Bác Sĩ Đặng Trần Hào
Có nhiều nguyên nhân gây ra mỏi lưng như phong, hàn, thấp, nhiệt, thận suy, hay làm việc quá sức… Kỳ này chúng ta đi tìm hiểu mỏi lưng do thận suy và làm việc quá nhiều giờ gây ra.
Mỏi lưng do thận khí suy gây ra
Thận khí suy còn gọi là mạng môn hỏa suy: Bệnh nhân lạnh tứ chi, đau âm ỉ vùng thắt lưng, đầu gối yếu, vô lực, xuất tinh sớm, rụng răng trước tuổi, mất thính giác, liệt dương, nước tiểu trắng trong, đi tiểu nhiều lần, ngày nhiều hơn đêm, phù chân, nhạt miệng, rêu lưỡi trắng. Mạch trầm, trì và vô lực.
Tùy theo trường hợp suy nhiều hay ít có thể phân ra ba trường hợp: Thứ nhất là phù thủng và tim hồi hộp. Thứ hai phù thủng và tiêu hóa không kiện toàn, đầy bụng, ăn không tiêu. Thứ ba là ho mãn tính, thở hụt hơi và suyễn, cuối cùng là thận bất nạp khí.
Nhiều loại bệnh liên quan tới thận dương suy được Tây y định bệnh: Viêm thận mãn tính, mỏi lưng mà chân yếu, váng đầu, hồi hộp, ù tai, mất ngủ, kém ăn, tinh thần mỏi mệt, đau lưng, sinh lý yếu, bất lực, tiểu nhiều và bệnh tiền liệt tuyến, nang thượng thận yếu, giảm năng tuyến giáp trạng (hypothyroidism), suyễn mãn tính hay khí thủng, bệnh tim, viêm đường ruột mãn tính, lỵ mãn tính, phù do chai gan.
Bài thuốc
1- Tang ký sinh: 15 grs
2- Ngưu tất: 9 grs
3- Thỏ ty tử: 9 grs
4- Xa tiền tử: 9 grs
5- Nhục thung dung: 9 grs
6- Sơn thù du: 9 grs
7- Hoài sơn: 9 grs
8- Đỗ trọng: 9 grs
9- Phục linh: 9 grs
10- Trạch tả: 9 grs
11- Đại táo: 3 trái
– Tang ký sinh: Bổ thận khí.
– Ngưu tất: Giúp chân mạnh và hết mỏi.
– Thỏ ty tử, nhục thung dung, đỗ trọng, hoài sơn: Bổ thận khí, trị mỏi lưng, lợi tiểu.
– Xa tiền tử, trạch tả, phục linh: Lợi tiểu và thanh hư hỏa.
– Đại táo: Bổ âm và phối hợp các vị thuốc.
Mỏi lưng và đau lưng do thận âm suy
Thận âm suy về chiều sẽ mệt mỏi hơn buổi sáng, càng về đêm hư hỏa (giả nhiệt) càng gia tăng. Theo ngũ hành thận thuộc hành thủy và tim thuộc hành hỏa tương khắc với nhau, một khi thận âm suy sẽ làm tim không có chỗ tựa, nên đập nhanh hơn bình thường vào đêm.
Vì tim tàng thần, mà thần không có chỗ để tàng nên gây ngủ chập chờn, ngủ không ngon giấc, nếu thận suy nhiều thì đôi khi thức trắng đêm, đi tiểu nhiều lần nhất là về đêm, phừng mặt để lâu gây nám mặt, dưới mắt quầng đen, miệng, lưỡi khô, khát nước, nhưng không uống nhiều. Nếu giả nhiệt nhiều thì bị lở miệng, lở lưỡi làm ăn uống trở ngại, đau miệng, mỏi lưng đau và yếu, chân yếu bất lực, chóng mặt, váng đầu, ù tai, mắt khô, đàn ông xuất tinh sớm, đàn bà lạnh cảm và ra mồ hôi đêm. Lưỡi đỏ và khô. Mạch vi và sác.
Bài thuốc
1- Sơn thù du: 9 grs
2- Quy bản: 9 grs
3- Mẫu đơn bì: 9 grs
4- Phục linh: 9 grs
5- Trạch tả: 9 grs
6- Hoài sơn: 9 grs
7- Thục địa: 18 grs
8- Quế bì: 9 grs
9- Ngưu tất: 6 grs
10- Đương quy: 9 grs
11- Hà thủ ô: 9 grs
12- Nhục thung dụng: 6 grs
Nhiệm vụ của các vị thuốc:
– Toa thuốc có tác dụng bổ âm. Thục địa bổ thận và gia tăng lượng huyết, giảm mỏi và đau lưng.
– Sơn thù du: Ôn gan và giúp tăng cường sức mạnh cho thận.
– Mẫu đơn bì: Thanh nhiệt và giảm huyết nhiệt.
– Sơn dược: Bổ tì và tăng cường thận.
– Phục linh: Tăng tiểu tiện, giảm sưng, giảm thấp nhiệt trong tì.
– Trạch tả: Tăng cường thính giác, lợi tiểu, bổ mắt bớt khô và mờ.
– Quế bì: Dẫn hỏa quy nguyên, có nghĩa là đưa hỏa xuống chân, chân sẽ ấm và phần thượng tiêu sẽ mát thì tai sẽ nghe rõ hơn.
– Quy bàn: Bổ huyết.
– Ngưu tất: Dẫn thuốc xuống chân.
– Đương quy, hà thủ ô: Bổ máu.
– Nhục thung đung: Bổ khí, tán hàn, ôn tứ chi.
Mỏi và đau lưng do làm việc nặng nhọc
Vì làm việc nặng nhọc từ ngày nọ qua ngày kia, làm đĩa đệm bị mòn, gây ra đau nhức cột xương sống.
Chủ trị: Trong trường hợp này nên đổi nghề khác và uống thuốc bổ thận để giúp sinh tủy sống, bồi bổ cho đĩa đệm được bao nhiêu, tốt bấy nhiêu.
Mỏi và đau lưng do thoái hóa cột xương sống
Đây là nguyên nhân do thận suy, không sinh đủ tủy sống để nuôi khớp xương và đĩa sụn, phần nhiều do người nhiều tuổi bị bệnh này. Ngoài ra cũng do sự không tiết dục lúc còn trẻ, làm thận suy sớm gây ra. Bệnh nhân không đứng thẳng lên được. Giới hạn cử động của lưng bởi đau và nhức những bắp thịt liên hệ tới dây thần kinh từ đốt xương sống ra các tạng phủ. Thường trường hợp này có thế thấy rõ ràng khi chụp phim.
Chủ trị: Bổ thận âm và dương.
Dùng bài lục vị hoặc bát vị.








