việc nâng lãi suất lên mức cao hơn lãi suất của hệ thống ngân hàng, chính phủ Việt Nam còn hạ kỳ hạn trái phiếu. Bởi có tới 77% trái phiếu đã phát hành từ 2011 đến 2013 là trái phiếu ngắn hạn (phải trả đủ cả vốn lẫn lãi trong vòng từ một đến ba năm) nên đến năm 2014, chính phủ Việt Nam phải liên tục phát hành thêm trái phiếu mới để lấy tiền thanh toán các trái phiếu tới hạn thanh toán.

Tuy vay càng ngày càng nhiều, số lượng vay càng lúc càng lớn nhưng hiệu quả sử dụng vốn vay của chính phủ Việt Nam cực kỳ tệ hại bởi đa số vốn vay được rót hết vào các công trình đầu tư vô bổ, thiếu chất lương và doanh nghiệp nhà nước. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), giai đoạn 2006-2010, chỉ số ICOR (để tính toán hiệu quả của việc sử dụng vốn đầu tư) của Việt Nam là 6.9, sang giai đoạn 2011-2014 vẫn còn tới 6.92. Nghĩa là vẫn phải bỏ ra gần 7 đồng mới tạo được 1 đồng sản lượng.

Sau giai đoạn phung phí tiền đi vay, Việt Nam tiến tới giai đoạn phải vay tiền để trả nợ và số tiền phải trả càng ngày càng lớn. Do dốc sức để trả nợ, đầu tư cho phát triển và chi để tăng năng suất lao động, giáo dục, y tế cũng như các lĩnh vực thiết yếu khác cùng giảm. Đây cũng là lý do các nguồn thu cho ngân sách giảm nhanh và mạnh. (G.Đ)

BÌNH THUẬN (NV) – Chiều 1 tháng 7, phó chủ tịch huyện Hàm Thuận Nam xác nhận, lại xuất hiện tình trạng cá lồng bè ở biển Kê Gà chết đồng loạt mà trước đó đã xảy ra “vẫn chưa tìm được nguyên nhân.”

Báo Thanh Niên dẫn lời ông Đỗ Văn Hoàng, phó chủ tịch huyện Hàm Thuận Nam, cho biết, hiện nay huyện đã báo cho các cơ quan chức năng của tỉnh Bình Thuận đến lấy mẫu ở lồng bè có cá chết.

Ông Nguyễn Văn Phúc, trưởng phòng Nông Nghiệp huyện Hàm Thuận Nam cho biết, cá bị chết hàng loạt ở thôn Kê Gà, xã Tân Thuận. Cụ thể, lồng cá bè của ông Lâm Hòa Minh có khoảng 800 con cá bị chết (tính đến chiều 1 tháng 7). Cá chết là loại mới nuôi chừng 3 tháng, có trọng lượng khoảng 1kg/con.

Đặc biệt, lồng có cá chết lần này chỉ cách vị trí các lồng bè có cá bớp chết khoảng 10 tấn vào ngày 23 tháng 6, ước tính thiệt hại khoảng 2.5 tỷ đồng, chừng 500 mét, mà đến nay vẫn chưa tìm ra nguyên nhân.

Nói với phóng viên Thanh Niên về việc có hay không nguyên nhân cá chết hàng loạt ở khu vực này là do nước thải từ hoạt động của các lò hấp cá cơm, ông Hoàng cho rằng, các lò hấp cá cơm đã bị đoàn công tác của tỉnh gồm Sở tài nguyên và cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường đình chỉ hoạt động. Lò hấp cá cơm có hoạt động xả thải ra biển đã bị yêu cầu dỡ bỏ.

Theo ông Lê Văn Tiến, chi cục trưởng Chi Cục Bảo Vệ Môi Trường Bình Thuận, cá chết ở bè này xuất hiện từ chiều 30 tháng 6. “Nguyên nhân cá chết đột ngột lần trước ở Kê Gà đã có một vài mẫu phân tích có kết quả. Còn một số mẫu đem phân tích nhưng chưa có kết quả. Lần này sẽ đi phân tích tiếp để có báo cáo tổng thể cho tỉnh,” ông Tiến nói.

Trong khi đó, ông Huỳnh Quang Huy, chi cục trưởng Chi Cục Thủy Sản Bình Thuận, lại đổ lỗi cho người dân “các hộ nuôi cá lồng bè ở Kê Gà là tự phát, không nằm trong quy hoạch,” mặc cho họ bị thiệt hại về tài sản trong vụ này ước tính gần 3 tỷ đồng. (Tr.N)

Hà Tường Cát/Người Việt

Vụ cá chết ở Hà Tĩnh khiến người ta phải nhớ lại vụ tràn dầu ở vịnh Mexico, Hoa Kỳ, đúng 6 năm trước. Cả hai đều là thảm họa môi trường do con người gây nên, dù nguyên nhân và tầm mức tác hại không giống nhau.

Trong cuộc họp báo ngày 30 tháng 6, 2016, chính quyền Việt Nam xác định là nguyên nhân khiến cá chết hàng loạt là do độc tố xuất phát từ các chất thải kỹ nghệ ở khu vực Vũng Áng, theo dòng hải lưu di chuyển xuống tới duyên hải Thừa Thiên-Huế. Cuộc điều tra kéo dài gần 3 tháng đi đến kết luận Công ty Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã có vi phạm về nước thải xả ra biển trong đó có chứa những độc tố vượt quá mức quy định.

Formosa Hà Tĩnh là nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường biển nghiêm trọng, làm hải sản chết bất thường trong vùng biển thuộc 4 tỉnh từ Hà Tĩnh đến Thừa Thiên trong bốn tháng vừa qua kể từ ngày phát hiện 6 tháng 4.

Các cơ quan chính quyền Việt Nam đã nhiều lần làm việc với Formosa Đài Loan, công ty mẹ của Formosa Hà Tĩnh. Tới ngày 28 tháng 6 Formosa Hà Tĩnh công khai nhìn nhận trách nhiệm về việc gây tai nạn môi trường và đồng ý 500 triệu đô la bồi thường thiệt hại kinh tế cho người dân và hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, phí tổn  xử lý ô nhiễm và phục hồi môi trường biển.

Sự kiện cá chết hàng loạt ở 4 tỉnh miền Trung là thảm kịch môi trường lớn nhất ở Việt Nam từ trước đến nay. So với thảm họa tràn dầu của BP ở vịnh Mexico năm 2010 thì vụ Formosa Hà Tĩnh là nhỏ hơn nhiều, căn cứ trên các dữ kiện cụ thể và theo số tiền bồi thường mà BP và Formosa đã phải trả. Tuy nhiên không đủ cơ sở khoa học để đưa ra một sự so sánh như thế, vì tổn thất trước mắt có thể biết nhưng tác hại lâu dài chưa thể ước tính được hết.

Ngày 20 tháng 4 năm 2010, giàn khoan Deepwater Horizon của công ty BP đang hoạt động tại khu vực  khoan dò Macondo Prospect trên vịnh Mexico bị nổ, cháy và chìm. Ống dẫn dầu từ mỏ lên bị vỡ dưới đáy biển và mỗi ngày ước lượng từ 5,000 đến 60,000 thùng dầu (40 gallons mỗi thùng) chảy ra ngoài. 87 ngày sau chỗ vỡ mới bịt lại được và 5 triệu thùng dầu (210 triệu gallons) đã lẫn vào nước biển vịnh Mexico trong một khu vực rộng từ 6,500 đến 180,000 km2.

Nhiều loài sinh vật biển, trong đó có cá heo, chết hàng loạt. Kinh tế của các tiểu bang vùng vịnh như Louisiana, Alabama, Mississippi,… từ ngư nghiệp tới du lịch bị thiệt hại nặng nề. Trong vòng ba năm sau đó, ngư nghiệp tổn hại $2.4 tỷ, ngành du lịch thiệt hại ước lượng $23 tỷ. Tháng 11 năm 2012, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Liên bang Hoa Kỳ loan báo lệnh tạm thời cấm BP ký hợp đồng mới với chính quyền Mỹ. BP là một trong 4 đại công ty dầu khí quốc tế,  từ hàng thứ hai rớt xuống hàng thứ tư. Công tác vớt dầu, dọn sạch các bãi biển, đầm lầy phải làm liên tục cho đến ba năm sau mới xong.

Tổng cộng BP tổn phí khoảng $54 tỷ vì vụ tràn dầu này, bao gồm tiền phạt, tiền bồi thường, phí tổn dọn dẹp dầu chảy và cho các dự án công tác phục hồi môi trường.

Còn Formosa Hà Tĩnh thì cho đến bây giờ được biết mới chỉ phải bồi thường $500 triệu, bằng 1% vụ chảy dầu của BP.
Ngay lập tức có những dư luận cho là số tiền bồi thường ấy quá ít. Nhưng nhiều hay ít khó có thể nói nếu không nắm đủ các dữ kiện căn bản.

Theo lời giải thích của Bộ Trưởng Tài Nguyên và Môi Trường Trần Hồng Hà số $500 triệu là “dựa trên mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống người dân và môi trường,” nhưng ông lại nói thêm “Còn những tổn thương lớn hơn đến tâm lý, nhưng chúng tôi thấy rằng không cần thiết là bao nhiêu.” (?!)

Bộ Trưởng Chủ Nhiệm Văn Phòng Chính Phủ Mai Tiến Dũng, chủ tọa cuộc họp báo, cho biết “số tiền bồi thường $500 triệu “sẽ được dành ưu tiên cho người dân, đặc biệt là ngư dân các tỉnh miền Trung bị thiệt hại do cá chết.” Không rõ có bao nhiêu ngư dân bị ảnh hưởng và mỗi người sẽ được bồi thường như thế nào.

Ông Nguyễn Minh Thuyết, nguyên phó chủ nhiệm Ủy Ban Văn Hóa, Giáo Dục, Thanh Niên, Thiếu Niên và Nhi Đồng của Quốc Hội Việt Nam, nói với BBC: “Việc chính phủ kết luận như thế là việc rất hoan nghênh, nhưng nó chỉ là bước đầu, còn những bước tiếp theo. Tôi cho rằng hoàn toàn không phải chỉ là chính phủ mà người dân có thể khởi kiện để tố cáo hành vi của doanh nghiệp đưa ra tòa và tòa xét xử.”

Tại Việt Nam chưa có tiền lệ người dân kiện doanh nghiệp trong trường hợp như thế và do đó khó tin rằng chuyện này có thể là hiện thực. Vả lại Bộ Trưởng Mai Tiến Dũng  trong cuộc họp báo đã khẳng định “Chính phủ không can thiệp vào quá trình tố tụng vụ Formosa làm cá chết hàng loạt.” Ông nói: “Việt Nam đang xây dựng môi trường đầu tư,…,Formosa đã nhận lỗi trước người dân Việt Nam, đưa ra 5 cam kết về bồi thường, hỗ trợ. Chính phủ có thái độ rõ ràng là xử lý nghiêm minh trường hợp vi phạm pháp luật nhưng cũng có chính sách độ lượng.” Và ông nói  thêm: “Việc đưa vụ án ra khởi tố hay không thì cần cân nhắc. Người dân Việt vốn khoan hồng, độ lượng.” Bộ Trưởng Trương Minh Tuấn cũng xác định, “Việc khỏi tố hay không thì cơ quan tố tụng tư pháp sẽ xem xét. Chính phủ không can thiệp.”

Đề cập tới dư luận cho là quá trình công bố nguyên nhân cá chết quá chậm, Bộ Trưởng Thông Tin và Truyền Thông Trương Minh Tuấn điều hành phần giải đáp câu hỏi của các phóng viên trong buổi họp báo, nói rằng:  “Đảng, Nhà nước Việt Nam chủ trương công khai, minh bạch diễn biến và các biện pháp xử lý sự cố môi trường nghiêm trọng  này.” Theo ông: “Công bố nguên nhân là để giải quyết kịp thời hậu quả, cong bố thủ phạm là để giải quyết sai phạm. Đây là hai quá trình khác nhau và công bố vào các thời điểm khác nhau… Dư luận trên các trang mạng xã hội thời gian vừa qua có nhiều ý kiến phản úng chính dáng, dễ hiểu bởi sự việc này liên quan tới sự an lành của đất nước, đời sống của người dân, Tuy nhiên phản ứng thái quá, suy diễn không dựa trên kết quả điều tra đã làm nhiễu loạn thông tin gây bất lợi cho quá trình điều tra.”

Ông Tuấn phủ nhận cáo buộc nhà nước ngăn cản cơ quan báo chí đưa tin, giấu giếm thông tin với nhân dân. Ông giải thích: “Báo chí đưa tin rất nhiều chiều, với tần suất dày đặc. Để tạo thuận lợi cho quá trình điều tra, chúng tôi có yêu cầu các cơ quan bào chí tạm ngưng đưa thông tin suy diễn. Trong sự cố phức tạp vừa rồi, sự điều tra của báo chí không đủ để tìm ra nguyên nhân bằng sự điều tra của các cơ quan chức năng, các nhà khoa học.”

Truy tố hình sự

Như vây nếu so sánh hai thảm họa môi trường chảy dầu BP và cá chết Formosa Hà Tĩnh, ta thấy cách giải quyết ở Mỹ và Việt Nam khác hẳn nhau, Nước Mỹ là xứ tự do báo chí có thể trình bày góp ý vào tất cả mọi chuyện, còn ở Việt Nam truyền thông không được góp phần vào cuộc điều tra vì đó là nhiệm vụ của nhà nước. Thậm chí khi các giới chức chính phủ họp báo nói là Formosa đã nhận lỗi, các phóng viê cũng chỉ được xem một đoạn băng video thu sẵn từ trước. Bằng phương cách hành xử ấy người ta có lý do để hoài nghi bất cứ điều gì chính quyền nói, vì không thể hiểu trong quá trình điều tra, đã có những thỏa hiệp thế nào với Formosa kể cả việc liệu Formosa có phải là thủ phạm chính của cá chết hay không.

Trong vụ BP đã có rất nhiều cuộc điều tra của các cơ quan, ủy ban khác nhau cùng những quy kết lỗi lầm và trách nhiệm.  Đồng thời hơn 1 triệu đơn khiếu nại từ 220,000 cá nhân và cơ sở thương mại được xem xét và BP đã phải trả $6.2 tỷ. Tiếp đó hơn 100 đơn kiện đã đệ nạp tại nhiều tòa án khác nhau trong đó bộ tư pháp Hoa Kỳ củng là một nguyên đơn. Ngày 25 tháng 2, 2013, BP và các đối tác của đại công ty này bao gồm Halliburton, Transocean ra trước tòa án liên bang ở New Orleans, Louisiana.

Ngày 4 tháng 9, 2014, Chánh Thẩm Carl Barbier phán quyết BP phạm lỗi bất cẩn và hành xử trái phép. Ngoài ra BP và một số viên chức công ty còn bị truy tố hình sự. Tổng cộng BP phải trả $54 tỷ bao gồm tiền phạt, tiền bồi thường và tiền xử lý ô nhiễm, phục hồi môi trường.

Với kinh nghiệm ấy, phải coi là vụ Formosa Hà Tình tuy là nhỏ hơn vụ BP rất nhiều, nhưng cách giải quyết cũng như tiền bồi thường là quá đơn giản, không minh bạch và thiếu thực chất. (HC)

HÀ NỘI (NV) – Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao vừa gửi văn bản thông báo với báo giới rằng, Việt Nam đã trao công hàm phản đối vụ tàu công vụ của Trung Quốc đâm chìm tàu đánh cá QNg 90479.

Ngày 9 tháng 7, 2016, tại vùng biển cách đảo Bombay, thuộc quần đảo Hoàng Sa, khoảng 37 hải lý, hai tàu công vụ mang số hiệu 46102 và 56103 của Trung Quốc đã rượt đuổi, không chế tàu đánh cá mang số hiệu QNg 90479 do ông Võ Văn Lựu, 50 tuổi, ngụ tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, làm thuyền trưởng. Sau đó thì đâm chìm con tàu này.

Lúc đầu, dựa vào lời ông Huỳnh Văn Khánh, thuyền trưởng tàu đánh cá mang số hiệu QNg 95011, người chứng kiến toàn bộ sự kiện từ đàng xa, kể lại qua hệ thống vô tuyến, người ta đã thấy sửng sốt: Chiều hôm đó, tàu của ông Lựu đang thả neo để nghỉ ngơi giữa biển thì hai tàu công vụ của Trung Quốc lao tới. Biết có chuyện chẳng lành, ông Lựu đã cắt đứt neo, lái tàu bỏ chạy song không kịp. Tàu của ông Lựu bị các nhân viên thi hành công vụ của Trung Quốc khống chế… Rồi tàu của ông Lựu bị chìm, cả hai tàu công vụ của Trung Quốc đứng tại chỗ, quan sát cho tới khi tàu của ông Lựu chìm hẳn mới bỏ đi, mặc kệ ông Lựu cùng năm thủy thủ chật vật bám vào mũi con tàu chìm. Sau đó, ông Khanh mới dám cho tàu của ông xáp lại gần để vớt cả năm nạn nhân. Lúc được vớt, ông Lựu đã bất tỉnh do kiệt sức…

Mới đây, sau khi ông Lựu và bốn ngư dân trên tàu QNg 90479 được đưa vào đất liền, các tình tiết về vụ tấn công này đã khiến tâm trạng của nhiều người chuyển từ sửng sốt sang phẫn nộ…

Theo ông Lựu thì trong khi rượt đuổi, hai tàu công vụ mang số hiệu 46102 và 56103 của Trung Quốc đã thả hai ca nô xuống biển để cùng truy đuổi tàu của ông. Cuộc truy đuổi chấm dứt khi đuôi tàu đánh cá của ông Lựu bị đâm vỡ. Sáu nhân viên thi hành công vụ của Trung Quốc đã từ ca nô nhảy sang tàu của ông Lựu khống chế, dồn bốn ngư dân ra đuôi tàu và ép ông Lựu phải rượt theo để đâm vào tàu của ông Khánh. Do đuôi tàu của ông Lựu đã bể, tàu của ông Khánh không ngừng, nhân viên thi hành công vụ của Trung Quốc ép ông Lựu lái tàu đâm vào một rạn san hô cho tàu chìm rồi dùng hệ thống vô tuyến yêu cầu ông Khánh cho tàu đến cứu ông Lựu và bốn ngư dân. Ông Lựu bảo rằng, may là ông Khánh không mắc bẫy mà chỉ loanh quanh từ xa để theo dõi diễn biến…

Thấy không lừa được ông Khánh, hai tàu công vụ của Trung Quốc đứng quan sát cho tới khi tàu của ông Lựu chìm hẳn rồi mới bỏ đi.

Ngoài việc phản đối, đòi Trung Quốc điều tra về vụ tấn công vừa kể, trong thông báo gửi báo giới, Bộ Ngoại Giao Việt Nam cho biết cũng đã đòi Trung Quốc bồi thường cho ngư dân Việt Nam.

5 vụ tấn công không bị tố cáo

Cần lưu ý là chỉ tính từ đầu tháng 6 đến nay, các tàu công vụ của Trung Quốc rượt đuổi, tấn công, cướp phá, đâm để cảnh cáo, ít nhất là sáu tàu đánh cá của Việt Nam. Tuy nhiên đây là lần đầu tiên Việt Nam lên tiếng phản đối, đòi điều tra.

Trước đó, hôm 16 tháng 6, một tàu công vụ của Trung Quốc, phối hợp với ba tàu đánh cá của Trung Quốc, vây bắt hai tàu đánh cá (một mang số hiệu QB 93694 và một mang số hiệu QB 93480 với 17 ngư dân) khi hai tàu này đang đánh cá ở vịnh Bắc bộ, áp giải tất cả về đảo Hải Nam.

Tại đó, mỗi ngư dân bị ép ký 8 tờ giấy. Riêng hai thuyền trưởng, mỗi người bị ép ký hàng trăm tờ giấy. Tất cả đều viết bằng Hán tự nhưng một tờ trong số đó có tiếng Việt, ghi sẵn câu: “Tôi xác nhận Biển Ðông và Hoàng Sa thuộc chủ quyền của Trung Quốc.” Các nạn nhân kể rằng, không ai dám từ chối ký vì những kẻ “thi hành công vụ” của Trung Quốc dọa rằng, ai không ký thì không những không được thả mà còn bị đánh. Sau năm ngày tạm giữ, hôm 21 tháng 6, Trung Quốc đã đẩy 17 ngư dân xuống tàu đánh cá QB 93480 để họ tự tìm đường về. Tàu QB 93694 vẫn đang bị Trung Quốc tạm giữ.

Ngày 25 tháng 6, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam chỉ xác nhận, hải cảnh Trung Quốc có thông báo cho Việt Nam về việc bắt giữ hai tàu đánh cá QB 93480, QB 93694 và 17 ngư dân. Khi cả 17 nạn nhân đã về đến nhà, Bộ Ngoại Giao Việt Nam mới tuyên bố đã chỉ đạo Ðại Sứ Quán Việt Nam tại Trung Quốc “làm việc với các cơ quan hữu trách của Trung Quốc đề nghị nhanh chóng thả các tàu đánh cá và ngư dân Việt Nam”!

Việt Nam cũng chưa có ý kiến chính thức về ba vụ còn lại xảy ra trong tháng trước.

Ngày 16 tháng 6, tàu đánh cá QNg 95821, do ông Nguyễn Tuấn, ngụ tại xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, bị tàu công vụ mang số hiệu 31102 của Trung Quốc đâm vỡ mạn phải khi đang rong ruổi đánh cá quanh các đảo Phú Lâm, Bom Bay, Linh Côn thuộc quần đảo Hoàng Sa.

Ngày 10 tháng 6, bốn tàu công vụ mang các số hiệu 589, 3103, 35101, 64501 của Trung Quốc tiếp cận tàu đánh cá QNg 90657, do ông Nguyễn Văn Phú, cũng ngụ tại xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, làm thuyền trưởng, khi tàu này đang thả neo ở vùng biển cách đảo Bom Bay, thuộc quần đảo Hoàng Sa khoảng 14 hải lý.

Nhân viên thi hành công vụ của Trung Quốc đã leo lên tàu đánh cá QNg 90657, buộc ngư dân Việt Nam phải chuyển sáu tấn hải sản mà họ đã đánh bắt được trong chuyến hải hành kéo dài 21 ngày sang tàu Trung Quốc. Trong ba giờ vận chuyển hải sản sang tàu Trung Quốc, nhiều ngư dân Việt đã bị đánh vì “chậm chạp.” Cưỡng đoạt xong hải sản, nhân viên thi hành công vụ của Trung Quốc còn tịch thu nhiều thiết bị (máy định vị, radar tầm ngư, hệ thống liên lạc vô tuyến, các bộ đàm), nhiên liệu (5 phuy dầu), đồ lặn, hủy hoại nhiều ngư cụ (dây dẫn hơi, dây neo),… rồi bỏ đi.

Ngày 7 tháng 6, các tàu công vụ của Trung Quốc đã đuổi một tàu đánh cá QNg 95193, do ông Nguyễn Trung Kiên, cũng ngụ tại xã Bình Châu, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi làm thuyền trưởng ra khỏi vùng biển cách đảo Bom Bay, thuộc quần đảo Hoàng Sa khoảng năm hải lý. Sau đó cũng những tàu công vụ này của Trung Quốc dùng vòi rồng xịt vào tàu đánh cá QNg 95193. Vòi rồng đã khiến 2/14 ngư dân của tàu đánh cá QNg 95193 bị thương. (G.Ð)

CÀ MAU (NV) – Sau một tuần bị bắt giam trở lại về tội “Mua dâm người chưa thành niên,” ông Việt kiều Mỹ, chủ khách sạn lớn nhất Cà Mau bị tòa án tỉnh này đưa ra xử phúc thẩm và bị tuyên bản án 3 năm tù giam.

Trước đó, tại phiên tòa sơ thẩm hồi tháng 4 năm 2016, ông Luận bị tuyên bản án 3 năm tù treo nhưng bị coi là quá nhẹ nên phải điều tra lại.

Theo báo điện tử VNExpress, sáng 30 tháng 6, tòa án tỉnh Cà Mau xử phúc thẩm ông Tiêu Văn Luận (57 tuổi), Việt kiều Mỹ, người bị cáo buộc hai lần “mua dâm” trẻ vị thành niên. Đến tòa với chiếc áo thun trắng, quần jeans, ông Luận trông gầy gò hơn phiên tòa sơ thẩm hồi giữa tháng 4 năm 2016. Vợ và những người thân của ông cũng có mặt từ rất sớm.

Nạn nhân trong vụ án là em Bùi Thị Quyên (chưa đầy 16 tuổi) vắng mặt. Riêng bà Lâm Thị Châu (40 tuổi), người môi giới cho ông Luận mua dâm, đến tòa cùng con nhỏ gần 5 tháng tuổi. Trong lúc chờ xét xử, ông Luận liên tục quay xuống nhìn vợ và người thân với vẻ mặt đầy căng thẳng.

Trong phần xét hỏi, ông Luận không thừa nhận nội dung cáo trạng buộc tội mình, cho rằng có hai lần vào nhà trọ với em Quyên nhưng không mua dâm. “Bị cáo có ý định mua dâm Quyên nhưng không quan hệ tình dục được vì cơ thể không ưng ý muốn nên cho cô bé ra về. Lần thứ hai bị cáo gọi Quyên đến thông qua bà Châu, nhưng cũng chỉ ôm ấp rồi đưa 500,000 đồng và cho ra về vì thấy nạn nhân nghèo khổ. Bị cáo còn hai lần cho Quyên mượn điện thoại gọi về gia đình thông báo việc bị bà Châu ép bán dâm. Mục đích của bị cáo là muốn giúp Quyên thoát khỏi cảnh bị ép buộc,” ông Luận biện minh.

Giải thích với tòa không quan hệ tình dục nhưng tại vì sao biên bản làm việc với công an lại thừa nhận có quan hệ, ông Luận khẳng định, mình không có khai trong biên bản nội dung này và chưa lần nào thừa nhận tội “mua dâm.”

Trong khi đó, bà Châu khai: “Bị cáo không biết gì về việc ông Luận yêu cầu đưa Quyên đến nhà trọ. Chỉ là ông ấy tự thỏa thuận với Quyên chứ không thông qua bị cáo.”

“Cả 2 người có đủ nhận thức để biết việc phạm tội của mình nhưng vẫn thực hiện là cố ý. Án sơ thẩm căn cứ vào tình tiết gia đình ông Luận có công với nước để giảm nhẹ hình phạt là sai phạm nghiêm trọng. Riêng bà Châu hai lần môi giới nhưng án sơ thẩm không áp dụng tình tiết tăng nặng cũng là sai sót nghiêm trọng,” đại diện Viện Kiểm Sát tỉnh Cà Mau nêu. Tòa chấp nhận kháng nghị của Viện Kiểm Sát tỉnh, tuyên phạt ông Luận và bà Châu mỗi người 3 năm tù giam.

Hồi giữa tháng 4 năm 2016, tòa án thành phố Cà Mau đã xử sơ thẩm, tuyên ông Luận và bà Châu cùng mức án 3 năm tù treo. Sau đó, trước áp lực của dư luận, Viện Kiểm Sát  tỉnh Cà Mau kháng nghị bản án, yêu cầu xử phúc thẩm theo hướng tăng nặng hình phạt. Ngày 23 tháng 6, ông Luận bị tòa án tỉnh Cà Mau bắt tạm giam, còn bà Châu được cho tại ngoại. (Tr.N)

Nói với phóng viên báo Thanh Niên, chiều ngày 28 tháng 6, sau cuộc họp với các đơn vị thi công, tư vấn, giám sát, ông Nguyễn Hữu Phước, phó giám đốc Sở Nông nghiệp tỉnh Bình Thuận cho biết: “Đơn vị giám sát phúc báo cho rằng, cầu sập 5 là do mưa lũ. Nhưng qua  khảo sát thực tế, chúng tôi thấy không phải do mưa lũ. Thiết kế công trình này hoàn toàn có thể chịu được mưa lũ. Chúng tôi sẽ cho kiểm tra lại quy trình từ thiết kế, thi công, giám sát để có hướng giải quyết. Sở sẽ tham mưu cho ủy ban tỉnh thuê một đơn vị giám định độc lập về vụ này,” ông Phước khẳng định.

Trong khi đó, ông Nguyễn Đức Hòa, phó chủ tịch tỉnh Bình Thuận chỉ nói “công trình này mặc dù đã hoàn thành nhưng chưa được bàn giao. Vì vậy, nếu sự cố bắt nguồn từ chất lượng  thì các đơn vị thiết kế, thi công và giám sát phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.” (Tr.N)