SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một ông quê Bình Dương hẹn hò ít nhất bốn phụ nữ vào khách sạn “mây mưa” rồi lén đặt điện thoại quay lén cảnh ái ân, sau đó chuốc thuốc mê cướp sạch tài sản.
Hôm 21 Tháng Giêng, Công An Huyện Bình Chánh, Sài Gòn, đã bắt giữ nghi can Huỳnh Văn Tài, 32 tuổi, quê Bình Dương, để điều tra về tội “cướp tài sản.”
Nghi can Huỳnh Văn Tài khi bị công an bắt giữ. (Hình: Người Lao Động)
Báo Người Lao Động dẫn điều tra ban đầu cho biết do cần tiền tiêu xài, nghi can Tài đã lập kế hoạch “giăng bẫy” những phụ nữ “khát tình” trên mạng, rồi dụ dỗ họ đi khách sạn ân ái để cướp tài sản.
Để thực hiện ý đồ, anh ta tải một nhu liệu ứng dụng hẹn hò về máy điện thoại, dành ra nhiều thời gian để “săn” những người phụ nữ cần bạn trai tâm sự.
Khi gặp gỡ, nghi can Tài đưa nạn nhân vào khách sạn để “vui vẻ.” Nhân đó, bí mật dùng điện thoại quay lén cảnh ái ân nhằm để tống tiền về sau, đồng thời dùng thuốc ngủ chuẩn bị sẵn chuốc nạn nhân mê man rồi cướp tài sản.
Sự việc đổ bể khi mới đây cô N., 28 tuổi, nhà ở quận 8, Sài Gòn, nhưng sinh sống ở tỉnh Long An tố cáo với công an.
Theo cô N., sau nhiều lần trò chuyện, nghi can Tài rủ cô chat sex, hẹn ra khách sạn “vui vẻ.” Trước khi đi, anh ta mua lon nước yến, năm viên thuốc ngủ rồi nghiền nát, cất trong cốp xe gắn máy.
Sáng 12 Tháng Giêng, nghi can Tài từ tỉnh Bình Dương chạy qua tỉnh Long An để gặp “người yêu.”
Đến trưa cùng ngày, cả hai đi về Sài Gòn và cùng vào khách sạn ở xã Hưng Long, huyện Bình Chánh, để “tâm sự.”
Nhân lúc cô N. đi tắm, nghi can Tài lấy thuốc ngủ bỏ vào lon nước yến, đặt điện thoại lén quay video. Sau khi ân ái, cô N. uống nước rồi ngủ mê man và bị anh ta lột lấy 17 vòng vàng, điện thoại… tổng tài sản hơn 50 triệu đồng ($1,986).
Nhận tin trình báo, Công An Huyện Bình Chánh vào cuộc điều tra, bắt giữ nghi can Tài.
Qua điều tra, anh ta thừa nhận với thủ đoạn như trên đã cướp tài sản của ba phụ nữ khác tại các khách sạn ở đường Phan Văn Trị, quận Gò Vấp; Linh Xuân, thành phố Thủ Đức; và nhà nghỉ ở thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương.
Hiện sự việc đang được công an mở rộng điều tra, kêu gọi những nạn nhân của nghi can Tài đến công an trình báo. (Tr.N) [qd]
Phạm Minh Chính sẵn sàng chơi golf với Trump ‘vì nước quên thân’
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định sẵn sàng tham gia các cuộc đối thoại và thậm chí chơi golf với Tổng thống Donald Trump, nếu điều này mang lại lợi ích cho quốc gia, dân tộc và người dân Việt Nam.
LTS. Nhật báo Người Việt nhận được thông báo của Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ nhờ đăng tải sau đây.
Ngày 7 Tháng Giêng, 2025, một trận bão lửa nghiêm trọng đã hoành hành tại khu vực Los Angeles, gây thiệt hại khủng khiếp và là một trong những thảm họa tồi tệ nhất trong lịch sử California. Những cơn gió Santa Ana mạnh mẽ đã thổi bùng các đám cháy lớn, khiến chúng lan nhanh và phá hủy hàng nghìn ngôi nhà, công trình. Các khu vực như Hollywood Hills, Pacific Palisades, Eaton, Altadena, Malibu và nhiều nơi khác đã bị ảnh hưởng nặng nề.
Ban Thường Vụ Hội Đồng Liên Tôn Việt Nam tại Hoa Kỳ. (Hình minh họa: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Tính đến thời điểm hiện tại, hơn 16,000 công trình đã bị hư hại hoặc tiêu hủy, gần 200,000 người đã phải sơ tán, và thiệt hại về tài sản ước tính có thể lên đến hơn $150 tỷ. Đồng thời, thảm họa này cũng đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 27 người, trong khi hàng chục ngàn gia đình đang phải đối mặt với nỗi đau mất nhà cửa, tài sản và người thân.
Các lực lượng cứu hỏa, cùng với sự hỗ trợ của lực lượng tình nguyện và cộng đồng, đang làm hết sức để kiểm soát các đám cháy. Tuy nhiên, tình hình vẫn còn căng thẳng khi thời tiết khô nóng và gió mạnh tiếp tục thổi bùng ngọn lửa. Các nhà khoa học cũng cảnh báo rằng biến đổi khí hậu và nhiều cơn gió lớn có thể sẽ khiến những trận cháy này trở nên nghiêm trọng hơn trong tương lai.
Trong lúc này, chúng ta không thể quên những nỗ lực vô cùng dũng cảm của các chiến sĩ cứu hỏa đang ngày đêm chiến đấu để bảo vệ cộng đồng, cũng như các tổ chức cứu trợ đang gấp rút hỗ trợ những người dân bị ảnh hưởng.
Chúng tôi kêu gọi các tín đồ và cộng đồng hãy cùng nhau chung tay, trong khả năng của mình, mở rộng lòng bác ái giúp đỡ những nạn nhân của vụ cháy rừng thảm hoạ này. Những đóng góp tài chính và vật chất sẽ giúp xoa dịu nỗi đau và hỗ trợ những gia đình nạn nhân vụ hỏa hoạn, trong việc tái thiết cuộc sống. Nếu có thể, xin hãy đóng góp vào các cuộc quyên góp bởi các tổ chức tôn giáo của mình, để hỗ trợ cứu trợ khẩn cấp, cung cấp lương thực, chỗ ở tạm thời và hỗ trợ phục hồi cho những gia đình bị ảnh hưởng. Đồng thời, chúng tôi cũng xin cầu nguyện cho các gia đình đã mất mát và xin Ơn Trên tiếp tục bảo vệ những người lính cứu hỏa, giúp họ hoàn thành nhiệm vụ trong tình thế khó khăn này, xin cho họ luôn vững vàng và an toàn trong công việc cao cả của mình.
Xin Ơn Trên ban sự bình an và hy vọng cho tất cả những ai đang phải đối mặt với đau thương và mất mát. Xin Ơn Trên giúp chúng ta vượt qua thử thách này với tình yêu thương và sự đoàn kết.
Xin trân trọng cảm ơn.
Chủ Tịch: Hoà Thượng Thích Minh Tuyên
Phó Chủ Tịch Nội Vụ: Linh Mục Joseph Nguyễn Thái
Phó Chủ Tịch Ngoại Vụ: Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu
Tổng Thư Ký: Mục Sư Lê Minh
Phụ Tá Thư Ký: Chánh Trị Sự Ngô Thiện Đức
Ủy Viên Giao Tế: Nguyễn Khanh
Thành Viên Thường Trực: Linh Mục Micae Mai Khải Hoàn, Linh Mục Vincente Phạm Ngọc Hùng, Mục Sư Nguyễn Minh Quang, Mục Sư David Đoàn, Chánh Trị Sự Hà Vũ Băng, Hòa Thượng Thích Minh Nguyện, Hòa Thượng Thích Chơn Thành, Giáo Sĩ Mai Biên, và ông Trang Văn Mến. (Đ.D.)
AUSTIN, Texas (NV) – Ít nhất chín người thiệt mạng tính tới Thứ Tư, 22 Tháng Giêng, trong trận bão tuyết “cả thế hệ mới có một lần” ở Gulf Coast, vùng đất phía Nam nước Mỹ hiếm khi có bão mùa Đông, theo CNN.
Ở Austin, Texas, giới chức đang điều tra hai trường hợp thiệt mạng nghi liên quan tới trời lạnh, Cơ Quan Tình Trạng Khẩn Cấp Austin-Travis County loan báo, mặc dù văn phòng giảo nghiệm tử thi chưa xác định lý do hai người này chết.
Người đi bộ đi qua hàng cây sồi trong công viên Audubon giữa lúc có bão tuyết ở New Orleans, Louisiana, hôm 21 Tháng Giêng. (Hình: Michael DeMocker/Getty Images)
Ở Georgia, trong buổi họp báo hôm Thứ Ba, giới chức cho hay một người thiệt mạng do bị hạ thân nhiệt (hypothermia) sau khi ở ngoài trời hôm Thứ Hai.
Ở Milwaukee, Wisconsin, ông cụ 80 tuổi thiệt mạng có lẽ cũng do bị hạ thân nhiệt sau khi té ngoài trời hôm Chủ Nhật, theo Văn Phòng Giảo Nghiệm Tử Thi Milwaukee County.
Ở Zavala County, Texas, sáng sớm Thứ Ba, ít nhất năm người chết trong vụ tai nạn xe cộ do đường sá bị băng bao phủ làm cho trơn trượt, đài truyền hình địa phương WOAI/KABB dẫn lời giới chức đưa tin.
Hôm Thứ Ba, tuyết rơi từ Đông Nam Texas qua Louisiana tới nhiều nơi ở Mississippi và Alabama, gây ra tình trạng nguy hiểm.
Một khu vực từ Houston, Texas, tới Alabama có tuyết rơi 3 tới 6 inch, trong đó ít nhất một nơi tuyết rơi hơn 10 inch.
Hôm Thứ Ba, Phi Trường Quốc Tế Louis Armstrong New Orleans có tuyết rơi 8 inch, theo Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia (NWS) ở New Orleans, Louisiana, bỏ xa kỷ lục trước đó là 2.7 inch năm 1963.
Ở Florida, tuyết rơi có lẽ nhiều kỷ lục từ trước tới nay: Molino có tuyết rơi ít nhất 5.5 inch, kỷ lục từ năm 1954.
Ở Mobile, Alabama, tính tới Thứ Tư, tuyết rơi hơn 5 inch, phá kỷ lục tuyết rơi nhiều nhất trong một ngày suốt 143 năm nay.
Theo dự báo, New Orleans, Louisiana, và nhiều thành phố khác dọc Gulf Coast cũng sẽ có tuyết rơi kỷ lục.
Tuyết rơi làm nhiều phi trường ở miền Nam nước Mỹ phải đóng cửa hoặc bị gián đoạn hoạt động, khiến hơn 2,300 chuyến bay bị hủy hôm Thứ Ba và ít nhất hơn 900 chuyến bay bị hủy hôm Thứ Tư. (Th.Long) [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chế độ Hà Nội tư tin là có thể có những chính sách điều chỉnh thích hợp hầu đối phó với chính sách thương mại mới của Mỹ nếu bị áp dụng.
“Chúng tôi tin có thể xử sự thích ứng được, trong mối quan hệ với Mỹ”. Trong một cuộc phỏng vấn ngày 21 Tháng Giêng 2025 nhân dịp đến dự hội nghị Diễn đàn kinh tế thế giới tại Davos, Thuy Sĩ, Thủ tướng CSVN Phạm Minh Chính cho hay như vậy và được báo South China Morning Post dẫn lại.
Thùng hàng xuất khẩu hàng hóa từ các tỉnh miền Bắc được chuẩn bị đưa xuồng tàu ở cảng Hải Phòng. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)
Việt Nam đang có tham vọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm nay ít nhất lên 8% nhưng lại đối diện với nhiều nguy cơ tiềm ẩn khi Tổng thống Mỹ Donald Trump quay lại Tòa Bạch Ốc với những lời đe dọa tăng thuế quan toàn cầu. Việt Nam được hưởng lợi nhiều khi cuộc thương chiến Mỹ – Trung Quốc nổ ra ở thời kỳ ông Trump lên nắm quyền nhiệu kỳ đầu.
Nhưng lợi ích đến cho Việt Nam lại đẩy sự thâm thủng mậu dịch của Mỹ với nước này ngày một lớn hơn. Năm 2024, thặng dư mậu dịch của Việt Nam với Mỹ lên hơn $110 tỉ USD mà nhiều nhà phân tích cho rằng chính phủ mới ở Washington không thể không chú ý và tìm cách cân bằng, thay vì để nó tiếp tục leo lên cao hơn.
Ông Trump từng tuyên bố tìm cách đưa công việc làm trở về Mỹ thay vì chỉ mua hàng hóa mà các nước khác xuất cảng. Ông Phạm Minh Chính qua cuộc phóng vấn trên nói rằng Việt Nam đang “làm việc trên các giải pháp” nhằm tái cân bằng thương mại với Mỹ. Chẳng hạn ông lập lại lời hứa hẹn mua thêm nhiều máy bay thương mại từ Boeing, đồng thời sẵn sàng nhập cảng các sản phẩm kỹ thuật cao từ Mỹ.
Xuất cảng tăng trưởng hai con số cùng với đầu tư ngoại quốc đổ vào ngày mỗi nhiều trong khi sản xuất công nghệ mạnh mẽ đã giúp nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng 7.55% trong Quý IV vừa qua. Sự tăng trưởng này vượt trên tất cả mọi dự báo và giúp tăng trưởng cả năm lên tới 7.09% trong khi nhà cầm quyền chỉ mong được 6% đến 6.5%. Từ kết quả đó, Hà Nội thúc đẩy tăng trưởng kinh tế năm nay lên 8%.
Chế độ Hà Nội đang thúc đẩy chương trình cải cách guồng máy cai trị nhằm gia tăng hiệu năng. Các lời hô hào “tinh gọn bộ máy” từ mấy tháng nay nhằm cắt giảm 20% viên chức nhà nước trên mọi ngành mọi mặt thấy báo đài quảng cáo rầm rộ.
Theo SCMP thuật lại, ông Chính khoe rằng Việt Nam đang ban hành các công cụ pháp lý và chính sách cổ võ phát triển trí tuệ nhân tạo. Ông cho hay thêm rằng Việt Nam cũng đang thúc đẩy phát triển hệ thống dữ liệu quốc gia hầu liên kết các bộ ngành ở trung ương với các cấp địa phương. Chính phủ điện tử từ trung ương tới địa phương đã được các nước tiến hành từ lâu nay mới thấy Hà Nội hô hào.
May quần áo xuất khẩu thu hút một số lượng lớn nhân công tại Việt Nam. Công việc không đòi hỏi trình độ cao nên tiền công may rất thấp. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Cũng giống như các chính phủ khác ở khu vực, Việt Nam đang cố lôi cuốn tư bản từ các đại công ty kỹ thuật cao khi họ muốn tránh phụ thuộc hoàn toàn vào thị trường nhân lực ở Hoa Lục từ các loại máy móc điện tử nhỏ đến chip bán dẫn. Intel của Mỹ đã lập cơ sở lắp ráp và thử nghiệm chip ở Sài Gòn. Công ty Apple cũng đã đến đây trong khi Samsung thì càng ngày càng gia tăng đầu tư tại nước này.
Năm ngoái Hà Nội cam kết lôi kéo đầu tư ngoại quốc dồn vào phát triển AI (trí tuệ nhân tạo) với các kế hoạch cắt giảm phí tổn vận chuyển và cải thiện hạ tầng nhằm có cơ hội trở thành một trong những trung tâm kỹ thuật cao của thế giới. Hiện mới thấy Nvidia và một hai công ty Mỹ khác cam kết đầu tư. (NTB)
LOS ANGELES, California (NV) – Thảm họa cháy rừng ở Los Angeles County đang là tâm điểm của quốc gia, ước tính tổn thất cho người mua bảo hiểm lên đến $30 tỷ, theo ngân hàng Wells Fargo và Goldman Sachs, khiến quá trình tái thiết đầy cam go, gây áp lực nặng nề lên thị trường bảo hiểm nhà, kéo theo việc có thể tăng giá trên toàn quốc.
Một khu nhà ở thành phố Altadena, Los Angeles County, bị trận cháy rừng tàn phá. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Hãng bảo hiểm đang “án binh bất động”
Các hãng bảo hiểm chưa có thông báo cụ thể về tình trạng tăng giá nên các chính sách bảo hiểm nhà hiện vẫn chưa thay đổi cụ thể. Các chuyên gia bảo hiểm khuyên người dân nên giữ các chính sách cũ.
Cô Trang Lương, tổng giám đốc của công ty bảo hiểm B&T Insurance, Westminster, cho biết các hãng bảo hiểm hiện đang cân nhắc các chính sách để đối phó với thảm họa cháy rừng Los Angeles.
“Tuy các hãng bảo hiểm lớn thông báo rút lui khỏi California nhưng chỉ ở những vùng dễ bị rủi ro, các vùng khác thì vẫn bán bình thường nên cư dân không nên lo lắng quá,” cô Trang nói.
“Từ sau đại dịch COVID-19, các hãng bảo hiểm đã tăng giá gấp ba đến bốn lần và dự trù sẽ còn lên nữa sau trận cháy rừng tàn khốc này,” cô nói.
Cô Trang cũng cho biết, các khoản trợ cấp của chính phủ để tái tạo cơ sở hạ tầng và hỗ trợ cho nạn nhân bị cháy nhà cũng trang trải được phần nào chi phí từ các công ty bảo hiểm.
Prop. 103 và FAIR Plan
Đề Luật 103 (Prop. 103) được cử tri California thông qua năm 1988, yêu cầu các công ty bảo hiểm phải giảm 20% phí bảo hiểm và cần sự chấp thuận của Bộ Bảo Hiểm California trước khi thay đổi mức phí.
Trong bối cảnh các vụ cháy rừng gần đây tại Los Angeles, chính sách này dẫn đến một số hệ quả như việc giảm phí bảo hiểm, khuyến khích nhiều người chuyển đến sống ở các khu vực dễ cháy rừng, làm tăng nguy cơ thiệt hại. Đồng thời, các công ty bảo hiểm gặp khó khăn trong việc điều chỉnh phí để phản ánh đúng mức độ rủi ro, dẫn đến việc một số công ty ngừng cung cấp bảo hiểm tại các khu vực này.
Kết quả là nhiều cư dân phải dựa vào FAIR Plan của California, một chương trình bảo hiểm công cộng, cung cấp bảo hiểm cháy cơ bản cho các chủ nhà không thể nhận được chính sách thông qua thị trường bảo hiểm truyền thống.
Tuy nhiên, nguồn lực của chương trình này có giới hạn, và sau các thảm họa quy mô lớn, chương trình này có thể đối mặt với thiếu hụt tài chính, dẫn đến khả năng áp dụng phụ phí cho tất cả các chủ nhà ở California để bù đắp thâm hụt.
FAIR Plan chỉ có khoảng $700 triệu trong quỹ dự trữ, trong khi các trách nhiệm như vụ cháy Pacific Palisades ở Los Angeles County trị giá $6 tỷ, vượt xa số tiền quỹ. Trong trường hợp thảm họa quy mô lớn, có nguy cơ FAIR Plan không thể đáp ứng tất cả các yêu cầu bồi thường, khiến chủ nhà và người nộp thuế trong tiểu bang có thể phải chịu chi phí này, ảnh hưởng gián tiếp đến tất cả cư dân California.
Thảm họa cháy rừng Los Angeles County đè nặng áp lực lên ngành bảo hiểm địa ốc. (Hình minh họa: Facebook County of Los Angeles)
Hiệu ứng lan tỏa toàn quốc
Tổng thiệt hại kinh tế của đám cháy rừng Los Angeles County ước tính từ $135-$150 tỷ, theo tổ chức dự báo thời tiết AccuWeather, trở thành thảm họa tốn kém nhất lịch sử Hoa Kỳ.
Bà Kaya Stanley, tổng giám đốc của công ty bảo hiểm tư nhân California Restaurant Mutual Benefit Corp (CRMBC), qua cuộc phỏng vấn trên đài Fox News, cho biết khủng hoảng bảo hiểm tại California có thể ảnh hưởng đến các tiểu bang khác.
“Với rủi ro phân bố không đồng đều, các tiểu bang như Maine và Vermont, nơi ít xảy ra thiên tai, có thể thấy mức phí tăng để cân bằng tổn thất của các công ty bảo hiểm,” bà Stanley nói.
Thêm vào đó, sự mất cân bằng do dự trữ không đủ và các hạn chế về quy định dẫn đến các cuộc thảo luận rộng rãi về giải pháp công-tư, tín dụng thuế và cải cách quy định để ổn định thị trường bảo hiểm.
Khi bảo hiểm không đủ để trang trải thiệt hại từ các vụ cháy rừng tàn khốc ở California, gánh nặng tài chính cho việc tái thiết được phân chia giữa nhiều bên khác nhau như chủ nhà, các cơ quan liên bang và tiểu bang, các chương trình bảo hiểm như FAIR Plan, và các tổ chức từ thiện. [đ.d.]
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Hôm 22 Tháng Giêng, Công An Tỉnh Lâm Đồng cho biết đang điều tra và sẽ “xử lý nghiêm” vụ một bà ở thị trấn Đình Văn, huyện Lâm Hà, bị “xúc phạm danh dự, nhân phẩm.”
Báo Dân Trí dẫn nội dung đơn trình báo của nạn nhân Lê Thị H., ở thị trấn Đình Văn, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, gửi đến các cơ quan hữu trách, cho biết tối 17 Tháng Sáu, 2024, bà NTNH cùng hai người con đến nhà bà H. ở thị trấn Đinh Văn đập cửa và chửi mắng vì cho rằng chồng mình ngoại tình với bà H.
Hình ảnh nạn nhân Lê Thị H. bị đánh, lột đồ, tưới nước tiểu. (Hình: Dân Việt)
Hình ảnh camera ghi lại cho thấy thời điểm trên, dù trong nhà bà H. chỉ có bà và con gái nhưng bà NTNH vẫn cố tình lớn tiếng vu khống, chửi tục ầm ĩ trước nhiều người, gây ảnh hưởng đến hàng xóm và gây mất an ninh trật tự.
Chưa dừng lại ở đó, những ngày sau đó, bà Lê Thị H. cho biết mẹ con bà liên tục bị một số người lăng mạ tại nơi làm việc, cũng như trên các danh khoản mạng xã hội bằng các hình ảnh cắt ghép thô tục, nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
Nghiêm trọng hơn, khoảng 7 giờ tối 20 Tháng Mười Hai, 2024, phát hiện cửa chuồng heo của gia đình bị mở, bà Lê Thị H. chạy ra ngoài đóng lại nhưng bất ngờ bị nhiều người xịt hơi cay vào mắt, xông vào lột đồ, túm tóc, đánh đập, chửi bới. Khi bà Lê Thị H. ngã xuống thì bị những người này tưới phân và nước tiểu vào người.
Đáng trách hơn, nhóm mẹ con bà NTNH còn đem điện thoại ra quay lại cảnh lột đồ, hành hạ bà Lê Thị H.
Bà Lê Thị H. bị chửi bới, lăng mạ trên mạng xã hội. (Hình: VTV)
“Họ bất chấp pháp luật thỏa ý muốn đăng hình ảnh của ai thì đăng, chửi bới vu khống xúc phạm gia đình chúng tôi cả trong đời thực lẫn trên mạng xã hội, dù cho chúng tôi không hề làm gì có lỗi với họ khiến gia đình chúng tôi vô cùng lo lắng và bất bình,” bà Lê Thị H. trình bày trong đơn kêu cứu.
Như thách thức nạn nhân, hôm 20 Tháng Giêng vừa qua, trên hai trang Facebook cá nhân có tên Hồ Thúy Trang và Lê Hiến lại nhắc tên Facebook con gái bà Lê Thị H. kèm theo tấm hình bà bị lột đồ, đánh đập ở dưới phần bình luận. (Tr.N) [qd]
Biển Đông vốn là điểm nóng địa chính trị nơi giao thoa lợi ích của nhiều quốc gia trong khu vực ASEAN mà sự cạnh tranh giữa Washington và Bắc Kinh luôn là tâm điểm chú ý.
Các tuyến đường hàng hải huyết mạch và nguồn tài nguyên phong phú cùng các yêu sách chủ quyền chồng chéo đã biến vùng biển này thành một đấu trường căng thẳng khó lường. Năm ngoái khi Trung Quốc gia tăng các hành động gây hấn từ việc đơn phương công bố đường cơ sở quanh bãi cạn Scarborough đến việc tăng cường tuần tra phi pháp trên các rạn san hô đã khiến căng thẳng đã leo thang đến đỉnh điểm. Đáp lại những hành động đó Mỹ kiên quyết thực thi các hoạt động tự do hàng hải nhằm thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ đối với các đồng minh khu vực đồng thời gửi đi thông điệp thách thức rõ ràng đến các tuyên bố chủ quyền phi lý của Bắc Kinh.
Năm 2024 chứng kiến sự leo thang đáng kể trong căng thẳng giữa Philippines và Trung Quốc và xu hướng đáng lo ngại này có lẽ sẽ tiếp tục kéo dài sang năm 2025. Chính quyền Tổng Thống Marcos đã thể hiện một lập trường cứng rắn hơn bao giờ hết trước những hành động xâm phạm trắng trợn của Trung Quốc trong vùng đặc quyền kinh tế của mình mà Bãi Cỏ Mây là một ví dụ điển hình. Việc Manila công khai tố cáo những hành động hung hăng của Cảnh sát biển Trung Quốc đồng thời tăng cường hợp tác quân sự chặt chẽ với Washington đã chọc giận Bắc Kinh không ít.
Trung Quốc đã đáp trả bằng những hành động quyết liệt không kém và tìm cách phong tỏa Bãi Cỏ Mây bằng cách dùng cảnh sát biển Trung Quốc đã gây ra vô số vụ chạm trán nguy hiểm trên biển như đâm va tàu và phun vòi rồng có cường độ mạnh vào các tàu của Lực Lượng Bảo Vệ Bờ Biển Philippines. Nhiều nhà quan sát bày tỏ sự lo ngại sâu sắc rằng tình hình Biển Đông hiện nay thậm chí còn nguy hiểm hơn cả tình hình ở eo biển Đài Loan và viễn cảnh về một cuộc xung đột quân sự giữa Mỹ và Trung Quốc không còn là điều quá xa vời. Mặc dù đã có một thỏa thuận được cho là nhằm giảm căng thẳng ở Bãi Cỏ Mây giữa Philippines và Trung Quốc, song không ai dám chắc rằng thỏa thuận mong manh này sẽ được duy trì trong năm 2025 trong bối cảnh cục diện chính trị thế giới có nhiều thay đổi. Trung Quốc có lẽ sẽ tìm cách thăm dò ý chí và cam kết của chính quyền Trump đối với liên minh Mỹ-Philippines và điều này hứa hẹn sẽ dẫn đến những diễn biến phức tạp và khó lường hơn bao giờ hết.
Bên cạnh Bãi Cỏ Mây, những điểm nóng tiềm tàng khác trong mối quan hệ Philippines – Trung Quốc còn bao gồm Bãi Sabina là khu vực mà Lực Lượng Bảo Vệ Bờ Biển Philippines thường xuyên sử dụng làm điểm tiếp tế và Bãi Scarborough nơi mà ngư dân Philippines đã bị cấm đánh bắt cá một cách phi lý. Nếu Philippines quyết tâm thực hiện các biện pháp pháp lý để chống lại Trung Quốc vì những hành vi gây tổn hại nghiêm trọng đến môi trường trong vùng đặc quyền kinh tế của mình thì chắc chắn Bắc Kinh sẽ có những phản ứng quyết liệt hơn nữa.
Trong bối cảnh Biển Đông đang dậy sóng năm 2025 chứng kiến sự trở lại đầy bất ngờ của Donald Trump trên chính trường Mỹ và điều này hứa hẹn sẽ mang đến những xáo trộn không nhỏ cho khu vực. Trong nhiệm kỳ tổng thống trước Trump đã áp dụng một phong cách ngoại giao thực dụng và có phần khó đoán. Ông không ngần ngại tăng cường các hoạt động tự do hàng hải để thách thức các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc, đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương với các đồng minh trong khu vực mà Philippines là một ví dụ điển hình. Tuy nhiên chiến lược của Trump thường thiếu sự nhất quán bởi sự tập trung quá mức vào các thỏa thuận thương mại với Trung Quốc đôi khi đã làm lu mờ đi những lo ngại về an ninh hàng hải. Giờ đây khi Trump tái xuất nhiều người cho rằng Biển Đông có nguy cơ bị biến thành một công cụ mặc cả trong các cuộc đàm phán đầy toan tính với Bắc Kinh.
Trung Quốc dường như đã sẵn sàng cho một cách tiếp cận khó đoán hơn từ phía Mỹ dưới thời Trump. Các hành động của Bắc Kinh ở Biển Đông luôn là sự pha trộn đầy toan tính giữa sự quyết đoán và sự kiềm chế. Năm ngoái Trung Quốc đã đệ trình các đường cơ sở Scarborough lên Liên Hợp Quốc một động thái nhằm khẳng định chủ quyền trên danh nghĩa. Đồng thời không ngừng củng cố sự hiện diện quân sự trên vùng biển này và phô trương sức mạnh hải quân ngày càng lớn mạnh để đối trọng với các hoạt động tự do hàng hải của Mỹ. Mặt khác Trung Quốc cũng không quên sử dụng các biện pháp ngoại giao để xoa dịu căng thẳng thông qua các cuộc đối thoại an ninh khu vực và các cuộc đàm phán với ASEAN về một bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông. Tuy nhiên việc Trump ưu tiên các thỏa thuận song phương hơn chủ nghĩa đa phương có thể sẽ làm đảo lộn hoàn toàn những tính toán chiến lược của Bắc Kinh.
Philippines với vị thế là một bên tranh chấp trực tiếp đang phải đối mặt với những áp lực chồng chất cả từ bên trong lẫn bên ngoài. Mối bất hòa sâu sắc giữa Phó Tổng Thống Sara Duterte-Carpio và Tổng Thống Ferdinand Marcos Jr phơi bày những rạn nứt không nhỏ trong nội bộ chính phủ và điều này có thể làm suy yếu khả năng đưa ra một chính sách đối ngoại thống nhất và mạch lạc. Về mặt đối ngoại Manila buộc phải khéo léo điều hướng mối quan hệ phức tạp với cả Washington và Bắc Kinh. Chính quyền Marcos cho thấy sự nghiêng về phía Mỹ khi tăng cường hợp tác quân sự và ký kết các thỏa thuận chia sẻ thông tin tình báo. Thế nhưng mối quan hệ kinh tế chặt chẽ với Trung Quốc vẫn đóng vai trò hết sức quan trọng tạo ra một thế cân bằng mong manh mà Philippines buộc phải duy trì. Chính sách ngoại giao thực dụng của Trump có thể sẽ khiến sự cân bằng này trở nên mong manh hơn bao giờ hết. Mặc dù Philippines có thể hoan nghênh việc Mỹ tăng cường viện trợ quân sự và bán vũ khí song điều này cũng đồng nghĩa với việc Manila có nguy cơ bị lôi kéo sâu hơn vào cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc từ đó làm tổn hại đến quyền tự chủ chiến lược của mình.
Việt Nam một quốc gia có lợi ích sát sườn ở Biển Đông đã thể hiện một cách tiếp cận thực dụng hơn khi Hà Nội tiếp tục đẩy mạnh quá trình hiện đại hóa quân đội tăng cường khả năng giám sát trên biển đồng thời duy trì một thái độ kiên quyết trong việc bảo vệ chủ quyền nhưng vẫn giữ kênh đối thoại ngoại giao rộng mở. Chiến lược của Việt Nam thể hiện một cam kết lâu dài trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia một cách hòa bình và không gây ra những căng thẳng không cần thiết với Bắc Kinh.
Tuy nhiên sự trở lại của ông Trump có thể mang đến những yếu tố phức tạp mới cho tình hình khu vực. Việc ông Trump lựa chọn những nhân vật có quan điểm cứng rắn với Trung Quốc như ông Marco Rubio cho vị trí ngoại trưởng và ông Pete Hegseth cho vị trí bộ trưởng Quốc Phòng cho thấy rằng Mỹ có thể sẽ tiếp tục theo đuổi các chính sách cứng rắn đối với Trung Quốc. Ông Rubio vốn là một nhà phê bình gay gắt Bắc Kinh có lẽ sẽ ưu tiên việc củng cố các liên minh và kiềm chế ảnh hưởng ngày càng gia tăng của Trung Quốc. Trong khi đó việc ông Hegseth tập trung vào sức mạnh quân sự, có thể Mỹ sẽ tăng cường sự hiện diện quân sự ở Biển Đông củng cố triết lý “hòa bình thông qua sức mạnh.”
Mặc dù vậy, ông Trump là người ưa thích đàm phán trực tiếp, có thể ông sử dụng vấn đề Biển Đông như một đòn bẩy trong các cuộc đàm phán với Bắc Kinh, sẵn sàng đưa ra những nhượng bộ trong các tranh chấp trên biển để đổi lấy những lợi ích kinh tế hoặc địa chính trị khác, chẳng hạn như việc Trung Quốc giảm bớt sự ủng hộ đối với Nga trong cuộc xung đột ở Ukraine. Mặc dù cách tiếp cận này phù hợp với phong cách ngoại giao thực dụng của ông Trump, song lại tiềm ẩn nguy cơ khuyến khích các hành động gây hấn của Bắc Kinh và làm suy yếu sự an toàn của các đồng minh khu vực của Mỹ.
Không chỉ có Philippines mà các quốc gia có tuyên bố chủ quyền khác ở Biển Đông như Việt Nam, Malaysia, Brunei và Indonesia cũng đang phải đối mặt với áp lực ngày càng gia tăng từ Trung Quốc. Lực lượng cảnh sát biển Trung Quốc tiếp tục các hành động quấy rối các tàu đánh cá tàu khảo sát và các giàn khoan của các nước này trong vùng đặc quyền kinh tế của họ. Trung Quốc vẫn ngoan cố theo đuổi yêu sách “đường chín đoạn” phi lý và tìm mọi cách gây áp lực buộc các nước khác phải công nhận yêu sách vô căn cứ này.
Tuy nhiên các quốc gia trong khu vực đều không có ý định từ bỏ chủ quyền thiêng liêng của mình. Họ đã liên tục lên tiếng phản đối mạnh mẽ các hành vi xâm phạm của Trung Quốc và không chấp nhận bất kỳ cuộc đàm phán nào về việc cùng phát triển tài nguyên với Trung Quốc. Sự kiên quyết này xuất phát từ nhận thức rõ ràng về tính bất hợp pháp của “đường chín đoạn” điều mà Tòa Án Trọng Tài Thường Trực bác bỏ một cách dứt khoát vào năm 2016.
Một vấn đề đáng quan tâm khác là Việt Nam đang tăng cường và đã cải tạo gần một nửa diện tích mà Trung Quốc bồi đắp ở quần đảo Trường Sa. Việt Nam có thể tăng cường đáng kể khả năng kiểm soát không phận Biển Đông, nếu tiến hành xây dựng đường băng trên các thực thể này. Trung Quốc hiện vẫn giữ im lặng một cách đáng ngạc nhiên, nhưng không ai dám chắc rằng tình trạng im lặng này kéo dài mãi mãi.
Mối quan hệ ngày càng khăng khít giữa Bắc Hàn và Nga cũng đang làm phức tạp thêm cục diện chiến lược ở khu vực. Những lời đe dọa chiến tranh từ Bình Nhưỡng và hoạt động mở rộng hợp tác quân sự Bắc Hàn và Nga, có nguy cơ làm phân tán nguồn lực và sự chú ý của Mỹ khỏi khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Đối với Trung Quốc sự liên kết này có thể tạo ra một vỏ bọc chiến lược cho phép Bắc Kinh theo đuổi các mục tiêu của mình ở Biển Đông mà ít phải lo ngại về sự can thiệp hoặc trả đũa từ phía Mỹ.
Trong bối cảnh đầy thách thức này, vai trò của ASEAN trong việc duy trì sự ổn định khu vực càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. ASEAN cần phải vượt qua những chia rẽ nội bộ và đẩy nhanh tiến trình đàm phán về Bộ Quy Tắc Ứng Xử (COC) để tạo ra một khuôn khổ pháp lý hiệu quả trong việc quản lý các tranh chấp trên Biển Đông. Tuy nhiên khả năng hành động một cách quyết đoán của ASEAN sẽ phụ thuộc rất lớn vào ý chí và sự sẵn sàng của các quốc gia thành viên trong việc đặt lợi ích chung của khu vực lên trên lợi ích riêng của mỗi nước.
Mặc dù vậy, tiến trình đàm phán về COC giữa ASEAN và Trung Quốc vẫn đang diễn ra hết sức chậm chạp và bế tắc. Các cuộc đàm phán đã kéo dài từ năm 2014 nhưng cho đến nay vẫn chưa đạt được những tiến triển đáng kể. Các bên vẫn chưa thể tìm được tiếng nói chung về những vấn đề cốt lõi nhất như phạm vi địa lý mà COC sẽ điều chỉnh tính ràng buộc pháp lý của COC và mối quan hệ giữa COC và tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC). Những vấn đề quan trọng nhất vẫn còn bỏ ngỏ, khả năng đạt được một COC có tính ràng buộc pháp lý thực sự trong năm 2025 là rất thấp. Do đó Biển Đông có lẽ vẫn sẽ tiếp tục là một khu vực thiếu vắng một cơ chế quản lý xung đột hiệu quả và điều này sẽ làm gia tăng nguy cơ xảy ra các xung đột.
Tương lai của Biển Đông sẽ phụ thuộc vào hành động của các bên liên quan chính và khả năng họ điều hòa được những lợi ích cạnh tranh chồng chéo. Philippines tăng cường năng lực quốc phòng như mua sắm vũ khí trang bị hiện đại và tăng cường hợp tác với các đối tác chiến lược như Nhật Bản, Pháp và Úc, có thể tạo ra một vùng đệm an toàn trước những áp lực từ bên ngoài. Manila cần khôi phục đoàn kết chính trị trong nước để có thể xây dựng chính sách đối ngoại cân bằng và hiệu quả trong mối quan hệ với Washington và Bắc Kinh.
Bắc Kinh có thể sẽ tiếp tục sử dụng lực lượng dân quân biển và cảnh sát biển để củng cố sự kiểm soát trên thực tế đối với các khu vực tranh chấp đồng thời đưa ra các ưu đãi kinh tế hấp dẫn để lôi kéo các quốc gia trong khu vực rời xa quỹ đạo ảnh hưởng của Mỹ. Trung Quốc cũng sẽ không ngừng tăng cường quan hệ đối tác chiến lược với Nga và Bắc Hàn định vị mình như một đối trọng mạnh mẽ đối với các liên minh do Mỹ dẫn đầu.
Sự trở lại của ông Trump vừa mang đến những rủi ro, nhưng đồng thời cũng mở ra những cơ hội nhất định cho khu vực. Việc ông đề xuất áp mức thuế cao đối với hàng nhập khẩu từ Canada và Mexico có thể làm suy yếu các khuôn khổ đa phương vốn rất quan trọng trong kiểm soát căng thẳng ở Biển Đông. Những biện pháp thuế quan này được đưa ra với mục tiêu giải quyết các vấn đề như buôn bán ma túy và nhập cư trái phép, nhưng vấp phải sự phản ứng mạnh mẽ từ Canada.
Đối với các quốc gia trong khu vực, duy trì sự cân bằng trong quan hệ với cả Mỹ và Trung Quốc đồng thời bảo vệ lợi ích chiến lược quốc gia vẫn là một bài toán hết sức hóc búa. Biển Đông đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Những tính toán sai lầm về chiến lược có thể định hình lại trật tự khu vực với những hệ lụy lan rộng ra ngoài khu vực Đông Nam Á.
QUẬN CAM, California (NV) – Cách đây không lâu, nếu người lái xe Mỹ muốn mua một chiếc SUV điện cỡ trung, sự lựa chọn là khá đơn giản: Tesla Model Y hoặc mắc tiền hơn là Model X. Tuy nhiên, thị trường hiện nay đã có nhiều mẫu xe hơn cho khách hàng; nhiều nhà sản xuất xe hơi truyền thống vào cuộc khiến Tesla đối mặt với sự cạnh tranh đáng kể. Trong số đó phải kể đến thương hiệu Genesis, thương hiệu xe hạng sang của Hyundai.
Theo trang mạng xe hơi autoblog.com, chiếc SUV điện mới xuất hiện trên thị trường GV60 là một mẫu xe sang trọng. Các chuyên gia thực hiện một so sánh giữa GV60 so với Tesla Model Y để người mua có thêm thông tin khi lựa chọn.
Genesis GV60 (Ảnh của nhà sản xuất Genesis)
Phạm vi di chuyển và sạc: người chiến thắng là Tesla Model Y
Model Y cung cấp phạm vi di chuyển sau một lần sạc khoảng 277 dặm; GV60 thấp hơn với 264 dặm cho các mẫu xe dẫn động bốn bánh AWD. Với phiên bản dẫn động cầu sau RWD, Model Y có phạm vi hoạt động 337 dặm, và GV60 là 294 dặm.
GV60 có thiết kế hỗ trợ cho việc sạc nhanh 350kW, trong khi Tesla Model Y hỗ trợ sạc nhanh 250kW. GV60 có thể sạc từ 10 đến 80% dung lượng bình trong khoảng 18 phút; trong khi Tesla Model Y tăng thêm khoảng 170 dặm phạm vi hoạt động trong khoảng 15 phút. Cả hai xe đều cung cấp khả năng sạc nhanh đáng kể dưới 20 phút, nhưng chuyên gia đánh giá cao mạng lưới sạc của Tesla.
Thiết kế nội thất & cảm giác lái: Genesis GV60
Nội thất của Tesla Model Y có cảm giác lỗi thời và tối giản. Mặc dù Tesla là một trong những nhà sản xuất đầu tiên thiết kế nội thất xe điện rộng rãi, nhưng lại chưa bao giờ làm mới thiết kế đó. Genesis GV60 có nội thất cao cấp và tiện dụng hơn. Người lái có các nút bấm thực tế cho các nút điều khiển quan trọng như AC và sưởi ghế. GV60 hỗ trợ CarPlay và Android Auto; màn hình toàn cảnh được thiết kế mới tuyệt đẹp.
Chuyên gia cho rằng Genesis GV60 lái thích thú hơn, mang lại cảm giác thể thao hơn. GV60 cũng tạo sự thoải mái hơn cho hành khách phía sau, với hệ thống thông gió chuyên dụng và ghế có thể ngả ra sau. Model Y chỉ là một chiếc xe thuần túy và đơn giản, không đủ tốt vào năm 2025.
Hiệu suất: Hòa
Cả GV60 và Model Y đều có các phiên bản động cơ kép. GV60 có công suất 483 mã lực so với công suất 455 mã lực của Model Y. GV60 có thể tăng tốc từ 0-60 mph trong 3.9 giây, khá gần với thời gian tăng tốc 3.5 giây của Model Y.
Danh tiếng thương hiệu: Tesla
Genesis là một thương hiệu của Hyundai vẫn còn khá mới mẻ, đang xây dựng tên tuổi. Tesla từng là một tên tuổi lớn trong ngành xe điện, nhưng trong những năm qua uy tín giảm dần; nhưng các chuyên gia cảm thấy tin tưởng hơn vào mạng lưới đại lý của hãng này.
Giá: Tesla
GV60 Performance AWD có giá khởi điểm là $69,900; trong khi phiên bản Tesla Model Y Performance Dual Motor AWD có giá khởi điểm là $51,490. Đây là những phiên bản cao cấp nhất của hai mẫu xe.
Tổng kết lại, chuyên gia Auto Blog cho rằng những ai đang tìm kiếm một chiếc xe SUV điện giá cả phải chăng, kiểu dáng đơn giản, Tesla Model Y là một lựa chọn hợp lý. Trong khi đó, Genesis GV60 có nhiều cá tính hơn, thú vị hơn khi lái, thoải mái hơn, thu hút sự chú ý hơn với kiểu dáng đẹp. Có rất nhiều điều đáng khen ở GV60; nhưng liệu mức giá cao hơn Model Y gần $20,000 có xứng đáng hay không hoàn toàn phụ thuộc vào cảm nhận của người mua. (HD)
SAN FRANCISCO, California (NV) – Charles Phan, một đầu bếp gốc Việt nhờ say mê nấu nướng mà nỗ lực mở được hệ thống nhà hàng Slanted Door danh tiếng để quảng cáo các món ăn Việt Nam hiện đại trên khắp Vùng Vịnh cũng những món ngon khác, tạ thế hôm Thứ Hai, 20 Tháng Giêng ở tuổi 62.
Charles Phan qua đời do ngừng tim, phát ngôn viên đại diện cho vị đầu bếp xác nhận qua điện thư. Sau khi đi cấp cứu vào tuần trước, Charles Phan phải nằm viện đồng thời kết quả kiểm tra y tế cho thấy ông bị chấn thương não bộ, tờ San Francisco Standard đưa tin vào cuối tuần.
“Dẫu cho ai trong chúng tôi cũng biết đây là một điều quá đỗi bàng hoàng, nhưng chúng tôi sẽ vượt qua được, cũng như những gì Slanted Door đã làm trong gần 30 năm qua,” gia đình Charles Phan và công ty Slanted Door Group cho biết trong một tuyên bố. “Hệ thống nhà hàng vẫn tiếp tục hoạt động bình thường như xưa nay.”
Đầu bếp Charles Phan làm món gỏi cuốn tại bữa ăn tối Bank of America Dinner Series do The Wall Street Journal tổ chức ở Chef’s Club ngày 13 Tháng Mười, 2017 ở New York City. (Hình: Robin Marchant/Getty Images for NYCWFF)
Charles Phan sinh ra tại Đà Lạt, Việt Nam. Năm 13 tuổi, Charles và gia đình rời khỏi quê hương và định cư tại San Francisco. Ông được dì và mẹ dạy nấu món Việt Nam cho năm anh chị em trong gia đình, ngoài ra ông còn học hỏi các kỹ thuật nấu nướng khác bằng các chương trình truyền hình.
Charles Phan cũng sớm để tâm tới kiến trúc và theo học tại đại học University of California, Berkeley để lấy văn bằng kiến trúc, nhưng cuối cùng lại lỡ dở việc học. Sau đó, ông quyết tâm theo đuổi sự nghiệp nấu nướng, khai trương nhà hàng đầu tiên trong hệ thống Slanted Door vào năm 1995.
Các kỹ thuật nấu nướng đều do Charles Phan tự trau dồi, ông dùng các loại thực phẩm tươi ngon và có nguồn gốc địa phương trong các món ăn và giới thiệu các món ngon Việt Nam hiện đại cho thực khách Hoa Kỳ thưởng thức. Ông nổi danh nhờ các món ăn như mì cellophane ăn với cua Dungeness và gà nấu trong nồi đất. Slanted Door từng dời qua địa chỉ số 100 đường Brannan Street trước khi chuyển qua Tòa Nhà Ferry trứ danh vào năm 2004, vào thời điểm đó kiến trúc nhà hàng mới được Lundberg Design thiết kế, đơn vị thường xuyên hợp tác với Charles Phan.
Nhưng nhà hàng đó phải tạm thời ngừng hoạt động vào năm 2020, cùng với các nhà hàng khác trong thời kỳ đại dịch Covid-19 bùng phát. Đã có lúc Charles Phan cho biết ông luôn luôn ấp ủ kế hoạch khai trương lại, nhưng cuối cùng lại nói rằng nhà hàng sẽ đóng cửa vĩnh viễn vào Tháng Năm 2024. Ba tháng sau, Charles Phan tiếp tục đưa ra một thông báo mới rằng ông sẽ khai trương lại Slanted Door duy nhất tại San Francisco ở địa điểm ban đầu tại 584 Valencia Street vào năm 2025.
Suốt những năm tiếp theo, Charles Phan khai trương hàng loạt địa điểm Slanted Door tại San Ramon, Napa và Beaune, Pháp. Ông còn mở thêm Chuck’s Takeaway, một quầy bán bánh mì và sandwich salad trứng, tại Mission vào năm 2022. Phan cũng từng khai trương và đóng cửa một số cơ sở làm ăn khác trong thời gian kinh doanh, gồm có nhà hàng Coachman chỉ tồn tại trong thời gian ngắn và quán rượu nổi tiếng chuyên về whisky, Hard Water, bị nhà chức trách buộc phải dọn đi khi nợ tiền thuê chỗ nơi ven biển vào năm 2022. Ngoài ra còn có nhà hàng Rice and Bones tại University of California, Berkeley, tọa lạc ở Wurster Hall, khai trương vào năm 2017 nhưng cuối cùng cũng đóng cửa vào năm 2023.
Charles Phan còn là tác giả của hai tựa sách dạy nấu ăn: Vietnamese Home Cooking, trong đó nêu chi tiết các kỹ thuật nấu ăn theo kiểu Việt Nam và giành được giải thưởng từ Hiệp Hội Các Chuyên Gia Ăn Uống Quốc Tế vào năm 2013, và The Slanted Door, là một ấn bản tập hợp các công thức nấu ăn từ nhà hàng nổi tiếng do ông làm chủ.
Charles Phan cũng được vinh danh Đầu Bếp Xuất Sắc Nhất California 2004 qua Giải Thưởng James Beard và được xếp vào các tên tuổi “Who’s Who of Food in America” do Quỹ James Beard tổng hợp vào năm 2011. Quỹ James Beard công nhận Slanted Door là Nhà Hàng Nấu Ăn Ngon Nhất Hoa Kỳ vào năm 2014.
Charles Phan ra đi để lại vợ và ba người con. (TTHN)
Trên đây là thơ chúc Tết Mậu Thân (1986) của Hồ Chí Minh, chủ tịch nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (VNDCCH) đọc qua Đài Phát Thanh Hà Nội
Thơ chúc tết của ông Hồ trên đây không phải thơ chúc Tết thông thường hàng năm, mà là một thông điệp mật ra lệnh cho tất cả các lực lượng cộng sản nằm dưới vĩ tuyến 17 khởi động một chiến dịch được gọi là “tổng tiến công nổi dậy.”
Trong chiến dịch này đã có khoảng 100,000 cán binh cộng sản miền Nam và và các đơn vị quân chính quy của cộng sản Bắc Việt được gửi vào miền Nam trước đó, tập kích đồng loạt vào 36 trong số 44 tỉnh lỵ, 5 trong số 6 thành phố, 72 trong số 245 quận lỵ, và Đô Thành Saigon của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH).
Những cuộc tập kích hay tấn công vào lúc ban đầu của cộng sản đã làm cho các lực lượng của Quân Lực VNCH khá lúng túng, vì đã xảy ra vào thời gian 4 ngày hưu chiến vào dịp Tết Nguyên Đán mà hai bên đã thỏa thuận trước. Vào thời gian này một số không ít binh sĩ VNCH được cho phép về thăm gia đình nhân dịp Tết cổ truyền của dân tộc, vì chánh phủ VNCH tin rằng cộng sản cũng sẽ tôn trọng thời gian 4 ngày hưu chiến này. Cuộc tấn công bất ngờ của cộng quân khiến cho phía VNCH không kịp trở tay, nên cộng quân đã kiểm soát được một số quận và tỉnh lỵ. Tuy nhiên ngay sau đó Quân Lực VNCH cũng đã nhanh chóng tập hợp để phản công lại các cuộc tấn công của Cộng Quân. Chỉ trong vòng một vài ngày hay một tuần lễ Quân Lực VNCH với sự yểm trợ của Quân Lực Hoa Kỳ đã gây ra rất nhiều tổn thất cho đối phương, dành lại quyền kiểm soát những vùng đất đã rơi vào tay cộng quân và đẩy lùi Cộng quân về lại những căn cứ địa của chúng trong vùng rừng núi, ngoài trừ thành phố Huế và các vùng phụ cận.
Trận chiến ở Huế cực kỳ dữ dội, bởi vì lực lượng cộng sản nơi đây đã cố gắng duy trì sự chiếm đóng Cố Đô Huế càng lâu càng tốt, còn Quân Lực VNCH và Hoa Kỳ cố gắng hết sức để đánh bật lực lượng cộng sản ra khỏi thành phố Huế càng sớm càng tốt, vì thế chiến cuộc ở đây đã gây ra thiệt hại to lớn cho cả hai bên cũng như cho cư dân Huế và tài sản của họ.
Trong cuộc chiến kéo dài 26 ngày đêm tại Huế và các vùng phụ cận đã khiến cho hàng trăm căn nhà bị phá hủy, hàng ngàn người thiệt mạng và thương vong và khoảng 7,000 thường dân ở Huế và vùng phụ cận được ghi nhận là mất tích. Không một ai biết họ đang thật sự ở đâu. Tuy nhiên chỉ sau một vài tuần lễ các nhân chứng, nạn nhân, những tên Việt cộng đào ngũ và hồi chánh đã tiết lộ về một số mồ chôn tập thể. Nhờ những tin tức do những người này cung cấp nên rất nhiều mồ chôn tập thể đã được tìm thấy và trong những mồ chôn này là hàng trăm người được báo cáo là mất tích đã được tìm thấy.
Theo chính quyền địa phương:
-Vào ngày 26/01/1968, một mồ chôn tập thể được tìm thấy trong khuôn viên của trường Trung Học Gia Hội với 107 xác chết, phần lớn những xác này là quân nhân và công chức của VNCH.
-Vài tuần sau đó 5 mồ chôn tập thể lại được tìm thấy; một trong khuôn viên Chùa Tăng Quang với 67 xác; một ở Bãi Dâu với 77 xác; một trong vùng Chợ Thông với gần 100 xác; một ở Thiên Hàm với gần 300 xác và một ở Đồng Di với 110 xác.
-Vào ngày 14/03/1968, một ngôi mộ tập thể được tìm thấy ở gần thành phố Huế với 300 xác, trong số này có xác của 5 vị Linh mục Công giáo.
-Vào tháng 03/1968, 26 ngôi mộ chôn tập thể được tìm thấy ở vùng Lăng Minh Mạng, tổng số xác được tim thầy trong 26 ngôi mộ này là khoảng 200 xác.
-Vào ngày 05/04/1968, một ngôi mộ tập thể đã được tìm thấy ở gần thành phố Huế, khi ngôi mộ này được khai quật người ta tìm thấy xác bác sĩ Alois Altekoster, bác sĩ Raimund Discher, giáo sư Horst-Gunther Krainick và vợ của ông ta, 3 người Đức này là giáo sư của Đại Học Y Khoa Huế và xác của Linh Mục Bửu Đồng cùng xác của nhiều cư dân của thành phố Huế.
-Vào ngày 25/04/1968, một mộ tập được tìm thấy ở thôn Vĩnh Lưu cách Huế khoảng 7 dặm với 342 xác, trong số này có 142 xác được thân nhân nhận diện.
-Vào tháng 9/1969, ba cán binh cộng sản đào ngũ khai báo với các sĩ quan tình báo của Sư Đoàn Dù 101st rằng có hàng trăm thường dân đã được chôn trong một ngôi mộ tập thể ở Khe Đá Mài, khoảng 10 dặm phía Nam của thành phố Huế, và khi khai quật người ta đã tìm thấy khoảng 500 xác.
-Từ tháng 04 đến tháng 12/1968, một số mộ tập thể được tìm thấy ở thôn Vĩnh Thái và Phú Xuân, thuộc quận Phú Thứ, cách Huế khoảng 9 dặm, tổng số những xác có trong 9 mộ này là 230 xác.
-Vào tháng 12/1968, một ngôi mộ tập thể được tìm thấy trong vùng bãi Cát Lầy Phú Thứ, gần làng đánh cá Lương Viên thuộc quận Phú Lộc, cách Huế khoảng 10 dặm về phía Đông; trong ngôi mộ này có khoảng 100 xác chết.
-Ngôi mộ tập thể cuối cùng được tìm thấy là ở ngay phía trước trường Tiểu Học Phú Thứ; phía trên ngôi mộ được phủ đầy cát và không có bất kỳ một dấu vết nào, khiến người ta không thể nghĩ rằng bên dưới lớp cát là một ngôi mộ tập thể với hàng trăm tử thi. Một học sinh lớp 3 của trường Phú Thứ đi bắt dế, và khi đào một hang dế ở đây đã tình cờ phát giác ra ngôi mộ tập thể này, trong mộ chứa khoảng 200 tử thi.
Theo Douglas Pike, một viên chức của phòng Thông Tin Hoa Kỳ tại Huế và là tác giả của cuốn sách “Vietcong Strategy of Terror” xuất bản năm 1970, tổng số xác chết được tìm thấy trong các ngôi mộ tập thể rải rác trong thành phố Huế và vùng phụ cận được biết như sau:
-Số tử thi được tìm thấy sau khi thành phố Huế và các vùng phụ cận được Quân Lực VNCH tái chiếm là 1,173.
-Số tử thi được tìm thấy tử tháng 03 đến 06/1968 trong thành phố Huế và các vùng phụ cận là: 809 i.
-Số tử thi tìm thấy ở Khe Đá Mài vào tháng 09/1968 là 428.
-Số tử thi tìm thấy ở Bãi Cát Phú Thứ vào tháng 11/1969 là 300.
-Số tử thi tìm được ở một vài chỗ lẻ tẻ khác là khoảng 100.
Tất cả những ngôi mộ chôn người tập thể trên đây đã minh chứng rằng trong thời gian chiếm Huế 26 ngày của Việt cộng miền Nam và cộng sản Bắc Việt giết rất nhiều người không phân biệt nam nữ, con nít và trẻ sơ sinh một cách vô cùng dã man. Phần lớn những người bị giết này là quân cán chánh của VNCH và gia đình họ, phần còn lại là thành viên của các đảng phái, lãnh tụ tôn giáo địa phương, giáo sư, giáo chức, sinh viên, học sinh, những người Việt làm việc cho Mỹ, người Mỹ dân sự, và những người ngoại quốc.
Khi những ngôi mộ tập thể này được khai quật, người ta thấy có nhiều xác tay bị trói quặt ra phía sau lưng bằng dây thừng, dây thép, hoặc dây điện thoại; một số xác bị bắn bể đầu, hay bị đập bể đầu bằng búa hoặc bằng lưỡi cuốc; một số bị đánh đập hay bị đâm; một số vẫn còn ngậm một nùi giẻ trong miệng; một số xác không hề có bất kỳ dấu vết gì trên thân thể, chứng tỏ rằng họ đã bị chôn sống.
Theo Don Oberdorfer, một nhà báo đã đi lòng vòng trong thành phố Huế và vùng phụ cận để tìm kiếm và phỏng vấn những người đã có dịp chứng kiến những gì mà cộng quân đã làm trong 26 ngày chiếm đóng ở đây. Sau đây là những nạn nhân mà nhà báo này đã thu thập được:
-Ông Phan Văn Tường, một người lao công bán thời gian cho Phòng Thông Tin Huế và cũng là người có tên trong danh sách phản động được lập bởi những tên cộng sản nằm vùng, bất kỳ những ai có tên trong danh sách đen này đều là đối tượng để cộng quân truy lùng và sát hại. Khi tìm thấy ông Tường, đứa con gái lên 3 tuổi và đứa con trai 5 tuổi cùng với 2 đứa cháu của ông, cộng quân đã bắn chết họ ngay lập tức.
-Vào ngày thứ 5 sau khi cộng quân chiếm Huế, một toán cộng quân được hướng dẫn bởi các sinh viên thân cộng đã xâm nhập vào nhà thờ Phú Cam, nơi đây có hàng ngàn người đang tỵ nạn. Tại đây chúng đã bắt khoảng 400 người dẫn đi; những người bị bắt dẫn đi phần lớn là những người có tên trong một danh sách được lập từ trước bởi những tên cộng sản nằm vùng, phần còn lại là những trai tráng khỏe mạnh trên 15 tuổi. Một số lớn trong số 400 người này đã tìm thấy xác ở Khe Đá Mài.
Theo James Robbins, tác giả cuốn sách “This Time We Win: Revisiting the Offencive,” viết trong sách của ông rằng, một nhân chứng nói cho ông biết là hai vị linh mục người Pháp là Cha Urbain và Cha Guy bị cộng quân bắt dẫn ra khỏi thành phố Huế; ít lâu sau đó xác của hai vị linh mục này được tìm thấy trong một ngôi mộ tập thể với 18 người khác. Cha Urbain với hai tay và hai chân bị trói, Cha Guy bị lột áo nhà tu bắt quỳ gối xuống mặt đất với một vết thương bởi một viên đạn ở phía sau đầu.
Theo Alje Venema (1932-2011), một bác sĩ người Canada gốc Hà Lan, từ năm 1965 tới 1968 Vennema là giám đốc Phòng Canada Hỗ Trợ Y Tế tại Việt Nam, trong thời gian tết Mậu Thân Vennama đang làm việc ở Huế. Vennema đã có dịp chứng hay biết đến những vụ giết người và những mồ chôn tập thể ở Huế và vùng phụ cận.
Dưới đây là những mẩu tin về những vụ giết người mà Vennema viết trong cuốn trong cuốn “The Viet Cong Massseca at Hue”
-Bà Nguyễn Thị Lào là người bán hàng rong trên đường phố bị VC bắt dẫn đi, ít lâu sau xác bà Lào được tìm thấy trong một mồ chôn tập thể ở một trường học, tay bà bị trói, miệng bà bị nhét một nùi giẻ rách và trên người bà không hề có một thương tích nào cả. Như thế rõ ràng là bà Lào đã bị chôn sống.
-Ông Nguyễn Tý, hành nghề thợ hồ bị cộng quân bắt vào ngày 02/02/1968. Vào ngày 01/03/1968, xác của ông Tý đã được phát hiện với hai tay bị trói và một vết đạn bắn vào cổ và trổ ra ở miệng.
-Ông Nguyễn Nam Long cùng vợ và năm người con bị bắn chết bởi một toán VC khi chúng đột nhập vào nhà của ông.
-Một danh sách mồ tập thể cũng được Vennema đề cập trong sách của ông với 2,329 xác được tìm thấy. Khi những mộ tập thể này được khai quật, người ta thấy có rất nhiều xác bị bắn chết, và cũng nhiều xác khác không mang bất kỳ một thương tích nào có nghĩa là họ đã bị chôn sống; trong số những ngôi mộ tập thể này thì ngôi mộ ở Đồng Gi là lớn nhất vì có tới 110 xác.
-Trong thời gian chiếm đóng Huế và vùng phụ cận, Việt cộng thành lập một số tòa án nhân dân để xét xử cư dân Huế bị bắt. Việc điều hành những tòa án này được giao cho những người đã trốn vào mật khu theo VC trước đây và đã trở về Huế vào dịp Tết Mậu Thân như Hoàng Phủ Ngọc Tường, Nguyễn Đắc Xuân, Nguyễn Thị Đoan Trinh… Hàng ngàn cư dân Huế được dẫn giải ra các tòa án này mà không hề biết lý do tại sao. Trong số này có hàng trăm người bị buộc tội là tay sai của chính phủ VNCH hay là người đã hợp tác với đế quốc Mỹ hoặc là thành phần phản động rồi bị xử bắn ngay tại tòa.
Theo Philip W. Manhard, một cố vấn Mỹ của Tỉnh Thừa Thiên, bị VC bắt vào dịp Tết Mậu Thân và bị dẫn từ Huế ra miền Bắc như là một tù binh chiến tranh, Manhard được trao trả vào năm 1973 đã kể lại rằng, khi rút khỏi Huế cộng quân đã cho lệnh dẫn giải tất cả những người bị chúng giam giữ tạm thời ở Huế vào những trại tù trong mật khu, bất kỳ tù nhân nào không tuân lệnh cũng như người đau yếu hay già yếu không đủ sức chịu đựng cho một chuyến bộ hành đường dài trong vùng rừng núi để tới những trại tù trong mật khu của họ đều bị sát hại.
Theo Nguyễn Tân Châu, một cư dân Huế, bị VC bắt kể lại rằng sau khi bị bắt, ông ta bị dẫn giải đi về hướng Nam của Huế cùng với 29 người khác. Chúng trói những người này thành ba tốp, mỗi tốp 10 người và Châu đã lợi dụng khi màn đêm rơi xuống để trốn vào một khu rừng trước khi VC giết những người khác cùng toán của Châu và dưới đây là những gì mà Châu đã thấy từ nơi ẩn núp: “Tất cả mọi người được chia thành từng cặp trói đâu lưng vào nha, rồi bị bắn, sau đó xác họ được quăng vào một hố, trong số này có nhiều người vẫn còn sống.”
Theo Nhã Ca, nhà văn tác giả cuốn “Giải Khăn Sô Cho Huế” (chương 9), viết về hai vụ giết người vô cùng dã man mà cộng quân đã thực thi trong thời gian chiếm đóng thành phố Huế:
-Một gia đình bị giết toàn bộ chỉ vì cái TV, một toán cộng quân đột nhập vào một gia đình ở Gia Hội để lục soát, một thành viên của toán này nhìn thấy cái TV trong nhà họ. Vì TV hầu như còn hoàn toàn xa lạ với những cán binh cộng sản Bắc Việt được đưa vào miền Nam, nên anh ta chỉ vào chiếc TV rồi cất tiếng hỏi chủ nhà:
-Máy này để liên lạc với địch?
-Dạ thưa không, máy là Tivi dùng để coi hát múa.
-Vặn lên nghe thử.
Khi gia chủ mở máy, thì không thấy có hình ảnh hát múa, nên bị nghi là nói dối và lường gạt quân giải phóng, vì thế một băng đạn được xả ra, gia chủ và mấy đứa con đều bị giết. Một bản án được đắp lên những xác chết với dòng chữ: “Ðể đồng bào noi gương.”
-Hai đứa con lai Mỹ chết không kịp nhắm mắt: Một bà mẹ VN có hai con nhỏ lai Mỹ, vì có việc phải đi Vũng Tàu, nên để hai đứa nhỏ ở nhà cho chị vú. Một toán VC đột nhập vào căn nhà để lục soát, khi thấy hai đứa nhỏ lai Mỹ, họ nói với nhau:
“Ðây là con của Ðế Quốc Mỹ, nếu để lại sau này sẽ có hại cho tương lai dân tộc.”
Vì không muốn phí đạn để giết chúng, nên họ đã đập đầu hai đứa nhỏ vào tường, óc, não, máu me phun tung tóe.
Theo ông Võ Văn Bằng, quan chức VNCH, trưởng Ban Cải Táng của thành phố Huế và tỉnh Thừa Thiên nói với đài Á Châu Tự Do (RFA) năm 2008:
“Các hố cách nhau. Mỗi hố vào khoảng 10 đến 20 người. Trong các hố, người thì đứng, người thì nằm, người thì ngồi, lộn xộn. Các thi hài khi đào lên, thịt xương đã rã ra. Trên thi hài còn thấy những dây lạt trói lại, cả dây điện thoại nữa, trói thành chùm với nhau. Có lẽ họ bị xô vào hố thành từng chùm. Một số người đầu bị vỡ hoặc bị lủng. Lủng là do bắn, vỡ là do cuốc xẻng.”
Hoàng Phủ Ngọc Tường (HPNT) – một giáo viên của trường Quốc Học Huế, đã bỏ dạy học ở trường này để vào mật khu theo cộng sản. Trong khi trả lời phỏng vấn với VGPH vào năm 1981, HPNT nói: “Tôi đã đi trên những đường hẻm mà ban đêm tưởng là bùn, tôi mở ra bấm đèn lên thì toàn là máu… Nhất là những ngày cuối cùng khi chúng tôi rút ra.”
-Trong cuộc phỏng vấn với RFI vào năm 1997, HPNT từ chối sự hiện diện của ông ta tại Huế vào dịp Tết Mậu Thân và bày tỏ cảm nghĩ về vụ thảm sát này như sau: “Với tư cách là một đứa con của Huế, đã ra đi và trở về, ấy là nỗi thống thiết tận đáy lòng mỗi khi tôi nghĩ về những tang tóc thê thảm mà nhiều gia đình người Huế đã phải gánh chịu, do hành động giết oan của quân nổi dậy trên mặt trận Huế năm Mậu Thân. Đó là một sai lầm không thể nào biện bác được, nhìn từ lương tâm dân tộc, và nhìn trên quan điểm chiến tranh cách mạng.”
-Trong trang facebook của nhà văn Nguyễn Quang Lập có công bố một lá thư có tựa đề là “Lời cuối cho câu chuyện quá buồn” của HPNT. Trong lá thư sám hối trước khi đi gặp Hồ Chí Minh, Lê Duẩn, Phạm Văn Đồng… HPNT xác nhận Tết Mậu Thân 1968 ông ta không có mặt ở Huế và đã thành khẩn thú nhận rằng trong khi trả lời phỏng vấn với VGPH vào năm 1981 tôi có nói rằng: “Tôi đã đi trên những đường hẻm mà ban đêm tưởng là bùn, tôi mở ra bấm đèn lên thì toàn là máu… Nhất là những ngày cuối cùng khi chúng tôi rút ra. Chi tiết đó không sai, (nhưng) sai ở chỗ người chứng kiến chi tiết đó không phải là tôi, mà là tôi nghe những người bạn kể lại. Ở đây tôi là kẻ mạo nhận, một việc rất đáng xấu hổ, từ bé đến giờ chưa bao giờ xảy ra đối với tôi.”
Người xưa đã nói: “Con Chim sắp chết, cất tiếng kêu thương; con người sắp chết, nói lời chân thật.” Vì thế ta có thể tin vào lời sám hối của HPNT. Mặt khác, khi sám hối như thế, ta cũng có thể coi HPNT là một tên cộng sản trí thức chưa đánh mất tất cả lương tri.
Cuộc thảm sát Tết Mậu Thân ở Huế xảy ra vào đầu năm 1986. Tính đến nay đã 57 năm trôi qua, song hàng năm cứ vào dịp Tết Nguyên Đán, tất cả những người Việt còn một chút lương tri, không thể nào không nghĩ đến: “Những tang tóc thê thảm mà nhiều gia đình người Huế đã phải gánh chịu, do hành động giết oan của quân nổi dậy trên mặt trận Huế năm Mậu Thân.” Quân nổi dậy là ai đây? Xin độc giả tìm câu trả lời.
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Ba, 21 Tháng Giêng, Tổng Thống Donald Trump nói rằng bức thư mà cựu Tổng Thống Biden để lại cho ông trên bàn giấy Resolute Desk trong Phòng Bầu Dục tại Tòa Bạch Ốc là gây cảm hứng và thân ái, đồng thời cho biết ông đánh giá cao sự giao tiếp đó, tờ The Hill đưa tin.
“Đó là một lá thư rất lịch sự và nhã nhặn. Tôi có thể đưa nó ra cho mọi người biết vì tôi nghĩ đó là một bức thư tao nhã,” ông Trump nói với các nhà báo. “Đó là một lá thư gây cảm hứng. Hãy vui với lá thư và thực hiện tốt nhiệm vụ nhé. Quan trọng, rất quan trọng. Nhiệm vụ đó quan trọng biết là bao.”
Tổng thống nói thêm: “Đối với ông ấy, việc viết nên lá thư đó là một điều tích cực. Tôi đánh giá cao bức thư.”
Tổng Thống Donald Trump khoe lá thư Tổng Thống tiền nhiệm Joe Biden để lại cho ông trong Phòng Bầu Dục của Tòa Bạch Ốc ở Washington, DC, ngày 20 Tháng Giêng, 2025. (Hình: JIM WATSON/POOL/AFP/Getty Images)
Khi trả lời câu hỏi của các phóng viên tại Phòng Bầu Dục vào tối hôm Thứ Hai, ông Trump phát giác ra rằng cựu Tổng Thống Biden đã để lại cho ông một lá thư trên bàn giấy khi vị cựu tổng thống rời Tòa Bạch Ốc vào sáng ngày hôm đó. Ông Trump giơ bức thư có số “47” trên đó lên để đánh dấu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Donald Trump.
Tổng Thống Trump cho báo chí biết rằng ông đã mở bức thư vào hôm Thứ Ba lúc nhận thêm câu hỏi của các ký giả.
Dường như hai ông Biden và Trump đã có một cuộc trò chuyện thân thiện trong bữa trà đàm tại Tòa Bạch Ốc vào sáng hôm Thứ Hai, trước lễ tuyên thệ. Tổng Thống Biden chào Tổng Thống tân cử Trump bằng câu nói: “Chào mừng ngài trở lại” ở cửa vào khu điều hành.
Trong bài phát biểu nhậm chức của mình, ông Trump đã có mấy lời chỉ trích ông Biden, nói rằng: “Chúng ta hiện có một chính phủ không thể giải quyết ngay cả một cuộc khủng hoảng đơn sơ trong nước.” (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Trump tỏ ra không mấy bận tâm trước nguồn tin ghi nhận việc ông kiếm được hàng tỷ Mỹ kim sau khi ra mắt loại tiền ảo mới với chân dung của ông được lấy làm hình ảnh meme, theo The Hill.
Trong cuộc họp báo hôm Thứ Ba, 21 Tháng Giêng, ngày đầu tiên ông chính thức quay trở lại Tòa Bạch Ốc, một phóng viên hỏi liệu ông có ý định tiếp tục thực hiện các đề án mang lại lợi ích cho bản thân, chẳng hạn như đồng tiền ảo “$TRUMP” hay không.
“Tôi cũng chưa biết nó có lợi ích gì hay không. Tôi còn không biết loại tiền ảo đó đang hoạt động ở đâu,” Trump nói trong một bình luận được Mediaite ghi lại. “Tôi không biết nhiều về loại tiền ảo đó, tôi chỉ biết là tôi vừa ra mắt nó thôi. Tôi nghe nói $TRUMP rất thành công. Tôi cũng chưa nhìn qua xem hôm nay nó vận hành tới đâu rồi.”
Donald Trump giới thiệu đồng tiền ảo $TRUMP của mình trước lễ nhậm chức tổng thống hôm 17 Tháng Giêng, 2025, trên X. (Hình: @realDonaldTrump/X)
“Thưa tổng thống, ông vừa kiếm được bộn tiền,” phóng viên trả lời.
“Ông có biết bao nhiêu không?” Trump hỏi lại.
“Khoảng chừng vài tỷ Mỹ kim, chỉ trong vài ngày qua,” phóng viên nói tiếp.
Sau đó, Trump chỉ nhún vai khi nghe nói tới số tiền, nói rằng vài tỷ là “chuyện nhỏ” so với những người mà ông gặp gỡ trong vài ngày qua.
Ngồi hàng trước các ứng cử viên Nội Các cho chính quyền kế tiếp tại Lễ Nhậm Chức hôm Thứ Hai là các nhân vật giàu có nhất trong lãnh vực kỹ nghệ: tổng giám đốc Meta Mark Zuckerberg, tổng giám đốc Apple Tim Cook, tổng giám đốc Google Sundar Pichai, nhà sáng lập Amazon Jeff Bezos và tổng giám đốc SpaceX và Tesla, Elon Musk, được Trump bổ nhiệm vào chức vụ dẫn đầu Bộ Cải Tổ Chính Phủ DOGE.
Trump công bố đồng tiền ảo đầu tiên của ông vào tuần trước, và trong thời điểm diễn ra lễ nhậm chức vào cuối tuần, giá trị của “$TRUMP” tăng vùn vụt. Vào trưa Thứ Bảy, giá của đồng “$TRUMP” tăng gần $30, còn từ lúc ra mắt tới nay, giá trị thị trường của đồng tiền đạt $30 tỷ trong các giao dịch chính thức.
Các doanh nhân kỹ nghệ tham dự các sinh hoạt do Trump chủ trì tại Washington trong tuần này nhấn mạnh rằng suốt nhiều tháng liền, họ đã nỗ lực hết sức nhằm giúp lãnh vực tiền ảo hàn gắn mối quan hệ với Trump, trước đây là người chỉ trích các công ty kỹ nghệ tiền ảo và Silicon Valley.
Người ta lo ngại rằng liệu các doanh nhân kỹ nghệ có ảnh hưởng tới Trump trong nhiệm kỳ thứ hai hay không, nếu có, thì bằng cách nào. (TTHN)
TRES BOCAS, Colombia (NV) – Tres Bocas, một ngôi làng biên giới tọa lạc tại Colombia nay bỗng thành một thị trấn ma vì người dân đã tháo chạy qua quốc gia láng giềng Venezuela nhằm tránh làn sóng bạo lực mới hoành hành khu vực Catatumbo ở Colombia, làm ít nhất 80 người chết và hàng ngàn người phải di tản, theo ABC.
Hơn 18,000 người rời khỏi ngôi làng tọa lạc ở khu vực Đông Bắc Colombia do Lực Lượng Quân Đội Giải Phóng Quốc Gia ELN và một tổ chức đối địch có tên là FARC-EMC đụng độ ngày càng đẫm máu, theo Liên Hiệp Quốc. Trong số những người tha phương có khoảng 1,000 người nương náu tại Venezuela.
“Nhiều người phải sống trong cảnh thấp thỏm âu khi các cuộc đấu súng diễn ra nhan nhản tại các khu vực nông thôn,” theo Jaime Botero, chủ tịch một hiệp hội cộng đồng tại thị trấn Tibu, cách Tres Bocas khoảng 6 dặm (10 kilometer) về hướng Tây.
Người dân tránh bạo lực băng qua sông Tarra giữa Colombia và Venezuela ngày 19 Tháng Giêng, 2025. (Hình: SCHNEYDER MENDOZA/AFP/Getty Images)
Catatumbo là một khu vực trên vùng biên giới giữa Colombia và Venezuela, có khoảng 300,000 dân và trồng khoảng 15% tổng sản lượng cây coca tại Colombia.
Từ lâu FARC-EMC và ELN đã xảy ra tình trạng đấu đá nhằm kiểm soát khu vực này cùng các khu vực buôn bán ma túy mang lại lợi nhuận béo bở, nhưng gần đây đôi bên đã đạt được một thỏa thuận đình chiến.
Tuy nhiên, làn sóng bạo lực vào tuần trước ngày càng trở nên căng thẳng sau khi lực lượng ELN tấn công thường dân, vu cáo họ thông đồng với FARC-EMC. Thậm chí một số binh lính ELN còn lôi người dân ra khỏi nhà rồi bắn họ ở khoảng cách gần.
Hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Giêng, Tổng Thống Colombia Gustavo Petro tạm dừng các cuộc hòa đàm với ELN, cáo buộc lực lượng này phạm tội ác chiến tranh. Vào tối Thứ Hai, Petro loan báo ban hành sắc lệnh khẩn cấp cho phép ông thông qua các luật định liên quan tới xung đột mà không cần Quốc Hội phê duyệt.
Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Antonio Guterres lên án hành động tàn sát thường dân, trong đó có cả các cựu chiến binh từng ký thỏa thuận hòa bình năm 2016, theo phó phát ngôn viên tại Liên Hiệp Quốc, Farhan Haq. Guterres cũng lo ngại khi hàng ngàn thường dân phải sống trong cảnh tha phương cầu thực.
Liên Hiệp Quốc kêu gọi ELN và các lực lượng võ trang khác trong khu vực Catatumbo tôn trọng quyền con người của thường dân. Khủng khiếp hơn, vào tuần trước còn có hai nhà bảo vệ nhân quyền bị sát hại, Liên Hiệp Quốc cho biết. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Ba, 21 Tháng Giêng, Tổng Thống Donald Trump công bố hàng tỷ Mỹ kim cho nguồn ngân sách đầu tư vào các công ty tư nhân với mục tiêu tạo dựng hạ tầng cơ sở trí tuệ nhân tạo (AI – Artificial Intelligence) tại Hoa Kỳ.
OpenAI, Softbank và Oracle đang lập kế hoạch cho một liên minh tên là Stargate, Trump cho biết trong một cuộc họp báo tại Tòa Bạch Ốc.
Tổng giám đốc công ty SoftBank Masayoshi Son có mặt cùng Trump trong buổi công bố đề án, ngoài ra còn có Sam Altman, tổng giám đốc OpenAI và Larry Ellison đại diện cho Oracle.
Tổng Thống Donald Trump họp báo tại Tòa Bạch Ốc với CEO SoftBank Masayoshi Son, CTO Oracle Larry Ellison, và CEO OpenAI Sam Altman ngày 21 Tháng Giêng, 2025 ở Washington, DC. (Hình: Andrew Harnik/Getty Images)
“Chúng tôi đang lập kế hoạch phát triển AI tại Hoa Kỳ,” Trump cho biết. “Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh, chưa kể còn có các quốc gia khác cũng tham gia cạnh tranh. Chúng tôi muốn AI có mặt tại Hoa Kỳ và đang từng bước phát triển kỹ nghệ này. Tôi sẽ chung tay rất nhiều bằng cách ban hành các tuyên bố khẩn cấp, vì thật sự mà nói đây là chuyện cấp bách, chúng ta phải gầy dựng những phương tiện này cho bằng được. Chính vì thế, các công ty sẽ cần rất nhiều điện năng, cho nên chính phủ sẽ giúp đỡ họ khai triển kế hoạch sản xuất tại các nhà máy của chính họ, nếu họ muốn.”
Giới chức tại các công ty dự tính cam kết đầu tư $500 tỷ cho Stargate trong bốn năm tới, đồng thời chưa lập tức công bố các chi tiết liên quan tới kế hoạch hợp tác mới.
Trong buổi họp báo, Ellison cho biết Stargate đã xây cất 10 trung tâm dữ liệu cho đề án tại Texas cũng như lập kế hoạch cho các trung tâm khác. Trước đó, các nguồn tin nói với CBS News rằng Stargate sẽ khởi động với một đề án trung tâm dữ liệu tại Texas sau đó sẽ phát triển qua các tiểu bang khác.
Trump cho rằng đề án này sẽ “lập tức tạo ra hơn 100,000 việc làm cho dân Mỹ.”
“Tôi nghĩ đây sẽ là đề án quan trọng nhất trong thời đại này,” Altman nói thêm.
Ba vị tổng giám đốc cũng khen ngợi năng lực của AI trong việc giải quyết các vấn đề chăm sóc sức khỏe.
“Tôi tin rằng khi AI tiến triển vượt bực, bệnh tật sẽ được chữa trị nhanh chưa từng thấy,” Altman nói.
Các nhà đầu tư khác cũng dự kiến tham gia vào đề án Stargate, nhưng hiện nay vẫn chưa rõ tên tuổi của các nhà đầu tư. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp tạm thời đình chỉ tất cả các chương trình viện trợ ngoại quốc của Hoa Kỳ trong 90 ngày để chờ duyệt xét, nhằm xác định xem chúng có phù hợp với các mục tiêu chính sách của ông hay không, thông tấn xã AP loan tin hôm Thứ Ba, 21 Tháng Giêng.
Hiện vẫn chưa rõ số lượng viện trợ nào sẽ bị ảnh hưởng bởi sắc lệnh được ban ra vào hôm Thứ Hai vì nguồn tài trợ cho nhiều chương trình đã được Quốc Hội phân phối rồi và bắt buộc phải chi ra, hoặc có khi chưa kịp chi.
Sắc lệnh này, nằm trong số nhiều sắc lệnh được ông Trump ký vào ngày đầu tiên ông quay trở lại chức vụ tổng thống, cho biết “ngành kỹ nghệ viện trợ ngoại quốc và guồng máy thư lại không phù hợp với lợi ích của Mỹ và, trong nhiều trường hợp, còn đi ngược lại các giá trị của nước Mỹ nữa, đã có tác dụng gây bất ổn cho hòa bình thế giới bằng cách đề cao những tư tưởng của ngoại quốc, những quốc gia trực tiếp đi ngược lại các mối liên hệ hòa hợp và ổn định trong nội bộ đất nước họ và giữa các quốc gia.”
Ứng cử viên tổng thống Donald Trump đứng nghe Thượng Nghị Sĩ Marco Rubio (Cộng Hòa-Florida) phát biểu trong một buổi vận động tranh cử ngày 4 Tháng Mười Một, 2024 ở Raleigh, North Carolina. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)
Vì vậy, Tổng Thống Trump tuyên bố rằng “sẽ không có thêm món viện trợ Mỹ nào cho nước ngoài được giải ngân theo chiều hướng không hoàn toàn phù hợp với chính sách đối ngoại của tổng thống Hoa Kỳ”.
Ngoại Trưởng Marco Rubio đã nói với các thành viên của Ủy Ban Đối Ngoại Thượng Viện trong phiên điều trần chuẩn nhận ông vào tuần trước rằng “mỗi đô-la chúng ta chi tiêu, mọi chương trình chúng ta tài trợ và mọi chính sách chúng ta theo đuổi đều phải được chứng minh bằng câu trả lời cho ba câu hỏi đơn giản sau đây: Nó có giúp cho nước Mỹ an toàn hơn không? Nó có giúp cho nước Mỹ hùng mạnh hơn không? Nó có giúp cho nước Mỹ thịnh vượng hơn không?” vị ngoại trưởng nói.
Sắc lệnh do Tổng Thống Trump ký trao cho Ngoại Trưởng Rubio, hoặc giới chức được ông chỉ định, quyền đưa ra những quyết định như thế, có sự tham khảo với Sở Quản Trị và Ngân Sách. Bộ Ngoại Giao và Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ, là những cơ quan chính có nhiệm vụ giám sát viện trợ ngoại quốc.
Từ lâu, ông Trump đã phản đối viện trợ nước ngoài mặc dù, trên thực tế, những khoản trợ giúp đó chỉ chiếm khoảng 1% ngân sách liên bang, ngoại trừ những trường hợp bất thường như hàng tỷ đô-la Mỹ võ khí được cung cấp cho Ukraine. Ông Trump vẫn hay chỉ trích số viện trợ được chuyển đến Ukraine để giúp tăng cường khả năng phòng thủ của nước này trước cuộc chiến tranh xâm lược của Nga.
Tuy nhiên, số viện trợ dành cho những quốc gia nhận viện trợ lớn nhất của Mỹ, trong đó có Israel ($3.3 tỷ mỗi năm), Ai Cập ($1.5 tỷ mỗi năm) và Jordan ($1.7 tỷ mỗi năm) khó có thể bị cắt giảm đáng kể, bởi vì những khoản tiền đó thường nằm trong các gói viện trợ dài hạn đã có từ nhiều thập niên trước, và trong một số trường hợp, còn bị chi phối bởi những nghĩa vụ được ấn định trong các hiệp ước giữa đôi bên. (TTHN)
LOS ANGELES, California (NV) – Michael Hooks, một địa ốc viên ở Los Angeles (LA), đau lòng khi chứng kiến hỏa hoạn tàn phá quê hương của mình. Từ nhà riêng ở Sherman Oaks, một khu vực chưa bị ảnh hưởng bởi hỏa hoạn, ông luôn theo dõi tin tức và tìm cách giúp đỡ cộng đồng trong thời điểm cấp bách này.
Tạp chí Fortune, kể rằng nhận thấy hàng ngàn người sẽ cần nơi ở ngắn hạn và dài hạn trong những ngày tới, Hooks cùng với các địa ốc viên khác ở LA đã chung tay xây dựng một danh sách các căn nhà thuê sẵn có khắp thành phố trên “Google doc.”
Hai chị em Emilee và Natalee De Santiago, hôm 19 Tháng Giêng, buồn rầu ngồi trước căn nhà của họ bị cháy rụi ở Altadena, California. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)
Danh sách này, được tạo bởi vợ chồng địa ốc viên là Brock và Lori Harris, hiện có vài trăm căn nhà được phân chia theo khu phố và cập nhật hàng ngày.
Thông thường, các địa ốc viên sẽ không chia sẻ danh sách của mình, nhưng Hooks cho biết, họ đã không ngần ngại hợp tác. Nhiều người làm việc này hoàn toàn miễn phí.
“Đây là tinh thần của thành phố,” Hooks nói với Fortune. “Chúng tôi chỉ muốn giúp mọi người ổn định cuộc sống.”
Thiếu nhà ở làm tình hình trở nên tồi tệ hơn
Đây là nỗ lực đầy ý nghĩa khi Los Angeles bị mất đi hàng ngàn căn nhà do hỏa hoạn phá hủy. Như nhiều thành phố khác của Mỹ, Los Angeles thiếu hụt nhà ở, đặc biệt là nhà giá rẻ. Theo ước tính của các quan chức cứu hỏa, đã có hơn 10,000 nhà biệt lập, chung cư và các loại nhà ở khác đã bị phá hủy. Năm 2022, Zillow tính toán khu vực đô thị Los Angeles thiếu gần 337,000 căn nhà.
Tuy nhiên, giải pháp của các địa ốc viên vẫn chưa hoàn hảo. Hooks cho biết ông và các đồng nghiệp đã gặp vấn đề về nguồn cung ứng. Khi những người chạy nạn đến xem nhà, họ phải đối mặt với hàng dài người thuê. Dù một số quy trình thuê nhà nghiêm ngặt đã được nới lỏng, vẫn có thể mất vài ngày hoặc vài tuần mới chuyển vào ở, nếu được đồng ý cho thuê.
“Tôi ước có thể đưa mọi người vào nhà ngay lập tức, nhưng thực tế là khi có nhiều người muốn thuê cùng một căn nhà, thì sẽ rất khó khăn, và một số người sẽ không thuê được,” ông nói. “Không có đủ nhà cho mọi người. Việc tìm nhà sẽ rất khó khăn.”
Giá thuê nhà chắc chắn sẽ tăng
Tác động đến thị trường nhà ở sẽ không chỉ ảnh hưởng đến chủ nhà và người mua tiềm năng mà còn cả người thuê nhà do di tản. Giá thuê gần Altadena và Pacific Palisades, những khu vực bị hỏa hoạn phá hủy gần như hoàn toàn, chắc chắn sẽ tăng cao.
Lori Harris, người đồng sáng lập danh sách trên “Google doc,” cho biết bà và những người khác đang lên kế hoạch cho thuê các nhà phụ (ADU) trên căn nhà của mình cho những cư dân bị ảnh hưởng. Vợ chồng bà cũng đang xây dựng danh sách các công ty sẵn sàng quyên góp thời gian, dịch vụ hoặc đồ nội thất cho người bị ảnh hưởng bởi hỏa hoạn. Trong khi danh sách ban đầu chủ yếu là các địa ốc cao cấp, bà và các địa ốc viên khác đang cố gắng bổ sung thêm các lựa chọn rẻ hơn.
“Chúng tôi đang cố gắng để giúp mọi người tìm nhà nhanh nhất có thể,” Harris nói, cho biết bà đã bắt đầu danh sách này sau khi các khách hàng tìm đến nhờ giúp đỡ. “Thật đau lòng khi thấy những gì đang xảy ra, nhưng mục tiêu là phục hồi và tái thiết.”
Nhiều thách thức khác đang đến
Việc thiếu nhà ở chỉ là một trong nhiều vấn đề về nhà đất tại LA. Trong 5 năm qua, các công ty bảo hiểm đã không gia hạn hợp đồng cho hàng chục ngàn cư dân ở đây, và tình trạng này có thể sẽ còn tệ hơn trong tương lai. Nhiều người có thể không được bảo hiểm đầy đủ hoặc không có bảo hiểm khi phí bảo hiểm tiếp tục tăng vọt.
Hiện tại, gần 200,000 người phải di tản đang sống trong các nơi trú ẩn công cộng, khách sạn hoặc ở cùng người thân và bạn bè.
“Nếu ai cần giúp đỡ tìm nơi ở tạm thời, đừng ngần ngại liên lạc,” Hooks nói. “Tôi sẵn sàng hỗ trợ.” (Ng.Tr) [kn]
KENNEDALE, Texas (NV) – Nhà văn Khánh Trường qua đời ngày 29 Tháng Mười Hai, 2024, để lại nhiều tác phẩm hội họa, thơ và tập truyện ngắn.
Nhà văn Khánh Trường (1948-2024). (Hình: damau.org)
Tôi, tuy không thân với anh như nhiều bạn văn khác, nhưng là một cộng tác viên khá đều đặn của Hợp Lưu, tạp chí đã để lại một dấu ấn đậm nét trong văn chương hải ngoại. Bài viết này như là một nén nhang thắp muộn tưởng niệm anh, một nhà văn sống hết mình với văn chương.
Thế giới truyện ngắn của Khánh Trường là một thế giới bầm dập. Hầu hết các nhân vật chính của anh đều là những người bị bỏ rơi, bị thiếu hụt, bị khinh bỉ và bị hành hạ cả thể chất lẫn tâm thần, có nhân vật hầu như bị đẩy đến mức cuối cùng của sự chịu đựng. Cách đối phó duy nhất của họ, do đó, không hẳn là một thái độ có ý thức, mà chỉ là những phản ứng có điều kiện (với hoàn cảnh và với tha nhân) để tồn tại.
“Chỗ Tiếp Giáp Với Cánh Đồng” chứa đựng một số nét điển hình như thế trong văn chương Khánh Trường.
***
Nhân vật chính trong truyện xưng “tôi” là một cô gái tật nguyền, có “đôi chân như hai nhánh tre gầy cong vòng với hai bàn chân chân thiếu ngón.” Thời thơ ấu sống trong ngôi nhà nhìn ra cánh đồng, nên ngày nào cô cũng nhìn thấy bọn trẻ con cùng lứa chạy nhảy chơi đùa vui vẻ ở bên ngoài. Tật nguyền thể xác, từ đó, trở thành và đi đôi, với tật nguyền tâm lý.
Khi nhìn trẻ con chơi, cô “thèm được đến đó, thèm chạy nhảy nói cười, thèm hòa nhập vào không khí tươi khỏe hân hoan kia.” Thèm mãnh liệt đến nỗi có lúc quên bẵng đôi chân tật nguyền, cô “chồm người đứng dậy” và “mất thăng bằng ngã nhào,” khiến cô phải “bò nhoài trên nền đất ẩm, như một con chó bị trọng thương lê lết vật vã từ góc này qua góc kia của chái hiên với một cái đầu đã điên loạn vì khổ đau.”
Nhưng đau khổ nhất là bị những người thân yêu của mình phân biệt đối xử, mà nặng nề nhất, lại xuất phát từ người mẹ ruột của cô. Ngoài việc xem cô là một gánh nặng, bà còn ghét cô như một cách trả thù đối với “người cha ruột mơ hồ nào đó của tôi,” một “thằng khốn nạn” ăn chơi trác táng, đưa đến hậu quả là bà phải cho ra đời một đứa con “dở người dở ngợm.”
Với cô, “Mẹ, trong tuổi thơ tôi đồng nghĩa với một hung thần, một phù thủy đầy bùa phép quyền năng. Mẹ, trong tuổi lớn tôi là một người đàn bà bản chất đầy ác tính.” Đáp trả lại, cô cũng thù mẹ vô cùng. “Cùng nỗi đau đớn và sợ hãi, trong lòng tôi dấy lên một niềm căm thù dữ dội. Chính niềm căm thù này đã biến tôi trở thành lì lợm.” Mối thù âm thầm này sâu đến nỗi cô luôn mong mẹ cô “bị rắn độc cắn chết,” nằm “sóng soài trên mặt đất, co giật liên hồi, da tím bầm, mắt trợn trắng đứng tròng, bọt mép sủi tăm hai bên khóe miệng…”
Thái độ này có phần dịu bớt sau khi bà lấy một người đàn ông khác. Ông “mang đến cho mẹ nguồn nhiên liệu là tình yêu để bà thắp sáng lại ngọn lửa thanh xuân tưởng chừng tắt ngấm bao năm,” đồng thời lòng tốt của ông cha dượng đối với đứa con riêng của vợ mang đến cho cô chút ấm lòng. Cô xem ông như là người cha thật của mình.
Tuy nhiên, sau khi cả gia đình vượt biên ra sinh sống ở nước ngoài, thì quan hệ gia đình dần dần đổi khác. Là một người đàn bà có nhan sắc, bà “dễ dàng và nhanh chóng hội nhập vào đời sống mới,” từ đó, “bước qua một giai cấp khác lúc nào không hay.” Ngược lại, cha thì “cứ đứng mãi một vị trí, trở nên lạc hậu và có cơ nguy bị đào thải.” Từ khó chịu, bà đi đến chỗ xem thường cha, và cuối cùng, trở nên ngang ngược, hỗn hào. Ông cắn răng nhịn nhục, “trở nên một người đàn ông nhu nhược, sợ vợ.” Cũng như cô, “ông là một người cô đơn và vô dụng.”
Đồng bệnh tương lân. Sau những lúc hai người gây gổ, thì cha và cô thường tìm đến nương tựa bên nhau. “Chúng tôi nhìn thấy nhau và cảm thông nhau. Tôi thương ông. Ngoài tình thương của một đứa con dành cho bố, tôi còn thấy ở ông hình ảnh của một người đàn ông lý tưởng. Ông rộng lượng, vị tha, có tâm hồn. Ông xứng đáng để đón nhận cách cư xử khác hơn cái cách mẹ đang làm.”
Sự gần gũi này dần dần phát sinh ra một tình huống hoàn toàn bất ngờ. Trong lúc ông cha dượng luôn luôn cư xử với cô như con gái ruột, thì ngược lại, cô “có một mẫu đàn ông để nghĩ về.” Cô thú nhận là, một đứa con gái 20 tuổi, “dù tật nguyền xấu xí vẫn là người bình thường về mặt tâm trí,” nghĩa là vẫn có những rung động tình cảm và thân xác.
Ngồi bên nhau, “Cả hai đều im lặng, sự im lặng có khi kéo dài năm mười phút. Qua sự im lặng đó, tôi với ông đều như đã tỏ bày với nhau rất nhiều (…) Ông ôm đầu tôi vào ngực, vuốt nhẹ bàn tay trên mái tóc còi cọc của tôi, thở dài, nhưng vẫn không nói lời nào. Tôi khóc, rất lâu, nước mắt thấm ướt ngực bố. Bao nhiêu năm tháng đã qua, từ lúc bập bẹ tập nói cho đến ngày hôm nay, đã là thiếu nữ, tôi chưa một lần thực sự hạnh phúc.”
Khi dọn về chỗ ở mới, một căn nhà ở ngoại ô thành phố tọa lạc bên cạnh một khu công viên yên tĩnh, cô nhớ đến ngôi nhà tiếp giáp với cánh đồng ngày nào. Hồi đó, nhìn ra cánh đồng, chứng kiến cảnh hai con chó làm tình với nhau, “tôi bàng hoàng quên cả đau nhức, sợ hãi” và để lại “một ấn tượng mãnh liệt khắc đậm trong cân não.” Bây giờ, nhìn ra khu công viên, cô “theo dõi từng cặp tình nhân, thả hồn theo mọi hành động của họ và mơ mộng.”
Cô cảm thấy ông cha lại gần, “siết chặt tôi vào ngực, vòng tay bố rắn chắc, tôi có cảm tưởng từng lóng xương, từng sợi gân trong thân thể nhão ra, mềm nhũn. Tôi run lên. Miệng mở ra, tôi áp môi lên khoảng ngực bố, khoảng ngực với lớp vải áo đã ướt sũng nước mắt. Và tôi lại rùng mình. Mùi mồ hôi đàn ông đầy ngập khứu giác…”
Rồi cái gì đến thì phải đến. “Tôi ngậm lớp vải ướt sũng nước mắt giữa hai hàm răng. Tôi thèm ngậm sâu hơn, xuyên qua lớp vải, khoảng da thịt căng mềm ngực bố. Từ bao giờ, hai cánh tay tôi đã quàng quanh người ông, ngực tôi ép sát, khuôn ngực trinh nữ nhọn cứng, hai đầu vú cạ trên lớp vải, nhột điếng.” (…) “Tôi nói, vấp váp. Tôi nói, mê loạn. Tôi nói, điên dại. Bố đẩy tôi ra, nhìn xoáy vào mắt tôi, tia nhìn vừa kinh ngạc, vừa xót thương. Tia nhìn khiến cơn điên trong tôi trào vỡ. Tôi chồm tới, ôm siết bố. Hai cánh tay tôi như được tăng cường thêm sức mạnh, tôi cuống quýt ghì chặt mặt bố vào ngực, khuôn ngực con gái, khuôn ngực dậy thì, khuôn ngực căng nhức những đêm thao thức. Tôi nghe rõ hơi thở bố dồn dập rối loạn, phà nóng sau lớp vải mỏng.”
Trong lúc ông cha cố chống cự lại những ham muốn của mình, thì cô muốn cha “phải thua, bố phải đầu hàng, bố phải ngả vào ước muốn của tôi.” Rủi thay, trong lúc đó, mẹ cô thình lình xuất hiện, chứng kiến tất cả. Chẳng hề sợ hãi, “Tôi ngước nhìn bà, thách thức. Tia nhìn tóe ra hàng nghìn tia lửa thù hận. Tôi thấy mẹ rùng mình, bà úp mặt vào hai bàn tay, bật khóc. Lần đầu tiên mẹ khóc. A, mối hận lòng của tôi, như thế, đã được trả. Bà phải trả chứ, mẹ đã vay của tôi quá nhiều.” Cô lạnh lùng chờ đợi một màn thịnh nộ mới của người mẹ.
Nhưng không! Hóa ra, tất cả những gì diễn ra, chỉ diễn ra trong trí tưởng tượng của cô gái, khi cô mải mê nhìn cặp tình nhân say đắm ôm nhau trong công viên.
“Tôi bàng hoàng đưa tay sờ má, vuốt dọc bàn tay xuống khuôn ngực lép. Chung quanh tôi không một tiếng động ngoài tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ treo tường. Mẹ có lẽ đã đi làm, cha có lẽ còn đang ngủ, hai đứa em có lẽ đã đến trường. Chỉ còn một mình tôi và một cái đầu đậm đặc những ảnh tượng tật nguyền.”
***
Truyện ngắn đề cập đến sự ức chế về tình cảm và tình dục, một đề tài điển hình của văn chương phân tâm, một xu hướng đã được khai thác nhiều ở Tây phương vào nửa đầu thế kỷ 20, sau khi học thuyết phân tâm của Freud ra đời. Khánh Trường không hề giấu giếm dụng ý của mình. Chính nhân vật “tôi” (cô gái) đã nói rõ trong truyện: “Tôi lờ mờ hiểu sự xúc động không hẳn bắt nguồn từ tình cảm của một đứa con đối với bố, hình như bên cạnh nỗi đau còn có một ước muốn tối tăm nào đó đang dấy lên. Một ước muốn tôi không dám triển khai. Nó cũng què quặt và bất toàn như chính con người tôi.”
“Ước muốn tối tăm!” Rõ ràng là Khánh Trường muốn ám chỉ đến cái thường được mệnh danh là “libido” trong phân tâm học. Một cô gái tật nguyền không hề được cắp sách đến trường lại có thể tự đánh giá về bản thân một cách tường tận như thế quả là một điều hiếm thấy, nếu không muốn nói là siêu việt!
Dẫu vậy, Khánh Trường dừng ngang ở đó, trong lãnh vực tưởng tượng. Nhờ đó, tuy chứa đựng khá nhiều chi tiết dục tính táo bạo, câu chuyện không bị đẩy đi xa, trần trụi hơn, đến chỗ bế tắt như ở trong một số truyện khác của anh. Anh viết: “Nắng thu gọn bóng mát của tàng lá chung quanh gốc cây. Hai đứa trẻ đuổi nhau, chúng chạy về phía tôi. Ðến chỗ hàng rào sắt ngăn chia phần đất của công viên với khu vực căn nhà, thằng bé trai bắt kịp đứa con gái. Chúng ngã nhào trên thảm cỏ mượt. Cả hai cùng cười lớn. Tiếng cười dội vang trong bầu khí yên tĩnh. Buổi trưa bên ngoài cửa sổ rực rỡ nắng.”
Những dòng kết thúc này khiến “Chỗ Tiếp Giáp Với Cánh Đồng” – dù có phần bất ngờ và đôi khi hơi gượng ép ở một vài chi tiết trong các diễn biến của truyện – đượm nét nhân văn. (Trần Doãn Nho) [qd]
Khánh Trường tên thật là Nguyễn Khánh Trường, sinh năm 1948, tại Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam. Qua đời ngày 29 Tháng Mười Hai, 2024, tại Fountain Valley, California, Hoa Kỳ.
Khánh Trường sáng lập, điều hành, chủ biên tập san văn học nghệ thuật biên khảo Hợp Lưu. Số 1 ra Tháng Mười, 1991, trực tiếp trông coi từ 1991 đến 2002. Sau hơn 10 năm làm việc cật lực, tới số 66 (Tháng Tám và Tháng Chín, 2002), Khánh Trường bị bạo bệnh (ba lần tai biến mạch máu não và bị ung thư thực quản), phải giao tờ báo lại cho Phùng Nguyễn và Đặng Hiền.
Tác phẩm đã xuất bản: Tập truyện “Có Yêu Em Không?” (Tân Thư, 1990), “Chỗ Tiếp Giáp Với Cánh Đồng” (Tân Thư, 1991), “Chung Cuộc” (Tân Thư, 1997), “Truyện Ngắn Khánh Trường” (hai tập) (Nhân Ảnh, 2016).
Có mặt trong tuyển tập: “20 Năm Văn Học Việt Nam Hải Ngoại 1975-1995” (Đại Nam, 1995). Thơ: “Đoản Thi Khánh Trường” (Sống Mới, Hoa Kỳ, 1987). Hội họa: “Khanh truong Paintings,” sách tranh (Nhân Ảnh, 2018).
Ngoài viết văn, anh còn là một họa sĩ, nhà thơ và chủ báo của một tạp chí văn chương độc đáo của hải ngoại là Hợp Lưu.
