Nội các ‘siêu giàu’ của Trump sẽ phụng sự nhân dân?

Nội các ‘siêu giàu’ của Trump sẽ phụng sự nhân dân?

Tổng Thống đắc cử Trump khi đi tranh cử, từng hứa sẽ phục vụ quyền lợi của người dân lao động. Nhưng nội các của ông toàn những gương mặt triệu, tỷ phú “siêu giàu”

 

Lê Đình Công & Lê Đình Chức

Hồi đầu thế kỷ, có bữa, tôi nhận được thư của Vũ Thư Hiên. Ông hớn hở cho hay: “Anh Tấn sắp sang Pháp chơi với anh vài tuần.” Thuở ấy, hai ông còn khá trẻ trung (và còn sung lắm) nên chắc chắn là đôi bạn già sẽ đi lung tung khắp Âu Châu, chứ dễ gì mà chịu quanh quẩn ở Paris.

Mãi cả chục năm sau, sau khi nhà văn Bùi Ngọc Tấn lâm trọng bệnh, tôi mới nghe ông nhắc đến chuyến du hành thú vị này (với ít nhiều tiếc nuối) trong một cuộc phỏng vấn dành cho BBC – vào hôm 14 tháng 11 năm 2014: “Sang Châu Âu, tôi quan sát dáng người đi, nét mặt của họ khác dân mình lắm… Đi thì mới biết mình bị mất những gì.”

Giờ ạ! Tưởng gì? Chứ nếu “đi mới biết mình bị mất những gì” thì cần chi phải qua đến tận Âu Châu làm chi (cha nội?) chỉ cần xẹt qua Cambodia cũng đủ “biết” là “họ khác dân mình lắm,” và khác “toàn tập” luôn.

“Trên đường phố mù bụi đỏ, những tủ đổi tiền, cỡ bằng tủ thuốc lá của ta, vẫn hoạt động bình thường, thong thả với hàng cọc tiền đủ từ mọi quốc gia chứa bên trong. Tiền bày ra đường, an nhiên, tự tại như vậy, ắt hẳn nạn trộm cướp ở đây không hề là nỗi ám ảnh thường xuyên của những ngân hàng đường phố kiểu này …

Dừng chân hỏi đường với một anh xe ôm đen sạm, phong sương bên đường bằng một thứ tiếng Miên bồi, tôi đã không khỏi ngạc nhiên và cảm động khi câu trả lời chỉ được thốt ra sau khi giở nón. Rõ ràng, người xe ôm này thuộc về một nền văn hóa lớn, mà những con người của nó đã học cách sống lễ độ và văn minh một cách rất tự nhiên.” (Lê Đình Phương. “Về Một Nền Du Lịch Lễ Độ.” Lang Thang Như Gió. Phụ Nữ: 2013).

Cho đến nay số người Việt có cơ hội “lang thang như gió” vẫn chưa nhiều nhặn gì cho lắm nên ít kẻ có cơ hội để so sánh, và nhận thức được về sự thua thiệt hay “mất mát” của mình. Phần lớn vẫn chấp nhận chuyện bị giựt đồ, bị thu phí thu thuế vô tội vạ, bị công an giao thông trấn lột, bị bắt đi bầu, bị công an phường mời lên làm việc (bất kể ngày giờ)… chỉ là những chuyện xui thôi. Cũng không mấy ai phiền hà chi, khi hỏi đường thì bị đòi tiền công (“10K”) chỉ dẫn.

Cho đến khi “đụng” phải sự mập mờ, lập lờ, gian giảo, lật lọng, tráo trở (trắng trợn) của Bộ Luật Đất Đai Thuộc Sở Hữu Toàn Dân thì “toàn dân” mới thực sự biết thế nào là “mất mát,” và mới có những phản ứng thích đáng, sau khi “bừng con mắt dậy thấy mình trắng tay.” Cái giá mà dân Việt phải trả cho sự phản kháng quyết liệt của họ, tất nhiên, không rẻ. Không ít người, Kinh cũng như Thượng, vẫn đang (hoặc đã) lãnh án tù.

(Hình: tác giả cung cấp)

Sự việc nổi cộm nhất liên quan đến chuyện tranh chấp đất đai, giữa Đảng và Dân, được mệnh danh là Vụ Án Đồng Tâm. Từ California, ký giả Nguyễn Tuyển (nhật báo Người Việt) tóm lược như sau:

Vào sáng sớm 9 Tháng Giêng, 2020, nhà cầm quyền CSVN đưa một lực lượng hùng hậu gồm một trung đoàn cảnh sát cơ động cùng các lực lượng công an khác tấn công xã Đồng Tâm. Dân làng cương quyết chống đối lại việc tịch thu khu đất thường được gọi là “cánh đồng Sênh” mà dân làng canh tác hàng chục năm. Họ có các văn kiện địa bạ chứng minh quyền sở hữu, canh tác trong khi nhà cầm quyền lấy cớ đó là đất “quốc phòng” nên đòi lại.

Các vụ tranh cãi, kiện tụng và cưỡng chế hụt cũng như chống cưỡng chế đất tại xã Đồng Tâm kéo dài suốt nhiều năm. Trước khi xảy ra vụ tấn công đầu năm ngoái, vào Tháng Tư, 2017, dư luận trong ngoài nước rúng động khi dân làng đã bắt giữ gần 40 cảnh sát cơ động, công an, viên chức huyện Mỹ Đức. Những người vừa kể chỉ được thả một tuần sau khi nhà cầm quyền cam kết giải quyết thỏa đáng, căn cứ theo đúng luật đất đai và quyền lợi của người dân.

Nhưng sau đó, nhà cầm quyền CSVN trở mặt, vẫn lập luận là dân địa phương chiếm cứ bất hợp pháp, đòi trả đất nhưng không lấy được, dẫn tới đàn áp.

Từ phiên xử sơ thẩm đến phúc thẩm, các nhân chứng quan trọng có mặt khi xảy ra vụ việc như bà vợ ông Kình, con dâu, cháu dâu cùng nhiều dân làng khác có lời yêu cầu triệu tập ra tòa làm chứng. Không những không cho triệu tập mà còn bị ngăn chặn từ xa, không cho đến gần tòa án.

Trước phiên xử phúc thẩm, các luật sư biện hộ đã gửi một đơn kiến nghị, yêu cầu thực nghiệm lại hiện trường để xem những cáo buộc qua lời khai của công an có đúng hay trái với sự thật. Tuy nhiên, họ đã bị tảng lờ. Nói chung, phiên tòa xử mang tính áp đặt, bất chấp luật lệ tố tụng hình sự của chính họ đặt ra…

Phiên tòa phúc thẩm tại Hà Nội chiều Thứ Ba, 9 Tháng Ba, với kết quả không làm mấy ai ngạc nhiên khi chủ tọa phiên xử phúc thẩm đọc bản án y án tử hình với hai anh em ông Lê Đình Công, Lê Đình Chức. Hai ông là con ông Lê Đình Kình, người bị công an CSVN giết chết khi xông vào nhà ông vào sáng sớm 9 Tháng Giêng, 2020. Con trai ông Công là Lê Đình Doanh bị y án chung thân…

Vào thời điểm trên tuy ông Tô Lâm đang giữ chức Bộ Trưởng Công An (lực lượng đã tấn công vào xã Đồng Tâm và hạ sát ông Lê Đình Kình) nhưng T.B.T kiêm C.T.N Nguyễn Phú Trọng mới là kẻ “chịu trách nhiệm trực tiếp và cao nhất trong vụ án kinh hoàng” này. Ông đã qua đời vào ngày 19 tháng 07 vừa qua (hoặc trước đó vài hôm) và để lại không ít eo sèo, cùng rất nhiều điều tiếng.

Bên cạnh những mỹ từ cố hữu (anh minh, đạo đức, vỹ đại, giản dị, liêm chính, hết lòng vì dân vì nước…) của mọi cơ quan truyền thông quốc doanh – đây đó – trên những trang Thông Tấn Xã Vỉa Hè là vô số những lời chỉ trích, phê bình, chê bai, chửi rủa, mạt sát: lạc hậu, bảo thủ, giáo điều, hèn nhát, tham quyền cố vị…

Giữa hai thái cực này là thái độ và ngôn từ trung dung, dễ được công luận tán đồng: hãy để lịch sử phán xét, nghĩa tử là nghĩa tận…

(Hình: tác giả cung cấp)

Ơ hay! Hai ông Lê Đình Công và Lê Đình Chức đã “tử” đâu (mà “tận” được) cả hai vẫn còn đang vật vờ – sống dở/chết dở – với hai bản án tử hình lơ lửng trong tù mà, đúng không?

Vào những giây phút cuối đời (khi vẫn còn thoi thóp thở) nếu Nguyễn Phú Trọng chợt nhận thức ra được việc làm tàn ác/bất nhân/thất đức của mình – chắc chắn – ông đã ký lệnh miễn tử cho Lê Đình Công và Lê Đình Chức. Thế là làm giảm nhẹ được phần nào tội nghiệt của mình, và cũng xóa luôn được cái bản án “tru di”- một vết nhơ không nhỏ của loài người ở thế kỷ này.

Nguyễn Phú Trọng, tiếc thay, đã không “ngộ” ra được điều chi cho đến khi nhắm mắt/xuôi tay. Ông xứng đáng bị thế nhân nguyền rủa mà khỏi cần chờ đến thời gian hay lịch sử gì sất cả!

Nay thì mạng sống hai lương dân vô tội này đang trong tay của ông Tô Lâm. Nếu còn nhất điểm lương tâm – ông tân Chủ Tịch Nước – cũng nên ký lệnh “ân xá” (và phóng thích tất cả những người dân Đồng Tâm đang bị cầm tù) dù hy vọng như thế thật rất mong manh. Người còn chút nhân tính đâu ai nhẫn tâm để “đớp” một miếng thịt bò dát vàng (trị giá “tương đương với tám tấn lúa khô”) trong khi suy dinh dưỡng vẫn là vấn nạn lớn đối với rất nhiều trẻ thơ, ở đất nước mình.

HRW: Nhân quyền Việt Nam ngày càng bị siết nghẹt thở hơn

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tổ chức bảo vệ nhận quyền quốc tế Theo Dõi Nhân Quyền cáo buộc rằng xã hội Việt Nam ngày càng bị đè nén tệ hại hơn trước.

Lãnh tụ mới xuất hiện tại Việt Nam sau những chuyện đấu đá nội bộ tranh giật quyền hành trong đảng CSVN hồi giữa năm 2024 đã không mang lại sự nới lỏng nào trong chính sách đàn áp nhân quyền. Tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền (HRW – Human Rights Watch) lên án như vậy trong bản tường trình về nhân quyền thế giới năm 2025.

Ba người tù nhân lương tâm đang phải chịu đựng những ngày tù khắc nghiệt trong các trại giam CSVN, từ trái sang phải là Nguyễn Chí Tuyến, Nguyễn Vũ Bình và Phan Vân Bách. (Hình: HRW)

Theo HRW, chế độ độc tài đảng trị tại Hà Nội cấm tất cả mọi hoạt động độc lập của xã hội dân sự từ nhân quyền, nghiệp đoàn lao động, báo chí, tôn giáo và tất cả những tổ chức tư nhân độc lập khác nếu người ta nằm ngoài sự chi phối, kiểm soát của nhà cầm quyền các cấp. Đây là một thứ nhân quyền nghẹt thở trong một chế độ độc tài đảng trị.

Trong một bản tường trình dài 546 trang về hiện trạng nhân quyền thế giới, HRW kiểm điểm tình hình nhân quyền tại hơn 100 nước. Tổ chức này thấy rằng rất nhiều chính quyền đàn áp không nương tay và ngang nhiên bắt giam rồi bỏ tù tất cả những ai bất đồng chính kiến. Viết những điều ngược lại lời tuyên truyền một chiều của chế độ trên mạng xã hội là không được dung tha.

HRW cáo buộc rằng các nhóm võ trang và lực lượng cùa nhà cầm quyền ngang nhiên bắn giết người dân, xua đuổi người ta ra khỏi nhà và ngăn chặn các trợ giúp nhân đạo. Tại hơn 70 quốc gia, khi tổ chức bầu cử, các nhà độc tài giành thế đứng qua những trò tuyên truyền và các chính sách bịp bợm xảo trá.

Riêng tại Việt Nam, HRW cho hay “Tổng bí thư Tô Lâm khi lên làm lãnh tụ chóp bu đã không làm gì để giới hạn sự đàn áp có hệ thống một cách vô cùng nghiêm trọng đối với các quyền dân sự và chính trị” của nhân dân mà đúng ra người ta phải được tôn trọng trong các công ước quốc tế mà nhà cầm quyền CSVN đã tham gia ký kết. Bà Patricia Gossman, phụ tá giám đốc khu vực Á châu của HRW viết trong bản tường trình kể trên.

“Các nhà tài trợ quốc tế và các đối tác thương mại của Việt Nam muốn nhìn thấy những cải cách tại nước này được thi hành thì hãy lên tiếng chống lại thành tích nhân quyền tồi tệ ở đó.” Bà Gossman nói.

HRW đưa ra một số dẫn chứng nổi bật cho mọi người thấy tình trạng nhân quyền tại Việt Nam ngày càng xuống dốc ra sao trong năm 2024: Tô Lâm, Bộ trưởng Công an chiếm được ghế Tổng bí thư đảng CSVN sau khi đã đẩy ra khỏi Bộ Chính trị 5 thành viên có khả năng tranh giành ghế Tổng bí thư với ông ta. Leo lên ghế tột đỉnh rồi, Tô Lâm bỏ tù thêm nhiều người bất đồng chính kiến. Từ khi còn là Bộ trưởng Công an đến giờ, Tô Lâm đã bỏ tù một cách sai trái hàng chục người mà tội của người ta chỉ là nói ngược lại lời tuyên truyền hay chính sách của chế độ. Hành động này đã phá hủy xã hội dân sự tại Việt Nam và cho tới nay chủ trương này vẫn tiếp diễn.

Theo HRW, trong năm 2024, hệ thống tòa án tay sai của chế độ đã bỏ tù ít nhất 43 người dân dựa trên những cáo buộc nằm trong luật lệ hình sự mơ hồ, giải thích sao cũng được, đã bị cơ quan Nhân quyền LHQ lên án là trái với các cam kết quốc tế về nhân quyền. Trong số những người bị bỏ tù, người ta thấy có các ông Nguyễn Chí Tuyến, Nguyễn Vũ Bình, Phan Vân Bách, và người hoạt động môi trường Ngô Thị Tố Nhiên.

Nhà báo Trương Huy San bút hiệu Huy Đức bị bắt ngày 1 Tháng Sáu 2024 với cáo buộc “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ…” chưa biết bao giờ có án. (Hình: FB Nguyễn Tường Minh)

Là một nhà nước độc tài toàn trị, chính quyền kiểm soát hệ thống tư pháp nên nó không độc lập hay vô tư trong việc bắt giữ và xét xử. Nhà cầm quyền thường xuyên mở các phiên tòa quảng cáo là “xét xử công khai” nhưng chỉ là để vu cho người ta những tội danh tưởng tượng để đe dọa cả gia đình họ và cả đám đông quần chúng với các bản án đã định trước, gọi là “án bỏ túi”.

Tuy gọi là phiên tòa xử công khai nhưng thân nhân của nghi can và quần chúng bị cấm đến dự khán. Đồng thời, nhà cầm quyền CSVN dưới thời Tô Lâm vẫn tiếp tục siết chặt các quyền tự do hội họp, lập hội, tự do tôn giáo tín ngưỡng và ngay cả quyền tự do đi lại, cư trú của nhiều người cũng bị hạn chế.

HRW nói rằng nhà cầm quyền CSVN phải chấm dứt ngay lập tức các hành động đàn áp nhân quyền một cách có hệ thống, đồng thời trả tự do cho tất cả những người đã bị bắt giữ và cầm tù trong khi người ta chỉ hành sử các quyền căn bản của công dân. Các nhà tài trợ quốc tế và các đối tác thương mại của Việt Nam hãy áp lực nhà cầm quyền Hà Nội tôn trọng các quyền dân sự và chính trị của người dân. (NTB)

Israel chưa thông qua thỏa thuận ngừng bắn do ‘khủng hoảng phút chót’ với Hamas

JERUSALEM, California (NV) – Israel chưa thông qua thỏa thuận ngừng bắn và thả con tin do xảy ra “khủng hoảng phút chót” với Hamas, ông Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel, loan báo hôm Thứ Năm, 16 Tháng Giêng, theo AP.

Trong khi đó, Israel tiếp tục không kích Gaza, làm hàng chục người thiệt mạng.

Người Palestine tụ tập để lấy thực phẩm cứu trợ tại thành phố Deir al-Balah, miền Trung Gaza, hôm Thứ Năm, 16 Tháng Giêng. (Hình: Eyad Baba/AFP via Getty Images)

Lẽ ra, hôm Thứ Năm, Nội Các Israel họp để bỏ phiếu cho thỏa thuận vừa đạt được trước đó một ngày, nhưng văn phòng ông Netanyahu thông báo họ sẽ không họp nếu Hamas không nhượng bộ.

Nội Các Israel cáo buộc Hamas không thừa nhận một số điều khoản trong thỏa thuận nhằm buộc Israel nhượng bộ thêm. Tuy nhiên, Nội Các Israel không cho biết chi tiết.

Hamas bác bỏ cáo buộc của Israel. Giới chức cao cấp nhóm vũ trang này tuyên bố họ cam kết thực thi thỏa thuận.

Sau đó hôm Thứ Năm, một giới chức Israel cho biết Nội Các nước này sẽ bỏ phiếu cho thỏa thuận vào Thứ Bảy, theo CNN.

Hôm Thứ Tư, Israel và Hamas đạt thỏa thuận ngừng bắn ở Gaza và thả con tin để đổi lấy tù nhân Palestine. Thỏa thuận này gồm ba giai đoạn, dự trù bắt đầu vào Chủ Nhật tới.

Hôm Thứ Năm, ông Antony Blinken, ngoại trưởng Mỹ, cho hay ông “hoàn toàn” tin thỏa thuận này sẽ được thực thi như dự trù.

Trong khi đó, sau khi đạt được thỏa thuận, Israel vẫn không kích Gaza, làm ít nhất 81 người thiệt mạng, theo Bộ Y Tế Palestine.

Israel mở chiến dịch quân sự rầm rộ ở Gaza sau khi Hamas tràn qua tấn công miền Nam Israel hôm 7 Tháng Mười, 2023, làm 1,200 người thiệt mạng, và bắt cóc hơn 250 người làm con tin.

Tới nay, chiến dịch quân sự của Israel ở Gaza làm hơn 46,000 chết, theo Bộ Y Tế Palestine, và phá hủy nhà cửa khắp vùng lãnh thổ duyên hải này, khiến hàng trăm ngàn người phải sống trong lều và trung tâm tạm trú giữa mùa Đông khắc nghiệt. (Th.Long) [qd]

Bị lừa gần $8,000, cô gái nhảy cầu Đồng Nai tự sát

BÌNH DƯƠNG, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách tỉnh Bình Dương xác nhận thi thể một phụ nữ trôi sông sau khi nhảy cầu Đồng Nai là cô VTAH, 25 tuổi, ở thành phố Thủ Đức, Sài Gòn.

Theo báo Dân Trí hôm 16 Tháng Giêng, vài giờ trước khi nhảy cầu tự sát, cô H. đến Công An Phường Long Bình, Thủ Đức, báo mình bị lừa đảo trực tuyến 200 triệu đồng ($7,878).

Nhà chức trách đưa thi thể cô gái lên bờ. (Hình: Dân Trí)

Theo bản tin, bà NTT, 56 tuổi, mẹ nạn nhân, cho biết, con gái bà mất tích từ đêm 14 Tháng Giêng.

Gia đình đã tìm kiếm nhiều nơi nhưng bất thành.

Bà T. kể, bà bị đau khớp, đi đứng khó khăn, trong lúc ông chồng 58 tuổi bị bệnh ung thư. Hai vợ chồng không sống cùng con gái.

Vào đêm 14 Tháng Giêng, cô H. có nhiều biểu hiện bất thường, liên tục hỏi mượn tiền nhiều người thân quen.

Nghi con gái gặp chuyện không hay, bà T. đến công an phường nhờ trợ giúp.

Tại đây, công an viên cho biết cô H. cũng vừa ra đồn báo mình bị lừa tiền. Sau khi biết tin này, bà T. chạy đến nhà con gái thì thấy chiếc xe gắn máy của cô H. dựng trước cửa, điện thoại di động, giấy tờ để trong cốp xe, chìa khóa treo trên cửa, còn cô này đi đâu không rõ.

Chiều hôm sau, bà T. nghe tin có thi thể một cô gái trôi sông Đồng Nai nên tìm đến xin nhận dạng và nhận ra đó là con gái mình.

Người phụ nữ (giữa), mẹ nạn nhân, đến hiện trường để nhận dạng thi thể. (Hình: Dân Trí)

Trong một bi kịch tương tự, báo Tiền Phong hồi Tháng Sáu, 2023, cho hay, thi thể một cô gái nhảy cầu Bến Thủy 2 được xác nhận là cô TTQA, 28 tuổi, ở huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.

Nạn nhân để lại một bức thư viết tay cho biết, cô là nạn nhân của một vụ lừa đảo trên mạng, khi tin lời “một người đàn ông Nam Hàn” gửi quà tặng.

Cô A. đã nộp cho bọn lừa đảo 19 triệu đồng ($748) nhưng tiếp tục bị đòi nộp thêm 130 triệu đồng ($5,121) nếu không muốn bị “đi tù bảy năm.”

Trong bức thư tuyệt mệnh, nạn nhân cũng liệt kê những người mà mình vay tiền để nộp cho bọn lừa đảo và dặn dò chồng con thay mình chăm sóc hai đứa con.

Chính quyền địa phương cho biết thêm, trước lúc nghĩ quẩn, cô A. vừa bị tai biến trong lúc một trong hai đứa con bị bệnh tim. (N.H.K) [qd]

Gió suy yếu, lính cứu hỏa ngăn chặn đám cháy Eaton, Palisades thêm nữa

LOS ANGELES, California (NV) – Lính cứu hỏa tiếp tục ngăn chặn được đám cháy rừng Eaton và Palisades trong đêm, và vì gió ngoài khơi suy yếu, có thể họ còn ngăn chặn được thêm nữa hôm Thứ Năm, 16 Tháng Giêng, theo nhật báo The Orange County Register.

Tính tới 6 giờ rưỡi sáng Thứ Năm, đám cháy Eaton ở Altadena, Pasadena và Sierra Madre bị chặn 55%, Cơ Quan Cứu Hỏa California (Cal Fire) thông báo. Còn đám cháy Palisades ở Pacific Palisades, Malibu, Topanga Canyon và Mandeville Canyon, bị chặn 22%.

Lính cứu hỏa dập tắt đốm lửa của đám cháy rừng Palisades ở khu Pacific Palisades, Los Angeles, California, hôm 15 Tháng Giêng. (Hình: Apu Gomes/Getty Images)

Hai ngày qua, cả hai đám cháy rừng lớn nhất vùng Los Angeles hiện tại này không lan ra thêm: Đám cháy Palisades vẫn trong phạm vi 23,713 mẫu, còn Eaton 14,117 mẫu, Cal Fire cho hay.

Lệnh cảnh báo rủi ro cháy rừng vẫn còn hiệu lực cho vùng núi San Gabriel phía Tây tới 3 giờ chiều Thứ Năm. Lúc 6 giờ chiều Thứ Tư, Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia (NWS) hủy lệnh cảnh báo này cho những nơi khác của Los Angeles County.

Đám cháy Eaton và Palisades bùng lên hôm 7 Tháng Giêng giữa đợt gió mạnh bất thường và cháy từ đó tới nay.

Hai đám cháy này tàn phá nặng nề một loạt khu phố, thiêu rụi tổng cộng hơn 12,000 căn nhà và công trình xây dựng, và làm ít nhất 25 người thiệt mạng, theo giới chức.

Tính tới Thứ Tư, 58 người bị bắt vì hôi của, vi phạm lệnh giới nghiêm, vi phạm quy định chơi “drone” (máy bay điều khiển từ xa), hoặc giả danh lính cứu hỏa hoặc cảnh sát viên.

Tới sáng Thứ Tư, cảnh sát cho hay họ cũng đang giải quyết 42 vụ báo cáo mất tích.

Tới sáng Thứ Năm, vẫn chưa rõ nguyên nhân hai đám cháy này, mặc dù luật sư và một số nạn nhân cáo buộc công ty điện lực Southern California Edison gây ra đám cháy Eaton, còn đám cháy Palisades có lẽ xuất phát từ đám cháy nhỏ trước đó.

Cơ Quan Rượu, Thuốc Lá, Súng và Chất Nổ (ATF) đang điều tra những tuyến đường mòn đi bộ gần Skull Rock để tìm nguyên nhân đám cháy Palisades. ATF kêu gọi bất cứ ai đi bộ ở đó hôm 7 Tháng Giêng liên lạc với cơ quan này bằng cách gửi tin nhắn ATFLA cho số 63975 để báo cáo và mô tả bất cứ thứ gì họ thấy, ngửi hoặc nghe được.

Muốn biết thông tin về lệnh di tản và cảnh báo di tản, nơi tạm trú, và chặn đường, cư dân có thể vào trang web fire.ca.gov/incidents. (Th.Long) [qd]

Mỹ thu hồi được $31 triệu tiền an sinh xã hội trả cho người đã mất

WASHINGTON, DC (NV) – Từ lúc Cơ Quan An Sinh Xã Hội SSA mở sổ sách cho Cơ Quan Dịch Vụ Công Khố BFS trực thuộc Bộ Ngân Khố thanh tra, họ đã kịp thời ngăn chặn và thu hồi hơn $31 triệu tiền trợ cấp An Sinh Xã Hội được phân bổ cho những người đã khuất.

“Nhưng đây chỉ là những kết quả cho thấy phần nổi của tảng băng chìm,” Phụ Tá Bộ Trưởng Ngân Khố đặc trách Công Khố David Lebryk cho biết trong một thông cáo báo chí, được ABC đưa tin hôm Thứ Năm, 16 Tháng Giêng.

Đây là một chi tiết trong dự luật phân bổ ngân sách tổng thể năm 2021, vào thời điểm đó Quốc Hội cho phép Bộ Ngân Khố tạm thời sử dụng “Hồ Sơ Các Trường Hợp Quá Vãng” do SSA quản lý trong ba năm, có hiệu lực từ Tháng Mười Hai 2023 tới 2026. Theo Bộ Ngân Khố, SSA là cơ quan nắm giữ cơ sở dữ liệu liên bang đầy đủ nhất về những người đã khuất đồng thời lưu trữ hơn 142 triệu hồ sơ, được thu thập từ 1899.

Văn phòng Sở An Sinh Xã Hội ở Salt Lake City, Utah. (Hình minh họa: Getty Images)

Bộ Ngân Khố dự kiến thu hồi được hơn $215 triệu trong ba năm sử dụng hồ sơ của SSA.

“Nếu Quốc Hội cho phép Bộ Ngân Khố sử dụng vĩnh viễn Hồ Sơ Các Trường Hợp Quá Vãng, điều này sẽ giúp chính phủ giảm đáng kể tình trạng gian lận, cải thiện tính chất toàn vẹn của chương trình và gìn giữ tiền thuế của người dân trọn vẹn hơn,” Lebryk cho biết.

Nỗ lực thu hồi tiền trợ cấp an sinh xã hội phần nào chỉ ra những khía cạnh mà chính phủ đang ngăn chặn tình trạng gian lận, lãng phí và lạm dụng, đây cũng là một trong những điều được Tổng Thống đắc cử Donald Trump cam kết thực hiện trong chiến dịch tranh cử.

Trump cũng chỉ định hai tỷ phú Elon Musk và Vivek Rameswamy dẫn đầu Bộ Cải Tổ Chính Phủ DOGE, một lực lượng đặc nhiệm phi chính phủ vừa mới thành lập được giao nhiệm vụ tìm cách giảm bớt nguồn nhân lực liên bang, bỏ bớt các đề án và giúp các quy định liên bang bớt rườm rà, tất cả đều là một phần trong chương trình nghị sự “Giải Cứu Hoa Kỳ” do Trump khởi xướng cho nhiệm kỳ thứ hai của ông tại Tòa Bạch Ốc.

Một phát ngôn viên thuộc ủy ban chuyển giao quyền lực đại diện cho Trump không lập tức trả lời yêu cầu bình luận rằng liệu chính quyền kế tiếp có tiếp tục thực hiện các nỗ lực này hay sẽ cho Bộ Ngân Khố sử dụng hồ sơ về người quá vãng vô thời hạn. (TTHN)

Trần Hồng Hà và Hồ Đức Phớc – ‘chốt thí’ của Tô Lâm

Tô Lâm ép hai phó thủ tướng ký văn bản trái pháp luật vừa để tăng ngân sách cho Bộ Công An, vừa loại bỏ đối thủ, vừa có điều kiện “phông bạt” với dân.

Nghị định 168 và 176 là cái bẫy của Tô Lâm

Hai phó thủ tướng Trần Hồng Hà và Hồ Đức Phớc vừa phạm lỗi rất lớn là ký thông qua hai nghị định trái luật thay cho Phạm Minh Chính. Có tổng cộng 20 nghị định được Chính Phủ Việt Nam ban hành bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 tháng Giêng năm 2025. Trong đó, hai nghị định được thực thi cấp tốc đều là do hai ông này ký.

Nghị định 168 (về tăng mức phạt vi phạm giao thông, do ông Hà ký), chỉ có 5 ngày để thực thi sau khi ban hành. Còn nghị định 176 về sử dụng tiền xử phạt vi phạm hành chính (bao gồm có việc thưởng 10% tiền phạt cho người báo cáo vi phạm) do ông Phớc ký, chỉ có 2 ngày sau là được thực thi.

Thời hạn này đã vi phạm điều 151 trong “Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015” (BHVBQPPL 2015). Theo luật này, thời điểm có hiệu lực của văn bản pháp luật là tối thiểu 45 ngày kể từ ngày được thông qua hoặc ký ban hành. Một số trường hợp được cho hiệu lực ngay lập tức; nếu vì lý do khẩn cấp trong phòng, chống thiên tai, dịch bệnh, cháy, nổ… Hai nghị định 168 và 172 là về giao thông không thuộc các trường hợp khẩn cấp, việc ban hành và thực thi cấp tốc rõ ràng là hành vi phạm pháp.

Sau khi gặp phản ứng dữ dội từ dư luận, ngày 11 tháng Giêng, tờ báo Đại Biểu Nhân Dân (do Quốc Hội quản lý) có bài viết tựa đề “Xử lý trách nhiệm tổ chức, cá nhân ban hành văn bản trái pháp luật.” Trong đó nhắc trực tiếp tới luật BHVBQPPL 2015 và dẫn lại lời của ông Tô Lâm: “Không để lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, không đẩy khó khăn cho người dân, doanh nghiệp trong thiết kế chính sách và các quy định pháp luật.” Bài báo này cũng nhấn mạnh rằng cần quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể, nhất là người đứng đầu… để xử lý trách nhiệm đối với cơ quan, cá nhân đề xuất, xây dựng, ban hành văn bản trái pháp luật.

Như vậy, việc những người ký ban hành hai nghị định 168 và 176 có thể sẽ phải “chịu trách nhiệm người đứng đầu.” Dĩ nhiên, không phải vô tình mà bài báo này nhắc lời ông Tô Lâm, mà đó còn là lời cảnh báo, và là căn cứ để xử những người ký ban hành nghị định.

Xoá sạch tàn dư phe Nghệ – Tĩnh

Nói hai ông Hồ Đức Phớc và Trần Hồng Hà bị ông Tô Lâm gài bẫy là vì hai nghị định này đã được Tô Lâm chuẩn bị suốt nhiều năm nay, từ lúc ông Lâm còn là bộ trưởng Bộ Công An, nhưng thời ông Trọng thì nghị định này không được thông qua. Bây giờ ông Lâm lên đầu đảng, Chính Phủ buộc phải ban hành theo ý tổng bí thư. Nhưng vì sao ông Phạm Minh Chính là thủ tướng đứng đầu chính phủ, mà không dám ký hai nghị định này, lại để cho hai cấp dưới ký? Vì sao lại là hai cái tên Hồ Đức Phớc và Trần Hồng Hà – tàn dư của phe Nghệ – Tĩnh?

Phe Nghệ An – Hà Tĩnh trước đây vốn được biết đến là thân tín của ông Trọng và là thế lực có thể cạnh tranh nhất với phe công an của ông Lâm. Ông Trọng từng muốn đưa ông Vương Đình Huệ lên kế nhiệm ghế tổng bí thư, ông Đinh Tiến Dũng thay ông Huệ làm chủ tịch Quốc Hội, và đưa ông Phan Đình Trạc thay chức bộ trưởng Bộ Công An của ông Tô Lâm.

Kết cục thì tới nay, ông Huệ, ông Dũng bị ông Lâm cho về vườn. Trong Bộ Chính Trị, phe này chỉ còn hai người đương nhiệm là ông Phan Đình Trạc (Nghệ An) và ông Trần Cẩm Tú (Hà Tĩnh), nhưng hai người này sẽ về hưu vào năm sau.

Còn nhiệm kỳ tới (2026-2031), ông Trần Hồng Hà (Hà Tĩnh) và Hồ Đức Phớc (Nghệ An) là hai người thuộc nhóm Nghệ – Tĩnh có triển vọng sáng nhất sẽ tranh ghế vào Bộ Chính Trị. Hai người này đủ các điều kiện để trở thành uỷ viên Bộ Chính Trị, như từng là bộ trưởng, từng là bí thư tỉnh, cùng có 2 nhiệm kỳ liên tiếp là uỷ viên Trung Ương đảng, và cùng sinh năm 1963, năm sau vẫn còn đủ tuổi làm thêm một nhiệm kỳ.

Hai tàn dư này chính là cái gai trong mắt mà ông Tô Lâm muốn nhổ nhất để mở đường đưa người của phe công an vô Bộ Chính Trị. Bây giờ các thân tín của tổng bí thư có rất đông người nhăm nhe ngồi vào ghế uỷ viên Bộ Chính Trị như Trần Lưu Quang, Hoàng Xuân Chiến, Vũ Hồng Văn, Lê Duy Ngọc, Tô Ân Xô,… Chỉ còn một năm để chạy đua vào những vị trí chủ chốt, để tránh đêm dài lắm mộng, ông Lâm cần phải tìm cách loại dần các đối thủ.

Nói đi cũng phải nói lại, với kinh nghiệm lọc lõi của mình, hai ông Hồ Đức Phớc và Trần Hồng Hà thừa biết việc ký vào hai nghị định kia chính là cái bẫy của ông Lâm, nhưng trước sức ép của Bộ Công An, hai ông đã vô thế không thể không ký. Bộ Công An nắm mọi bằng chứng, nếu không ký hai nghị định trên thì rõ ràng là muốn đối đầu với công an, tương lai của hai phó thủ tướng chỉ có thể là nhà tù, và phải tốn nhiều tài sản để chạy án.

Còn với hai chữ ký này, coi như hai ông này đã cam kết với ông Lâm là sẽ không tranh chấp ghế với phe công an nữa. Ký sai thì cao lắm là từ chức, bị kỷ luật cảnh cáo rồi thôi, chẳng phải đi tù mà còn được bảo toàn tài sản tham nhũng.

Như vậy, nghị định 168 và 176 đã giúp ông Tô Lâm đạt được 3 cái lợi. Một là tăng mức phạt, tăng nguồn thu cho công an. Hai là ép được hai đối thủ tiềm năng phải “buông súng đầu hàng.” Ba là tạo ra uy tín cho ông Tô Lâm. Giờ thì ông Lâm chỉ yêu cầu chỉnh sửa, hạ mức phạt xuống, hoặc bãi bỏ nghị định; mọi tội lỗi đổ lên đầu hai ông Trần Hồng Hà, Hồ Đức Phớc, rồi cho báo chí, tuyên giáo nhảy vào ca ngợi sự sáng suốt, quyết liệt, vì nước vì dân… của tổng bí thư.

Thống Đốc DeSantis chỉ định tổng chưởng lý Florida thế chỗ TNS Rubio

TALLAHASSEE, Florida (NV) – Thống Đốc Đảng Cộng Hòa Florida Ron DeSantis chỉ định Ashley Moody, Tổng Chưởng Lý Đảng Cộng Hòa Florida, thay thế Thượng Nghị Sĩ Đảng Cộng Hòa Florida Marco Rubio tại Thượng Viện sau khi ông được tiến cử làm Ngoại Trưởng cho chính quyền Tổng Thống đắc cử Donald Trump, theo The Hill.

Moody nổi lên như một ứng cử viên hàng đầu cho vị trí tại Thượng Viện trong những tuần gần đây. Một số nhân vật khác cũng được nêu ra cho vị trí này gồm có Phó Thống Đốc Jeanette Nunez (Cộng Hòa) và chánh văn phòng thống đốc, James Uthmeier. DeSantis cũng cho biết ông có nói chuyện với các vị Dân Biểu Kat Cammack (Cộng Hòa-Florida) và Cory Mills (Cộng Hòa-Florida) về việc chọn người thay thế vị trí này nhưng việc chọn ra một nhà lập pháp từ Hạ Viện khi Đảng Cộng Hòa chỉ chiếm thế đa số mong manh là một tình thế nguy hiểm.

Chưa rõ liệu Moody có tái tranh cử Thượng Viện vào năm 2026 hay không, nhưng Mills nói rằng “có thể là tôi sẽ tham gia tranh cử vào năm 2026.”

Thống Đốc Ron DeSantis lắng nghe Tổng Chưởng Lý Florida Ashley Moody phát biểu trong một cuộc họp báo về vụ mưu sát ứng cử viên tổng thống Donald Trump ngày 17 Tháng Chín, 2024 ở West Palm Beach, Florida. (Hình: Joe Raedle/Getty Images)

Moody đắc cử chức vụ tổng chưởng lý Florida năm 2018. Bà kế nhiệm cựu Tổng Chưởng Lý Florida Pam Bondi, được Trump tiến cử làm người dẫn đầu Bộ Tư Pháp. Trước khi đảm nhiệm chức vụ viên chức thực thi công lực hàng đầu của tiểu bang, Moody từng là thẩm phán trong Tòa Thượng Thẩm Số 13 tại Florida.

Moody được coi là đồng minh trung thành của tổng thống đắc cử tại Thượng Viện. Năm 2020, bà từng ủng hộ Trump bằng cách ủng hộ vụ kiện Texas v. Pennsylvania nhằm lật ngược kết quả bầu cử tổng thống năm đó. Và trong Tháng Mười Hai vừa qua, bà cũng buộc tội Ryan Wesley Routh, nghi can bị buộc tội mưu sát Trump tại một trong những sân golf do ông sở hữu ở Florida, với tội danh cố ý mưu sát.

Nhưng không phải lúc nào Moody cũng ủng hộ Trump. Bà từng tố cáo tổng thống đắc cử với hành vi gian lận liên quan tới một thương vụ địa ốc trong một vụ kiện liên bang năm 2009. Tuy nhiên, sau khi ủng hộ Trump, bà nói vào năm 2017 rằng vấn đề này không liên quan tới việc bà ủng hộ Trump.

“Vấn đề này hoàn toàn không can dự tới việc gia đình tôi ủng hộ tổng thống trong thời gian diễn ra cuộc bầu cử, và tôi vẫn tiếp tục ủng hộ ông ấy cũng như chương trình nghị sự của ông ấy tại Washington DC,” Moody nói với Politico vào thời điểm đó trong một tuyên bố. (TTHN)

Tin sáng Người Việt TV ngày Thứ Năm 16 Tháng Giêng

Tin sáng Người Việt TV ngày Thứ Năm 16 Tháng Giêng

‘Chảo lửa’ California giảm nhiệt nhờ gió Santa Ana sụt giảm
Israel hoãn bỏ phiếu thỏa thuận ngừng bắn với Hamas, tiếp tục tấn công làm 77 người Palestine thiệt mạng
Ukraine và Anh ký hiệp ước 100 năm
Đức Giáo Hoàng Francis bị ngã
Nhiều người Mỹ nghi ngờ Trump có thể hạ thấp vật giá
Biden cảnh cáo thế lực tài phiệt đe dọa nền dân chủ Mỹ

Có nên sử dụng nhớt tổng hợp hỗn hợp?

QUẬN CAM, California (NV) – Hiện nay nhiều người lái xe sử dụng nhớt tổng hợp (synthetic oil) khi thay nhớt động cơ xe của mình. Lý do là nó tốt hơn, sử dụng lâu hơn, đỡ phải thay nhớt thường xuyên hơn. Nhược điểm duy nhất của nó là mắc hơn nhớt làm từ dầu mỏ. Mới đây, trên thị trường lại xuất hiện thêm nhớt tổng hợp hỗn hợp, tức là pha trộn giữa nhớt tổng hợp và dầu mỏ

Trên trang mạng xe hơi cartalk.com có đăng thắc mắc từ một độc giả về việc có nên sử dụng loại nhớt hỗn hợp không, cùng câu trả lời của chuyên viên Car Talk.

Hầu hết các nhà sản xuất xe hiện nay đề nghị sử dụng nhớt tổng hợp. (Hình minh họa: Hung Doan/Người Việt)

Độc giả thắc mắc: Một độc giả tên Ron cho biết từ lâu đã sử dụng nhớt động cơ tổng hợp. Nay lại thấy thợ máy đề nghị sử dụng nhớt hỗn hợp, nhưng lại không thể cho biết tỷ lệ pha chế giữa nhớt tổng hợp và nhớt dầu mỏ là bao nhiêu. Ron xin Car Talk lời khuyên.

Chuyên gia trả lời: Các công ty sản xuất nhớt không cung cấp thông tin về tỉ lệ pha chế, được ngụy trang dưới lời giải thích “bí mật thương mại.” Hầu hết các động cơ hiện nay đều yêu cầu sử dụng nhớt tổng hợp. Rõ ràng là nó tốt hơn so với nhớt dầu mỏ, có độ bôi trơn tốt hơn và bền gấp đôi. Hầu hết các công ty sản xuất xe hơi, do yêu cầu phải bảo hành động cơ của mình, đều khuyên nên sử dụng nhớt tổng hợp.

Nhớt tổng hợp đắt hơn một chút so với nhớt thường. Có thể các nhà sản xuất muốn nhắm đến một số khách hàng luôn luôn thích mua giá rẻ, cho nên mới nghĩ ra loại nhớt hỗn hợp này. Liệu nó có tốt hơn cho động cơ so với nhớt thường nguyên chất không? Chuyên gia Car Talk cũng không rõ. Nếu chúng tốt hơn, có lẽ sẽ tùy thuộc vào lượng nhớt tổng hợp trong hỗn hợp pha chế.

Vì các nhà sản xuất không nói rõ về tỉ lệ pha chế, một người tiêu dùng có hiểu biết sẽ cho rằng đó chỉ là một tỉ lệ nhỏ nhớt tổng hợp. Cho thêm một thìa nhớt tổng hợp vào một lít nhớt thường thì vẫn được gọi là “nhớt hỗn hợp.” Việc giữ bí mật thông tin cho thấy chắc họ không đặc biệt tự hào về tỷ lệ dầu tổng hợp trong hỗn hợp!

Vì vậy, lời khuyên của Car Talk là nên sử dụng nhớt tổng hợp hoàn toàn. Giống như chẳng ai muốn mua sữa tiệt trùng một phần, hoặc thép mạ kẽm một phần! Nhớt tổng hợp đắt hơn một chút, nhưng khi so sánh với chi phí sửa chữa lớn cho động cơ, đó là một khoảng đầu tư nhỏ nhưng vô cùng hiệu quả. (HD)

Johnson cách chức chủ tịch ủy ban tình báo Hạ Viện Mike Turner

WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Tư, 15 Tháng Giêng, Dân Biểu Đảng Cộng Hòa Ohio Mike Turner bị cách chức khỏi chức vụ Chủ Tịch Ủy Ban Thường Trực Tình Báo Hạ Viện đầy quyền lực, Turner nói với CBS News rằng Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson là người đình chức ông, với lý do “Mar-a-Lago tỏ ra lo ngại.” Turner cũng xác nhận vào tối Thứ Sáu rằng ông đã hoàn toàn bị cách chức khỏi ủy ban.

Johnson (Cộng Hòa-Louisiana) chối rằng Tổng Thống đắc cử Donald Trump là người đưa ra quyết định này.

“Đây là quyết định xuất phát từ Hạ Viện,” Johnson nói, “Đây không phải là hành động coi thường Turner với tư cách chủ tịch ủy ban sắp mãn nhiệm.”

Chủ Tịch Ủy Ban Thường Trực Tình Báo Hạ Viện Mike Turner nói chuyện trong một buổi họp báo ở Kyiv, Ukraine, ngày 1 Tháng Bảy, 2024. (Hình: ANATOLII STEPANOV/AFP/Getty Images)

Johnson cho biết ông là “người mến mộ Mike Turner” đồng thời nói rằng “ông ấy đã làm tròn bổn phận” trong việc điều hành ủy ban giám sát cộng đồng tình báo, nhưng nói thêm rằng ủy ban “cần phải cải tổ.”

“Mục đích duy nhất của quyết định này là giúp cho ủy ban phát triển tốt hơn, ngoài ra không có gì khác,” Johnson nói.

Johnson cho biết ông sẽ công bố người thay thế Turner vào Thứ Năm.

Dân Biểu Jim Himes đại diện Connecticut, một thành viên Đảng Dân Chủ hàng đầu tại ủy ban, cho biết quyết định này “khiến tôi nổi da gà.” Himes tán tụng năng lực lãnh đạo của dân biểu đến từ Ohio, nói rằng ông tin tưởng Turner trong việc giám sát độc lập các cơ quan tình báo.

“Ông ấy không phải là một người dễ bị khuất phục,” Himes nói, đồng thời nói rằng quyết định bãi nhiệm Turner là “một đòn trời giáng nhắm vào năng lực giám sát của ủy ban.”

Văn phòng dân biểu Ohio cho biết trong một tuyên bố rằng Turner không đưa ra bình luận về quyết định bãi nhiệm.

“Thật tự hào khi được phục vụ Ủy Ban Thường Trực Tình Báo Hạ Viện cũng như nắm giữ cương vị chủ tịch ủy ban. Ủy ban có những thành viên xuất chúng và tôi vô cùng vinh dự khi được đồng hành cùng họ,” Turner nói. “Trong thời gian dẫn dắt ủy ban, chúng tôi đã khôi phục lại năng lực toàn diện của ủy ban đồng thời lấy lại nhiệm vụ cốt lõi của ủy ban quay đó là an ninh quốc gia. Thật sự mà nói, Hoa Kỳ lúc nào cũng bị các cường địch dòm ngó, đòi hỏi ủy ban phải luôn luôn cẩn trọng.”

Turner từng bị các thành viên thuộc một tổ chức bảo thủ, Ủy Ban Tự Do Hạ Viện, chỉ trích việc ông bảo vệ Mục 702 trong Đạo Luật Giám Sát Tình Báo Ngoại Quốc FISA. Mục 702 là một quy định quan trọng dùng để giám sát an ninh quốc gia nhưng gây tranh cãi, có hiệu lực từ 2008, được Quốc Hội gia hạn và được Tổng Thống Joe Biden ký thành luật vào Tháng Tư năm ngoái và kéo dài thêm hai năm nữa.

Turner cũng là một nhân vật tại Hoa Kỳ ủng hộ Ukraine trong cuộc chiến chống lại quân Nga xâm lược, khiến ông bất đồng quan điểm với phe phái MAGA đang phát triển trong Đảng Cộng Hòa.

Năm ngoái, Johnson từng bổ nhiệm hai người trung thành với Trump vào ủy ban, Dân Biểu Scott Perry đại diện California và Dân Biểu Ronny Jackson đại diện Texas. Vào thời điểm đó, Perry đang bị Cơ Quan Điều Tra Liên Bang FBI điều tra. (TTHN)

Hai phi cơ suýt va chạm giữa không trung ở Arizona

PHOENIX, Arizona (NV) – Hôm Thứ Bảy, 11 Tháng Giêng, hai phi cơ, một thuộc United Airlines và chiếc còn lại do Delta Air Lines vận hành suýt va chạm giữa không trung tại Phi Trường Quốc Tế Phoenix Sky Harbor, Cơ Quan Hàng Không Liên Bang FAA cho biết họ sẽ vào cuộc điều tra.

Chuyến bay Delta 1070 được phép hạ cánh xuống đường băng Runway 8 tại phi trường Sky Harbor thì nhận được báo động va chạm trong buồng lái vào khoảng 11 giờ sáng, theo Đài KTVK. Vào thời điểm đó Delta 1070 chở 245 hành khách trên một chiếc Airbus A330-300, khởi hành từ Detroit.

Cùng vào lúc đó, chuyến bay United 1724 cũng nhận được một báo động tương tự phát ra từ một chiếc Boeing 737-900, cất cánh từ San Francisco, chở 123 hành khách và sáu thành viên phi hành đoàn.

Một người tản bộ quay được cảnh hai chiếc phi cơ United và Delta ở khoảng cách gần nhau, suýt va chạm trên bầu trời Phoenix, Arizona, hôm 11 Tháng Giêng, 2025. (Hình: Justin Giddens)

FAA lưu ý rằng cả hai phi cơ đều hạ cánh an toàn “sau khi không thể giữ khoảng cách bắt buộc khi đang bay giữa không trung,” đồng thời cho biết thêm rằng đơn vị kiểm soát không lưu cũng chỉ dẫn cả hai phi hành đoàn cách giải quyết rắc rối.

Hai phi cơ chỉ cách xa nhau 1,217 foot (370.9 mét), tức là chưa được một phần tư dặm, khi ở khoảng cách gần nhau nhất, theo dữ liệu từ trang mạng theo dõi chuyến bay Flightradar24. Vào thời điểm đó, hai phi cơ cách nhau 875 foot (266.7 mét) theo chiều thẳng đứng.

“Trước đó, phi cơ United hạ cao độ để chuẩn bị hạ cánh xuống phi trường khi đang bay phía trên phi cơ Delta thì bắt đầu bay cao lên trở lại… từ cao độ thấp nhất là 4,075 foot (1,242 mét),” phát ngôn viên Flightradar24, Ian Petchenik, nói với CNN trong một bức điện thư hôm Thứ Ba. Vào thời điểm phi cơ United bắt đầu bay lên cao trở lại, hai phi cơ chỉ cách nhau 0.793 dặm (1,276 mét) theo chiều ngang (và) cách nhau 425 foot (129.5 mét) theo chiều thẳng đứng.”

Vụ rắc rối này xảy ra sau các “tai nạn đường băng” trên khắp các phi trường tại Hoa Kỳ ngày càng gia tăng trong những năm gần đây. Ngành hàng không Hoa Kỳ từng ghi nhận 1,757 vụ rắc rối tương tự, từ những trường hợp rất nghiêm trọng không xảy ra tai nạn cho tới những trường hợp nhỏ, chẳng hạn như từng có trường hợp một chiếc xe lăn bánh tới gần một khu vực hạn chế qua lại, dữ liệu do FAA công bố trong năm tài khóa 2024 cho thấy. FAA phản ứng bằng cách tổ chức thêm các buổi huấn luyện cho nhân viên kiểm soát không lưu cũng như một nghị hội thượng đỉnh hiếm hoi nhằm giải quyết tình trạng nhân viên kiểm soát không lưu nhận được các cuộc gọi cầu cứu trong những phút cận kề tai nạn cũng như tình trạng làm việc quá sức của vị trí này trong phi trường.

Phi cơ Delta sở hữu kỹ nghệ cảnh cáo phi hành đoàn nếu sắp va chạm với phi cơ khác, hãng hàng không nói với CNN sau trục trặc mới nhất xảy ra gần Phoenix.

United cho biết họ đang hợp tác với FAA để tiến hành điều tra.

“Trong lúc chuyến bay 1724 của hãng hàng không United đang chuẩn bị hạ cánh tại Phoenix hôm Thứ Bảy, các phi công nhận được báo động tự động trên buồng lái yêu cầu thay đổi cao độ,” một phát ngôn viên United cho biết trong một tuyên bố hôm Thứ Ba. “Các phi công lập tức hành động và hạ cánh an toàn.”

Ngoài ra còn có những trường hợp suýt va chạm xảy ra gần là vào năm 2023 tại Phi Trường Quốc Tế Austin-Bergstrom ở Texas, khi đó một chiếc Boeing 767 thuộc hãng vận chuyển FedEx và một chiếc Boeing 737 thuộc hãng hàng không Southwest Airlines cách nhau 150 foot (45.7 mét) tại vị trí gần nhất.

Sau đó, Ủy Ban An Toàn Giao Thông Quốc Gia NTSB dẫn đầu một cuộc điều tra và phát giác ra rằng suýt chốc nữa là hai phi cơ gần như đã tông trúng nhau vì một dụng cụ điều khiển không lưu đưa ra các dữ liệu không chuẩn xác về tình trạng sương mù dày đặc.

Ngoài ra NTSB còn phát giác ra một trường hợp suýt va chạm giữa hai phi cơ tại Phi Trường Quốc Tế John F. Kennedy ở New York vào năm 2023 do phi công liên tục mất tập trung trong buồng lái. (TTHN)

Tổng Thống Biden nói lời từ biệt quốc dân, cảnh cáo ‘các thế lực đầu sỏ trỗi dậy’

WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Tư, 15 Tháng Giêng, Tổng Thống Joe Biden đưa ra phần phát biểu từ biệt nhiệm sở kèm theo hàng loạt cảnh cáo về viễn cảnh quốc gia, đáng chú ý hơn hết là lời cảnh cáo rằng có một “tổ chức đầu sỏ đang trỗi dậy,” đe dọa nền dân chủ Hoa Kỳ.

“Tổ chức đầu sỏ này đang từng ngày trỗi dậy tại Hoa Kỳ với khối tài sản kếch xù, uy quyền và tạo ra ảnh hưởng đáng sợ, đồng thời đe dọa nền dân chủ, các quyền con người và quyền tự do căn bản của người dân cũng như cơ hội công bằng để ai cũng có thể phát triển vượt bực,” Tổng Thống Biden nói.

Biden đưa ra những bình luận từ Phòng Bầu Dục, dường như ám chỉ tỷ phú Elon Musk, nhân vật sát cánh cùng Tổng Thống đắc cử Donald Trump từ lúc ông thắng cử, và tổng giám đốc đại công ty Meta, Mark Zuckerberg, NBC đưa tin.

Tổng Thống Joe Biden phát biểu lời từ biệt quốc dân tại Phòng Bầu Dục, Tòa Bạch Ốc đêm 15 Tháng Giêng, 2025, ở Washington, DC. (Hình: Oliver Contreras/Official White House Photo)

Tổng Thống Biden nhắc lại rằng cựu Tổng Thống Dwight Eisenhower cũng từng cảnh cáo rằng một “bộ sậu công nghiệp-quân sự,” lúc đó Eisenhower đưa ra phần phát biểu từ biệt năm 1961 nhằm cảnh cáo rằng “quyền lực thảm khốc có thể trỗi dậy ngoài tầm kiểm soát.”

“Sáu thập niên sau, tôi cũng lo ngại điều tương tự khi chứng kiến một bộ sậu công nghiệp-kỹ nghệ đang từng bước trỗi dậy,” Biden nói. “Điều này cũng có thể gây ra những hiểm họa thực sự cho Hoa Kỳ.”

Biden cũng kịch liệt lên án mạng xã hội, cho rằng họ đang bỏ bê chính sách kiểm chứng nguồn tin so với thực tế.

“Mạng xã hội đang bỏ qua việc kiểm chứng xem liệu nguồn tin trực tuyến có xác tín so với thực tế hay không. Những lời lẽ điêu ngoa vì quyền lực và tiền bạc đã lấp liếm sự thật,” Biden nói, dường như ám chỉ việc Meta chấm dứt chính sách kiểm tra nguồn tin thực tế.

Tổng Thống Biden cũng cảnh cáo về những rủi ro tiềm ẩn của trí tuệ nhân tạo (AI – Artificial Intelligence), đồng thời gọi đó là “loại kỹ nghệ gây ra hậu quả nghiêm trọng nhất trong thời đại của nhân loại.”

Biden tiếp tục lập luận rằng nếu không có biện pháp phòng ngừa, AI có thể “gây ra những mối đe dọa mới nhắm vào quyền lợi, cuộc sống, quyền riêng tư, cách thức làm việc và cách chúng ta bảo vệ quốc gia.”

Dường như ông cũng chỉ trích nhà lãnh đạo kế nhiệm khi cho rằng chính phủ phải sửa đổi Hiến Pháp nhằm “chỉ rõ ra rằng không một tổng thống nào” “được miễn truy tố trước những tội ác phạm phải khi còn đương nhiệm.” Muốn thực hiện được việc sửa đổi hiến pháp, lưỡng đảng ở cả cấp liên bang lẫn tiểu bang phải đồng lòng ủng hộ kiến nghị này và cùng nhau hợp tác, khiến điều này khó lòng thành hiện thực trong tương lai gần.

Bình luận của Biden dường như nhắm vào Trump, người bị luận tội hai lần, bị truy tố bốn lần và bị kết án tại Manhattan. Trump không thừa nhận bất kỳ tội danh nào và thường xuyên khẳng định rằng ông không làm gì sai, đồng thời các tội trạng liên bang chống lại ông cũng bị hủy bỏ sau khi ông thắng cử.

“Không phải cứ là tổng thống thì sẽ có quyền lực vô biên,” Biden nói. “Điều đó không phải là tuyệt đối và không nên tiếp diễn.”

Biden cũng cho biết ông mong rằng chính quyền Trump thứ nhì sẽ thành công.

Phát ngôn viên báo chí Tòa Bạch Ốc Karine Jean-Pierre nói với các phóng viên hôm Thứ Tư: “Đây không chỉ là bốn năm cuối cùng tổng thống phục vụ công quyền mà là ông ấy sẽ giã từ sự nghiệp chính trị.

“Cho nên tổng thống muốn chia sẻ rất nhiều suy tư và nỗi niềm, tất cả đều liên quan tới thực tại mà chúng ta đang đối diện,” Jean-Pierre nói thêm.

Hôm Thứ Tư, trong một bức thư được truyền thông xem trước trong các phần phát biểu diễn ra vào thời điểm quan trọng, Biden vinh danh các thành tựu nổi trội dưới thời chính quyền ông lãnh đạo, tỷ như việc làm có khuynh hướng tăng trưởng liên tục, giảm chi phí thuốc kê toa và đầu tư vào năng lượng sạch trong chính sách chống biến đổi khí hậu.

Tổng thống mở màn phần phát biểu từ biệt bằng cách nhấn mạnh thỏa thuận đình chiến giữa Israel và Hamas, lưu ý rằng chính quyền Trump thứ nhì sẽ thực hiện phần lớn thỏa thuận này.

Nếu thỏa thuận được công bố vào chiều Thứ Tư với hiệu lực vào cuối tuần này theo đúng kế hoạch, thì đó sẽ là bước ngoặt quan trọng cho cuộc chiến kéo dài vốn gây áp lực lên chính quyền Biden và làm cho chính Đảng Dân Chủ lên tiếng chỉ trích.

Trong bức thư và phần phát biểu, Biden không trực tiếp nhắc tới Trump mà chỉ ám chỉ gián tiếp.

“Tôi quyết định tranh cử tổng thống vì tôi tin rằng linh hồn của nước Mỹ đang bị đe dọa. Bản chất thực sự của chúng ta đang bị đe dọa. Và điều đó vẫn còn đúng,” ông nói trong bức thư.

Biden cho biết việc được phục vụ quốc gia với tư cách tổng thống là “vinh dự cao cả nhất trong cuộc đời tôi,” tổng thống cho biết trong phần phát biểu.

“Tôi vẫn tin vào lý tưởng mà Hoa Kỳ đang theo đuổi, một quốc gia tập hợp được sức mạnh của các thể chế cũng như coi trọng bản sắc của người dân và kiên quyết trường tồn,” tổng thống nói. “Giờ đây, tôi xin nhường chỗ cho thế hệ kế tiếp đứng lên xả thân vì đất nước. Mong tất cả quý vị đừng để ngọn lửa vụt tắt. Mong đồng bào hãy giữ vững niềm tin.”

Biden vẫn chưa đưa ra kế hoạch cụ thể sau khi mãn nhiệm.

Tổng thống và Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden lập kế hoạch đi thẳng từ lễ nhậm chức tới miền Trung California để tận hưởng những giờ phút riêng tư, ba viên chức chính quyền tổng thống cho biết. Họ đã lập lịch trình ở lại Quận Santa Barbara, mặc dù các vụ cháy rừng ở khu vực Los Angeles có thể ảnh hưởng tới kế hoạch, các viên chức cho biết. (TTHN)

9 thị trường nhà hàng đầu tại Florida trong năm 2025

ORANGE COUNTY, California (NV) – Trong một nghiên cứu mới, trang mạng địa ốc “Realtor.com” đã dự đoán thị trường địa ốc và nhà ở Mỹ năm 2025, với danh sách 100 khu vực dẫn đầu cho năm mới.

Sau khi phân tích các số liệu phức tạp (đặc biệt là lãi suất thế chấp gần đây giảm), “Realtor.com” nhận định rằng dù tổng thể doanh số địa ốc năm 2025 chỉ tăng nhẹ, nhưng một số khu vực cụ thể tại Mỹ sẽ chứng kiến thị trường địa ốc phát triển vượt bậc.

Cảnh sát vào khuôn viên dinh tổng thống của ông Yoon Suk Yeol, tổng thống Nam Hàn, ở thủ đô Seoul hôm Thứ Tư, 15 Tháng Giêng. (Hình: Anthony Wallace/AFP via Getty Images)

Trang mạng GOBankingRates cho hay, Florida là một trong những bang được kỳ vọng sẽ có thị trường địa ốc bùng nổ.

Trong dự báo này, top 10 thị trường địa ốc hàng đầu tại Mỹ đều nằm ở khu vực miền Tây và miền Nam. Tiểu bang Florida có hai đại diện trong top 10 là Miami và Orlando, cùng với 7 thị trường khác cũng được dự đoán sẽ phát triển mạnh trong năm mới.

Nếu bạn đang cân nhắc mua nhà tại Florida năm 2025, hãy tìm hiểu thêm thông tin về các thị trường địa ốc dưới đây.

1. Palm Bay

-Bao gồm: Melbourne và Titusville

-Doanh số nhà sẵn có năm 2025 (so với năm trước): 0.8%

-Giá bán nhà sẵn có trung vị (median) năm 2025 (so với năm trước): 9.6%

-Tăng trưởng doanh số và giá nhà kết hợp năm 2025: 10.4%

2. North Port

-Bao gồm: Sarasota và Bradenton

-Doanh số nhà sẵn có năm 2025 (so với năm trước): 3.2%

-Giá bán nhà sẵn có trung vị năm 2025 (so với năm trước): 10.4%

-Tăng trưởng doanh số và giá nhà kết hợp năm 2025: 13.6%

3. Deltona

-Bao gồm: Daytona Beach và Ormond Beach

-Doanh số nhà sẵn có năm 2025 (so với năm trước): 7.2%

-Giá bán nhà sẵn có trung vị năm 2025 (so với năm trước): 11.5%

-Tăng trưởng doanh số và giá nhà kết hợp năm 2025: 18.7%

4. Tampa

-Bao gồm: St. Petersburg và Clearwater

-Doanh số nhà sẵn có năm 2025 (so với năm trước): 9.1%

-Giá bán nhà sẵn có trung vị năm 2025 (so với năm trước): 11.8%

-Tăng trưởng doanh số và giá nhà kết hợp năm 2025: 20.9%

5. Lakeland

– Bao gồm: Winter Haven

– Doanh số nhà sẵn có năm 2025 (so với năm trước): 10.6%

– Giá bán nhà sẵn có trung vị năm 2025 (so với năm trước): 10.3%

– Tăng trưởng doanh số và giá nhà kết hợp năm 2025: 20.9%

6. Cape Coral

-Bao gồm: Fort Myers

-Doanh số nhà sẵn có năm 2025 (so với năm trước): 13.2%

-Giá bán nhà sẵn có trung vị năm 2025 (so với năm trước): 9.6%

-Tăng trưởng doanh số và giá nhà kết hợp năm 2025: 22.8%

7. Jacksonville

-Doanh số nhà sẵn có năm 2025 (so với năm trước): 13.5%

-Giá bán nhà sẵn có trung vị năm 2025 (so với năm trước): 9.8%

-Tăng trưởng doanh số và giá nhà kết hợp năm 2025: 23.3%

8. Orlando

-Bao gồm: Kissimmee và Sanford

-Doanh số nhà sẵn có năm 2025 (so với năm trước): 15.2%

-Giá bán nhà sẵn có trung vị năm 2025 (so với năm trước): 12.1%

-Tăng trưởng doanh số và giá nhà kết hợp năm 2025: 27.3%

9. Miami

-Bao gồm: Fort Lauderdale và West Palm Beach

-Doanh số nhà sẵn có năm 2025 (so với năm trước): 24.0%

-Giá bán nhà sẵn có trung vị năm 2025 (so với năm trước): 9.0%

-Tăng trưởng doanh số và giá nhà kết hợp năm 2025: 33.0%. (Ng.Tr) [kn]

Cách sử dụng Check In trên iPhone

GARDEN GROVE, California (NV) – Check In là một tính năng mới được thêm vào từ iOS 17 để tự động thông báo cho bạn bè rằng iPhone của bạn đã đến và chọn những chi tiết mà họ có thể xem nếu bạn không hoàn tất Check In.

Tương tự, nếu một người bạn gửi cho bạn Check In nhưng iPhone của họ không đến như mong đợi, bạn có thể xem vị trí, phần trăm pin, tín hiệu di động của họ…

Hướng dẫn 9 bước thực hiện. (Hình: Lê Hoàn/Người Việt)

Thí dụ trường hợp bạn đang đi bộ về nhà sau khi trời tối hay đi chạy bộ vào sáng sớm, bạn có thể bắt đầu Check In với một thành viên gia đình hoặc bạn bè ngay trong app Messages của Apple để cho họ biết khi nào bạn về nhà an toàn.

Ngay khi bạn đến nơi, Check In sẽ tự động phát hiện khi bạn ở nhà và cho bạn bè của bạn biết. Bạn cũng sẽ được thông báo khi họ đã được cảnh báo và Check In đã kết thúc.

Nếu có điều gì đó bất ngờ xảy ra và bạn bị chậm trễ khi đang trên đường, Check In thậm chí sẽ nhận ra rằng bạn không đạt được mục tiêu và hỏi xem bạn có muốn thêm thời gian cho việc đến dự kiến của mình hay không.

Nếu bạn không trả lời, Check In sẽ tự động thông báo cho bạn bè của bạn rằng bạn chưa đến như mong đợi và cho họ biết vị trí của bạn (nếu có), tuyến đường bạn đã đi, mức pin và dịch vụ di động của iPhone trong trường hợp họ muốn liên lạc với bạn. Và tất cả thông tin này được mã hóa đầu cuối, bảo đảm cả hai quyền riêng tư của bạn được duy trì trong suốt thời gian đó.

Dưới đây là cách bạn sử dụng nó.

Để sử dụng Check In, bạn sẽ cần chọn một cuộc trò chuyện với một người đáng tin cậy, chạm lên nút + bên trái của khung nhập văn bản và chọn mục Check In. (Hình 1, 2)

Khi biểu tượng phiên kiểm tra hiện ra, bạn chạm lên nút Edit. (Hình 3)

Trong phần Edit, bạn có thể chọn một trong các tab:

-Destination: Chỉ định điểm đến của bạn, cách bạn đang di chuyển (lái xe, phương tiện công cộng hoặc đi bộ), Check In sẽ tự tính toán thời gian đến phù hợp và bạn có thể thêm thời gian (Add Extra Time) nếu cần. Check In theo dõi hành trình của bạn và thông báo cho bạn bè của bạn nếu iPhone của bạn không tiến triển trong một khoảng thời gian dài hoặc nếu iPhone không đến đích như mong đợi. Khi bạn đến đích thành công, Check In sẽ tự động hoàn tất và thông báo cho bạn bè của bạn rằng iPhone của bạn đã đến. (Hình 4)

-Timer: Chỉ định khoảng thời gian. Nếu bạn không kết thúc Check In trước thời gian bạn đặt, Check In sẽ thông báo cho bạn bè của bạn. (Hình 5)

Để thay đổi thông tin chi tiết bạn muốn chia sẻ với bạn bè nếu bạn không hoàn tất Check In như mong đợi, bạn hãy chạm lên mục Messages Settings dưới phần Check In Data. (Hình 6)

Trong phần này có hai lựa chọn là:

-Limited: Chia sẻ vị trí hiện tại của bạn, cùng tín hiệu mạng và chi tiết pin của iPhone và Apple Watch của bạn.

-Full: Chia sẻ dữ liệu ở trên (vị trí hiện tại, tín hiệu mạng và chi tiết pin), cùng lộ trình bạn đã đi và lần cuối cùng bạn mở khóa iPhone hoặc tháo Apple Watch. (Hình 7)

Cuối cùng, bạn chạm lên nút Send (có biểu tượng là mũi tên chỉ lên) ở cuối khung nhập text để gửi Check In. (Hình 8)

Nếu iPhone của bạn không đến điểm đến hoặc bạn không hủy Check In và bạn không phản hồi lời nhắc Check In, chi tiết hành trình của iPhone sẽ được gửi cho bạn bè của bạn.

Nếu bạn đã hoàn thành hành trình của mình hoặc bạn muốn kết thúc phiên vì bất kỳ lý do gì, bạn có thể hủy Check In để cho bạn bè của mình biết. Bạn hãy mở cuộc trò chuyện với người mà bạn đã gửi Check In.

Trên thông báo Check In, chạm vào Detail, sau đó chạm vào Cancel Check In và xác nhận. (Hình 9) (Lê Hoàn) [qd]

Hiện tượng cảm thấy mất phương hướng sau khi thức dậy

LOS ANGELES, California (NV) – Có bao giờ bạn gặp trường hợp mở mắt dậy và hoàn toàn cảm thấy mất phương hướng, không biết mình đang ở đâu, hoặc cảm thấy như không là chính mình?

Rất nhiều người trong chúng ta có thể đã từng trải qua một buổi sáng không ổn khi thức dậy với cảm giác mất phương hướng. Nhưng điều gì ẩn sau cảm giác đó, và liệu nó có bình thường hay không?

Thông thường, bạn sẽ mất từ 20 đến 30 phút để chuyển từ trạng thái ngủ sang trạng thái tỉnh táo hoàn toàn. (Hình: Pavel Danilyuk/Pexels)

“Nhiều người nghĩ rằng khi bạn thức dậy, bạn đã sẵn sàng cho một ngày mới,” nhà tâm lý học Shelby Harris, giám đốc trung tâm Sleep Health tại Sleepopolis ở New York, nói, theo trang mạng Livestrong.

QUÁN TÍNH GIẤC NGỦ

Thông thường, bạn sẽ mất từ 20 đến 30 phút để chuyển từ trạng thái ngủ sang trạng thái tỉnh táo hoàn toàn. Đây là hiện tượng mà các chuyên gia gọi là quán tính giấc ngủ.

Bạn có thể sẽ cảm thấy hơi mất phương hướng trong vài giây. Và ngay cả sau khi định hướng được, não của bạn vẫn có thể cảm thấy hơi chậm hoặc mơ hồ khi thoát hoàn toàn khỏi giấc ngủ.

Quán tính giấc ngủ có thể mạnh hơn ở một số người so với những người khác, theo chuyên gia Shelby Harris.

Và một số tình huống nhất định có thể làm trầm trọng thêm quán tính, có khả năng khiến bạn bị hơi choáng váng. Cụ thể, bạn không ngủ đủ giấc hoặc có điều gì đó khiến bạn đột nhiên thức dậy.

NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý ĐỂ CẢM THẤY TỈNH TÁO HƠN SAU KHI THỨC DẬY

1. Giấc ngủ cần được điều chỉnh phù hợp

Ngủ quá ít có thể làm tăng cảm giác trì trệ khi ngủ. Bạn có thể cảm thấy buồn ngủ và kém tỉnh táo hơn khi phải lê mình ra khỏi giường, theo Tiến Sĩ Katherine Hall, hiện đang làm việc tại Somnus Therapy ở London, Anh.

Nếu như thỉnh thoảng bị mất ngủ, hay bạn phải thường xuyên phải vật lộn để có được thời gian ngủ cần thiết, bạn có thể cần phải điều chỉnh một số thói quen đi ngủ của mình. Các biện pháp khắc phục tự nhiên cho chứng mất ngủ bao gồm đi ngủ sớm hơn, tránh xa màn hình điện thoại hay laptop trước khi đi ngủ và tìm cho mình một hoạt động thư giãn.

2. Bạn thức dậy vào thời điểm bất thường

Đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày giúp đồng hồ sinh học bên trong cơ thể chuyển qua giai đoạn ngủ nông hơn trước khi bạn mở mắt. Và điều này sẽ giúp bạn dễ dàng chuyển từ trạng thái ngủ sang trạng thái thức một cách dễ dàng hơn.

Nhưng nếu bạn phải thức dậy sớm hơn bình thường, bạn vẫn có thể đang ở giai đoạn ngủ sâu hơn và khó thức dậy hơn.

“Trong khoảng thời gian đó, não của bạn về cơ bản đã ngừng hoạt động,” nhà tâm lý Shelby Harris cho biết.

Ngoài ra, việc bị đánh thức đột ngột do tiếng động lớn giữa đêm cũng có thể gây ra tác dụng tương tự.

Bạn có thể không cảm thấy mất phương hướng khi lần đầu tiên đồng hồ báo thức kêu, đặc biệt là nếu nó kêu cùng một lúc mỗi ngày. (Hình: Miriam Alonso/Pexels)
Bạn có thể không cảm thấy mất phương hướng khi lần đầu tiên đồng hồ báo thức kêu, đặc biệt là nếu nó kêu cùng một lúc mỗi ngày. (Hình: Miriam Alonso/Pexels)

3. Đồng hồ báo thức đánh thức bạn

Bạn có thể không cảm thấy mất phương hướng khi lần đầu tiên đồng hồ báo thức kêu, đặc biệt là nếu nó kêu cùng một lúc mỗi ngày. Nhưng đôi khi nhấn nút báo lại có thể cho bạn đủ thời gian để quay lại giấc ngủ sâu. Và kết quả là bạn sẽ cảm thấy không tỉnh táo, chưa kể đến việc vội vã và căng thẳng khi bạn cuối cùng cũng thức dậy.

4. Ngủ trưa quá lâu

Một giấc ngủ ngắn có thể giúp bạn tăng cường năng lượng, nhưng bạn ngủ càng lâu thì khả năng bạn gặp phải tác dụng ngược lại càng cao.

“Một giấc ngủ ngắn khoảng 20 phút là đủ để bạn ngủ thêm một chút cho cảm thấy sảng khoái, nhưng sau đó, nếu ngủ tiếp nữa, bạn có thể rơi vào trạng thái ngủ sâu,” nhà tâm lý Shelby Harris giải thích.

5. Bạn uống rượu vào đêm hôm trước

Rượu là một tác nhân phá hỏng giấc ngủ của bạn. Nó có thể khiến thời gian ngủ trở nên chập chờn và rời rạc, khiến bạn cảm thấy uể oải, kém tỉnh táo hơn khi thức dậy vào sáng hôm sau.

CẦN LÀM GÌ KHI THỨC DẬY TRONG TRẠNG THÁI MẤT PHƯƠNG HƯỚNG?

Theo Tiến Sĩ Katherine Hall, cảm giác bối rối và mất phương hướng thường sẽ qua đi trong vòng vài giây sau khi thức dậy. Nếu bạn cần giúp đỡ để thoát khỏi cảm giác mơ hồ đó, bạn có thể thử vỗ nước lạnh vào mặt hoặc tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên. Cả hai đều giúp bạn tỉnh táo nhanh hơn.

Ngoài ra, cố gắng hình thành thói quen đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày. Làm như vậy sẽ giúp bạn tăng khả năng thức dậy tự nhiên sau giai đoạn ngủ nhẹ hơn, theo một cuộc nghiên cứu đăng trên tạp chí Sleep Medicine Reviews hồi Tháng Mười, 2018. Và điều đó sẽ giúp giảm cảm giác mất phương hướng sau khi dậy. (YY) [qd]

Siêu anh hùng nhưng lại thất bại ê chề

Thiện Lê/Người Việt

HOLLYWOOD, California (NV) – Siêu anh hùng là thể loại phim được sản xuất để kiếm doanh thu, với những phim thành công nhất kiếm được đến hàng tỷ đô la. Vì vậy, nhiều hãng phim kỳ vọng phim siêu anh hùng sẽ thu hút khán giả ra rạp, nhưng có những phim thất bại mà không ai ngờ được.

Karl Urban trong vai Thẩm Phán Dredd. (Hình: Facebook Dredd)

Có một số phim siêu anh hùng thất bại mà không làm ai ngạc nhiên, nhưng có những phim được trông đợi rất nhiều vì các lý do như nhân vật, đạo diễn, diễn viên… mà lại thất bại không tưởng tượng được.

Dredd

Một phim siêu anh hùng có nội dung hay, diễn xuất hay nhưng thất bại vì phải cạnh tranh với nhiều đối thủ nặng ký vào năm 2012 là “Dredd.”

“Dredd” có bối cảnh ở miền Đông Hoa Kỳ vào năm 2080, sau khi thế giới gần như bị hủy diệt vì chiến tranh hạt nhân. Câu chuyện của phim diễn ra ở thành phố Mega-City One với 800 triệu dân, và tội phạm tràn lan, với mỗi ngày có đến hơn 17,000 tội được báo cáo. Mega-City One có nhiều khu dân cư trong các tòa nhà chọc trời cao đến 200 tầng, với mạng sống của con người bị coi thường.

Để đối phó với tội phạm, thành phố có những cảnh sát viên đặc biệt được gọi là “thẩm phán,” có vũ khí tối tân và có quyền đưa ra phán quyết cho tội phạm ngay tại hiện trường. Một thẩm phán ưu tú nhất là Dredd do tài tử Karl Urban đóng.

Thẩm Phán Dredd phải tìm cách ngăn chặn ma túy Slo-Mo lan truyền khắp thành phố và phải đối đầu với trùm tội phạm Madeline Madrigal, có biệt danh “Ma-Ma,” người đứng đầu tòa nhà Peach Trees.

“Dredd” thể hiện một thế giới u tối rất xuất sắc, có chủ đề đầy bạo lực, đưa nhân vật Thẩm Phán Dredd được ưa thích trong truyện tranh lên màn ảnh rất hay. Tuy nhiên, tác phẩm này chỉ có doanh thu $41.5 triệu, ít hơn cả kinh phí thấp để sản xuất là $31 triệu đến $45 triệu.

Bốn nhân vật chính của “Fantastic Four” phiên bản năm 2015. (Hình: Facebook Fantastic Four)

Fantastic Four

Trong thập niên 2015, hãng Marvel gần như thống trị thể loại phim siêu anh hùng, nhưng cũng có một số phim thất bại nặng nề, và tiêu biểu nhất là “Fantastic Four” của năm 2015.

Phim có bốn nhân vật chính là Reed Richards, Ben Grimm, Johnny và Sue Storm bị đưa đến một thế giới khác và sau đó lấy được sức mạnh biến đổi cơ thể của họ.

Reed Richards, còn được gọi là Mr. Fantastic, có cơ thể dẻo dai và có thể kéo dài mọi phần người. Ben Grimm, được gọi là The Thing, biến cơ thể thành đá và có sức mạnh phi thường. Johnny Storm, được gọi là Human Torch, có thể biến cơ thể thành lửa và có khả năng điều khiển lửa. Còn người chị Sue được gọi là Invisible Woman, có khả năng tàng hình. Bốn nhân vật này phải dùng sức mạnh của họ để đánh bại Doctor Doom.

“Fantastic Four” là phim tái bản của phim cùng tên chiếu vào năm 2005 và phần tiếp theo của năm 2007. Với sự dẫn dắt của đạo diễn Josh Trank, khán giả rất trông đợi tác phẩm này vì ông từng thành công với phim siêu anh hùng. Không chỉ vậy, bốn nhân vật của Marvel được yêu quý trong truyện tranh nhiều năm, làm sự mong chờ của khán giả càng nhiều hơn.

Tuy nhiên, “Fantastic Four” của năm 2015 thất bại nặng nề, chỉ có doanh thu gần $168 triệu, thua lỗ đến $60 triệu.

Ryan Reynolds trong “Green Lantern.” (Hình: Green Lantern)

Green Lantern

Một tên tuổi chinh phục khán giả qua phim siêu anh hùng là tài tử Ryan Reynolds, nhưng lần đầu ông đóng thể loại phim này bị thất bại qua phim “Green Lantern” công chiếu năm 2011.

Dựa theo truyện tranh của DC, “Green Lantern” có vai chính là Hal Jordan, một phi công được Đội Lồng Đèn Xanh chọn làm người bảo vệ vũ trụ. Anh là con người đầu tiên trong nhóm này và bị các đồng đội khinh thường vì trong nhiều thế kỷ con người không sử dụng được sức mạnh của chiếc nhẫn phi thường. Tuy vậy, Hal Jordan là hy vọng của vũ trụ khi một thế lực có tên Parallax xuất hiện.

Hal Jordan, hay anh hùng Green Lantern, là một trong những nhân vật được yêu quý nhất của hãng DC, và lại có Ryan Reynolds đóng vai chính nên làm khán giả vô cùng nóng lòng.

Tuy nhiên, người xem nào cũng vô cùng thất vọng vì nội dung không hay, cách thể hiện không chính xác với truyện tranh và còn có kỹ xảo điện ảnh đáng chê. Điều đó làm “Green Lantern” chỉ có doanh thu $237 triệu, thua lỗ đến $180 triệu.

Billy Batson (giữa) và nhóm bạn trong “Shazam! Fury of the Gods.” (Hình: Facebook Shazam)

Shazam! Fury of the Gods

“Shazam! Fury of the Gods” chiếu năm 2023 là phần tiếp theo của “Shazam” chiếu năm 2019, tuy có phần đầu thành công nhưng phần hai thất bại không ai ngờ được.

Phim tiếp tục đưa khán giả theo câu chuyện của thiếu niên Billy Batson, có sức mạnh của các vị thần để biến thành một anh hùng Shazam là người lớn đầy mạnh mẽ, cùng những thiếu niên mồ côi khác cũng có sức mạnh đó. Các thiếu niên này phải cân bằng giữa cuộc sống thường ngày và cuộc sống của một siêu anh hùng.

Billy Batson và nhóm bạn phải đối mặt với ba vị thần đến Trái Đất để tìm lại sức mạnh bị đánh cắp từ lâu để bảo vệ thế giới.

“Shazam! Fury of the Gods” vẫn giữ được sự hài hước, vẫn có diễn xuất đáng khen, vẫn giữ được sự tươi trẻ mới lạ trong thể loại phim siêu anh hùng mà lại thất bại. Một lý do làm phim này thất bại là thế giới điện ảnh DC công bố sắp được làm lại từ đầu trong những năm tới, và khán giả biết điều đó nên không muốn xem, làm doanh thu chỉ có $131.4 triệu.

Brandon Routh trong “Superman Returns.” (Hình: Facebook Superman Returns)

Superman Returns

Một phim siêu anh hùng thất bại nặng nề tuy được quảng bá nhiều và được khán giả trông đợi rất nhiều là “Superman Returns” chiếu năm 2006.

Tác phẩm này có Brandon Routh đóng vai anh hùng Superman, trở lại Trái Đất sau năm năm vắng mặt, phát hiện tỷ phú Lex Luthor có kế hoạch dùng loại đá kryptonite để tạo ra một mảnh đất lớn, sau đó bán cho những người đấu giá cao nhất. Superman phải cùng ký giả Lois Lane để ngăn chặn kế hoạch hiểm ác của tỷ phú Luthor.

“Superman Returns” được coi là phần tiếp theo của hai phim do đạo diễn Richard Donner dẫn dắt vào năm 1978 và 1980, cho anh hùng Superman quay lại màn ảnh lớn bằng công nghệ tân tiến. Phim còn có một số diễn viên đầy tên tuổi như Kevin Spacey trong vai Lex Luthor và Kate Bosworth trong vai Lois Lane.

Điều đó làm khán giả rất trông đợi để xem vào năm 2006, nhưng “Superman Returns” thất bại về doanh thu, chỉ kiếm được $391 triệu, nhưng cần đến $464 triệu mới kiếm lại vốn được, thua lỗ đến $73 triệu.

Tuy có doanh thu không thấp và được khen ngợi, nhưng tác phẩm này cũng là một phim siêu anh hùng thất bại mà không ai ngờ được. (Thiện Lê) [qd]

——
Liên lạc tác giả: [email protected]

Dùng AI xét duyệt bảo hiểm gây khó khăn cho người gốc thiểu số

Thiện Lê/Người Việt

SAN FRANCISCO, California (NV) – Hiện nay, nhiều người Mỹ đang không bằng lòng với hệ thống y tế vì nhiều người bị từ chối được trả tiền bảo hiểm sau khi các công ty bảo hiểm sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xét duyệt.

Nhiều người biểu tình phản đối UnitedHealthcare vì bị từ chối bảo hiểm. (Hình: Adam Bettcher/Getty Images for People’s Action Institute)

Đó là chủ đề của buổi hội thảo hôm Thứ Sáu, 20 Tháng Mười Hai, 2024, do Dịch Vụ Truyền Thông Thiểu Số (EMS) tổ chức, có sự tham dự của một số chuyên gia về chính sách y tế và một dân cử của California.

Sự chán nản với hệ thống bảo hiểm y tế của người Mỹ đã có từ lâu, nhưng đang gây xôn xao khắp Hoa Kỳ trong những tuần gần đây, nhất là sau vụ ám sát ông Brian Thompson, tổng giám đốc UnitedHealthcare. Tuy ai cũng lên án vụ giết người này, nhưng cũng có rất nhiều người chỉ trích các công ty bảo hiểm như UnitedHealthcare vì giá cả quá cao và từ chối những người cần giúp đỡ.

Một cuộc điều tra của ProPublica trong năm nay cho thấy các công ty bảo hiểm thường sử dụng AI từ chối những lời khai của bệnh nhân lấy tiền bảo hiểm. Những người chỉ trích nhận thấy hệ thống AI có nhiều thành kiến về sắc tộc và tài chánh, làm nhiều người không nhận được dịch vụ bảo hiểm. Điều đó dẫn đến việc hàng triệu hồ sơ bị từ chối trước khi được đưa đến tay bác sĩ.

Diễn giả đầu tiên là Tiến Sĩ Katherine Hempstead, chuyên gia về chính sách của tổ chức Rober Wood Johnson Foundation, cho biết bảo hiểm cũng là một hình thức kinh doanh và có quan hệ không hay với khách hàng trong nhiều năm vì có nhiều sự thiếu tin tưởng.

Không chỉ vậy, hệ thống bảo hiểm y tế của Hoa Kỳ còn có nhiều rắc rối như cách phục vụ, cách cung cấp thông tin, còn có nhiều sự khác biệt về cách cung cấp dịch vụ và quy định giữa các công ty hay tiểu bang.

Theo bà Hempstead, nhiều khách hàng đang bất mãn với bảo hiểm vì một số lý do, đầu tiên là có những cách điều trị mới mà không được bảo hiểm trả tiền.

Nhiều người trong cộng đồng thiểu số gặp khó khăn vì bị AI từ chối bảo hiểm. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)

Bà còn nói các công ty bảo hiểm ngày càng phát triển, thay đổi cách làm việc, và không làm việc với từng khách hàng như trước nữa.

Lý do làm nhiều khách hàng bất mãn nhất là từ chối trả tiền bảo hiểm, và dùng điều đó làm một chiến thuật quản lý. Một cách mà các công ty từ chối trả tiền bảo hiểm là sử dụng AI và thuật toán.

Nhiều người khiếu nại hay sử dụng truyền thông để các công ty thay đổi quyết định từ chối tiền bảo hiểm của họ, nhưng những người có học thức không cao, hay những người không biết tiếng Anh, không thể làm được điều đó.

Diễn giả thứ hai là Tiến Sĩ Miranda Yaver, giáo sư về chính sách và quản lý y tế của đại học University of Pittsburgh, cho biết có nhiều người có bảo hiểm hơn không có nghĩa là được chăm sóc tốt hơn. Không chỉ vậy, các tài liệu về bảo hiểm rất phức tạp, không phải ai đọc cũng hiểu được, và trình độ đọc trung bình của người Mỹ chỉ cỡ lớp Tám.

Theo khảo sát của Tiến Sĩ Yaver cho cuốn sách nói về việc bị từ chối bảo hiểm của bà, có nhiều người tham dự trên toàn quốc, 36% người tham dự bị từ chối ít nhất một lần, và có đến 60% bị từ chối mấy lần. Tuy ngày càng có người bị từ chối bảo hiểm hơn trước không ảnh hưởng khác nhau đối với các cộng đồng gặp khó khăn, nhưng vẫn có thể tạo ra nhiều sự thiếu công bằng vì sự phức tạp của hệ thống y tế.

Sự hiểu biết về y tế cũng đóng một vai trò quan trọng đối với việc bị từ chối bảo hiểm, và các cộng đồng thiểu số bị từ chối nhiều hơn vì ít hiểu biết hơn. Bệnh nhân gặp khó khăn về tài chánh khó khiếu nại những vụ bị từ chối và phải hoãn điều trị cùng nhiều thứ quan trọng khác.

AI là một lý do khiến nhiều người bị từ chối bảo hiểm, đang được nhiều công ty bảo hiểm sử dụng để xét duyệt hồ sơ, tuy hiệu quả, nhưng dễ phạm nhiều sai lầm, điều đó làm các công ty bị kiện. Tuy có thể khiếu nại thành công để không bị từ chối bảo hiểm nữa, bệnh nhân phải mất nhiều thời gian và ảnh hưởng đến tâm lý, nhất là đối với những người trong các cộng đồng gặp khó khăn.

Các nhà lập pháp muốn bác sĩ là người quyết định về bảo hiểm y tế. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)

Diễn giả cuối cùng là Thượng Nghị Sĩ Josh Becker của California, nói về đạo luật Bác Sĩ Quyết Định do ông biên soạn, được thông qua vào Tháng Chín, 2024, với mục đích giải quyết những vấn đề liên quan đến AI trong bảo hiểm y tế vì những vấn đề liên quan đến thuật toán mà các công ty bảo hiểm sử dụng để xét duyệt hồ sơ. Những vấn đề đó dẫn đến những vụ kiện các công ty lớn như UnitedHealthcare và Cigna.

Thượng nghị sĩ nhấn mạnh các hệ thống AI thiếu khả năng đưa ra quyết định dựa theo hoàn cảnh của từng người, và chỉ có bác sĩ mới có thể quyết định được. Vì vậy, đạo luật do ông biên soạn yêu cầu bác sĩ giám sát các quyết định mà AI đưa ra về bảo hiểm y tế của bệnh nhân, và Quốc Hội Hoa Kỳ đang muốn đưa ra một dự luật tương tự.

Ông còn chỉ trích y tế Hoa Kỳ vì khác nhiều so với nhiều nước công nghiệp khác, tốn nhiều tiền hơn mà lại chăm sóc cho bệnh nhân kém hơn. [đ.d.]

—–
Liên lạc tác giả: [email protected]

California có luật mới bảo vệ học sinh giờ thể dục

SACRAMENTO, California (NV) – California có quy định mới về việc các vận động viên trẻ thi đấu và luyện tập ở nhiệt độ cao, ảnh hưởng đến các trường học và đội tuyển trên toàn tiểu bang, theo báo mạng CalMatters.

“Football” luôn là một môn thể thao mạo hiểm ở Coachella Valley, nơi nhiệt độ có thể lên tới trên 100 độ F trong nhiều tuần liên tục.

Luật mới của California quy định giới hạn an toàn cho học sinh trong giờ thể dục một cách rõ ràng. (Hình minh họa: Carlin Stiehl/CalMatters)

Các quy định này sẽ ảnh hưởng đến hoạt động thể thao của các trung học toàn tiểu bang và mở rộng các biện pháp bảo đảm an toàn mà các trường học vùng sa mạc đã tuân thủ trong nhiều năm, ông Estevan Valencia, giám đốc thể thao tại trung học Palm Desert High, cho biết.

“Chúng tôi đã chơi thể thao hơn 100 năm rồi,” ông nói. “Các huấn luyện viên, cha mẹ, và con cái chúng tôi đều lớn lên trong môi trường này.”

Theo ông, các huấn luyện viên chuyển lịch tập luyện sang sáng sớm hoặc sau khi mặt trời lặn, hoặc họ yêu cầu nghỉ uống nước thường xuyên và theo dõi các vận động viên xem có dấu hiệu căng thẳng do nhiệt như đỏ mặt hoặc chóng mặt hay không.

“Chúng tôi tự làm việc này từ bao lâu nay, bây giờ lại được chỉ thị và giám sát,” ông tiếp.

Liên đoàn California Interscholastic Federation đã lập ra các quy tắc để đáp ứng các tiêu chuẩn được đặt ra trong luật của Dân Biểu Kate Sanchez (Cộng Hòa-Rancho Santa Margarita) bao gồm các phần phía Tây Riverside County.

Đối với ông Rafael Perez, huấn luyện viên việt dã tại trung học Norte Vista High ở Riverside, điều đó có nghĩa là các đường chạy xa của học trò ông bị thống trị.

“Những ngày quá nóng, chúng tôi giới hạn các em ở một không gian nhỏ hơn để họ có thể nghỉ uống nước, thay vì ra ngoài hai dặm và khiến họ gặp vấn đề liên quan đến nhiệt khi họ ở quá xa nơi hỗ trợ,” ông Perez nói.

Luyện tập ở sa mạc

Khi nhiệt độ tăng vọt lên 114 độ F ở Coachella Valley, các huấn luyện viên đã chuyển buổi tập sang thời gian mát mẻ hơn hoặc trong nhà và thận trọng theo dõi cái “wet bulb,” một dụng cụ cầm tay là trọng tâm của các quy tắc mới.

“‘Wet bulb’ giống điện thoại di động chích thuốc kích thích,” ông Valencia nói. “Chúng tôi bật nó lên là biết nhiệt độ, độ ẩm, và gió.”

“Wet bulb” được thiết kế để ước tính tác động của nhiệt trên cơ thể con người, bao gồm chuyển động của không khí, ánh sáng mặt trời và máy làm mát.

Khi nhiệt độ quá 100 độ F, mọi hoạt động trong sa mạc đều là nguy hiểm, nhất là khi không có người giám sát. (Hình minh họa: Carlin Stiehl/CalMatters)

Ở độ ẩm cao, số đọc của “wet bulb” bằng hoặc gần nhiệt độ không khí, nhưng trong điều kiện máy sấy, số đo nhiệt độ của nó giảm xuống, ước tính ảnh hưởng của sự bay hơi. Nó được phát minh vào những năm 1950 để bảo vệ quân nhân của Lục Quân và Thủy Quân Lục Chiến tránh bệnh nhiệt và đã được sử dụng trong thể thao từ đó.

“Wet bulb” là một phép đo được chấp nhận rộng rãi hơn về ứng suất nhiệt so với các chỉ số tiêu chuẩn về nhiệt độ không khí hoặc chỉ số nhiệt,” ông Dave Gustafson, giám đốc dịch vụ giáo dục của Học Khu Desert Sands, bao gồm cả trung học Palm Desert High, cho biết. “Đó là một chút thay đổi so với những gì chúng ta đã quen.”

Các quy định mới xuất phát từ những con số này, với những hạn chế ngày càng tăng trong việc luyện tập và thi đấu thể thao ở nhiệt độ “wet bulb” cao hơn.

Ngưỡng nhiệt khác nhau tùy theo từng vùng. Các khu vực ven biển thuộc Vùng 1, với những hạn chế ở nhiệt độ thấp hơn so với các trường ở Vùng 2, hơi sâu trong đất liền. Các khu vực nội địa nóng hơn và khô hơn – có ngưỡng nhiệt cao nhất – là Vùng 3.

Ở ngưỡng nhiệt đầu tiên là 82.2 độ F đối với Vùng 3, huấn luyện viên phải cung cấp thời gian nghỉ uống nước thường xuyên hơn. Ở mức nhiệt kế tiếp, các cầu thủ “football” phải cởi bỏ một số thiết bị bảo hộ. Khi nhiệt độ tăng cao hơn, họ không được mặc bất kỳ đồ bảo hộ nào. Ở mức nhiệt cuối cùng là 92.1 độ F, việc tập luyện ngoài trời bị cấm hoàn toàn.

Điều đó giúp các trường thuộc Vùng 3 có nhiều thời gian hơn để tổ chức các buổi tập trong thời tiết nắng nóng so với các trường khác. Nhưng nhiều ngày đầu mùa thể thao vẫn có nhiệt độ vượt quá giới hạn, có nghĩa là các đội phải dời lịch hoặc tập luyện trong nhà.

“Chúng tôi phải rất uyển chuyển,” ông Valencia nói.

Luật cũng yêu cầu tất cả các trường có hoạt động thể thao liên trường phải lập kế hoạch hành động khẩn cấp trong trường hợp ngừng tim đột ngột, chấn thương, hoặc bệnh do nhiệt.

Học sinh Sanchez, chơi bóng chuyền từ tiểu học đến trung học, đã soạn thảo luật sau khi biết về số lượng chấn thương và tử vong liên quan đến thể thao, ông Griffin Bovee, huấn luyện viên, nói.

Ông trích dẫn một báo cáo của Trung Tâm Quốc Gia Về Chấn Thương Trong Thể Thao cho thấy có 2,878 trường hợp chấn thương hoặc bệnh tật vì thể thao ở trung học và đại học toàn quốc từ năm 1982 đến năm 2020. Đó là khoảng 75 trường hợp chấn thương hoặc bệnh tật thảm khốc mỗi năm, trong đó có hai trường hợp tử vong vì “football” mỗi năm.

“Quá nhiều vận động viên học sinh chết vì say nắng,” ông Bovee nói. “Trung bình mỗi năm có hai người chết khi tập luyện hay thi đua, con số này đối với nữ dân biểu là quá nhiều.”

Trung bình, mỗi năm có hai học sinh chết vì chơi “football.” (Hình minh họa: Mario Villafuerte/Getty Images)

Ngăn chặn cái chết của vận động viên

Viện Korey Stringer, được thành lập để vinh danh cầu thủ “lineman” của đội Minnesota Vikings chết vì say nắng năm 2001, ủng hộ dự luật của bà Sanchez, cho biết bệnh nhiệt là nguyên nhân phổ biến thứ ba gây tử vong cho các vận động viên học sinh.

Hiện nay, số ca tử vong cao nhất do nhiệt độ trong số vận động viên trung học xảy ra trong môn “football,” nhưng bóng rổ, điền kinh, và chạy việt dã cũng có tỉ lệ tử vong đáng kể.

Đó là lý do khi trời nóng, ông Perez hạn chế học sinh chạy trên đường đua hoặc dọc theo chu vi khuôn viên trường để ông có thể quan sát và tăng gấp đôi số lần nghỉ giải lao.

Các huấn luyện viên cho biết họ cố gắng cân bằng giữa việc tránh cái nóng nguy hiểm và chuẩn bị cho các trận đấu trong thời tiết nắng nóng. Nếu không quen với cái nóng trong luyện tập, họ có thể bị nguy hiểm khi thi đấu.

“Trước đây, khi trời rất nóng, chúng cháu vẫn ra ngoài để thích nghi với nhiệt độ,” em Natalene Ocampo, 15 tuổi, học sinh lớp Mười trung học Norte Vista, nói. “Nhưng nếu trời quá nóng, chúng cháu vào phòng tập tạ.”

Đồng đội của em, Liliana Rubalcalva, mới bắt đầu chạy việt dã, cho biết ngay cả việc tập luyện hạn chế vào buổi chiều cũng là một thử thách sau thói quen chạy đêm một mình của cô.

Mặc dù các chương trình thể thao ở Inland Empire và các khu vực nắng nóng khác của tiểu bang phải đối mặt với nhiệt độ cao hơn so với các khu vực ven biển, các quy định này vẫn có thể khiến họ gặp bất lợi, các huấn luyện viên cho biết.

“Giả sử chúng tôi có một vài tuần cực kỳ nóng và chúng tôi không tập luyện trong tuần mà chơi ‘football’ vào tối Thứ Sáu với một trường ở Orange County có cả tuần tập luyện,” ông Valencia nói. “Nếu không được phép tập luyện, liệu chúng tôi có thể thi đấu an toàn vào tối Thứ Sáu hay không.”

Để công bình, một số huấn luyện viên ở vùng có nhiệt độ cực cao có thể yêu cầu Liên Đoàn Các Trường California lùi mùa thể thao lại vài tuần để tránh nhiệt độ khắc nghiệt của mùa Hè và đầu mùa Thu, ông nói.

Trong khi đó, các huấn luyện viên chọn theo dõi “wet bulb” và tập sớm hơn vào buổi sáng và thi đấu đấu vào buổi tối trễ hơn.

“Tất cả chúng tôi đều yêu thích các trận ‘football’ tối Thứ Sáu, nhưng gần đây chúng tôi phải xem thời gian bắt đầu trễ hơn rất nhiều so với trước đây,” ông Valencia nói. “Nhưng tất cả chỉ để giữ an toàn cho các vận động viên.” (ĐG) [đ.d

Tin mới cập nhật