KIÊN GIANG, Việt Nam (NV) – Những ngày qua, các cửa kênh, sông đổ ra biển ở tỉnh Kiên Giang đang là ngư trường để người dân bủa lưới, đặt dớn “săn” cá, tép… bán kiếm tiền mua sắm Tết.
Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ hôm 19 Tháng Giêng, tại các nhánh cửa sông Kiên, kênh nhánh thành phố Rạch Giá chạy dài đến sông Cái Bé-Cái Lớn thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang, tấp nập vỏ lãi của người dân ra vào mé biển để bủa lưới, đặt dớn, lú… bắt cá, tép bằng nhiều hình thức khác nhau.
Ngư dân vây lưới đạp bắt cá đối, cá ngát, cá kèo…ở khu vực lấn biển thành phố Rạch Giá. (Hình: Chí Công/Tuổi Trẻ)
Chẳng hạn, ở cặp mé bờ kè khu lấn biển, người dân sẽ giăng lưới hình cánh cung. Còn giữa trùng khơi, nước chảy xiết sẽ giăng lưới tròn (lưới này phần lớn được người dân tự đóng chì loại lớn và nặng để lưới chìm nhanh, giữ độ bung rộng vây cá).
Giăng lưới xong rồi, các ngư dân khác sẽ dùng sào đập mạnh xuống nước hoặc kìm chặt máy, lên ga lớn, vỏ lãi lượn đảo vài vòng như những tay xiếc điệu nghệ lênh đênh trên biển để đuổi cá vào lưới.
Theo ông Sáu Thuận, “săn” cá mùa này là “hết sẩy” vì những ngày này hầu hết các cánh đồng ở An Giang, Hậu Giang và một số địa phương như Gò Quao, Hòn Đất, Giồng Riềng… tỉnh Kiên Giang, nông dân đang bơm nước xuống giống cho vụ lúa Đông Xuân. Cá rô, cá trê, cá lóc, cá rô phi, mè vinh, cá chốt, cá mú… nằm đồng bấy lâu nay cũng xuôi kênh, xuôi sông Cái Bé, Cái Lớn ra các miệng cống ngăn mặn rất nhiều.
“Năm nào tui và các anh ở đây cũng chờ đến bận giáp Tết này để bắt cá. Anh em tụi tui chuẩn bị lỉnh kỉnh hơn 10 tay lưới. Người này vừa cuốn lên là người kia lại thả lưới xuống bắt cá,” ông Sáu Thuận nói.
Bà Hoàng Thị Yến, người dân huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang, cho biết gia đình bà không có đất ruộng nên sống bằng nghề bắt cá trên sông, trên biển.
Sau khi hết mùa nước trên đồng (từ Tháng Mười Một, 2024 đến nay), bà cùng chồng chạy vỏ lãi ra neo đậu ở các nhánh cửa kênh, sông đổ ra biển để “săn” cá.
Người dân chạy vỏ lãi từ vùng biển bồi Kiên Giang mang cá, tép về bán cho người dân địa phương kiếm tiền ăn Tết. (Hình: Chí Công/Tuổi Trẻ)
“Mười ngày hay nửa tháng tôi mới về nhà một lần. Năm nay cá, tép không bằng năm rồi. Qua một đêm đến sáng giăng lưới, đặt lú dính nhiều lắm là 5-10kg cá đối, tép và cá ngát. Cá ít, nhưng cũng ráng làm để kiếm tiền mua bánh mứt, quần áo cho con đón Tết,” bà Yến cho biết.
“Chừng 2 giờ rạng sáng là tôi chạy vỏ lãi ra mé biển giăng lưới, lú bắt cá. Sóng gió, cá ít, vỏ lãi nhỏ, không đi ra khơi xa được nên có lúc làm cả đêm không có con cá nào. Cuộc sống mà, nên giờ ráng thôi, kiếm được đồng nào hay đồng đó,” ông Nguyễn Ngọc Cường ngồi kế bên bà Yến góp lời.
Cá, tép ít nhưng bà Yến, ông Cường vẫn giữ giá bán ổn định, dao động 30,000-100,000 đồng ($1.1 tới $3.9)/kg tùy theo loại cá hay tép. Dù giá cá khá cao nhưng được người dân địa phương ủng hộ mua hết. (Tr.N) [kn]
SEOUL, Hàn Quốc (NV) – Tập đoàn kỹ nghệ nặng Nam Hàn Hanwha Aerospace gần đạt thỏa thuận thương vụ bán hệ thống đại bác tự hành K9 Thunder cho Việt Nam.
Báo Korea Economic Daily cho hay như vậy hôm Thứ Hai, 20 Tháng Giêng. Họ nói rằng thương vụ trị giá 400 tỷ won (tương đương $276 triệu) để bán cho Việt Nam đến 30 hệ thống K9 Thunder. Đây là thương vụ an ninh quốc phòng trị giá đáng kể đầu tiên mà CSVN mua của Nam Hàn.
Đại bác tự hành K9 Thunder đang được sản xuất tại nhà máy của công ty Hanwha. (Hình: Hanwha Aerospace)
Tuy Việt Nam là nước cộng sản còn giữ quan hệ anh em với Bắc Hàn nhưng lại làm ăn buôn bán chặt chẽ và vô cùng thân thiết với một nước Nam Hàn dân chủ tư bản. Không những vậy, Việt Nam và Nam Hàn còn ký thỏa hiệp nâng cấp quan hệ song phương lên thành “Đối tác chiến lược toàn diện” ngang cả với Trung Quốc, Nga và trước cả với Mỹ.
Qua nguồn tin trên, hiện hai bên đang thảo luận giai đoạn chót về thời gian giao hàng và những điều kiện khác, theo những người thân cận vụ việc cho biết. Những năm qua, chỉ thấy Nam Hàn viện trợ cho Việt Nam một số ít tàu chiến phế thải được tân trang lại.
Đi vào chi tiết, báo Korea Economic Daily nói, số lượng sẽ từ 20 đến 30 đơn vị cho số tiền nêu trên vì căn cứ trên giá bán một đơn vị K9 từ 14 tỷ won đến 20 tỷ won tùy phiên bản khác nhau. Tháng Hai, 2023, giới chức CSVN đã đến Nam Hàn thẩm định khả năng và giá trị tác chiến của hệ thống pháo tự hành này.
Tháng Mười Một năm ngoái, Bộ Quốc Phòng CSVN đã cho người sang Nam Hàn học tập sử dụng, tác xạ cũng như bảo trì.
Một hệ thống K9 Thunder, nặng 47 tấn, ít nhất gồm một đại bác trên xe bánh xích, và một xe bánh xích đi kèm chở đạn và tiếp đạn 155mm. Tùy phiên bản K9, các phiên bản cũ hơn (K9 và K9A1) cần tới năm người vận hành gồm trưởng xa, tài xế, một xạ thủ và hai lính nạp đạn. Nhưng phiên bản mới hơn (K9A2) chỉ cần một trưởng xa, một tài xế và một xạ thủ nhờ nạp đạn tự động. Tùy loại đạn, tầm tác xạ của đại bác K9 từ 18km đến 60km.
Các giới chức quốc phòng Việt Nam và Nam Hàn đã gặp nhau nhiều lần trong vài năm gần đây. Những tin tức xì ra cho biết Hà Nội cũng để ý đến cả xe thiết giáp, chiến hạm, khu trục của Seoul nhưng những sự thăm dò và trao đổi gặp nhiều trở ngại từ tài chính đến các yếu tố địa chính trị mà Bắc Kinh theo dõi chặt chẽ.
Theo nguồn tin trên, thuật lời nhận định của giới chuyên gia quan sát chính trị khu vực, Hà Nội muốn mua đại bác tự hành K9 Thunder vì những lo xa có ngày sự xích mích về chủ quyền và nguồn lợi kinh tế tại Biển Đông dẫn đến đụng độ võ trang. Chuyện này đã từng xảy ra nên Hà Nội cần có những võ khí tối tân hơn để đối phó.
Trong khi CSVN mới chỉ sắp sửa mua một số lượng nhỏ đại bác tự hành K9, Philippines cũng tranh chấp Biển Đông gay gắt với Trung Quốc, chuẩn bị mua 12 máy bay khu trục FA-50 của Nam Hàn trong nửa đầu năm nay. Trước đó, Philippines đã mua hai tàu hộ tống hạm trang bị hỏa tiễn của Nam Hàn. Việt Nam, khác với Philippines, lại còn chia biên giới với Trung Quốc suốt một dải dài gần 1,500km.
Bộ Trưởng Quốc Phòng CSVN Phan Văn Giang đến thăm một đơn vị pháo binh Nam Hàn khi ông này dự hội nghị cuối Tháng Ba, 2023. (Hình: QDND)
Mặt khác, Mỹ cũng đóng một vai trò quan trọng trong mối quan hệ địa chính trị của Việt Nam tại khu vực. Trong nhu cầu kềm chế Trung Quốc bành trướng tham vọng lãnh thổ, Mỹ khởi xướng nhóm bộ tứ gồm Mỹ, Úc, Nhật và Ấn Độ, thường xuyên đối thoại về an ninh quốc phòng khu vực Á Châu-Thái Bình Dương, nay cũng gồm luôn cả Nam Hàn, Việt Nam và New Zealand.
Việt Nam là nước thứ 11 mua hệ thống đại bác tự hành K9 của Nam Hàn. Từ năm 2001, Hanwha đã xuất cảng đại bác này tới Thổ Nhĩ Kỳ, Ba Lan, Phần Lan, Ấn Độ, Na Uy, Estonia, Úc, Ai Cập và Romania.
Một số nước đã đạt thỏa thuận với Hanwha chuyển giao kỹ thuật công nghệ để sản xuất hệ thống K9 tại địa phương nhưng không thấy báo Korea Economic Daily nói gì về chuyện này trong thương vụ với CSVN. (NTB) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 19 Tháng Giêng, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Thành Phố Hà Nội đã khởi tố bị can Vũ Văn Vương, 57 tuổi, ở huyện Phú Xuyên, Hà Nội, để điều tra về tội “giết người” sau một ngày bắt giữ.
Báo Pháp Luật TP.HCM hôm 20 Tháng Giêng dẫn điều tra từ công an cho biết, khoảng 10 giờ trưa 15 Tháng Giêng, trong căn nhà ở thôn Trung, xã Hoàng Long, huyện Phú Xuyên, Vũ Văn Vương đã dùng chày đập đầu con gái của mình là cô Vũ Thu H., 19 tuổi, đến chết, sau đó giấu thi thể dưới gầm giường.
Bị can Vũ Văn Vương khi bị bắt giữ. (Hình: Tuổi Trẻ)
Buổi trưa, khi anh Vũ Thành T., 17 tuổi, vừa về nhà thì ông Vương bảo con trai vào ngủ. Đến khoảng 3 giờ chiều cùng ngày, ông ta sát hại anh T. và giấu thi thể dưới gầm giường.
Đến khoảng 11 giờ khuya cùng ngày, khi bà Đỗ Thị T., 50 tuổi, vợ ông Vương, đi làm về nhà cũng bị chồng sát hại. Thi thể của bà T. cũng bị ông Vương giấu dưới gầm giường chung với hai con.
Chưa dừng lại, đến khoảng 1 giờ rạng sáng 16 Tháng Giêng, ông Vương tiếp tục bóp cổ mẹ mình là bà Đào Thị Nhật, 78 tuổi, bị bệnh lâu ngày nằm một chỗ trên giường đến chết.
Sau khi giết chết bốn người thân, ông Vương viết thư tuyệt mệnh để lại và uống thuốc ngủ tự tử nhưng không chết.
Đến chiều 16 Tháng Giêng, ông Vương đón xe đò đi từ Hà Nội vào Đà Nẵng, sau đó tiếp tục đón xe đi từ Đà Nẵng đến thành phố Vũng Tàu, rồi thuê xe ôm đến chùa Liên Trì ở phường 2, để cầu siêu cho các nạn nhân.
Theo công an, qua xét nghiệm nhanh thì bị can Vương âm tính với ma túy. Song, có dấu hiệu trầm cảm, tâm lý bất thường.
Bước đầu, bị can Vương khai động cơ giết bốn người thân vì “muốn giải thoát cho cả nhà do quá nghèo.”
Theo báo VNExpress, trưa 17 Tháng Giêng, bà Vũ Thị Út T., em gái của ông Vương, không thể gọi điện thoại được cho cháu gái nên đến nhà tìm thì phát hiện bà Đào Thị Nhật chết trên giường trong nhà.
Hiện trường căn nhà nơi xảy ra vụ án mạng tại huyện Phú Xuyên, Hà Nội. (Hình: VTV)
Bà T. liền hô hoán gọi người dân ở gần đến trợ giúp. Sau đó, bà kiểm tra tiếp trong nhà thì phát hiện dưới gầm giường trong phòng ngủ có thi thể của chị dâu cùng các cháu Vũ Thu H. và Vũ Thành T.
Nhận tin báo, Công An Thành Phố Hà Nội đến tổ chức khám nghiệm hiện trường, giảo nghiệm tử thi để điều tra.
Qua điều tra ban đầu, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra xác định hung thủ chính là ông Vũ Văn Vương nên tổ chức bắt giữ.
Theo người dân địa phương, vợ chồng ông Vương làm lao động tự do, sống trong căn nhà cấp 4. Hai vợ chồng có ba người con, trong đó người con gái lớn đang đi làm xa nhà. Hàng xóm không phát hiện gia đình này trước đó có cãi vã hay các dấu hiệu bất thường. (Tr.N) [kn]
PHÚ YÊN, Việt Nam (NV) – Nhiều nông dân trồng hoa Tết ở thành phố Tuy Hòa và huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên, đang nóng ruột vì phải đối mặt với cảnh mất trắng mùa hoa Tết Ất Tỵ 2025.
Theo ghi nhận của báo Thanh Niên hôm 19 Tháng Giêng, tại vùng trồng hoa lay ơn Ngọc Lãng, thành phố Tuy Hòa và vùng Đông Phước, huyện Phú Hòa, nhiều vườn hoa lay ơn bị vàng lá, hư hại khoảng 30%-40% do thời tiết lạnh kèm mưa thất thường. Nhiều nhà vườn không thể cứu chữa, buộc phải nhổ bỏ để tránh lây lan sang các luống khác.
Nông dân ở Đông Phước, huyện Phú Hòa, tỉnh Phú Yên, phải nhổ bỏ phần hoa lay ơn bị hư hại do thời tiết. (Hình: Trần Bích Ngân/Thanh Niên)
Ông Nguyễn Văn Hoan, 46 tuổi, ở thành phố Tuy Hòa, trồng hai sào hoa lay ơn đỏ nhưng đã phải nhổ bỏ hơn 1/3 diện tích.
“Ba luống này bị vàng lá, còi cọc không thể lên đòng được. Tôi đã chăm bón rất kỹ nhưng không cứu nổi, thời tiết năm nay quá khắc nghiệt, mưa liên tục, lạnh lẽo không có nắng ấm nên hoa bị bệnh nhiều,” ông Hoan buồn bã nói.
Không chỉ đối mặt với tình trạng hoa lay ơn bị hư hại, nhiều nhà vườn còn lo cảnh trắng tay khi thương lái ít lui tới hỏi xem hoa.
“Tầm này những năm trước là thương lái đến xem và đặt hàng rồi, nhưng mấy hôm nay rất ít người lui tới xem hoa. Cứ tưởng mất mùa thì được giá nhưng với tình trạng này chúng tôi thực sự rất lo lắng. Chỉ mong được giá là bán chứ thời tiết này rất nguy hiểm, hoa lên đòng mà gặp mưa là hư hết,” ông Hoan cho biết thêm.
Không riêng người trồng hoa lay ơn, nhiều nhà vườn trồng hoa cúc tại phường 9, thành phố Tuy Hòa, cũng đứng ngồi không yên vì chưa tới chục ngày nữa là đến Tết mà đến nay hoa cúc vẫn chưa nở, dù tìm đủ mọi cách để kích thích.
Bà Nguyễn Thị Thu Hà ở phường 9, cho biết năm nay thấy tình hình kinh tế khó khăn, dự đoán sức mua kém nên bà chỉ trồng 200 chậu cúc. Không may, thời tiết mưa lạnh kéo dài khiến hoa nở muộn, gia đình bà phải chong đèn suốt ngày đêm để mong cúc nở kịp Tết.
Theo bà Hà, giá hoa cúc Tết năm nay cũng không cao, thương lái chỉ mua ở mức 300,000-350,000 đồng ($11.8 tới $13.8)/chậu.
Nhiều nhà vườn ở phường 9, thành phố Tuy Hòa, phải chong đèn ngày đêm để hoa cúc nở kịp Tết. (Hình: Trần Bích Ngân/Thanh Niên)
“Đã không được mùa còn mất giá. Thời tiết năm nay bất lợi khiến bà con trồng hoa Tết rất vất vả. Vụ hoa Tết chỉ diễn ra trong bốn tháng nhưng mất hai tháng lạnh, không có nắng, nụ hoa không thể phát triển tốt, gió mạnh làm te, gãy ngọn,” bà Hà cho biết thêm.
Ông Trần Văn Tuyến, phó chủ tịch Hội Nông Dân Thành Phố Tuy Hòa, cho biết tỉnh Phú Yên hiện có hơn 400 gia đình trồng hoa bán trong dịp Tết Nguyên Đán 2025 với khoảng 120 hécta. Trong đó, hoa cúc hơn 30,000 chậu, quất 14,000 chậu, mai 13,000 chậu và các loại cây, hoa khác khoảng 10,000 chậu. Do đợt mưa kéo dài trong hai tháng cuối năm 2024, nên tỷ lệ hoa nở trúng dịp Tết rất ít.
“Nhiều nhà vườn đầu tư cả trăm triệu đồng để trồng hoa Tết nhưng vẫn chưa thu được lợi nhuận. Hoa mai có thể chăm dưỡng bán vào năm sau nhưng cúc thì không. Người dân cũng đoán trước thời tiết năm nay khắc nghiệt do lập Xuân muộn nhưng vẫn trở tay không kịp,” ông Tuyến cho biết. (Tr.N) [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Với viễn cảnh lo ngại việc trục xuất di dân hàng loạt dưới chính quyền sắp tới của Tổng Thống Đắc Cử Donald Trump, một nhà lập pháp California đề xuất dự luật để tất cả các trường học và trung tâm giữ trẻ ở tiểu bang thành nơi an toàn cho học sinh và trẻ em nhập cư, theo báo mạng LAist, hôm 4 Tháng Mười Hai.
Đó là Dân Biểu Al Muratsuchi (Dân Chủ-Địa Hạt 66). Và, hôm 2 Tháng Mười Hai, ông giới thiệu dự luật nhằm giới hạn quyền tiếp cận của các nhân viên di trú vào khuôn viên trường học.
Dự luật của Dân Biểu Al Muratsuchi bảo vệ học sinh và trẻ em khỏi bị trục xuất dưới thời Trump “tập 2.” (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
Theo đó, dự luật cho phép nhân viên của trường học hoặc trung tâm giữ trẻ em cấm cảnh sát di trú (ICE) vào các địa điểm này nếu họ không có ID hợp lệ, mục đích cụ thể, lệnh của tòa án, và sự chấp thuận của tổng quản trị học khu hoặc giám đốc trung tâm giữ trẻ.
Nếu nhân viên ICE đáp ứng tất cả các yêu cầu trên, họ chỉ được phép vào các khu vực không có trẻ em.
Theo các nhà nghiên cứu tại đại học USC, cứ năm hoặc 20% trẻ em ở California thì có một em sống trong gia đình có tình trạng nhập cư “có vấn đề,” theo đó, ít nhất một người thân của các em là người nhập cư không có giấy tờ.
Dân Biểu Muratsuchi, chủ tịch Ủy Ban Giáo Dục Hạ Viện California, cho biết mối đe dọa bị trục xuất hoặc bị tách khỏi cha mẹ đang gây sợ hãi cho nhiều học sinh có tình trạng nhập cư này.
“Các em không nên sợ đến trường và cha mẹ không nên sợ cho con mình đi học,” ông Muratsuchi nói.
Các nhà lãnh đạo tiểu bang lo ngại nỗi sợ hãi này có thể ảnh hưởng đến việc đi học và khả năng học tập của học sinh.
Dưới nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông Trump, học sinh gốc Latin nghỉ học nhiều và thành tích học tập giảm đáng kể ở những khu vực bị ảnh hưởng vì các vụ trục xuất, theo một nghiên cứu của đại học Stanford University vào năm 2018.
Vào cuối Tháng Mười Một, Thống Đốc Gavin Newsom gửi thư đến các lãnh đạo trường học nhắc nhở rằng tất cả học sinh đều có quyền hiến định để đi học ở trường công, bất kể tình trạng nhập cư của họ.
Dự luật của ông Muratsuchi dựa trên một luật hiện hành của tiểu bang là cấm các trường học thu thập thông tin về tình trạng nhập cư của học sinh. Ngoài ra, có một luật khác cho phép các trường từ chối bất kỳ ai tiếp cận khuôn viên trường trong giờ học để hạn chế sự gián đoạn môi trường học tập và bảo đảm an toàn cho nhân viên và học sinh.
Các chuyên gia tán dương dự luật này vì nó giúp trường học và trung tâm giữ trẻ thành không gian an toàn cho các gia đình nhập cư, nhưng cũng cho rằng luật này chưa thể chấm dứt tình trạng nhân viên ICE có thể bắt di dân gần hoặc ngay bên ngoài trường học khi cha mẹ đưa đón con nhỏ.
Dân Biểu Muratsuchi cho biết ông có kế hoạch nghiên cứu tính hợp pháp của việc thiết lập một vùng xung quanh các trường học và trung tâm giữ trẻ mà các nhân viên ICE không được phép tiếp cận.
ICE có một chính sách lâu đời là không khuyến khích các hành động thực bắt giữ và trục xuất tại các “địa điểm nhạy cảm,” bao gồm trường học, bệnh viện, và nơi thờ cúng.
Tuy nhiên, vẫn còn phải xem liệu chính quyền Trump có tuân thủ chính sách đó không vì Dự Án 2025 (Project 2025) – một loạt các khuyến nghị chính sách được một số cựu giới chức chính quyền của ông Trump viết, kêu gọi hủy bỏ tất cả các bản ghi chú của ICE xác định các khu vực nhạy cảm, nơi nên hạn chế hành động trục xuất. (T.Nhiên) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Sau khi chịu đựng cái lạnh cắt da cắt thịt suốt nhiều giờ đồng hồ, hàng chục ngàn người bắt đầu được thông hành qua các khu vực kiểm tra an ninh để mục kích lễ nhậm chức tổng thống tại vận động trường Capital One Arena, theo WTOP News.
Tường thuật từ trung tâm Washington DC, WTOP cho biết người dân rồng rắn xếp hàng dài khoảng năm tới bảy dãy nhà để chờ vào vận động trường. Một số người háo hức diện kiến Tổng Thống Đắc Cử Donald Trump bắt đầu xếp hàng tại địa điểm này từ 11 giờ khuya Chủ Nhật, 19 Tháng Giêng.
Trump mở màn chương trình nhậm chức bằng một buổi cầu nguyện tại Nhà Thờ Episcopal St. John.
Người dân hào hứng xem Donald Trump nhậm chức Tổng Thống thứ 47 của Hoa Kỳ từ vận động trường Capital One Arena ngày 20 Tháng Giêng, 2025 ở Washington, DC. (Hình: Tasos Katopodis/Getty Images)
Nhà khí tượng học cấp cao Brian van de Graaff thuộc Đài 7News dự báo rằng trong Ngày Nhậm Chức, nhiệt độ duy trì chừng 20°F (-3 độ C), nhưng do những luồng gió mạnh thổi từ phía Tây Bắc, cảm giác trên thực tế sẽ khoảng 13 độ F (-11 độ C).
Khi màn đêm buông xuống, nhiệt độ có thể giảm xuống mức thấp nhất là 8 độ F (-13 độ C). Khuyến cáo thời tiết lạnh giá sẽ có hiệu lực từ 7 giờ tối tới 10 giờ sáng Thứ Ba.
Theo các kế hoạch kiểm tra an ninh, các viên chức Washington DC kêu gọi du khách ở yên tại chỗ trong phạm vi được chỉ định nếu muốn vào bên trong vận động trường. “Xin hãy ngồi yên tại chỗ. Nếu quý vị bỏ đi chỗ khác thì chúng tôi phải kiểm tra an ninh lại”, một cảnh cáo viết.
Các khu vực kiểm soát an ninh trước khi thông hành vào Capital One Arena được thiết lập tại đường 4th Street và đường H Street ngoài ra còn có đường 9th Street và đường G Street ở mạn Tây Bắc Washington DC, theo Sở Mật Vụ.
Sau khi bắt đầu kiểm tra an ninh lúc 7 giờ sáng, các viên chức tịch thu rất nhiều túi xách và yêu cầu người tham dự bỏ lại dọc theo vành đai khu vực kiểm soát. Các viên chức cho biết họ cấm đem túi xách vào bên trong khuôn viên vận động trường.
Hàng loạt đường sá trên khắp Washington DC bị phong tỏa trong Ngày Nhậm Chức, vì thế giới chức thành phố kêu gọi du khách dùng phương tiện giao thông công cộng để đi lại trong thành phố, cụ thể là dịch vụ Metrorail hoặc Metrobus.
Quyết định dời lễ nhậm chức hôm Thứ Hai vào bên trong là lần đầu tiên trong 40 năm sự kiện này lặp lại.
Capital One Arena chỉ có sức chứa khoảng 20,000 người, một số người thừa nhận rằng có thể họ sẽ không vào bên trong được, nhưng họ “chỉ muốn bày tỏ lòng ủng hộ,” WTOP cho biết.
Chánh Án John Roberts chủ trì lễ tuyên thệ nhậm chức tổng thống của Trump, Thẩm Phán Tối Cao Pháp Viện Brett Kavanaugh thì đảm nhiệm quy trình tương tự dành cho Phó Tổng Thống đắc cử JD Vance.
Lễ nhậm chức hôm Thứ Hai đánh dấu lần thứ năm Roberts thực hiện nghi thức nhậm chức, trước đó là hai lần cho cựu Tổng Thống Barack Obama, cựu Tổng Thống Joe Biden một lần và nay là lúc ông đứng đối diện với Trump lần thứ nhì.
Trong số những người đầu tiên có mặt tại lễ tuyên thệ nhậm chức ở Điện Capitol có Chủ Tịch Hội Đồng Tham Mưu Trưởng Liên Quân, Tướng CQ Brown, Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ Mitch McConnell và cả các nhà lãnh đạo đương nhiệm và mãn nhiệm tại Thượng Viện lẫn Hạ Viện.
Một buổi phát sóng trực tiếp miễn phí của lễ nhậm chức diễn ra tại Capital One Arena.
Năm 2017, lúc đó Trump vẫn còn là một người xa lạ với phần lớn người dân trong thành phố. Ông đặt chân vào Tòa Bạch Ốc với tư cách là tổng thống duy nhất trong lịch sử chưa từng có kinh nghiệm công quyền công hoặc quân đội, thay vào đó vận động tranh cử trên cương vị là một doanh nhân với lời hứa hẹn cải tổ chính phủ liên bang.
Nhưng nay tất cả đã khác xưa.
Sau bốn năm tại Phòng Bầu Dục, vị tổng thống xưa kia nay đã tái xuất với kinh nghiệm cùng các nhân vật dưới trướng vô cùng mới mẻ.
Bối cảnh chính trị cũng đổi chiều, giờ đây lưỡng viện tại Quốc Hội đều thuộc về Đảng Cộng Hòa, nhiều người trong số đó trung thành với ông. Trump cũng bổ nhiệm các thẩm phán vào Tối Cao Pháp Viện cũng như các tòa án liên bang ở các cấp chính quyền. Các nhà lãnh đạo thế giới từng chỉ trích ông giờ đây đã giã từ võ đài chính trị hoặc sẵn sàng hợp tác nhiều hơn.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên, chương trình nghị sự của Trump, đặc biệt là trong những ngày đầu, thường bị các tòa án và tình trạng đấu đá nội bộ cản trở. Chưa kể, nhiều thành viên nội các cũng ngấm ngầm hoặc công khai phản bác các ý tưởng do ông đề ra. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Khi Tổng Thống đắc cử Donald Trump tuyên thệ nhậm chức bên trong Điện Capitol, ông đối diện với bức điêu khắc chân dung bán thân của Mục Sư Martin Luther King Jr. trong ngày lễ liên bang tưởng nhớ di sản của ông hôm Thứ Hai, 20 Tháng Giêng.
Và đó là một hình ảnh tương phản, làm một số người ủng hộ quyền công dân không yên lòng, với ước muốn thực hiện cuộc cách mạng xã hội phi bạo lực do vị mục sư quá cố để lại, WTOP News đưa tin.
Các sinh hoạt tôn vinh Mục Sư King và ủng hộ tầm nhìn của ông cho một xã hội công bằng diễn ra trên khắp nước Mỹ khi nhiều người theo dõi tiến trình chuyển giao quyền lực trong hòa bình tại thủ đô. Các chương trình diễn ra đồng thời làm các nhà lãnh đạo dân quyền xen lẫn nhiều cảm xúc, vốn là những người chỉ trích gay gắt lời lẽ và lập trường của Trump liên quan tới chủng tộc và quyền công dân trong chiến dịch tranh cử tổng thống lần thứ ba.
Tượng đài Martin Luther King Jr. sáng ngày lễ Martin Luther King Day ngày 15 Tháng Giêng, 2024 ở Washington, DC. (Hình: Samuel Corum/Getty Images)
Nhưng nhiều nhà lãnh đạo, trong đó có cả gia đình Mục Sư King, cảm thấy thấm thía trước hình ảnh đối lập này đồng thời họ cũng coi đó là cơ hội để một lần nữa tập trung vào việc thúc đẩy quyền công dân trong kỷ nguyên chính trị mới.
“Tôi rất mừng vì lễ tưởng nhớ Mục Sư King diễn ra ngay lễ nhậm chức, âu cũng là dịp để người dân Hoa Kỳ và thế giới thấy được hình ảnh tương phản này. Câu hỏi được đặt ra, đâu là con đường mà dân Mỹ muốn theo đuổi?” Mục Sư Bernice King, con gái út của cố Mục Sư King kiêm tổng giám đốc Trung Tâm King cho biết.
Đây là lần thứ ba trong gần 40 năm từ lúc dịp lễ liên bang tưởng nhớ Mục Sư King chính thức trở thành quy định và trùng với lễ nhậm chức tổng thống. Tổng Thống Bill Clinton và Barack Obama cũng từng tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai vào dịp lễ này. Cả hai đều tán tụng King trong phần diễn văn; vẫn chưa biết liệu Trump, người tuyên bố sai sự thật rằng người dân tham dự lễ nhậm chức đầu tiên của ông còn đông hơn Cuộc Diễn Hành Tưởng Nhớ King tại Washington DC, có công nhận ngày lễ này hay không và nếu có thì bằng cách nào.
Nhiều nhà lãnh đạo dân quyền sẽ tưởng nhớ di sản của King cả ngày sau khi lập kế hoạch tổ chức công khai và riêng tư suốt tuần lễ, đồng thời phát biểu và lập chiến lược ứng phó với chương trình nghị sự của chính quyền kế tiếp.
Tổng Thống Joe Biden và Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden dự lễ tưởng niệm Mục Sư Martin Luther King Jr tại nhà thờ Royal Missionary Baptist Church ở North Charleston, South Carolina, ngày 19 Tháng Giêng, 2025. (Hình: Official White House Photo)
Derrick Johnson, chủ tịch Hiệp Hội Toàn Quốc Vì Sự Tiến Bộ Của Người Da Màu NAACP, một tổ chức với các thành viên từng cố vấn, hợp tác và thậm chí là xung đột với King trong thời gian diễn ra Phong Trào Dân Quyền, cho biết: “Đây là thời điểm tốt nhất và cũng là tồi tệ nhất.”
Hôm Thứ Tư, Johnson và các nhà lãnh đạo dân quyền khác gặp gỡ các thành viên Hội Dân Biểu Da Đen tại Quốc Hội trên Điện Capitol để thảo luận về cách làm việc và phản đối chính quyền Trump. Cùng ngày hôm đó, Tổ Chức Hành Động Quốc Gia, một tổ chức dân quyền do Mục Sư Al Sharpton thành lập, cũng chủ trì một bữa điểm tâm trong đó Phó Tổng Thống Kamala Harris kêu gọi những người tham dự luôn luôn giữ vững niềm tin.
Martin Luther King III, con trai cả của cố Mục Sư King, hiệp lời cầu nguyện cùng Harris trên sân khấu. Mục Sư King từng vận động cho Harris vào mùa Thu và gọi bà là một nhân vật ủng hộ đồng thời là người “thể hiện di sản của Tiến Sĩ King.”
Một năm trước khi xảy ra vụ ám sát 1968, King viết trong cuốn sách cuối cùng của ông rằng việc trao cho người da đen “quyền lợi” của họ thường đi kèm với “việc đối xử đặc biệt.”
Việc King ủng hộ “các ý tưởng mới” giúp ông tìm được người kế thừa trong việc ban hành các chính sách được đề ra nhằm tạo dựng những cử chỉ văn minh tại nơi làm việc và trường học. Nhiều người ủng hộ các chính sách liên quan tới đa dạng, công bằng và hòa nhập coi các chương trình tương tự là hiện thực hóa tầm nhìn của ông, mặc dù lập luận đó bị các nhà hoạt động bảo thủ kịch liệt chỉ trích.
Quan điểm về chủng tộc của Trump từng bị lên án trong nhiều thập niên. Chính phủ liên bang từng kiện Trump vì hành vi kỳ thị chủng tộc nhắm vào những người da đen tìm chốn nương thân vào những năm 1970. Vào thời điểm đó Trump đóng vai trò quan trọng trong việc hô hào thuyết âm mưu “birther,” rằng Obama không phải là người sinh ra tại Hoa Kỳ. Không những vậy ông còn bị chê là có thành kiến khi đưa ra lời lẽ trong chiến dịch tranh cử nhắm vào dân nhập cư và cộng đồng thành thị từ năm 2015 cho tới cuộc bầu cử Tháng Mười Một.
Trên cương vị tổng thống, Trump từng ban hành một số luật cải cách tư pháp hình sự được những người ủng hộ quyền công dân ngợi khen nhưng sau đó lại đề nghị mạnh tay đàn áp các cuộc biểu tình đòi quyền chủng tộc năm 2020.
Tháng Tư vừa qua, Trump không đả động gì tới quan điểm cho rằng “chủ nghĩa kỳ thị chủng tộc chống người da trắng” đang là vấn đề lớn hơn so với chủ nghĩa kỳ thị chủng tộc có hệ thống nhắm vào người Mỹ Da Đen tại Hoa Kỳ. (TTHN)
MOSS LANDING, California (NV) – Đường cao tốc Highway 1 gần Moss Landing được lưu thông trở lại hoàn toàn vào lúc 5 giờ chiều Chủ Nhật, 19 Tháng Giêng sau thời gian phong tỏa do xảy ra hỏa hoạn tại một trong những nhà máy lưu trữ pin lớn nhất thế giới trong tuần này, theo các viên chức Quận Monterey.
Giới chức cho biết pin lithium tại nhà máy thuộc công ty Vistra Energy bốc hỏa vào Thứ Năm và vẫn tiếp tục cháy cho tới Thứ Bảy nhưng vẫn có thể bén lửa trở lại. Nhà chức trách vẫn chưa ước tính được đám cháy sẽ kéo dài bao lâu cũng như chưa rõ nguyên nhân dẫn tới vụ hỏa hoạn.
Giới chức khuyến cáo người dân khi đi lại trong khu vực phải hết sức cẩn trọng do lực lượng ứng phó khẩn cấp vẫn còn hoạt động tại trung tâm ứng cứu thảm họa gần Nhà Máy Điện Năng Moss Landing và Lực Lượng Tuần Tiễu Xa Lộ California CHP cũng vẫn hoạt động trong khu vực, các viên chức Quận Monterey cho biết hôm Chủ Nhật.
Cháy lớn tại nhà máy pin lithium ở Moss Landing, California, từ đêm 16 Tháng Giêng, 2025. (Hình: @FelixKSBW/X)
Cấu trúc tòa nhà bị phá hủy khoảng 80%, đồng thời pin cũng bị cháy rụi trong vụ hỏa hoạn, Trưởng Sở Cứu Hỏa Quận North Monterey Joel Mendoza cho biết.
Hôm Chủ Nhật, các viên chức quận cho biết vụ hỏa hoạn tiếp tục được dập tắt tại địa điểm xảy ra thảm họa đồng thời nói thêm rằng khí hoặc các hạt bụi không đe dọa tới cộng đồng.
Nhà chức trách thu hồi lệnh di tản vào tối Thứ Sáu sau khi yêu cầu khoảng 1,200 người rời khỏi khu vực do lo ngại về phẩm chất không khí.
Tính tới chiều Thứ Bảy, các viên chức vẫn chưa điều tra được nguyên nhân dẫn tới cháy nhà máy, gồm có cả lý do vì sao hệ thống cứu hỏa bên trong nhà máy lại gặp trục trặc.
Nhà máy Moss Landing thuộc sở hữu của công ty Vistra Energy đặt trụ sở tại Texas, công ty chứng kiến giá cổ phiếu tăng vọt vào năm ngoái, từ khoảng $39 lên khoảng $171 trong phiên giao dịch đóng cửa hôm Thứ Sáu.
Cho tới tối Chủ Nhật, dầu cho lệnh di tản được thu hồi, đường cao tốc Highway 1 thuộc địa phận tiểu bang vẫn phong tỏa theo cả hai hướng.
Công ty khí đốt PG&E cũng đặt nhà máy lưu trữ pin riêng tại địa điểm này và vẫn đang vận hành. Các viên chức dân cử địa phương gồm có Giám Sát Viên Quận Monterey Glenn Church cho biết ông đang đôn đốc Vistra đừng vội cho nhà máy hoạt động trở lại cho tới chừng nào điều tra được nguyên nhân dẫn tới hỏa hoạn cũng như đề ra thêm biện pháp phòng hờ bất trắc. Nhà máy vẫn đóng cửa tíntính tới tối Chủ Nhật.
Một viên chức Vistra, Brad Watson, nhắc lại lời tạ lỗi mà công ty gửi đến cộng đồng đồng thời cho biết công ty đang cố gắng tìm hiểu nguyên nhân gây ra thảm họa. Ông không đưa ra cam kết về các kế hoạch hoạt động sắp tới, và trả lời câu hỏi của phóng viên về tình trạng ngừng hoạt động bằng cách nói rằng công ty đang tập trung vào tình hình trước mắt. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Vào sáng Thứ Hai, 20 Tháng Giêng, chỉ vài giờ trước khi Tổng Thống đắc cử Donald Trump nhậm chức, Tổng Thống Joe Biden đã ân xá cho Bác Sĩ Anthony Fauci, Tướng Mark Milley và cựu Dân Biểu Liz Cheney (Cộng Hòa-Wyoming) cùng các thành viên khác thuộc một ủy ban tại Hạ Viện từng tham gia điều tra vụ bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng 2021, theo The Hill.
Biden cho biết đó là quyết định nhằm bảo vệ các viên chức công bộc trước viễn cảnh đối diện với các cuộc tấn công từ nhà lãnh đạo sắp thế chỗ Biden tại Tòa Bạch Ốc.
“Họ là những người phục vụ Hoa Kỳ bằng danh dự cùng tài năng xuất chúng nên tôi không thể để họ trở thành nạn nhân của các vụ truy tố vô lý và có mưu đồ chính trị,” Tổng Thống Biden cho biết trong một tuyên bố.
Tổng Thống Joe Biden, Phó Tổng Thống Kamala Harris, Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden, và Đệ Nhị Phu Quân Douglas Emhoff chụp hình chung trước Tòa Bạch Ốc lần sau cùng sáng 20 Tháng Giêng, 2025. (Hình: Official White House Photo)
Biden ban hành lệnh ân xá cho Fauci, cựu giám đốc Viện Dị Ứng và Bệnh Truyền Nhiễm Quốc Gia, từng đứng đầu chiến dịch ứng phó với đại dịch Covid-19 tại Hoa Kỳ, và Milley, cựu chủ tịch Hội Đồng Tham Mưu Trưởng Liên Quân.
Fauci, nhân vật đại diện cho các kế hoạch ứng phó với đại dịch tại Hoa Kỳ, từng bị Trump và các đồng minh lên án sau những nỗ lực phản đối Trump khi đưa ra những tuyên bố vô căn cứ về loại virus này đồng thời kêu gọi dân Mỹ chích vaccine.
Milley là người chỉ trích Trump và gọi ông là phát xít. Trump từng đưa ra đề nghị rằng “tòa án quân sự” nên đưa vị tướng nghỉ hưu này ra xét xử sau khi nói rằng Milley đề nghị quân đội không tham gia vào bất kỳ cuộc đảo chính nào do Trump vạch ra chỉ vì tham quyền cố vị.
Ủy ban tại Hạ Viện đặc trách điều tra vụ bạo loạn 6 Tháng Giêng đã chấm dứt hoạt động hồi Tháng Mười Hai 2022 và cũng thường xuyên bị Trump công kích.
Dân Biểu Bennie Thompson (Dân Chủ-Mississippi) đảm nhiệm vị trí chủ tịch ủy ban, Cheney giữ chức vụ phó chủ tịch. Các thành viên khác gồm có các Dân Biểu lúc bấy giờ là Adam Kinzinger (Cộng Hòa-Illinois), Elaine Luria (Dân Chủ-Virginia), Stephanie Murphy (Dân Chủ-Florida), các Dân Biểu đương chức Zoe Lofgren (Dân Chủ-California), Pete Aguilar (Dân Chủ-California) và Jamie Raskin (Dân Chủ-Maryland) và đương kim Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff (Dân Chủ-California).
Tổng Thống Biden cũng ân xá cho Cảnh Sát Điện Capitol và các sĩ quan cảnh sát Đô Thị Washington DC từng đưa ra lời khai trước Ủy Ban Chọn Lọc.
Trong những tuần gần đây, Biden chỉ ra rằng ông sẽ cân nhắc hành động ân xá cho những người bị chính quyền kế tiếp nhắm tới. Mục đích của lệnh ân xá không nhắm vào việc chỉ ra rằng “đây là những người từng thực hiện hành vi sai trái,” Biden cho biết trong tuyên bố vào sáng Thứ Hai.
Mục tiêu chính xác mà lệnh ân xá hướng tới vẫn chưa lập tức rõ ràng.
Ủy ban điều tra tại Hạ Viện hoàn tất sứ mệnh truy tìm sự thật về vụ bạo loạn nhắm vào Điện Capitol “sau khi cam kết tìm hiểu rõ ngọn nguồn,” Biden cho biết trong tuyên bố. Nhưng vào Tháng Mười Hai, Trump đề nghị “bỏ tù” các thành viên ủy ban.
Chưa rõ liệu tất cả các thành viên ủy ban có chấp nhận lệnh ân xá do Tổng Thống Biden đề nghị hay không. Thompson cho biết ông sẽ chấp nhận lệnh ân xá từ Tòa Bạch Ốc cho vai trò đứng đầu ủy ban, nhưng các thành viên khác cho biết trong những tuần gần đây rằng họ không nghĩ rằng họ cần tới lệnh ân xá.
Một số cảnh sát từng làm chứng trước ủy ban đã được ân xá trước. Các cảnh sát đứng ra làm chứng gồm có cựu cảnh sát Điện Capitol Harry Dunn, Aquilino Gonell và Caroline Edwards, và cựu cảnh sát Đô Thị Washington DC Michael Fanone và Daniel Hodges.
Trong một cuộc điện đàm với báo giới vào đầu tháng này, Fanone và Gonell chỉ ra rằng họ chưa thảo luận với Tòa Bạch Ốc về lệnh ân xá do Biden đưa ra và cảm thấy họ không cần lệnh ân xá.
Tổng thống thường ân xá vào cuối nhiệm kỳ, nhưng Biden lại mở rộng phạm vi quyền ân xá của tổng thống bằng cách ân xá cho những người chưa từng phải đối diện với cuộc điều tra nào.
“Tôi tin tưởng vào nền pháp trị và tôi mong rằng trong những giờ phút cuối cùng, sức mạnh của các thể chế pháp lý tại Hoa Kỳ sẽ giành chiến thắng trên phương diện chính trị,” Biden cho biết. “Nhưng đây là những trường hợp ngoại lệ, và lương tâm tôi mách bảo rằng tôi không thể làm ngơ.”
Bộ Tư Pháp dưới thời Biden tổng hợp trong hồ sơ tòa án gần đây liên quan tới các bị cáo trong vụ bạo loạn 6 Tháng Giêng, trong đó có nhiều người trông chờ lệnh ân xá từ Trump, rằng việc chấp nhận ân xá chẳng khác nào ngấm ngầm thừa nhận tội lỗi hoặc hành vi sai trái, mặc dù Biden khăng khăng rằng đó không phải là mục đích ân xá của ông.
Tính tới thời điểm này, một số người được ân xá phản ứng với quyết định khoan hồng của Biden bằng lòng biết ơn.
Fauci cho biết trong một tuyên bố rằng ông từng là mục tiêu của “những lời đe dọa có mưu đồ chính trị” rằng ông “không hề phạm tội” nhưng lại bị truy tố. Tuy nhiên, những lời đe dọa “làm cho tôi và gia đình sống trong cảnh thống khổ tột cùng và không tài chịu đựng nổi,” Fauci nói, đồng thời cảm tạ Biden vì quyết định ân xá.
Milley cho biết ông và gia đình “vô cùng biết ơn” hành động ân xá của Tổng Thống Biden và cho rằng điều này sẽ giúp ông và gia đình không còn “xao lãng, hao tổn và lo lắng.” Milley cho biết ông không muốn phí phạm “những giờ phút còn lại trong cuộc đời mà Chúa ban cho” để chống lại các âm mưu trả thù. (TTHN)
QUẬN CAM, California (NV) – Thời tiết mùa đông trong tháng đầu năm 2025 đang rất khắc nghiệt ở Mỹ. Nhiều tiểu bang phải gánh chịu những trận bão tuyết kỷ lục. Trong điều kiện thời tiết như vậy, người lái xe có thể sử dụng những loại vỏ xe được sản xuất để đi trên băng tuyết.
Theo trang mạng kỹ thuật slashgear.com, đối với một số điều kiện mùa đông khắc nghiệt nhất, xe có thể sử dụng loại vỏ có chốt. Những chiếc vỏ này có chốt kim loại nhỏ đầu tròn đính vào trên gai vỏ. Trong đại đa số trường hợp, những chốt được gắn sẵn vào vỏ. Một số vỏ không có sẵn chốt, nhưng được sản xuất để có thể lắp chốt vào sau đó khi cần thiết. Tuy nhiên, việc lắp chốt không đơn giản, đòi hỏi thợ có tay nghề và có thiết bị phù hợp.
Nokian là nhà xuất vỏ xe Phần Lan phát minh ra vỏ có chốt. (Hình từ Youtube của nhà sản xuất Nokian)
Hầu hết các nhà sản xuất lớn đều sản xuất lốp có chốt, nhưng thị trường của loại vỏ này hiện đang thu hẹp đáng kể. Nokian là nhà xuất vỏ xe Phần Lan đã phát minh ra vỏ có chốt, hiện đang dẫn đầu về sản lượng. Goodyear và Michelin cũng sản xuất vỏ có chốt.
Lốp có chốt đặc biệt hữu ích khi lái xe ở những khu vực có nhiều băng. Chúng cũng phát huy tác dụng tốt nhất ở những nơi có tuyết nhưng đường không được cày hết tuyết xuống tận bề mặt. Khi tuyết bị nén chặt trên mặt đường, vỏ có chốt là lựa chọn tốt nhất.
Vỏ có chốt chỉ phù hợp khi lái xe trên mặt đường không phải là nhựa đường hoặc bê tông. Khi đi trên những bề mặt đường bình thường này, vỏ có chốt sẽ trở nên bất tiện. Chúng sẽ tạo ra tiếng ồn lớn, làm giảm khả năng điều khiển xe, quãng đường xe di chuyển sau khi thắng cũng dài hơn. Mặt đường cũng bị phá vì vỏ có chốt sẽ đào sâu vào bề mặt đường.
Một lựa chọn khác với vỏ có chốt là lắp thêm xích đi tuyết vào vỏ khi điều kiện đường xá yêu cầu. Vỏ có chốt và xích tuyết được sử dụng trong những trường hợp khác nhau, và thường không kết hợp. Vỏ có chốt tiện lợi hơn xích vì người lái không phải ra khỏi xe để lắp chúng vào.
Xe với vỏ có chốt có khả năng chạy nhanh hơn so với có xích, và cũng có thể đi xa hơn. Vỏ Hakkapeliitta 10 của Nokian có thể chạy ở tốc độ tối đa 118 dặm/giờ. Và nếu mặt đường đã bớt tuyết, người lái vẫn có thể tiếp tục đi. Khi xích được lắp, xe chỉ nên chạy tốc độ tối đa dưới 30 dặm/giờ. Và khi xe đã ra khỏi vùng băng tuyết, người lái cần tháo xích ra càng sớm càng tốt.
Với công nghệ chế tạo vỏ xe ngày càng tiên tiến, hiện nay có những loại vỏ xe mùa đông chạy trên băng tuyết tiện lợi hơn so với vỏ có chốt. Những chiếc vỏ mùa đông này được làm từ hợp chất cao su đặc biệt, được tối ưu hóa cho thời tiết lạnh. Chúng cũng không bị mòn nhanh như vỏ thiết kế cho mọi mùa hoặc vỏ có chốt. Quan trọng nhất, hoa văn gai vỏ được thiết kế để đẩy tuyết và nước ra khỏi vỏ.
Trong tương lai gần có thể sẽ có các loại vỏ xe hybrid. Hãng vỏ xe Hokian đang thử nghiệm một loại vỏ xe đi tuyết có chốt có thể thu vào. Nếu sản phẩm này được đưa vào sản xuất, người lái có thể lái xe an toàn trên cả đường tuyết lẫn đường bình thường. (HD)
HOUSTON, Texas (NV) – Phi Trường George Bush Intercontinental và Phi Trường Hobby sẽ ngưng hoạt động vào Thứ Ba, 21 Tháng Giêng. Một luồng không khí lạnh dự kiến thổi qua khu vực Houston, mang theo cơn gió lạnh nhất trong mùa.
Khuyến cáo bão mùa Đông cho khu vực Đông Nam Texas sẽ có hiệu lực từ 6 giờ chiều Thứ Hai tới 6 giờ chiều Thứ Ba. Dự kiến tuyết sẽ rơi dày từ 3 tới 5 inch (7.6 tới 12.7 centimeter) trên khắp khu vực Houston, thậm chí có thể còn nhiều hơn, theo KHOU.
Trong cuộc họp báo với Thị Trưởng Houston John Whitmire và các viên chức an ninh công, Giám Đốc Hệ Thống Phi Trường Houston Jim Szczesniak cho biết các Phi Trường Bush, Hobby và Ellington sẽ đóng cửa từ nửa đêm Thứ Ba.
Tuyết phủ trắng xóa U.S. Highway 82 ngày 27 Tháng Mười Hai, 2015 ở Lubbock, Texas. Dự báo thời tiết những ngày tới cho vùng Houston và phụ cận tuyết rơi dày không kém. (Hình: John Weast/Getty Images)
Các hãng hàng không cũng khai triển các chương trình hỗ trợ dời chuyến bay, tức là hành khách có thể tới hãng hàng không và yêu cầu thay đổi chuyến bay nhưng không phải trả thêm tiền, theo Szczesniak.
Giới chức phi trường cho biết họ sẽ theo dõi tình hình thời tiết trong nguyên ngày Thứ Ba để quyết định xem liệu các phi trường có thể hoạt động trở lại vào Thứ Tư hay không.
“Xin hãy liên lạc với các hãng hàng không để đổi qua các chuyến bay khác vì phi trường ngừng hoạt động vào Thứ Ba,” Szczesniak cho biết trong cuộc họp báo.
Giới chức phi trường cho biết mặc dù không có chuyến bay nào hạ cánh hay khởi hành, nhưng các nhân viên vẫn tiếp tục “làm việc cần mẫn nhằm bảo đảm an toàn cho việc hoạt động bình thường trở lại khi thời tiết cho phép.”
Nhà chức trách cũng điều động xe xúc tuyết và máy móc tối tân để dọn dẹp phi trường sạch sẽ và chuẩn bị nối lại hoạt động. (TTHN)
LOS ANGELES, California (NV) – Một người đàn ông và một người phụ nữ đến từ Oregon bị bắt giữ vào cuối tuần vì được cho là mạo danh lính cứu hỏa khi mon men đột nhập vào khu vực dành cho người di tản tại nơi xảy ra đám cháy Palisades Fire bằng một chiếc xe cứu hỏa hợp pháp, các viên chức loan báo hôm Chủ Nhật, 19 Tháng Giêng.
Các nghi can được nhận dạng là Dustin Nehl, 31 tuổi và Jennifer Nehl, 44 tuổi, bị cảnh sát tuần tiễu thuộc Sở Cảnh Sát Los Angeles LAPD phát giác hôm 18 Tháng Giêng, các viên chức Văn Phòng Cảnh Sát Quận Los Angeles cho biết trong một thông cáo báo chí.
Bán tín bán nghi về chiếc xe cứu hỏa, LAPD lập tức liên lạc với các cảnh sát viên thuộc LASD và kịp thời bắt giữ các nghi can.
Xe cứu hỏa mua lại trong một cuộc đấu giá từ Oregon bị cảnh sát tịch thu ở vùng Palisades, California, hôm 18 Tháng Giêng, 2025. (Hình: LASD)
Hai nghi can đều mặc “quần áo bảo hộ” khi gặp gỡ các sĩ quan LAPD, tức là loại phục trang an toàn dành cho lính cứu hỏa trong những trường hợp ứng phó với hỏa hoạn, đồng thời mặc áo chemise có biểu tượng Cal Fire bên trong quần áo bảo hộ và cũng sở hữu nón bảo hiểm và bộ đàm.
“Những người lái xe cứu hỏa tự xưng là lính cứu hỏa thuộc ‘Sở Cứu Hỏa Roaring River’ tọa lạc ở Oregon,” thông cáo báo chí nêu rõ. “Sau khi điều tra thêm, các cảnh sát viên mới biết rằng đó không phải là một cơ quan hợp pháp và chiếc xe cứu hỏa được mua tại một cuộc đấu giá.”
Hai nghi can trong vụ bắt giữ được cho là thừa nhận rằng họ đã có mặt trong khu vực di tản một ngày trước đó, các nhà điều tra cho biết sau khi bắt giữ hai cư dân Oregon và tịch thu xe cứu hỏa.
Xe cứu hỏa mua lại trong một cuộc đấu giá từ Oregon bị cảnh sát tịch thu ở vùng Palisades, California, hôm 18 Tháng Giêng, 2025. (Hình: LASD)
Vẫn chưa rõ hai nghi can họ Nehl có quan hệ huyết thống hay không, nhưng nhà chức trách cho biết thêm rằng Dustin từng gây án trong một vụ “phá hoại hình sự” ở Oregon. Tuy nhiên, không nghi can nào có tiền án tại California.
Nhà chức trách chưa cho biết nguyên nhân vì sao hai nghi can lại mạo danh lính cứu hỏa rồi đột nhập vào khu vực, hay liệu họ có đối diện với tội trạng nào khác ngoài tội “mạo danh lính cứu hỏa” hay không.
Giới chức LASD sẽ đệ trình vụ án lên Văn Phòng Biện Lý Quận Los Angeles vào Thứ Ba để xem xét hồ sơ.
Ai hay biết tin tức về vụ mạo danh xin liên lạc với Cơ Quan Điều Tra Tội Phạm Có Tổ Chức thuộc LASD theo số 562-946-7893. Ngoài ra, để chỉ điểm ẩn danh xin gọi cho Đường Dây Nóng Phòng Chống Tội Phạm khu vực Los Angeles theo số 800-222-8477 hoặc chỉ điểm trực tuyến tại www.lacrimestoppers.org. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Chủ Nhật, 19 Tháng Giêng, ông trùm biên giới thuộc chính quyền kế tiếp của Tổng Thống đắc cử Donald Trump, Tom Homan, cho biết các viên chức thực thi công lực đang “xem xét lại” một số chi tiết liên quan tới chiến dịch trục xuất tại Chicago sau khi báo chí hay biết một số tin tức bị rò rỉ.
Trong một cuộc phỏng vấn trên “America’s Newsroom” của Fox News, Homan nói rõ rằng hoạt động này sẽ không hoàn toàn bị hủy bỏ nhưng các viên chức sẽ xem xét lại một số chi tiết nhất định nhằm bảo đảm an toàn cho các sĩ quan thực thi công lực, theo The Hill.
“Chúng tôi không đình chỉ bất kỳ hoạt động nào cả. Vì chiến dịch ở Chicago bị rò rỉ nên chúng tôi đang điều tra nguyên nhân đồng thời suy xét xem liệu các sĩ quan có an toàn khi tham gia chiến dịch hay không?” Homan cho biết khi được hỏi về các nguồn tin cho thấy các sĩ quan đang “xem xét” liệu có nên tiếp tục chiến dịch trục xuất trong tuần này hay không.
Người biểu tình phản đối chính sách trục xuất hàng loạt di dân của Tổng Thống Donald Trump ngày 21 Tháng Hai, 2017 ở Chicago, Illinois. (Hình: Scott Olson/Getty Images)
“Chicago vẫn nằm trong kế hoạch, nhưng chúng tôi đang tính toán lại thời điểm và cách thức thực hiện vì tin tức đã bị bại lộ,” Homan nói tiếp.
Homan, từng là quyền giám đốc tại Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Quan Thuế ICE, cho biết ông rất cởi mở khi được trình bày công khai về các mục tiêu do ông đề ra nhằm bảo vệ biên giới và tăng cường thực thi luật di trú tại Hoa Kỳ, nhưng ông cho biết việc thảo luận xung quanh “các kế hoạch cụ thể” có thể làm cho giới chức lo ngại rằng các sĩ quan có được bảo đảm an toàn khi thực thi chiến dịch trục xuất hay không.
“Về bản chất, họ đang đảm nhiệm một công việc nguy hiểm. Như tôi đã nói, họ sẽ bắt giữ những kẻ đe dọa an ninh công và an ninh quốc gia, việc này vô cùng nguy hiểm. Nhưng khi những kẻ đó biết trước rằng chúng tôi sẽ thực hiện một chiến dịch bố ráp vào một thời điểm nhất định, điều đó làm cho chúng tôi lo ngại về điều kiện làm việc an toàn của các sĩ quan, cũng như kế hoạch cho các hoạt động cụ thể.”
Tờ Wall Street Journal đưa tin vào tối Thứ Sáu rằng chính quyền Trump thứ nhì đang lập kế hoạch cho một cuộc đột kích nhắm vào dân nhập cư ở Chicago, trích dẫn bốn nguồn tin thông thuộc với kế hoạch này. Có khoảng 100 tới 200 sĩ quan tham gia chiến dịch, dự kiến bắt đầu vào sáng Thứ Ba và kéo dài cả tuần, theo Wall Street Journal.
Sau khi nguồn tin bị rò rỉ, Homan nói với Washington Post hôm Thứ Bảy rằng chính quyền kế tiếp “vẫn chưa đưa ra quyết định” thực hiện chiến dịch đột kích.
“Chúng tôi đang xem xét vụ rò rỉ tin tức và sẽ đưa ra quyết định cuối cùng dựa trên kết quả điều tra,” Homan nói với Washington Post. “Một khi hoạt động thực thi công lực bị tiết lộ, các sĩ quan sẽ gặp nhiều rủi ro hơn.”
Homan cũng cho biết ông chưa biết vì sao Chicago “trở thành tâm điểm chú ý” và các kế hoạch trục xuất sẽ diễn ra trên khắp Hoa Kỳ, đồng thời nói với Washington Post rằng “Chúng tôi sẽ bắt giữ di dân lậu trên khắp nước Mỹ, không để cho bất kỳ quy định nào của chính quyền tiền nhiệm cản trở. Nhưng vì sao kế hoạch tại Chicago lại bị bại lộ thì tôi chưa có câu trả lời.”
“Đây là một vấn đề quốc gia,” Homan nói. “Không phải đi tới đâu chúng tôi cũng càn quét các khu dân cư tới mà là chúng tôi có một kế hoạch thực thi rõ ràng.” (TTHN)
TEL AVIV, Israel (NV) – Tối hôm Chủ Nhật, 19 Tháng Giêng, người dân Israel đã tổ chức lễ đón mừng làn sóng con tin đầu tiên được phe Hamas thả về từ Dải Gaza, chỉ vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn được chờ đợi từ lâu giữa Israel và Hamas có hiệu lực, trong khi nhiều người dân Palestine từng bỏ nhà đi lánh nạn bắt đầu cuộc đi bộ quay về nhà sau 15 tháng chiến tranh tàn khốc, Đài NBC loan tin.
Theo các giới chức y tế địa phương, nhiều người hy vọng đợt ngưng chiến khó khăn mới đạt được này sẽ dẫn đến một kết thúc vĩnh viễn cuộc xung đột khiến hơn 46,800 người Palestine bị lực lượng Israel sát hại tại Gaza, theo các giới chức y tế địa phương, và cho phép tái thiết khu vực này, phần lớn chỉ còn là đống đổ nát sau các cuộc không kích và pháo kích dữ dội của Israel.
Tổng Thống Joe Biden đã đón mừng sự trở về an toàn của ba nữ con tin qua đợt đầu tiên trong nỗ lực phối hợp cuộc dàn xếp được dự tính sẽ tiếp tục trong những ngày tới. Tổng thống cho biết lệnh ngừng bắn ở Gaza đạt được là do “áp lực lên phe Hamas của Israel với sự ủng hộ của Mỹ.”
Người dân Israel tập trung tại nơi gọi là Công Trường Con Tin ở Tel Aviv mừng tin tức ba con tin được Hamas thả khỏi Dải Gaza ngày 19 Tháng Giêng, 2025. (Hình: Chris McGrath/Getty Images)
“Hôm nay, tiếng súng đã lặng im ở Gaza,” ông Biden tuyên bố trong bài phát biểu trên truyền hình trong ngày cuối cùng ông còn làm tổng thống. Ông cho biết thêm rằng ba con tin “có vẻ khỏe mạnh.”
Một đoạn video được quân đội Israel loan truyền cho thấy các phụ nữ trẻ tuổi bước ra khỏi xe Hồng Thập Tự và mỉm cười ôm lấy lực lượng Israel đang chờ đợi. Sau đó, họ được đoàn tụ với các bà mẹ của mình ở Israel, với hình ảnh từng cặp mẹ và con gái ôm nhau.
Theo dự trù, ba nữ con tin mới được thả này sẽ được kiểm tra y tế tại một bệnh viện gần Tel Aviv. Các con tin vừa được phóng thích đều bị bắt cóc vào ngày 7 Tháng Mười năm 2023 trong cuộc tấn công khủng bố do quân bạo động Hamas thực hiện, theo đó có khoảng 1,200 người Israel bị giết và khoảng 250 người khác bị bắt làm con tin, đánh dấu mức độ leo thang mạnh mẽ trong cuộc xung đột kéo dài nhiều thập niên giữa Israel và phe Hamas.
Từ trái, ba con tin Hamas thả là Romi Gonen, Emily Damari và Doron Steinbrecher. (Hình: Hostages and Missing Families Form/Facebook)
Ba phụ nữ được phía Hamas thả ra là: Doron Steinbrecher, 31 tuổi, y tá thú y, bị bắt đi từ khu định cư Kfar Aza; Emily Damari, 28 tuổi, công dân Israel gốc Anh cũng bị bắt đi từ khu định cư và nằm trong giới lãnh đạo cộng đồng cư dân; và Romi Gonen, 24 tuổi, bị bắt đi từ Nhạc Hội Nova. Riêng con tin Damari thì đã bị mất hai ngón tay vào ngày 7 Tháng Mười năm 2023, theo nguồn tin từ Diễn Đàn Con Tin và Gia Đình Mất Tích của thân nhân những người bị quân bạo động bắt đem đi giam giữ ở Gaza. (TTHN)
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Về Luật Khánh Tận Chương 7, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Vay tiền ngân hàng là một lối vay tiền thông dụng cho doanh nghiệp mới. (Hình minh họa: NikolayF.com from Pixabay)
Tại Hoa Kỳ tuy là xứ tư bản kinh doanh tự do nhưng muốn phát triển nghiệp vụ không hẳn là việc dễ dàng chỉ vì vấn đề sinh tử nhất là cần có đầy đủ vốn liếng điều hành và mua cơ sở, trang cụ hoặc thanh toán nợ nần.
Trên thực tế việc gây vốn cho một dự án thương mại phần lớn tùy thuộc vào khả năng gây vốn của chính người chủ. Có hai loại gây vốn căn bản: hoặc bán cổ phần sở hữu công ty qua hình thức chứng khoán như đã trình bày kỳ trước, hoặc đi vay tiền để tài trợ hoạt động thương nghiệp. Bài này thảo luận về hình thức gây vốn thứ hai là vay tiền kinh doanh.
So sánh hai phương cách trên, việc bán chứng khoán lấy tiền gây vốn là vấn đề khó khăn hơn vì phải chịu dưới sự kiểm tra gắt gao của nhiều luật lệ của cả liên bang lẫn tiểu bang. Đối với nhiếu công ty vừa mới khởi sự hoạt động, nội vấn đề chi phí để tuân thủ hợp pháp với luật chứng khoán cũng như khó khăn trong việc thuyết phục người bỏ vốn ra đầu tư, cũng đủ làm cho việc phát hành cổ phiếu ra thị trường trở thành bất khả thi.
Một phương cách gây vốn khác là nhượng bớt quyền sở hữu xí nghiệp bằng cách thâu nhận người hùn vốn theo kiểu “công ty trách nhiệm hữu hạn” (Limited Liability Company viết tắt là LLC) nhưng làm như vậy chính chủ nhân nghiệp vụ ấy phải cam tâm từ bỏ bớt một số quyền lợi đồng thời còn phải thuyết phục những đối tượng muốn gia nhập cho họ có niềm tin rằng sẽ kiếm ra tiền nếu chịu vào hùn. Hơn nữa còn trở ngại khác khiến việc tuyển mộ thành viên vào tổ hợp hay công ty trách nhiệm hữu hạn bị giới hạn vì sự kiện người mới gia nhập không có quyền tự do chuyển nhượng lại cho người khác. Do đó công tác gây vốn bằng hình thức vay tiền kinh doanh từ ngân hàng, công ty tín dụng, hoặc các chương trình cho vay khác tại tiểu bang hay địa phương có phần dễ dàng hơn là phát hành chứng khoán. Ngoài ra có nhiều cách cho các doanh gia tìm cách vay tiền từ các nguồn tài chánh công và tư.
Các nguồn cho vay tiền thường thấy qua những quảng cáo dưới mỹ từ “công ty tài trợ” (financing company) mà thực tế là cho vay tiền lấy lãi (finance charge), ngược lại người vay nợ có thể sử dụng số tiền mượn để dùng vào việc gây vốn làm ăn buôn bán, mỗi tháng phải trả dần một số tiền vốn và lãi cho chủ nợ theo như giao ước. Dĩ nhiên người cho vay bao giờ cũng dè dặt và chỉ chấp thuận sau khi đã nắm rõ lý lịch cùng tình trạng kinh tế và doanh nghiệp của người vay. Vì thế bất cứ ai tìm cách mượn tiền để lập nghiệp vụ mới đều phải cung cấp cho chủ nợ tương lai những chi tiết về loại hình thức công ty sắp thiết lập. Tối thiểu người đi vay ấy phải tiết lộ tình trạng tài chánh cá nhân mình bao gồm tất cả mọi tài sản kể cả nghiệp vụ lẫn nhân cùng với tổng số tiền nợ. Đồng thời người xin vay phải sẵn sàng cung cấp tài liệu dự tính chi dụng số tiền vay ra sao nếu được chấp thuận cùng với phần giải thích mô tả mục đích kinh doanh. Ngoài ra người chủ nghiệp vụ còn phải khai rõ kinh nghiệm và khả năng quản trị của mình cùng với những nhân vật dự định ủy nhiệm vào chức vụ then chốt hàng đầu. Người cho vay còn đòi hỏi muốn biết người vay có bao nhiêu vốn kinh doanh cùng ước tính và trù liệu lợi tức nghiệp vụ có thể kiếm được trong năm đầu.
Nghiệp vụ thuộc loại bán lẻ (retail) và loại cung cấp dịch vụ (service-oriented) thường khó vay tiền hơn bởi vì số tiền vay thường dùng cho chi phí như hàng tồn kho, trang cụ cho nên tài sản dùng làm thế chấp thường không đủ lấy lại vốn trong trường hợp chủ nợ cần tịch biên đem phát mãi để lấy tiền thanh toán số tiền cho vay cả vốn lẫn lời. Thường lệ những nỗ lực kể trên là chủ yếu để được chấp thuận cho vay, bằng không thì phải dùng đến vốn liếng thế chấp. Vốn liếng (equity) là hiệu số của trị giá tài sản (asset) trừ đi tiền nợ (liability). Với căn bản đó sau đây là những cách vay tiền kinh doanh có thể thực hiện được.
Vay tiền ngân hàng qui ước (conventional bank loans) – Vay tiền ngân hàng là một lối vay tiền thông dụng cho doanh nghiệp mới. Loại vay có lợi nhất đối với các thương nghiệp trẻ nhưng lại rất khó vay là nợ không thế chấp (unsecured loan). Thông thường đây là những loại vay ngắn hạn cho cá nhân nào có tài sản nhưng ít nợ, có đầy đủ lưu lượng tiền mặt (cash flow) và ngân hàng thường đánh giá cá nhân người vay theo một tỷ số gọi là “nợ-so-vốn liếng” (debt-to-equity ratio) càng thấp càng tốt. Nợ không thế chấp thường có thời hạn ít hơn một năm với lãi xuất căn cứ theo cỡ của số tiền vay nhiều hay ít, tình trạng sức khỏe của người vay tốt hay xấu và loại kỹ nghệ hay nghiệp vụ mà người vay sẽ kinh doanh. Loại nợ dễ vay nhất là nợ thế chấp có thể đặt trên nhiều nền tảng khác nhau miễn là đem lại cho ngân hàng cho vay một mức bảo đảm an toàn không sợ bị mất, thí dụ như lấy hàng hóa tồn kho (inventory), trương mục chờ thâu (account receivables), hoặc nguyên liệu (raw material).
Chẳng bao giờ có ngân hàng nào cho một nghiệp vụ vay tới 100% mức nợ. Giới chức ngân hàng rất thận trọng – thực ra mọi nhân viên ngân hàng đều có tính cẩn trọng – họ thường đòi hỏi tân doanh gia muốn vay tiền phải bỏ ra ít nhất một nửa số vốn khởi sự đầu tiên và hầu hết các nơi cho vay đều ấn định người vay phải có ít nhất 20% vốn liếng có nghĩa là tổng số nợ không quá 80% toàn bộ tài sản của nghiệp chủ.
Như đã trình bày ở trên, các nơi cho vay đều rất sẵn lòng cung cấp tiền bạc cho những dự án thương mại có tài sản thế chấp mà họ có thể tóm thâu đem bán đi được một cách dễ dàng để thu hồi lại vốn trong trường hợp xét thấy cần thiết. Kinh nghiệm cho thấy các doanh nghiệp kỹ nghệ hay sản xuất đều rất dễ vay hơn là các nghiệp vụ bán lẻ và cung cấp dịch vụ.
Ngân hàng là một loại xí nghiệp kiếm tiền bằng cách đặt ra và duy trì trương mục vãng lai (checking accounts) cùng trương mục tiết kiệm (saving accounts) cho công chúng gửi tiền rồi lấy tiền đó cho vay hoặc cấp tín dụng, giao dịch chứng khoán với chính quyền và xí nghiệp tư nhân. Ngân hàng đầu tư bằng tiền của các khách hàng tín nhiệm mà gửi gấm đổi lại là cung cấp các giao dịch tiền bạc (banking) cho khách hàng. Mức độ đầu tư của ngân hàng đều có giới hạn theo luật định; ngân hàng được ấn định hoạt động chi phối dưới luật lệ liên bang và tiểu bang.
Tại Hoa Kỳ có các loại ngân hàng sau đây từ loại bị ít cho tới loại bị nhiều chi phối theo luật lệ. Đó là ngân hàng thương mại, ngân hàng tiết kiệm, và hiệp hội tiết kiệm và cho vay.
Ngân hàng thương mại (commercial banks) là loại thông dụng và tương đối ít bị gò bó vào luật lệ so với các loại ngân hàng khác. Ngân hàng thương mại thường phải duy trì một số tiền mặt lớn để luôn luôn sẵn sàng đáp ứng nhu cầu rút tiền hàng ngày của khách hàng tránh không bị thiếu hụt khiến có thể đưa đến tình trạng mất tín nhiệm và gây khủng hoảng. Ngân hàng thương mại thông thường là xí nghiệp công ty (publicly held corporation) nói chung là nghiệp vụ có cổ phần (shares) do một số công chúng giữ chủ quyền; trái ngược hẳn với tiểu công ty (a close corporation) chỉ do một vài cá nhân bỏ vốn ra mà thôi.
Ngân hàng tiết kiệm (savings banks) là một hình thái ngân hàng khác được thiết lập với mục đích chính yếu khuyến khích công chúng dành dụm tiền bạc. Để đạt được mục đích này các ngân hàng tiết kiệm thường cống hiến nhiều chương trình dành tiền theo thời hạn có lãi xuất cao, có nghĩa là người gởi chỉ có thể rút tiền ra khi mãn định kỳ thì mới được hưởng lãi xuất đó. Thời nay các ngân hàng loại này có phần phát triển rộng rãi. Những người muốn ký thác tiền nên lưu ý rằng ngân hàng tiết kiệm trả lãi xuất cao hơn ngân hàng thương mại vì lý do ngân hàng tiết kiệm không phải lưu trữ một số lượng lớn tiền mặt dự trữ như ngân hàng thương mại. Ngân hàng tiết kiệm thường thành lập dưới hình thức hùn hạp của một số người ký thác (partnership of depositors) mà họ sẽ nhận được tiền chia (dividend) dưới hình thức tiền lãi (interest) trong trương mục của người ấy.
Hiệp hội tiết kiệm và cho vay (saving and loan association) – Đây là một hình thức khác của ngân hàng, mặc dù trong những năm gần đây có nhiều vụ tai tiếng làm xôn xao dư luận vì những chuyện bê bối xảy ra nhưng hiệp hội tiết kiệm và cho vay là một loại ngân hàng bị ràng buộc nhiều nhất với đủ loại luật lệ gò bó. Ngân hàng loại này là một tổ chức bảo thủ – không những chỉ có mục đích khuyến khích công chúng tiết kiệm – mà còn cung cấp tài trợ cho vay tiền mua nhà và kinh doanh thương mại
Kỳ tới chúng tôi sẽ tiếp tục đề cập đến vài loại cơ sở cho vay khác kể cả công lẫn tư. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.
WESTMINSTER, California (NV) – Cuộc thi gói bánh chưng truyền thống hàng năm do đài truyền hình Little Saigon TV (LSTV) tổ chức năm nay diễn ra vào trưa Chủ Nhật, 19 Tháng Giêng, tại thương xá Phước Lộc Thọ, trong không khí sôi động và đầy hào hứng.
Hai đội Trường Thọ (giải nhì) và Thịnh Vượng (giải nhất) nhận giải thưởng trong tiếng reo hò tưng bừng. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Có cả thảy sáu đội thi đua thuộc liên đoàn Hướng Đạo Hướng Việt với thành phần thí sinh ở tuổi rất trẻ, mới chớm tuổi “teen.”
Kết quả cuộc thi, giải nhất được trao cho đội Thịnh Vượng, giải nhì đội Trường Thọ và giải ba, đội Mạnh Khỏe.
Năm nay, các đội dự thi có những cái tên rất ngộ nghĩnh và rất… “Tết” như Mạnh Khỏe, May Mắn, Hạnh Phúc, Thịnh Vượng, Bình An và Trường Thọ, như những điều người ta thường cầu chúc cho nhau ngày đầu năm.
“Từ năm 1992 đến giờ, Little Saigon TV luôn tuân thủ tôn chỉ ‘Tự hào về truyền thống, tất cả cho tương lai’ nên năm nào chúng tôi cũng khuyến khích, duy trì và phát triển văn hóa cổ truyền Việt Nam cũng như Hoa Kỳ để các em gốc Việt có môi trường sinh hoạt lành mạnh và bổ ích để trở thành những công dân hữu hiệu cho cộng đồng và xã hội,” ông Đinh Xuân Thái, giám đốc đài truyền hình Little Saigon TV, nói với phóng viên nhật báo Người Việt. “Mục tiêu và nhiệm vụ của LSTV chỉ là như vậy và luôn luôn như vậy.”
Cuộc thi nhằm nhắc nhở các thí sinh trẻ tuổi nét hay văn hóa đón Xuân của ông bà ta ngày xưa, gồm ba phần: Gói bánh, hương vị bánh và trình bày mâm ngũ quả.
Đoàn lân Thiên Ân Performing Arts và ông Địa làm không khí Xuân thêm rộn rã. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Ngay từ phút ban đầu, cuộc thi bùng nổ ròn rã như tiếng pháo với hồi trống dồn dập thôi thúc nhịp nhảy cho đội lân Thiên Ân Perforning Arts. Với sự xuất hiện của ông Địa, cuộc thi như khẳng định với khán giả rằng đây là chương trình mừng Tết Việt Nam chứ không mập mờ “Luna New Year” hay “Chinese New Year.”
Mọi người già trẻ lớn bé đều rạng rỡ cười đón đội lân và giơ phong bao lì xì đỏ lên để đãi lân. Người lớn dúi phong bao vào tay con cháu để trẻ em hân hoan vung vẩy mời gọi lân đến. Khuôn mặt ai cũng rạng ngời khí tiết mùa Xuân.
Ban giám khảo gồm có ông Hoàng Trọng Thụy, đại diện LSTV, bà Queena Chen, đại diện hãng hàng không Eva Air và bà Kim Chi, đại diện TT Travel & Services.
Kết quả cuộc thi được căn cứ vào tổng số điểm của từng mục là gói bánh (10 điểm tuyệt đối), hương vị bánh (10 điểm tuyệt đối) và trình bày mâm ngũ quả (cũng 10 điểm tuyệt đối).
Khán giả căng thẳng theo dõi đội “mình.” (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Giải nhất là $300 tiền mặt, giải nhì $250 và ba $200. Ngoài ra, còn còn ba giải khuyến khích ($100).
Như không muốn bỏ sót ai, cuộc thi còn có giải “people’s choice” do khán giả tham gia bình chọn ($100).
Là giám khảo kinh nghiệm nhiều năm, ông Hoàng Trọng Thụy cho biết đội nào gói bánh tét sẽ được điểm phụ trội vì, không như bánh chưng, bánh tét không có khuôn nên khó gói hơn.
Theo lời bà Phạm Đỗ Thiên Hương, trưởng Liên Đội Hướng Việt: “Các em vẫn được nghe nói về bánh chưng, bánh tét mỗi độ Xuân sang nhưng năm nay các em mới được tự tay gói bánh tham gia thủ tục đón Tết theo phong tục Việt cổ truyền.”
Cộng đồng gốc Việt thân thiện như một ngôi làng ở quê nhà Việt Nam. Ngay khi bà Thiên Hương vừa bước ra sân khấu thì đã có tiếng xì xào của một nữ khán giả: “Ô, Bác Sĩ Thiên Hương, bà là bác sĩ mắt của tôi đó!” “Cũng là bác sĩ của tôi luôn. Tôi mới khám mắt tuần trước, chưa kịp thay kiếng nè,” một ông ở dãy sau vui vẻ nói ngay.
Ba nhạc cụ cổ truyền: đàn bầu, tỳ bà và tranh hòa tấu ca khúc “Lối Về Xóm Nhỏ ” của nhạc sĩ Trịnh Hưng. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Đại đa số thí sinh đều được Trưởng Thiên Hương cho biết sẽ dự thi hồi tuần trước, và tuy không có thời gian để “rèn luyện tay nghề” nhưng em nào cũng một lòng quyết tâm sẽ dem giải về cho đội nên không khí tranh đua rất “quyết liệt.”
Ngồi nghe phần văn nghệ giúp vui giữa từng đề mục của cuộc thi, ông Hoàng Phúc Khải, ở Boston, Massachusetts, gật đầu tán thưởng: “Phải có những sinh hoạt văn hóa như thế này thì Little Saigon mới xứng đáng là thủ đô tỵ nạn. Thủ đô không chỉ là địa điểm địa lý mà thủ đô phải dẫn đầu trong mọi sinh hoạt, từ văn học hàn lâm, nghệ thuật bình dân đến ẩm thực và văn hóa đời thường.”
Bà Leslie Thảo Nguyễn, ở Los Angeles cười vui vẻ: “Hôm nay, cả sáu đội dự thi và tất cả chúng ta dưới này đều là người thắng cuộc vì mọi người ở mọi thế hệ được ngồi lại với nhau, cùng ôn lại những ‘đất lề, quê thói’ của các cụ nhà ta.”
Bà quay sang ông Khải: “Mà những sinh hoạt văn hóa này chỉ có ở Little Saigon chứ nếu ông ra xa hơn một tí, như đến Van Nuys ở Los Angeles hay đến Riverside thì đâu có ‘xôn xao’ được như ở đây.”
Ba ca sĩ “nhí” nhóm Tuổi Thần Tiên trong nhạc phẩm “Em Chào Tết.” (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Ông Khải đồng ý: “Tôi biết mà. Bà chị tôi ở Rancho Cucamonga cũng phải xuống đây hoài để coi triển lãm tranh hay nghe văn nghệ. Đó là những nét văn hóa mà ở xa mới thấy thiếu.”
“Năm nay, tôi ráng ở thêm mấy tuần nữa để chính mắt mục kích diễn hành Tết trên đường Bolsa/Trần Hưng Đạo một lần cho biết cái cảm xúc ra sao,” ông Khải nói. “Bữa nay, chỉ nghe mấy em nhỏ hát tiếng Việt Nam, tôi cũng đã thấy ‘đáng tiền’ rồi.”
Trong phần văn nghệ hậu kỳ còn có tiết mục thi áo dài mà rất nhiều người thích thưởng thức.
“Ngoài này tôi thấy mấy bà mấy cô còn chuộng áo dài chứ trong nước, người ta thích mặc đồ đầm hay quần jean hơn nhiều. Văn hóa truyền thống, nếu giữ được là do ngoài này chứ trong nước thì đừng hòng,” bà Lê Thị Kiên, ở Hải Phòng sang đây ăn Tết, nói.
Hàng năm, LSTV tổ chức những chương trình đầy tính văn hóa, ngoài chương trình gói bánh dịp Tết, như Trung Thu, American Heritage, đón Giao Thừa, Hội Làng (đi các nơi như Houston, sẽ đi Floria) suốt hơn 30 năm qua.
Chương trình sẽ được phát sóng trên băng tần 56.10 (Nam California), 16.11 (Houston, Texas) và trực tuyến tại: littlesaigontv.com. [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Với tình trạng không có nhà tạm trú mùa Đông, các giới chức Orange County đang cho người vô gia cư sử dụng nhiều nhà trọ để trú lạnh.
Theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Năm, 16 Tháng Giêng, đây là chương trình thử nghiệm mới của Orange County, cho các gia đình vô gia cư có trẻ em tạm trú trong nhà trọ hay khách sạn vào mùa lạnh.
Người vô gia cư đang không có đủ chỗ trú lạnh ở Orange County. (Hình minh họa: voiceofoc.org)
Nhà trọ làm chỗ trú lạnh
Trong những năm gần đây, các giới chức đia phương đợi đến khi mùa lạnh bắt đầu mới nghĩ đến cách giúp người vô gia cư ở Orange County trú lạnh.
Tuy cách sử dụng nhà trọ hay khách sạn không giải quyết được tình trạng không có nhà tạm trú, nhưng Giám Sát Viên Vicente Sarmiento (Địa Hạt 2) đang hợp tác với tổ chức bất vụ lợi Families Forward để khởi xướng chương trình $200,000 giúp đỡ nhiều gia đình đang gặp khó khăn trong địa hạt.
Địa Hạt 2 của ông Sarmiento gồm có thành phố Santa Ana cùng một số phần của các thành phố như Anaheim, Garden Grove, Orange và Tustin.
Tại phiên họp hôm Thứ Ba, 14 Tháng Giêng, Hội Đồng Giám Sát Orange County đồng nhất bỏ phiếu ủng hộ đề nghị của ông Sarmiento.
Ông phát biểu tại phiên họp: “Chúng tôi cảm thấy rất lạc quan về chương trình thử nghiệm cho các gia đình có trẻ nhỏ ở Địa Hạt 2 đang gặp khó khăn về chỗ ở. Đây chỉ là một nỗ lực nhỏ để giúp đỡ họ, nhưng chúng ta cần phải có chỗ để bắt đầu.”
Vị giám sát viên này hy vọng chương trình này sẽ bảo vệ trẻ em, giúp các em vẫn đi học được bình thường, sau đó mở rộng ra cho nhiều người vô gia cư hơn.
Trong một thông cáo đưa ra hôm Thứ Ba, ông Sarmiento cho biết Families Forward sẽ tìm cách giúp nhiều gia đình tìm được giúp đỡ về chỗ ở lâu dài, và các trường học địa phương sẽ giúp quận hạt tìm những gia đình cần giúp đỡ để đưa họ vào chương trình mới.
Thông cáo viết: “Khi trời trở lạnh, nhiều gia đình sẽ được đưa vào khách sạn hay nhà trọ trong các thành phố mà con cái của họ có thể dễ đi học, ít nhất là hai đêm. Họ còn được cung cấp phương tiện để đi lại và hỗ trợ về thực phẩm.”
Địa Hạt 2 giới thiệu chương trình mới sau khi đọc một báo cáo mới của Orange County, cho thấy 5.9% học sinh trong trường công lập gặp khó khăn về chỗ ở trong niên khóa 2022-2023, tăng 0.3% so với năm trước.
Nhiều nhà trọ sẽ thành nhà tạm trú mùa Đông. (Hình minh họa: voiceofoc.org)
Điều đó có nghĩa là 27,000 trẻ em phải ngủ ngoài công viên, sống trong nhà trọ hay qua đêm trong nhà tạm trú, hoặc ở nhờ nhà người thân.
Chương trình mới được đưa ra trong giai đoạn có ít nhất tám thành phố ở Orange County đang dọn các trại vô gia cư trên lề đường hay tại công viên, và các dân cử của Stanton tuyên bố vô gia cư là tình trạng khẩn cấp địa phương.
Số người vô gia cư chết ngoài đường gia tăng tại Orange County
Sau nhiều năm các giới chức đợi đến giờ chót mới nghĩ cách giúp người vô gia cư tìm chỗ trú mùa Đông, làm số người chết ngoài đường ngày càng tăng.
Sở Cảnh Sát Orange County (OCSD) đưa ra báo cáo cho thấy có 496 người vô gia cư qua đời trong năm 2022, tăng 25.6% so với năm 2021.
Đó là báo cáo cách đây hai năm của OCSD, và Linh Mục Dennis Kriz của nhà thờ St. Philip Benizi ở Fullerton thường gửi đến Voice of OC danh sách người vô gia cư qua đời mỗi tháng.
Theo danh sách mới nhất, số người vô gia cư qua đời từ ngày 1 Tháng Mười Hai, 2023 đến ngày 30 Tháng Mười Một, 2024 là 378 người.
Linh mục này ủng hộ chương trình cho người vô gia cư tạm trú tại nhà trọ hay khách sạn, kêu gọi các giám sát viên tạo ra thêm nhiều chương trình tương tự vì có nhiều cao niên đang sống ngoài đường.
Orange County đang có nhiều người vô gia cư hơn. Các giới chức của quận hạt thông báo vào Tháng Năm năm ngoái, số người vô gia cư tăng đến gần 2,000 người từ năm 2022, cho biết không đủ chỗ tại các nhà tạm trú vì thiếu nhà ở giá rẻ tại khu vực này.
Theo thống kê người vô gia cư mới nhất, Orange County có 7,322 người đang sống ngoài đường, và trong đó là 4,137 người có chỗ tạm trú.
Người bị cháy nhà ở Los Angeles County ùa đến Orange County
Một vấn đề khác đáng chú ý là nhiều người từ Los Angeles County đang ùa đến Orange County vì cháy rừng. Đài NBC cho biết các chuyên gia địa ốc đang thấy nhu cầu thuê nhà ngắn hạn và dài hạng đang tăng đáng kể.
Quận hạt không có nhà tạm trú mùa Đông nữa. (Hình minh họa: voiceofoc.org)
Bà Tina Tan, một nhân viên địa ốc có nhà ở Newport Beach trên thị trường từ Tháng Mười đến nay, cho biết từ khi đám cháy Palisades xảy ra, bà phải nghe điện thoại liên tục về căn nhà đó, sau đó có từ ba đến năm người đến coi nhà mỗi tuần.
Căn nhà này có năm phòng ngủ, tọa lạc tại một khu dân cư sang trọng ở Newport Beach, có giá thuê đến $19,500/tháng, nhưng vẫn có rất nhiều người liên lạc, và thậm chí vài người đến coi nhà trong một ngày.
Những người đến coi nhà đến từ khu dân cư Pacific Palisades bị cháy ở Los Angeles, và bà Tan cho biết khu nhà rất giống với Newport Beach. Những người này muốn tìm một nơi quen thuộc để dọn đến tạm thời hay lâu dài.
“Nhiều gia đình mất hết mọi thứ, và họ đang tìm cách để giúp con cái tại thời điểm này. Điều này rất đáng buồn vì Orange County đang thiếu nhà, và bây giờ ai cũng đang tìm chỗ ở. Chúng tôi không biết có thể đáp ứng hết nhu cầu của họ hay không,” bà nói.
Đài NBC còn phỏng vấn một phụ nữ đến coi căn nhà ở Newport Beach, và người này cho biết bà đang tìm chỗ thuê nhà ở Orange County vì có người thân và bạn bè ở đây. Bà còn cho hay có một số người bạn cũng đang tìm nhà sau khi bị cháy nhà ở Los Angeles. (TL) [kn]
Sự kiện hỏa hoạn tại Los Angeles, California, một lần nữa cho thấy chỉ những kẻ… “quái đản” cố chấp luôn báng bổ khoa học mới không tin biến đổi khí hậu đang biến trái đất thành nạn nhân của những trận bão tàn khốc hoặc những trận cháy rừng kinh hoàng…
Những căn nhà bị cháy rụi trong vụ cháy rừng Palisades Fire ở Los Angeles County, California, hôm 15 Tháng Giêng, 2025. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)
Cả thế giới hỗn loạn bởi thiên tai
Một lần nữa, giới khoa học khẳng định rằng biến đổi khí hậu đã khiến thực vật khô cằn làm bùng phát các đám cháy ở Los Angeles một khi có một mồi lửa rất nhỏ, do chập điện chẳng hạn. Những thay đổi nhanh chóng giữa điều kiện khô và ẩm ở Nam California những năm gần đây đã tạo ra một lượng lớn thảm thực vật khô dễ bắt lửa. Nhiều thập niên hạn hán ở California, tiếp nối bằng lượng mưa rất lớn trong hai năm 2022 và 2023, nhưng sau đó lại chuyển sang điều kiện rất khô vào mùa Thu và mùa Đông năm 2024, đã tạo ra điều kiện “lý tưởng” cho “bà hỏa” xuất hiện.
Trong một nghiên cứu mới, dẫn lại từ BBC, các nhà khoa học cho biết biến đổi khí hậu đã thúc đẩy những gì họ gọi là điều kiện “gây cháy nhanh” trên toàn cầu, tăng từ 31-66% kể từ giữa thế kỷ 20. Giới nghiên cứu cho biết với mỗi một độ ấm lên, bầu khí quyển có thể bốc hơi, hấp thụ và giải phóng thêm 7% nước. “Miếng bọt biển khí quyển nở ra” này, như cách nói của các nhà khoa học, không chỉ dẫn đến lũ lụt khi mọi thứ ẩm ướt hơn mà còn hút thêm độ ẩm từ thực vật và đất khi điều kiện khô hơn xảy ra. Nghiên cứu mới bổ sung thêm bằng chứng ngày càng tăng cho thấy khí hậu ấm hơn khiến dễ dàng xảy ra cháy rừng.
Phần lớn miền Tây nước Mỹ, trong đó có California, đã trải qua một đợt hạn hán kéo dài hàng thập niên và chỉ mới kết thúc cách đây hai năm. Tình trạng ẩm ướt kể từ đó đã khiến cây bụi và cỏ phát triển nhanh chóng, trở thành “nhiên liệu” hoàn hảo cho các đám cháy. Cần nhắc lại, năm 2024 là năm nóng nhất được ghi nhận trong lịch sử. Với nhiệt độ tăng trên toàn cầu và các đại dương ấm lên bất thường, giới khoa học cảnh báo rằng thế giới đã bước vào kỷ nguyên mới đầy rủi ro khi việc hứng chịu lũ lụt, bão và hỏa hoạn sẽ ngày càng thường xuyên hơn.
Foreign Affairs nhắc lại: Tháng Bảy, năm 2024, là tháng nóng nhất kể từ khi việc ghi nhận này được thực hiện lần đầu tiên vào thế kỷ 19. Giới khoa học về khí hậu thậm chí cho rằng đây có thể là tháng nóng nhất trong 120,000 năm qua! Ở Châu Âu, nắng nóng khắc nghiệt đã gây ra ít nhất 47,000 ca tử vong vào năm 2023, theo The New York Times.
Tại Mỹ, số ca tử vong liên quan nắng nóng đã tăng gấp đôi trong những thập niên gần đây. “Chúng ta đang ở trong một kỷ nguyên mới,” theo nhận định của cựu Phó Tổng Thống Al Gore, người thường xuyên cảnh báo các mối đe dọa từ tình trạng nóng lên toàn cầu suốt nhiều thập niên. “Những sự kiện cực đoan liên quan khí hậu đang gia tăng, về tần suất lẫn cường độ, và tất cả diễn ra khá nhanh.”
Vào cuối Tháng Chín và đầu Tháng Mười, 2024, cơn bão Helene, một “sản phẩm” của biến đổi khí hậu, đã gầm rú và càn quét khắp Đông Nam nước Mỹ, gây ra lũ lụt và lở đất chết người ở một số tiểu bang, trong đó có North Carolina.
Cách đây vài tháng, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng trận lũ lụt tàn khốc nhấn chìm Porto Alegre (Brazil) sẽ không nghiêm trọng đến vậy nếu không có sự nóng lên toàn cầu do con người gây ra. Và Tháng Năm, 2024, các nhà khoa học đã tìm thấy dấu vết của biến đổi khí hậu trên một đợt nắng nóng khủng khiếp bao trùm Ấn Độ.
Trên toàn cầu, thế giới đang điêu đứng với thiên tai. Mùa Thu 2024, lũ lụt chết người đã tàn phá dọc vòng cung từ Tây Ban Nha đến Balkan và từ Morocco đến Libya. Hơn 200 người đã thiệt mạng ở Valencia (Tây Ban Nha) vào Tháng Mười, 2024; không lâu sau, một trận lụt lớn đã đổ lượng mưa gấp năm lần lượng mưa thông thường trong tháng trên khắp Châu Âu chỉ trong một tuần. Biến đổi khí hậu không chỉ làm tăng sức mạnh các cơn bão tàn phá Địa Trung Hải mà còn làm tăng tần suất, có nghĩa xảy ra thường xuyên hơn.
Các vùng ven biển lưu vực Địa Trung Hải luôn dễ xảy ra mưa lớn, đặc biệt ở những nơi có núi gần biển. Tuy nhiên, tình hình trở nên tồi tệ hơn khi mưa như trút nước xảy ra nhiều đến mức người ta bắt đầu “quen” dần. Một phần là do khu vực Địa Trung Hải đang nóng lên nhanh hơn 20% so với mức trung bình toàn cầu. Và khi nhiệt độ không khí tăng lên, khả năng giữ nước của nó cũng tăng theo…
Thiệt hại cả ngàn tỷ!
Chỉ riêng số liệu thống kê về nhiệt độ đã nói lên toàn bộ câu chuyện về tác động của khí hậu. Nhiệt độ cao hơn có nghĩa là lũ lụt lớn hơn, nắng nóng kéo dài hơn, cháy rừng tàn phá nhiều hơn, hạn hán nghiêm trọng hơn và bão dữ dội hơn. Mức độ và sự kéo dài của nhiệt độ cao chỉ trong mùa Hè 2023 đã khiến giới khoa học kinh ngạc. Trong 31 ngày liên tiếp, Phoenix (Arizona) ghi nhận nhiệt độ trên 110 độ F (43.3 độ C), nóng đến mức vỉa hè cũng có thể làm bỏng da người lẫn vật nuôi khi tiếp xúc.
Trong cùng thời điểm, tại Tây Nam Iran, nhiệt độ lên tới 122 độ F (50 độ C) đã buộc chính phủ nước này phải cho người dân nghỉ làm việc. Trong khi đó, tình trạng ấm hơn, ẩm ướt hơn, khiến muỗi phát triển mạnh, đã làm bùng phát đợt sốt xuất huyết tồi tệ nhất được ghi nhận trong lịch sử Bangladesh, khiến toàn bộ hệ thống y tế quốc gia nước này lâm vào tình trạng khốn đốn.
Khói từ các vụ cháy rừng ở Canada đã thiêu rụi khu vực có diện tích bằng Hy Lạp, buộc hàng triệu người Mỹ và Canada phải ở trong nhà để tránh các bệnh về đường hô hấp. Được “mồi” bởi gió mạnh, cháy rừng đã tàn phá đảo Maui của Hawaii, giết chết ít nhất 114 người, tàn phá thị trấn lịch sử Lahaina. Trận hỏa hoạn kinh khủng đến mức nhiều người dân địa phương phải nhảy vội xuống biển để thoát thân.
Ở New Delhi, vào Tháng Bảy, 2023, trận mưa tầm tã đã đổ xuống lượng nước cao 0.5 foot (15 cm) chỉ trong một ngày; và tiếp sau đó là các trận lở đất và lũ quét chết người. Tại Bắc Kinh vốn quanh năm khô hạn, một cơn bão đã đổ xuống lượng mưa lớn nhất trong 140 năm. Và trong đợt nắng nóng nghiêm trọng trên khắp châu Âu, người Ý đã chứng kiến mưa đá có kích thước gần bằng quả dưa lưới, có viên dài gần 8 inch (hơn 20 cm)!
Dĩ nhiên tất cả thảm họa thiên nhiên đều gây thiệt hại lớn về nhân mạng lẫn kinh tế. Nhà cửa bị phá hủy, trường học bị gián đoạn, chuỗi cung ứng bị phá vỡ… Năm 2022, các cuộc khủng hoảng khí hậu tàn khốc đã khiến Pakistan hứng chịu trận lũ lụt kỷ lục bao phủ một phần ba đất nước, ảnh hưởng 33 triệu người và khiến 1,500 người tử vong, trong đó có 552 trẻ em. Ước tính thiệt hại ít nhất $40 tỷ.
Trong cùng năm 2022, Nigeria cũng vật lộn đối phó trận lũ lụt lớn khiến hơn 1.4 triệu người phải di dời, hơn 600 người thiệt mạng và làm hư hại khoảng 440,000 ha đất nông nghiệp. Tại Mỹ, trận bão Ian (2022) trở thành cơn bão gây thiệt hại nặng nhất từ trước đến nay ở Florida, với tổn thất ban đầu được bảo hiểm ước tính $47 tỷ. Theo Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ, kể từ năm 1980 đến nay, nước Mỹ đã trải qua ít nhất 338 thảm họa thiên nhiên nghiêm trọng, với tổng tổn thất hơn $2.295 nghìn tỷ (dẫn lại từ Foreign Affairs).
Nhân quả, chuyện không đùa
Một lần nữa, cần nhắc lại, chính con người đã gây ra những đau khổ như vậy. Nhiệt độ cao tàn phá Châu Âu và nước Mỹ sẽ “gần như không thể” nếu không có tình trạng đốt nhiên liệu hóa thạch, theo phân tích của World Weather Attribution, tổ chức phi lợi nhuận chuyên phân tích dữ liệu để xác định cách mà biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến những sự kiện thời tiết khắc nghiệt. Mối liên hệ nhân quả này xảy ra trên toàn cầu.
Bất chấp vô số thảm họa do con người gây ra ngày càng tốn kém, lượng khí thải nhà kính toàn cầu vẫn liên tục tăng. Sau một thời gian ngắn giảm do đại dịch COVID-19, tổng lượng khí thải nhà kính từ nhiên liệu hóa thạch đã tăng 5.3% vào năm 2021, một phần do công suất than tăng ở Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia và Nhật. Lượng khí thải từ nhiên liệu hóa thạch tăng ở gần như mọi quốc gia vào năm 2021, với mức tăng lớn nhất đến từ Brazil (11%); Ấn Độ (10.5%); tiếp theo là Pháp, Ý, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ (tất cả đều tăng khoảng 8%). Tại Mỹ và Liên minh Châu Âu, lượng khí thải tăng 6.5%.
Các cuộc đàm phán của nhóm G-7 và G-20 đã không thành công trong việc huy động tài chính chống biến đổi khí hậu. Vấn đề là bất chấp cảnh báo của giới khoa học, nhiều người vẫn không tin thảm họa thiên tai và sự bất thường của thiên nhiên là do con người.
David Malpass, người ngồi ghế chủ tịch World Bank (WB) từ 2019-2023 (được Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm) đã nói rằng hiện tượng nóng toàn cầu chẳng liên quan gì đến yếu tố con người. Cá nhân Trump cũng từng nói biến đổi khí hậu là “trò bịp” và quyết định rút Mỹ khỏi Thỏa Thuận Khí Hậu Paris (khi Trump ngồi ghế tổng thống nhiệm kỳ một).
Trong bài phát biểu trước Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc vào Tháng Chín, 2021, Tổng Thống Joe Biden cam kết tăng gấp đôi viện trợ Mỹ cho các quốc gia đang phát triển để ứng phó biến đổi khí hậu lên $11.4 tỷ mỗi năm vào năm 2024.
Điều đáng nói là Tổng Thống tân cử Donald Trump có thể phá nát các chương trình bảo vệ môi trường và giảm phát thải carbon của chính phủ tiền nhiệm. Trong nhiệm kỳ đầu, Trump đã bãi bỏ hơn 100 quy tắc bảo vệ môi trường. Bây giờ, Trump tiếp tục dọa hủy Đạo Luật Giảm Lạm Phát (Inflation Reduction Act – IRA) mà Tổng Thống Biden đã thông qua. Với những khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay vào năng lượng sạch, IRA giúp giảm 40% lượng khí thải của Mỹ vào năm 2030 nếu được thực hiện đúng kế hoạch trong những năm tới.
Trên The Republic, nhà phân tích chính trị Julie McClure viết: “Khi mọi người bỏ phiếu bầu tổng thống năm nay (2024), sao họ không nghĩ đến việc cứu thế giới cho các thế hệ tương lai, đặc biệt thế hệ trẻ?”; và “nếu muốn duy trì sức mạnh cạnh tranh trong nền kinh tế toàn cầu, Mỹ không được bỏ qua tiềm năng công nghệ xanh. Đã đến lúc đảng Cộng Hòa đặt đất nước lên hàng đầu và phản đối Trump về vấn đề biến đổi khí hậu trước khi quá muộn để cứu môi trường đất nước chúng ta…” [kn]
