Lê Đình Kình

January 8, 2025 : 10:00 AM

Khi có dịp gặp nhau, ở bất cứ nơi đâu, những người Việt tị nạn Cộng Sản vẫn thường hay sa đà vào những câu chuyện có liên quan đến vấn đề thời sự hay chính trị ở quê nhà.

Bữa rồi, trong tiệc cưới, có ông mượn một thành ngữ thường nghe ở Hoa Kỳ (“The only good Indian is a dead Indian”) để lên tiếng giễu cợt: “Thằng cộng sản chỉ tốt khi nó không còn thở nữa.” Câu nói được nhiều người ngồi chung bàn người bật cười tán thưởng.

Sự thực (e) không giản dị thế đâu. Khối thằng đã chết từ lâu nhưng di hại vẫn kéo dài mãi mãi:

“Bác Hồ đang sống bỗng chuyển qua từ trần vào năm 1969 nhưng hơn một phần tư thế kỷ qua ổng vẫn gây ra hao tốn đều đều, và mỗi lúc một thêm hao. FB Vũ Huy Hoàng cho biết “ngân sách cho BQL Lăng đã tăng từ 157,300 tỷ đồng năm 2010 lên tới 318,730 tỷ đồng cho năm 2016.” Thảo nào mà số nợ công hằng năm cũng tăng theo vùn vụt.

Cái kiểu lìa đời của bác Trần Đại Quang cũng phiền nhiễu lắm. Ổng chiếm một “khu lăng mộ vài chục ngàn mét vuông” lận. Khoảnh đất bao la này mà mang bán cho anh Vượng Vin để xây chung cư thì số nợ công chắc cũng giảm kha khá, chứ không phải ít. Bác Phạm Văn Đồng tuy đã rời xa nhân thế khá lâu nhưng vẫn để lại một dấu ấn khó phai: Công Hàm (158). Bác Nguyễn Văn Linh và bác Đỗ Mười, tất nhiên, cũng không kém cạnh: Mật Ước Thành Đô…

Gần đây, có lẽ, chỉ có một đảng viên cộng sản duy nhất khi sống (cũng như lúc thác) vẫn được coi là một người tốt, là ông Lê Đình Kình. Nhân vật này bị giết hại một cách tàn bạo, vào rạng sáng ngày 9 tháng 1 năm 2020, và ngay hôm sau kẻ thủ ác được Đảng và Nhà Nước truy tặng huân chương chiến công hạng nhất. Tuy thế, cái chết thương tâm của ông (tựa như một giọt nước tràn ly) đã gây ra một hiệu ứng tích cực về mặt nhận thức nơi rất nhiều người:

T.S Mạc Văn Trang: Sự kiện đảng viên Đảng CSVN LÊ ĐÌNH KÌNH 58 tuổi đảng, 84 tuổi đời, một lý lịch đảng viên đầy chiến tích, mà không một UV Trung ương hay UV Bộ Chính trị nào hiện nay dám so sánh với Cụ, đã bị chính các đồng chí của mình sát hại, vẫn gây chấn động nhân tâm. Nhân đây, nhìn lại TÌNH ĐỒNG CHÍ của các đảng viên Đảng cộng sản thì mới rõ. ĐỒNG CHÍ = “ĐỒNG CHÓ”!

Nhà báo Lê Phú Khải: “Máu ở Đồng Tâm như một thứ thuốc hiện hình làm rõ những điều mà trước đây người ta không thể nghĩ tới! Nó là một bước ngoặt vô hình của lịch sử.

Nhà văn Nguyên Ngọc: “Tôi thiết tha kêu gọi mọi bậc trí giả trong nước và trên thế giới cùng mọi người có lương tri lên án tội ác man dại này và ngăn chặn nó có thể tái diễn bất cứ ở đâu.”

Lời kêu gọi “thiết tha” thượng dẫn được đáp ứng tức thì:

BBT trang Bauxite Việt Nam lên tiếng: “Nhiệt liệt hưởng ứng lời tuyên bố nóng hổi của nhà văn Nguyên Ngọc và qua trang mạng chúng tôi cũng như nhiều phương tiện thông tin đại chúng khác, rất mong tiếng nói tố cáo trung thực của nhà văn sớm lan tỏa rộng rãi khắp trong nước và trên toàn thế giới.”

Thành viên của Câu Lạc Bộ Lê Hiếu Đằng gửi thư đến Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc (LHQ) kêu gọi sự can thiệp trong vụ việc Đồng Tâm: “Mong Ngài Tổng Thư ký LHQ có tiếng nói kịp thời để ngăn chặn giải pháp tàn bạo của một nhà nước vừa được đảm nhận vai trò Uỷ viên Không Thường trực của Hội đồng Bảo an LHQ nhiệm kỳ 2020-2021.”

Sau bức thư lịch sử này, có thể, cụm từ “đối lập trung thành” sẽ biến mất luôn khỏi ngôn ngữ VN. Cũng từ nay – hy vọng – sẽ không còn lời kêu cầu, bản kiến nghị, hay đơn thư (tâm huyết) nào gửi đến Bộ Chính Trị, Văn Phòng Thủ Tướng hay Quốc Hội như trước nữa. Ông Hà Sĩ Phu bình luận: “Việc thảm sát đảng viên lão thành rất yêu đảng như cụ Kình là lời tuyên ngôn khai tử hình thức đấu tranh trong nội bộ đảng, cũng chấm dứt hy vọng dùng đường lối cải lương để cải biến tình hình.”

Nguyễn Quang Lập khái quát vấn đề một cách vô cùng dung dị: “Nguyễn Trọng Tín đánh xe tới nhà tui, nói, tui nói với ông một câu rồi tui dzề: Dzụ Đồng Tâm cho biết điều quan trọng này: Thực sự chính quyền này không phải của dân. Dzậy thôi!”

Sao “thôi ngang” như vậy được, cha nội? Chơi vậy đâu có “fair”! Nẫy giờ toàn trích dẫn ý kiến của một phe thôi – phe của những đảng viên ly khai và của đám dân đen sôi sục vì bất mãn. Còn phía Đảng và Nhà Nước nữa chớ. Để cho nó khách quan xin nghe thêm tiếng nói của hai ông (cố) TBT và TT:

Nguyễn Phú Trọng: “Không có một lực lượng nào khác ngoài ĐCSVN có đủ bản lĩnh, uy tín và khả năng lãnh đạo đất nước vượt qua mọi khó khăn.”

Nguyễn Xuân Phúc: “Điều tôi muốn nhấn mạnh là niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng… chưa bao giờ lớn và sâu sắc như lúc này.”

Sự thực ra sao? Thực trạng và thực lực của Đảng CSVN hiện nay thế nào?

Hãy nghe đôi lời từ vài nhân chứng khả tín và thế giá:

Đại Tá Nguyễn Đăng Quang:

“Tôi ‘thoái Đảng’ vào thời điểm hiện tượng trên còn hãn hữu, nhưng đến nay nó đã trở nên phổ biến. Các đảng viên ĐCSVN, khi nhận quyết định nghỉ hưu, thường họ không chuyển giấy sinh hoạt cho các đảng bộ địa phương, mà lặng lẽ cất kỹ dưới đáy tủ như kỷ niệm của ‘một thời đáng quên!’.

Họ lặng lẽ, âm thầm thực hiện hành động đó, không ồn ào và công khai với bất cứ ai, trừ khi là bạn rất thân của nhau. Đến nay, đã bao nhiêu đảng viên cộng sản chọn cách này để ‘tạm biệt’ Đảng, không một ai có thể biết chính xác, bởi Đảng giấu rất kỹ. Nhưng theo nhiều người dự đoán, con số này ước khoảng 45%! Số còn lại, mang tiếng là ‘vẫn yêu Đảng’, nhưng thực tế đa số họ đã ‘chán Đảng’, họ miễn cưỡng phải tiếp tục ở lại sinh hoạt vì nhiều lý do khác nhau, trong đó phải kể đến lý do hàng đầu là sợ liên lụy đến con cháu, tiếp đến là sợ ảnh hưởng đến ‘sổ hưu’, tức kế sinh nhai hàng ngày của họ.”

Nhà văn Tạ Duy Anh, một người ngoài Đảng, viết trong tác phẩm (“Dưới Bàn Tay Vô Hình”) chưa xuất bản như sau: “… Lần ấy P. Thắng, nhân viên chính trị của tiểu đoàn, nhận lệnh đi công tác một tháng. Theo thông lệ, cậu ta bàn giao lại việc cho tôi, nhân viên quân lực. Tuy không phải đảng viên nhưng tôi thông thuộc hết mọi thủ tục để hoàn thiện bộ hồ sơ cho một đảng viên mới, chính là nhờ một tháng làm thay ấy.

Vốn là người chu đáo, trước khi đi, Thắng bỏ ra một buổi chiều dặn kỹ tôi phải làm gì. Bấy giờ tôi mới biết: Trọn vẹn một bộ hồ sơ để kết nạp ai đó vào đảng, từ đơn xin gia nhập đảng, lời của hai đảng viên giới thiệu, đến tất cả những trích biên bản cuộc họp, (họp quần chúng, họp chi đoàn, liên chi đoàn, chi bộ, chi ủy…) đều do nhân viên chính trị làm.

Tức là bịa ra hoàn toàn. Càng bịa giỏi càng được coi là có năng lực… Suốt cái tháng cuối năm ấy, tôi “chế” được cả thảy hơn chục bộ hồ sơ “đẹp như mơ”, có bút tích, chữ ký của tôi với cái tên Tạ Duy Anh chưa bao giờ được công nhận về mặt hành chính. Nhiều năm sau thỉnh thoảng tôi vẫn thấy khoái trá với ý nghĩ: “Mình chỉ làm thay có một tháng, trong phạm vi một tiểu đoàn, mà đã góp cho đội ngũ trùng trùng điệp điệp hơn chục thành viên, vẻ vang là cái chắc.”

Cái “đội ngũ trùng trùng điệp” mấy triệu đảng viên CSVN, xem ra, chỉ là những con số không hồn. Nền không chắc mà tường cao thì sự sụp đổ nằm sẵn nơi đó rồi. Ấy thế mà hôm 3 tháng 2 vừa qua, họ vừa “Kỷ Niệm Trọng Thể 90 Năm Ngày Thành Lập Đảng Cộng Sản Việt Nam.” Rõ ràng là nguyên một dân tộc bị đè đầu cưỡi cổ gần một thế kỷ qua mà không nhóc nhách gì được cả.

Sao thế nhỉ?

Và liệu nghịch lý này sẽ còn kéo dài thêm bao nhiêu năm nữa?

Hái rong mứt mưu sinh, 2 bà ở Quảng Ngãi rơi xuống biển chết

January 8, 2025 : 9:32 AM

QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Bám gành đá Hóc Mó ở biển Sa Huỳnh hái rong mứt để bán kiếm thêm thu nhập cho gia đình, hai bà ở xã Phổ Châu, thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, bị trượt chân té khiến một người chết, một mất tích.

Theo báo Dân Việt, khoảng 4 giờ 30 phút sáng 8 Tháng Giêng, bà Nguyễn Thị Châu, 49 tuổi, và bà Lê Thị Hồng Thúy, 51 tuổi, ở xã Phổ Châu, thị xã Đức Phổ, cùng một số người khác đi xe gắn máy tới gành Hóc Mó ở phường Phổ Thạnh cào rong mứt.

Gành Hóc Mó, nơi xảy ra vụ tai nạn thương tâm. (Hình: T.H/Tuổi Trẻ)

Gành Hóc Mó nổi tiếng với các tảng đá xếp chồng cao, dựng đứng, bờ đá nhiều chỗ cao cả chục mét.

Trong lúc bám theo gành đá để di chuyển, hai bà Châu và Thúy bất ngờ bị sóng phủ và đánh mạnh vào gành đá khiến cả hai trượt chân rơi xuống biển.

Mặc dù được nhóm phụ nữ cùng đi phát hiện và tìm cách ứng cứu, nhưng do trời còn tối và sóng đánh dữ dội nên họ bất lực.

Nhận được tin báo, giới hữu trách phường Phổ Thạnh và người dân trong khu vực đã tổ chức tìm kiếm nạn nhân. Đến khoảng 9 giờ sáng cùng ngày, thi thể bà Châu được vớt lên bờ, trong khi bà Thúy vẫn mất tích.

Rong mứt sinh sôi từ Tháng Mười đến Tháng Chạp Âm Lịch, thu hút nhiều người dân đi hái mặc dù công việc nguy hiểm khi phải bám vào những gành đá “sấp ngửa” với sóng biển để tìm hái do mang lại thu nhập khá, với giá bán 250,000-300,000 đồng ($9.8 tới $11.8)/kg và mỗi người có thể hái 3-4 kg/ngày.

Trước đó ở Quảng Ngãi và các tỉnh miền Trung, nhiều người dân từng bị trượt chân và sóng cuốn khi hái rong mứt, rong mơ.

Theo báo VNExpress, hai năm trước vào sáng 16 Tháng Giêng, 2023, vợ chồng ông Nguyễn Đình Long, 54 tuổi, và bà Nguyễn Thị Vĩnh, 51 tuổi, ra gành đá gần danh thắng Gành Yến ở xã Bình Hải, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, hái rong mơ.

Lực lượng hữu trách tìm kiếm ông Nguyễn Đình Long ở Gành Yến, nơi nạn nhân mất tích. (Hình: Văn Trinh/VNExpress)

Trong lúc đang bám vào gành đá hái rong, sóng lớn bất ngờ ập vào kéo cả hai vợ chồng xuống biển. Ông Long bị sóng biển cuốn mất tích, còn bà Vĩnh bị thương nặng do va đập vào đá, được người dân cứu vớt, đưa đi cấp cứu.

Hàng trăm người dân và lực lượng hữu trách tổ chức tìm kiếm cứu nạn, song mưa to gió lớn và sóng cuộn, đến cuối chiều cùng ngày vẫn chưa tìm thấy thi thể ông Long.

Ông Phạm Văn Xuyến, phó chủ tịch xã Bình Hải, cho biết vị trí vợ chồng ông Long ra hái rong mơ thường có sóng lớn, khi thủy triều lên dễ trơn trượt nên ít người dám ra.

Tuy nhiên, do nghề hái rong mơ cho thu nhập từ 200,000 đến 500,000 đồng ($7.8 tới $19.7)/ngày nên nhiều người dân miền biển vẫn liều mình hái rong mơ kiếm tiền tiêu Tết. (Tr.N) [qd]

Facebook nói sẽ thôi kiểm duyệt, ai tin?

January 8, 2025 : 9:00 AM

Y Nguyên

Bản tin của Meta phát đi vào ngày 7 Tháng Giêng, đã gieo không ít ngờ vực cho giới quan sát, khi Mark Zuckerberg tuyên bố sẽ thay đổi về các kiểm duyệt trên mạng xã hội Facebook, và khẳng định sẽ phục vụ cho các sự khác biệt quan điểm, kể cả chính trị.

Tuy nhiên không thấy là Mark Zuckerberg nói rõ là những thay đổi này, chỉ nhằm riêng vào nước Mỹ hay áp dụng toàn cầu.

Giới bình luận nói rằng, lâu nay Facebook đã rất giỏi trong việc từ chối kiểm duyệt những người phát ngôn tệ nhất hay có chủ trương thao túng trên internet, nhưng sẽ âm thầm tiếp tục kiểm duyệt những người lên tiếng tốt nhất. Đây là “tự do ngôn luận” của Mark mà đã được cho là hoạt động. Trên Facebook, đội ngũ làm việc của Mark đã kiểm duyệt một cách căng thẳng trong những năm qua ở Việt Nam, chẳng hạn như cấm nói bóng gió về tội ác chiến tranh, lịch sử tội ác của cộng sản… và xóa hàng ngàn bài viết có quan điểm riêng, chỉ vì chúng đến từ các phương tiện truyền thông không từ một nguồn được chỉ huy bởi nhà nước.

Nhưng điều gì đã khiến Mark Zuckerberg bất ngờ quay ngoắt 180 độ như vậy, sau nhiều năm tháng bị lên án vì chạy theo lợi nhuận, và tuân thủ các ràng buộc của các chế độ độc tài?

Hôm nay Facebook giương ngọn cờ tuyên chiến với Kiểm duyệt, chẳng qua được nhìn thấy để ngăn Tổng thống Trump mới đắc cử chĩa mũi dùi vào mình. Trước đó, đã có các tiết lộ là Meta đang nghiên cứu kiểm duyệt “siêu” hơn, là tạo môi trường AI trong nền tảng của mình để giảm khả năng tương tác với con người thực sự. Các nền tảng truyền thông xã hội không còn là chỗ để con người giao lưu với nhau, mà trực tiếp với AI và những phỏng đoán từ AI. Ghê sợ hơn, là nó phục vụ theo yêu cầu của các chính quyền. Ví dụ, bạn vẫn thấy facebook là một môi trường sôi động, nhưng không bao giờ thấy bài đăng từ những người mà bạn thực sự muốn theo dõi.

Mark Zuckerberg tự hào tuyên bố rằng Meta cần “quay trở lại với cội nguồn của chúng ta xung quanh quyền tự do ngôn luận”. Nhưng anh ta không nói rõ là sẽ quay lại với phương thức nào, và hủy bỏ hoạt động nào. Người Việt Nam nói chuyện thời sự chính trị trên Facebook tiếng Việt đã quen dần với việc hàng đống các nhóm, cá nhân cực đoan của Hà Nội gào thét khiêu khích, sỉ nhục một chế độ cũ, con người khác quan điểm, và nói sai sự thật lịch sử… nhưng loại đó vẫn tồn tại nghiễm nhiên. Còn bất kỳ ai khác biệt, dù chỉ là một status, một tấm ảnh… cũng bị gỡ bỏ nội dung với đủ loại lý do. Điều khiến mạng xã hội này trông tệ hại nhất là khi họ gỡ bỏ nội dung, và chỉ vẻn vẹn đưa một dòng giải thích đầy hèn nhát “theo yêu cầu của chính quyền”.

Nhưng việc kiểm duyệt nội dung, dù hàng năm được những người làm việc xác nhận, nhưng lại được ngụy biện là gỡ bỏ nó để bảo vệ người dùng.

Nói trong một video, Mark nhấn mạnh “Những người kiểm duyệt nội dung đã quá thiên lệch về chính trị và đã phá huỷ niềm tin nhiều hơn là tạo dựng”. Lời của Mark như một nhà cách mạng, nhưng nó không giải thích được từ ngày Facebook cộng tác chặt chẽ hơn với công an và các cơ quan thừa hành, số người ở Việt Nam bị bắt, truy tố và bị bỏ tù vì những bài viết của mình trên mạng xã hội này tay tăng vọt.

Trong một bước tiến tích cực, Meta nói họ đã chuyển bộ phận kiểm tra thông tin của mình từ California đến Texas, và sẽ hoạt động tích cực hơn. Có vẻ bước đầu của thay đổi chỉ là vậy.

Zuck giải thích rằng trong tương lai, các bot kiểm duyệt của Meta sẽ yêu cầu mức độ tin cậy cao hơn trước khi kiểm duyệt một bài đăng. Trước đây, các bot dò tự động chỉ cần 30% sự tin cậy từ nguồn tham khảo riêng, nghĩa là 70% bài đăng có thể đã bị kiểm duyệt do nhầm lẫn? Nhưng Mark không cho biết là trình độ hiểu biết văn hóa địa phương mỗi nơi mà Facebook có mặt được học tốt đến mức nào? Nhiều người Việt Nam vẫn bị khóa Facebook 30 ngày vì đăng ảnh những đứa trẻ Tây Nguyên mặc khố – bị coi dung tục hay xâm hại trẻ em, nhưng giới tuyên truyền cực đoan ghép ảnh chó mèo vào mặt các nguyên thủ cũ của VNCH thì được xuất hiện mọi nơi.

Nhưng đều quan trọng là Facebook có dùng những thuật toán của mình để đánh lạc hướng cuộc sống thật ở Việt Nam, và làm mất tương tác các bài đăng thảo luận chính trị hay? Mọi người sẽ tự do cãi nhau kịch liệt về các trận bóng đã hay các màn hài kịch, như một loại quyền tự do ngôn luận được thể hiện. Nhưng những gì mà người dân Việt Nam muốn thấy, muốn biết đều bị trôi vào vũ trụ Meta?

Đơn xin trợ cấp thất nghiệp giảm mạnh còn 201,000, thấp nhất trong gần một năm

January 8, 2025 : 8:52 AM

WASHINGTON, DC (NV) – Vào tuần trước, Hoa Kỳ ghi nhận số lượng đơn xin trợ cấp thất nghiệp giảm xuống mức thấp nhất trong gần một năm qua, cho thấy thị trường lao động vẫn tiến triển với số lượng nhân viên nghỉ việc thấp kỷ lục, theo ABC.

Tính tới 4 Tháng Giêng, số lượng đơn xin trợ cấp thất nghiệp giảm xuống còn 201,000 so với 211,000 vào tuần trước nữa, Bộ Lao Động cho biết hôm Thứ Tư, 8 Tháng Giêng. Con số trong tuần này là mức thấp nhất tính từ Tháng Hai năm ngoái.

Số liệu ghi nhận trong mỗi bốn tuần cho thấy, số lượng đơn xin trợ cấp lần lượt lên xuống, thí dụ tuần này tăng thì tuần tiếp theo giảm, thì nay giảm 10,250 xuống còn 213,000.

Công ăn việc làm có phần tiến triển tốt ở Hoa Kỳ. (Hình minh họa: Andrea Piacquadio/Pexels)

Tổng số trường hợp nhận trợ cấp thất nghiệp trong tuần tính tới 28 Tháng Mười Hai tăng lên 1.87 triệu, tăng 33,000 so với tuần trước đó.

Thị trường việc làm tại Hoa Kỳ có phần bớt nhộn nhịp sau giai đoạn tăng trưởng ồ ạt từ 2021 tới 2023, thời điểm nền kinh tế hồi phục sau lệnh phong tỏa do Covid-19.

Tính tới Tháng Mười Một 2024, trung bình mỗi tháng các công ty tuyển mộ 180,000 việc làm, giảm so với 251,000 năm 2023, 377,000 năm 2022 và mức kỷ lục 604,000 năm 2021. Tuy nhiên, tỷ lệ tạo ra công ăn việc làm giảm không phải là bấp bênh mà ngược lại là dấu hiệu cho thấy năng lực hồi phục trước lãi suất cao.

Dự kiến Bộ Lao Động sẽ công bố Hoa Kỳ có thêm 160,000 việc làm vào Tháng Mười Hai vào Thứ Sáu tuần này.

Hôm Thứ Ba, chính phủ công bố số lượng việc làm tại Hoa Kỳ tăng không như dự tính vào Tháng Mười Một, cho thấy các công ty vẫn đang tìm kiếm người lao động kể cả khi thị trường lao động đã hạ nhiệt. Số lượng việc làm tăng lên 8.1 triệu vào Tháng Mười Một, mức cao nhất tính từ Tháng Hai và tăng so với 7.8 triệu vào Tháng Mười.

Số lượng đơn xin trợ cấp thất nghiệp hàng tuần là thước đo cho thấy tình trạng cho thôi việc và con số này vẫn thấp hơn mức trước đại dịch Covid-19. Tỷ lệ thất nghiệp ở mức vừa phải 4.2%, mặc dù tăng so với mức thấp nhất trong nửa thế kỷ là 3.4% vào năm 2023.

Cách nay hai năm rưỡi tình trạng lạm phát vọt lên ở mức cao nhất từng được ghi nhận trong bốn thập niên qua, và để đối phó, Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang Fed đã thực hiện chính sách tăng lãi suất theo tiêu chuẩn 11 lần vào năm 2022 và 2023. Khi đó lạm phát giảm từ 9.1% vào giữa năm 2022 xuống 2.7% vào Tháng Mười Một, cho phép Fed bắt đầu giảm bớt lãi suất. Nhưng mức độ kềm chế lạm phát đã đình trệ trong những tháng gần đây và mức tăng giá cả tiêu thụ theo năm vẫn ở mức trên mục tiêu 2% do Fed đề ra.

Tháng Mười Hai vừa qua, Fed giảm bớt lãi suất tiêu chuẩn lần thứ ba vào năm 2024, nhưng các nhà hoạch định chính sách tại ngân hàng trung ương vẫn ra tín hiệu rằng họ có thể thận trọng hơn về việc giảm bớt lãi suất trong tương lai. Họ chỉ dự trù giảm lãi suất hai lần vào năm 2025, giảm so với bốn lần từng được cơ quan này lường trước vào Tháng Chín. (TTHN)

Những mẫu xe 2025 đạt điểm 10 an toàn

January 8, 2025 : 8:15 AM

QUẬN CAM, California (NV) – Mỗi người có ưu tiên khác nhau khi lựa chọn xe mới để mua. Có người thích xe có kiểu dáng đẹp, có người thích xe “vọt”, có người thích xe tiết kiệm nhiên liệu… Một tiêu chuẩn mà có lẽ nhiều người quan tâm nhất: an toàn. Khi kỹ thuật công nghệ xe hơi phát triển, những chiếc xe an toàn nhất trên đường phố sẽ thông minh hơn, giữ an toàn cho hành khách hơn bao giờ hết.

Trang mạng tin tức xe hơi cars.usnews.com vừa đưa ra danh sách những mẫu xe sedan, pickup và SUV đời 2025 được đánh giá an toàn nhất. Đánh giá của U.S News dựa trên những tính năng an toàn được trang bị; cùng với kết quả thử nghiệm va chạm toàn diện từ các tổ chức an toàn hàng đầu như Cục Quản Lý An Toàn Giao Thông Đường Bộ Quốc Gia (NHTSA) và Viện Bảo Hiểm An Toàn Đường Bộ (IIHS). Trong trường hợp bằng điểm, mẫu xe có giá thấp hơn sẽ được xếp hạng cao hơn.

2025 Honda Accord Hybrid là một trong những mẫu xe đạt điểm an toàn 10/10. (Hình minh họa: Hung Doan/Người Việt)

Hãy cùng điểm qua một số mẫu xe 2025 đạt điểm 10 về an toàn theo US News.

Acura TLX 2025: Điểm an toàn: 10/10
Với kiểu dáng táo bạo và hiệu suất hấp dẫn, Acura TLX là ngôi sao trong phân khúc xe hạng sang cỡ nhỏ. Động cơ tăng áp mạnh mẽ và khả năng điều khiển mượt mà cho cảm giác lái xe thú vị. Hệ thống thông tin giải trí dễ sử dụng. Cặp màn hình 12.3 inch, có GPS và nhiều tính năng khác. Các tính năng an toàn như hỗ trợ giữ làn đường, thắng khẩn cấp tự động phía trước.

Ford Mustang Mach-E 2025: Điểm an toàn: 10/10
Ford Mustang Mach-E đưa dòng xe “cơ bắp” có truyền thống lâu đời Mustang vào kỷ nguyên điện. Khả năng tăng tốc nhanh và điều khiển nhạy bén cho cảm giác lái thú vị, khiến mẫu xe này trở nên nổi bật trong phân khúc xe SUV điện.
Màn hình cảm ứng dọc 15.5 inch khiến việc điều khiển và dẫn đường trở nên dễ dàng. Các tính năng an toàn tiêu chuẩn như lái xe bán tự động trên xa lộ BlueCruise. Mach-E kết hợp sự thú vị khi lái với công nghệ an toàn tiên tiến. Đối với những người lái xe đang tìm kiếm một chiếc EV năng động, chiếc SUV lấy cảm hứng từ Mustang này sẽ đáp ứng mọi nhu cầu.

Honda Accord Hybrid 2025: Điểm an toàn: 10/10
Honda Accord Hybrid có mức tiết kiệm nhiên liệu cao và cảm giác lái tinh tế. Với hệ thống truyền động hybrid nhạy bén, chiếc Honda này tăng tốc nhanh và mượt mà. Các tính năng an toàn tiêu chuẩn bao gồm hỗ trợ trong tình trạng kẹt xe, cảnh báo va chạm phía trước…

Subaru Impreza 2025: Điểm an toàn: 10/10
Là một chiếc sedan giá cả phải chăng với hệ dẫn động bốn bánh tiêu chuẩn, Subaru Impreza phù hợp cho những người mua có ngân sách hạn hẹp nhưng vẫn chú trọng đến sự an toàn. Xe có cảm giác ổn định khi vào cua, lái xe êm ái. Các tính năng an toàn tiên tiến như hỗ trợ giữ làn đường, thắng tự động khẩn cấp. Đây là một trong những mẫu xe giá cả phải chăng mà vẫn đạt điểm an toàn cao nhất. (HD)

Thị trưởng gốc Việt trẻ tuổi nhất Louisiana bị bắt vì nghi buôn ma túy

January 8, 2025 : 8:10 AM

BOGALUSA, Louisiana (NV) – Hôm Thứ Ba, 7 Tháng Giêng, một thị trưởng tại Louisiana bị bắt giữ sau khi giới chức tiểu bang tiến hành một cuộc điều tra buôn bán ma túy.

Thị trưởng Bogalusa, Tyrin Trương, 25 tuổi, ông ngoại là dân tỵ nạn từng tham chiến trong Chiến Tranh Việt Nam, bị bắt giữ và bị buộc tội thông đồng với các vụ mua bán liên quan tới lợi nhuận thu được từ các tội trạng dính líu tới ma túy, môi giới mại dâm và ngang nhiên sử dụng một tài sản thuộc về người khác, tức là chủ sở hữu món đồ không đồng ý nhưng lại cố tình lấy hoặc sử dụng tài sản cá nhân của họ.

“Chúng tôi không dung túng cho các hành vi sai trái, đặc biệt là với các viên chức công quyền,” Tổng Chưởng Lý Louisiana Liz Murrill cho biết.

Thị Trưởng Tyrin Trương, 25 tuổi, của thành phố Bogalusa, Louisiana. (Hình: Washington Parish Sheriff’s Office)

Cảnh Sát Tiểu Bang Louisiana cho biết Lực Lượng Đặc Nhiệm Điều Tra Tội Phạm Ma Túy và Bạo Lực NVCTF tiến hành một cuộc điều tra liên quan tới một tổ chức buôn bán ma túy (DTO) hoạt động tại khu vực Bogalusa hồi Tháng Tư 2024.

Văn Phòng Biện Lý Quận Tòa Án Tư Pháp Số 22, Văn Phòng Tổng Chưởng Lý Louisiana và Sở Quản Lý Phẩm Chất Môi trường Louisiana LDEQ hợp lực tiến hành điều tra suốt nhiều tháng liền.

Trong quá trình điều tra, nhà chức trách phát giác ra rằng tổ chức buôn bán ma túy bị tố cáo dính líu tới đường dây thuốc phiện, cần sa cao cấp, các sản phẩm THC và MDMA, cùng với các chất bị kiểm soát và nguy hiểm.

Các nhà điều tra cũng lần ra được manh mối cho thấy các thành viên của tổ chức này sử dụng mạng xã hội để tuồn ma túy và quản lý các khoản thanh toán, cho phép họ mở rộng đường dây cũng như hoạt động tội phạm, cảnh sát cho biết.

Nhà chức trách tố cáo rằng tổ chức này đã lấy lợi nhuận có được từ việc bán ma túy để mua võ khí, sau đó đưa một số loại võ khí cho những người bị cấm sở hữu võ khí, chưa kể còn có một số khác dính líu tới các tội ác bạo lực ở khu vực Bogalusa.

Giới chức thực thi công lực tống đạt hàng loạt trát lục soát và bắt giữ từ đó vây bắt được bảy thành viên của tổ chức buôn ma túy.

Cảnh sát cũng bắt giữ được MacKenzie Lynn Cefalu, 24 tuổi; De-Saleem Wali Pittman, 24 tuổi; Dirul S. Pittman, 22 tuổi; Salehal-Dien Malike Pittman, 26 tuổi; Tonya Renee Stage, 51 tuổi; và Devan Michael Williams, 28 tuổi, tất cả đều xuất thân từ Bogalusa.

Tương tự như Tyrin Trương, sáu nghi can nêu trên bị bắt giữ cũng vì thông đồng với các vụ mua bán liên quan tới lợi nhuận có được từ việc buôn bán ma túy.

Ngoài ra, Cefalu, Stage, Williams và D-Saleem Wali Pittman còn bị buộc tội đồng lõa với âm mưu tuồn chất nguy hiểm bị kiểm soát loại I, trong đó Stage còn bị buộc tội tuồn chất nguy hiểm bị kiểm soát loại II.

Cả bảy nghi can đều bị tống giam tại Nhà Tù Washington Parish.

Cảnh sát Louisiana vẫn đang điều tra tình tiết và các nghi can khác liên quan tới vụ án.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục dành thời gian và nguồn nhân lực để giúp đỡ cư dân Bogalusa,” Biện Lý Quận Collin Sims cho biết. “Mọi chuyện vẫn chưa chấm dứt.”

Tyrin Trương được ấn định $150,000 tiền bảo lãnh vào chiều Thứ Ba, theo Fox 8. Qua ngày Thứ Tư, ông đã đóng tiền để tại ngoại.

Thị Trưởng Tyrin Trương của thành phố Bogalusa, Louisiana. (Hình: Tyrin Trương/Facebook)

Văn phòng Thị Trưởng Tyrin Trương chưa lập tức trả lời yêu cầu bình luận từ Fox News.

Tyrin Trương đắc cử chức vụ Thị Trưởng Bogalusa vào năm 2022 khi bước qua tuổi 23, đánh bại thị trưởng lúc bấy giờ là Wendy O’Quin Perrette, đắc cử nhiệm kỳ đầu tiên năm 2014.

Sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, Tyrin Trương trở thành thị trưởng trẻ nhất trong lịch sử thành phố đồng thời là một trong những thị trưởng trẻ nhất từ trước tới nay tại Louisiana, The New Orleans Advocate từng đưa tin. (TTHN)

CSVN khuyến khích người dân trị nhau, đấu tố thời 4.0

January 8, 2025 : 8:00 AM

Minh Hải

Thưởng tiền cho người cung cấp thông tin phản ánh hành vi vi phạm giao thông, Chính Phủ CSVN đang vấp phải sự đả kích dữ dội từ dư luận Việt Nam, cho rằng khuyến khích “dân trị dân,” “dân giết dân,” đấu tố thời 4.0…

Ngày 1 tháng Giêng năm 2025, Chính Phủ CSVN thực hiện quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe. Theo đó, có 26 lỗi vi phạm về trật tự, an toàn giao thông mà mức phạt sẽ tăng lên nhiều lần đối với người lái xe máy hai bánh, xe hơi.

Cụ thể, đối với người lái xe máy hai bánh, nếu vi phạm hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông, mức phạt tiền thấp nhất là từ 4-6 triệu VNĐ. Mức phạt trước đây là từ 800,000 VNĐ đến 1 triệu VNĐ.

Còn với xe hơi, nếu lạng lách, chạy quá tốc độ, đuổi nhau trên đường bộ, dùng chân điều khiển vô lăng xe khi xe đang chạy trên đường,… mức phạt tiền cao nhất là từ 40 triệu VNĐ đến 50 triệu VNĐ, mức phạt trước đây từ 10-12 triệu VNĐ.

Quy định mới bị phản ứng và gây tranh cãi trong nước từ mấy ngày qua là mức phạt từ 18-20 triệu VNĐ đối với hành vi vi phạm của xe hơi không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông, (mức phạt trước đây là từ 4-6 triệu VNĐ). Nhiều ý kiến của dư luận cho rằng, đèn giao thông và hạ tầng giao thông ở Việt Nam nói chung là chưa tốt, thường hay xuất hiện những lỗi như “bẫy” người điều khiển phương tiện, sơ sẩy hoặc vội vàng một tí là rất dễ bị mắc vi phạm.

Đồng thời, dư luận phản ứng mạnh việc mức phạt tiền mới tăng lên quá cao so với mặt bằng thu nhập của người dân Việt Nam ở thời điểm hiện tại. Đặc biệt, số người thu nhập thấp ở Việt Nam rất dễ dính vào các vi phạm về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực đường bộ, mức phạt không chỉ ảnh hưởng đến cuộc sống bản thân người vi phạm mà còn ảnh hưởng đến gia đình và xã hội. Thậm chí, từ vi phạm này người vi phạm còn trượt dài thêm những vi phạm khác, khó khăn chồng chất thêm khó khăn, rõ ràng không phù hợp với cuộc sống người dân.

Mức phạt tăng cũng đồng nghĩa với tỉ lệ thuận với nạn tham nhũng, mãi lộ bởi dễ dẫn đến tình trạng ăn chia tiền phạt giữa người vi phạm và người thi hành công vụ, ở đây chủ yếu là lực lượng cảnh sát giao thông. Lâu nay, lực lượng này bị dư luận Việt Nam gán cho cái mác “con sâu gặm tiền.”

Theo số liệu của Bộ Công An CSVN, ngay trong ngày 1 tháng Một năm 2025, tức là ngày đầu tiên quy định mới chính thức có hiệu lực, đã có hơn 13,000 trường hợp bị xử phạt vi phạm trật tự an toàn giao thông, số tiền phạt ước tính gần 28 tỉ đồng. Một con số phản ánh nhiều vấn đề để suy ngẫm.

Cũng trong ngày 1 Tháng Giêng 2025, Chính Phủ CSVN cũng cho thi hành quy định về “quản lý, sử dụng kinh phí thu từ xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và đấu giá biển số xe sau khi nộp vào ngân sách Nhà nước,” cho phép Bộ Công An được trích % số tiền phạt vi phạm giao thông thưởng cho người báo tin vi phạm giao thông.

Cụ thể, nếu cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin phản ánh hành vi vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông sẽ được khen thưởng không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 5 triệu VNĐ/1 vụ. Quy định này bị đả kích dữ dội. Dư luận cho rằng Chính Phủ CSVN dùng tiền khuyến khích “dân tố dân,” “dân giết dân”, một kiểu đấu tố thời 4.0.

Trên rất nhiều cung đường ở Việt Nam xuất hiện một số người mang thiết bị cá nhân như điện thoại di động, máy quay, máy chụp hình… núp lùm ở các tụ điểm đèn giao thông, góc khuất, bụi cỏ để thu thập các thông tin vi phạm giao thông. Sau đó đưa hình ảnh lên mạng xã hội cho rằng mình đã ghi được hình ảnh, video các trường hợp vi phạm giao thông, đã nhận được số tiền thưởng được trích % từ tiền phạt của người vi phạm.

Vào ngày 3 Tháng Giêng vừa qua, cộng đồng mạng xã hội Việt Nam chia sẻ thông tin được cho rằng, một thanh niên ở Hà Nội trong ngày thu về 50 triệu đồng tiền tố giác vi phạm giao thông. Mặc dù ngay sau đó, Phòng Cảnh Sát Giao Thông Công An TP.Hà Nội lên tiếng khẳng định đây là thông tin sai sự thật.

Tâm lý coi đây là một nghề mới để kiếm tiền theo kiểu “làm giàu không khó,” người chụp hình ảnh, người quay video trong trường hợp này chính là những “thợ săn tiền thưởng.” Bởi lẽ, chỉ cần thành công một “vụ” hoặc may mắn được nhiều hơn một “vụ” thì số tiền mà những “thợ săn” thu được chí ít cũng được vài triệu mà lại không bị đánh thuế, không bị pháp luật cấm. Trong hoàn cảnh kinh tế khó khăn hiện tại thì đây là cách kiếm tiền khá hấp dẫn, một cơ hội không thể bỏ qua, đặc biệt là những người chuyên sống lừa đảo.

Người làm công việc này, ngoài cái tên được đặt là ‘thợ săn tiền” thì còn có cái tên khác là “chim lợn”hoặc “kền kền.” Nghề gì không quan trọng, hễ kiếm được tiền là bu bám.

Với quy định mới này, người cung cấp thông tin vi phạm giao thông có thể bị trả thù và người vi phạm giao thông cũng rất dễ bị lạm dụng, bị xâm phạm đời tư cá nhân, bị vòi tiền hoặc nghiêm trọng hơn là bị tống tiền cùng rất nhiều hệ lụy xã hội khác, ví dụ như tác động đến tâm lý ý thức của người tham gia giao thông. Người lái xe ra đường bây giờ không chỉ quan sát lực lượng chức năng mà còn lo những người xung quanh xem lỡ mình sơ hở gì, là sẽ bị chụp hình.

Quy định mới này dễ khiến người dân tạo xung đột, đấu tố lẫn nhau, gây chia rẽ, mất đoàn kết. Nó khơi gợi lại cuộc đấu tố mà CSVN từng thực hiện ở cuộc “cải cách ruộng đất” giai đoạn từ năm 1953 đến năm 1957 ở miền Bắc Việt Nam, rất ghê gớm!

Trump muốn ‘điều binh’ thâu tóm Greenland

January 8, 2025 : 7:24 AM

NUUK, Greenland (NV) – Hôm Thứ Ba, 7 Tháng Giêng, Tổng Thống đắc cử Donald Trump cho biết ông không bỏ qua kế hoạch gây áp lực quân sự hoặc kinh tế với mục tiêu đưa cả Greenland lẫn Kênh Đào Panama vào tầm kiểm soát của Hoa Kỳ, vì con trai ông, Donald Trump Jr., đang có mặt tại Greenland còn Trump thì đang toan tính giành lấy vùng lãnh thổ tự trị tại Đan Mạch.

“Nếu quý vị đang hỏi về Panama và Greenland thì tôi không thể nói gì để bảo đảm,” Trump nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Florida. “Tôi không thể bảo đảm bất kỳ điều gì về hai nơi đó. Nhưng tôi chỉ có thể nói rằng chúng ta cần những khu vực nhằm giữ vững an ninh kinh tế.”

Thủ Tướng Đan Mạch Mette Frederiksen bác bỏ các kiến nghị của Trump liên quan tới Greenland nhưng bà tiếp tục hoan nghênh Hoa Kỳ với các mối quan tâm cũng như kế hoạch đầu tư trước chuyến thăm của Trump Jr, theo CBS.

Donald Trump Jr. rời Nuuk, Greenland bằng máy bay riêng Trump Force One ngày 7 Tháng Giêng, 2025 sau chuyến viếng thăm ngắn ngủi tại hòn đảo này. (Hình: EMIL STACH/Ritzau Scanpix/AFP/Getty Images)

“Dĩ nhiên là tôi vẫn mong rằng Trump Jr. sẽ tới Greenland và viếng thăm đất nước tráng lệ này,” Frederiksen nói trong một cuộc phỏng vấn trên truyền hình hôm Thứ Ba, 7 Tháng Giêng. “Nhưng điều quan trọng là phải giữ vững lập trường rằng không một ai khác được quyền định đoạt Greenland tương lai của vùng đất này ngoài dân Greenland.”

“Chúng ta đang nói tới Greenland, và theo tôi, vùng đất đó có thể quyết định và định hình tương lai của chính họ,” Frederiksen nói. Frederiksen vẫn coi Hoa Kỳ là đồng minh quan trọng khi Moscow và Bắc Kinh tăng cường hợp tác.

“Tôi muốn Hoa Kỳ đầu tư và đem lại lợi ích hơn là Nga hay Trung Quốc,” thủ tướng Đan Mạch nói. “Nhưng xin đừng quên rằng Greenland là một thực thể rõ ràng, họ là một dân tộc,” Frederiksen nói. “Và tương lai đất nước của họ là điều đáng nói ở đây.”

Trump Jr. có mặt tại Greenland bằng phi cơ “Trump Force One” do gia đình Trump sở hữu hôm Thứ Ba, vài tuần sau khi cha ông một lần nữa tỏ ý muốn Hoa Kỳ giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Chuyến viếng thăm diễn ra chỉ một ngày sau khi Trump ám chỉ rằng người dân sinh sống tại vùng đất bao la này là “MAGA” trong một bài viết trên mạng xã hội.

“Chúng tôi đến đây với cương vị là khách viếng thăm,” Trump Jr. nói với các nhà báo khi ông bước vào phi trường tọa lạc tại thủ đô Nuuk ở Greenland hôm Thứ Ba. “Trước đây chúng tôi cũng từng lập kế hoạch viếng thăm nơi này. Thực ra tôi có ý định tới Greenland vào mùa Xuân năm ngoái để thực hiện một số việc trong thời gian rảnh rỗi, nhưng tôi vô cùng háo hức khi được đặt chân tới đây, một quốc gia tươi đẹp.”

Các phóng viên không bỏ lỡ cơ hội khi hỏi Trump Jr. về cha ông, vốn từng tuyên bố rằng ông muốn Greenland thành một phần lãnh thổ Hoa Kỳ, nhưng ông chỉ trả lời rằng tổng thống đắc cử chỉ “gửi lời chào.”

Greenland có khoảng 57,000 dân và là một lãnh thổ hoàn toàn tự trị thuộc Vương Quốc Đan Mạch. Ngoài ra vùng đất này còn có dầu mỏ, khí đốt thiên nhiên và tài nguyên khoáng sản, nhưng nền kinh tế thì phụ thuộc vào nguồn tài trợ từ Đan Mạch cũng như nghề đánh cá.

Ấy vậy mà hôm Thứ Ba Trump lại tỏ ra ngờ vực rằng liệu Đan Mạch có thật sự kiểm soát Greenland hay không, dẫu cho Greenland là một lãnh thổ tự trị.

“Không ai biết rõ rằng liệu hai bên có quyền lợi, chủ quyền, hay lợi lạc gì hay không,” Trump đưa ra bình luận không đúng về Đan Mạch và Greenland.

“Donald Trump Jr. viếng thăm chúng tôi với tư cách cá nhân và điều đó được Naalakkersuisut, Chính Phủ Greenland, tôn trọng. Chính vì thế, chúng tôi cũng sẽ không đưa ra bất kỳ phản ứng nào liên quan tới chuyến viếng thăm,” Mininnguaq Kleist, thư ký thường trực thuộc Bộ Ngoại Giao Greenland, nói với CBS News trước khi Trump Jr. đặt chân tới Greenland hôm Thứ Ba. “Đất nước chúng tôi luôn luôn chào đón bạn bè quốc tế ghé thăm cũng như luôn luôn mở cửa cho du khách đến với đất nước tươi đẹp này.”

Trump Jr. đang có kế hoạch thu hình cho một đoạn phim podcast và ông chỉ tới Greenland trong một ngày, Reuters cho biết, trích dẫn một nguồn tin thông thạo với hoạt động của con trai tổng thống đắc cử.

Hôm Thứ Hai, Trump có nói trong một bài viết trên mạng xã hội rằng “tôi nghe phong phanh rằng dân Greenland là những người theo chủ nghĩa ‘MAGA.’ Cho nên con trai tôi, Don Jr, sẽ viếng thăm một số khu vực và thắng cảnh tráng lệ nhất tại Greenland cùng một số người. Greenland là một nơi tuyệt đẹp và người dân sẽ được hưởng lợi rất nhiều nếu, và trong trường hợp nơi này trở thành một phần của Hoa Kỳ. Nước Mỹ sẽ bảo vệ và trân trọng vùng đất này, không để cho các thế lực tàn ác bên ngoài được phép động tới. Làm Cho Greenland Vĩ Đại Trở Lại!”

Tổng thống đắc cử cũng từng tỏ ra quan tâm tới việc mua Greenland trong chính quyền Trump thứ nhất, dẫu cho bị giới chức Đan Mạch lập tức bác bỏ.

Hai tuần trước, Trump cũng nói trên mạng xã hội rằng, “vì An Ninh Quốc Gia và Tự Do trên toàn Thế Giới, cho nên việc Hoa Kỳ sở hữu và kiểm soát Greenland là điều hoàn toàn cần thiết.”

Chính phủ Greenland từng có hai lần bác bỏ khi Trump đưa ra các tuyên bố về lợi ích liên quan tới vùng lãnh thổ này, không những thế Thủ Tướng Greenland Mute Egede còn dõng dạc ngay trước Giáng Sinh, “Greenland là của chúng tôi. Chúng tôi không phải là một vật phẩm để bán và sẽ không bao giờ để cho bất kỳ ai có quyền bán lãnh thổ này.”

Tuần trước, Egede cũng đưa ra phần phát biểu mừng năm mới kêu gọi Greenland xóa bỏ “gông cùm xiềng xích của thực dân” đồng thời giành độc lập hoàn toàn khỏi Đan Mạch. (TTHN)

Amazon chuẩn bị phát hành phim tài liệu về Melania Trump

January 8, 2025 : 7:10 AM

SEATTLE, Washington (NV) – Melania Trump, Đệ Nhất Phu Nhân của chính quyền tổng thống kế tiếp, sẽ là nhân vật chính trong một tựa phim tài liệu mới do Amazon sản xuất, theo BBC.

Melania sẽ đảm nhận vai trò nhà điều hành sản xuất cho đề án phim tài liệu do Amazon Prime Video thực hiện, đơn vị sản xuất phim ảnh trực thuộc Amazon, dự kiến phát hành vào cuối năm nay.

Amazon Prime vẫn chưa cung cấp nhiều chi tiết liên quan tới tựa phim tài liệu, nhưng cho biết họ rất trông chờ từ đây cho tới lúc “câu chuyện thực sự độc đáo” bước lên màn ảnh rộng.

Melania Trump tại Mar-A-Lago đêm 31 Tháng Mười Hai, 2024 ở Palm Beach, Florida. (Hình: Eva Marie Uzcategui/Getty Images)

Cả Melania lẫn phu quân, Tổng Thống đắc cử Donald Trump, đều chưa bình luận về tựa phim tài liệu từ lúc công bố.

Do Melania vẫn giữ kín nội dung tựa phim, nên hiện thời vẫn chưa rõ vai trò của bà trong tựa phim là gì, nhưng với vị trí nhà điều hành sản xuất, bà có quyền kiểm soát cách thức biên tập trong tựa phim.

Tựa phim bắt đầu thu hình vào Tháng Mười Hai 2024 và sẽ được phát hành tại rạp chiếu bóng cũng như trên các kênh chiếu phim trực tuyến trong nửa cuối 2025, Amazon cho biết.

“Prime Video sẽ công bố thêm chi tiết về đề án trong thời gian quay phim cũng như khi hoàn tất các kế hoạch phát hành,” công ty cho biết trong một tuyên bố.

Tổng thống đắc cử sẽ tuyên thệ nhậm chức trontrong Tháng Giêng.

Brett Ratner sẽ là đạo diễn của tựa phim tài liệu. Ông từng bị nhiều người phụ nữ tố cáo quấy rối tình dục, trong đó có vụ bê bối liên quan tới minh tinh Olivia Munn diễn ra vào năm 2017. Luật sư đại diện cho Ratner phủ nhận các cáo buộc.

Đây là đề án truyền thông mới nhất của Melania, bà từng phát hành một cuốn tự truyện vào Tháng Mười. Cuốn hồi ký là một trong những tựa sách bán chạy nhất trên The New York Times và Amazon.

Melania chỉ xuất hiện cùng chồng trước công chúng vài lần từ lúc mãn nhiệm tại Tòa Bạch Ốc vào năm 2017.

Một số tờ báo Hoa Kỳ đưa tin bà sẽ không sinh sống tại Tòa Bạch Ốc khi Trump tái xuất Washington vào cuối tháng này.

Tin tức về tựa phim tài liệu cũng là một trong các diễn tiến gần đây nhất cho thấy tổng thống đắc cử có mối liên hệ với nhà sáng lập Amazon, Jeff Bezos.

Tháng Mười Hai vừa qua, Bezos loan báo Amazon sẽ quyên góp $1 triệu cho quỹ nhậm chức của Trump đồng thời tài trợ thêm $1 triệu dưới hình thức hiện vật.

Amazon cũng loan báo phát sóng buổi lễ nhậm chức của Trump trên Amazon Prime.

Trong thời gian gần đây, Bezos mô tả chiến thắng của Trump là “một màn tái xuất chính trị phi thường” không những vậy ông còn dùng bữa tối với Trump tại dinh thự Mar-a-Lago ở Florida. (TTHN)

2 trong số 37 tử tù liên bang được Biden ân xá, không muốn được giảm án

January 8, 2025 : 7:00 AM

TERRE HAUTE, Indiana (NV) – Trong số 37 tù nhân liên bang được Tổng Thống Joe Biden giảm án tử hình vào tháng trước, một mệnh lệnh giúp họ thoát khỏi phòng hành quyết, lại có hai người quyết định thực hiện một hành động khác thường: từ chối ký hồ sơ chấp nhận quyết định ân xá, theo NBC.

Shannon Agofsky và Len Davis, cả hai đều là tù nhân tại Nhà Tù Hoa Kỳ tọa lạc ở Terre Haute, Indiana, đệ trình kiến nghị khẩn cấp lên tòa án liên bang địa hạt phía Nam tiểu bang hôm 30 Tháng Mười Hai nhằm xin lệnh cấm giảm án tử hình xuống chung thân không ân xá.

Hai tù nhân này tin rằng quyết định giảm án sẽ khiến họ gặp bất lợi trên phương diện pháp lý khi tìm cách kháng cáo các vụ án chống lại họ dựa trên tuyên bố vô tội.

Người biểu tình chống án tử hình trước Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ hôm 2 Tháng Bảy, 2024 ở Washington, DC. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)

Tòa án xem xét rất kỹ lưỡng các đơn kháng cáo án tử hình theo một quy trình pháp lý được giám sát vô cùng chặt chẽ, trong đó tòa án sẽ suy xét các trường hợp bị tuyên án tử hình nhằm tìm ra những lỗi lầm dẫn tới phán quyết vì liên quan đến mạng sống con người. Không phải lúc nào quy trình này cũng có những kết quả như mong đợi, nhưng Agofsky cho biết ông vẫn muốn tòa án suy xét.

“Việc bị cáo được giảm án ngay bây giờ nhưng lại đang trong thời gian hầu tòa chính là tước đi quyền được xem xét đơn kháng cáo. Điều này tạo ra gánh nặng không đáng có và về bản chất là bất công cho bị cáo, cũng như phá bỏ các thủ tục phúc thẩm mà bị cáo đang chờ được giải quyết,” theo hồ sơ xin lệnh cấm giảm án của Agofsky.

Davis cũng viết trong hồ sơ xin lệnh cấm giảm án rằng ông “luôn luôn khẳng định rằng việc tuyên án tử hình” sẽ làm công chúng chú ý tới việc ông tố cáo “hành vi sai trái nghiêm trọng của Bộ Tư Pháp.”

Chưa kể hai tù nhân cũng phải đối diện với một thách thức to lớn trong việc khôi phục bản án tử hình, Dan Kobil, giáo sư luật hiến pháp tại Trường Luật thuộc đại học Capital University ở Columbus, Ohio, người đại diện cho các bị cáo trong các vụ án tử hình cũng như quyết định ân xá, cho biết.

Chẳng hạn như vào năm 1927, Tối Cao Pháp Viện đưa ra một phán quyết khẳng định rằng tổng thống có quyền ban hành lệnh ân xá và giảm án, đồng thời “không cần phải chờ người bị kết án đồng ý.”

Cũng có những trường hợp tù nhân từ chối giảm án vì họ muốn bị hành quyết, Kobil cho biết, nhưng tình thế này cũng giống như “tòa án đưa ra phán quyết với mục đích thiết lập trị an thì tổng thống và thống đốc các tiểu bang cũng muốn giảm án vì phúc lợi công cộng.”

Robin Maher, giám đốc điều hành Trung Tâm Thông Tin Án Tử Hình DPIC, cho biết thêm rằng phần lớn các tù nhân trong nhóm tử tù liên bang đều biết ơn quyết định của Biden, “được ủy quyền theo hiến pháp và có tính chất tuyệt đối.”

Văn Phòng Luật Sư Ân Xá trực thuộc Bộ Tư Pháp chưa lập tức trả lời yêu cầu bình luận hôm Thứ Hai, 6 Tháng Giêng.

Agofsky bị kết án trong vụ sát hại Dan Short, một chủ tịch nhà băng tại Oklahoma vào năm 1989, thi thể của ông được tìm thấy trong một hồ nước. Các công tố viên liên bang cho biết Agofsky và anh ruột, Joseph Agofsky, đã bắt cóc và thủ tiêu Short trước khi thực hiện vụ cướp nhà băng cuỗm đi số tiền $71,000.

Một bồi thẩm đoàn từ chối kết án Joseph Agofsky tội sát nhân, nhưng cuối cùng bị cáo đã lãnh án chung thân vì tội cướp bóc, còn Shannon Agofsky lãnh án chung thân về tội sát nhân và cướp bóc. Joseph Agofsky chết trong tù năm 2013.

Năm 2001, trong lúc Shannon Agofsky ngồi sau song sắt tại một nhà tù Texas, y cũng bị kết án trong vụ giẫm đạp Luther Plant tới chết, một người bạn tù khác, từ đó bồi thẩm đoàn quyết định đề nghị án tử hình vào năm 2004.

Davis, một cựu cảnh sát New Orleans, bị kết tội sát hại Kim Groves năm 1994, người từng đệ trình một bản cáo trạng tố cáo ông hành hung một thiếu niên là hàng xóm của bà tại khu dân cư Lower Ninth Ward. Các công tố viên cho biết Davis mướn một kẻ buôn ma túy để thủ tiêu Groves và bị buộc tội vi phạm quyền công dân của Groves. Ban đầu, bản án tử hình của Davis bị tòa phúc thẩm liên bang bác bỏ nhưng được khôi phục vào năm 2005.

Cả Davis và Agofsky đều yêu cầu thẩm phán chỉ định một luật sư hỗ trợ họ trong các yêu cầu liên quan tới lệnh giảm án.

Việc Biden quyết định giảm án cho 37 trong số 40 tử tù liên bang, tất cả đều là nam giới, được công bố sau khi xuất hiện những lời đồn đoán trong nhiều tuần. Ông được các tổ chức nhân quyền và chống án tử hình tán tụng, vốn phản đối lời cam kết của tổng Thống đắc cử rằng ông sẽ thi hành hàng loạt án tử hình liên bang trong chính quyền Trump thứ nhì. (TTHN)

Israel ký thỏa thuận chế tạo bom ngay trong nước với công ty quốc phòng Elbit

January 8, 2025 : 6:38 AM

JERUSALEM (NV) – Hôm Thứ Ba, 7 Tháng Giêng, Bộ Quốc Phòng Israel tuyên bố họ đã ký các thỏa thuận trị giá khoảng $275 triệu với nhà sản xuất võ khí tư nhân Elbit lớn nhất trên toàn quốc Israel để sản xuất loại bom hạng nặng và các nguyên liệu thô cần thiết cho kỹ nghệ quốc phòng, giúp giảm sự phụ thuộc vào nhập cảng, nguồn tin thông tấn xã Reuters cho hay.

Theo bản tuyên bố thì “những thỏa thuận chiến lược này rất quan trọng để tăng cường khả năng hoạt động và sức mạnh của Lực Lượng Phòng Vệ Israel,” nói lên sự cần thiết phải giảm mức phụ thuộc vào khí giới nhập cảng, một “bài học trọng yếu” rút ra từ cuộc chiến ở Gaza.

Theo thỏa thuận thứ nhất, công ty Elbit sẽ cung cấp cho quân đội Israel hàng ngàn quả đạn hạng nặng. Thỏa thuận thứ nhì là việc thành lập một nhà máy sản xuất nguyên liệu thô mà trước đây phần lớn là phải nhập cảng từ ngoại quốc. Bộ Quốc Phòng không nêu rõ nguyên liệu thô đó là gì mà chỉ cho biết rằng chúng được sử dụng để sản xuất đạn dược.

Người Palestine xem xét thiệt hại sau một vụ đánh bom từ Israel ở trại tỵ nạn Nuseirat miền Trung Gaza, ngày 29 Tháng Mười Một, 2024. (Hình: SAEED JARAS/Middle East Images/AFP/Getty Images)

Thiếu Tướng hồi hưu Eyal Zamir, tổng giám đốc Bộ Quốc Phòng Israel, tuyên bố: “Hôm nay, chúng ta đang đặt nền móng cho việc tăng cường mức độ độc lập trong sản xuất liên quan đến hai lãnh vực quan trọng đối với hoạt động bền vững của Lực Lượng Phòng Vệ Israel, đó là sản xuất đạn dược hạng nặng ngay trong nước và thành lập một nhà máy nguyên liệu thô của quốc gia.”

“Cả hai bản thỏa thuận nói trên sẽ bảo đảm chủ quyền của đất nước trong việc chế tạo bom và sản xuất đạn dược các loại.”

Một số chính phủ Tây Phương đã công khai bày tỏ sự dè dặt trước việc cung cấp võ khí cho Israel trong cuộc chiến ở Gaza. Hồi năm ngoái, Tổng Thống Hoa Kỳ Joe Biden đã tạm ngưng việc chuyển cho quân đội Israel một số bom vì lo ngại chúng sẽ được sử dụng trong các khu vực có các kiến trúc dân sự.

Tướng Zamir nói rằng việc chuyển công cuộc sản xuất võ khí về trong nước đã bắt đầu được thực hiện ngay trước cuộc tấn công Israel của Hamas vào ngày 7 Tháng Mười năm 2023, và chính cuộc chiến lan rộng sau đó đã giúp gia tăng mức độ sản xuất.

Giám đốc điều hành Elbit Bezhalel Machlis cho biết công ty “cam kết đóng góp đáng kể vào việc tăng cường tính độc lập về đạn dược của Lực Lượng Phòng Vệ Israel.” (TTHN)

Gió 80 dặm/giờ ở Los Angeles gây cháy rừng, hàng ngàn người bỏ chạy

January 8, 2025 : 6:24 AM

LOS ANGELES, California (NV) – Hôm Thứ Ba, 7 Tháng Giêng, hiện tượng gió mạnh làm một trận cháy rừng bùng lên và càn quét một sườn đồi tại Los Angeles, ảnh hưởng tới một số khu dân cư của các minh tinh tài tử, thiêu rụi hàng loạt nhà cửa tại khu dân cư Pacific Palisades cũng như khiến hàng chục ngàn người phải nhận lệnh di tản. Trong lúc hối hả chạy tới nơi an toàn, nhiều khu vực đường sá bị kẹt xe nghiêm trọng làm nhiều người đành ra khỏi xe để tháo chạy, vài người còn xách theo cả valise, thông tấn xã AP loan tin.

Tình trạng kẹt xe trên đường Palisades Drive cản trở hàng loạt xe cứu thương nên nhà chức trách chỉ còn cách điều động xe ủi đẩy những chiếc xe hơi nằm giữa đường qua một bên để giúp đường sá lưu thông, theo Sở Cứu Hỏa Los Angeles LAFD.

Vào thời điểm đó Thống Đốc California Gavin Newsom đang có mặt tại miền Nam California để dự phần một buổi lễ đặt tên cho một di tích quốc gia do Tổng Thống Joe Biden chủ trì, nhân tiện đi vòng qua hẻm núi để tận mắt chứng kiến ”mức độ ảnh hưởng của những cơn gió xoáy và thảm họa cháy rừng,” đồng thời cho biết ông nhìn thấy “hàng loạt công trình bị tàn phá.”

Lính cứu hỏa cố gắng dập đám cháy Palisades đêm 8 Tháng Giêng, 2025 ở vùng Pacific Palisades thuộc Los Angeles, California. (Hình: Apu Gomes/Getty Images)

Giới chức vẫn chưa đưa ra số liệu chính xác cho biết số lượng công trình chịu thiệt hại hay bị tàn phá trong thảm họa cháy rừng Pacific Palisades, nhưng cho biết khoảng 30,000 cư dân vẫn đang tuân thủ lệnh di tản cũng như hơn 13,000 công trình đang bị đe dọa.

Đám cháy bùng lên vào khoảng 10 giờ 30 sáng, ngay khi cơn gió Santa Ana đổ bộ, một thảm họa thiên nhiên được Cơ Quan Thời Tiết Quốc Gia NWS cảnh cáo rằng có thể “đe dọa tới tính mạng” và là cơn gió bão mạnh nhất từng đổ bộ vào miền Nam California trong hơn một thập niên qua.

Gió mạnh 60 dặm/giờ (97 km/giờ) trong ngày Thứ Ba, tăng lên 80 dặm/giờ (129 km/giờ) vào sớm Thứ Tư, dự kiến kéo dài trong nhiều ngày, ngoài ra còn có những cơn gió giật riêng biệt có thể lên tới 100 dặm/giờ (160 km/giờ) ở khu vực cao nguyên và chân đồi, trong đó có cả những khu vực không có mưa lớn trong nhiều tháng qua.

“Thảm họa xảy ra lần này thật khó để nghĩ rằng chúng ta có thể thoát nạn dễ dàng,” Newsom cảnh cáo người dân, cho biết cơn gió mạnh nhất dự kiến sẽ quét qua từ khoảng 10 giờ tối Thứ Ba tới 5 giờ sáng Thứ Tư đồng thời ban bố tình trạng khẩn cấp vào Thứ Ba.

Cho tới tối Thứ Ba, có 28,300 gia đình bị cúp điện do gió mạnh, theo văn phòng thị trưởng. Dịch vụ công cộng tại miền Nam California cũng ngắt nguồn điện của khoảng 15,000 khách hàng để giảm bớt rủi ro cháy nổ. Tổng cộng nửa triệu khách hàng có thể bị cúp điện để phòng hờ bất trắc.

Trong nháy mắt, trận hỏa hoạn thiêu rụi đất đai ở khu dân cư Pacific Palisades tại phía Tây Los Angeles, và từ nơi nào trong thành phố cũng thấy khói bốc lên nghi ngút. Người dân ở Venice Beach, cách đó khoảng 6 dặm (10 kilometer) cho biết họ nhìn thấy đám cháy. Đây là một trong số nhiều đám cháy đang bùng lên trên khắp khu vực.

Nhà chức trách phong tỏa một số khu vực thuộc Xa Lộ Liên Tiểu Bang I-10 và đường cao tốc Pacific Coast Highway PCH thơ mộng, không cho xe cộ nào lưu thông nhằm tương trợ nỗ lực di tản. Nhưng các con đường khác cũng vẫn bị chặn. Một số cư dân đành nhảy ra khỏi xe để thoát thân và chờ đưa đi di tản.

Một phóng viên hãng tin AP nhìn thấy mái nhà và ống khói trên một căn nhà đang bốc hỏa cũng như một căn nhà khác đang bị cháy vách tường. Khu dân cư Pacific Palisades, giáp với Malibu, cách trung tâm thành phố Los Angeles khoảng 20 dặm (32 kilometer) về hướng Tây, gồm có những con đường trên sườn đồi với những căn nhà san sát dọc theo nhiều con đường quanh co kế bên Cao Nguyên Santa Monica và kéo dài xuống các bãi biển dọc theo Thái Bình Dương.

Một nhiếp ảnh gia AP cũng nhìn thấy hàng loạt biệt thự hàng triệu Mỹ kim bốc hỏa khi trực thăng phun nước từ trên cao. Đường sá kẹt cứng ở cả hai hướng khi người đi di tản chạy xuống đường cao tốc PCH ngoài ra cũng có rất nhiều người khác năn nỉ cho họ quay về nhà để cứu thú cưng. Hai trong số những căn nhà bốc hỏa nằm bên trong các cộng đồng có cổng riêng biệt.

Thời tiết thất thường khiến Tổng Thống Biden phải hủy bỏ kế hoạch viếng thăm Quận Riverside nhằm dự phần lễ thành lập hai tượng đài quốc gia mới tại tiểu bang. Sau đó tổng thống vẫn ở lại Los Angeles và được thông tin về các vụ cháy rừng đồng thời người ta cũng có thể thấy khói bốc lên từ khách sạn nơi ông lưu trú. Cơ Quan Quản Lý Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang FEMA phê duyệt một khoản tài trợ góp sức giúp California trang trải chi phí chữa cháy.

Tính đến sáng Thứ Tư, đám cháy Palisades đã lan ra 4.5 dặm vuông (11.6 kilometer vuông). Đám cháy Eaton thiêu rụi 3.5 dặm vuông (9 kilometer vuông), còn trận hỏa hoạn Hurst nhảy lên tới 500 mẫu (202 hectare). Đám cháy Tyler ở Coachella thì tương đối còn nhỏ, thiêu rụi 15 mẫu (6 hectare). Tất cả đều chưa khống chế được.

Những cơn gió khô xảy ra trong thời gian gần đây, trong đó có cả cơn gió Santa Ana hung tợn, góp phần làm cho nhiệt độ ấm hơn mức trung bình tại miền Nam California, nơi cho tới nay vẫn ghi nhận lượng mưa ít ỏi trong mùa này. Nam California chưa từng chứng có cơn mưa nào nhiều hơn 0.1 inch (0.25 centimeter) tính từ đầu Tháng Năm. (TTHN)

Doanh số bán nhà sẵn có đạt mức cao nhất trong 20 tháng

January 8, 2025 : 5:37 AM

ORANGE COUNTY, California (NV) – Doanh số bán nhà sẵn có tại Mỹ đạt mức cao nhất trong hơn một năm qua vào Tháng Mười Một, tăng 0.7% so với tháng trước, theo báo cáo của Redfin được trang mạng Mansion Global trích dẫn.

So với cùng kỳ năm ngoái, doanh số bán nhà tăng 4.5%. Đây là mức tăng hàng năm lớn nhất kể từ Tháng Bảy, năm 2021.

Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ kết thúc, người mua nhà tiềm năng đã quay lại thị trường, trong khi người bán có vẻ ít hào hứng hơn. (Hình minh họa: Kindel Media/Pexels.com)

“Hoạt động mua nhà đã tăng mạnh trong những tháng gần đây khi sự bất định về bầu cử tan biến và người mua nhận ra rằng dù có chờ đợi thì lãi suất thế chấp cũng không thấp hơn đáng kể trong tương lai gần,” kinh tế gia cấp cao của Redfin, ông Elijah de la Campa, cho biết.

Thực tế, lãi suất thế chấp trung bình đã tăng lên 6.81% cho khoản vay 30 năm trong Tháng Mười Một, mức cao nhất kể từ Tháng Bảy.

Với cuộc bầu cử tổng thống Mỹ kết thúc, người mua nhà tiềm năng đã quay lại thị trường, trong khi người bán, theo ghi nhận, có vẻ ít hào hứng hơn.

“Thị trường nhà ở gần như ngủ đông trong những tháng trước bầu cử, nhưng chỉ trong vòng 48 giờ sau khi kết quả được công bố, tôi đã nhận được nhiều yêu cầu xem nhà hơn,” Rafael Corrales, một địa ốc viên chuyên về thị trường nhà hạng sang của Redfin ở Miami, cho biết. “Chúng tôi chắc chắn nhận thấy nhu cầu từ phía người mua tăng, nhưng số lượng nhà rao bán thì không tăng nhiều.”

Tổng doanh số bán nhà, bao gồm cả nhà sẵn có và nhà mới, cũng tăng trong Tháng Mười Một, tăng 2.2% so với Tháng Mười và 7% so với cùng kỳ năm ngoái.

Dù vậy, năm 2024 nhìn chung là một năm chậm chạp cho thị trường nhà ở tại Mỹ.

“Doanh số bán nhà sẵn có trong cả năm có khả năng sẽ tương đương với năm 2023, vốn là năm có doanh số thấp nhất kể từ 1995. Nhưng chúng tôi dự đoán doanh số sẽ tăng trong năm 2025,” ông de la Campa nhận định.

Trong bối cảnh thiếu nguồn cung ứng, giá nhà tiếp tục tăng. Giá bán trung vị (median) trong Tháng Mười Một là $430,107, tăng 5.4% so với năm ngoái, mức tăng hàng năm lớn nhất kể từ Tháng Tư.

Số lượng nhà rao bán mới giảm cả tháng là 1.6% và hàng năm là 4.8%, trong Tháng Mười Một. Tuy nhiên, tổng số nhà rao bán lại tăng, do nhà được bán chậm hơn và tồn đọng trên thị trường lâu hơn. Tháng trước, một căn nhà trung bình mất 43 ngày để ký hợp đồng, tốc độ chậm nhất cho Tháng Mười Một trong vòng năm năm qua. (Ng.Tr) [kn]

Đọc tuyển tập ‘Seattle, Xanh Mãi Ngàn Năm’

January 8, 2025 : 3:02 AM

Trần Doãn Nho/Người Việt

KENNEDALE, Texas (NV) – “Seattle, Xanh Mãi Ngàn Năm,” một tuyển tập khá dày, trên 375 trang, gồm 36 tác phẩm của “chín tác giả từng sống cùng Seattle, viết cho Seattle,” đó là Nguyễn Tường Thiết, Lê Hữu, Trần Mộng Tú, Thu Hương, Quang Già Cơ, Nguyễn Công Khanh, Phạm Hảo, Cao Hoàng, Nguyên Đặng Bắc-Ninh, những cây bút hiện đang cư ngụ tại một tiểu bang nằm tuốt ở góc phía Bắc Hoa Kỳ, tiếp giáp với Canada và Thái Bình Dương.

Báo The News Tribune, số đặc biệt Giáng Sinh 1975, trang trọng in trên trang nhất bài của biên tập viên John Ellingson viết về đứa con gái của nhà văn Nguyễn Tường Thiết được sinh ra trên đất Mỹ. (Hình: Tuyển tập “Seattle, Xanh Mãi Ngàn Năm”)

Tuyển tập gồm thơ, truyện ngắn, biên khảo và đủ các thể loại văn xuôi khác: từ bút ký, du ký, tản văn đến hồi ký, đoản văn, tùy bút. Tuy chỉ nhắc đến Seattle, “Thành Phố Ngọc Bích” (Emerald City) vốn là thủ đô của tiểu bang, thực ra trong tuyển tập, theo ức đoán của tôi, các tác giả viết về nhiều nơi chốn khác nhau của một tiểu bang được mệnh danh là “Xanh Mãi Ngàn Năm” (Evergreen State) là Washington.

Dưới ngòi bút sống động của những cây bút đã gắn bó cuộc đời lưu vong của mình vào vùng đất lạ, các tác phẩm lần lượt đưa độc giả đi qua nhiều địa điểm nổi tiếng khác nhau của thành phố Seattle và của tiểu bang Washington: từ “trường” (University District), “công viên” (Green Lake Park, Spray Park), “chợ” (Pike Market), “trung tâm mua sắm” (Northgate Mall), “tiệm” (Original Starbucks), đến “hồ” (Blue Lake Creek, Lake Crescent, Lake Chelan, Lake Union), “làng” (Leavenworth village), “sông” (Sammamish River, Cowlitz River, Black River), “bãi biển” (Alki Beach), rồi “vịnh” (Elliott Bay), “đèo” (Park Creek Pass), “đường mòn” (Renton Cedar River Trail), vân vân và vân vân.

Xen giữa những tình cảm nồng nàn dành cho khung cảnh thiên nhiên lạ lùng, đẹp đẽ, hùng vĩ của vùng đất mới là hồi ức về những “ngày xưa” đầy kỷ niệm trên quê hương cũ; ở hầu hết các bài viết, quê người quê nhà chan hòa, trộn lẫn trong những mẩu chuyện cảm động của cuộc sống cá nhân và gia đình với bao nhiêu trắc trở và phấn đấu trong quá trình hội nhập.

Nhà văn Thu Hương giới thiệu vùng Stehekin, của thổ dân da đỏ, nơi có hồ Bong Bóng với phong cảnh tuyệt vời, mà chị gọi (cũng là tựa đề) là “Một Chốn Thời Gian Ngừng Trôi.”

Nhà văn Nguyễn Công Khanh, người chủ trương tuyển tập, viết về một khu chợ độc đáo, nơi xuất phát của quán “Original Starbucks,” tiệm Starbucks đầu tiên trên thế giới, mở cửa từ năm 1971 qua “Cà Phê Lãng Du.”

Nhà văn Phạm Hảo, cũng là một chuyên gia trồng lan, viết về một cái hồ, gọi là “Lake Crescent,” nơi chị tìm thấy nhiều loại lan quý.

Nhà thơ Trần Mộng Tú, người có “thơ được khắc trên bảng đá, gắn ngay tại cửa vào nhà sách Uwajimaya, Chinatown, tiểu bang Washington” cũng viết về một cái hồ, có tên là Sammamish, với tựa “Viết Từ Hồ Sammamish.”

“Cái hồ nhỏ thôi, dài có mười một cây số và rộng hơn hai cây số, ở về phía Đông của hồ Washington…(…) Nhà chúng tôi may mắn được ở trước mặt một ngã rẽ của hồ, một khúc hồ rẽ làm ba nhánh, như một nhánh cây có hai chạc, ngã ba rẽ ngoặt quành sau hai vách núi nên trông giống một cửa sông nhỏ.” Hồ này không có lan, mà lại là nguồn suối của những bài thơ tình da diết của nhà thơ tình nổi tiếng này. Chị viết: “Tôi chỉ muốn nhắc độc giả là tất cả những bài viết, những bài thơ của tôi từ bao nhiêu năm nay đều được viết từ căn phòng sách nhỏ ở ngôi nhà đối diện với mặt hồ Sammamish nên nó có lơ mơ, lạ lẫm và “dấm dớ” (như lời một chị bạn thường nói) thì chính là lỗi tại thổ ngơi.”

Nhà văn Nguyễn Tường Thiết, con trai đầu của nhà văn Nhất Linh, trong “Câu Chuyện Về Giáng Sinh Đầu Tiên Trên Đất Mỹ,” kể chuyện đứa con của anh sinh ra trên đất Mỹ khi gia đình anh mới đến định cư. Sự kiện này đã được biên tập viên John Ellingson viết một bài trang trọng in trên trang nhất của của tờ báo địa phương The News Tribune, số đặc biệt Giáng Sinh 1975.

Ông John Ellingson viết: “Đó là sự ra đời của bé Nguyễn Tường Thi, đứa con gái mới tinh của ông Nguyễn Tường Thiết và người vợ trẻ tên Vân. THI, tên bé trong tiếng Việt có nghĩa là THƠ, hãy còn ở trong bụng mẹ trong những ngày tàn của cuộc Chiến Tranh Việt Nam. Đứa bé chưa ra đời ấy đã rời khỏi Sài Gòn cùng với người mẹ và người anh của nó vào ngày 28 Tháng Tư. Ngày sinh của con bé, ngày 16 Tháng Chạp, tại Lakewood General Hospital đã đặt dấu ấn cuối trên con đường sống mới mà bố mẹ nó đã chọn” (trích đoạn).

Về sáng tác, ngoài mấy bài thơ của Trần Mộng Tú, tôi được đọc hai truyện ngắn, một của nhà văn Lê Hữu là “Hoa Anh Đào Nở Rộ.” Lấy khung cảnh của công viên Green Lake Park, anh chuyển chuyện phim “The Bench” của đạo diễn Cameron Burnett, thành một truyện ngắn nhẹ nhàng và cảm động. Truyện kể về hai người khiếm thị tình cờ gặp nhau trong công viên, người thì tả lại để cho người kia nghe về cảnh đẹp, nhất là cảnh hoa đào nở rộ của công viên nơi họ đang ngồi, dù chẳng ai nhìn thấy gì cả.

Tranh Cao Hoàng. (Hình: Tuyển tập “Seattle, Xanh Mãi Ngàn Năm”)

Và một của họa sĩ Cao Hoàng với “Kiều Miên.” Đây là một truyện ngắn đượm mùi tùy bút, phảng phất chất “hiện thực huyền ảo” (magic reality), trong đó, bóng hình một cô gái hư chen thực, quá khứ hòa hiện tại, đeo đuổi theo nhân vật suốt từ thời thanh niên cho đến hiện nay trên xứ lạ quê người. Kèm theo là tấm tranh vẽ cô gái với nhiều màu sắc và đường nét tươi trẻ, nhìn rất bắt mắt, nhưng lại đầy ám ảnh.

Nhà văn Nguyễn Đặng Bắc-Ninh, qua một câu chuyện hiếm thấy, thậm chí khó tin, nhưng hoàn toàn có thực, kể lại ba cuộc hôn nhân của ba đứa con, mỗi cuộc là một tình huống khác nhau. Gia đình chị theo đạo Phật. Cuộc hôn nhân của cô con gái đầu diễn ra bình thường: cô làm dâu trong một gia đình Phật Giáo. Cuộc hôn nhân của cậu con trai hoàn toàn khác: cậu kết hôn với người con gái thuộc một gia đình Thiên Chúa Giáo nhiều đời. Tuy vậy, nhà gái không đòi hỏi cậu con trai phải rửa tội theo Thiên Chúa Giáo như thông lệ. Còn cô con gái út, đặc biệt hơn nữa, lấy một anh chồng người Kyrgyzstan, đạo Hồi và hôn lễ được cử hành trên sông Sài Gòn, “con sông đã đưa chúng tôi đến miền Đất Hứa vào Tháng Tư năm 1975, ngay trước khi Saigon thất thủ.” Chị gọi gia đình nhà chị, không phải “tam giáo đồng nguyên,” mà “Tam Giáo Đồng Hành,” cũng là tựa đề của bài viết.

Một câu chuyện khác cũng thú vị là bài viết “Con Cá Hồi Cụt Đuôi” của Quang Già Cơ. Nhờ bài viết, tôi mới được biết quê hương con cá đặc biệt này, hóa ra, nằm ở dòng sông Renton Cedar River của tiểu bang Washington. Sau nhiều năm lang thang trong những vùng biển lạ, cá cùng nhau kéo về quê hương. Để đẻ mà cũng để chết. Một bản năng lạ lùng, hiếm có.

Cuộc hành trình tìm về quê hương của loài cá này thật vô cùng bi tráng: “Trong cuộc hành trình có sự tranh chấp nội bộ quyết liệt. Những con cá Hồi đực dùng những răng sắc nhọn đánh nhau với những cá Hồi đực khác để tranh giành cá Hồi cái làm bạn đường. Cá Hồi cái chiến đấu với cá Hồi cái khác để dành ổ đẻ trứng tốt cho mình. (…) Sau khi phủ tinh trùng, cá Hồi đực chết. Cá hồi cái trông nom trứng trong vài ngày rồi chúng chết. (…) Dọc theo dòng sông Cedar, xác cá Hồi chết nằm rải rác giống như bãi chiến trường của những trận đánh lớn thời xa xưa trong phim ảnh. Có những xác màu hồng nằm lơ lửng trong dòng nước của những cá Hồi vừa mới chết. Có những xác trắng phếu nằm sát đáy sông của những cá Hồi chết đã lâu. Có những xác cá Hồi đực và cái nằm chết bên nhau cũng không ít. Những xác chết của cá Hồi bố và mẹ tan rã đã bồi đắp dinh dưỡng cho dòng sông, giúp cho những cây cỏ sinh sôi và lớn.” (Trần Doãn Nho) [qd]

Được biết, Seattle là thành phố đã từng đón nhận khá nhiều văn nghệ sĩ đến định cư trước đây như Vũ Đức Vinh, Nguyễn Văn Giang, Mai Thảo, Thanh Nam, Túy Hồng, Nghiêm Xuân Hồng, Nguyên Phong, Trần Thị Lai Hồng, Thế Uyên, Nhất Tuấn, Hà Huyền Chi, Vũ Quang Hân, Ngô Thụy Miên, Từ Công Phụng, Vũ Thành An.

Nhiều người trong số đó hiện không còn nữa hoặc chuyển đi cư ngụ nơi các tiểu bang khác, nhưng nhiều tác phẩm của họ, cả văn chương lẫn âm nhạc, được sáng tác hay phát hành tại nơi đây, đã góp phần làm phong phú nền văn chương Việt Nam ở hải ngoại. Đây cũng là nơi ra đời của tạp chí Đất Mới, một trong những tờ báo Việt Ngữ đầu tiên xuất bản tại Hoa Kỳ, kể từ Tháng Bảy, 1975.

Viola Davis là nữ tổng thống Mỹ trong phim mới ‘G20’

January 8, 2025 : 1:02 AM

HOLLYWOOD, California (NV) – Bộ phim mới nhất của Viola Davis do bà đóng chính có tên “G20” sẽ chính thức được chiếu trên trang mạng xem phim trực tuyến Prime Video vào ngày 10 Tháng Tư tới đây tại 240 quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau.

Theo tin của trang mạng Variety, bộ phim cho nữ đạo diễn Patricia Riggen thực hiện, thuộc thể loại hành động trinh thám. Kịch bản do hai nhà biên kịch Caitlin Parrish và Erica Weiss phối hợp chấp bút.

Sự nghiệp của Viola Davis ngày càng “chín muồi” hơn với các vai diễn đa dạng mang hình mẫu nữ quyền. (Hình: Etienne Laurent/Getty Images)

Trong “G20,” Viola Davis vào vai nữ tổng thống Mỹ có tên Danielle Sutton, bị trở thành mục tiêu của cuộc tấn công từ các quốc gia khác tại hội nghị gặp gỡ giữa các nhà lãnh đạo thế giới G20 hằng năm.

Không chỉ vậy, nhân vật của Viola Davis còn phải trốn thoát khỏi sự truy bắt của những kẻ tấn công, và còn phải đánh lừa kẻ thù để bảo vệ gia đình, bảo vệ cho nước Mỹ và thậm chí là bảo vệ các nhà lãnh đạo trên thế giới khác.

Bên cạnh Viola Davis, phim còn có sự tham gia của diễn viên Anthony Anderson trong vai chồng của nữ tổng thống có tên Derek Sutton, diễn viên nhí Marsai Martin vào vai người con mang tên Serena Sutton, cùng Ramón Rodriguez, Elizabeth Marvel, Sabrina Impacciatore…

Đây sẽ là một vai diễn đầy mới mẻ dành cho Viola Davis khi bà trở thành một nữ anh hùng trong một tác phẩm hành động kinh điển hồi hộp đến nghẹt thở, khai thác về những rủi ro cao trong thế giới hiện đại và công nghệ tân tiến ảnh hưởng đến chính trị và đời sống ra sao.

Viola Davis hiện tại là một cái tên được nhiều người trong giới kính trọng và khán giả khắp nơi yêu mến. Bà từng đoạt giải Oscar vào năm 2016 trong bộ phim “Fences” và còn là nữ diễn viên da màu đầu tiên nhận giải Primetime Emmy Awards trong bộ phim truyền hình “How to Get Away with Murder.”

Ngoài ra, cuốn sách nói audiobook nói về cuộc đời của bà mang tên “Finding Me” phát hành hồi năm 2022 từng đoạt giải Grammy Award for Best Audio Book, Narration & Storytelling Recording. (N.A) [qd]

Quy định mới của Mỹ: Tiền nợ khám chữa bệnh không ảnh hưởng điểm tín dụng

January 7, 2025 : 11:02 PM

WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Joe Biden hôm Thứ Ba, 7 Tháng Giêng, thông báo quy định mới, theo đó, “tẩy sạch” tín dụng xấu trị giá $49 tỷ của những người Mỹ còn nợ tiền khám chữa bệnh, cho dù những công ty đòi nợ và lãnh đạo đảng Cộng Hòa cho biết có thể họ sẽ tìm cách lật ngược chính sách này khi ông Donald Trump trở thành tổng thống, theo nhật báo The Washington Post.

Quy định mới này nhắm vào các công ty truy lùng nợ – bao gồm Equifax, Experian, và TransUnion.

Nhiều người Mỹ bị thiếu tiền nợ khám chữa bệnh nay không phải lo bị điểm tín dụng xấu nữa. (Hình minh họa: Raul Arboleda/AFP via Getty Images)

Ba công ty này thường thu thập chi tiết tài chính của người tiêu dùng rồi cung cấp cho các ngân hàng, chủ nhân công ty, và chủ đất để họ có thể đánh giá tình trạng tài chính của một người.

Theo quy định mới, do Cơ Quan Bảo Vệ Người Tiêu Dùng (CFPB) đưa ra, những báo cáo tín dụng sẽ không còn bao gồm các khoản tiền nợ khám chữa bệnh. Vì thế, khi có được bản báo cáo tín dụng của một người, các công ty không thể biết được tiền nợ y tế của người đó.

Quy định mới do CFPB đưa ra không thể xóa nợ y tế của một người. Có nghĩa là tiền nợ khám chữa bệnh vẫn còn, nhưng không xuất hiện trên bản báo cáo tín dụng.

CFPB dự tính quy định mới này sẽ giúp khoảng 15 triệu người Mỹ, trong số này có nhiều người không xin được việc làm, không mướn được nhà, không xin được thẻ tín dụng mới, hoặc không vay được nợ, chỉ vì điểm tín dụng xấu do tiền nợ khám chữa bệnh gây ra. Thông thường, trong bảng điểm tín dụng của những người này có đánh dấu cho biết họ còn nợ tiền y tế chưa trả, làm cho điểm tín dụng của họ bị giảm.

Nhiều người trong trường hợp này bị nợ y tế rất cao cho dù họ có bảo hiểm. CFPB nói rằng một số trường hợp bị nợ nhiều là do tính toán sai lầm của công ty bảo hiểm, hoặc bệnh viện tính “quá mức” số tiền đáng lẽ bệnh nhân phải trả, làm cho số tiền nợ tăng lên.

“Những người bị bệnh không nên bị giảm điểm tín dụng,” ông Rohit Chopra, giám đốc CFPB, nói. “Quy định cuối cùng của CFPB sẽ ngăn chặn việc này và các công ty đòi nợ sẽ không thể lạm dụng hệ thống báo cáo tín dụng để buộc những người thiếu nợ y tế phải trả các khoản tiền mà họ không nợ.”

Quyết định này của CFPB chắc chắn sẽ bị các công ty báo cáo tín dụng và các công ty đòi nợ phản đối. Năm ngoái, các công ty này đã chỉ trích CFPB đưa ra ý tưởng này.

Ví dụ, Equifax hồi Tháng Tám năm ngoái nói rằng, theo luật liên bang, CFPB không thể đưa ra quy định này, và nói rằng CFPB không đưa ra bằng chứng khả tín là có tính toán sai trong các khoản nợ y tế. Equifax, cùng với Experian và TransUnion, trước đây từng nói họ sẽ không báo cáo những trường hợp nợ y tế dưới $500.

ACA International, nhóm vận động và đại diện cho các công ty đòi nợ, nói rằng công việc của các công ty này là chính đáng và việc đòi nợ giúp họ “sống sót.” ACA International đang kiện CFPB giới hạn họ trong việc đòi nợ y tế như thế nào.

Quy định mới đưa ra hôm Thứ Ba chắc chắn sẽ là tiền đề cho một vụ kiện khác, theo Wapo.

CFPB hiện đang bị nhiều ngân hàng, công ty thẻ tín dụng, và đại công ty kỹ thuật kiện về nhiều vấn đề khác nhau.

Một số vị dân cử Cộng Hòa cũng bày tỏ khó chịu đối với CFPB, cho biết họ sẽ tìm cách lật ngược lại quyết định này – và giới hạn quyền hạn của CFPB – một khi ông Donald Trump chính thức trở thành tổng thống thứ 47.

Trong mấy tuần qua, nhiều vị dân cử Cộng Hòa đòi CFPB, dưới sự lãnh đạo của ông Chopra, kiềm chế trong việc đưa ra các quy định mới.

Tại một buổi điều trần ở Thượng Viện hồi tháng trước, Thượng Nghị Sĩ Tim Scott (Cộng Hòa-South Carolina), người sẽ là chủ tịch Ủy Ban Ngân Hàng Thượng Viện, đổ lỗi cho ông Chopra đưa ra những quy định “mang tính đảng phái đơn phương.”

“Điều tối quan trọng là Tổng Thống Donald Trump có thể bắt đầu làm việc vào ngày 20 Tháng Giêng, với một loạt chính sách kinh tế mới mẻ mà cử tri Mỹ đã dứt khoát trao cho ông,” ông Scott nói.

Quy định này do CFPB đưa ra chỉ một tuần sau khi một đạo luật tương tự ở California có hiệu lực.

Bắt đầu từ 1 Tháng Giêng, tiểu bang đông dân nhất Hoa Kỳ có luật mới cấm đưa hầu hết tiền nợ khám chữa bệnh vào bản báo cáo tín dụng, giúp cư dân tránh bị mất điểm (credit score). (Đ.D.)

Giá lúa liên tục giảm, nông dân miền Tây ăn Tết mất vui

January 7, 2025 : 10:02 PM

SÓC TRĂNG, Việt Nam (NV) – Giá lúa tiếp tục sụt giảm, thương lái chỉ mua lúa đã bỏ tiền cọc khiến lợi nhuận của nông dân ngày càng thấp, trong khi Tết Nguyên Đán 2025 đang đến gần.

Nếu hai cái Tết gần đây giá lúa liên tục tăng, nông dân miền Tây ấm no đón năm mới thì năm nay ngược lại, giá lúa những ngày này lại liên tục giảm.

Nông dân Đồng Bằng Sông Cửu Long mất vui khi giá lúa liên tục sụt giảm. (Hình: Phương Anh/Lao Động)

Nói với báo Lao Động hôm 6 Tháng Giêng, bà Nhất Hoa ở xã Long Đức, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng, cho biết vụ Đông Xuân 2024 gia đình bà canh tác 20 hécta, chi phí sản xuất trên 90 triệu đồng ($3,546). Tuy nhiên do thời tiết bất lợi, mưa trái mùa, năng suất không như mong đợi, ước chỉ đạt 6.5-7 tấn/hécta, giảm khoảng 2 tấn/hécta so với cùng kỳ.

Điều buồn hơn là cách đây hai ngày, thương lái đặt cọc 7,700 đồng (30 cent)/kg thì nay chỉ còn 7,500 đồng (29 cent)/kg. Chênh lệch giá chỉ trong vài ngày khiến gia đình bà Hoa mất khoảng 1.4 triệu đồng ($55)/hécta.

“Năng suất giảm, lúa rớt giá, lợi nhuận thấp lại càng thấp hơn. Vụ rồi tôi thu nhập (chưa trừ chi phí) 220 triệu đồng ($8,668), còn vụ này bán hết số lúa chỉ hơn 100 triệu đồng ($3,939),” bà Hoa ngậm ngùi nói.

Cũng theo bà Hoa, Tết đang cận kề, mọi khoản chi tiêu đều phụ thuộc vào tiền bán lúa mà tình cảnh như thế này thì năm này gia đình đón Tết mất vui.

Anh Trần Quốc Khởi, ở xã Long Đức, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng, cũng vừa thu hoạch gần 3 hécta lúa, năng suất khoảng 9 tấn/hécta. Thương lái mua với giá 7.6 triệu đồng ($299)/tấn, giảm hơn 1 triệu đồng ($39.3)/tấn so với đầu vụ.

“Giá này vẫn có lời nhưng giảm khoảng 50% so với trước. Thu nhập cũng đủ để trang trải Tết nhưng sẽ vui hơn nếu giá lúa ở mức cao,” anh Khởi nói.

Một thương lái đang thu mua lúa ở xã Long Đức cho biết giá lúa giảm từ giữa Tháng Mười Hai, 2024 đến nay.

Cách đây hơn tuần, lúa OM 18 bán với giá 8.8-9 triệu đồng ($346 tới $354)/tấn thì nay lúa đẹp, hạt chắc chỉ còn 7.6-7.7 triệu đồng ($299 tới $303)/tấn, thậm chí có một số loại lúa chỉ còn trên 5 triệu đồng ($196)/tấn nhưng thương lái cũng ngại mua.

Theo thương lái này, sang năm 2025, nguồn cung gạo trên thế giới có sự quay trở lại của thị trường Ấn Độ, yếu tố này tác động mạnh đến giá gạo xuất cảng thế giới, trong đó có Việt Nam.

Giá lúa giảm, thương lái cũng “khó tính” lựa chọn lúa để thu mua. (Hình: Phương Anh/Lao Động)

Ông Nguyễn Vĩnh Trọng, giám đốc kinh doanh công ty Việt Hưng ở tỉnh Tiền Giang, xác nhận với báo Thanh Niên hôm 7 Tháng Giêng cho biết nhiều sản phẩm gạo xuất cảng chủ lực của Việt Nam trước đây như OM 5451 có giá $640-$650/tấn thì đến cuối năm 2024 chỉ còn khoảng $560/tấn và hiện tại còn khoảng $540/tấn.

Tương tự, gạo ĐT8 trước đó từ $660-$670/tấn, đến cuối năm 2024 giảm còn $570 /tấn và hiện nay khoảng $550/tấn.

“Thị trường vắng người mua, đặc biệt khách hàng lớn nhất là Philippines cũng đang trong giai đoạn nghỉ Tết. Trong khi đó, vụ Đông Xuân sớm của Việt Nam bắt đầu thu hoạch khiến nguồn cung tăng nên giá giảm. Do giá gạo Việt Nam và các nước cũng liên tục giảm, nên các nhà nhập cảng cũng chần chừ, nghe ngóng,” ông Trọng lý giải. (Tr.N) [qd]

Mexico và Việt Nam trong chính sách thuế của Trump

January 7, 2025 : 9:02 PM

Hiếu Chân/Người Việt

Hai tuần nữa ông Donald Trump sẽ tuyên thệ nhậm chức tổng thống thứ 47 của Hoa Kỳ. Và ngay trong ngày đầu tiên ông sẽ đánh thuế 25% lên hàng hóa nhập cảng từ Mexico và Canada, hai nước láng giềng có chung biên giới và cũng là hai bạn hàng lớn nhất của Mỹ. Tại sao ông Trump cương quyết như vậy, và điều đó có ý nghĩa gì với các bạn hàng khác như Việt Nam?

Việt Nam là một trong vài nước được hưởng lợi nhiều nhất từ cuộc thương chiến Mỹ-Trung. Và là “cửa hậu” cho hàng hóa Trung Quốc thao túng thị trường Mỹ. (Hình: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)

Quyết định của ông Trump đánh thuế lên hàng hóa nhập cảng từ Mexico và Canada được cho là do hai nước này đã không tích cực ngăn chặn làn sóng di dân bất hợp pháp và các loại ma túy vào Mỹ. “Mức Thuế này sẽ có hiệu lực cho đến khi Ma Túy, đặc biệt là Fentanyl, và tất cả Người Nhập Cư Bất Hợp Pháp, chấm dứt cuộc xâm lược Đất Nước chúng ta,” ông Trump viết trên mạng Truth Social hôm 24 Tháng Mười Một, 2024.

Mexico: Con ngựa thành Troy

Tuy vậy, hành động của ông Trump có thể được thúc đẩy bởi một lý do khác, thuần túy kinh tế: thương mại ngày càng nghiêng mạnh về phía Mexico và bàn tay thao túng của Trung Quốc. Trong quan điểm của ông Trump, Mexico là “con ngựa thành Troy” cho chính sách trục lợi của Bắc Kinh, là “cửa hậu” để Trung Quốc tuồn hàng vào thị trường Mỹ và ông quyết chấm dứt thủ đoạn đó. Mối lo về bàn tay thao túng của Trung Quốc ở Mexico đã có từ lâu, được các chính trị gia cả hai đảng thừa nhận và tìm cách đối phó.

Nhìn và dữ liệu thương mại giữa Mỹ, Mexico và Trung Quốc, người ta thấy Mỹ càng ngày càng bị bất lợi. Mexico là bạn hàng lớn nhất của Mỹ, buôn bán hàng hóa hai chiều trong 10 tháng đầu năm 2024 đạt $776 tỷ; Trung Quốc xếp thứ ba với $532 tỷ, sau Canada với $699.6 tỷ. Nhưng với các bạn hàng này, Mỹ đều bị thâm thủng lớn, mua nhiều hơn bán; cụ thể thâm thủng của Mỹ với Trung Quốc là $270.4 tỷ, với Mexico là $157.2 tỷ.

Ông Trump nhiều lần đánh đồng thâm hụt thương mại (deficit) với trợ cấp (subsidy) nên ông không thể chịu được khoản “trợ cấp” khổng lồ mà Mỹ cung cấp cho các đối tác. Năm 2018, ông phát động cuộc thương chiến với Trung Quốc, đánh thuế 25% lên hàng hóa nhập cảng từ nước này trị giá hơn $360 tỷ với ý đồ buộc các công ty chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc, chuyển về Mỹ và các nước thân thiện khác.

Tổng Thống Joe Biden tiếp tục các mức thuế ấy, bổ sung thêm thuế vào các mặt hàng công nghệ cao và xe hơi. Kết quả là thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc đã giảm từ mức $417 tỷ năm 2018 xuống còn $278 tỷ năm 2023.

Mexico là nước được hưởng lợi từ cuộc thương chiến đó một phần do các nhà xuất cảng Trung Quốc sử dụng Mexico làm “trung gian” để đưa hàng hóa vào Mỹ để tránh thuế.

Bàn tay Trung Quốc ở Mexico

Xu thế đưa hàng vào Mexico, đổi xuất xứ hàng hóa từ “Made in China” thành “Made in Mexico” rồi bán vào Mỹ càng được đẩy mạnh sau khi hiệp định thương mại tự do USMCA bắt đầu có hiệu lực từ 1 Tháng Bảy, 2020, cho phép hàng hóa giữa ba nước Mỹ, Mexico và Canada được lưu chuyển tự do với mức thuế rất thấp. Nhờ vậy đến Tháng Chín, 2023, Mexico lần đầu tiên vượt qua Trung Quốc trở thành nước xuất cảng lớn nhất vào thị trường Mỹ với $485 tỷ hàng hóa, thặng dư $163 tỷ.

Từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump đến nay, hàng hóa Trung Quốc bán vào Mỹ chỉ tăng 20% nhưng bán vào Mexico thì tăng tới 250%, theo dữ liệu của công ty đầu tư Rhodium Group. Nếu như năm 2002, trong số hàng Mexico bán vào Mỹ chỉ có 5% giá trị là phụ tùng, nguyên liệu nhập từ Trung Quốc thì đến năm 2022 tỷ lệ đó đã là 21%. Vai trò “trung gian” của Mexico ngày càng hiện rõ.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, việc hàng Trung Quốc “núp bóng” Mexico là không nhiều, vì hiệp định USMCA quy định hàng hóa luân chuyển trong khu vực chỉ được miễn thuế khi có ít nhất 75% giá trị được làm ra trong khu vực; các công ty Trung Quốc không chỉ đơn giản nhập hàng vào Mexico rồi dán nhãn “Made in Mexico” là được giảm thuế.

Một làn sóng chuyển dịch vốn đầu tư đã diễn ra khi cùng với các công ty Mỹ, nhà đầu tư Trung Quốc cũng đổ vào Mexico, lập nhà máy sản xuất. Vốn đầu tư trực tiếp của Trung Quốc vào Mexico đã tăng từ gần $1 tỷ năm 2018 lên $2.5 tỷ năm 2022, theo dữ liệu của RED ALC-China, làm xuất hiện một số khu công nghiệp trên đất Mexico gần biên giới phía Nam của Mỹ mà các nhà máy trong đó phần lớn là từ Trung Quốc.

Nếu như đầu tư của Trung Quốc vào các nước Nam Mỹ như Brazil và Chile chỉ nhắm vào lĩnh vực khai thác khoáng sản và nguyên liệu thì tại Mexico, người Trung Quốc tập trung vào công nghiệp chế tạo, sản xuất hàng hóa để xuất cảng. Theo dữ liệu của OEC World, giá trị hàng hóa mà Mexico nhập từ Trung Quốc tăng bình quân 10.6%/năm, từ $55 tỷ năm 2017 lên $90.9 tỷ năm 2022, chủ yếu là phụ tùng máy văn phòng, thiết bị viễn thông, đồ dùng gia đình và phụ tùng xe hơi. Những phụ tùng này sẽ được lắp ráp trong các nhà máy Trung Quốc tại Mexico, dán nhãn Mexico rồi bán vào Mỹ, góp phần đáng kể vào doanh số xuất cảng của Mexico trong buôn bán với Mỹ.

Liệu quyết định của ông Trump đánh thuế 25% lên hàng hoá Mexico có bịt được cánh “cửa hậu” ở Mexico, có xóa bỏ được vai trò trung gian của nước này trong thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc hay không thì phải chờ xem.

Việt Nam hãy liệu lấy thân

Nếu thay Mexico bằng Việt Nam thì chúng ta cũng thấy một bức tranh tương tự vì Việt Nam là một trong vài nước được hưởng lợi nhiều nhất từ cuộc thương chiến Mỹ-Trung.

Về địa lý, nếu Mexico có lợi thế nằm cạnh thị trường tiêu thụ khổng lồ của Mỹ thì Việt Nam lại nằm cạnh công xưởng thế giới là Trung Quốc. Và cũng như Mexico, Việt Nam được các công ty Trung Quốc chọn làm “trung gian,” sản xuất hàng hóa để xuất cảng sang Mỹ, tránh các mức thuế trừng phạt của chính phủ Mỹ.

Lúc thương chiến Mỹ-Trung mới bắt đầu, đã có hiện tượng hàng hóa Trung Quốc dán nhãn “Made in Vietnam” để tránh thuế nhưng thủ đoạn “núp bóng” đó nhanh chóng bị người Mỹ phát hiện, như các mặt hàng nhôm, thép, tấm năng lượng mặt trời và hàng nội thất bằng gỗ đều bị đánh thuế nặng. Ông Trump có lần nói rằng, trong việc lợi dụng thị trường Mỹ, Việt Nam còn tệ hại hơn Trung Quốc.

Về sau, các nhà kinh doanh Trung Quốc thay đổi chiến lược, thay vì đưa hàng vào Việt Nam họ đầu tư xây dựng nhà máy, tuyển dụng công nhân Trung Quốc, nhập cảng linh kiện phụ tùng từ Trung Quốc để lắp ráp thành sản phẩm xuất sang Mỹ. Kết quả là vốn đầu tư của Trung Quốc vào Việt Nam tăng liên tục và thặng dư của Việt Nam trong buôn bán với Mỹ cũng tăng tương ứng.

Trước năm 2011, Trung Quốc không có tên trong danh sách 10 nhà đầu tư nước ngoài lớn ở Việt Nam, nhưng tình hình bắt đầu thay đổi khi quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ bắt đầu căng thẳng. Năm 2020 Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam $2.46 tỷ, tăng dần lên $2.92 tỷ năm 2021, $2.5 tỷ năm 2022, $4.47 tỷ năm 2023 và $3.2 tỷ trong chín tháng đầu năm 2024, theo số liệu của Liên Đoàn Thương Mại và Công Nghiệp Việt Nam (VCCI), chưa tính những nguồn vốn “đầu tư chui” không qua sự kiểm soát của chính quyền. Hiện Trung Quốc là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất ở Việt Nam cả về số vốn và số dự án, vượt qua cả Nam Hàn, Nhật và Singapore.

Cùng với đà gia tăng đầu tư của Trung Quốc, xuất cảng và thặng dư của Việt Nam trong buôn bán với Mỹ cũng tăng theo. Năm 2019, xuất cảng của Việt Nam sang Mỹ đạt $66.7 tỷ, chủ yếu là các sản phẩm điện thoại và viễn thông do các tập đoàn Nam Hàn như Samsung, LG sản xuất.

Tới năm 2022, xuất cảng của Việt Nam vào Mỹ đã tăng gần gấp đôi, lên $128.4 tỷ, thặng dư $114.6 tỷ, còn trong 10 tháng đầu năm 2024, số xuất cảng đã là $124.8 tỷ và thặng dư $113 tỷ, chỉ xếp sau Mexico với thặng dư $157.2 tỷ.

So với Mexico, lượng hàng Việt Nam xuất vào Mỹ ít hơn 3.7 lần nhưng thặng dư chỉ ít hơn 1.3 lần, nghĩa là với thị trường Mỹ, Việt Nam bán nhiều mà mua ít hàng hơn Mexico. Nếu đã không chấp nhận Mexico là “con ngựa thành Troy,” là “cửa hậu” cho hàng hóa Trung Quốc thao túng thị trường Mỹ, hẳn chính quyền mới của ông Trump sẽ không bỏ qua trường hợp Việt Nam.

Ông Trump đã quyết định đánh thuế nặng lên hàng hóa Mexico ngay trong ngày đầu tiên nhậm chức, Việt Nam nên xem đó là lời cảnh tỉnh mà liệu lấy thân. [qd]

Câu Lạc Bộ Hùng Sử Việt mừng năm mới 2025

January 7, 2025 : 8:02 PM

Văn Lan/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Câu Lạc Bộ (CLB) Hùng Sử Việt tổ chức buổi họp mặt đầu năm vào ngày 1 Tháng Giêng tại Thư Viện Việt Nam, Garden Grove.

Giáo Sư Phạm Thị Huê, hội trưởng, nói: “Tôn chỉ của CLB Hùng Sử Việt là gìn giữ văn hóa Việt Nam, bảo tồn và phát huy tiếng Việt trong sáng, nhất là giữ được tinh thần ‘Hồn đất Việt trong lòng người Việt.’ Chính vì thế, hôm nay chúng ta đã hội tụ về đây ngày đầu năm để ôn lại quá khứ trong 50 năm qua đã rời bỏ quê hương yêu dấu, và đã phát triển một cộng đồng Việt rất mạnh ở Little Saigon để cùng nhau hướng về một tương lai tươi sáng.”

Bà tiếp: “Sự phát triển của cộng đồng rất mạnh, nhất là giới trẻ. Phải hãnh diện khi con em của chúng ta hát quốc ca Việt Nam và quốc ca Hoa Kỳ bằng tiếng Anh và tiếng Việt thật rõ ràng, đó là niềm hãnh diện và sẽ tiếp tục có những lớp trẻ lớn lên như vậy để nối tiếp chúng ta trong tương lai.”

“Với lứa tuổi của quý vị ngồi đây cũng như chúng tôi, là những người không thể tiếp tục lâu dài được, vậy chúng ta phải nghĩ tới Hồn Đất Việt, từ những em trẻ lớp trung tiểu học đến đại học. Sự hiện diện của quý vị hôm nay để nối tiếp, chúng tôi càng thấy rất hãnh diện, vui mừng,” bà nói thêm.

Giáo Sư Huê cũng cám ơn ban chấp hành CLB Hùng Sử Việt 2018-2024, gồm Bác Sĩ Đinh Thái Sơn, Bác Sĩ Đỗ Trọng Thái, cô Phương Lê, cô Bữu Trâm, cô Thy Linh. Và qua cuộc bầu cử năm 2024, bầu thêm các cô Lan Phương, Luyện Thụy Vy, Trina Nguyễn, Quỳnh Hoa.

Giáo Sư Phạm Thị Huê (thứ tư từ trái) cùng ban chấp hành CLB Hùng Sử Việt chúc mừng năm mới 2025. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Ông Phạm Trần Anh, đại diện Viện Nghiên Cứu Lịch Sử và Văn Hóa Việt Nam, một trong những người bạn đồng hành với cố Giáo Sư Nguyễn Song Thuận, phát biểu ghi ơn cố giáo sư luôn tha thiết với sinh hoạt văn học nghệ thuật và đã thành lập CLB Hùng Sử Việt để góp phần giáo dục thế hệ trẻ và lưu truyền văn hóa Việt Nam.

Chương trình văn nghệ mừng năm mới bắt đầu với các em học sinh Học Viện Ngôn Ngữ DeMille (trước đây là trường tiểu học DeMille) ở Midway City, thuộc Học Khu Westminster, là trường đầu tiên ở California có chương trình song ngữ Anh-Việt, bắt đầu vào năm 2015, đến nay đã 10 năm, đã giúp các em hiểu biết hai ngôn ngữ trong hai nền văn hóa để đạt thành quả cao trong học vấn.

Đầu tiên là bài “Tôi Yêu Tiếng Việt Tôi,” sáng tác Ngọc Lễ, các em đã trình diễn thật tự tin bằng tiếng Việt rõ ràng, thay phiên nhau mỗi em hát một câu, lời hát trong trẻo ngây thơ đã nhận được tràng pháo tay nồng nhiệt.

Trước khi hát, các em nhỏ kể chuyện: “Xuân lại trở về nơi đất khách, nơi vẫn là quê người nên câu ‘Chúc Mừng Năm Mới,’ nay đổi thành “Happy New Year.” Bao lì xì đỏ mừng Xuân không ai gọi là ‘Phong bao mừng tuổi,’ mà lại nói ‘Lucky Money.’ Xuân tha hương chạnh lòng người xa xứ, tìm nơi đâu ấm áp của quê nhà, nhớ tích xưa chuyện Vua Hùng mẹ kể, thương cha ông, tiếng Việt quyết giữ gìn. Để hôm nay ngôn ngữ Việt mãi còn, trong trang sách, bài thơ và câu hát. Dẫu phát âm còn lai lai tiếng Mỹ, nhưng tôi yêu tiếng Việt tôi suốt đời.”

Các em học sinh Học Viện Ngôn Ngữ DeMille đồng ca bài “Tôi Yêu Tiếng Việt Tôi.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Cô Thảo Huỳnh, mẹ của em Vy Trần, thuộc Nhóm Tuổi Ngọc, học sinh lớp Năm của Học Viện Ngôn Ngữ DeMille, cho hay: “Các cháu học tiếng Việt từ lớp Mẫu Giáo nên tiếng Việt rất sõi. Em rất vui khi được góp phần nhỏ trong cộng đồng là bảo tồn tiếng Việt cho con cháu mai sau, khi các em tự tin biểu diễn ở các cộng đồng bạn, đó cũng là cách phổ biến văn hóa Việt Nam.”

Tiếp đến là hai em Tường Nguyễn và Thiên Thư Nguyễn, thuộc Trung Tâm Văn Hóa Việt Nam, hát bài “Thương Ca Tiếng Việt,” sáng tác Đức Trí, nhận được tràng pháo tay nồng nhiệt.

Dược Sĩ Thi Võ, mẹ của hai em, cho hay: “Các cháu được ở chung với ông bà ngoại từ nhỏ, nên các cháu cũng thích nói và hát tiếng Việt. Chương trình mừng năm mới hôm nay do các cháu tình nguyện xin đi hát, và chính ba của cháu tập cho hát. Nhìn các con biết yêu tiếng Việt như thế em rất mừng.”

Quang cảnh buổi họp mặt mừng năm mới 2025 của CLB Hùng Sử Việt. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Cô Kelly Trần, có con học tại Học Viện Ngôn Ngữ DeMille, kể rằng các con cô sinh ra và lớn lên ở Mỹ nhưng vẫn còn hát được những bài nhạc Việt, tuy chưa hiểu trọn vẹn nhưng vẫn thích hát. “Đó là điều đáng mừng. Khi hát các cháu sẽ tiếp xúc được với tiếng Việt, gia đình nếu chịu nói tiếng Việt thì các cháu sẽ thích nói tiếng Việt nhiều hơn,” cô nói.

Buổi tiệc mừng năm mới 2025 của CLB Hùng Sử Việt tiếp nối với những tiết mục văn nghệ hào hứng trong không khí vui tươi của ngày đầu năm.

Trong buổi họp mặt, ông Châu Thụy, giám đốc Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt, thông báo sẽ có buổi tưởng niệm cố Tổng Thống Jimmy Carter, một đại ân nhân của người Việt tị nạn, vào lúc 10 giờ sáng Thứ Năm, 9 Tháng Giêng, tại Lavender’s Hall, 14190 Beach Blvd., Westminster, CA 92683. [qd]

Căng rồi: Luật sư của Đàm Vĩnh Hưng yêu cầu đại gia Mỹ giữ nguyên ‘hiện trường tai nạn’

January 7, 2025 : 7:00 PM

Căng rồi: Luật sư của Đàm Vĩnh Hưng yêu cầu đại gia Mỹ giữ nguyên ‘hiện trường tai nạn’

Hôm 3 Tháng Giêng, Luật Sư Từ Huy Hoàng, đại diện ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng, gởi đơn cho Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County, yêu cầu ông Gerard Williams giữ lại tất cả bằng chứng liên quan đến nơi xảy ra tai nạn trong nhà ông.

Lê Đình Kình

Hái rong mứt mưu sinh, 2 bà ở Quảng Ngãi rơi xuống biển chết

Facebook nói sẽ thôi kiểm duyệt, ai tin?

Đơn xin trợ cấp thất nghiệp giảm mạnh còn 201,000, thấp nhất trong gần một năm

Những mẫu xe 2025 đạt điểm 10 an toàn

Thị trưởng gốc Việt trẻ tuổi nhất Louisiana bị bắt vì nghi buôn ma túy

CSVN khuyến khích người dân trị nhau, đấu tố thời 4.0

Trump muốn ‘điều binh’ thâu tóm Greenland

Amazon chuẩn bị phát hành phim tài liệu về Melania Trump

2 trong số 37 tử tù liên bang được Biden ân xá, không muốn được giảm án

Israel ký thỏa thuận chế tạo bom ngay trong nước với công ty quốc phòng Elbit

Gió 80 dặm/giờ ở Los Angeles gây cháy rừng, hàng ngàn người bỏ chạy

Doanh số bán nhà sẵn có đạt mức cao nhất trong 20 tháng

Đọc tuyển tập ‘Seattle, Xanh Mãi Ngàn Năm’

Viola Davis là nữ tổng thống Mỹ trong phim mới ‘G20’

Quy định mới của Mỹ: Tiền nợ khám chữa bệnh không ảnh hưởng điểm tín dụng

Giá lúa liên tục giảm, nông dân miền Tây ăn Tết mất vui

Mexico và Việt Nam trong chính sách thuế của Trump

Câu Lạc Bộ Hùng Sử Việt mừng năm mới 2025

Căng rồi: Luật sư của Đàm Vĩnh Hưng yêu cầu đại gia Mỹ giữ nguyên ‘hiện trường tai nạn’

Tin mới cập nhật

Cộng Hòa cân nhắc hạn chế phụ nữ mang thai vào...

Leo lên nóc Empire State Building đính hôn, đôi tình nhân...

Chồng giết vợ, đăng hình thi thể lên mạng xã hội...

Trump lần đầu đi Air Force One của Qatar tặng, mới...

Lừa đảo, vợ chồng cựu giám đốc Sở Nội Vụ Bà...