SACRAMENTO, California (NV) – Dân Biểu Mia Bonta (Dân Chủ), đại diện Địa Hạt 18 ở Hạ Viện California, vừa đưa ra Dự Luật AB 2600, gia tăng hỗ trợ pháp lý cho người nhập cư tại tiểu bang, theo The Oaklandside, một cơ quan truyền thông bất vụ lợi ở Oakland, hôm Thứ Năm, 19 Tháng Ba.
Dự luật này, nếu được thông qua, sẽ thiết lập một chương trình cấp tiểu bang nhằm cung cấp luật sư cho những người đang đối mặt với thủ tục trục xuất, và có hiệu lực bắt đầu từ năm 2027.
Một người Việt Nam bị Cảnh Sát Di Trú bắt ở San Diego, California, để làm thủ tục trục xuất. (Hình minh họa: x.com ICE San Diego)
Cho đến nay, việc cung cấp luật sư giúp người nhập cư bị giam tại các trại giam di trú và có nguy cơ bị trục xuất vẫn là vấn đề chưa được bảo đảm trong hệ thống tòa án di trú dân sự.
Theo bà Mia Bonta, dự luật nhằm khẳng định các giá trị cốt lõi của California, trong đó có cam kết đối với thủ tục tố tụng công bằng và nguyên tắc công lý không phụ thuộc vào khả năng chi trả.
Hiện nay, dù Tu Chính Án Thứ Sáu của Hiến Pháp Hoa Kỳ bảo đảm quyền có luật sư trong các vụ án hình sự, quyền này vẫn không được áp dụng trong các trường hợp di trú vốn thuộc lĩnh vực dân sự.
AB 2600, theo Dân Biểu Bonta, trên thực tế sẽ mở rộng sự bảo vệ này dành cho những người đang đối mặt với nguy cơ bị trục xuất.
Thực tế cho thấy mỗi năm có hàng ngàn cư dân California phải tự mình tham gia các thủ tục di trú mà không có luật sư. Họ phải giải quyết các quy trình pháp lý phức tạp, tham dự các phiên điều trần, đáp ứng thời hạn hồ sơ, và tuân thủ các quy định, phần lớn bằng tiếng Anh, trong khi thiếu hỗ trợ chuyên môn. Hậu quả là nhiều người bị tách khỏi gia đình và cộng đồng, bị giam giữ hoặc bị trục xuất.
Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc có luật sư tạo ra khác biệt đáng kể.
Theo American Immigration Council, người nhập cư có đại diện pháp lý sẽ có khả năng thắng kiện cao gấp năm lần so với người không có luật sư. Một nghiên cứu của trường luật đại học UCLA cũng cho thấy di dân có luật sư đại diện có khả năng được miễn trục xuất cao hơn 5.5 lần.
Dự luật đề xuất cấp ngân sách tiểu bang cho các văn phòng luật sư công, các tổ chức pháp lý phi lợi nhuận, và các luật sư di trú tư nhân. Đồng thời, đây là bước tiếp nối của Đạo Luật AB 1261 do chính bà Bonta đề xuất và được Thống Đốc Gavin Newsom ký ban hành năm ngoái, nhằm mở rộng quyền tiếp cận luật sư cho trẻ vị thành niên không có người đi kèm và thanh thiếu niên nhập cư trong diện bị trục xuất.
AB 2600 nhận được sự ủng hộ của hơn 60 tổ chức, trong đó có Vera Institute of Justice, California Immigrant Policy Center, và Immigrant Legal Resource Center. Các tổ chức này cho rằng việc mở rộng quyền tiếp cận luật sư là cần thiết trong bối cảnh các đợt trục xuất quy mô lớn, số người bị bắt giữ ngày càng gia tăng và trên diện rộng, gây ảnh hưởng nặng nề đến gia đình, cộng đồng, và nền kinh tế.
Mỗi ngày, có hàng ngàn người nhập cư tại California bị giam trong các cơ sở giam giữ di trú tư nhân. Nhiều tổ chức lên tiếng cho biết điều kiện vệ sinh ở các cơ sở này rất kém và người bị giam bị hạn chế tiếp cận thực phẩm, nước uống, và chăm sóc y tế.
Ông Bruno Huizar, thuộc California Immigrant Policy Center, cho rằng dự luật sẽ hỗ trợ trực tiếp nhóm cư dân dễ bị tổn thương nhất, đồng thời nhấn mạnh quyền có luật sư là “phao cứu sinh” khi sinh mạng và tự do bị đe dọa.
Trong một tuyên bố gần đây, ông Abraham Bedoy, phụ trách vấn đề chính sách và quan hệ chính quyền tại Immigrant Legal Resource Center, cũng cho rằng việc bảo đảm có đại diện pháp lý cho người nhập cư là một bước quan trọng để đối phó với tình trạng trục xuất hàng loạt và các hệ lụy xã hội đi kèm xảy ra với họ.
Báo cáo mới nhất cho thấy Cảnh Sát Di Trú (ICE) bắt di dân gốc Châu Á trong năm 2025 tăng bốn lần so với năm 2024, theo AAPI Hate sử dụng dữ liệu có được qua Đạo Luật Thông Tin Tự Do.
Từ Tháng Giêng đến Tháng Mười, 2025, ICE bắt tổng cộng 7,752 di dân gốc Châu Á.
Trong khi đó, cũng cùng thời gian này năm 2024, ICE chỉ bắt 1,998 người.
Trong số những người bị bắt trong năm 2025, có 7,069 người bị giam giữ, và cuối cùng có 2,631 người bị trục xuất.
Công dân Trung Quốc là nhóm lớn nhất bị bắt, 26% (khoảng 2,015 người). Kế đến là Ấn Độ 25% (khoảng 1,938 người), Việt Nam 12% (khoảng 930 người), Lào 4% (khoảng 310 người), và Nam Hàn 4% (khoảng 300 người).
Không rõ trong số những người bị trục xuất có bao nhiêu người được luật sư đại diện, phải trả tiền hoặc miễn phí. (T.C.) [đ.d.]
LITTLE SAIGON, California (NV) – Mới đây, Trường Kinh Doanh và Kinh Tế đại học Cal State Fullerton (CSUF) vừa công bố một báo cáo về dân số và kinh tế năm 2024 của Little Saigon, do giảng viên và sinh viên của trường thực hiện, nhằm thúc giúp thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế, đồng thời xây dựng định hướng phát triển chiến lược cho tương lai cho khu vực có đông người Việt nhất hải ngoại, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Năm, 12 Tháng Ba.
Báo cáo này dựa trên cơ sở dữ liệu thu thập được từ chương trình phát triển của bốn thành phố trong vùng Little Saigon, đó là Fountain Valley, Garden Grove, Santa Ana, và Westminster.
Bảng đường trên xa lộ 405, Westminster, chỉ lối vào Little Saigon. (Hình minh họa: Đỗ Dzũng/Người Việt)
“Chúng tôi đã nhìn thấy những kết quả rõ rệt từ báo cáo này,” Bác Sĩ Tâm Nguyễn, người yêu cầu thực hiện nghiên cứu, cho biết. Ông Tâm là cựu sinh viên và là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Quỹ Từ Thiện CSUF.
Ông Tâm cho biết thêm: “Trung Tâm Phát Triển Doanh Nghiệp Nhỏ của Orange County đã hợp tác với Westminster và Fountain Valley để tổ chức các hội nghị doanh nghiệp, hỗ trợ các nhà kinh doanh địa phương.”
Ngoài ra, “các sáng kiến mới về lực lượng lao động trong lĩnh vực chăm sóc trẻ em cũng được thực thi, trong đó có chương trình chăm sóc trẻ tại nhà có giấy phép, tất cả được giảng dạy bằng tiếng Việt.”
Theo vị bác sĩ, những người tham gia hoàn tất chương trình này và nộp đơn xin giấy phép chăm sóc trẻ của tiểu bang sẽ nhận được khoản hỗ trợ $5,000 từ tổ chức First Five OC và chính quyền Orange County. Khoản hỗ trợ này giúp các gia đình tạo lập mô hình kinh doanh nhỏ, đồng thời đáp ứng nhu cầu khẩn cấp về dịch vụ chăm sóc trẻ em.
Một khu vực kinh doanh tiểu biểu của người Việt vùng Little Saigon. (Hình minh họa: Đằng Giao/Người Việt)
Bác Sĩ Tâm Nguyễn hiện là chủ sở hữu thế hệ thứ hai của trường dạy nghề Advance Beauty College tại Garden Grove.
Báo cáo năm 2024 của CSUF cung cấp dữ liệu về doanh nghiệp, việc làm, giáo dục, giá thuê nhà, các khoản vay mua nhà, và nhiều yếu tố khác phản ánh đời sống của cộng đồng cư dân nhiều thế hệ tại đây.
Dữ liệu được trình bày trong báo cáo hướng tới mục đích hỗ trợ tiến trình đưa ra quyết định của các nhà lãnh đạo cộng đồng.
“Báo cáo cung cấp cho các thành phố, doanh nghiệp nhỏ, tổ chức phi lợi nhuận, giới giáo dục, các phòng thương mại, và các nhà đầu tư những thông tin đáng tin cậy để giúp họ đưa ra những quyết định phát triển kinh tế một cách thận trọng,” ông Tâm nói.
“Ngay từ đầu, chúng tôi biết báo cáo này sẽ có khả năng tạo ra tác động như vậy,” ông Anil Puri, giám đốc Trung Tâm Phân Tích và Dự Báo Kinh Tế Woods thuộc CSUF, cho biết. “Và chúng tôi rất vui mừng khi các thành phố sử dụng báo cáo này như một công cụ hữu hiệu để xây dựng kế hoạch phục hồi và phát triển Little Saigon.”
Westminster, thành phố có tỉ lệ người Mỹ gốc Việt cao nhất Little Saigon. (Hình minh họa: Đỗ Dzũng/Người Việt)
Từ khi những gia đình người Việt đầu tiên đến Orange County sau năm 1975, Little Saigon chủ yếu hình thành và phát triển theo cách thức tự nhiên. Báo cáo của CSUF hiện nay đặt nền tảng cho một định hướng phát triển mang tính chiến lược và có hệ thống hơn cho cộng đồng đa dạng này.
“Điều Little Saigon còn thiếu là một cách hiểu thống nhất, dựa trên dữ liệu khoa học, về chính mình trong hiện tại: Chúng ta là ai, và những thách thức cùng cơ hội nào đang ở phía trước,” ông Tâm nhận định.
Về bản chất, báo cáo khuyến khích một cách tiếp cận hợp tác trong việc lập kế hoạch.
“Một trong những kết quả quan trọng nhất của báo cáo là đưa các thành phố trong khu Little Saigon xích lại gần nhau hơn, để tập trung vào các cơ hội mang tính toàn khu vực thay vì chỉ riêng lẻ từng thành phố,” ông Anil Puri nói. “Chúng tôi đã thấy, và hy vọng sẽ tiếp tục thấy, là cả bốn thành phố cùng phối hợp triển khai các sáng kiến trọng điểm cho Little Saigon.”
Nhiều dân cử gốc Việt có mặt trong ngày khánh thành bức tường “Little Saigon Monument” tại Santa Ana. (Hình minh họa: Đằng-Giao/Người Việt)
Một ví dụ là lễ kỷ niệm 50 năm Little Saigon vào mùa Hè năm ngoái, khi bốn thành phố cùng nhau tôn vinh cộng đồng doanh nghiệp nhỏ tại đây.
Gần đây, Hội Đồng Thành Phố Garden Grove đồng ý xây dựng các hướng dẫn thiết kế đô thị và kế hoạch phục hồi phù hợp với định hướng của nghiên cứu năm 2024.
“Thành phố cũng tiến hành một chương trình cho vay mới nhằm hỗ trợ mở rộng các doanh nghiệp nhỏ,” ông Tâm Nguyễn cho biết.
“Ngay từ đầu, mục tiêu là kết nối nghiên cứu học thuật với chính quyền địa phương, chủ doanh nghiệp, các tổ chức phi lợi nhuận và các bên liên quan trong cộng đồng dựa trên những dữ kiện chung và khát vọng chung,” ông Tâm nói. “Little Saigon trải dài qua nhiều thành phố, nhiều thế hệ, và nhiều lĩnh vực,” ông nhấn mạnh. “Không một tổ chức hay cá nhân nào có thể một mình mà quyết định được tương lai của cộng đồng này.”
Sinh viên CSUF đóng vai trò quan trọng trong việc thu thập dữ liệu cho báo cáo năm 2024, và đối với nhiều người trong số họ, công việc này mang ý nghĩa đặc biệt.
Garden Grove, thành phố có cư dân gốc Việt đông nhất Little Saigon. (Hình minh họa: Đỗ Dzũng/Người Việt)
“Một phần ba sinh viên của chúng tôi có nguồn gốc Châu Á, và nhiều người trong số đó xuất thân từ cộng đồng Little Saigon,” ông Anil Puri cho biết. “Báo cáo giúp họ hiểu rõ những bước tiến đáng kể mà cộng đồng đạt được, cũng như những khoảng cách còn tồn tại so với mặt bằng chung của Orange County. Việc chứng kiến sự ra đời của các kế hoạch phục hồi sẽ giúp sinh viên nhận ra vai trò quan trọng của những báo cáo như vậy trong việc xác lập chiến lược phát triển kinh tế cho chính cộng đồng họ.”
Theo ông Aaron Popp, giáo sư kinh tế CSUF, sinh viên của trường trực tiếp tham gia thu thập và sắp xếp dữ liệu từ việc khai thác các nguồn điều tra dân số trước đây cho đến phân tích dữ liệu về doanh nghiệp địa phương trong khu vực Little Saigon.
“Little Saigon là một ví dụ thành công tiêu biểu của người Việt tị nạn tại Mỹ, đặc biệt về kinh tế. Tuy nhiên, thành công luôn đi kèm với trách nhiệm,” Bác Sĩ Tâm Nguyễn nói. “Báo cáo này giúp chúng ta đi từ hoài niệm sang trách nhiệm bằng việc đặt ra câu hỏi: Làm sao vừa hỗ trợ thế hệ doanh nhân đi trước, vừa tạo không gian cho lớp trẻ đổi mới mà vẫn giữ được bản sắc văn hóa.” (T.C.) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Phe Dân Chủ một lần nữa chặn dự luật cấp ngân sách cho Bộ Nội An (DHS), tiếp tục khăng khăng đòi phải có các cải cách đối với Cảnh Sát Di Trú (ICE) thì họ mới thông qua, ABC cho biết hôm Thứ Sáu, 20 Tháng Ba.
Đây là lần thứ năm kể từ khi Bộ Nội An đóng cửa – bắt đầu từ giữa Tháng Hai – khi Thượng Viện không thể thông qua ngân sách cho họ.
Một bảng hiệu của Bộ Nội An được đính trên lối vào trụ sở cơ quan Cảnh Sát Di Trú ở thủ đô Washington DC. (Hình minh họa: Eva Hambach/AFP via Getty Images)
Trong lúc này, nhiều nhân viên liên bang tiếp tục không có lương và hành khách đi máy bay phải xếp hàng dài dằng dặc tại các phi trường khi các nhân viên bị nợ lương của Cơ Quan An Ninh Giao Thông (TSA) báo nghỉ.
Dự luật của đảng Cộng Hòa đưa ra hôm Thứ Sáu để cấp ngân sách cho toàn bộ các cơ quan của DHS và cần phải có 60 phiếu để được thông qua, nhưng chỉ nhận được 47 phiếu thuận và 37 phiếu chống.
Lập trường của phe Dân Chủ là họ chỉ đồng ý cấp ngân sách cho DHS khi nào cơ quan này có những thay đổi sau vụ nhân viên liên bang bắn chết cô Renee Good và anh Alex Pretti ở Minneapolis, Minnesota, hồi đầu năm. Họ khẳng định sẽ tiếp tục chặn dự luật này cho đến khi các yêu cầu của họ được đáp ứng, trong đó có việc nhân viên phải gắn máy quay trên người, gỡ mặt nạ, và phải có lệnh của tòa án mới được vào nhà bắt người.
“Đảng Dân Chủ nói rất rõ về những gì chúng tôi yêu cầu kể từ cuối Tháng Giêng, và yêu cầu của chúng tôi không thay đổi,” Thượng Nghị Sĩ Patty Murray (Dân Chủ-Washington), phó chủ tịch Ủy Ban Chuẩn Chi Thượng Viện, phát biểu trước cơ quan này hôm Thứ Sáu.
Tuy nhiên, có những dấu hiệu tiến triển khi ông trùm biên giới Tom Homan gặp một nhóm các vị dân cử lưỡng đảng tại tòa nhà Quốc Hội hôm Thứ Năm để thảo luận về ngân sách cho DHS, và Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hòa-South Dakota), trưởng khối đa số Thượng Viện, cho biết các thượng nghị sĩ sẽ tiếp tục họp với ông Homan vào cuối ngày Thứ Sáu.
Bà Murray nói rằng cuộc thảo luận với ông Tom Homan là “hiệu quả,” nhưng “vẫn còn đó những thách thức cơ bản.” Bà cho biết lập trường của đảng Dân Chủ vẫn còn “rất cách biệt” với đảng Cộng Hòa và Tòa Bạch Ốc.
Tuy nhiên, với hàng dài hành khách ở các cửa phi trường khắp đất nước, các vị dân cử ở cả hai đảng đang cảm thấy sức ép cần phải tìm kiếm một thỏa thuận.
“Chuyện này cần được giải quyết,” Thượng Nghị Sĩ Mark Warner (Dân Chủ-Virginia) nói. “Ý tôi là, thật sự có những tranh cãi về cải cách ICE. Tôi nghĩ không ai muốn thấy những gì chúng ta đã thấy ở Minneapolis xảy ra trở lại. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta giữ các nhân viên liên bang làm con tin một lần nữa.”
Trong lúc các cuộc đàm phán vẫn tiếp diễn giữa hai đảng, phe Dân Chủ tìm cách cấp ngân sách cho các cơ quan khác của DHS, ngoại trừ ICE – như Tuần Duyên, TSA, Cơ Quan Quản Trị Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang (FEMA), và Cơ Quan An Ninh Mạng và Cơ Sở Hạ Tầng. Tuy nhiên, phe Cộng Hòa đã chặn những nỗ lực này, nói rằng phe Dân Chủ cần đàm phán gói ngân sách cho toàn bộ DHS thay vì cấp ngân sách cho từng cơ quan. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump nói rằng Mỹ đang “tiến rất gần” đến việc đạt được các mục tiêu ở Iran trong khi ông cân nhắc thu hẹp các hoạt động quân sự trong khu vực, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Sáu, 20 Tháng Ba.
“Chúng tôi đang tiến rất gần đến việc đạt được các mục tiêu khi chúng tôi xem xét thu hẹp các nỗ lực quân sự ở Trung Đông liên quan đến chế độ khủng bố Iran,” ông Trump viết trên Truth Social.
Người dân dọn dẹp đống đổ nát trong một ngôi nhà ở quận Beryanak, Tehran, hôm 15 Tháng Ba. (Hình minh họa: Majid Saeedi/Getty Images)
Ông dẫn ra các mục tiêu là làm suy giảm năng lực hỏa tiễn của Iran, khả năng phóng “và mọi thứ khác liên quan,” phá hủy cơ sở công nghiệp quốc phòng, loại bỏ lực lượng hải quân và không quân, và không bao giờ cho phép Iran tiến gần đến năng lực nguyên tử, cũng như bảo vệ các đồng minh của Mỹ trong khu vực, bao gồm Israel, Saudi Arabia, Qatar, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất, Bahrain, và Kuwait.
Ông Trump tiếp tục nói về eo biển Hormuz đang bị Tehran phong tỏa, rằng các nước đi qua tuyến hàng hải trọng yếu này sẽ phải bảo vệ và tuần tra nó.
“Mỹ thì không! Nếu được yêu cầu, chúng tôi sẽ giúp các quốc gia này trong nỗ lực bảo đảm lưu thông eo biển Hormuz của họ, nhưng điều đó không cần thiết khi mối đe dọa của Iran bị xóa sổ. Điều quan trọng là chiến dịch quân sự dễ dàng đối với họ,” ông khẳng định.
Khi cuộc chiến của liên quân Mỹ-Israel ở Iran bước sang tuần lễ thứ ba, chính quyền Trump đưa ra bình luận mâu thuẫn về việc cuộc xung đột sẽ kéo dài bao lâu.
Ông Trump nói với các phóng viên hôm Thứ Sáu rằng ông không muốn ngừng bắn với Iran.
“Anh không ngừng bắn khi anh đang xóa sổ phía bên kia,” ông nói.
Tổng thống nói với MS NOW hôm Thứ Sáu rằng ông nghĩ Mỹ đã “thắng” cuộc chiến và tất cả những gì Iran làm được “là phong tỏa eo biển Hormuz.”
Ông Trump từng nói rằng ông không có kế hoạch đưa bộ binh vào Iran. Tuy nhiên, Ngũ Giác Đài đang đẩy nhanh việc triển khai hơn 2,200 lính từ San Diego đưa đến Trung Đông.
Việc triển khai trên bộ ở Iran sẽ là bước leo thang trong cuộc chiến mà đến nay đã có ít nhất 13 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng và khoảng 200 người khác bị thương. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Cộng Hòa-South Carolina) kêu gọi Tổng Thống Donald Trump xem xét dời các căn cứ quân sự Mỹ ra khỏi các nước “không cho phép chúng ta xuất kích từ đó” và tiếp tục đả kích các đồng minh Châu Âu về việc họ từ chối hỗ trợ chiến dịch quân sự Mỹ-Israel ở Iran, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Sáu, 20 Tháng Ba.
Ông Graham một lần nữa đưa ra đề xuất này sau khi ông Trump trước đó nói với các phóng viên rằng ông Graham đã “hỏi đúng.”
Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham nói chuyện với truyền thông. (Hình minh họa: Anna Moneymaker/Getty Images)
“Ngài tổng thống, một trong những điều tôi thích nhất ở ngài là, bây giờ, các đồng minh của chúng ta khi gặp nguy đều xem sự hỗ trợ của Mỹ là hiển nhiên,” ông Graham viết trên X.
“Về đề xuất của tôi, trước đây tôi nói như vậy và tôi nói lại vào lúc này: Chúng ta nên cân nhắc đưa các căn cứ của Mỹ ra khỏi các nước không cho phép chúng ta bay từ đó trong lúc chúng ta đương đầu với nhà nước tài trợ khủng bố lớn nhất thế giới, kẻ quyết tâm phát triển vũ khí nguyên tử và đang tiến rất gần đến mục tiêu đó,” vị thượng nghị sĩ này viết tiếp.
Cả ông Trump và ông Graham trong những ngày gần đây đều chỉ trích các đồng minh NATO không chịu hỗ trợ các hoạt động quân sự của Mỹ để mở lại eo biển Hormuz, một điểm nghẽn quan trọng trong giao thông hàng hải bị Iran phong tỏa kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.
Anh gần đây cho phép Mỹ sử dụng căn cứ quân sự của họ cho mục đích tấn công “phòng thủ” vào các địa điểm hỏa tiễn mà Iran dùng để nhắm vào các tàu thương mại đi qua eo biển, nhưng ông Trump nói rằng hành động này của Anh là “quá muộn.”
Tuy nhiên, các nước thành viên NATO khác như Tây Ban Nha khẳng định họ sẽ không làm như vậy.
“Các căn cứ sử dụng chung nhưng thuộc chủ quyền của Tây Ban Nha sẽ không được sử dụng cho bất cứ mục đích gì không nằm trong hiệp ước (NATO) cũng như nằm ngoài Hiến Chương Liên Hiệp Quốc,” Ngoại Trưởng Jose Manuel Albares của Tây Ban Nha nói.
Thượng Nghị Sĩ Graham hôm Thứ Sáu gọi việc Tây Ban Nha không cho phép máy bay Mỹ đóng ở căn cứ họ xuất kích trong chiến dịch quân sự ở Iran là “sự xúc phạm và phẫn nộ” đối với liên minh lâu đời, và đề nghị ông Trump nên xem xét di dời căn cứ.
“Tôi nghĩ Mỹ sẽ có lợi ích tốt khi chuyển những chiếc máy bay đó từ Tây Ban Nha đến một quốc gia mà chúng ta thực sự có thể dựa vào trong thời điểm rất cần thiết,” ông viết. “Tôi tin vào phán đoán của ngài.”
Ông Graham, người có lập trường diều hâu kiên định, lâu nay vẫn là một trong những tiếng nói mạnh mẽ nhất tại Quốc Hội ủng hộ can thiệp quân sự vào Iran, và thường xuyên gây áp lực với tổng thống, đòi ông Trump phải có lập trường quyết liệt hơn.
Hồi đầu tuần, ông Graham kêu gọi ông Trump “chiếm lấy” đảo Kharg, một đầu mối xuất cảng dầu khí quan trọng của Iran ở vùng Vịnh, lập luận rằng nó sẽ làm tê liệt nền kinh tế đang suy yếu của Tehran. (NNL) [đ.d.]
ATLANTA, Georgia (NV) – Một phụ nữ 31 tuổi ở tiểu bang Georgia bị buộc tội sát nhân sau khi cô uống thuốc phá thai để sinh non và đứa trẻ đã chết chỉ trong vòng một giờ, theo hồ sơ tòa án, Reuters đưa tin hôm Thứ Bảy, 21 Tháng Ba.
Cô Alexia Moore bị cảnh sát địa phương bắt, truy tố, và bỏ tù hồi đầu tháng này ở Camden County, Georgia, gần biên giới với tiểu bang Florida.
Thuốc phá thai hiệu Mifepristone được bày bán tại một phòng khám ở Rockville, Maryland. (Hình minh họa: Anna Moneymaker/Getty Images)
Gần như tất cả các hành động phá thai ở Georgia đều là bất hợp pháp nếu thai nhi được sáu tuần tuổi trở lên.
Kể từ khi Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ đảo ngược phán quyết trong vụ kiện Roe v. Wade hồi năm 2022 để bãi bỏ quyền phá thai, nhiều tiểu bang bắt đầu áp đặt lệnh cấm phá thai.
Mặc dù một số tiểu bang khác tìm cách truy tố những phụ nữ phá thai, nhưng hiếm khi họ bị buộc tội sát nhân như trường hợp cô Moore. Việc có tiếp tục vụ án hay không tùy thuộc vào quyết định của các công tố viên tiểu bang.
Cô Moore, có hai con nhỏ, đã uống thuốc phá thai misoprostol tại nhà, sau đó được đưa đến cơ sở Southeast Georgia Health System ở Camden hôm 30 Tháng Mười Hai năm ngoái, sau khi bị đau dữ dội, theo báo cáo của cảnh sát.
Cô thông báo cho nhân viên bệnh viện mình mang thai và cho biết đã uống 200 mg thuốc misoprostol trước khi đến phòng cấp cứu.
Một người bạn sau đó nói với cảnh sát rằng cô Moore uống thuốc phá thai vì cô ấy không muốn có thêm con.
Khi ở bệnh viện, cô sinh non một bé gái mà cảnh sát mô tả là có “vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.”
Bé gái sơ sinh sống được khoảng một giờ. Báo cáo của cảnh sát không cho biết đứa bẻ được mang thai ở tuần thứ mấy, nhưng theo nhật báo The Washington Post, cô Moore đang mang thai trong khoảng tuần thứ 22 đến 24.
Bà Dana Sussman, phó chủ tịch cấp cao của Pregnancy Justice, tổ chức vận động cho quyền phá thai, cho biết vụ án ở Georgia không có cơ sở trong luật pháp và nên được bào chữa quyết liệt.
Luật phá thai của Georgia “không cân nhắc cáo trạng sát nhân đối với người phá thai, và tự mình xử lý việc phá thai không phải là hành vi phạm tội ở tiểu bang này.
“Truy tố cô Moore giết người là tàn nhẫn và bất công,” bà Sussman nói trong một tuyên bố. (NNL) [đ.d.]
LONDON, Anh (NV) – Iran phóng hỏa tiễn về phía Diego Garcia, căn cứ chung trên đảo Chagos của Mỹ và Anh ở ở Ấn Độ Dương sau khi Tehran cảnh báo rằng tính mạng của người Anh đang “gặp nguy hiểm” vì Thủ Tướng Keir Starmer cho phép Mỹ sử dụng căn cứ này để tiếp tục các cuộc tấn công vào Iran, theo nhật báo The Guardian hôm Thứ Bảy, 21 Tháng Ba.
Tehran phóng hai hỏa tiễn đạn đạo tầm trung vào quần đảo Chagos nhưng không trúng mục tiêu, hãng thông tấn Mehr của Iran cho biết.
Một máy bay ném bom B-1B của Không Quân Mỹ cất cánh từ căn cứ Diego Garcia trong một nhiệm vụ tấn công. (Hình minh họa: USAF/DOD/AFP via Getty Images)
Một trong những hỏa tiễn này bị chiến hạm Mỹ bắn hạ, trong khi hỏa tiễn còn lại rớt khi đang bay, nhật báo The Wall Street Journal dẫn lời nhiều giới chức Mỹ cho biết.
Diego Garcia thuộc quần đảo Chagos nằm cách Iran khoảng 3,800 km và là nơi có căn cứ không quân để các máy bay ném bom tầm xa của Mỹ xuất kích.
Chính phủ Anh vào chiều Thứ Sáu cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh, bao gồm cả Diego Garcia, để tấn công các địa điểm hỏa tiễn mà Iran dùng để tấn công eo biển Hormuz. Trước đây, các căn cứ của Anh chỉ được phép sử dụng để tấn công các cơ sở của Iran nhắm bắn vào các đồng minh và lợi ích của Anh ở các nước vùng Vịnh.
Iran phản ứng giận dữ với quyết định này của Anh. Ngoại Trưởng Abbas Araghchi của Iran tuyên bố sẽ “thực hiện quyền tự vệ.”
Ông viết trên X: “Đại đa số người dân Anh không muốn tham gia vào cuộc chiến tranh ở Iran do Israel và Mỹ lựa chọn.”
“Phớt lờ người dân của mình, ông Starmer đang mạo hiểm mạng sống của người Anh với việc cho phép sử dụng các căn cứ của Anh để gây hấn với Iran. Iran sẽ thực hiện quyền tự vệ của mình,” ông Araghchi viết tiếp.
Chính phủ Anh trước đó chỉ cho phép Mỹ sử dụng căn cứ của mình với mục đích “phòng thủ.”
Tổng Thống Donald Trump nói rằng lẽ ra Anh “phải hành động sớm hơn rất nhiều.”
Một phát ngôn viên Bộ Quốc Phòng Anh nói: “Các cuộc tấn công liều lĩnh của Iran, bắn phá khắp khu vực và giữ eo biển Hormuz làm con tin, là mối đe dọa đối với lợi ích của Anh và các đồng minh.” (NNL) [đ.d.]
CHICAGO, Illinois (NV) – Hãng hàng không United Airlines cắt giảm nhiều chuyến bay không lợi nhuận trong hai quý tới để chuẩn bị cho giá xăng dầu tăng cao trong thời gian dài do tác động của cuộc chiến ở Iran, CNBC đưa tin hôm Thứ Bảy, 21 Tháng Ba.
Ông Scott Kirby, giám đốc điều hành United Airlines, cho biết trong một thông báo gởi cho nhân viên vào Thứ Sáu, rằng hãng hàng không này đang chuẩn bị cho kịch bản giá dầu thô tăng cao tới $175/thùng và duy trì trên $100/thùng cho đến cuối năm 2027.
Một máy bay của hãng United Airlines đậu tại phi trường quốc tế Newark Liberty ở Newark, New Jersey. (Hình minh họa: Kena Betancur/AFP via Getty Images)
Ở mức giá đó, chi phí nhiên liệu hàng năm của United sẽ tăng khoảng $11 tỷ, tức là hơn gấp đôi lợi nhuận mà họ kiếm được trong năm mà họ có kết quả kinh doanh tốt nhất từ trước đến nay, ông nói.
Cuộc chiến ở Iran đẩy các hãng hàng không vào cú sốc nhiên liệu. Giá nhiên liệu máy bay tăng gần gấp đôi kể từ cuối Tháng Hai, làm tăng chi phí toàn ngành hàng không.
Tuy nhiên, các hãng hàng không Mỹ cho đến nay có thể thực hiện việc tăng giá vé, do nhu cầu đi lại bền bỉ và việc thắt chặt công suất máy bay.
“Rất có khả năng tình hình sẽ không tệ đến mức đó,” ông Kirby nói về giả định giá nhiên liệu của hãng. “Nhưng… Không có nhiều mặt xấu nếu chúng ta chuẩn bị cho kịch bản đó.”
United bắt đầu cắt giảm các chuyến bay ít lợi nhuận, bao gồm một số chuyến bay vào giữa tuần, Thứ Bảy, và bay trong đêm.
Trong bản ghi nhớ, ông Kirby cho biết hãng sẽ hủy khoảng ba điểm phần trăm các chuyến bay thấp điểm trong quý hai và quý ba, chủ yếu là các đường bay và thời điểm có nhu cầu thấp.
Ông Kirby cho biết United hiện dự kiến sẽ khôi phục đầy đủ lịch bay vào mùa Thu.
Trước đó, hồi đầu tuần, ông Kirby nói rằng hãng thà không đáp ứng một số nhu cầu hơn là tiếp tục bay các tuyến thua lỗ nếu giá nhiên liệu vẫn ở mức cao.
Các hãng hàng không Mỹ đặc biệt bị ảnh hưởng vì hầu hết họ không phòng ngừa chi phí nhiên liệu, không như các hãng hàng không Châu Âu và Châu Á đều có biện pháp phòng ngừa để giảm bớt tác động của cú sốc giá. Thay vào đó, họ dựa vào tăng giá vé và thắt chặt công suất máy bay để thu hồi một phần chi phí.
Nhu cầu thị trường mạnh mẽ cho phép các hãng hàng không hai lần tăng giá vé khoảng $10 mỗi chiều và có thể hỗ trợ họ tăng giá thêm 5% đến 7%, theo hãng nghiên cứu thị trường Melius Research. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump vừa quyết định nới lỏng các biện pháp cấm vận dầu mỏ Iran nhằm hạ nhiệt giá dầu đang tăng vọt, NBC đưa tin hôm Thứ Bảy, 21 Tháng Ba.
Việc nới lỏng cấm vận này sẽ tạo nguồn lợi cho Tehran khi trong Washington đang cố gắng kiềm chế các chấn động kinh tế của chiến dịch quân sự ở Iran.
Một cơ sở dầu mỏ trên đảo Khark, trên bờ vịnh Ba Tư, đầu mối xuất cảng dầu mỏ của Iran. (Hình minh họa: Atta Kenare/AFP via Getty Images)
Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent hôm Thứ Sáu cho biết các biện pháp trừng phạt này, lần đầu tiên được áp đặt sau cuộc Cách Mạng Hồi Giáo năm 1979 của Iran, sẽ được nới lỏng “tạm thời.” Việc nới lỏng sẽ “được thực hiện trong phạm vi hẹp” và Iran “chỉ được cho phép bán dầu đang bị kẹt trên biển.”
“Bằng cách tạm thời tháo mở nguồn cung dầu hiện có cho thế giới, Mỹ sẽ nhanh chóng đưa khoảng 140 triệu thùng dầu ra thị trường toàn cầu, tăng cường lượng năng lượng toàn thế giới và giúp giảm bớt áp lực tạm thời về nguồn cung do Iran gây ra,” ông Bessent nói thêm.
Giá khí đốt bán lẻ đã tăng 93 cent/gallon và dầu thô của Mỹ đã tăng hơn 70% kể từ đầu năm.
Ở mức giá hiện tại, với lượng dầu được cho bán ra thị trường, Iran sẽ thu được hơn $14 tỷ, theo ông Bessent.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng quyết định này cho thấy việc thiếu kế hoạch chiến lược và cảnh báo biện pháp như vậy khó có thể tạo ra khác biệt đối với áp lực kinh tế nói chung.
“Mỹ đang tài trợ cho cuộc chiến chống lại chính họ,” ông Danny Citrinowicz, nhà nghiên cứu cấp cao về Iran tại Viện Nghiên Cứu An Ninh Quốc Gia liên kết với đại học Tel Aviv University, nói với NBC.
“Những gì chúng ta đang thấy thực sự là chiến dịch đầy lỗi, không phải về quy mô chiến dịch, mà là sự chuẩn bị chiến lược cho chiến dịch,” ông phân tích. “Giá dầu đang trở nên quan trọng hơn nhiều so với việc loại bỏ chế độ ở Iran.”
Ông Moritz Brake, chuyên viên nghiên cứu cao cấp tại Trung Tâm Nghiên Cứu An Ninh, Chiến Lược và Hội Nhập Cấp Cao, cho biết quyết định nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Iran “chỉ ra rằng Mỹ đã đánh giá thấp việc Iran có thể chống trả các cuộc tấn công tốt thế nào và hậu quả đối với nền kinh tế toàn cầu ra sao.”
“Những rủi ro đã bị đánh giá thấp,” ông nói với NBC.
Bên cạnh đó, Mỹ cũng có các bước đi khác để tăng nguồn cung dầu cho thị trường, bao gồm tung ra hàng triệu thùng dầu dự trữ.
Kể từ đầu Tháng Ba, chính quyền Trump cũng đã dỡ bỏ Đạo Luật Jones để nới lỏng một số quy định về vận chuyển và tạm thời dỡ bỏ trừng phạt dầu mỏ Nga trong 30 ngày. (NNL) [đ.d.]
LITTLE SAIGON, California (NV) – Khi đưa súng cho từng người, thì cơ phi Huệ không chịu nhận súng, mà còn nói, “Lỡ tụi nó vô thấy tui có súng, nó giết tui sao,” Ông Chung Tử Bửu điên tiết nhìn cơ phi Huệ khinh bỉ, nói: “Nếu không bị ở trong hoàn cảnh nầy, chắc tao xử tử mầy đó Huệ.”
Ông Bửu tâm tình: “Lần đầu tiên tôi gặp một quân nhân ở nhà thì làm bộ hung hăng, lợi dụng có súng ngắn, ra phố gây sự đánh nhau với thanh niên dân sự. Nhưng khi hữu sự lộ ra là tên hèn nhát. Ở Đà Nẵng, tôi thấy thằng Huệ ăn mặc ngon lành, đeo kính mát dán hoa hippy, tỏ vẻ anh hùng, tôi tưởng nó gan dạ lắm. Ngờ đâu nó là thằng hèn hơn mọi thằng hèn.”
Sau đó Thiếu Úy Bửu bàn với Trung Úy Hiếu, “Nếu mình rút trong này mà tụi Việt Cộng vào tấn công là mình tiêu, bởi vì ngoài cổng không có người lính hết. Ở bên ngoài có cái lô cốt khá vững chắc, và có lỗ châu mai có thể bắn trả tụi nó được. Tối nay mình nên ra lô cốt thay nhau canh gác. Chớ nếu mình ở trong này thì không ai bảo vệ mình hết.”
Đêm đó, các chiến sĩ của Phi Đoàn 213 ra ngoài lô cốt gần cổng ngoài để được yên tâm hơn. Đại Đội TQLC Mỹ đến cầu Trường Tiền định vượt qua cầu thì bị Việt Cộng bên tả ngạn bắn xối xả. Họ bị thương vong quá nhiều nên rút về và giữ vị trí ngay đài phát thanh ở chân cầu bên hữu ngạn, và họ cũng bố trí chung quanh MACV Compound.
Ngày hôm sau, ông Bửu leo qua tường rào phía Bắc để kiếm nước uống, vì một người lính cho biết bên đó có giếng nước uống được. Bên kia tường rào là trường Đại Học Sư Phạm sát vách Tiểu Khu Thừa Thiên, ông Bửu thấy dân chúng tản cư về đó rất đông. Ông về báo cáo với Trung Úy Hiếu, và họ đem trả 5 khẩu súng M16 cho chiến đoàn. Rồi tất cả leo rào qua bên đó thì thấy bình an hơn. Bởi vì nơi này có lính Mỹ canh gác phía ngoài. Nhờ vậy, tất cả mọi người được một đêm ngủ yên.
Ông kể tiếp: “Tới ngày thứ ba thì Trung Úy Hiếu nói, ‘Tao thấy phi cơ Chinook đáp ngay bờ sông Hương để tiếp tế cho lính Mỹ. Bây giờ tao ra đó tìm cách quá giang họ về Đà Nẵng. Sau đó, tao lấy trực thăng bay ra đây. Tụi bây ở đây không được đi đâu hết. Tao sẽ đáp ngay chỗ này để đón tụi mầy. Trễ nhất là sáng mai tao sẽ ra.’ Thế là tôi với một người nữa ôm súng yểm trợ Trung Úy Hiếu ra bờ sông, và xin được phi hành đoàn Chinook Mỹ cho anh Hiếu quá giang về Đà Nẵng.”
Thoát khỏi Huế
Sau khi Trung Uý Nguyễn Văn Hiếu, biệt đội trưởng, rời Huế bằng Trực Thăng Chinook của Lục Quân Hoa Kỳ, các chiến sĩ của Phi Đoàn 213 trở về chỗ trú. Chưa đầy nửa tiếng sau thì thấy phi cơ của Phi Đoàn 213 đáp ngay bên cạnh chỗ họ ở, Trung Úy Hiếu là người lái chiếc đó.
Ông Bửu kể, “Thì ra, khi Trung Úy Hiếu về tới Phú Bài thấy phi cơ của Phi Đoàn 213 đang đổ xăng, anh lấy một chiếc và bay trở ra để rước chúng tôi liền. Ngay buổi chiều hôm đó là ngày Mùng Ba Tết, nhóm chúng tôi thoát ra khỏi Huế nhưng không thể bay theo đường bình thường được, mà phải bay theo đường ruộng ra cửa Thuận An rồi bay trên biển về Đà Nẵng. Vì theo đường bay bình thường sẽ bị bắn. Về tới Đà Nẵng, chúng tôi được nghỉ một ngày.”
Thành Nội Huế 1968. (Hình: Chung Tử Bửu cung cấp)
Qua ngày kế tiếp, phi công Bửu được lệnh bay trở ra Huế để yểm trợ cho Sư Đoàn I Bộ Binh. Mấy ngày trước, lúc đang giao tranh với Việt Cộng dưới đất, vì hành động xông pha lấy đạn cùng lăn lộn ở tiểu khu và bên Đại Học Sư Phạm, anh em trong biệt đội rất nể ông Bửu. Họ kể cho các anh em trong phi đoàn rằng, “Ông thiếu uý mới về can trường lắm, ông ta ngon lành hơn cả đám tụi tui, không ai gan như Thiếu Úy Bửu hết trơn.” Do tiếng đồn đó, phi công Bửu trở nên nổi tiếng khắp Không Đoàn 41, vì lần đầu tiên có một phi công trẻ ôm súng xông ra bắn lộn với Việt Cộng ở dưới đất.
Yểm trợ cho Sư Đoàn I Bộ Binh
Lúc bay trở ra Huế lần nữa, khi phi cơ đang xuống từ hướng Bắc và sửa soạn đáp vào căn cứ Mang Cá, doanh trại Bộ Tư Lệnh Sư đoàn I Bộ Binh, thì bị một tràng AK của Việt Cộng bắn lên.
Ông Bửu ngậm ngùi kể: “Sau khi đáp xuống mới thấy người bị bắn trúng là cơ phi Dương Đức Hạnh. Anh này học xong Tú Tài II chương trình Pháp ở bên Cambodia. Anh nói tiếng Pháp, tiếng Khmer và tiếng Việt rất giỏi. Về nước là thanh niên trong thời chiến, anh không ngồi yên được và đầu quân vào Không Quân VNCH. Anh học xong khóa cơ khí phi hành là ra trận ngay. Ngày hôm đó mặc dù anh có mặc áo giáp, nhưng viên đạn xuyên qua chỗ mỏng nhất của áo giáp nên trúng gan, anh chết ngay trên phi cơ.”
“Lúc đó, tôi khóc hết nước mắt thương tiếc chiến hữu của tôi, người đã cùng anh em vào sinh ra tử trong suốt mấy ngày Tết Mậu Thân tại Huế. Buổi tối, một vị sĩ quan mời chúng tôi lên phòng trên tầng lầu của Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn I Bộ Binh để có chỗ ngủ. Họ kê nhiều bàn làm chỗ cho chúng tôi ngủ. Buổi sáng, tôi ra ngoài lan can đứng nhìn xuống sân. Khi tôi quay qua bên trái thì thấy Tướng Ngô Quang Trưởng đang đứng ở đầu nhà đăm chiêu nhìn xuống. Ông quay qua nhìn tôi. Tôi vội đứng nghiêm chào kính. Ông gật đầu rồi tiếp tục nhìn xuống đất. Trong lúc đó thì đạn pháo kích rơi ầm ầm gần ngôi nhà. Tôi quay qua thấy ông Tướng vẫn đứng tại chỗ không tỏ vẻ gì lo sợ, tôi cũng đứng yên,” ông Bửu kể thêm.
Hôm sau, rất nhiều thân nhân của các sĩ quan trong Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn I Bộ Binh chen nhau chật ních trong cabin để về Đà Nẵng.
Lúc bay trở ra Huế lần nữa, khi phi cơ đang xuống từ hướng Bắc và sửa soạn đáp vào căn cứ Mang Cá, doanh trại Bộ Tư Lệnh Sư đoàn I Bộ Binh, thì bị một tràng AK của Việt Cộng bắn lên.
Nhưng ở Mang Cá chỉ có một helipad (bãi đáp) thôi, không có runway (đường bay), mà số người chất lên phi cơ quá đông làm sao cất cánh vượt qua tường thành đây?
Lúc đó, Đại Uý Trần Duy Kỳ, trưởng phi cơ, không dám từ chối ai cả vì muốn làm vừa lòng các anh em bộ binh. Đại Úy Kỳ quan sát cái ao khá rộng ở chỗ đó rồi nói chắc lên được. Anh Kỳ nhấc phi cơ lên bay nhiều vòng sát mặt nước trên ao cho đến khi đủ airspeed thì vọt lên bay qua khỏi cái tường thành của trại Mang Cá. Sau đó, chúng tôi bay ra chỗ đồng ruộng trống rồi hướng ra cửa biển để về Đà Nẵng.
Quân Lực VNCH tái chiếm thành phố Huế
Sau chuyến bay ấy, Thiếu Úy Bửu cùng với vài anh em trong phi đoàn bay trở ra Huế nhiều lần, với nhiều trưởng phi cơ khác nhau. Lần cuối cùng là sau khi các Lữ Đoàn Nhảy Dù và TQLC của Quân Lực VNCH đã đánh tan quân chính quy Bắc Việt, đuổi tàn quân của Việt Cộng chạy trốn lên núi. Sau khi chiếm lại Thành Nội Huế, lá cờ VNCH lại ngạo nghễ tung bay trên kỳ đài ở cửa Thượng Tứ.
Suốt thời gian đó, mỗi ngày phi công Bửu và anh em bay ra làm xong công tác rồi về. Cứ bay ra, bay về như vậy cho đến lúc Huế hoàn toàn được Quân Lực VNCH kiểm soát. Nhưng rất đau buồn, vì cầu Trường Tiền đã bị Việt Cộng phá sập hết hai nhịp.
Trực thăng Phi Đoàn 213. (Hình: HQ. Phi Dũng)
Sau khi Quân Lực VNCH tái chiếm Thành Phố Huế, hầu như mỗi ngày phi công Bửu đều nhận lệnh bay nhiều chuyến công tác. Ông nói: “Điều buồn cười là ông phi đội trưởng nào cũng đòi sắp xếp tôi làm copilot của họ. Vì họ cho rằng, ‘Đi với thằng Bửu yên tâm hơn.’ Trong khi đó, Đại Úy ‘Châu Bụng’ thì dụ tôi về nhà ông ngủ đêm, vì theo ông, ‘Để lỡ căn cứ có bị tấn công, thằng Bửu nó chiến đấu cũng đỡ cho tui.’ Dĩ nhiên là ông bảo bà vợ phải nấu ăn mỗi ngày, tôi khỏi phải tốn tiền đi ăn bên ngoài. Các chuyến bay trong thời kỳ đó mặc dù bị bắn nhiều lần, nhưng đều được trở về căn cứ bình an.”
Ông kể thêm: “Một hôm tôi bay copilot cho Trung Úy Vương Minh Dương, trực thăng bị bắn. Lúc đó, tôi cảm thấy hình như gò má bên trái của mình bị một viên đạn sượt qua, nhưng rờ thì không thấy máu, như vậy là không bị thương. Còn anh Dương thì gọi cấp cứu và quay về Đà Nẵng ngay, vì anh nghĩ là anh bị thương trên mặt. Vừa đáp xong, xe cứu thương tới ngay. Anh Dương trèo xuống nhưng chẳng bị gì hết. Anh nói với tôi, ‘Tôi mắc cỡ quá ông ơi! Quê quá là quê. Đúng là quê một cục’.”
Sau đó, Phi Công Vũ Ngọc Huyên rủ ông Bửu về ở chung phòng trong cư xá Trần Văn Thọ, vì có người dọn ra, nên ông Bửu được có chỗ ở đàng hoàng một thời gian.
Tình nguyện về Phi Đoàn 219 King Bee
Tháng Tư, 1968, khi Phi Đoàn 219 cần thêm hai hoa tiêu phó. Đại Úy Đặng Văn Phước đang là chỉ huy trưởng của cả hai Phi Đoàn 219 và 213 thông báo: Anh em nào bên Phi Đoàn 213 muốn tình nguyện chuyển qua Phi Đoàn 219 thì sẽ làm giấy tờ chuyển qua. Sau khi suy nghĩ kỹ càng, Thiếu Úy Chung Tử Bửu và Thiếu Úy Hướng Văn Năm ghi danh về Phi Đoàn 219. Phi đoàn này chuyên đi thả và rước các chiến sĩ Biệt Kích Lôi Hổ của Phòng 7 Tổng Tham Mưu, gọi là Sở Liên Lạc của Nha Kỹ Thuật. Đây là những phi vụ rất nguy hiểm.
Ông Bửu tâm tình: “Sở dĩ tôi tình nguyện qua Phi Đoàn 219 là vì phi đoàn này được đơn vị Lực Lượng Đặc Biệt Mỹ đặc biệt thuê để thả và đón các toán Biệt Kích của họ. Mọi nhân viên phi hành đều được trợ cấp tiền bạc hậu hỉ. Tôi đang nghèo kiết xác, nên sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy. Mấy anh trong Phi Đoàn 213 thương tôi nên khuyên đừng qua, vì bên đó dễ chết lắm.”
Ông kể thêm: “Khi mới qua Phi Đoàn 219 được chừng hơn tháng, vào ngày 8 Tháng Năm, 1968, trong một chuyến đổ quân từ căn cứ Non Nước sang Điện Bàn, lúc ấy chúng tôi đổ quân bên ngoài một làng giữa ruộng ở quận Điện Bàn, Đà Nẵng. Bởi vì tình báo cho biết Việt Cộng đã về đóng quân ở đó. Cho nên, phía Lực Lượng Đặc Biệt Mỹ quyết đem các Đại Đội Biệt Kích vây quanh tấn công vào làng để trừ diệt mưu toan tấn công căn cứ Biệt Kích Non Nước. Hôm ấy tôi là hoa tiêu phó cho Trung uý Nguyễn Quý An, phi đội trưởng bay chiếc dẫn đầu.” [dt]
MIAMI, Florida (NV) – Giải quần vợt Miami Open thi đấu từ 15 đến 29 Tháng Ba đang vào giai đoạn hấp dẫn nhưng vừa dấy lên tranh luận quanh luật 25 giây và vai trò của trọng tài, theo ATP Tour ngày 21 Tháng Ba.
Tranh luận xảy ra ở giải đơn nữ khi tay vợt trẻ Alexandra Eala của Philippines có cuộc lội ngược dòng rất ấn tượng trước tay vợt Laura Siegemund, 38 tuổi, người Đức với tỉ số 7-6, 6-3, 6-3.
Tay vợt trẻ Alexandra Eala của Philippines trong trận thắng Laura Siegemund tại Miami Open 2026, trận đấu mà Eala gặp thẳng trọng tài và đề nghị thực thi nghiêm túc luật 25 giây. (Hình: Matthew Stockman/Getty Images)
Dù giành chiến thắng kịch tính nhưng tâm điểm của trận đấu lại nằm ở những phản ứng gây tranh cãi về nhịp độ thi đấu mà tay vợt trẻ ở khu vực Đông Nam Á phản ứng về việc “lão tướng” Siegemund chơi tiểu xảo nhằm làm giảm nhịp độ thi đấu của mình.
Thống kê đưa ra cho thấy Siegemund vi phạm luật 25 giây trong giao bóng tới 85% số điểm cô đạt được. Con số này áp đảo với số liệu 57% của Eala nhưng tiểu xảo và việc gây ức chế trên vẫn không làm tay vợt người Đức chiến thắng.
Sự việc càng căng thẳng hơn khi cô gái 20 tuổi Eala đến thẳng chỗ trọng tài và lên tiếng: “Ông có thể để ý đến thời gian cô ấy ‘câu giờ’ được không? Cứ mỗi khi tôi chuẩn bị giao bóng thì cô ấy lại quay người đi chỗ khác. Cô ấy luôn cố tình kéo dài thời gian tập trung của tôi và muốn tôi bị phân tán giảm nhịp độ.”
Tranh luận trên càng gay gắt khi môn quần vợt đang phải cạnh tranh rất nhiều với các môn thể thao có nhịp độ nhanh hơn. Từ đó việc các tay vợt lạm dụng quãng nghỉ để phá nhịp đối thủ và tăng thời gian phục hồi của mình đang bị luật khống chế. Đó là nguyên nhân khiến luật 25 giây ra đời để duy trì sự liên tục và hạn chế tiểu xảo, rút ngắn thời gian “chết.”
Qua sự việc trên, công tác trọng tài tại Miami Open 2026 bị xem là chưa thật sự nghiêm túc với việc đưa trận đấu vào cuộc nhanh, tạo nhịp độ hấp dẫn theo đúng luật hiện hành.
Miami Open 2026 không chỉ là một giải đấu lớn về chuyên môn mà còn là một “sự kiện thương mại” đáng chú ý với quỹ thưởng lên đến $18,831,450 tăng 5.04% so với giải trước.
Nhận định về giải này, hai nhà vô địch Indian Wells 2026 vừa kết thúc trong Tháng Ba, Jannik Sinner (nam) và Aryna Sabalenka (nữ), được đánh giá là hai ứng viên nặng ký.
Cùng với đó, tay vợt Carlos Alcaraz cũng là một gướng mặt đáng chú ý. Sau thất bại ở Indian Wells 2026, tay vợt người Tây Ban Nha đang nỗ lực tìm lại phong độ và hoàn thiện nhưng miếng đánh bị “giải mã” mà anh đã để thua Medvedev ở bán kết Indian Well 2026. (Anh Khoa) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bị cáo Nguyễn Thị Nhung, cựu kế toán viên của Ủy Ban Nhân Dân phường La Khê, quận Hà Đông, Hà Nội, trước đây bị kết án 22 năm tù với cáo buộc lừa làm “sổ đỏ” (giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà đất).
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 21 Tháng Ba, trong các năm 2017-2022, khi còn làm cán bộ phường, bị cáo Nhung cung cấp thông tin để đặt làm giả năm “sổ đỏ.”
Do làm cán bộ phường, bị cáo Nguyễn Thị Nhung được các báo giúp giấu mặt. (Hình: Giang Long/Tuổi Trẻ).
Nữ bị can còn đưa thông tin gian dối rằng mình có khả năng làm thủ tục chuyển đối đất, xin cấp “sổ đỏ,” sử dụng các biên lai thu tiền thuế sử dụng đất phi nông nghiệp tự lập để yêu cầu các nạn nhân nộp thuế…
Một trong số các nạn nhân là ông LĐT, ở Hà Nội. Năm 2021, vợ chồng ông T. có mảnh đất dành để chăn nuôi, với diện tích 204 mét vuông ở phường Hà Đông, muốn xin cấp “sổ đỏ” nên nhờ bị cáo Nhung lo thủ tục.
Nữ bị cáo hứa hẹn là mình có thể “chạy” sổ, yêu cầu ông T. chi 471 triệu đồng ($17,900) “để đi ngoại giao.”
Sau khi nhận tiền của ông T., bị cáo Nhung không giữ lời và cũng không liên lạc ai để “chạy” sổ.
Cùng lúc, bị cáo Nhung hứa giúp gia đình ông T. tách thửa và làm “sổ đỏ” cho một khu đất, lừa ông chuyển khoản 867 triệu đồng ($32,950) cho mình.
Nữ bị cáo sau đó thuê người làm giả hai “sổ đỏ” rồi giao cho ông T.
Vụ lừa đảo xảy ra ở phường La Khê, quận Hà Đông, Hà Nội, trước đây. (Hình: Thanh Niên).
Trong một phi vụ lừa đảo khác, hồi Tháng Mười Một, 2021, bị cáo Nhung cầm “sổ đỏ” của một người quen và giấy ủy quyền rồi giới thiệu với ông VVH ở quận Hà Đông trước đây, rằng mình là chủ đất và muốn bán mảnh đất với giá 3.8 tỷ đồng ($144,420).
Sau khi chuyển khoản số tiền nêu trên, biết mình bị lừa, ông H. tố cáo hành vi của nữ cán bộ phường.
Tại phiên tòa, bị cáo Nhung khai rằng sau khi lừa chiếm đoạt 10 tỷ đồng ($380,055) của các nạn nhân thì bà ta chuyển toàn bộ số tiền cho một người đàn ông cùng đầu tư làm ăn nhưng bị thua lỗ hết.
Tuy vậy, chi tiết về phi vụ làm ăn với người đàn ông này không được tòa làm rõ. (N.H.K) [đ.d.]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Gần một tuần sau khi hành hung nữ shipper giao đồ ăn, bị can Trương Nguyên Huy, 31 tuổi, ở phường Gia Định, Sài Gòn, bị bắt, khởi tố với cáo buộc “gây rối trật tự công cộng.”
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 21 Tháng Ba, trong sự việc xảy ra vào trưa 15 Tháng Ba, bà T., 44 tuổi, shipper, nhận đơn hàng giao đồ ăn qua ứng dụng (app).
Bị can Trương Nguyên Huy lúc bị bắt. (Hình: Công An TP.HCM).
Khi đến địa chỉ giao hàng là một khách sạn ở phường Gia Định, người đặt hàng yêu cầu gửi tại quầy lễ tân.
Tuy nhiên, thời điểm đó không có nhân viên lễ tân trực nên bà T. đề nghị giao tận tay người nhận hàng.
Ít phút sau, bị can Trương Nguyên Huy đi ra cự cãi.
Sau khi cả hai lời qua tiếng lại, nam bị can bất ngờ dùng tay đánh nhiều cái vào đầu bà T., khiến nạn nhân ngã xuống đường, bị xe gắn máy ngã đè lên chân.
Không dừng lại ở đó, bị can Huy tiếp tục có hành vi xô đẩy khiến nạn nhân ngã lần thứ nhì và chỉ dừng tay khi được một số người qua đường can ngăn.
Sau sự việc, bà T. bị xây xát, được đưa đến bệnh viện kiểm tra sức khỏe.
Vụ bị can Trương Nguyên Huy hành hung nữ shipper bị camera an ninh ghi lại. (Hình: Chụp qua màn hình).
Khi bị đưa về đồn, bị can Trương Nguyên Huy khai nhận hành vi côn đồ do do “bất đồng về cách thức nhận hàng.”
Tại Việt Nam, những hành vi đánh người hoặc đập phá đồ đạc nơi công cộng đều dẫn đến các vụ bắt giữ với cáo buộc “gây rối trật tự công cộng.”
Trước đó, một bản tin khác của tờ Tuổi Trẻ cho hay, nghi can BQH, 35 tuổi, tài xế xe ôm công nghệ ở phường Bảy Hiền, Sài Gòn, bị bắt vì đập phá valise của một nữ hành khách ngay trước nhà ga T3 phi trường Tân Sơn Nhất.
Trong sự việc xảy ra vào lúc nửa đêm 7 Tháng Ba, bà ĐTT sau khi đáp chuyến bay từ Hà Nội vào Sài Gòn, ra cổng số hai nhà ga T3 để đón xe ôm đi về nhà.
Tại đây, sau khi hỏi giá, bà T. nhận thấy nghi can H. có biểu hiện say rượu nên từ chối lên xe và đi tìm xe khác.
Cho rằng bà T. kêu xe nhưng không đi, nam nghi can lớn tiếng chửi bới và kéo hành lý của bà ra giữa đường rồi đập phá.
Sự việc chỉ dừng lại khi một số tài xế xe ôm công nghệ và người qua đường can ngăn.
Đoạn clip ghi lại sự việc do một camera hành trình trên xe hơi ghi lại, sau đó lan truyền qua mạng xã hội, thu hút nhiều ý kiến chỉ trích nhắm vào nghi can BQH. (N.H.K) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Lê Minh Hưng, trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương, người được đồn là sắp ngồi ghế thủ tướng Việt Nam, được ghi nhận trúng cử đại biểu Quốc Hội khóa 16 với tỉ lệ cao nhất – 99.9%, theo báo VietNamNet hôm 21 Tháng Ba.
Trước đó, công luận đồn đoán con số đẹp nêu trên thuộc về ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, nhưng theo công bố của Hội Đồng Bầu Cử Quốc Gia thì ông ấy đạt tỉ lệ 98.66%.
Ông Lê Minh Hưng, trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương, tại buổi “tiếp xúc cử tri” diễn ra ở thành phố Hải Phòng. (Hình: Tuổi Trẻ).
Việc ông Hưng trúng cử “dân biểu” với tỉ lệ gần như tuyệt đối càng khiến người ta tin rằng ông này sắp thay ghế ông Phạm Minh Chính khi Quốc Hội khóa mới nhóm họp hôm 6 Tháng Tư.
Ông Hưng, 56 tuổi, là con trai ông Lê Minh Hương, cố bộ trưởng Công An Việt Nam.
Theo BBC Tiếng Việt, ông Lê Minh Hưng bị nhắc liên quan đến trách nhiệm quản lý nhà nước trong vụ án Trương Mỹ Lan, chủ tập tập đoàn Vạn Thịnh Phát, trong các năm 2016-2020 khi ông làm thống đốc Ngân Hàng Nhà Nước. Một số nhà quan sát cho rằng các lãnh đạo thời kỳ đó, bao gồm ông Hưng, cần được làm rõ trách nhiệm trong việc giám sát hệ thống ngân hàng khi để xảy ra việc bà Lan thao túng ngân hàng SCB.
Ngoài ra, ông Hưng còn bị dư luận đặt vấn đề về trách nhiệm khi hàng loạt giới chức do ông trao quyết định bổ nhiệm hoặc “cơ cấu,” mau chóng mất ghế vì tham nhũng hoặc đấu đá nội bộ.
Ông Lê Minh Hưng (bìa trái), được nhìn thấy theo sát ông Tô Lâm (giữa), tổng bí thư đảng CSVN, tại các sự kiện diễn ra gần đây. (Hình: Chính Phủ).
Trường hợp gần nhất là ông Nguyễn Đức Trung, người mất ghế chủ tịch Hà Nội chỉ sau 10 ngày tại vị.
Tiếp đó, người tiền nhiệm của ông Trung là ông Vũ Đại Thắng, 51 tuổi, được dự báo là sắp bị ông Nguyễn Duy Ngọc, bí thư Thành Ủy Hà Nội, cho “bay chức” khi mới tại vị được ba tháng.
Một số nguồn tin khả tín về chính trường Việt Nam cho rằng ông Thắng phải “xin nghỉ” do không chịu nổi áp lực và sự ra oai của ông Ngọc.
Có ý kiến suy đoán rằng ông Thắng bị Bí Thư Ngọc ép ký những văn bản, dự án khiến ông lo ngại nguy cơ mình sẽ bị đồng đảng truy cứu trách nhiệm hình sự sau này.
Một bản tin của tạp chí Tài Chính và Doanh Nghiệp cho hay, khi trao quyết định điều động ông Vũ Đại Thắng làm bí thư Tỉnh Ủy Quảng Ninh hồi cuối năm 2024, ông Lê Minh Hưng tâng bốc ông Thắng “là cán bộ có năng lực, kinh nghiệm, tư duy và phương pháp làm việc khoa học, dân chủ, quyết liệt” và “luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, có những đóng góp quan trọng vào thành tích và kết quả chung của các cơ quan đã công tác.” (N.H.K) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hành khách đi máy bay ở Việt Nam có thể bị gián đoạn chuyến bay ngay từ tháng tới sau khi giới chức hàng không quốc gia cảnh báo nguồn cung nhiên liệu máy bay trong nước có thể không đủ dùng cho đến hết Tháng Ba trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng toàn cầu do ảnh hưởng của cuộc chiến ở Iran, tờ Laotian Times đưa tin hôm 17 Tháng Ba.
Việt Nam nhập cảng hơn 2/3 lượng nhiên liệu máy bay cho hoạt động của các hãng hàng không. Hiện nay, khoảng 60% nguồn cung này là nhập cảng từ Trung Quốc và Thái Lan. Cả hai nước hiện đã hạn chế xuất cảng nhiên liệu máy bay.
Một máy bay của Vietnam Airlines hạ cánh tại phi trường quốc tế Nội Bài, Hà Nội. (Hình minh họa: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)
Reuters mới đây đưa tin Trung Quốc chỉ thị các nhà máy lọc dầu ngừng ký các hợp đồng xuất cảng mới trước khi áp đặt lệnh cấm hoàn toàn xuất cảng nhiên liệu tinh chế bắt đầu từ ngày 11 Tháng Ba.
Sự thay đổi đột ngột này từ các thị trường cung cấp khiến ngành hàng không Việt Nam phải vật lộn tìm cách bảo đảm nguồn cung ứng nhiên liệu đầy đủ.
Giới chức hàng không Việt Nam hôm 9 Tháng Ba cảnh báo quốc gia này có thể đối mặt tình trạng thiếu nhiên liệu máy bay bắt đầu ngay từ Tháng Tư nếu tình hình tiếp diễn.
Các hãng hàng không được yêu cầu xem xét lại lịch trình bay trong khi các phi trường chuẩn bị tổ chức thêm không gian đậu máy bay trong trường hợp máy bay phải nằm ụ.
Các hãng xăng dầu lớn trong nước như Petrolimex và Skypec kêu gọi chính quyền ưu tiên các chuyến bay nội địa thiết yếu nếu tình trạng nhiên liệu thiếu hụt trở nên nghiêm trọng.
Việt Nam hiện đang tìm các nguồn cung ứng thay thế và giới chức nước này đã xác định được những nhà cung cấp mới như Nam Hàn, Nhật, Brunei, và Ấn Độ, mặc dù việc giành được hợp đồng mới trong điều kiện thị trường hiện nay là rất khó khăn.
Ngay cả nguồn cung nhiên liệu dễ thở hơn, nhà chức trách cho rằng việc giá xăng dầu tăng mạnh có thể buộc các hãng hàng không phải cắt giảm chuyến bay trên các đường bay ít lợi nhuận. (NNL) [đ.d.]
SACRAMENTO, California (NV) – Mỗi năm, California bỏ đến hàng trăm triệu để giúp người dân tránh nóng, nhưng không ai biết lúc nào điều đó mới trở thành một ưu tiên về y tế của tiểu bang.
Theo báo mạng Cal Matters hôm Thứ Năm, 19 Tháng Ba, nhiệt độ ở California ngày càng tăng, làm nhiều người phải che mặt bằng dù hay cặp táp khi chờ xe buýt, và thậm chí phải vào các thương xá có máy lạnh để tránh nóng.
California chưa có kế hoạch lâu dài để đối phó với trời nóng nguy hiểm. (Hình minh họa: Apu Gomes/Getty Images)
Tuy chỉ mới Tháng Ba, một số nơi ở California có nhiệt độ lên đến 100 độ F. Trời nóng như vậy không chỉ gây trở ngại cho cư dân, mà còn rất nguy hiểm, thậm chí dẫn đến tử vong.
Các lãnh đạo của tiểu bang biết nhiệt độ cao nguy hiểm như thế nào trong mấy thập niên, và California đã bỏ hàng trăm triệu đô la để giải quyết vấn đề đó. Tuy nhiên, những kế hoạch đó chỉ là chắp vá vì không đòi hỏi sự hợp tác của các cơ quan tiểu bang hoặc chính quyền địa phương, và gây ra nhiều thiệt thòi cho những cư dân đang gặp khó khăn.
Tuy vậy, California có nhiều tiến bộ như có các chiến dịch thông điệp và giáo dục, có thêm thông tin và công cụ để đánh giá nguy hiểm của trời nóng,và còn có trợ cấp cho những cộng đồng địa phương. Tuy nhiên, nếu không có bắt buộc từ tiểu bang, các cộng đồng khó làm gì được vì họ lệ thuộc vào ngân sách và ý muốn chính trị.
Phản ứng của tiểu bang thường được tổ chức theo cách khẩn cấp, tức là huy động các nguồn lực khi có nguy hiểm xảy ra thay vì coi thời tiết nóng bức là một nguy hiểm về y tế như nhiều chuyên gia nói. Khi thay đổi khí hậu xảy ra thường xuyên hơn và có những đợt nóng ngoài mùa Hè, các chuyên gia cho hay nhiệt độ cao phải trở thành một ưu tiên của y tế, nhất là phải tập trung vào việc đề phòng.
Để thực hiện điều đó rất khó vì các cơ quan y tế thường phải làm nhiều việc như phải đối phó với những trường hợp khẩn cấp, dịch bệnh, và theo dõi nhiều thứ khác trong khi bị bất an về ngân sách.
Đối phó với trời nóng nguy hiểm đòi hỏi sự điều phối giữa nhiều cấp chính quyền, cần sự hợp tác giữa các dịch vụ cấp cứu tiểu bang và địa phương. California có kế hoạch của tiểu bang, các quận hạt và thành phố cũng có kế hoạch riêng, nhưng có giúp được người dân tránh nóng hay không thì không rõ ràng.
Những khó khăn cho cư dân đang hiện ra rõ ràng. Cứ 100,000 cư dân thì có 14.4 người vào phòng cấp cứu vì bệnh liên quan đến trời nóng vào năm 2023. Từ năm 2013 đến năm 2022, California báo cáo có 460 người chết vì trời nóng cực độ, nhưng các nhà nghiên cứu cho biết những cái chết đó có liên quan đến bệnh nền và trở nên trầm trọng hơn vì trời nóng.
Một phân tích của California về đợt nóng nguy hiểm nhất trong những năm gần đây, vào Tháng Chín, 2022, cho thấy số người chết trong giai đoạn 10 ngày tăng 5%, có nghĩa là 395 người nhiều hơn so với dự đoán.
Một vấn đề khác khi California đối mặt với những đợt nóng nguy hiểm là người vô gia cư, vừa phải đối mặt với những vấn đề như sức khỏe tâm thần và nghiện ngập vừa phải chịu đựng trời nóng. Các chuyên gia cho hay thứ họ cần nhất rất đơn giản. Đó là nước uống và nước đá. Những bác sĩ giúp người vô gia cư chia sẻ rằng họ thường gây quỹ riêng để mua nước cho người vô gia cư.
Vào năm 2022, Thống Đốc Gavin Newsom công bố kế hoạch chi $800 triệu để hỗ trợ những chương trình bảo vệ cư dân khi trời nóng cùng với kế hoạch đối phó với nhiệt độ cao của tiểu bang. California lấy lại được một phần của số tiền đó, khoảng $351 triệu, nhờ một công trái phiếu khí hậu chưa được sử dụng hết.
Sở Tài Nguyên California, Hội Đồng Phát Triển Chiến Lược cùng Văn Phòng Sử Dụng Đất và Sáng Kiến Khí Hậu cấp chi phí một lần cho các tổ chức bất vụ lợi với chính quyền địa phương để hỗ trợ những dự án có cùng mục tiêu với tiểu bang là tăng cường sự đề phòng, củng cố các dịch vụ cộng đồng, cải thiện cơ sở hạ tầng và sử dụng các giải pháp tự nhiên cho các vấn đề ngoài trời.
Vào năm 2026, thống đốc đề nghị bỏ ra $241 triệu từ công trái phiếu khí hậu, trong đó là $50 triệu cho kế hoạch trời nóng địa phương, $700,000 cho các không gian xanh, và $55 triệu cho các trung tâm tránh nóng cộng đồng.
California còn nêu ra những tiến bộ trong việc đối phó với trời nóng như cập nhật quy định xây nhà. Một trang web thông tin cho thấy những cộng đồng gặp khó khăn và những trung tâm tránh nóng, và những dự án phát triển kế hoạch.
Tuy nhiên, sự tiến bộ cũng có giới hạn. Một đạo luật được thông qua vào năm ngoái nói về quyền có chỗ ở mát mẻ của cư dân. California đưa ra nhiệt độ tối đa trong nhà là 82 độ F, nhưng không có luật bắt buộc chủ nhà phải giúp người thuê tránh nóng.
Kế hoạch của tiểu bang không yêu cầu chính quyền địa phương thực hiện điều gì cụ thể vì mỗi khu vực có những vấn đề riêng, và đó là quyết định của tiểu bang.
Các tổ chức cộng đồng cho biết họ rất cảm kích về sự hỗ trợ tài chánh của tiểu bang, nhưng muốn có một thứ lâu dài hơn. Những số tiền trợ cấp được sử dụng cho các trạm phát nước, xây thêm nhà để tạo bóng râm, và tăng cường hiểu biết về an toàn trong trời nóng cho người làm việc ngoài trời. Những thứ đó có lợi nhưng không phải là hướng dẫn cho chính quyền địa phương hay là một chiến lược cho toàn tiểu bang.
Điều đó là chính phủ địa phương phải lấp vào những chỗ trống, nhưng sự bất an về hỗ trợ từ tiểu bang và liên bang đang làm nhiều thành phố và quận hạt dè chừng.
Los Angeles County có nhiều nỗ lực nhất, yêu cầu chủ nhà ở những khu không hợp nhất phải giữ nhiệt độ trong nhà cao nhất là 82 độ F bắt đầu vào năm 2027. Trong một phần của kế hoạch đối phó với trời nóng mới đưa ra, các giới chức của quận hạt còn khảo sát những tổ chức bất vụ lợi có liên quan đến các trung tâm tránh nóng và giúp các thành phố tạo ra quy định giữ mát cho nhà cửa.
Thành phố Los Angeles cũng đang cân nhắc một quy định tương tự, nhưng khó thực hiện được vì vấn đề ngân sách. Thị Trưởng Karen Bass mới đây đề nghị Văn Phòng Huy Động Khí Hậu Khẩn Cấp của thành phố hành động. Văn phòng này nhận được $750,000 từ tiểu bang để tạo ra kế hoạch đối phó với trời nóng. Các nhà hoạt động phản đối kế hoạch của thị trưởng, nhưng vai trò của lãnh đạo văn phòng này được chuyển qua Cơ Quan Quản Trị Tình Trạng Khẩn Cấp của thành phố.
Những cộng đồng quen với nhiệt độ cao có những kế hoạch bền vững hơn. Fresno County cho cư dân sử dụng phương tiện công cộng miễn phí trong những đợt nóng, giúp họ đến các trung tâm tránh nóng dễ hơn. Quận hạt này còn điều phối các cơ quan dịch vụ xã hội liên lạc với những người gặp khó khăn, trong đó có người khuyết tật, khi nhiệt độ tăng vọt. (TL) [đ.d.]
Trong cuộc phỏng vấn với cô Megyn Kelly vài ngày sau khi Chiến Dịch Epic Fury được thực hiện, cựu Dân Biểu Marjorie Taylor Greene đặt câu hỏi: “Rốt cuộc thì JD Vance đang ở xó xỉnh nào vậy?” Trong khi Tổng Thống Donald Trump, tính đến ngày 20 Tháng Ba, đăng gần 90 “thông điệp” trên Truth Social để “tường thuật” công cuộc “chinh phạt Iran” kể từ ngày phát động chiến tranh 28 Tháng Hai, Phó Tổng Thống JD Vance gần như mất hút.
Phó Tổng Thống JD Vance. (Hình: Bill Pugliano/Getty Images)
Giữa lúc bão lửa đỏ trời Trung Đông, JD Vance “nấp” ở đâu?
Trên trương mục cá nhân X (Twitter), ông JD Vance gần như né hoàn toàn tin tức chiến cuộc Trung Đông. Ông chỉ “chia sẻ” lại lễ tưởng niệm tử sĩ Mỹ được mang về từ vùng Vịnh, đăng đoạn trích các cuộc phỏng vấn với Fox News, hoặc đăng lại vài ý kiến của ông Trump và một số giới chức Tòa Bạch Ốc về tình hình chiến sự. Gần đây hơn, trong buổi nói chuyện tại Michigan ngày 18 Tháng Ba, ông bắt đầu ló ra khỏi “hầm trú bom” và phát biểu một cách trực tiếp hơn về cuộc chiến: “Chẳng ai thích chiến tranh cả, và tôi có thể bảo đảm rằng tổng thống không hề hứng thú đưa chúng ta sa vào vũng lầy dài hạn mà chúng ta từng chứng kiến…”
Ông JD Vance đang áp dụng chiến thuật đi “hai hàng.” Một mặt vẫn tỏ ra trung thành với ông Trump và không công khai phản đối cuộc chiến nhưng mặt khác ông né tối đa việc hùng hổ nhào ra “mặt trận” theo cách như Ngoại Trưởng Marco Rubio. Chính ông Trump cũng thừa nhận có sự khác biệt trong quan điểm giữa ông và vị phó tổng thống, rằng ông Vance “có lẽ ít nhiệt huyết hơn” (“maybe less enthusiastic”) và “về mặt triết lý có chút khác biệt” (“philosophically a little bit different”).
Chỉ ba ngày trước khi chiến tranh nổ ra, ngày 25 Tháng Hai, khi tham gia chương trình “America’s Newsroom” của Fox News để bình luận về Thông Điệp Liên Bang của ông Trump, ông JD Vance nói: “Chúng ta không thể để cho chế độ tồi tệ và điên rồ nhất thế giới này sở hữu vũ khí nguyên tử. Đó chính là điều mà tổng thống đang nỗ lực đạt được. Đó chính là mục tiêu mà tổng thống đề ra cho chúng ta. Ông ấy sẽ hiện thực hóa mục tiêu này qua con đường ngoại giao. Tôi hy vọng phía Iran sẽ nhìn nhận vấn đề một cách nghiêm túc trong các cuộc đàm phán diễn ra vào ngày mai, bởi lẽ đó chắc chắn là phương án mà tổng thống mong muốn nhất.”
Tuy nhiên, điều ông Trump muốn nhất không phải “thông qua con đường ngoại giao.” Không có cuộc đàm phán nào vào “ngày mai,” thay vào đó là bom đạn. Sự việc cho thấy dường như ông JD Vance bị cho ra rìa ngay từ đầu khi bộ sậu Tòa Bạch Ốc lập kế hoạch tấn công Iran, và ông có thể đã nói dối khi trả lời báo chí ngày 13 Tháng Ba rằng ông có mặt trong các cuộc bàn bạc “xử” Iran. Trong thực tế, ông không có mặt tại Mar-a-Lago để theo dõi trực tiếp đợt oanh tạc đầu tiên mà Mỹ và Israel dội xuống Iran ngày 28 Tháng Hai. Trong khi Ngoại Trưởng Marco Rubio và một số giới chức an ninh cấp cao có mặt cùng ông Trump tại Mar-a-Lago thì ông phó tổng thống chỉ góp mặt qua hình thức trực tuyến từ Tòa Bạch Ốc.
Ông JD Vance vốn ủng hộ chính sách “Nước Mỹ Trên Hết” và không muốn dây vào những cuộc chiến ở nước ngoài. Ngày 13 Tháng Giêng, 2023, với tư cách thượng nghị sĩ liên bang đại diện Ohio, ông viết một bài xã luận trên nhật báo The Wall Street Journal, nói rằng chính sách đối ngoại tốt nhất là không khơi mào chiến tranh.
Trong bài, ông viết: “Toàn bộ quãng đời trưởng thành của tôi được định hình qua những đời tổng thống đẩy nước Mỹ vào những cuộc chiến thiếu khôn ngoan và rốt cuộc chỉ chuốc lấy thất bại khi cố giành chiến thắng”…, trong khi đó, “suốt bốn năm cầm quyền (nhiệm kỳ một), ông Trump không hề phát động bất kỳ cuộc chiến nào… Tại sao những người được nước Mỹ đào tạo để trở thành lãnh đạo luôn thận trọng trong lời nói nhưng vô cùng liều lĩnh trong hành động? Tại sao nước Mỹ dốc hàng tỷ đô để chọn lựa và đào tạo những bộ óc trẻ ưu tú nhất cho vai trò lãnh đạo, chỉ để rồi chính những bộ óc ấy lại dựng ra hết thảm họa chính sách đối ngoại này đến thảm họa khác?…”
Trong chiến dịch tranh cử 2024, ông JD Vance nói với người dẫn chương trình podcast Tim Dillon: “Theo tôi, lợi ích của chúng ta nằm ở việc không tham chiến với Iran, đúng không? Đó sẽ là một sự lãng phí nguồn lực khổng lồ. Nó gây tốn kém vô cùng cho đất nước chúng ta”.
Và tại cuộc vận động tranh cử ở Michigan năm 2024, ông tiếp tục chỉ trích sự can dự của Mỹ vào các cuộc xung đột quốc tế. Ông nói, “những kẻ như Kamala Harris đã đẩy giới trẻ chúng ta ra chiến trường trong những cuộc chiến ngu ngốc” và “chúng ta phải chấm dứt việc đẩy giới trẻ đến những vùng đất xa xôi. Chúng ta không phải là cảnh sát thế giới. Chúng ta cần sử dụng nguồn lực thanh niên ngay tại quê nhà… chứ không phải rải họ đi khắp nơi trên thế giới.” Gần đây hơn, tại một hội nghị tổ chức ở Washington DC vào Tháng Năm, 2025, ông một lần nữa nói rằng việc tấn công Iran là điều “rất tồi tệ với tất cả mọi người, và đó không phải là điều chúng ta mong muốn…”
Một con tắc kè
Trên bề mặt, tất cả diễn biến cho thấy ông JD Vance có vẻ đang rơi vào tình thế khó xử, buộc ông phải tìm cách cân bằng giữa quan điểm “Nước Mỹ Trên Hết” với việc ủng hộ ông Trump trong cuộc chiến Trung Đông. Về mặt công khai, ông không ra mặt chống đối và “phản chiến.” Ông khéo léo nói rằng cuộc chiến này hoàn toàn khác những cuộc chiến trước đây tại Iraq và Afghanistan. “Ý tưởng cho rằng chúng ta sa lầy vào một cuộc chiến tại Trung Đông trong nhiều năm mà không có hồi kết là điều hoàn toàn không thể xảy ra.” Ông JD Vance nhấn mạnh thêm, nếu “lỡ” đánh thì đánh thật “dữ dội” và phải “thật nhanh.”
Đó không phải là lập trường thực sự nhất quán – một mặt dường như không muốn chiến tranh, một mặt yêu cầu phải đánh một cách quyết liệt. Chính lối nước đôi này cho thấy bản chất thật của ông JD Vance. Ông không công khai phản đối cuộc chiến vì điều đó gây tổn hại đến vị thế của ông đối với ông Trump và khối cử tri ủng hộ ông. Thay vào đó, ông chọn một “lập trường” mà sau này không bị “hố,” kiểu như “hồi đó tôi đã nói phải ‘đánh cho nhanh’ chứ đâu phải sa lầy như thế này.”
Ông JD Vance cố tạo ra cách hiểu rằng ông không hoàn toàn phản đối ông Trump, chỉ là “hơi có chút hoài nghi.” Nói cách khác, nếu chiến thắng thì ông vẫn chứng tỏ ông không hề phản bội ông Trump, nhưng nếu thất bại, ông không có trách nhiệm gì trong sự việc. So với Ngoại Trưởng Marco Rubio, ông JD Vance khôn ngoan và tinh quái hơn nhiều. Ông không cần phải nịnh ông Trump một cách lộ liễu và trơ trẽn, chẳng hạn mang đôi “giày Trump” to quá khổ như cách mà ông Rubio làm. Ông chỉ cần khéo léo xê dịch “giữa hai làn đạn.” Nổi tiếng là con tắc kè chính trị, ông JD Vance đã thành thục đi “hai hàng” trong suốt sự nghiệp chính trị.
Điều ông nhắm đến là đại sự tương lai: Cuộc bầu cử tổng thống 2028. Tỉ lệ ủng hộ cuộc chiến Iran trong cộng đồng MAGA hiện ở mức cao nhưng với ông JD Vance, đó là chỉ dấu thuần túy cảm xúc vốn có thể tan nhanh như bọt xà phòng. Khi đời sống khó khăn đổ ập vào nước Mỹ, hoặc tệ hơn, khi có thêm những chiếc quan tài lính Mỹ được đưa về nước, không người Mỹ nào muốn tiếp tục đóng thuế nuôi cuộc chiến nữa.
Thái độ nước đôi giúp ông JD Vance thiết lập một vị thế thuận lợi trong các cuộc bầu cử sơ bộ 2028. Khi đó, ông có thể “chứng minh” cho cử tri thấy việc ông, “ngay từ đầu,” không hoàn toàn ủng hộ cuộc chiến là điều đúng đắn, bởi vì, “như tôi đã nói,” cuộc chiến rốt cuộc là một sự xao nhãng tốn kém, “thiếu khôn ngoan và chỉ chuốc lấy thất bại khi cố giành chiến thắng.” Và do vậy, “như quý vị thấy đó,” chính sách MAGA chưa bao giờ thực sự được áp dụng một cách rốt ráo, và việc ông được bầu làm tổng thống chính là điều kiện thiết yếu để có thể hiện thực hóa trọn vẹn những lời hứa của chủ thuyết “Nước Mỹ Trên Hết” – điều mà ông Trump luôn hùng hồn tuyên bố trong suốt ba chiến dịch kiếm phiếu.
Nói cách khác, nước cờ của ông JD Vance phản ánh đúng bản chất con người ông – kẻ không ngừng nuôi những tham vọng chính trị lớn lao, thuộc loại cơ hội chủ nghĩa và có tài “uốn éo” kiểu “theo thời theo thế, thế thời phải thế.”
Hẳn nhiều người còn nhớ ông từng quyết liệt chống ông Trump trong mùa bầu cử 2016. Những gì ông nhận định về ông Trump lúc đó nghe thật nặng nề. Ông nói ông Trump là kẻ “đáng lên án,” “ngu ngốc,” và là “Hitler của nước Mỹ.” Tuy nhiên, ngay sau khi ông Trump đánh bại bà Hillary Clinton, “tắc kè” JD Vance lập tức đổi màu. Ông “tái tạo” hình ảnh bản thân, không chỉ trở thành môn đồ trung thành của phong trào MAGA mà còn vươn lên thành “nhà lãnh đạo tư tưởng” với khả năng lấp đầy “khoảng trống” về mặt… trí tuệ mà ông Trump thiếu hụt. Sự khôn ngoan chiến lược chính trị của ông JD Vance cuối cùng được tưởng thưởng bằng ghế phó tổng thống.
Kết thúc theo cách nào đi nữa, cuộc “chinh phạt Iran” của ông Trump chắc chắn là yếu tố trọng tâm chi phối cuộc bầu cử tổng thống 2028. Canh bạc lớn của ông JD Vance giờ đây là… “canh me” chiếc ghế tổng thống. Với chiến thuật đi giữa hai làn đạn, ông không chỉ có thể tránh nguy cơ tiêu tùng sự nghiệp bởi vì là một phần của một nội các lún sâu vào bãi lầy Trung Đông mà còn có thể đổ trách nhiệm lên đầu đối thủ, đặc biệt ông Marco Rubio – nhân vật mà “thiên hạ đồn” cũng nhom nhem muốn ra tranh cử tổng thống năm 2028. [đ.d.]
STANTON, California (NV) – Buổi hội ngộ cựu sinh viên Viện Đại Học Cần Thơ đồng thời ra mắt sách “Kỷ Niệm 60 Năm Thành Lập Viện Đại Học Cần Thơ (1966-2026),” tổ chức tại nhà hàng Diamond Seafood I, Satnton, hôm Chủ Nhật 15 Tháng Ba.
Các cựu sinh viên đồng ca “Việt Nam Việt Nam” trong buổi hội ngộ, mừng 60 năm Viện Đại Học Cần Thơ. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tham dự trong buổi hội ngộ gồm sinh viên các trường đại học thuộc Viện Đại Học Cần Thơ và các vị cựu giáo sư, như Võ Kim Sơn (Đại Học Sư Phạm), Trần Thị Cẩm Vân (Đại Học Luật), Phạm Trung Nhạc (Đại Học Luật), Nguyễn Bá Lộc (Đại Học Luật), và Nguyễn Trung Quân (Đại Học Sư Phạm).
Buổi hội ngộ cùng giây phút lắng lòng tưởng nhớ cố Giáo Sư Nguyễn Duy Xuân, nguyên viện trưởng Viện Đại Học Cần Thơ, mất ngày 10 Tháng Mười Một, 1986, tại trại “cải tạo” Hà Nam Ninh, và hương hồn những ai đã chết trên nghẹn ngào trên Biển Đông trong lúc vượt biển tìm tự do.
Sau nghi thức khai mạc, Giáo Sư Nguyễn Trung Quân, nguyên hiệu trưởng Trung Học Phan Thanh Giản Cần Thơ, giới thiệu sách kỷ yếu, một công trình tâm huyết do tập thể các vị giáo sư và các thế hệ sinh viên Viện Đại Học Cần Thơ thực hiện với tâm nguyện để lại cho thế hệ sau những sự thật của lịch sử.
Giáo Sư Nguyễn Trung Quân giới thiệu kỷ yếu “Kỷ Niệm 60 Năm Thành Lập Viện Đại Học Cần Thơ (1966-2026). (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Quyển kỷ yếu có ba phần. Phần Một: Những Người Mở Đất Miền Tây Hậu Bán Thế Kỷ XX (Tiến Trình Thành Lập Viện Đại Học Cần Thơ). Phần hai: Hành Trình Hình Thành & Phát Triển. Tưởng Nhớ Các Vị Thầy. Phần ba: Trở Về Mái Nhà Xưa (Bút ký của nhiều tác giả).
Theo đó, Viện Đại Học Cần Thơ ra đời ngày 31 Tháng Ba, 1966 thuộc tầm cỡ đại học vùng, với quy mô gồm các đại học Văn Khoa, Luật Khoa và Xã Hội, Khoa Học, Nông Nghiệp, Sư Phạm.
“Kỷ Niệm 60 Năm Thành Lập Viện Đại Học Cần Thơ (1966-2026) có 256 trang, gồm những bài viết giá trị của những vị giáo sư từng giảng dạy tại các trường đại học thuộc Viện Đại Học Cần Thơ, nhiều bài viết, hồi ức của các cựu sinh viên cùng nhiều hình ảnh có giá trị lịch sử của trường.
Trước Tháng Tư, 1975, miền Nam Việt Nam dưới chính thể Việt Nam Cộng Hòa, một viện đại học quốc gia được ra đời là do đề nghị của Bộ Quốc Gia Giáo Dục nghiên cứu, rồi trình lên quốc trưởng hoặc thủ tướng để được chấp thuận, ra sắc lệnh thành lập.
Giáo Sư Nguyễn Thị Mai kể về người chú, cố Giáo Sư Nguyễn Duy Xuân, nguyên viện trưởng Viện Đại Học Cần Thơ. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Viện Đại Học Cần Thơ được thành lập do một phong trào quần chúng được kết hợp rộng rãi của quân, dân, cán, chính 15 tỉnh miền Tây đòi hỏi cho tuổi trẻ của miền Tây Nam Phần Việt Nam, cũng là tương lai văn hóa giáo dục của vùng này.
Đó là mong muốn có một viện đại học với những môn học thiết thực cho sự phát triển ở đồng bằng sông Cửu Long, vựa lúa của cả miền Nam thời bấy giờ. Ngoài ra, miền Tây lúc dó đã đủ sức để có một viện đại học với các ngành học chuyên môn, giúp cho người có đủ điều kiện học đại học ngay tại tỉnh nhà, thay vì phải đi Sài Gòn hay các nơi xa khác, đôi khi cũng là những trở ngại lớn cho việc phát triển giáo dục bậc đại học.
Giáo Sư Phạm Trung Nhạc (Đại Học Luật) nói về những kỷ niệm với cố Giáo Sư Nguyễn Duy Xuân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Và chính phủ VNCH thành lập Viện Đại Học Cần Thơ chính là vì các nhu cầu khẩn thiết này của dân chúng.
Cuốn kỷ yếu cũng để trình bày sự thật do các vị giáo sư là những người trong cuộc vận động thành lập Viện Đại Học Cần Thơ, để giải tỏa những khuất tất từ hơn nửa thế kỷ nay. Đó là nhà cầm quyền Cộng Sản dùng nhiều phương tiện để tuyên truyền cho dân chúng phải hiểu rằng viện đại học này là do người của cách mạng điều khiển, do những trí thức yêu nước trong thị xã Cần Thơ vận động, áp lực chính quyền VNCH thành lập.
Một video clip với những hình ảnh của Viện Đại Học Cần Thơ được trình chiếu cho mọi người xem, và được hai cựu sinh viên Nguyễn Trung Nam và Nguyễn Thị Huệ giải thích tường tận.
Giáo Sư Võ Kim Sơn cho hay sau khi du học ở Mỹ, bà trở về Đại Học Sài Gòn năm 1967.
Các giáo sư và cựu sinh viên quây quần bên chiếc bánh sinh nhật mừng 60 năm Viện Đại Học Cần Thơ. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Bà kể: “Lúc đó tôi cho các sinh viên làm đề tài ‘Phương Pháp Giảng Dạy Khoa Học.’ Giáo Sư Nguyễn Duy Xuân đến tham dự thấy hay nên mời tôi về dạy tại Đại Học Sư Phạm Cần Thơ, cũng với môn học đặc biệt này. Bởi vì một vị giáo sư Mỹ giảng giải, có ba yếu tố giúp sinh viên tiến bộ không phải chỉ có trong sách vở, mà nằm ở ba điểm. Thứ nhất, làm sao cho sinh viên biết say mê môn khoa học, thứ hai là kích thích tính tò mò, và thứ ba là tính sáng tạo. Biết hướng sinh viên vào ba yếu tố trên, sẽ mau thành công hơn.”
Ông Nguyễn Trung Nam, cựu sinh viên Khoa Học, vào trường năm 1973, đến 1975 trở thành người tị nạn cũng xuất phát từ Cần Thơ.
Ông chia sẻ: “Đây là lần đầu tiên, cựu sinh viên chúng tôi rất xúc động khi gặp lại các vị giáo sư, ôn lại những ngày còn học dưới mái trường thân yêu, không gì quý bằng. Chỉ có hơi buồn khi các thầy cô không nhiều, nhất là các bạn đồng môn ở bên nhà không ai qua được để tham dự buổi hội ngộ hôm nay, dù đã ghi danh trước khá đông.” [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hai bà Vũ Lan Phương và Trương Thị Kim Vân, cán bộ phường Cửa Nam và Đống Đa ở Hà Nội được ghi nhận thua cuộc trước ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, trong “cuộc đua” giành ghế đại biểu Quốc Hội khóa 16 tại đơn vị bầu cử số một.
Đơn vị bầu cử này bao gồm các phường trung tâm như Ba Đình, Giảng Võ, Hoàn Kiếm, Cửa Nam, Đống Đa, Kim Liên…
Ông Tô Lâm (bìa trái), tổng bí thư đảng CSVN, bỏ phiếu trong ngày bầu cử 15 Tháng Ba. (Hình: Nguyễn Khánh/Tuổi Trẻ).
Theo kết quả được báo VietNamNet công bố hôm 21 Tháng Ba, ông Tô Lâm tái đắc cử “dân biểu,” nhận được 562,020 phiếu, đạt tỉ lệ 98.66% số phiếu hợp lệ.
Ngoài ông Tô Lâm, hai người còn lại cũng trúng cử tại điểm bầu này là Thiếu Tướng Lưu Nam Tiến (chính ủy Bộ Tư Lệnh Thủ Đô Hà Nội), và ông Nguyễn Hoàng Trường (bí thư Đảng Ủy phường Cửa Nam).
Trước và sau khi cuộc bầu cử diễn ra, ông Tô Lâm nhiều lần phát ngôn về “tính minh bạch, dân chủ” của cuộc bỏ phiếu.
Trong bài viết “Ngày hội non sông và trọng trách trước nhân dân” được các báo đồng loạt đăng tải hai ngày trước theo lệnh của Ban Tuyên Giáo và Dân Vận Trung Ương, ông Tô Lâm nhấn mạnh: “Không ở đâu bỏ phiếu chỉ là hình thức – thật sự trên cả nước, ngày bầu cử đã trở thành ngày hội của non sông, ngày hội của tinh thần đoàn kết toàn dân tộc trong việc xây dựng chính quyền của chính mình.”
Theo quy định, trên mỗi phiếu bầu, số đại biểu Quốc Hội được bầu là ba, số ứng cử viên là năm người, tức cử tri phải gạch bỏ hai cái tên mà họ cho rằng “không xứng đáng.”
Hôm 12 Tháng Ba, một Facebooker ghi chú tóm tắt về phiếu bầu có hình ông Tô Lâm: “Hai nữ cán bộ phường tranh cử đại biểu Quốc Hội với tổng bí thư [Tô Lâm], chính ủy Bộ Tư Lệnh Thủ Đô [Lưu Nam Tiến] và chủ tịch Hội Đồng Nhân Dân phường Cửa Nam [Nguyễn Hoàng Trường].
Facebooker Nguyễn Khang bình luận nửa đùa nửa thật: “Nếu đa số cử tri bầu cho hai cô cán bộ phường mà gạch tên những quan chức còn lại thì họ [chính quyền] có công bố không?”
Bà Vũ Lan Phương (thứ hai từ trái) và bà Trương Thị Kim Vân (bìa phải) thua bầu cử trước ông Tô Lâm (bìa trái), trong danh sách ứng cử viên đại biểu Quốc Hội khóa 16 tại đơn vị bầu cử số một, Hà Nội. (Hình: Chụp qua màn hình).
Facebooker Trần Quang Huy cảm thán: “Nhìn nó khập khiễng đến lố mẹ nó luôn. Trứng chọi với đá!”
Một số ý kiến khác dành lời khen tặng cho hai nữ cán bộ phường thuộc loại “vô danh,” vì dám tranh cử đối đầu cùng đương kim tổng bí thư.
Trong một diễn biến khác, báo VietNamNet hôm 12 Tháng Ba cho hay, trong số 864 ứng cử viên đại biểu Quốc Hội khóa 16 có… năm người thuộc diện “tự ứng cử.”
Danh sách này bao gồm ông Nguyễn Văn Huy (công chứng viên), bà Nguyễn Ngọc Hương (giám đốc công ty Xuất Nhập Cảng Thiên Nhiên Việt), ông Nguyễn Tân Thụ (giám đốc công ty Thức Ăn Chăn Nuôi Putin), ông Nguyễn Thành Phúc (giám đốc trung tâm dạy nghề Thành Phúc), và ông Nguyễn Mạnh Hùng (phó giám đốc công ty An Bảo tại đặc khu Phú Quốc).
Năm ứng viên tự do này được ghi nhận “đã thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định của Luật Bầu Cử,” tức “được cơ cấu” để các báo tuyên truyền rằng người dân ở Việt Nam có quyền tự ứng cử.
Theo cập nhật của báo Lao Động vào đêm 21 Tháng Ba, cả năm ứng viên tự do nêu trên đều “rớt đài” do họ “không được tín nhiệm.” (N.H.K) [đ.d.]
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Sở Y Tế An Giang phát đi khuyến cáo hạn chế tụ tập đông người sau cái chết của một bé gái 11 tuổi ở đặc khu Phú Quốc do bị bệnh viêm não mô cầu.
Theo báo Tuổi Trẻ và tạp chí Tri Thức (ZNews) hôm 21 Tháng Ba, bé gái THNY, 11 tuổi, học sinh trường tiểu học Dương Đông 4, Phú Quốc, nay thuộc tỉnh An Giang, nhập viện trong tình trạng tím tái, nổi ban khắp cơ thể. Trước đó vài ngày, em chỉ sốt nhẹ, mệt mỏi, kèm đau đầu thoáng qua nên gia đình nghĩ là cảm sốt thông thường.
Trung tâm y tế Phú Quốc, tỉnh An Giang. (Hình: Chí Công/Tuổi Trẻ).
Tuy vậy, cơn sốt tăng cao, những nốt ban lan nhanh và bé gái bắt đầu khó thở, buộc người nhà phải đưa đi cấp cứu.
Khi nhập viện, tình trạng của bé gái đã chuyển nặng, và dù nỗ lực hết mình, các bác sĩ vẫn không thể giữ được mạng sống cho cô bé.
Kết quả xét nghiệm từ Viện Pasteur Sài Gòn xác nhận bé gái bị viêm màng não mô cầu nhóm B.
Sở Y Tế An Giang sau đó chỉ đạo trung tâm Kiểm Soát Bệnh Tật (CDC) tỉnh phối hợp trung tâm y tế Phú Quốc và đơn vị liên quan truy vết và lập danh sách những người có tiếp xúc gần với bé gái.
Nhà chức trách địa phương ghi nhận tại khu nhà trọ của gia đình bé gái ở Dương Đông có khoảng 40 người, còn tại trường học Dương Đông 4 có 36 học sinh và cô giáo tiếp xúc gần với bệnh nhân.
Các biện pháp hạn chế lây lan nguồn bệnh tại hai nơi này đã được tiến hành.
Một ca bệnh viêm não mô cầu. (Hình minh họa: Tuổi Trẻ).
Trong khi đó, nhà chức trách ghi nhận thêm một trường hợp là bạn cùng lớp với em THNY có triệu trứng bệnh viêm não mô cầu.
Bệnh nhân này đang được chữa trị tại bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới TP.HCM và được cho là “sức khỏe ổn định, tiên lượng khả năng phục hồi tốt.”
Đại diện Sở Y Tế An Giang cho biết, viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nhóm B do vi khuẩn gây ra, lây truyền theo đường hô hấp.
Căn bệnh này thường thấy ở trẻ em, thanh thiếu niên, có thể lây lan thành dịch qua nước bọt, và để lại di chứng thần kinh với tỉ lệ 10-20%, nguy cơ thiệt mạng từ 8-10%.
Bệnh viêm não mô cầu được ghi nhận dễ xảy ra ở những nơi tập trung đông người như nhà trẻ, trường học…
Người bị nhiễm bệnh có biểu hiện sốt cao, đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi, lơ mơ, và có thể xuất hiện ban xuất huyết hình sao hoặc bị sốc nhiễm khuẩn.
Từ một cơn sốt tưởng chừng bình thường, bệnh viêm não mô cầu có thể khiến sức khỏe người bệnh lao dốc chỉ trong vài giờ.
Khi gây viêm màng não, vi khuẩn tấn công lớp màng bao quanh não và tủy sống, dẫn đến phản ứng viêm dữ dội. Ngược lại, khi xâm nhập vào máu, chúng phá hủy thành mạch, gây xuất huyết lan rộng ở da và các cơ quan. Dù ở thể nào, căn bệnh này cũng có thể diễn tiến rất nhanh, để lại ít “khoảng trống” cho việc xử trí nếu bệnh nhân nhập viện trễ. (N.H.K) [đ.d.]
