BS. Hồ Ngọc Minh

LTS: Bác Sĩ Hồ Ngọc Minh được biết trong cộng đồng người Việt nhiều năm qua với chuyên khoa về hiếm muộn, vô sinh, và lựa chọn trai gái theo ý muốn. Ông đã từng làm nghiên cứu về bệnh hiếm muộn, và các bệnh ung thư của phụ nữ tại National Cancer Institute trực thuộc National Institutes of Health. Bác Sĩ Minh là Board Certified về Obstertrics, Gynecology và Reproductive Endocrinology Infertility. Phòng mạch tọa lạc trong khuôn viên bệnh viện Fountain Valley, tại 11180 Warner Ave., Suite 465, Fountain Valley, CA 92708. Số phone liên lạc: (714) 429-5848, trang nhà: www.bacsihongocminh.com

Nước tiểu của bạn “có khỏe” trong mấy ngày gần đây không?

Ai biết mà nói! Câu hỏi ít ai hỏi mà cũng ít ai có thể trả lời cho thỏa đáng.

Tuy nhiên, bạn nên tự hỏi lòng mình thường xuyên về chất lượng lẫn thể tích nước tiểu mà cơ thể bạn đào thải ra mỗi ngày. Nếu nói rằng đôi mắt là cửa sổ của linh hồn, thì nước tiểu chính là cửa sổ đi vào lòng cơ thể của mỗi người.

Làm sao biết được, tiểu bao nhiêu thì đủ, bao nhiêu là nhiều và bấy nhiêu là ít?

Thông thường hai trái thận của bạn ngoài việc lọc máu để gạn bỏ chất dơ, còn đóng vai trò điều chỉnh lượng nước và áp suất máu trong cơ thể được cân bằng. Khi dư nước thì thận sẽ thải ra nhiều nước tiểu còn lúc thiếu thì thận sẽ tìm cách hút nước, recycle trở lại. Màu của nước tiểu phản ánh trữ lượng nước trong cơ thể của bạn xem có bị hạn hán hay không, nhất là trong những ngày gió nóng của mùa Hè. Nước tiểu lành mạnh có đượm chút sắc vàng nhạt do những chất cặn do cơ thể thải ra, hòa tan trong đó. Đại khái như khi bạn pha nước đá chanh lemonade, khi ít nước thì màu sẽ đậm hơn, khi nước tiểu có màu vàng đậm có nghĩa là cơ thể bạn đang thiếu nước.

Một số trường hợp, cơ thể bị mất khả năng điều chỉnh nồng độ nước gọi là bệnh diabetes insipidus hay khi bị bệnh tiểu đường, trái thận sẽ thải nước ra nhiều hơn thể tích được giữ lại, bệnh nhân sẽ đi tiểu liên tục không ngừng, lúc nào cũng thấy khát nước và cơ thể rất mệt mỏi. Ngược lại một số người khác lại không tiểu ra giọt nào trong khi cơ thể bị phù thủng là do thận suy hay hư lá gan lây lan qua thận.

Không nên nhầm lẫn với những trường hợp bất thường tạm thời của hệ thống tiểu. Đàn ông bị lớn nhiếp hộ tuyến nhất là người cao tuổi có thể đi tiểu khó khăn hơn và vòi… nước ra không được mạnh cho lắm. Đàn bà khi mới cấn thai có thể đi tiểu nhiều, nhất là tiểu đêm do hormone thay đổi. Phụ nữ lớn tuổi có thể bị sa bọng đái hay sa tử cung gây ra chứng són tiểu. Nếu bị tiểu gắt, quặn đau và phải rặn mới ra được nước tiểu là có thể bị nhiễm trùng đường tiểu.

Bằng cách quan sát màu của nước tiểu, ngoài màu vàng nhạt, bạn cũng có thể biết khi cần phải tham khảo bác sĩ. Nước tiểu đổi màu có thể chỉ vì thuốc men đang uống hay một số thức ăn nhưng cũng có thể trầm trọng hơn như bị nhiễm trùng hay bị ung thư chẳng hạn.

Khi bạn thấy nước tiểu có màu hồng hay đỏ thì nên quan tâm. Phụ nữ đang khi hành kinh có thể thấy máu trộn với nước tiểu, nhưng trong những thời gian khác của chu kỳ kinh nguyệt, phải lưu ý và gọi cho bác sĩ ngay. Đa số trường hợp có máu trong nước tiểu là do bị sạn thận hay bị nhiễm trùng đường tiểu. Nếu màu nước tiểu ngả màu sậm như Cola Cola là dấu hiệu của máu bầm trong đường tiểu do bướu ung thư hay sạn thận, hoặc bị chấn thương hai quả thận, hay chấn thương toàn bộ cơ thể như sau tai nạn xe cộ chẳng hạn.

Đau gan cũng có thể làm cho ra máu màu nâu. Tuy nhiên một số trái cây rau cải như blackberries hay một số thuốc xổ, nhuận trường cũng làm cho nước tiểu có màu hồng hay màu đỏ. Một số thuốc trị đau khi bị đi tiểu buốt do nhiễm trùng đường tiểu cũng làm cho nước tiểu biến thành màu cam, xanh lơ, tím, hay xanh lá cây.

Trong mọi trường hợp khi nước tiểu bị đục, nguyên nhân có thể bị nhiễm trùng đường tiểu hay những bệnh khác quan trọng hơn.

Sau màu sắc, chúng ta cần lưu ý tới mùi của nước tiểu. Nước tiểu có mùi vị ngọt là do bị bệnh tiểu đường hay một số chứng bệnh không tiêu thụ được amino acid có trong đồ ăn. Đa số chúng ta không ngửi được mùi măng tây trong nước tiểu, nhưng một số người với gene di truyền đặc biệt có thể ngửi được mùi tanh này.

Thử nghiệm nước tiểu có thể cho biết rất nhiều điều về sức khỏe của bạn. Hơn 6,000 năm trước các bác sĩ thời xưa đã biết thử nước tiểu hay soi bọng đái của bệnh nhân. Bác sĩ thời xưa ấy có khi bảo bệnh nhân tiểu lên đất sét, hay có lúc phải… nếm nước tiểu để định bệnh. Một cách thử nghiệm may mắn thay, không cần phải làm nữa.

Ngày nay, nhờ những thử nghiệm rất thường tình như chấm một cái que (dipstick) vào nước tiểu (thay vì phải nếm!) bác sĩ có thể biết gần hết những thay đổi quan trọng trong nước tiểu. Để biết được bạn có vấn đề với hệ thống tiểu tiện, có khi bạn phải hứng nước tiểu trong vòng 24 tiếng đồng hồ để xác nghiệm chất lượng lẫn thể tích xem nhiều hay ít để xem bệnh nhân có bị suy thoái thận hay không. Khi có vấn đề bác sĩ sẽ soi ống dẫn tiểu và bọng đái.

Tóm lại, nên để ý đến màu và mùi của nước tiểu đi đôi với những dấu hiệu bất thường khi đi tiểu và tham khảo với bác sĩ khi có dấu hiệu cần quan tâm.

LGT: Trong cuộc sống có nhiều chuyện mình muốn nói với ai đó, nhưng lại không thể nói trực tiếp được. Không nói được với nhau thì hãy viết cho nhau. Âu đó cũng là cơ hội để giải tỏa những tâm tư, những nỗi niềm. Mục “Viết Cho Nhau” do phóng viên Ngọc Lan phụ trách. Thư từ xin gửi về: Người Việt (Viết Cho Nhau), 14771 Moran St., Westminster, CA 92683, hay email: [email protected]

Ngồi coi lại và sắp xếp những giấy tờ quan trọng cần thiết chất vô thùng giấy để đem về chỗ làm mới, cái nào thấy còn cần đến thì đem đi, cái project nào thấy không cần thiết nữa thì để vào thùng recycle. Từng cái folder mở ra lại mang tôi về những kỷ niệm của những tháng ngày mà tôi đã gắn bó với nông trại này gần 10 năm.

Cách đây vài năm, ban giám đốc điều hành công ty quyết định đóng cửa một trong những nơi sản xuất. Tôi nhớ ngày họ ra thông báo khẩn cho cuộc họp bất thường với đầy đủ nhân viên cả hai ca sáng và chiều. Sau vài phút thuyết trình, báo cáo về tài chánh, họ kết luận phải đóng cửa một chi nhánh để có thể ở vị trí cạnh tranh với những công ty khác, và tiết kiệm tài chánh để tồn tại trong thời buổi kinh tế đang đi xuống lúc bấy giờ.

Tôi điếng người và bàng hoàng khi nghe quyết định đóng cửa chi nhánh tôi đang làm. Sau cuộc họp, đầu óc tôi không còn có thể tập trung để tiếp tục làm tiếp cho hết ngày. Tôi thấy ngột ngạt, khó thở. Tôi phải chạy bộ để suy nghĩ, từ từ lấy lại tinh thần nghiền ngẫm chuyện đang xảy ra và hoạch định suy tính cho bước kế tiếp.

Tôi nhớ lại, theo tiếng gọi mời của một ông sếp cũ, tôi dọn về miền nắng ấm Cali từ vùng Đông Bắc Hoa Kỳ. Vợ chồng tôi suy nghĩ bàn bạc nhiều về cơ hội thăng tiến trong sự nghiệp đang đến mà tôi cho là hiếm và khó có thể có lần thứ hai. Một trong những cái khó khăn, trăn trở là làm sao nói lời từ giã bên nội, ngoại của đám nhỏ để dọn đi khi các con tôi còn nhỏ và đang là niềm vui của ông bà. Di chuyển từ Đông sang Tây là một quyết định lớn cho gia đình nhỏ của tôi. Ba mẹ tôi hiểu và luôn ủng hộ để tôi ra đi xây dựng sự nghiệp, cho dù họ sẽ mất nhiều cơ hội gần gũi với mấy đứa cháu nội. Tôi luôn thầm cám ơn sự cảm thông của gia đình hai bên. Có bà xã cùng sát cánh, ý tưởng “no pain no gain”, không xoải đôi cánh thì sao biết mình bay được bao xa, làm tôi thêm mạnh bước lên đường ra đi, rời môi trường êm ấm của đại gia đình để bắt đầu cuộc sống mới và hoàn toàn độc lập chỉ có gia đình nhỏ của tôi.

Tới phi trường Ontario vào buổi trưa mùa Đông, làm nhanh giấy tờ để nhận chiếc xe mướn. Chất hai cái vali quần áo và 1 chiếc xe đẩy cho em bé vào trunk xe. Rời cổng phi trường, tiết trời Tháng Giêng ở Cali quá ấm với tụi tôi lúc bấy giờ, cả nhà đều tháo cởi những chiếc áo ấm dầy cui đang mặc để cảm nhận bầu không khí mát mẽ của miền Nam Cali. Tôi vẽ chương trình cho những ngày cuối tuần sắp tới là đưa cả gia đình nào là đi Disneyland, Seaworld, San Diego Zoo, Wild Animal Park, tắm biển v.v… Tôi nhắc tới chỗ vui chơi nào thì tôi lại nghe hai tiếng “yeah, yeah” của con chị, còn đứa em ngồi trong car seat cũng bắt chước chị vỗ tay, nhe hàm răng sữa cười tươi. Bà xã ngồi kế bên phụ hoạ với 2 đứa nhỏ cho không khí thêm vui. Tôi nắm tay bà xã xiết chặt lấy thêm sự phấn khởi cho quyết định ra đi và để lại sau lưng những gì thân thương, gần gũi của vùng đất NJ mà tôi đã vui sống 20 năm qua. Tôi thầm hứa với lòng mình là sẽ lo cho nhà tôi và hai con được chu toàn nơi “xứ lạ.”

Ngày ra đi, với kế hoạch là 5 năm để học hỏi lấy kinh nghiệm rồi tôi sẽ trở về với “đường xưa lối cũ”. Những dịp hè hoặc lễ, đem mấy đứa nhỏ về thăm lại chốn cũ, thấy sự ân cần chăm sóc của mẹ tôi, tình bà cháu vui vẻ quấn quít bên nhau, rồi thân tình của bạn bè xưa làm tôi không tránh khỏi bùi ngùi khi trở lại Cali. Những lần ba tôi bị bệnh phải tự đi bác sĩ, hoặc tự đeo đuổi theo dõi chữa trị bệnh, tôi thấy áy náy là không có ở gần để phụ giúp trong việc đưa đón. Công ơn ba mẹ lo cho tôi quá nhiều, tôi đã làm được bao nhiêu để đền đáp công ơn lớn lao đó khi tôi đang sống quá xa. Lần cuối ba qua thăm tụi tôi, tôi thấy ba hãnh diện về tôi. Thấy cuộc sống gia đình tôi ổn định, ba vui và nói “Ráng lo cho mấy đứa nhỏ.” Ba tôi không bao giờ mong đợi sự đền đáp gì nơi tôi, ba chỉ muốn tôi lo cho gia đình nhỏ của tôi được chu toàn là ba vui lắm rồi.

Ngày qua ngày, tôi vui với công việc, mấy đứa nhỏ đã quen với trường lớp, vợ tôi cũng khá quen và thích hợp với cuộc sống nơi đây. Thời gian hạn định tôi sắp đặt cho 5 năm đi vào quên lãng. Nhìn mấy đứa nhỏ lớn lên theo thời gian, tôi thấy không cần thiết phải di chuyển để rồi làm xáo trộn cuộc sống của chúng. Thông báo của công ty đóng cửa trang trại hôm nay làm tôi bất ngờ. Một lần nữa tôi thấy mình đứng ở ngã rẽ của con đường phải có sự lựa chọn: bám đất ở lại Cali hay dọn về chốn xưa, tìm việc làm khác?

Có nhiều yếu tố và lý do để tôi chọn lựa và cuối cùng tôi quyết định sẽ ở lại.

Tôi nhớ khi mới dọn về đây, một lần tôi thấy đứa con gái lớn của tôi lúc ấy 6 tuổi trùm mền nằm khóc vì nhớ bạn, nhớ trường. Lòng tôi khi ấy nhũng mền và ân hận cho quyết định ra đi mà không để ý đến nhu cầu hay hỏi ý kiến của con. Một lý do lớn hơn để tôi quyết định ở lại là cuộc đời tôi sanh vào cung mạng sao… vàng nên phải rời xa quê hương xứ sở, sống đời tị nạn nay trại cấm Malaysia, mai trại chuyển tiếp Philippines. Tôi như lục bình trôi dạt trên dòng đời, sống tạm bợ qua nhiều nơi do những lần di chuyển.

Tôi không muốn đời con tôi phải nổi trôi bồng bềnh như con thuyền không biết đâu là bến đỗ. Tôi quyết định dù có phải tìm kiếm việc làm khác, tôi cũng phải cắm cọc để được bám rễ nơi miền nắng ấm Cali tạo dựng nền tảng, để con tôi có cuộc sống tuổi thơ, gắn bó ở một nơi mà sau này có lớn lên tung cánh bay xa nó vẫn nhớ về mái nhà nơi mà nó đã được lớn lên và là tổ ấm thuở ấu thơ. Tôi muốn cho con tôi những gì mà tôi đã không có – Đó là sự ổn định vui sống của tuổi thơ.