WASHINGTON, DC (NV) – Tỷ phú Elon Musk tỏ ra thống trị cuộc họp Nội Các chính thức đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ nhì của Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Tư, 26 Tháng Hai, trong đó, ông Musk chê bai nhân viên liên bang, theo The Hill.
Ông Musk biện minh cho email ông gửi tới tất cả nhân viên liên bang cuối tuần qua để bắt buộc họ báo cáo công việc. Ông nói email đó giống như là “bắt mạch” và cho hay bất cứ ai có nhịp tim và tế bào thần kinh đều làm được.
Ông Elon Musk phát biểu trong cuộc họp Nội Các của Tổng Thống Donald Trump tại Tòa Bạch Ốc ở Washington, DC, hôm 26 Tháng Hai. (Hình: Jim Watson/AFP via Getty Images)
Ông Musk cho biết ông yêu cầu tất cả nhân viên liên bang báo cáo công việc nhằm bắt buộc họ chứng minh họ thực sự có làm việc. Trước đây, ông từng tuyên bố ông làm như vậy để diệt trừ nạn lãng phí và gian lận trong chính phủ.
“Có nhiều nhân vật hư cấu đang lãnh lương,” ông Musk nói về chính phủ liên bang, nhưng không đưa ra bằng chứng cụ thể. “Họ còn sống không, và họ viết email được không?”
Ông Musk, người giàu nhất thế giới, dự cuộc họp Nội Các tại Tòa Bạch Ốc mặc dù không phải thành viên Nội Các. Trong lúc ông phát biểu, các bộ trưởng ngồi nghe. Nhìn vẻ mặt và điệu bộ các bộ trưởng, không biết họ có đồng ý với ông Musk hay không, nhưng chắc chắn không ai dám công khai bất đồng với ông Musk, đồng minh thân cận của Tổng Thống Trump.
“Có ai không hài lòng với ông Elon không? Nếu có, chúng tôi sẽ tống họ ra ngoài,” ông Trump có lúc nói trong cuộc họp, làm vài người cười khúc khích.
Tổng Thống Trump cũng bênh vực ông Musk trong vụ gửi email nêu trên.
“Chúng tôi có nhiệm vụ phải làm chuyện này. Mà đó là một phần lý do tôi đắc cử,” ông Trump nói.
Tối Thứ Bảy tuần trước, ông Musk gửi email bắt buộc toàn bộ nhân viên liên bang báo cáo công việc của họ trong tuần qua, và ai không trả lời email đó bị coi như nghỉ việc.
Một loạt cơ quan liên bang, nhất là cơ quan thuộc lĩnh vực an ninh quốc gia, nhanh chóng kêu gọi nhân viên không trả lời email của ông Musk. Còn những cơ quan khác thì cố gắng giải thích rằng trả lời hay không tùy nhân viên, đồng thời trấn an họ rằng không trả lời không có nghĩa sẽ bị sa thải.
“Mấy triệu người kia chưa trả lời là coi như đang bấp bênh,” ông Trump thêm. “Tôi không muốn nói họ sẽ không tồn tại.”
Rõ ràng Tổng Thống Trump và tỷ phú Musk muốn quyết liệt cắt giảm nhân viên liên bang.
Không lâu trước cuộc họp Nội Các hôm Thứ Tư, Văn Phòng Quản Trị Nhân Sự (OPM) gửi thông báo yêu cầu cơ quan khắp chính phủ liên bang nộp kế hoạch sa thải hàng loạt nhân viên hạn chót là 13 Tháng Ba. (Th.Long) [qd]
LOS ANGELES, California (NV) – Em bé ở Orange County sau khi đi ngoại quốc về, được xác nhận mắc bệnh sởi, khi tới Phi Trường Quốc Tế Los Angeles (LAX) trong Tháng Hai này, giới chức y tế loan báo hôm Thứ Ba, 25 Tháng Hai, theo nhật báo The Orange County Register.
Em bé này tới Nhà Ga Quốc Tế Tom Bradley tại LAX hôm 19 Tháng Hai trên chuyến bay KAL11/KE11 của hãng Korean Air, Cơ Quan Y Tế Los Angeles County (DPH) cho hay. Ai có mặt ở nhà ga này từ 1 giờ trưa tới 4 giờ chiều hôm đó đều có thể bị lây bệnh sởi, DPH cảnh báo.
Hành khách đi lại trong Nhà Ga Quốc Tế Tom Bradley tại Phi Trường Quốc Tế Los Angeles ở Los Angeles, California. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)
DPH đang làm việc với Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) để thông báo cho hành khách ngồi gần em bé này rằng họ có rủi ro bị lây bệnh nhiều hơn người khác.
DPH không công bố thông tin cụ thể về em bé này, nhưng Cơ Quan Y Tế Orange County ra thông báo cho hay em bé này hôm đó đang trên đường về nhà ở Orange County sau khi đi ngoại quốc. Giới chức Orange County xác nhận không người nào khác trong cộng đồng tiếp xúc với em bé này, ngoại trừ ở phi trường.
Người nào có lẽ đã tiếp xúc với em bé này nên bảo đảm đã chích ngừa trước đó hoặc đã được miễn dịch vì từng mắc bệnh sởi. Ai không được miễn dịch thì có thể mắc bệnh sởi sau khi tiếp xúc với bệnh nhân sởi trong vòng bảy tới 21 ngày, theo giới chức y tế.
“Bệnh sởi là bệnh hô hấp nặng, lây lan dễ dàng thông qua không khí và bề mặt, nhất là đối với người chưa được miễn dịch,” Bác Sĩ Muntu Davis, giới chức DPH, cho hay.
Bệnh sởi có thể trở nặng cho trẻ em và người lớn có sức đề kháng yếu, và cách tốt nhất phòng ngừa mắc bệnh là chích ngừa, theo ông Davis.
Triệu chứng sởi thông thường là sốt cao, ho, chảy mũi, đỏ mắt và chảy nước mắt, miệng nổi đốm trắng, và phát ban sau ba tới năm ngày những triệu chứng khác xuất hiện, bắt đầu trên mặt rồi lan tới phần khác của cơ thể.
Từ đầu năm 2025 tới nay, Mỹ xác nhận 93 ca bệnh sởi, nhưng con số này có thể sẽ tăng do dịch sởi hiện nay ở Texas và New Mexico, theo DPH. (Th.Long) [qd]
LUBBOCK, Texas (NV) – Một đứa trẻ ở Texas, chưa chích ngừa, chết vì bệnh sởi, trường hợp thiệt mạng đầu tiên trong dịch sởi hiện tại ở phía Tây tiểu bang này.
Bà Lauren Adams, phát ngôn viên thành phố Lubbock, xác nhận thông tin này với ABC News hôm Thứ Tư, 26 Tháng Hai.
Y tá chích ngừa cho bệnh nhân. (Hình minh họa: Storyblocks)
Đứa trẻ này được đưa vào bệnh viện ở Lubbock tuần trước và xét nghiệm bệnh sởi dương tính, Bộ Y Tế Texas (DSHS) ra thông cáo báo chí cho hay.
Tính tới Thứ Tư, có 124 người mắc bệnh trong dịch sởi này ở Tây Texas, theo dữ liệu DSHS.
Hầu hết bệnh nhân là người chưa chích ngừa hoặc không biết chích ngừa rồi hay chưa, và tính tới Thứ Tư, 18 bệnh nhân phải vào bệnh viện, DSHS cho biết.
Trẻ em và thiếu niên 5 tới 17 tuổi chiếm phần lớn (62 ca) trong số bệnh nhân, và kế tới là trẻ em 4 tuổi trở xuống (39 ca).
Dịch sởi này bắt đầu ở Gaines County, vùng quê hẻo lánh. Tính tới Thứ Tư, 80 cư dân quận hạt này mắc bệnh, theo DSHS.
Dịch sởi ở đó bắt đầu lây lan qua nhiều quận hạt khác trong vùng và “bị nghi” lây qua New Mexico, Bộ Y Tế New Mexico (NMDOH) loan báo. Tính tới Thứ Tư, có chín ca sởi được xác nhận ở Lea County, quận hạt giáp với Texas. Trong chín bệnh nhân đó, có bốn đứa trẻ, theo NMDOH.
Đây là dịch sởi lớn nhất Texas trong gần 30 năm qua. Năm 1996, tiểu bang này có 49 ca bệnh sởi, theo dữ liệu DSHS. Năm 2013, Texas có 27 ca bệnh sởi sau khi một cư dân đi Á Châu về và tiếp xúc với nhiều người khác trong cộng đồng ít chích ngừa, tiểu bang này cho biết.
Bệnh sởi là bệnh lây lan mạnh. Virus sởi có thể sống sót trong không khí tới hai tiếng. Cứ 10 người dễ mắc bệnh thì chín người sẽ bị sởi nếu tiếp xúc với virus này, theo Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC).
Trước khi có vaccine sởi năm 1963, mỗi năm Mỹ có khoảng 3 tới 4 triệu người mắc bệnh sởi. Hiện nay, bình thường mỗi năm Mỹ có chưa tới 200 ca sởi.
Năm 2024, số ca sởi ở Mỹ tăng bất ngờ, trong đó có 60 ca ở Chicago, Illinois. (Th.Long) [qd]
Ngày 12 Tháng Hai, một lần nữa, Tổng Thống Donald Trump lại nhắc rằng ông muốn xóa sổ Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ (DoE) “ngay lập tức.” Ông Trump đang giao kế hoạch này cho DOGE (Cơ Quan Cải Tổ Chính Phủ) dưới sự cầm trịch của tỷ phú Elon Musk.
Tòa nhà Bộ Giáo Dục Hoa Kỳ tại Washington, DC, ngày 13 Tháng Hai. (Hình: Saul Loeb/AFP via Getty Images)
DoE từ lâu đã là mục tiêu của giới chính trị gia bảo thủ. Trong nhiều năm, các ứng cử viên tổng thống, giới nghiên cứu độc lập (think tank) và các nhà lập pháp Cộng Hòa đã kêu gọi dẹp tiệm DoE.
Bộ Giáo Dục đang bị tấn công
Ngay thời điểm hiện tại, DOGE đang thực hiện chiến dịch thanh trừng DoE. Ông Musk cho biết DOGE đã “chấm dứt 89 hợp đồng trị giá $881 triệu” tại DoE. Có 29 hợp đồng đào tạo DEI (diversity, equity, and inclusion – đa dạng, công bằng và hòa nhập) trị giá $101 triệu trong DoE cũng đã bị loại bỏ.
Thượng tuần Tháng Hai, nhóm nghiên cứu độc lập Institute of Education Sciences (IES) thuộc DoE đã bị đóng cửa. IES là nơi chịu trách nhiệm thu thập và phổ biến dữ liệu về nhiều chủ đề, trong đó có các phương pháp giảng dạy dựa trên nghiên cứu và thành tích học sinh. Nghiên cứu do IES thu thập luôn được nhiều tổ chức và cá nhân tham khảo và sử dụng, từ các nhà giáo dục học, sở giáo dục tiểu bang và địa phương, khu học chánh, trường cao đẳng-đại học đến giới nghiên cứu độc lập.
DoE có khoảng 4,400 nhân viên với ngân sách hằng năm $79 tỷ. Trách nhiệm chính của họ thuộc ba lĩnh vực chính: Quản lý khoảng $1,600 tỷ nợ vay sinh viên liên bang, giám sát việc thực hiện và thực thi luật giáo dục quốc gia, và giám sát “Title I.” Phần lớn những gì DoE thực hiện đều được luật pháp bảo vệ, bao gồm các nguồn tài trợ quan trọng nhất của liên bang dành cho các trường công, trong đó có:
-“Title I” – chương trình được thiết kế để giúp các học khu có thu nhập thấp. Năm 2022 – nguồn NPR cho biết, chính phủ Mỹ đã chi $15.6 tỷ cho “Title I.” Nguồn TIME viết rằng “Title I” đã cung cấp $17 tỷ tài trợ cho các trường có ít nhất 40% học sinh thuộc các gia đình có thu nhập thấp, bao gồm những trường đang hỗ trợ 200,000 trẻ vô gia cư, 1 triệu trẻ khuyết tật và 2 triệu học sinh có trình độ tiếng Anh hạn chế.
-Đạo Luật Giáo Dục Người Khuyết Tật (Individuals with Disabilities Education Act – IDEA) – chương trình cung cấp ngân sách cho học sinh khuyết tật. Trong năm tài chính 2024, chính phủ Mỹ đã chi hơn $15 tỷ cho IDEA.
Cả hai nguồn tài trợ này được các đạo luật riêng biệt của Quốc Hội tạo ra – “Title I” năm 1965 và IDEA năm 1975 – và, do đó, trên nguyên tắc, trừ Quốc Hội, không ai được quyền đụng đến “Title I” và IDEA (vốn nhận được sự ủng hộ rộng rãi của lưỡng đảng). Bản thân DoE cũng được Quốc Hội thành lập vào năm 1979 chứ không phải tổng thống.
Cần nói thêm, Hiến Pháp Hoa Kỳ không đề cập đến vai trò của liên bang trong giáo dục. Hầu hết tài trợ của trường công đều đến từ chính quyền tiểu bang và địa phương. Nói chung, chính phủ liên bang chỉ cung cấp một phần nhỏ trong tổng kinh phí của các trường học – từ 6 đến 13%, theo báo cáo năm 2018 của Văn Phòng Trách Nhiệm Chính Phủ. DoE không có quyền đối với những gì được dạy trong học đường, trên thực tế, việc xác định những gì được dạy trong lớp học là tùy thuộc vào các sở giáo dục tiểu bang.
Số phận “ba chìm bảy nổi” của Bộ Giáo Dục
Nói cách khác, chính phủ liên bang không cần phải “xía” vào chuyện giáo dục nói chung và DoE nói riêng. Ông Kenneth Wong, giáo sư về chính sách giáo dục tại Đại Học Brown, cho biết: “Việc tham gia vào chương trình giảng dạy hoặc tuyển dụng nhân sự không phải là việc của chính phủ liên bang.” Đạo Luật Mỗi Học Sinh Đều Thành Công [Every Student Succeeds Act – ESSA] được ban hành vào cuối nhiệm kỳ của Tổng Thống Barack Obama đã nói rõ như vậy.
Xét về lịch sử, đây không phải lần đầu tiên DoE bị dọa đưa lên giàn thiêu. Những ý định loại bỏ DoE đã có từ lâu. DoE liên bang đầu tiên của Mỹ có thời gian tồn tại ngắn ngủi nhất. Được Tổng Thống Andrew Johnson ký thành luật vào năm 1867 sau Nội Chiến, DoE đã bị Quốc Hội “rút gọn” lại vào năm sau đó và trở thành một cơ quan gần như không ai biết đến, và nó chỉ xuất hiện trở lại cho đến khi được Tổng Thống Jimmy Carter tái lập vào 109 năm sau.
Mặc dù khái niệm và thuật ngữ “DEI” chưa tồn tại vào thời điểm đó nhưng những phản đối nhằm vào DoE lúc đó đã trùng với những lập luận hiện tại mà các ông nghị cánh hữu Cộng Hòa bây giờ đang chống lại DEI.
Tờ TIME cho biết, DoE đầu tiên, trên thực tế, là sản phẩm của những người theo chủ nghĩa bãi nô ở miền Bắc và những người ủng hộ chính sách trường phổ thông nhằm có thể mang lại giáo dục cho “những người được tự do” (“freedman”) mà trước đó họ là thành phần nô lệ ở miền Nam.
Thời điểm đó, không tiểu bang nào trong số các tiểu bang thuộc Liên Minh Miền Nam cho phép người da đen đi học, và tất cả đều phản đối sự ra đời của DoE, với lý do “vượt quá tầm với liên bang” (“federal over-reach”), vốn là một uyển ngữ thể hiện sự sợ hãi của họ trước ý tưởng mang lại giáo dục cho những người trước đây là nô lệ, vốn chiếm gần 40% dân số miền Nam.
Dự luật dành cho DoE được dân biểu Ohio và sau này là Tổng Thống James A. Garfield đưa ra vào năm 1866, với nội dung đơn giản rằng DoE chịu trách nhiệm “thu thập số liệu thống kê và dữ kiện để cho thấy các điều kiện và tiến bộ của giáo dục ở một số tiểu bang và lãnh thổ.”
Mục đích việc thu thập nhằm “thiết lập và duy trì hệ thống trường học hiệu quả” và “thúc đẩy sự nghiệp giáo dục trên toàn quốc.” DoE phiên bản đầu tiên ra đời với bốn nhân viên và ngân sách $15,000. Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, làn sóng đòi bãi bỏ DoE dâng cao, với những lập luận quen thuộc: DoE “quá lớn,” quá tốn kém, không cần thiết và việc sử dụng nguồn lực liên bang là trái với Hiến Pháp.
Có nhiều lý lẽ khác cho thấy rõ nguyên cớ sâu xa thật sự. Dân Biểu Fernando Wood (Dân Chủ-New York) huỵch toẹt: “Hàng ngàn người da đen biếng nhác, những người đã không làm việc, những người sẽ không làm việc, vẫn được Quốc Hội hỗ trợ từ kho bạc công.” Năm 1867, Hạ Viện bỏ phiếu loại bỏ hoàn toàn DoE nhưng Thượng Viện giải quyết bằng một biện pháp thỏa hiệp khi biến DoE thành một văn phòng trực thuộc Bộ Nội Vụ.
Năm 1976, ứng cử viên tổng thống Jimmy Carter vận động thành lập DoE, ngang với một bộ trong nội các, nhằm nâng cao các chương trình giáo dục. Ông tin rằng chính phủ liên bang cần phải là đối tác tốt hơn với các tiểu bang, nơi tập trung phần lớn chi tiêu cho giáo dục.
Năm 1979, Tổng Thống Carter và Quốc Hội chính thức thành lập DoE. Ông Carter tuyên bố tầm quan trọng của giáo dục đối với an ninh và tương lai quốc gia, đồng thời tìm cách nâng cao trách nhiệm giải trình của các chương trình giáo dục liên bang trước tổng thống. Trong đạo luật thành lập DoE, có đoạn rằng, sứ mạng DoE là “tăng cường cam kết của liên bang trong việc bảo đảm khả năng tiếp cận cơ hội giáo dục bình đẳng cho mọi cá nhân.”
Chỉ một năm sau, trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm 1980 với khẩu hiệu “Let’s Make America Great Again,” ông Ronald Reagan đã kêu gọi giải tán DoE. Cương lĩnh Cộng Hòa nói chung tán thành việc bãi bỏ DoE với lập luận rằng “các chương trình [liên bang] đang gây ra lãng phí điên rồ” nên được thay thế bằng các chương trình trợ cấp từng phần cho các tiểu bang.
Ông Reagan cũng phản đối điều mà ông gọi là “bắt buộc phải đi xe buýt” (“forced busing”) được thiết kế để đạt được sự hòa nhập chủng tộc trong trường học. Ông gọi đó là một “thí nghiệm xã hội thất bại.”
Trong phát biểu Thông Điệp Liên Bang năm 1982, ông Reagan nói: “Kế hoạch ngân sách mà tôi đệ trình cho các bạn ngày 8 Tháng Hai sẽ tiết kiệm được nhiều tiền hơn bằng cách giải tán Bộ Giáo Dục.” Tuy nhiên, ông Reagan đối mặt sự phản đối của phe Dân Chủ trong Hạ Viện, và đến năm 1984, Cộng Hòa cũng từ bỏ lời kêu gọi bãi bỏ DoE.
Tại sao Trump thù ghét Bộ Giáo Dục?
Việc xóa sổ DoE lại được hồi sinh trong Dự Án 2025 của nhóm thân Trump (Tổ Chức Heritage). Dự án 2025 không chỉ kêu gọi giải tán DoE mà còn kêu gọi loại bỏ “Title I” và “Head Start.”
Được thành lập năm 1965 như một phần trong cuộc chiến chống đói nghèo của Tổng Thống Lyndon Johnson, “Head Start” đã giúp gần 40 triệu gia đình có thực phẩm và chăm sóc sức khỏe cho trẻ em sống trong cảnh nghèo đói. Nhóm Dự Án 2025 nói rằng “Head Start” là một chương trình “gian trá đầy tai tiếng và lạm dụng.” Dự án 2025 cũng khuyến nghị hủy bỏ các biện pháp bảo vệ quyền công dân của liên bang đối với sinh viên LGBTQ, giảm tài trợ cho sinh viên khuyết tật và loại bỏ các chương trình xóa nợ cho sinh viên liên bang.
Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump luôn miệng nói rằng DoE đã bị “những kẻ cấp tiến, đám người cuồng nhiệt thái quá và những kẻ theo chủ nghĩa Marx” xâm nhập. Ông Trump chỉ trích “chương trình nghị sự đánh thức cấp tiến” của DoE và lên án sự giảng dạy về “lý thuyết chủng tộc.” Ông Trump chê bai các trường công vì “dạy trẻ da trắng phải xấu hổ về bản thân và đất nước chúng.”
Quan điểm của ông Trump đang được một số ông nghị Cộng Hòa ủng hộ. Dân Biểu Thomas Massie (Cộng Hòa-Kentucky) đưa ra dự luật bãi bỏ DoE vào cuối năm 2026. Tính đến trung tuần Tháng Hai, dự thảo luật của ông Thomas Massie đã được 30 nghị sĩ Cộng Hòa ủng hộ. Tháng Mười Một, 2024, Thượng Nghị Sĩ Mike Rounds (Cộng Hòa-South Dakota) cũng đưa ra dự luật đóng cửa DoE.
Như nói ở trên, chính sách giáo dục ở Mỹ phần lớn được thực hiện ở cấp tiểu bang và địa phương. DoE là một cơ quan chính phủ và phần lớn công việc của họ là giám sát khoản vay trị giá $1,600 tỷ dành cho sinh viên liên bang cũng như các khoản trợ cấp cho các trường K-12. DoE giám sát việc các trường công tuân thủ luật pháp liên bang nhằm bảo vệ những học sinh thuộc nhóm dễ bị tổn thương, chẳng hạn học sinh khuyết tật. Vậy tại sao ông Trump muốn nhất định xóa sổ DoE?
Đầu tiên và quan trọng nhất, ông Trump và thành phần MAGA tin rằng những người theo chủ nghĩa tự do đang hủy hoại nền giáo dục công, khi thiết lập cái mà họ gọi là “chương trình nghị sự cấp tiến” với chủ thuyết ưu tiên chính trị bản sắc, khiến “gây tổn hại đến quyền tự do ngôn luận.”
MAGA cho rằng “hệ tư tưởng giới tính cấp tiến” đã thúc đẩy các chính sách như cho phép học sinh chuyển giới chơi trong các đội thể thao hoặc sử dụng phòng tắm phù hợp với bản dạng giới chứ không phải giới tính sinh học. Nói cách khác, chính sách hiện tại của DoE bị cho là phản ảnh tư duy cánh tả, là phản dân chủ và phản Kitô Giáo.
Ông Trump đang cố “rút cạn đầm lầy” trong DoE. Bằng cách chụp cái “mũ cối Cộng Sản” cho DoE, ông Trump muốn thanh lọc lại nền giáo dục Mỹ, dẹp bỏ yếu tố đa dạng, và thay bằng tư tưởng “thuần nhất” MAGA.
Liệu DoE cuối cùng có thể bị đóng cửa? Việc dẹp tiệm DoE cần Quốc Hội chuẩn y và 60 phiếu thuận trong Thượng Viện. Hiện phe Cộng Hòa chỉ có 53 ghế Thượng Viện. [qd]
WESTMINSTER, California (NV) – Trường Sarah McGarvin Intermediate School, Westminster, của Học Khu Garden Grove vừa được tuyên dương trong danh sách “California Schools to Watch” năm 2025, một giải thưởng cao quý nhất của Bộ Giáo Dục California dành cho các trường trung học đạt thành tích cao, thông cáo báo chí của học khu đưa hôm Thứ Ba, 25 Tháng Hai, cho biết.
McGarvin là trường duy nhất trong tám trường trung học tại Orange County và là một trong 46 trường trung học toàn tiểu bang lần đầu tiên nhận giải thưởng này năm nay.
Học sinh trường McGarvin biểu diễn văn hóa ngày Tết. (Hình: Học Khu Garden Grove)
Luật Sư Dina Nguyễn, ủy viên học khu, được trích lời cho biết: “Chúc mừng cộng đồng trường McGarvin nhận được giải thưởng vượt bậc này. Toàn thể ban giám hiệu, giáo viên, nhân viên trường đã làm tròn trách nhiệm trong việc đặt nhu cầu của học sinh là ưu tiên hàng đầu, và giải thưởng này chính là minh chứng cho sự cam kết xây dựng môi trường thân thiện và rộng mở tiếp đón học sinh, nơi các em có thể vươn cao và thành công.”
Chương trình “Schools To Watch” tuyên dương các trường học đặt trọng tâm vào việc giúp học sinh phát triển toàn diện với thành tích học tập xuất sắc, hỗ trợ về mặt cảm xúc và giao tiếp xã hội và từng giai đoạn phát triển, cùng các phương thức khích lệ sự sáng tạo. Để nộp đơn ứng tuyển vào tiến trình lượng định thành quả, đặc điểm của chương trình này là phần đòi hỏi toàn thể ban giám hiệu và giáo viên phải hoàn thành tiêu chuẩn đánh giá nghiêm ngặt toàn diện về hệ thống tổ chức và điều hành trường.
Vào đầu niên học này, trường McGarvin cũng đã được xếp “Hạng Danh Dự California” (California Honor Roll List) của Hội Thân Hữu Thành Quả Giáo Dục (Education Results Partnership) và đạt danh hiệu cao quý “Những Trường Trung Học Cấp I Bậc Nhất Hoa Kỳ” (America’s Best Middle Schools) do báo U.S. News & World Report bình chọn.
Trường McGarvin tọa lạc tại góc đường Bishop và đường Belgrade, Westminster, và là nơi có nhiều học sinh gốc Việt theo học. (Đ.D.)
WESTMINSTER, California (NV) – Đoàn Văn Nghệ Lạc Hồng mừng Xuân Ất Tỵ vào chiều Thứ Bảy, 22 Tháng Hai, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster.
Kim Oanh trong tiết mục tân cổ giao duyên “Tình Xuân.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Đây là cuộc trình diễn đầu năm với tổng lực quy mô của chương trình tràn đầy sắc Xuân qua những tiết mục trình diễn hùng hậu với những màn trình diễn phong phú.
Giáo Sư Nguyễn Thị Mai và Giáo Sư Nguyễn Châu, hai vị giáo sư của Trường Quốc Gia Âm Nhạc Sài Gòn, sau khi định cư tại Hoa Kỳ đã thành lập Hội Phát Triển Nghệ Thuật Truyền Thống Việt Nam và từ đó lập ra Đoàn Văn Nghệ Lạc Hồng.
Giáo Sư Nguyễn Thị Mai, Giáo Sư Nguyễn Châu, Luật Sư Michelle Thanh Mai (phó chủ tịch nội vụ), Kỹ Sư Tạ Trung (phó chủ tịch ngoại vụ), và MC Băng Tâm trân trọng chào mừng khán giả đến chung vui với buổi ca nhạc mừng Xuân Ất Tỵ với Đoàn Văn Nghệ Lạc Hồng.
Từ trái, Lâm Dung, Ái Liên, và Thanh Mai trong “Liên Khúc Dân Ca Ba Miền.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Giáo Sư Nguyễn Châu chia sẻ: “Qua buổi biểu diễn văn nghệ đầu Xuân này, chúng ta cùng mừng Xuân, và chúng tôi định năm nay sẽ tổ chức kỷ niệm 50 năm chúng ta định cư tại Hoa Kỳ, sẽ có một buổi trình diễn lớn vào ngày 23 Tháng Tám, mời mọi người cùng tham gia. Chúng tôi mong rằng Đoàn Văn Nghệ Lạc Hồng với các em trẻ sẽ là thành phần đứng ra tổ chức.”
Mở đầu chương trình là nhạc phẩm bất hủ “Tình Ca” của nhạc sĩ Phạm Duy, được toàn ban hợp xướng Lạc Hồng trình bày. Khi mùa Xuân đến, đất trời thay đổi khí hậu ấm dần lên, vạn vật sinh sôi nảy nở, khiến tình yêu trong lòng người cũng nôn nao.
Ca sĩ Kim Oanh, trong bản tân cổ “Tình Xuân,” sáng tác Hoàng Song Việt, với làn hơi mượt mà truyền cảm, đưa người nghe về không gian êm đềm của những mùa Xuân năm cũ.
Ban Hợp Xướng Hoàn Nhiên với ca khúc “Vui Tết California.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô bộc bạch rằng cô chọn bài “Tình Xuân” là vì Tháng Giêng vẫn còn trong tiết Xuân, tuy sống xa quê hương nhưng những năm gần đây, khi Tết đến là cả một không khí tràn ngập sắc Xuân qua những tà áo dài truyền thống Việt Nam.
“Em chọn bài ‘Tình Xuân’ để gợi nhớ lại những nét Xuân xưa có bánh chưng bánh tét bên bếp lửa hồng. Rồi thì cả nhà dọn dẹp sạch sẽ để chuẩn bị cúng Giao Thừa, cả nhà bày mâm cúng, mời ông bà về vui Xuân cùng con cháu. Rồi đi lễ chùa, chèo ghe đi chúc Tết bà con, tất cả những hình ảnh của mùa Xuân xưa đều gói gọn trong bài hát này, rất ý nghĩa,” cô chia sẻ.
Cô tiếp: “Hồi còn ở Việt Nam Em rất thích đàn tranh, và cũng định cho hai con nhỏ của em học nhạc truyền thống Việt Nam. Khi qua Mỹ, rất may mắn khi gặp được Thầy Châu. Con em tuy có học dương cầm và vĩ cầm, nhưng em vẫn muốn con em biết nhạc cổ truyền Việt Nam. Bởi vì ‘Tiếng Việt còn, người Việt còn,’ mỗi dân tộc đều có nét văn hóa của riêng mình. Hồn quê hương qua những làn điệu luyến láy của nhiều loại đàn dân tộc rất hay, nghe một tiếng đàn tranh hay đàn bầu, tự nhiên mình nhớ đến quê hương. Rất cám ơn Thầy Châu và Cô Mai dạy các con em trẻ ở Mỹ biết yêu tiếng đàn dân tộc của quê hương mình.”
Ban Hòa Tấu cùng ban Hợp Xướng Lạc Hồng trong nhạc phẩm “Tình Ca,” mở màn chương trình. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
“Xuân Miền Nam” là một trong những nhạc phẩm bất hủ của Văn Phụng, sáng tác vào năm 1956 khi ông rời bỏ Hà Nội di cư vào Nam. Bài hát nói lên một khung trời kỷ niệm miền Nam Việt Nam sống trong tự do ấm no thịnh vượng. Bài nhạc do ban hợp ca nữ Lạc Hồng trình bày.
Quê hương Việt Nam rất đẹp, núi non hùng vĩ sông nước hiền hòa nơi nào cũng đẹp như bài thơ, nhạc sĩ Thanh Sơn đã cảm nhận qua nhạc phẩm “Non Nước Hữu Tình,” quan phần trình bày của Hạnh Dung, tay đờn tỳ bà của Đoàn Văn Nghệ Lạc Hồng.
Dù đã xa cách quê hương gần nửa thế kỷ nhưng hình ảnh thân thương của quê hương vẫn in đậm trong tâm trí của những người con xa xứ, với những lũy tre xanh, những con sông lờ lững vờn quanh xuôi về Nam. Làng quê chìm chân trời mờ sương, là bao nhớ nhung se buồn, là bao vấn vương tâm hồn, người bốn phương.
Toàn thể ca nhạc sĩ trình diễn trong đêm nhạc mừng Xuân của Đoàn Văn Nghệ Lạc Hồng. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ca sĩ Thúy Loan với tâm tình của người viễn xứ trong nhạc phẩm “Làng Tôi” đã thể hiện hết những tâm trạng của người tha hương, cùng hòa với tiếng đàn của ban nhạc đệm Lạc Hồng, nhận được tràng pháo tay nhiệt liệt.
Có một nét mới là Ban Hợp Xướng Hoàn Nhiên, do nhạc sĩ Vũ Đình Ân phụ trách, chuyên sáng tác nhạc giao hưởng truyền thống, với những bản hợp xướng chỉ dùng nhạc cụ cổ truyền Việt Nam. Ông sáng tác bài “Vui Tết ở California,” với tiết tấu và giai điệu vui tươi khi ông định cư ở Mỹ.
Chương trình văn nghệ liên tục sôi nổi với những âm điệu của nhạc cụ cổ truyền, đàn độc huyền cầm, đàn cò, đàn tranh, đàn tỳ bà, các thanh âm réo rắt cùng hòa điệu trong 14 tiết mục trình diễn, từ đơn ca, vọng cổ, hợp ca, hòa tấu, Quan Họ Bắc Ninh, Đoàn Văn Nghệ Lạc Hồng luôn gìn giữ và đề cao nền văn hóa nghệ thuật cổ truyền, trên tinh thần hướng dẫn giới trẻ biết yêu mến, bảo tồn và phát huy văn hóa Việt Nam. [đ.d.]
LITTLE SAIGON, California (NV) – Tổ chức Make Noise Today vừa mở một cuộc thi có giải thưởng tiền mặt mang tên “Niềm Vui AAPI: Nắm Bắt Hy Vọng và Kế Hoạch Làm Thay Đổi” (AAPI Joy: Anchor of Hope and Blueprint for Change” dành cho học sinh gốc Á Châu-Thái Bình Dương, với nhiều thể loại khác nhau.
Thông cáo báo chí của tổ chức này cho biết: “Các cộng đồng Á Châu tượng trưng cho sự lớn mạnh, ngay cả trong thời kỳ khó khăn. Năm nay, chúng tôi kêu gọi quý vị bày tỏ sức mạnh qua niềm vui xuất phát từ danh tính, di sản, và truyền thống của quý vị – những điều làm chúng ta mạnh mẽ, phấn khích, và kết hợp chúng ta với nhau.”
Chủ đề của cuộc thi “Niềm Vui AAPI: Nắm Bắt Hy Vọng và Kế Hoạch Làm Thay Đổi.” (Hình: Make Noise Today)
“Niềm vui còn hơn cả cảm xúc. Nó là một tuyên ngôn của sức mạnh và là kế hoạch cho thay đổi. Khi vinh danh văn hóa, chúng ta định hình tương lai và mở đường cho người khác noi theo,” thông cáo cho biết tiếp. “Chúng tôi mời gọi quý vị mở rộng những gì di sản và truyền thống để lại cho chúng ta, làm cho chúng ta thấy một thế giới tốt hơn, và tạo ra không gian cho một tương lai chắc chắn. Qua sáng tạo, hãy tuyên dương niềm vui như là một chất xúc tác cho sức mạnh và thay đổi. Cùng nhau, chúng ta sẽ mở rộng tự hào văn hóa và bảo đảm những câu chuyện của chúng ta được tỏa sáng.”
Thông cáo thêm: “Qua cái nhìn của quý vị – nghệ thuật quan sát, nghệ thuật biểu diễn, hoặc nghệ thuật văn chương – hãy cho chúng tôi biết niềm vui văn hóa không chỉ là một hành động phản kháng, nhưng là một nền móng cho một điều gì đó lớn hơn: Kế hoạch cho một ngày mai tươi sáng hơn. Và đây chính là lúc để tán dương quý vị là ai, khuyến khích người khác, và định hình tương lai với câu chuyện của quý vị.”
Các thể loại cuộc thi bao gồm Nghệ Thuật Quan Sát, Nghệ Thuật Biểu Diễn, Nghệ Thuật Văn Chương.
Giải thưởng
-Nghệ Thuật Quan Sát: Giải Nhất: $2,000, Giải Nhì: $1,000, Giải Ba: $500.
-Nghệ Thuật Biểu Diễn: Giải Nhất: $2,000, Giải Nhì: $1,000, Giải Ba: $500.
-Nghệ Thuật Văn Chương: Giải Nhất: $2,000, Giải Nhì: $1,000, Giải Ba: $500.
Chi tiết, nộp bài dự thi, xin vào trang Instagram page @makenoisetoday.
PHICHIT, Thái Lan (NV) – Ông Đoàn Văn Báu được nhìn thấy xuất hiện trở lại trong đoàn bộ hành của nhà sư Thích Minh Tuệ tại Thái Lan, “trước sự ngỡ ngàng của mọi người” và “trong sự reo hò của các YouTuber.”
Đoàn bộ hành của sư Minh Tuệ hiện đang đi qua tỉnh Phichit ở miền Bắc Thái Lan, hướng về cửa khẩu Mea Sot với Miến Điện.
Ông Đoàn Văn Báu (giữa) tái xuất hiện tại đoàn bộ hành của nhà sư Thích Minh Tuệ. (Hình: Facebook “Dân Kể Chuyện”)
Ông Báu, người mang hàm thượng tá công an, trước đó, cùng với YouTuber Lê Khả Giáp, từng mạnh miệng tuyên bố rời đoàn bộ hành và “trở về Việt Nam” hôm 4 Tháng Hai.
Ông Nguyễn Dân, một nhà báo tự do từ Việt Nam, đang đi theo đoàn bộ hành, cập nhật trên trang cá nhân hôm 26 Tháng Hai rằng ông Báu đi cùng đoàn bộ hành một quãng đường.
Tuy nhiên, đến chỗ cả đoàn nghỉ trưa, ông Báu rẽ vào một cây xăng gần đó và tổ chức cuộc họp mặt và trả lời câu hỏi của các YouTuber.
Facebooker Nguyễn Thành An cho biết, trước khi tạm rời đi, ông Báu gửi người đưa một tờ giấy nói “gửi thầy [sư Minh Tuệ].”
Sư Minh Tuệ không cầm tờ giấy, nhờ người đọc, nhưng không có dòng chữ nào ngoài hai dòng “Con Đoàn Văn Báu,” “kính gửi thầy.”
Đáng lưu ý, một ngày trước, ông Báu công bố video clip cho thấy ông này gọi điện thoại cho cha của sư Minh Tuệ với chú thích: “Phụ huynh đồng ý là được.”
Dịp này, có ý kiến nhắc lại chuyện ông Báu từng nói với sư Minh Tuệ rằng “thầy buông tha cho gia đình con, con có mẹ già…” mặc dù chưa bao giờ nhà sư đả động gì đến gia đình, vợ con của ông ta.
Ông Võ Xuân Sơn, nhà quan sát, bình luận trên trang cá nhân về sự việc: “Với độ trơ trẽn và lì lợm, thì anh Báu là số một. Tôi chợt nhớ đến câu ‘Thà hy sinh tất cả, chứ không chịu mất…, không chịu làm…’ Anh Báu có vẻ thấm nhuần câu này. Anh ấy thà hy sinh tất cả, chứ không chịu mất… follower, không chịu làm… người ngoài.”
Facebooker Đường Dũng cảm thán: “Tôi mà là cha hoặc anh của Báu là tôi bay qua bằng mọi giá lôi cổ về liền. Để gia đình yên ổn. Sống nhục mặt cả dòng họ!”
Nhà sư Thích Minh Tuệ (giữa) bước ra khỏi đồn cảnh sát di trú tại tỉnh Phichit ở miền Bắc Thái Lan, hôm 24 Tháng Hai. (Hình: Facebook “Dân Kể Chuyện”)
Liên quan hành trình của đoàn bộ hành của sư Minh Tuệ trong thời gian tới, ông Nguyễn Dân cho biết rằng trong trường hợp họ được cảnh sát di trú Thái Lan cấp gia hạn visa 30 ngày thì đủ thời gian đến cửa khẩu Mea Sot, ở đấy xem tình hình và sau đó có thể đi xe đến Bangkok để bay đi Ấn Độ, nếu chọn phương án bay, hoặc bất cứ cửa khẩu nào khác.
Còn nếu chỉ được gia hạn 14 ngày thì đây là thử thách mới, khó khăn hơn. Nếu qua thời hạn này mà đoàn sư chưa rời khỏi đất Thái Lan thì sẽ đối diện với nguy cơ bị phạt và trục xuất.
Ông Nguyễn Dân nhấn mạnh nguyên tắc đưa tin của mình: “Trong bối cảnh nhiều thế lực tìm cách hại đoàn sư, việc không công khai thời gian cũng là một điều hợp lý. Thông tin là quý giá, nhưng sự an toàn cho đoàn sư còn quý giá hơn.” (N.H.K) [qd]
Từ thập niên 90s, bếp dầu, bếp điện, bếp gas… dần dà thay thế bếp lò chụm bằng củi hay đun bằng trấu trong nhiều gia đình thành thị lẫn nông thôn ở Việt Nam. Kể từ đó, người ta hiếm hoi mới thấy làn khói lam chiều có mùi nồng nồng tỏa lên từ gian bếp của nhiều gia đình. Thế nhưng trong ký ức của gã xa quê, những đám khói lam chiều luôn còn vương vấn…
Gã xa quê không thể nào quên tiếng nổ tí tách của củi đang cháy trong lò đất, tạo ra màu khói bàng bạc bay lên phủ mờ những tàu lá chuối sau nhà gã và những ngôi nhà hàng xóm. Gã cũng nhớ đến làn khói lam lượn tròn bay lên trên ngôi đình bên bến sông của quê nhà vào những hôm cúng đình.
Bình Quới – bán đảo Thanh Đa, quận Bình Thạnh. (Hình: Tidoo Nguyễn)
Giờ đây, mỗi khi bất thình lình ngửi được cái mùi đặc biệt của khói ở đâu đó tại Sài Gòn nô nức, gã xa quê chợt thấy lòng mình chùng xuống, trong đầu bỗng bật lên câu thơ với niềm thương nỗi nhớ cố hương:
“Khói nhang nghi ngút sân đình
Cố hương ôm trọn biết bao nghĩa tình”
Làn khói lam chiều “đi” vào thơ văn – âm nhạc
Khói lam chiều thật đẹp thật nên thơ không chỉ có trong ký ức của gã xa quê, vì có nhiều nhà thơ, nhà văn, nhạc sĩ đã không ngần ngại “thả” khói vào những tác phẩm để đời.
Cảnh quê tại Bình Quới. (Hình: Tidoo Nguyễn)
Ta có thể thấy khói lam trong “Truyện Kiều”, trong đó Nguyễn Du đã “vẽ” lên làn khói trong hai câu thơ: “Long lanh đáy nước in trời. Thành xây khói biếc, non phơi bóng vàng” (câu 1603 – câu 1604) để tả cảnh mùa thu. Gã xa quê thầm khâm phục đại thi hào Nguyễn Du đã tô vẽ màu “khói biếc” đối lập với “bóng vàng” của lá mùa thu, cũng là màu chiều thu, để tạo ra cặp màu đối xứng hoàn hảo trong mỹ thuật.
Ta cũng có thể thấy khói qua tiếng hát của Thái Thanh trong bài “Thuyền Viễn Xứ” với lời ca: “Chiều nay sương khói lên khơi. Thùy dương rũ bến tơi bời. Làn mây hồng pha ráng trời. Sóng Đà giang thuyền qua xứ người.”
Nhạc phẩm này được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc từ bài thơ cùng tên của nữ thi sĩ Huyền Chi. Nữ thi sĩ này đã đưa hình ảnh khói vào “Thuyền Viễn Xứ” ngay từ câu thơ đầu: “Ra khơi sương khói một chiều. Thuỳ dương rũ bến tiêu điều ven sông. Lơ thơ rớt nhẹ men lòng. Mây trời pha ráng lụa hồng giăng ngang.” Trong khổ thơ đầu, ta nhận ra rằng ai đó đang lên thuyền rời xa quê ngay trong cảnh chiều tà khói bay. Lòng người đành đoạn bỏ xứ ra đi càng thêm quặn thắt, nỗi nhớ mà họ mang theo sẽ nhân đôi khi hành trang tha hương “gói ghém” cả màn khói lam chiều vào tình người còn ở lại quê.
Gã xa quê tự hỏi lòng vì cớ làm sao mà khói lam chiều khiến cho gã, cũng như những người khác, nao lòng đến vậy mà không phải là khói buổi sáng hay khói buổi trưa?
Đình thần Bình Quới Tây. (Hình: Tidoo Nguyễn)
Khói ở quê xưa của gã có thể xuất hiện bất cứ lúc nào trong ngày. Đó có thể là khói từ lò làm bánh tráng của bà Chín, có thể là khói từ lò làm bún của gia đình ông bà Sáu, thậm chí là khói đốt đồng sau mùa thu hoạch lúa hay khói tỏa lan từ đốt đống un (lá khô rụng) trong sân nhà ai đó. Thế nhưng, chỉ có màu và mùi khói ban chiều, nhứt là làn khói nhẹ nhàng mang mùi nồng nồng tỏa lên từ căn bếp mới có “ma lực” nào đó để gây ra xúc cảm, tạo ra hồn thơ.
Phải chăng cảm xúc của con người ngày xưa đối với khói được chi phối bởi các yếu tố không gian và thời gian? Vì tiết trời ban chiều tại châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng dễ chịu hơn và không gian cũng trở nên huyền ảo hơn, chính vì vậy mà khói lam chiều dễ đi vào lòng người. Không chỉ là hình ảnh, chính mùi khói mới dễ “sưởi ấm” tâm hồn, ít nhứt là làm an lòng con người trong giai đoạn khó khăn của một kiếp người.
Làn khói bếp lam chiều phản ảnh một giai đoạn lịch sử nghèo đói của miền Nam.
Người ta đã nói nhiều về cảnh thiếu thốn sau Tháng Tư 1975 tại miền Nam Việt Nam. Gã xa quê mang trong lòng ký ức riêng về những làn khói và mùi khói trong giai đoạn này. Chiều nào khói bếp nhà ai là đà bay trên mái nhà chứng tỏ nhà ấy không phải nhịn đói ngủ qua đêm.
Cảnh quê tại Bình Quới. (Hình: Tidoo Nguyễn)
Nếu người phương Tây gặp nhau hỏi về tình hình thời tiết, thì hàng xóm năm xưa của gã gặp nhau hay hỏi: “Chiều nay, nhà “bạn” ăn gì?” Hồi đó, đôi khi khói bếp nhà ai lan tỏa nhưng thật ra không phải họ đang nấu một bữa cơm ngon lành mà đang nấu những món thay cơm (theo nghĩa đen). Song vì sĩ diện nên họ không dám nói thật mà nói “lấy le” rằng: “Chiều nay, nhà tui ăn cơm với thịt heo kho (hay cá kho)” cho đỡ tủi thân tủi phận!
Thời ấy, đứa trẻ nào cầm trên tay một món quà (món ăn vặt ngoài bữa chính theo cách gọi của người nhà quê) để thưởng thức là một niềm hãnh diện. Đôi khi, gã xa quê cũng hãnh diện là một trong số những đứa trẻ ấy. Hôm nào có được một chút tiền bán ve chai, gã đợi khi chiều đến để xuống chợ và nhắm đến nơi có làn khói nướng bắp của bà Út.
Đập vào mắt gã lúc ấy là những trái bắp nướng vàng ươm nổi bật trên vỉ nướng trong làn khói lam. Trái bắp càng nổi bật hơn trong cơn thèm của gã. Gã mua một trái bắp nướng ăn ngấu nghiến trong niềm sung sướng. Đến giờ, gã vẫn không thể quên vị béo ngậy của mỡ hành, vị ngọt và mùi thơm của hột bắp nướng hòa quyện với mùi khói từ lửa than bám vào đã hấp dẫn gã như thế nào.
Gã không biết bà Út bây giờ ra sao, bà còn bán bắp nướng hay đã không còn trên đời này nữa. Kể từ ngày ba má của gã lần lượt ra đi, anh chị em gã “kiến giả nhất phận,” mỗi người một nơi, ngôi nhà xưa đã bán, gã ít khi về thăm quê. Lần về gần nhất hồi bốn năm trước, gã thấy xóm làng cũng đã đô thị hóa rồi, có còn đâu khói bếp lam chiều, còn đâu những tàu lá chuối sau hè như ngày cũ!
Cảnh quê tại Bình Quới. (Hình: Tidoo Nguyễn)
Mai đây, khói lam chiều còn không?
Buổi chiều ngày rằm Tháng Giêng 2025, gã chạy xe máy ra khu Bình Quới, Bình Thạnh, Sài Gòn để tìm lại nét quê, tìm lại màu khói lam chiều của cố hương. “Hơi” xuân vẫn còn hai bên đường, khi gã nhìn thấy trước cửa một số nhà vẫn còn những chậu bông cúc mâm xôi, bông mồng gà, bông vạn thọ, bông giấy và lác đác vẫn còn những cây mai trổ bông…
May thay, trong cuộc dạo chơi tìm lại nét quê xưa, gã đã thấy một làn khói dầy đặc bay lên trong một khu đất. Đến gần, gã thấy một chị cỡ tuổi trung niên đang đốt đống un với những lá khô và vỏ dừa. Gã mừng quýnh vội lấy điện thoại ra chụp hình làn khói lam trước ánh mắt ngạc nhiên của chị.
Chị bật hỏi: “Em chụp gì vậy?” Gã đáp: “Em chụp khói.” Chắc có lẽ lần đầu tiên trong đời chị thấy có người chụp hình đám khói nên chị nói tiếp: “Em đừng làm chị sợ nghen!” Gã trấn an: “Không sao đâu chị. Em chỉ chụp hình khói thôi! Khói đẹp mà!”
Khói un tại Bình Quới. (Hình: Tidoo Nguyễn)
Gã nghĩ bụng đối với chị, có thể chị ngó thấy khói thường xuyên vì là công việc của chị. Nhưng đối với gã, lâu lắm rồi gã mới mới có dịp thấy và hít hà mùi khói đúng vào ban chiều. Cảm giác nao nao dấy lên trong lòng gã xa quê. Có phải chăng gã đang nhớ cố hương, thương khói lam chiều?
Rồi mai đây khi Bình Quới – Thanh Đa được quy hoạch xong thì liệu nơi đây có còn giữ được nét thôn quê để gã xa quê có thể tìm lại chút hương xưa giữa chốn Sài Gòn này – gã tự hỏi. Hay số phận Bình Quới rồi cũng sẽ giống như những vùng đô thị hóa khác ở miền Nam, toàn là những công trình bê tông cốt thép trơ trọi giữa cái nắng gay gắt vào những ngày hè hay biến thành vùng ngập lụt vào những ngày mưa?
WESTMINSTER, California (NV) – Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminster hôm Thứ Tư, 26 Tháng Hai, cho biết cư dân có thể đến nhận cá hồi miễn phí vào lúc 1 giờ 30 phút trưa Thứ Năm, 27 Tháng Hai, tại Pizza Place, gần cửa hàng JCPenney, trong Westminster Mall.
Ông thị trưởng cho biết: “Đây là số cá tôi xin được của một công ty, khoảng 4,000 pound, cung cấp hoàn toàn miễn phí cho cư dân. Xin nhớ một điều, ai đến trước được trước, cho tới khi không còn nữa.”
Khoảng 4,000 pound cá hồi sẽ được phát miễn phí cho cư dân tại trước Pizza Place, gần cửa hàng JCPenney, trong Westminster Mall. (Hình minh họa: Google Maps)
“Lần trước, chúng tôi cũng xin được 10,000 pound phát cho cư dân. Đây là loại cá hồi rất ngon,” ông thị trưởng nói tiếp.
Westminster Mall tọa lạc tại góc đường Bolsa và đường Goldenwest, sát với xa lộ 405. (Đ.D.)
WASHINGTON, DC (NV) – Mỹ sẽ đầu tư tới $1 tỷ chống cúm gia cầm lây lan, trong đó bao gồm gia tăng nhập cảng trứng gà, bà Brooke Rollins, bộ trưởng Bộ Nông Nghiệp (USDA), loan báo hôm Thứ Tư, 26 Tháng Hai, theo Reuters.
Dịch cúm gia cầm ở Mỹ làm chết 166 triệu con gà kể từ năm 2022 tới nay, theo dữ liệu USDA.
Trang trại gà. (Hình minh họa: Storyblocks)
Virus cúm gia cầm còn làm gần 1,000 đàn bò sữa và khoảng 70 người nhiễm bệnh, trong đó có một người thiệt mạng, từ đầu năm 2024 tới nay.
USDA sẽ chi $500 triệu giúp kiểm tra miễn phí mức độ an toàn sinh học cho trang trại và $400 triệu để gia tăng hỗ trợ nông dân phải giết bỏ gia cầm do dịch bệnh này, bà Rollins cho hay tại hội nghị với giới chức nông nghiệp tiểu bang hôm Thứ Tư.
Một phần trong số tiền đầu tư đó là tiền cắt giảm chi tiêu ở USDA do Cơ Quan Cải Tổ Chính Phủ (DOGE) thực hiện, bà Rollins cho biết trong bài xã luận trên nhật báo Wall Street Journal hôm Thứ Tư.
USDA đang nghiên cứu vaccine cho gia cầm nhưng chưa cho phép sử dụng, theo bà Rollins. Hiện tại, do lo ngại hậu quả thương mại, kỹ nghệ gia cầm bị chia rẽ về việc nên chích ngừa cho gia cầm hay không.
USDA sẽ gia tăng nhập cảng và giảm xuất cảng trứng gà để tăng số lượng trứng gà ở Mỹ nhằm giải quyết tình trạng giá trứng gà quá cao, bà Rollins cho hay. Mới đây, Thổ Nhĩ Kỳ thông báo sẽ xuất cảng 15,000 tấn trứng gà qua Mỹ tới Tháng Bảy.
Tháng Năm năm ngoái, chính quyền cựu Tổng Thống Joe Biden chi hơn $800 triệu chống cúm gia cầm cho trang trại Mỹ. Khoảng $450 triệu trong số tiền đó hiện vẫn còn, một giới chức USDA cho biết tại hội nghị của Hiệp Hội Quốc Gia Bộ Nông Nghiệp Tiểu Bang hôm Thứ Ba. (Th.Long) [qd]
Tôi bỏ đi tìm, hỏi cỏ cây. (Tranh: Đinh Trường Chinh)
Tôi thấy không gian – MỘT VỆT MÀU,
Tôi thấy thời gian tiễn đưa nhau;
Rối rắm như loài tranh trừu tượng,
Trôi hoài như khúc nhạc thương đau.
Có nghĩa gì không? – tôi hỏi đời.
Có phải như sông, đầy rồi vơi?
Hay là quán trọ trăm năm ở?
Hay chỉ là chơi – một cuộc chơi?
Đời ngó xuống tôi! Rồi im lìm.
Còn tôi như thể thuyền sắp chìm
Biển đời sao cứ dồi sóng mãi
Và sao thờ ơ trong màn đêm.
Tôi giận đời rồi, nên hỏi người
Và người chẳng nói, cũng chẳng cười
Chưa liếc mắt nhìn đôi mắt lạ
Lại thấy người kia đã đi rồi.
Tôi bỏ đi tìm, hỏi cỏ cây
Chẳng nói, nên tôi tìm gió mây
Cây cối, gió mây đều im lặng
Vì chẳng hiểu ra thế gian nầy.
Mệt mỏi, nên tôi chẳng đi đâu
Tôi về đất mẹ, thăm hỏi nhau.
Tôi thấy thời gian – CUỘC LY BIỆT
Và thấy không gian – MỘT VỆT MÀU.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Sau gần một năm bị mất ghế chủ tịch Quốc Hội Việt Nam, ông Vương Đình Huệ được nhìn thấy bế cháu nội tại tư gia.
Trong tấm hình được lan truyền hôm 26 Tháng Hai, ông Huệ bế một bé trai khoảng 2 tuổi, trong phòng khách có hình chân dung ông và ông Hồ Chí Minh.
Ông Vương Đình Huệ, cựu chủ tịch Quốc Hội Việt Nam, bế đứa bé chụp tại tư gia có hình chân dung ông treo trên tường. (Hình: Chụp qua màn hình)
Đặc biệt, căn phòng được bài trí nhiều vật phẩm phong thủy, trong đó có tượng gà trống mạ vàng 24K mà các tiệm bán đồ phong thủy ở Việt Nam quảng cáo là “biểu tượng của sự may mắn, quý phái và thành công trong văn hóa Á Đông.”
Dân mạng cho rằng bé trai trong hình là con của ông Vương Hoàng Phương, con trai ông Huệ, là phó trưởng Phòng Thư Ký-Tổng Hợp của văn phòng Bộ Công Thương Việt Nam.
Ông Huệ còn một con gái tên là Vương Hà My, được cho là đang sống với mẹ tại Mỹ.
Đáng lưu ý, nhà hoạt động Lộc Nguyễn, hiện đang tạm lánh tại Thái Lan, cho biết trên trang cá nhân rằng sau khi ông đăng tấm hình ông Vương Đình Huệ bế cháu thì nhận được thông báo của Facebook thông báo chặn hiển thị tại Việt Nam “theo yêu cầu của Bộ Thông Tin Truyền Thông.”
Ông Lộc Nguyễn đăng hình nêu trên với chú thích: “Người tử tế. Nếu không bị thằng thôn Lầm [ám chỉ Tô Lâm, tổng bí thư CSVN] kê trứng trên đá thì bây giờ vẫn đang được đớp, được nói phét và nhận sự tung hô của ‘bò đỏ’ [dư luận viên].”
Hồi đầu tháng này, các diễn đàn Nghệ An cho biết đám tang bà Võ Thị Cầm, mẹ ông Vương Đình Huệ, cử hành tại nghĩa trang Đồng Nga, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
Theo hình ảnh bản cáo phó, bà Cầm qua đời hôm 29 Tháng Giêng, tức Mùng Một Tết Ất Tỵ 2025, thọ 104 tuổi.
Đám tang bà Võ Thị Cầm, mẹ ruột ông Vương Đình Huệ, diễn ra tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, hôm 1 Tháng Hai. (Hình: Chụp qua màn hình)
Sau khi mất ghế chủ tịch Quốc Hội hồi Tháng Năm năm ngoái, đến hồi trung tuần Tháng Mười Một cùng năm, ông Huệ bị Bộ Chính Trị lôi ra cảnh cáo với lý do mơ hồ.
Thời điểm đó, công luận tin rằng ông Huệ dính vụ Thuận An.
Trước đó, hồi Tháng Tư cùng năm, “đệ tử ruột” của ông Huệ là Phạm Thái Hà, phó chủ nhiệm Văn Phòng Quốc Hội, kiêm trợ lý của ông, đã bị bắt, khởi tố với cáo buộc “lợi dụng chức vụ, quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi” trong vụ án Thuận An.
Vụ án này hiện chưa được lên lịch xét xử.
Từ sau khi bị cho “về vườn,” ông Huệ không còn xuất hiện trước công chúng do thuộc diện “lãnh đạo bị kỷ luật.” (N.H.K) [qd]
NEW YORK, New York (NV) – Michelle Trachtenberg, ngôi sao nhỏ một thời và là diễn viên được nhiều khán giả yêu mến, nổi tiếng qua phim “Buffy the Vampire Slayer” và “Gossip Girl,” được phát giác qua đời tại nhà ở thành phố New York, cảnh sát loan báo hôm Thứ Tư, 26 Tháng Hai, theo NBC News.
Trachtenberg năm nay 39 tuổi.
Diễn viên Michelle Trachtenberg dự 28th Annual Elton John AIDS Foundation Academy Awards Viewing Party ở West Hollywood, California, hôm 9 Tháng Hai, 2020. (Hình: Michael Tran//AFP via Getty Images)
Không lâu sau 8 giờ sáng Thứ Tư, cảnh sát tới chung cư cao cấp 1 Columbus Place sau khi nhận được cuộc gọi 911, và thấy một phụ nữ 39 tuổi “bất tỉnh,” Sở Cảnh Sát New York (NYPD) ra thông cáo báo chí cho hay.
Nhân viên y tế công bố Trachtenberg chết ở hiện trường. Không có gì đáng nghi trong vụ này và giới chức giảo nghiệm tử thi đang điều tra nguyên nhân cô qua đời, NYPD cho biết.
“Chúng tôi vô cùng đau buồn xác nhận Michelle Trachtenberg qua đời,” người đại diện diễn viên này thông báo. “Gia đình mong được riêng tư trước mất mát của họ. Không có thông tin nào khác vào lúc này.”
Trachtenberg tham gia 66 tập “Buffy” trong vai Dawn Summers, em gái nhân vật chính, do Sarah Michelle Gellar đóng, từ năm 2000 tới 2003.
“Michelle làm xúc động cả thế hệ người hâm mộ trên truyền hình suốt sự nghiệp của cô, trong đó có vai diễn không thể quên của cô, đó là cô Dawn Summers độc lập và ý chí mạnh mẽ trong “Buffy,” công ty 20th Century Fox Television, công ty sản xuất phim “Buffy,” ra thông báo cho hay hôm Thứ Tư. “Chúng tôi thành thật chia buồn với gia đình và bạn bè cô – chúng tôi sẽ rất nhớ cô.”
Trachtenberg từng cho biết cô luôn luôn biết ơn vì vai diễn đó.
Cô còn được khán giả yêu mến qua 28 tập phim “Gossip Girl,” từ năm 2008 tới 2012, trong vai Georgina Sparks.
Mấy tháng gần đây, Trachtenberg lên mạng xã hội thông báo cô vẫn ổn giữa lúc người hâm mộ lo lắng vì cô có vẻ yếu.
“Bạn bị mất quyển lịch nên không biết tôi không còn 14 tuổi hay sao? Tôi 38 tuổi rồi,” cô hồi đáp một người hâm mộ trên mạng xã hội.
Trachtenberg có thẻ nghiệp đoàn năm 1990 khi chỉ mới 5 tuổi, theo Nghiệp Đoàn Diễn Viên Màn Ảnh (SAG) và Liên Đoàn Nghệ Sĩ Phát Thanh và Truyền Hình Mỹ (AFTRA). (Th.Long) [qd]
Hộp cá trê khô “dẻo” nhập cảng từ Việt Nam bị cơ quan kiểm soát thực phẩm Bộ Nông nghiệp Mỹ (FSIS) ra lệnh thu hồi. (Hình: NBC)
Theo tin trên hệ thống đài truyền hình NBC phát tại địa phương tiểu bang North Carolina ngày Thứ Ba, họ cho biết cơ quan FSIS nói trên ra lệnh tịch hồi các gói hay hộp “cá tra khô ướp tiêu” (Peppered Dried Catfish” bán ở tiểu bang này và nhiều tiểu bang khác trên nước Mỹ.
Nhưng nhìn vào những chữ tiếng Việt trên bao giấy hay hộp giấy đựng “catfish” đó, thật ra, chúng là “cá trê” chứ không phải “cá tra” hay “cá bông lau”. Người Mỹ gọi các loại cá da trơn cùng họ là catfish chứ không phân biệt nhiều loại như người Việt Nam. Người Việt nấu nướng chúng thành nhiều món khác nhau, gia vị khác nhau, tùy loại cá.
Để các loại thực phẩm nhập cảng được phép bán trên thị trường, chính phủ liên bang Mỹ qua các cơ quan kiểm soát thực phẩm USDA, FSIS, kiểm soát phẩm chất từ đóng gói bao bì, hộp đựng, tình trạng vệ sinh, các loại thuốc bị cấm sử dụng v.v… Không riêng gì Việt Nam, rất nhiều nước khác cũng từng bị chính phủ Mỹ buộc phải thu hồi khi chúng đã được nhập cảng, hoặc bị cấm nhập cảng từ khi chưa được phân phối.
Ngày Thứ Ba 25 Tháng Hai, cơ quan USDA cho hay công ty mua bán sỉ C&T Produce Wholesale Inc., kinh doanh dưới danh hiệu L&V Food Supply đã phải thu hồi khoảng 1,152 cân Anh (pounds) cá trê khô ướp tiêu không hội đủ điều kiện xuất cảng sang Mỹ. Thêm nữa, các giới chức cơ quan trên cho hay các sản phẩm đó đã không đưa tái kiểm tra tại cơ quan kiểm soát thực phẩm nhập cảng của chính phủ.
Giới chức Mỹ nói rằng các sản phẩm trên không có danh số của nhà sản xuất, lại cũng không có đóng dấu kiểm phẩm của cơ quan USDA. Tuy vậy, chúng đã được phân phối, đem bán tại ít nhất 9 tiểu bang trên nước Mỹ gồm California, Florida, Illinois, Nebraska, North Carolina, Ohio, Tennessee, Texas và Washington.
Vẫn theo cơ quan kể trên, họ chỉ biết được vấn đề này trong cuộc kiểm soát định kỳ sản phẩm nhập cảng của cơ quan FSIS tại một siêu thị ở California. Hiện chưa thấy có báo cáo nào như trúng độc, ngô độc, của giới tiêu thụ khi mua về ăn sản phẩm nói trên. Dù sao, họ yêu cầu bất cứ ai lo ngại về các phản ứng sức khỏe, nên liên lạc với cơ sở chăm sóc sức khỏe.
FSIS khuyến cáo những ai đã lỡ mua “cá trê khô dẻo ướp tiêu” thì đừng ăn chúng mà nên bỏ thùng rác, hoặc đem trả lại cho nơi nào đã bán chúng.
Giữa Tháng Mười Hai 2024, một công ty kinh doanh ở Los Angeles có tên Crab House Trading Corp., bị buộc phải thu hồi 18 tấn cá trê đông lạnh vì lô hàng chưa qua kiểm soát của Cơ quan kiểm soát An toàn thực phẩm (FSIS) của Bộ Nông Nghiệp Mỹ (USDA).
Cá trê “khô dẻo” ướp tiêu xuất xứ từ Việt Nam bị cơ quan kiểm phẩm chính phủ Mỹ ra lệnh thu hồi. (Hình: NBC)
Cũng vào dịp này, một nhà nhập cảng ở Huntington Beach, quận Cam California, đã bị buộc thu hồi khoảng 1,635 cân Anh (pounds) cá da trơn đông lạnh “không đủ tiêu chuẩn. Chúng được một cơ sở tại Việt Nam sản xuất bị coi là “không đủ điều kiện xuất cảng cá da trơn” sang Mỹ. Một trong những lý do khác thấy nêu ra là chúng đã không đưa kiểm soát phẩm chất tại cơ quan kiểm phẩm trước khi bán cho công chúng tiêu thụ.
Nhìn trên hộp giấy bên ngoài, người ta thấy hàng chữ “Dac san dong que CA TRE VANG KHO TO Stewed Walking Catfish” (Đặc sản đồng quê Cá Trê Vàng Kho Tộ). Người ta thấy thêm hàng chữ ghi thời hạn sử dụng là “BEST BEFORE: Dec 30, 2025” (Tốt nhất là nên dùng trước: 30 Tháng Mười Hai 2025) đựng trong hộp nhựa 28.2 ounce (800 gram).
Một loại “đặc sản kho tộ” khác cũng bị thu hồi dịp này là “Dac san dong que CA HU KHO TO Stewed Shark Catfish” (Đặc sản đồng quê Cá Hú Kho Tộ) ghi “BEST BEFORE: Dec 30, 2025” (Tốt nhất là nên dùng trước: 30 Tháng Mười Hai 2025) đựng trong hộp nhựa 28.2 ounce (800 gram).(NTB)
ANAHEIM, California (NV) – Bốn chiếc xe đụng nhau trên xa lộ 91 ở khu vực Anaheim-Yorba Linda của Orange County vào đầu ngày Thứ Tư, 26 Tháng Hai, làm ba người chết tại chỗ, cảnh sát cho hay, theo nhật báo The Orange County Register.
Khoảng 0 giờ 50 phút sáng, cảnh sát nhận được tin báo có chiếc sedan Infiniti nằm giữa làn đường hướng Đông xa lộ 91 gần đường Coal Canyon, ông Sergio Rivera, phát ngôn viên Cảnh Sát Tiểu Bang California (CHP), cho biết.
Xe cảnh sát CHP. (Hình minh họa: CHP)
Khi cảnh sát tới nơi, vụ đụng xe xảy ra rồi, trong đó có một chiếc đang cháy, theo ông Rivera.
Một chiếc Honda dừng lại phía sau chiếc Infiniti, rồi bị chiếc Hyundai tông. Chiếc Toyota ở làn kế bên cũng bị tông, ông Rivera cho hay.
Chiếc Honda bốc cháy. Chiếc này chở ba người, tất cả đều thiệt mạng ở hiện trường.
CHP gửi tin nhắn báo động SigAlert, thông báo chặn toàn bộ làn đường xa lộ 91 ở khu vực đó vài tiếng để điều tra nguyên nhân vụ đụng xe này, theo OC Patch.
Khoảng 6 giờ sáng, cảnh sát mở lại tất cả làn đường xa lộ 91, theo đài KTLA. Tuy nhiên, vụ đụng xe khác bên làn đường phía Tây gần đường Green River góp phần làm kẹt xe thêm trầm trọng. (Th.Long) [qd]
