QUẬN CAM, California (NV) – Trên trang mạng xe hơi cartalk.com có đăng thắc mắc từ một độc giả về việc liệu có cần phải thay thế cùng lúc bốn vỏ xe cho chiếc xe dẫn động bốn bánh (AWD) hay không, cùng câu trả lời của chuyên viên Car Talk.
Độc giả thắc mắc: Một độc giả tên Ron cho biết gần đây có đọc bản tin “Tại sao tất cả vỏ xe cần phải thay đồng bộ với nhau”. Đó là câu trả lời cho câu hỏi của chủ nhân một chiếc Hyundai Santa Fe Hybrid AWD đời 2022, cần thay vỏ xe hỏng. Chuyên gia Car Talk khuyên rằng cả bốn vỏ đều cần phải thay mới đồng bộ, lý do là vì bộ vi sai trung tâm của AWD. Việc có một vỏ xe mới hơn (tức là lớn hơn ba vỏ xe còn lại vì có rãnh sâu hơn) sẽ khiến bộ vi sai trung tâm phải làm việc quá sức.
2024 Toyota RAV4 Prime AWD không có bộ vi sai trung tâm. (Hình của nhà sản xuất Toyota)
Mặc dù Ron không biết gì về Santa Fe Hybrid AWD, nhưng tin rằng chiếc xe Toyota RAV4 Prime AWD Plug-In Hybrid đời 2024 của mình không có bộ vi sai trung tâm; và không có bất kỳ kết nối vật lý nào giữa bánh trước và bánh sau. Vì lý do đó, thợ sửa xe nói rằng chỉ có hai vỏ trước hoặc hai vỏ sau cần khớp nhau, chứ không phải cả bốn.
Ron xin lời khuyên của Car Talk cho vấn đề này. Cả bốn vỏ xe trên chiếc 2024 RAV4 Prime có cần phải đồng bộ với nhau không?
Chuyên gia trả lời: Thợ máy của Ron trả lời đúng. Một số nhà sản xuất xe chế tạo trên những mẫu xe đời mới hệ thống dẫn động bốn bánh (AWD) sử dụng động cơ điện thứ hai, cung cấp lực kéo cho cặp bánh xe không kết nối với động cơ chính. Và đó chính là trường hợp của chiếc 2024 Toyota RAV4 Prime.
Xe của Ron có cả động cơ xăng và động cơ điện ở cầu trước. Chúng hoạt động cùng nhau để dẫn động trục trước. Trên thực tế, trong hầu hết thời gian RAV4 hoạt động giống như một chiếc xe dẫn động cầu trước (FWD)
Nhưng khi cần thêm lực kéo, RAV4 Prime có động cơ điện thứ hai để cung cấp lực kéo cho trục sau, được kích hoạt ngay lập tức khi cần bởi bộ máy tính điều khiển của xe. Và vì tất cả đều được thực hiện bằng điện tử, cho nên không có bộ vi sai trung tâm cơ học nào trên xe.
Vì vậy, lời khuyên Ron nhận được là hoàn toàn đúng. Chỉ cần thay cùng lúc hai vỏ xe bánh trước hoặc bánh sau là đủ rồi; trừ khi cả bốn lớp mòn đều thi nên thay cả bốn. (HD)
LOS ANGELES, California (NV) – Một số nghi can giả dạng cảnh sát vận cảnh phục màu đen bị tố cáo thực hiện một vụ cướp có võ trang nhắm vào một tòa nhà chung cư ở Los Angeles, nhà chức trách nói với KTLA.
Cảnh sát nhận được lời trình báo liên quan tới vụ cướp bóc vào khoảng 2 giờ 40 sáng Thứ Bảy, 28 Tháng Mười Hai tại chung cư sang trọng Nari Koreatown tọa lạc ở dãy 3100 trên đại lộ Wilshire Boulevard.
Có bốn nghi can đột nhập vào tòa nhà rồi tấn công một cư dân, theo Sở Cảnh Sát Los Angeles LAPD. Nạn nhân không bị trọng thương và từ chối sơ cứu tại chỗ.
Khu chung cư Nari hạng sang ở Phố Hàn Los Angeles. (Hình: HG Living)
Ba nghi can trong băng cướp cải trang thành cảnh sát, theo LAPD, rồi cuỗm một “số tài sản kếch xù” gồm có tiền mặt và trang sức.
Băng cướp sử dụng một khẩu súng lục bán tự động màu đen và radio cảnh sát giả trong vụ cướp, nhà chức trách cho biết, mặc dù cảnh sát không phát giác ra số võ khí đó tại căn chung cư. Ngoài ra một số nghi can còn được cho là đeo mặt nạ trượt tuyết.
Cư dân trong chung cư bàng hoàng khi hay tin, lo lắng liệu không biết có còn băng cướp nào nhắm vào họ tương tự như vừa rồi nữa không. Nhiều người cũng thắc mắc băng cướp vượt qua khu vực an ninh bằng cách nào.
“Trường hợp cải trang thành cảnh sát trong vụ cướp này thật khiến tôi thấy đáng sợ và rùng mình,” David Choi, một cư dân sinh sống ở Phố Hàn cho biết. “Dường như chúng biết rõ ràng từng đường đi nước bước, chắc nhờ vậy mà chúng có thể lẻn vào bên trong. Biết đâu chừng chúng có [tay trong]?”
Cảnh sát cho biết các nghi can trạc tuổi 20 và 30, vẫn đang lẩn trốn.
Dân địa phương nói với KTLA rằng đây không phải là lần đầu tiên khu chung cư bị cướp đột nhập, khiến một số người tự hỏi liệu có phải hệ thống an ninh có sơ hở hay không.
Cảnh sát chưa lập tức công bố thêm tình tiết nào trong vụ cướp. Cư dân nào hay biết điều chi xin gọi cho LAPD theo số 1-877-527-3247. (TTHN)
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Vài ngày sau vụ bê bối của chuỗi cửa hàng thực phẩm Bách Hóa Xanh bị phát giác bán các bịch giá ngâm hóa chất, bốn bị can ở tỉnh Đắk Lắk bị bắt, khởi tố với cáo buộc “vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.”
Theo tờ Thanh Niên hôm 29 Tháng Mười Hai, danh tính bốn bị can gồm: Lâm Văn Đạo (34 tuổi), Vũ Duy Tư (33 tuổi), Nguyễn Văn Quynh (51 tuổi) và Nguyễn Văn Hảo (36 tuổi), cùng ở thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.
Bị can Vũ Duy Tư (phải). (Hình: Thanh Niên)
Các bị can là chủ các cơ sở sản xuất giá, thừa nhận dù biết hoạt chất 6-Benzylaminopurine, tiếng lóng gọi là “nước kẹo,” là chất cấm, gây nguy hại đến sức khỏe người tiêu dùng nhưng vẫn sử dụng để làm cọng giá mập, đẹp hơn, nhằm cạnh tranh trên thị trường.
Bị cai Vũ Duy Tư khai mình được một người quen chỉ dạy chiêu này lúc bắt đầu sản xuất giá.
Các thùng chứa hoạt chất 6-Benzylaminopurine được bị can đặt mua từ Sài Gòn.
Mỗi ngày, cơ sở của bị can Tư sản xuất khoảng 2.2 tấn giá, chủ yếu bỏ sỉ ở chợ đầu mối Tân Hòa để các xe chở đi các nơi tiêu thụ.
Khi bị bắt, bị can Tư nói “biết hành vi của mình là sai trái, ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng.”
Bị can Lâm Văn Đạo khai rằng cơ sở sản xuất giá của mình chuyên cung cấp cho chuỗi cửa hàng Bách Hóa Xanh tại Buôn Ma Thuột từ Tháng Năm. Để các bịch giá được bày bán tại cửa hàng này, Đạo cho in bao bì, nhãn mác, hạn sử dụng trên từng bịch.
Đáng nói, cơ sở Lâm Đạo của bị can Đạo được nhà chức trách địa phương cấp giấy “chứng nhận an toàn thực phẩm.”
Bịch giá “bẩn” bày bán trong chuỗi cửa hàng thực phẩm Bách Hóa Xanh. (Hình: VOV)
Cùng với vụ bắt giữ bốn bị can nêu trên, Công An Tỉnh Đắk Lắk tịch thu 20,357 kg giá đã ngâm 6-Benzylaminopurine, cùng 37 can nhựa chứa 135 lít hoạt chất này.
Bước đầu, các bị can khai nhận đã bán ra thị trường khoảng 2,900 tấn giá có ngâm 6-Benzylaminopurine.
Theo nhà chức trách, hoạt chất 6-Benzylaminopurine là chất kích thích tăng trưởng tế bào, nếu đưa vào cơ thể sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Các bà bầu khi hít hoặc tiếp xúc qua da lâu dài có thể làm thai nhẹ cân, não úng thủy và mắc dị tật bẩm sinh, nếu ăn lượng lớn trong thời gian dài thì có thể gây thiệt mạng. (N.H.K) [kn]
KABUL, Afghanistan (NV) – Hôm Thứ Bảy, 28 Tháng Mười Hai, Bộ Quốc Phòng Afghanistan loan báo các lực lượng của họ đã tấn công một số địa điểm bên trong lãnh thổ Pakistan để trả đũa các cuộc không kích gây chết chóc tại Afghanistan vào tuần trước, nguồn tin thông tấn xã AP cho biết.
Hôm Thứ Ba tuần rồi, Pakistan đã phát động chiến dịch phá hủy một cơ sở huấn luyện và nhằm tiêu diệt quân nổi dậy ở tỉnh Paktika tại miền Đông Afghanistan. Các cuộc tấn công đã làm thiệt mạng ít nhất 46 người, phần lớn là phụ nữ và trẻ em.
Bản thông báo của Bộ Quốc Phòng Taliban trên trang mạng X vào hôm Thứ Bảy cho biết các lực lượng của họ đã đột kích vào các địa điểm tại Pakistan “giữ vai trò làm trung tâm điều khiển và nơi ẩn náu của các phần tử nguy hiểm cùng những kẻ tiếp sức cho họ tổ chức và phối hợp các cuộc tấn công vào Afghanistan.”
Ngày 28 Tháng Mười Hai, 2024, người dân Afghanistan biểu tình phản đối cuộc không kích của Pakistan ở tỉnh Paktika khiến 46 người thiệt mạng. (Hình: AFP/Getty Images)
Phát ngôn viên Enayatullah Khwarzami của Bộ Ngoại Giao Afghanistan không cung cấp thêm thông tin về các cuộc tấn công, về cách thức tấn công và liệu có bất cứ thương vong nào ở cả hai bên hay không.
Tuy nhiên, một cơ quan truyền thông thân Taliban, là Hurriyet Daily News, dẫn lời các nguồn tin của Bộ Ngoại Giao Afghanistan, cho rằng các cuộc đột kích đã giết chết 19 binh sĩ Pakistan và ba thường dân Afghanistan.
Dân chúng tỉnh Khost ở miền Đông-Nam Afghanistan đã tổ chức chào mừng cuộc tấn công trả đũa của các lực lượng Afghanistan, theo nhà tổ chức Rasheedullah Hamdard.
Hàng ngàn người đã bày tỏ niềm sung sướng của họ và cam kết với quân đội Afghanistan về sự giúp đỡ của họ chống lại các lực lượng Pakistan, kẻ đã tấn công vào tỉnh Paktica ở kế cận Khost.
“Tất cả mọi người cùng reo hò những khẩu hiệu giận dữ nhắm vào hành động thù địch của Pakistan, chẳng hạn như Pakistan hãy chết tiệt đi,” theo lời ông Hamdard. “Tất cả dân chúng Afghanistan đều là anh em, vì vậy điều cần thiết là đất nước và chính quyền phải thể hiện niềm tự hào trong huyết quản của họ.”
Các giới chức Pakistan từng cáo buộc phía Taliban đã không làm tròn nhiệm vụ chống lại hoạt động của các chiến binh xuyên biên giới, một cáo buộc mà chính phủ Taliban đã bác bỏ, nói rõ rằng chính quyền Afghanistan không cho phép bất kỳ ai dùng lãnh thổ của họ để thực hiện các cuộc tấn công chống lại bất kỳ quốc gia nào khác. (TTHN)
QUẬN CAM, California (NV) – Bên cạnh xe điện chạy bằng bình điện (BEV), xe điện chạy bằng nhiên liệu hydrogen (fuel cell, hay FCEV) là loại xe sạch, không khí thải. FCEV được cho là có tương lai sáng lạn, và Toyota là nhà sản xuất ủng hộ lớn nhất cho công nghệ này. Toyota hứa hẹn việc đổ đầy bình hydrogen cũng sẽ dễ dàng như đổ xăng vào xe xăng.
Theo trang mạng xe điện insideevs.com, trong năm 2024, việc sở hữu một chiếc xe chạy bằng hydrogen tại Hoa Kỳ là một vấn đề đau đầu. Giá hydrogen tăng vọt, nhiều trạm bơm hydrogen đóng cửa, khiến chủ nhân những chiếc FCEV phải hết sức khó khăn khi tiếp tục lái chúng trên đường phố.
Mẫu xe FCEV sản xuất hàng loạt đầu tiên của Toyota là Mirai. (Hình: Hung Doan/Người Việt)
Khi năm 2024 sắp kết thúc, số liệu bán hàng cho thấy giấc mơ xe chạy bằng hydrogen của Toyota gần như đã chết. Nhà sản xuất xe Nhật Bản này chỉ bán được 134 xe FCEV trên toàn thế giới vào Tháng Mười Một. Từ Tháng Một đến Tháng Mười Một, Toyota bán được 1,702 xe FCEV toàn cầu, giảm 54% so với năm ngoái. Vào năm 2023, Toyota bán được 4,023 chiếc FCEV trên toàn thế giới.
Để tham khảo, dưới đây là số lượng xe Toyota FCEV được bán ra trên toàn thế giới trong những năm gần đây:
2017 – 2,741 chiếc
2018- 2,457 chiếc
2019 – 2,494 chiếc
2020 1,770 chiếc
2021- 5,918 chiếc
2022- 3,924 chiếc
2023 – 4,023 chiếc
Tháng 1-Tháng 11 năm 2024- 1,702 chiếc
Với những số liệu bán hàng như trên, xem ra FCEV của Toyota dường như chỉ ở giai đoạn thử nghiệm. Mẫu xe FCEV sản xuất hàng loạt đầu tiên của Toyota là Mirai, một chiếc sedan hạng sang cỡ trung, lần đầu tiên được giới thiệu vào năm 2014. Mẫu xe Mirai năm 2024 có phạm vi hoạt động ước tính là 402 dặm. Toyota đã đầu tư vào công nghệ FCEV trong hơn 30 năm. Hiện tại ở Mỹ Toyota Mirai chỉ được bán tại California, thông qua các đại lý Mirai Fuel Cell được ủy quyền tại California, dành cho cư dân sinh sống hoặc làm việc gần các trạm bơm nhiên liệu hydrogen.
Mặc dù tình hình hiện tại không khả quan cho mẫu xe FCEV của Toyota như vậy, nhưng một số công ty vẫn tuyên bố ý định chế tạo những chiếc FCEV hoàn toàn mới trong tương lai gần. Họ tin tưởng rằng rằng thị trường FCEV cuối cùng sẽ tăng trưởng nhờ nhiều trạm xăng hơn và giá hydro thấp hơn. BMW dự kiến sẽ tung ra thị trường xe FCEV đại trà vào năm 2028; và Honda hiện đang bán CR-V e:FCEV, một mẫu SUV plug-in hybrid. (HD)
WASHINGTON, DC (NV) – Hai vị tỷ phú Elon Musk và Vivek Ramaswamy dường như đang cố vấn cho Tổng Thống đắc cử Donald Trump về chính sách giảm bớt nguồn ngân sách liên bang nhưng đồng thời cũng đưa ra một số lời khuyên cho ông về lực lượng lao động Hoa Kỳ, đôn đốc chính quyền Trump thứ nhì mời gọi thêm nguồn lao động ngoại quốc cho lãnh vực kỹ nghệ, theo CBS.
Đề nghị của Musk và Ramaswamy làm bùng nổ một cuộc tranh cãi liên quan tới vấn đề nhập cư và lãnh vực kỹ nghệ giữa các phe cánh ủng hộ Trump trên mạng xã hội. Hàng năm, các doanh nghiệp kỹ nghệ dựa vào thị thực H-1B để chiêu mộ hàng ngàn kỹ sư ngoại quốc cũng như những công nhân lành nghề khác đến từ Ấn Độ, Trung Quốc và các quốc gia khác.
Trước nay, lãnh vực kỹ nghệ từng kêu gọi cấp thêm thị thực H-1B để mời gọi nguồn lao động tay nghề cao tới Hoa Kỳ, mặc dù chính quyền Trump đầu tiên lại hạn chế chương trình này hồi 2020, vì dựa vào chương trình này, các doanh nghiệp có thể thay thế nguồn nhân lực Hoa Kỳ bằng lực lượng lao động ngoại quốc với mức lương thấp hơn.
Lãnh vực kỹ nghệ tại Hoa Kỳ từ lâu tuyển mộ kỹ sư từ ngoại quốc qua chương trình thị thực H1-B. (Hình minh họa: Pixabay/Pexels)
Đó là chưa kể Musk cũng từng là người xin cấp thị thực H-1B cũng như Tesla, công ty xe điện do ông đứng đầu cũng mướn công nhân nhờ vào chương trình này, chính vì thế nên tỷ phú tỏ ra ủng hộ nhu cầu chiêu mộ nguồn lao động ngoại quốc cho lãnh vực kỹ nghệ. Về phần Ramaswamy, ông cũng viết trên X rằng nước Mỹ có một nền văn hóa “chấp nhất sự xoàng xĩnh hơn là đề cao những tài năng xuất chúng,” làm cho quốc gia “không thể nhào nặn những kỹ sư tài ba.”
“Lúc nào cũng thiếu nhân tài trong lãnh vực kỹ nghệ. Đây là một trong những nguyên nhân gây cản trở nhiều nhất ở Silicon Valley,” Musk viết trên X hôm Thứ Tư, 25 Tháng Mười Hai.
Cuộc tranh luận nổ ra vào tuần này khi Laura Loomer, một nhân vật có ảnh hưởng trong phe cánh hữu khi từng đưa ra những bình luận kỳ thị chủng tộc và thuyết âm mưu, lên án việc Trump chọn Sriram Krishnan làm cố vấn chính sách trí tuệ nhân tạo (AI – Artificial Intelligence) cho chính quyền kế tiếp. Krishnan ủng hộ chính sách chiêu mộ thêm dân nhập cư tay nghề cao cho Hoa Kỳ.
Loomer tuyên bố lập trường này “không thuộc về chính sách Nước Mỹ Trên Hết” và cho biết các tổng giám đốc trong lãnh vực kỹ nghệ dính líu tới Trump đang thực hiện điều này hầu trục lợi cho bản thân.
Tuyên bố đó làm bùng nổ một cuộc tranh cãi qua lại giữa nhà đầu tư mạo hiểm và cựu tổng giám đốc PayPal David Sacks, nhân vật được Trump tiến cử cho chức vụ “Người Đứng Đầu lãnh vực AI & Crypto tại Tòa Bạch Ốc.” Musk và Ramaswamy, được Trump giao trọng trách tìm cách cải tổ chính phủ liên bang, lại đứng về phía lãnh vực kỹ nghệ trong việc chiêu mộ nguồn lao động ngoại quốc.
Cơ Quan Di Trú và Công Dân Hoa Kỳ USCIS cho biết thị thực H-1B nhắm tới những chuyên gia “có thể áp dụng lý thuyết và thực tiễn vào sản xuất đồng thời sở hữu khối lượng kiến thức chuyên môn đồ sộ” và đạt văn bằng cử nhân trở lên trong lĩnh vực liên quan.
Những chuyên gia đó cũng cần được một công ty Hoa Kỳ tuyển mộ với một công việc tạm thời, đồng thời phải được lãnh mức lương ngang ngửa với mức lương của những nhân viên có trình độ tương đương với họ, chứ không ththể thấp hơn mức lương phổ biến cho vị trí của họ tại địa phương nơi người đó làm việc.
Hoa Kỳ giới hạn số lượng thị thực H-1B ở mức 65,000 mỗi năm, dù cho có thể cấp thêm 20,000 thị thực cho những người có văn bằng cao học trở lên, USCIS cho biết. H-1B có hiệu lực trong ba năm, nhưng có thể xin cấp thêm ba năm sau khi mãn hạn.
Tuy nhiên, Hoa Kỳ vẫn chấp thuận gia hạn hàng năm cho những nhân viên ngoại quốc làm việc theo thị thực H-1B, trong đó dữ liệu năm 2023 lưu ý rằng USCIS đã bật đèn xanh cho hơn 309,000 người nộp đơn yêu cầu tiếp tục làm việc theo H-1B.
Hơn 7 trong số 10 người được cấp thị thực H-1B xuất thân từ Ấn Độ, theo sau là Trung Quốc, với tỷ lệ 1 trên 10 người. Các thành phần còn lại sở hữu thị thực H-1B đến từ nhiều quốc gia khác nhau, gồm có Canada, Nam Hàn, Philippines, Mexico và Đài Loan, USCIS cho biết.
Các công ty kỹ nghệ cho biết H-1B là loại thị thực dành cho người lao động lành nghề, thường cấp cho các kỹ sư lập trình nhu liệu và các vị trí khác trong lãnh vực kỹ nghệ, và đặc biệt quan trọng trong việc chiêu mộ các vị trí đòi hỏi trình độ cao.
Nhưng giới chỉ trích lại cho rằng nguồn lao động ngoại quốc có thể làm mai một những công dân Hoa Kỳ vốn đủ năng lực đảm đương những công việc đó. Một số nhân vật trong phe cánh hữu kêu gọi không mở rộng và hủy bỏ H-1B.
Từng có một số cuộc điều tra, trong đó có cả tin tức trong chương trình “60 Minutes” trên CBS năm 2017 phát giác ra rằng nhiều doanh nghiệp sử dụng H-1B đúng mục đích, nhưng một số khác lại lợi dụng chương trình này để thay thế nguồn lao động Mỹ bằng công nhân ngoại quốc ít tốn kém hơn trong một thời gian nhất định.
Trong nhiều năm qua, Trump đã cho thấy lập trường của ông phản ảnh tình trạng chia rẽ trong phong trào MAGA. Các chính sách nhập cư cứng rắn do ông đề nghị, trong đó có cả cam kết trục xuất hàng loạt, là trọng tâm trong chiến dịch tranh cử tổng thống giúp ông thắng cử.
Năm 2020, chính quyền Trump từng yêu cầu các công ty phải trả cho những người sở hữu H-1B mức lương cao hơn, khiến các công ty Hoa Kỳ cho rằng đó chẳng khác nào hành động ngăn không cho họ chuyển qua hình thức tuyển mộ nguồn lao động giá rẻ từ ngoại quốc. (TTHN)
MUAN, Nam Hàn (NV) – Một chiếc phi cơ dân dụng gặp tai nạn hôm Chủ Nhật, 29 Tháng Mười Hai, sau khi trượt khỏi đường băng tại một phi trường rồi lủi vào hàng rào bê tông khi bánh xe đằng trước dường như không hoạt động làm phần lớn hành khách trong số 181 người thiệt mạng, đây là một trong những thảm họa hàng không nghiêm trọng nhất từng xảy ra tại Nam Hàn, theo hãng tin AP.
Phi cơ Jeju Air gặp nạn khi hạ cánh tại thị trấn Muan, cách Seoul khoảng 180 dặm (290 kilometer) về hướng Nam. Bộ Giao Thông Nam Hàn cho biết phi cơ gặp nạn là Boeing 737-800 vận hành được 15 năm, đang quay về Nam Hàn sau khi khởi hành từ Bangkok. Tai nạn ập tới lúc 9 giờ 03 sáng.
Ngoài hai người duy nhất còn sống, tất cả 179 người, 85 phụ nữ, 84 người đàn ông và 10 người khác chưa lập tức nhận dạng được giới tính, đã thiệt mạng trong vụ hỏa hoạn, Cơ Quan Cứu Hỏa Nam Hàn cho biết. Lực lượng cấp cứu kịp thời cứu hai người ra ngoài và đưa tới nơi an toàn, cả hai đều là thành viên phi hành đoàn. Các viên chức y tế cho biết hai nạn nhân đó vẫn tỉnh táo và không nguy kịch.
Chiếc phi cơ gặp tai nạn, bốc cháy ở phi trường quốc tế Muan International Airport ngày 29 Tháng Mười Hai, 2024 ở Muan-gun, Nam Hàn. Máy bay chở 181 người, Jeju Air số 7C2216, trong đó 179 thiệt mạng. (Hình: Chung Sung-Jun/Getty Images)
Phần lớn hành khách là dân Nam Hàn, ngoài ra còn có hai công dân Thái Lan.
Cơ Quan Cứu Hỏa Nam Hàn điều động 32 xe cứu hỏa và một số trực thăng tới ứng cứu và dập lửa. Khoảng 1,570 lính cứu hỏa, cảnh sát, binh lính và các viên chức khác cũng có mặt tại phi trường, theo cơ quan cứu hỏa và Bộ Giao Thông Nam Hàn.
Đoạn phim quay lại tai nạn phát sóng trên đài YTN cho thấy phi cơ Jeju Air trượt xuống đường băng ở tốc độ cao, dường như bánh xe hạ cánh vẫn chưa được mở ra, sau đó tông trực diện vào một bức tường bê tông nằm ở phần rìa phi trường, gây ra một vụ nổ. Các đài truyền hình địa phương khác cũng phát sóng một đoạn phim cho thấy những cột khói đen từ chiếc phi cơ chìm trong biển lửa bốc lên nghi ngút.
Lee Jeong-hyeon, Giám Đốc Sở Cứu Hỏa Muan, cho biết trong một cuộc họp báo trên đài truyền hình rằng phi cơ đã hoàn toàn tan tành, chỉ còn lại phần đuôi là có thể nhận dạng được, trong số các tàn tích khác. Lee cho biết lực lượng cấp cứu đang xem xét các nguyên nhân có thể dẫn tới tai nạn, một trong số đó là liệu có phải phi cơ bị chim bay che khuất tầm nhìn, hay các vấn đề khác liên quan tới cơ học.
Sau đó các viên chức Bộ Giao Thông Nam Hàn cho biết theo đánh giá ban đầu về hồ sơ liên lạc, tháp kiểm soát không lưu tại phi trường đã đưa ra cảnh cáo rằng có thể xảy ra tình trạng chim va chạm với phi cơ ngay trước khi chuẩn bị hạ cánh và cho phép phi công hạ cánh ở một khu vực khác. Các viên chức cho biết phi công lập tức gửi tín hiệu cầu cứu ngay trước khi phi cơ sượt qua đường băng và trượt xuống vùng hạ cánh khẩn cấp trước khi tông vào bức tường.
Viên chức cấp cao thuộc Bộ Giao Thông Nam Hàn, Joo Jong-wan, cho biết các viên chức đã thu thập được dữ liệu trên chuyến bay cũng như máy ghi âm buồng lái từ hộp đen, sau đó bàn giao cho các chuyên gia chính phủ điều tra nguyên nhân gây ra tai nạn và vụ hỏa hoạn. Joo cho biết các nhà điều tra cần vài tháng có thể tìm ra nguyên nhân. Bộ Giao Thông Nam Hàn cho biết đường băng tại phi trường Muan sẽ bị phong tỏa cho tới 1 Tháng Giêng 2025.
Thủ Tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra xót xa chia buồn với gia đình các nạn nhân bị ảnh hưởng trong thảm họa hàng không trên X. Paetongtarn lập tức ra lệnh cho Bộ Ngoại Giao hỗ trợ gia đình hai công dân Thái Lan, văn phòng thủ tướng cho biết.
Giám Đốc Phi Trường Thái Lan Kerati Kijmanawat xác nhận trong một tuyên bố rằng chuyến bay 7C 2216 do Jeju Air khai thác, khởi hành từ Phi Trường Suvarnabhumi mà không đưa ra cảnh cáo nào cho thấy phi cơ hay đường băng gặp phải tình trạng bất thường.
Trong một cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, Kim E-bae, chủ tịch và các viên chức cấp cao khác trong công ty Jeju Air đã cúi đầu tạ lỗi gia đình các nạn nhân và cho biết ông “hoàn toàn chịu trách nhiệm” về thảm kịch. Kim cho biết công ty chưa phát giác ra bất kỳ vấn đề nào liên quan tới cơ học ảnh hưởng tới phi cơ sau khi thực hiện quy trình kiểm tra thường xuyên đồng thời nói rằng ông sẽ chờ chính phủ công bố kết quả điều tra nguyên nhân dẫn tới tai nạn phi cơ.
Boeing cho biết trong một tuyên bố trên X rằng họ đã liên lạc với Jeju Air và sẵn sàng hỗ trợ công ty trong việc giải quyết tai nạn.
Đây là một trong những thảm họa hàng không chết chóc nhất trong lịch sử Nam Hàn. Lần gần nhất Nam Hàn đối diện với một thảm họa hàng không khiếp đảm là vào năm 1997, khi đó một phi cơ Korean Airline gặp nạn ở Guam, khiến 228 người trên phi cơ thiệt mạng. Năm 2013, một phi cơ Asiana Airlines hạ cánh khẩn cấp ở San Francisco, khiến ba người thiệt mạng và khoảng 200 người bị thương.
Thảm họa hàng không xảy ra trong bối cảnh Nam Hàn đang lún sâu vào khủng hoảng chính trị lớn sau khi Tổng Thống Yoon Suk Yeol (Doãn Tích Duyệt) bất chợt áp đặt thiết quân luật dẫn tới việc bị luận tội. Hôm 20 Tháng Mười Hai, các nhà lập pháp Hàn Quốc cũng luận tội quyền Tổng Thống Han Duck-soo và đình chỉ công vụ, dẫn tới việc Phó Thủ Tướng Choi Sang-mok lên nắm quyền. (TTHN)
SACRAMENTO, California (NV) – Một luật mới của California sắp có hiệu lực sẽ bỏ phí rút tiền từ máy ATM cho những người không có đủ tiền trong tài khoản ngân hàng.
Theo CalMatters hôm Thứ Ba, 24 Tháng Mười Hai, luật này có mục đích giúp những người không đủ tiền trong tài khoản ngân hàng không đóng tiền phạt sau khi rút tiền không được và bị máy ATM từ chối.
Dân California không bị phạt vì không đủ tiền trong ngân hàng. (Hình minh họa: Michael M. Santiago/Getty Images)
Đạo luật đó là AB 2017, có hiệu lực vào ngày 1 Tháng Giêng, 2025, được Thống Đốc Gavin Newsom ký vào Tháng Chín năm nay, được áp dụng cho những ngân hàng và các tổ chức tín dụng được tiểu bang kiểm soát.
AB 2017 có sự ủng hộ của những nhóm bảo vệ người tiêu dùng như Liên Đoàn Người Tiêu Dùng Thu Nhập Thấp California và Trung Tâm Luật East Bay. Những nhóm đó gọi tiền phạt vì không đủ tiền trong tài khoản là “phí rác” và cho biết xóa bỏ những phí đó sẽ bảo vệ những người tiêu dùng gặp khó khăn về tài chánh.
Thượng Nghị Sĩ Tom Grayson, tác giả AB 2017, cho biết ông giới thiệu đạo luật này vào Tháng Năm vì muốn ngăn chặn nhiều phí ẩn trong ngân hàng. Ông giới thiệu AB 2017 khi còn là dân biểu California và sẽ thành thượng nghị sĩ vào đầu năm 2025.
Liên Đoàn Người Tiêu Dùng Hoa Kỳ, nhà bảo trợ của AB 2017, cho biết tiền phạt vì không đủ tiền trong tài khoản ngân hàng thường thấy là $30 trở lên.
Liên Đoàn Tổ Chức Tín Dụng California ban đầu phản đối Đạo Luật AB 2017 vì cho hay các tổ chức tín dụng không phạt những phí như vậy, nhưng sau đó trở thành trung lập.
Một luật của California thông qua vào năm 2022 yêu cầu Sở Bảo Vệ và Cải Cách Tài Chánh California lấy thông tin về phí của ngân hàng và các tổ chức tín dụng. Cơ quan này phát hiện nhiều tổ chức tín dụng kiếm tiền từ tiền phạt người tiêu dùng không đủ tiền trong tài khoản.
Đạo luật của Thượng Nghị Sĩ Grayson tương tự như một quy định của Cơ Quan Bảo Vệ Tài Chánh Người Tiêu Dùng, cơ quan giám sát đang bị Tổng Thống Đắc Cử Donald Trump theo dõi sát, và quy định đó áp dụng cho ngân hàng được liên bang kiểm soát.
Để đi theo phong trào thúc đẩy xóa bỏ “phí rác” của ngân hàng khắp Hoa Kỳ, Thống Đốc Newsom còn ký Đạo Luật SB 1075 giảm tiền phạt cho những người sử dụng nhiều tiền hơn số tiền trong tài khoản. Đạo luật đó giới hạn tiền phạt tại $14 trừ phi liên bang đưa ra giới hạn thấp hơn. SB 1075 sẽ có hiệu lực vào năm 2026.
Ông Newsom còn ký một luật khác là SB 2863, giúp người tiêu dùng dễ hủy thẻ hội viên hơn, còn yêu cầu nhiều công ty phải có sự đồng ý của khách hàng để thu tiền của họ sau khi giai đoạn sử dụng thử miễn phí chấm dứt. Đạo luật này có hiệu lực vào ngày 1 Tháng Bảy, 2025. (TL) [qd]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Vụ “scandal” biển thủ hàng triệu đô la rúng động Orange County của cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ tiếp tục bị mổ xẻ. Và lần này liên quan đến vai trò của cô con gái lớn của ông Andrew, cô Ilene Đỗ, trong việc tham gia vào âm mưu gian lận tiền cung cấp thức ăn cho cao niên và người khuyết tật, theo báo mạng LAist, hôm 19 Tháng Mười Hai.
Một trong những điểm nổi bật trong thỏa thuận nhận tội hình sự mà ông Andrew Đỗ ký là sự tham gia của hai cô con gái của ông.
Ông Andrew Đỗ (thứ ba từ trái) tuyên thệ nhậm chức giám sát viên dưới sự chủ tọa của vợ ông, Chánh Án Cheri Phạm vào năm 2017, sau khi tái thắng cử nhiệm kỳ thứ nhì. Cô Ilene Đỗ (thứ hai từ phải), con gái lớn của ông bà, cũng có mặt. (Hình: Người Việt)
Cô Rhiannon Đỗ, 23 tuổi, người con gái thứ hai, đạt được thỏa thuận với các nhà chức trách liên bang để tránh bị truy tố. Nhưng ít thông tin được báo cáo về cô con gái lớn của ông Andrew, người cũng tham gia vào âm mưu ăn hối lộ, theo thỏa thuận nhận tội của cha cô.
Tên cô Ilene Đỗ không được đề cập trong các tài liệu liên bang đi kèm với lời nhận tội hối lộ của ông Andrew mà ông khai vào cuối Tháng Mười.
Tại cuộc họp báo công bố thỏa thuận nhận tội, ông Todd Spitzer, chánh biện lý Orange County, cho biết các khoản hối lộ được chuyển cho “cho cả hai cô con gái của ông Andrew.”
Tài liệu liên bang tiết lộ về cô con gái lớn của ông Andrew Đỗ
Thỏa thuận nhận tội và các tài liệu kèm theo do ông Andrew Đỗ ký tiết lộ rằng hơn nửa triệu đô la tiền thuế được cấp cho tổ chức bất vụ lợi được chuyển lại cho các con gái của ông. “‘Người thân số 1’ và ‘người thân số 2’ là các con gái của bị cáo Andrew Đỗ,” các công tố viên liên bang viết.
Các tài liệu nêu rõ rằng ngoài số tiền chuyển cho cô Rhiannon Đỗ, “cô con gái khác” của ông Andrew Đỗ cũng nhận được $100,000 như một phần của kế hoạch hối lộ.
Hiện chưa rõ liệu các nhà chức trách đã hoặc sẽ thực hiện bất kỳ hành động nào đối với cô con gái lớn được xác định là “người thân số 2” trong tài liệu buộc tội và thỏa thuận nhận tội.
Phát ngôn viên của Văn Phòng Công Tố Viên Hoa Kỳ cho biết ông Andrew Đỗ sẽ chịu trách nhiệm hoàn trả $100,000 mà trước đó được trả cho “người thân số 2” như một phần của khoản bồi thường.
Luật Sư Dave Wiechert, đại diện cô Rhiannon Đỗ, nói với LAist rằng ông cũng đại diện cho cô Ilene Đỗ. Nhưng ông từ chối bình luận khi được hỏi.
LAist cũng liên lạc với cô Ilene Đỗ qua email và các số điện thoại làm việc và cá nhân nhưng không nhận được phản hồi.
Sơ lược về vụ tham nhũng
Các tài liệu nêu rõ rằng những đồng phạm của ông Andrew Đỗ đồng ý hối lộ cho cựu giám sát viên thông qua các khoản tài chính và các ưu đãi cho hai con gái ông, bao gồm tổng cộng $100,000 được trả cho “người thân số 2.”
Thỏa thuận nhận tội cho biết bốn tấm chi phiếu trị giá $25,000 mỗi tấm được chuyển cho “người thân số 2,” đổi lấy việc ông Andrew Đỗ đồng ý bỏ phiếu ủng hộ các hợp đồng của Orange County với tổ chức bất vụ lợi Hội Việt Mỹ (Viet America Society – VAS) và cũng là trung tâm của “scandal” tham nhũng khi ông Andrew Đỗ chuyển hơn $10 triệu cho VAS.
VAS được ông Peter Phạm thành lập, và cô Rhiannon Đỗ là một trong những lãnh đạo nhưng ông Andrew Đỗ không tiết lộ mối quan hệ gia đình khi đấu thầu hợp đồng, mặc dù điều này không sai luật.
Mùa Hè vừa qua, Orange County kiện VAS, ông Peter Phạm, cô Rhiannon Đỗ và các lãnh đạo khác của VAS, cáo buộc họ tham gia vào một “kế hoạch bất hợp pháp và gian lận” để chuyển hàng triệu đô la tiền COVID-19 của liên bang mà khi đó cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ chỉ đạo giao cho VAS.
Ít nhất một nửa số tiền chuyển cho cô Ilene Đỗ được chi trả vào Tháng Chín và Tháng Mười, 2022, dưới hình thức các khoản tiền gửi vào tài khoản Citibank của cô, theo các tài liệu liên bang.
Ba trong số các tấm chi phiếu cho “người thân số 2” đến từ một công ty điện lạnh mà “đồng phạm số 1” sử dụng để “chuyển” tiền hối lộ cho gia đình ông Andrew Đỗ, và một tấm chi phiếu đến trực tiếp từ “đồng phạm số 1,” theo các tài liệu.
Luật sư của ông Peter Phạm viết trong một hồ sơ của tòa vào Tháng Mười rằng ông Peter Phạm chính là “đồng phạm số 1.”
Cả ông Peter Phạm và cô Ilene Đỗ đều chưa bị buộc tội công khai liên quan đến vụ tham nhũng này.
Cô Rhiannon Đỗ (giữa) cùng cha mẹ trong buổi lễ tốt nghiệp trung học hồi năm 2019. (Hình: Facebook Supervisor Andrew Do)
Thông tin về Ilene Đỗ
Cô Ilene Đỗ là con gái lớn của ông Andrew Đỗ và bà Cheri Phạm, phụ tá chủ tọa Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County.
Cô Ilene Đỗ hiện gần 30 tuổi. Theo hồ sơ LinkedIn công khai của cô và các nguồn tin khác, chi tiết về học vấn và công việc của cô là có bằng cử nhân đại học Cal State Fullerton vào năm 2018. Hồ sơ LinkedIn của cô cũng liệt kê các hoạt động tại trường đại học, bao gồm hội nữ sinh Zeta Tau Alpha và Accounting Society.
Năm 2021, cô tham gia một chương trình thạc sĩ trực tuyến về quản trị công của đại học University of North Carolina tại Chapel Hill. Cô theo học chương trình này trong hai năm nhưng không hoàn thành, theo lời của một phát ngôn viên của trường đại học.
Cô Ilene từng làm việc tại quán cà phê Coffee Bean & Tea Leaf ở Santa Ana. Cô bắt đầu công việc này khi mới 17 tuổi, theo cô Hannah Walker, đồng nghiệp cũ tại tiệm cà phê.
Cô Walker cho biết mẹ của cô Ilene thường xuyên đến quán cà phê và từ đó hỏi về việc làm cho con gái mình. Cô Walker cho biết cô Ilene khi đó đang chuẩn bị tốt nghiệp trung học Beckman ở Tustin.
Cô Ilene làm việc tại quán cà phê này gần bốn năm, theo LinkedIn.
Cô Walker nói cô thân thiết với cô Ilene và thường đến thăm cô cùng gia đình tại nhà của họ ở Tustin. Địa điểm này đáng chú ý vì ông Andrew từng bị cáo buộc nhiều lần là ông sống ngoài Địa Hạt 1, nơi ông được bầu làm đại diện cho cư dân, và điều này là bất hợp pháp.
Ngôi nhà ở North Tustin của ông Andrew Đỗ và bà Cheri Phạm nằm trong Địa Hạt 3. Họ cũng sở hữu ngôi nhà ở Westminster, nằm trong Địa Hạt 1.
Theo Zillow và các trang web bất động sản công khai khác, ông Andrew Đỗ bán ngôi nhà ở Westminster vào cuối Tháng Tám, chỉ vài ngày sau khi FBI khám xét nhà của ông bà ở North Tustin và một ngôi nhà khác ở Tustin cô con gái Rhiannon Đỗ sở hữu.
Cho tới nay, ông Andrew Đỗ chưa hề bị điều tra gì về vấn đề nơi cư trú.
Cô Walker tả cô Ilene Đỗ là người “vui vẻ” và thích “châm biếm” với “khiếu hài hước.” Cô cho biết cô Ilene Do rất tự hào khi là thành viên của một gia đình chính trị có tiếng.
Cô Walker nhớ lại, vài năm trước, cô Ilene rất hào hứng khi có cơ hội xuất hiện trên xe diễn hành cùng cha cô – khi đó là một trong những giới chức quyền lực nhất của Orange County – tại một Lễ Hội Tết ở Los Angeles County.
Cô Ilene cũng nói rằng cô “rất muốn thực tập tại FBI.”
Sơ yếu công việc của Ilene Đỗ
Cô Ilene làm việc tại ban Tổng Thanh Tra thuộc Bộ Y Tế từ năm 2018 đến 2020 với chức vụ là chuyên viên phân tích điều tra, theo xác nhận của phát ngôn viên của ban. Hồ sơ LinkedIn của cô cho biết công việc của cô là “điều tra các hoạt động gian lận trong ngành chăm sóc sức khỏe.”
Sau đó, vào năm 2021, cô Ilene bắt đầu làm việc với vai trò điều phối viên kết nối khách hàng tại Đặc Khu Thủy Cục Moulton Niguel Water District, theo dữ liệu lương nhân viên của Transparent California và hồ sơ LinkedIn của cô.
Moulton Niguel Water District cung cấp dịch vụ nước và xử lý nước thải cho 170,000 khách hàng tại khu vực phía Nam Orange County. Theo dữ liệu của Kiểm Toán Viên tiểu bang, đặc khu này có hơn 200 nhân viên.
Năm 2023, cô Ilene kiếm được $96,135 tại Moulton Niguel Water District, theo dữ liệu lương mới nhất từ Transparent California. So với các công việc khác tại Moulton Niguel Water District, mức thu nhập này tương đương với lương của một kế toán hoặc kỹ thuật viên điện/công cụ cao cấp.
Cô Ilene hiện không còn làm việc tại Moulton Niguel Water District, theo lời bà Joone Kim-Lopez, giám đốc điều hành của đặc khu này, trong một email gửi tới LAist.
Thêm vào đó, ông Brian Probolsky, cựu chánh văn phòng của ông Andrew Đỗ, được bầu làm ủy viên Hội Đồng Quản Trị của Moulton Niguel Water District (MNWD) từ năm 2008.
Ông Probolsky gần đây trở thành tâm điểm của những tranh cãi xoay quanh cơ quan Orange County Power Authority (OCPA), cơ quan năng lượng xanh của quận.
Điều tra của LAist cho thấy ông Probolsky được tuyển dụng làm giám đốc điều hành của OCPA mà không qua quy trình tuyển dụng và không có kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng. Ông bị Hội Đồng Quản Trị OCPA cách chức vào Tháng Tư, 2023, sau hàng loạt cuộc kiểm toán cho thấy sự thiếu minh bạch trong việc ký hợp đồng và các vấn đề khác.
Ông Probolsky tái đắc cử vào Hội Đồng Quản Trị MNWD vào Tháng Mười Một.
Hai nhân viên FBI rời nhà vợ chồng cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ và Chánh Án Cheri Phạm ở North Tustin sau khi khám xét hôm 22 Tháng Tám, 2024. (Hình: Adolfo Guzman-Lopez/LAist)
Bà Kim-Lopez từng hy vọng sẽ được bổ nhiệm làm giám đốc điều hành của Orange County khi cựu giám đốc Frank Kim từ chức vào mùa Hè năm ngoái.
Ông Andrew Đỗ được cho là ủng hộ bà Kim-Lopez, theo một nguồn tin nói với LAist với điều kiện không tiết lộ danh tính vì thông tin này là bảo mật.
Bà Kim-Lopez xác nhận với LAist qua email rằng bà ứng tuyển vào vị trí này nhưng không biết về tình trạng của quy trình tuyển dụng. Bà không trả lời câu hỏi của LAist qua email về việc liệu ông Andrew Đỗ có ủng hộ sự ứng cử của bà hay không.
Bà Michelle Aguirre, cựu giám đốc tài chính của Orange County, hiện đang đảm nhiệm vai trò quyền giám đốc điều hành của Orange County.
Ông Andrew Đỗ dự kiến sẽ bị tuyên án vào Tháng Ba. Các nhà điều tra cho biết họ sẽ tiếp tục điều tra việc lạm dụng tiền thuế do cựu giám sát viên gốc Việt chỉ đạo.
Ông Andrew Đỗ từng là một trong năm giám sát viên Orange County, phụ trách điều hành ngân sách hàng năm của quận hạt lên đến $9.3 tỷ. Là giám sát viên của Địa Hạt 1, ông đại diện cho các thành phố và cộng đồng như Cypress, Fountain Valley, Garden Grove, Huntington Beach, La Palma, Los Alamitos, Midway City, Rossmoor, Seal Beach, và Westminster, trong đó có vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại. Ông giữ vị trí này từ năm 2015.(T.Nhiên) [đ.d.]
WESTMINSTER, California (NV) – Ông Lê Xuân Nhị, cựu Không Quân Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (QLVNCH), tốt nghiệp Khóa 4/70 Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức, sau đó tốt nghiệp khóa bay 39, L-19 Hoa Tiêu Quan Sát Nha Trang.
Không Quân Lê Xuân Nhị tại New Orleans, Louisiana, năm 2000. (Hình: Lê Xuân Nhị cung cấp)
Ra trường, ông bắt đầu đi bay hành quân đúng vào Mùa Hè Đỏ Lửa năm 1972. Ông phục vụ tại Phi Đoàn 114, Không Đoàn 62, Sư Đoàn 2 Không Quân QLVNCH, đóng tại Nha Trang cho đến ngày miền Nam Việt Nam bị thất thủ.
Kể với phóng viên nhật báo Người Việt tại Little Saigon, ông nhớ lại khoảng đầu năm 1974, giặc bỗng tấn công và tràn ngập đồn Bu Prăng Quảng Đức. Đồn Địa Phương Quân này có một vị thế chiến lược quan trọng, vì nằm giữa con lộ duy nhất nối liền Quảng Đức và Ban Mê Thuột. Quận Quảng Đức sống âm thầm cô độc giữa những khu rừng già trùng điệp, nên chịu số phận hẩm hiu. Cả thành phố chỉ có được một khu chợ chính nằm trên con đường dài không quá 100 thước.
Thiếu Úy Nhị kể: “Nhỏ vậy, nghèo vậy, hiền lành như vậy, nhưng Quảng Đức với tôi có nhiều kỷ niệm vô cùng. Ai cũng sợ đi Quảng Đức, chỉ có tôi, Đại Úy Hưởng, Đại Úy Nhơn là cóc cần. Chiều chiều, chúng tôi hay rủ rê anh em xách tàu bay qua Lâm Đồng nhậu nhẹt với Thiếu Tá Trương Minh Dũng, tham mưu trưởng tiểu khu Quảng Đức, hay lên Đà Lạt hay qua Ban Mê Thuột chơi. Quảng Đức là một quận lỵ hiền lành, dường như giặc cũng chê cái thành phố này nên lấy xong Bu Prăng, địch còn tính kéo luôn quân về vây hãm Quảng Đức. Thế là chúng tôi có nhiều việc làm.”
Chiến dịch tái chiếm Bu Prăng, vào lúc căng thẳng nhất đã có đến sáu phi hành đoàn L-19 túc trực ngày đêm để làm việc với một Liên Đoàn Biệt Động Quân, một trung đoàn của Sư Đoàn 23 Bộ Binh và Chiến Đoàn III Xung Kích Lực Lượng Đặc Biệt. Tuy từ từ, nhưng QLVNCH cũng chặt đứt được khúc đuôi của giặc, giải tỏa áp lực cho Quảng Đức đồng thời tiến trở lại Bu Prăng.
Cứu chiến sĩ nhảy toán của Nha Kỹ Thuật
Trong thời gian biệt phái cho Quảng Đức, tại Biệt Đội Không Quân vào buổi sáng, Thiếu Úy Nhị có lệnh bay sớm và bay lâu nên về thì mệt nhoài, và ông cũng không còn nhớ lúc ấy những phi hành đoàn khác đã bỏ đi đâu mà chỉ còn có mình ông ở lại biệt đội. Ông nghĩ, có lẽ họ chở nhau đi ăn cơm.
Thiếu Úy Nhị đang nằm thiu thiu thì bỗng có một chiếc xe jeep nhà binh phóng như bay rồi thắng ngay trước cửa biệt đội. Trên xe là những quân nhân mặc quân phục rằn ri bước thẳng vào phòng hành quân của Biệt Đội.
Thiếu Úy Nhị không biết mấy ông muốn gì đây mà bộ tịch coi ghê quá. Ông liền dựng người trở dậy, thọc vội cái áo bay vào người thì mấy ông quân phục rằn ri cũng vừa tới trước mặt. Thì ra toàn là những sĩ quan thuộc Sở Liên Lạc của Nha Kỹ Thuật, gồm có một ông trung úy và hai ông đại úy, mặt mày ai nấy coi có vẻ nghiêm trọng vô cùng.
Ông Lê Xuân Nhị tại Dallas, Texas, năm 2007. (Hình: Lê Xuân Nhị cung cấp)
Một ông đại úy hỏi ông Nhị: “Em là phi hành đoàn duy nhất ở đây?” Thiếu Úy Nhị trả lời: “Dạ đúng đại úy, không biết mấy ông kia đi đâu hết rồi. Đại úy cần gặp ai?” Nghe như thế thì khuôn mặt mấy người sĩ quan Nha Kỹ Thuật thoáng lên vẻ thất vọng. Thiếu Úy Nhị nói tiếp: “Nếu đại úy muốn kiếm ông biệt đội trưởng, đại úy có thể dùng điện thoại đây gọi về cho trung tâm hành quân tiểu khu, chắc biết ổng ở đâu.” Một ông đại úy lên tiếng sau một vài giây ngần ngừ: “Chúng tôi có một việc cần anh giúp đỡ, nếu anh giúp được chúng tôi cám ơn anh vô cùng.”
Ông Nhị nhớ lại: “Lời nói khẩn thiết và chậm rãi của vị sĩ quan Nha Kỹ Thuật làm cho tôi ngạc nhiên. Một thằng thiếu úy Không Quân hạng bét như tôi thì giúp gì được mấy ông rằn ri thứ dữ này? Nhưng cứ nhìn điệu bộ và cách ăn nói thì không phải để đùa dai với tôi. Trong một giây phút, tôi cảm thấy khoái chí vì mình tự nhiên được trở nên một nhân vật quan trọng.”
Người sĩ quan Nha Kỹ Thuật nhìn thật sâu vào mắt ông Nhị, nói chậm rãi: “Một toán Lôi Hổ của chúng tôi thả xuống lần trước đã bị Việt Cộng phát hiện, bị bao vây và tấn công mấy ngày. Tụi nó đã chạy thoát được nhưng đang bị phân tán mỗi người một nơi và lạc trong rừng. Chúng tôi muốn nhờ em giúp tôi bay lên để gom chúng nó về một LZ an toàn.”
Tưởng gì chứ đi bay kiếm Lôi Hổ bị lạc và chọn bãi đáp thì quá thường đối với Thiếu Úy Nhị. Ông chịu nhất là cái tài chiếu kiếng của mấy ông này. Nhiều khi phi công Nhị bay rất cao, giữa rừng già thăm thẳm mênh mông mà mấy ông Lôi Hổ chỉ cần chiếu kiếng một phát là ông nhìn thấy ngay.
Thiếu Úy Nhị nói với một vị sĩ quan của Nha Kỹ Thuật: “Đại úy cứ việc gọi về trung tâm hành quân, yêu cầu một phi vụ là tôi cất cánh liền.” Nhưng đại úy lắc đầu nói: “Nếu xin được thì tôi đâu có đến đây kiếm anh.”
Ông Nhị kể lại: “Thì ra vậy. Không Quân chúng tôi khi được biệt phái đi bay yểm trợ cho các đơn vị bạn, mỗi ngày trung tâm liên lạc hành quân đều thông báo cho bộ tư lệnh chiến trường biết có bao nhiêu tàu khả dụng, bao nhiêu phi vụ có thể cất cánh được. Số phi vụ này được tư lệnh chiến trường, tùy theo mức độ cần thiết và nhu cầu, chia ra cho các đơn vị tham chiến.”
Không Quân Lê Xuân Nhị (trái) và nhà thơ Trạch Gầm trong Đại Hội Nha Kỹ Thuật 2022 tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
“Khi một đơn vị cần phi cơ yểm trợ, họ chỉ việc gọi cho trung tâm liên lạc hành quân. Nơi này, tùy theo số lượng phi vụ đã được cấp phát trước, sẽ cho chúng tôi cất cánh để làm việc với họ. Tôi không tò mò hỏi thêm nhưng biết chắc có lẽ đơn vị Lôi Hổ này đã xài hết những phi vụ của mình, hoặc vì tình trạng thiếu thốn máy bay nên không xin được một phi vụ nào nữa cả, đành phải đau xót nhìn những đứa con của mình bị rượt đuổi giữa rừng già,” ông kể thêm.
Theo luật của Quân Chủng Không Quân QLVNCH, ngoài những phi vụ hành quân hay bay huấn luyện, bay thử phi cơ, nếu phi công nào cất cánh không có phi vụ lệnh đàng hoàng là sẽ bị ở tù hoặc đưa ra tòa án quân sự. Thân bại danh liệt là cái chắc.
Ông Nhị tâm tình: “Thật ra, trong suốt cuộc đời bay bổng, chúng tôi cũng đã nhiều lần cất cánh lậu để đi ăn nhậu hay chở bạn bè đi chơi, nhưng chúng tôi đều luôn luôn có phép ngầm của trung tâm liên lạc hành quân. Nhiều khi, những người hành khách mà chúng tôi chở đi chẳng ai khác hơn là ông sĩ quan trưởng phòng liên lạc hành quân ‘dù’ đi chơi. Nhưng đó là chuyện thời bình, mỗi khi không có việc gì để làm. Điều quan trọng là trong bất kỳ hoàn cảnh nào, chúng tôi không bao giờ dám cất cánh lậu mà trung tâm liên lạc hành quân không biết. Hôm nay, giữa lúc khói lửa ngút trời như thế này, không ai dám nghĩ đến việc xách tàu đi lậu đâu.”
“Nhìn những vị sĩ quan của Nha Kỹ Thuật ngồi trước mặt, lòng tôi bỗng tự dưng dâng lên một niềm kính phục kỳ lạ. Giữa lúc có nhiều ông sĩ quan có những hành vi không tốt thì những sĩ quan trẻ tuổi này, mặt mày lo âu, mắt ai nấy ngầu đỏ vì thiếu ngủ đang ngồi chờ sự quyết định của tôi. Nếu tôi đồng ý, các vị sẽ cứu được những người lính của mình, những người tuy không phải bà con ruột thịt, nhưng tình chiến hữu khắng khít còn cao hơn máu mủ ruột thịt,” ông nói.
Ông tâm sự: “Nếu tôi từ chối, chẳng ai làm gì tôi cả và tôi sẽ không bị lôi thôi rắc rối với phi đoàn hay pháp luật của quân đội. Nhưng nếu làm vậy, tôi biết những người lính Lôi Hổ anh dũng kia có thể bị địch bắt hay tàn sát và lương tâm tôi, cái lương tâm của một sĩ quan QLVNCH, dù mang một cấp bậc rất nhỏ là thiếu úy, nhưng sẽ xâu xé tôi suốt đời.”
“Tôi lại nghĩ đến những lần cất cánh trái phép để đi chơi bời, đi ăn nhậu. Xăng chính phủ, tàu bay chính phủ, tôi sử dụng trái phép như thế chẳng khác gì tôi phạm tội tham nhũng, ăn cắp của công. Tôi chửi bới người khác tham nhũng, còn tôi, ai sẽ chửi bới tôi? Lớn ăn theo lớn, nhỏ phá theo nhỏ, còn gì là cái gia tài của quốc gia chứ,” ông Nhị tâm tình.
Không Quân Lê Xuân Nhị tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt-Mỹ Westminster năm 2023. (Hình: Lê Xuân Nhị cung cấp)
Tình huynh đệ chi binh, tình chiến hữu
Ông đại úy Nha Kỹ Thuật mời Thiếu Úy Nhị điếu thuốc, và cười cầu tài. Ông Nhị thấy nụ cười của người đàn anh trong quân đội sao vừa buồn mà lại vừa oai dũng, vừa chịu đựng, lại vừa quyết liệt. Rồi nói giọng như người anh khuyên bảo đứa em trai: “Thiếu úy cứ tính đi. Anh em chúng tôi không muốn làm cho thiếu úy kẹt. Nhưng nếu giúp được chúng tôi, chúng tôi sẽ cám ơn vô cùng.”
Vì trách nhiệm, vì tình chiến hữu sắt son, vì muốn cứu mấy người lính của ông ta, một vị đại úy oai hùng của Nha Kỹ Thuật đã mời thuốc lá và cười cầu tài với một thiếu úy Không Quân trẻ.
Vì tình huynh đệ chi binh, tình chiến hữu, Thiếu Úy Nhị nghĩ trong lòng: “Tôi bỗng thấy trái tim mình như rướm máu, lòng dạ xót xa bồi hồi. Tự nhiên, tôi thấy thương quân đội tôi, dân tộc tôi vô cùng. Ngày nào quân đội tôi còn những sĩ quan như thế này, ngày đó chúng tôi và những người đàn em của ông ta còn có lý do và để hãnh diện chiến đấu.”
Ông Nhị kể tiếp: “Chính những người sĩ quan của một binh chủng hung hãn nhất quân lực ngồi trước mặt tôi ngày hôm nay làm cho tôi nghẹn ngào mà hãnh diện, vui mà buồn. Tôi nhớ đến cái chết của thằng em tôi tại chiến trường Tân Cảnh ngập máu năm nào. Mỗi lần nghĩ về em, lòng tôi như bị ai đâm lút cán một lưỡi dao. Tôi lại nhớ đến lời nói của thân phụ, ‘Không thể sống mãi như một người vô trách nhiệm.’ Trách nhiệm của tôi, một sĩ quan xuất thân Trường Bộ Binh Thủ Đức, một phi công của QLVNCH trong hoàn cảnh này là gì? Là bằng mọi cách, phải cứu cho bằng được những chiến sĩ Lôi Hổ can trường kia. Tôi cũng đã suy nghĩ đến những hậu quả có thể xảy ra cho tôi đó là đi tù, ‘cát xê ga lông’ (bị giảm cấp bậc), ra tòa án quân sự… Và cũng có thể, sẽ chẳng có gì xảy ra cho tôi hết. Tôi gật đầu, với câu nói quyết định, ‘Được, tôi sẽ cất cánh mà khỏi cần phi vụ lệnh. Đại úy cho người đi bay với tôi.’”
Ba khuôn mặt đang buồn thảm bỗng trở nên sáng ngời. Một đại úy đứng dậy, đưa hai tay ra nắm lấy vai Thiếu Úy Nhị, giọng hớn hở: “Em… em bay cho tụi tôi thật à? Thế thì quý hóa quá, hay quá, tốt quá. Thế mới là huynh đệ chi binh chứ. Mà cất cánh bất ngờ như vậy có sao không? Có kẹt gì cho em không?” Thiếu Úy Nhị cười nói: “Không sao đâu đại úy, cùng lắm thì bị phi đoàn trưởng xài xể chút thôi.”
“Tôi đứng dậy ra đầu giường để chuẩn bị dụng cụ phi hành. Khi thấy tôi lôi cây AK-47 từ trong góc giường ra, một người hỏi, ‘Anh thích xài AK ư?’ Tôi hãnh diện khoe, ‘Dạ, quà của Trung Tá Xuân, tham mưu trưởng quân đoàn cho đấy,’” ông Nhị nói thêm. (Lâm Hoài Thạch) [qd]
WASHINGTON, DC (NV) – Hầu hết người theo đảng Cộng Hòa không muốn nghe ý kiến về vấn đề chính trị của nhân vật nổi tiếng vì người Mỹ dường như đang bị “quá dư thừa thông tin” sau kỳ bầu cử vừa qua, theo kết quả thăm dò công bố hôm Thứ Năm, 26 Tháng Mười Hai, Fox News đưa tin.
Cuộc thăm dò do Trung Tâm Nghiên Cứu Vấn Đề Công Cộng của AP-NORC thực hiện và có tựa đề “Hầu hết người lớn cảm thấy cần hạn chế nghe tin tức chính trị do mệt mỏi và quá dư thừa thông tin.”
Ti vi trong quán rượu ở Philadelphia, Pennsylvania, chiếu tin tức kết quả bầu cử tổng thống hôm 5 Tháng Mười Một. (Hình minh họa: Ed Jones/AFP via Getty Images)
Trong những người được thăm dò, 61% người Cộng Hòa hết sức/phần nào không tán thành nhân vật nổi tiếng nói về vấn đề chính trị, còn 27% không tán thành mà cũng không phản đối, và 11% hết sức/phần nào tán thành.
Đối với người theo đảng Dân Chủ, 20% hết sức/phần nào không tán thành, còn 40% không tán thành mà cũng không phản đối, và 39% hết sức/phần nào tán thành.
Phần lớn người Mỹ vẫn đang choáng váng sau kỳ bầu cử căng thẳng, tới mức nhiều người có vẻ “đuối” vì tin tức chính trị.
“Có 65% người lớn cảm thấy cần hạn chế nghe tin tức về chính phủ và chính trị vì quá dư thừa thông tin, mệt mỏi, hoặc lý do tương tự, và một nửa số người lớn cũng cảm thấy như vậy đối với những cuộc xung đột ở ngoại quốc,” theo kết quả thăm dò. “Cứ 10 người lớn thì khoảng bốn người cũng cảm thấy như vậy đối với tin tức về nền kinh tế và biến đổi khí hậu.”
Người Dân Chủ có xu hướng nói họ cảm thấy cần hạn chế nghe tin tức về chính phủ và chính trị, hơn người Cộng Hòa: 72% so với 59%.
Một trong những điểm nổi bật của kỳ bầu cử 2024 là chương trình bình luận chính trị và văn hóa, như “Joe Rogan Experience,” có vẻ ảnh hưởng tới cử tri nhiều hơn lời tuyên bố ủng hộ ứng cử viên của nghệ sĩ nổi tiếng, như Taylor Swift.
Khi Swift tuyên bố ủng hộ Phó Tổng Thống Kamala Harris, nhiều người nghĩ đó là đòn bất lợi cho chiến dịch tranh cử của ông Donald Trump. Tuy nhiên, cuối cùng, ông Trump thắng, cho thấy lời tuyên bố của Swift có lẽ không tạo ra sức ảnh hưởng như đảng Dân Chủ hy vọng.
Theo AP VoteCast, 44% phụ nữ 18 tới 44 tuổi bỏ phiếu cho ông Trump, và 48% phụ nữ 45 tuổi trở lên ủng hộ ông.
AP/NORC thực hiện cuộc thăm dò từ ngày 5 tới 9 Tháng Mười Hai, trong đó họ phỏng vấn 1,251 người trưởng thành qua mạng và điện thoại. Cuộc thăm dò này có sai số 3.7 điểm. (Th.Long) [qd]
SALEM, Oregon (NV) – Ở Oregon, có một số luật cấp tiểu bang và địa phương có thể làm nhiều người ngạc nhiên, theo Fox News hôm Thứ Tư, 25 Tháng Mười Hai.
Chẳng hạn, mở cửa xe quá lâu hoặc coi bói cũng có thể phạm luật.
Coi bói bị cấm ở Yamhill, Oregon. (Hình minh họa: Storyblocks)
Sau đây là bốn luật kỳ lạ du khách nên nhớ khi đi Oregon.
1. Không được coi bói ở Yamhill
Đừng cố thử coi tương lai ra sao khi tới Yamhill, Oregon, vì thành phố này cấm coi bói.
Nói chung, Yamhill có luật rất cụ thể, cấm “những thuật huyền bí,” như coi bói, chiêm tinh, coi tướng, thôi miên hoặc bất cứ thứ gì được công nhận là “không hợp lý và không khoa học.”
Ai vi phạm luật này coi như phạm tội tiểu hình.
2. Đừng mở cửa xe quá lâu
Tới Oregon, đừng mở cửa xe quá lâu, vì có luật cấm như vậy. Chi tiết của luật này nằm trong Chương 811 của Bộ Quy Tắc Đường Bộ Dành Cho Tài Xế do Quốc Hội Oregon ban hành.
Luật này cấm mở cửa xe những lúc mở cửa xe không an toàn, và/hoặc cản trở xe cộ.
Tài xế không được mở cửa xe “lâu hơn thời gian cần thiết cho hành khách lên hoặc xuống xe,” theo luật này.
Ai vi phạm luật này là phạm lỗi giao thông Class D.
3. Tới Portland, đừng khạc nhổ ngoài đường
Portland có luật cấm khạc nhổ ngoài đường. Luật này nằm trong Quy Định 8, Chương 8.36.
Luật này cấm “bất cứ ai khạc nhổ xuống sàn hoặc bất cứ chỗ nào trên xe công cộng, hoặc xuống sàn hoặc lên tường ở bất cứ tòa nhà hoặc văn phòng công cộng nào, hoặc xuống bất cứ vỉa hè nào trong thành phố, hoặc xuống sàn hoặc lên tường của bất cứ chỗ nào nấu ăn hoặc cất giữ thức ăn để bán,” theo luật của Portland.
4. Không được chơi golf ở Marion County
Người nào muốn tập chơi golf thì đừng tập trong bất cứ công viên nào ở Marion County.
“Không ai được phép đánh golf trong bất cứ công viên nào, ngoại trừ ở khu vực cụ thể được giám đốc công viên cho phép đánh golf,” theo luật của quận hạt này. (Th.Long) [qd]
ORANGE, California (NV) – Nhằm giúp cư dân đón năm 2025 an toàn và thuận tiện, Cơ Quan Giao Thông Vận Tải Orange County (OCTA) cho xe buýt chở khách miễn phí vào tối Giao Thừa Tết Dương Lịch, OCTA ra thông cáo báo chí cho hay hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Mười Hai.
Hành khách được chở miễn phí trên toàn bộ tuyến đường cố định của OC Bus từ 6 giờ chiều Thứ Ba, 31 Tháng Mười Hai, tới 2 giờ rưỡi sáng Thứ Tư, 1 Tháng Giêng, 2025. Hành khách không cần có bất cứ vé đặc biệt nào, OCTA cho biết.
Xe buýt OCTA. (Hình minh họa: OCTA)
“OC Bus là phương tiện an toàn và đáng tin cậy để tới địa điểm nổi tiếng khắp Orange County, gồm những nơi người ta thích ăn mừng, như trung tâm Fullerton, Disneyland, Knott’s Berry Farm, và nhiều nơi khác,” OCTA cho hay.
Vì OC Bus chỉ chở miễn phí từ 6 giờ chiều Thứ Ba, hành khách nào đi sớm hơn giờ đó vẫn phải trả $2 như bình thường. Tuy nhiên, cư dân 6 tới 18 tuổi có thẻ Youth Ride Free và sinh viên có thẻ College Pass luôn luôn được đi OC Bus miễn phí.
Từ năm 2002 tới nay, mỗi năm, OC Bus đều chở khách miễn phí vào tối Giao Thừa Tết Dương Lịch để giúp cư dân đón Năm Mới an toàn.
Ngoài ra, OC Bus còn chở khách miễn phí vào một số dịp khác, như Ngày Bầu Cử, Ngày Trái Đất và Ngày Không Khí Sạch California, theo OCTA. (Th.Long) [qd]
KIEV, Ukraine (NV) – Nga đang dùng lính Bắc Hàn làm “làn sóng người” ở Ukraine, và ít nhất một lính Bắc Hàn thiệt mạng sau khi bị bắt, giới chức Mỹ cho hay hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Mười Hai, theo NBc News.
Thời gian qua, một số lính Bắc Hàn thà tự tử chứ không muốn đầu hàng lực lượng Ukraine, theo ông John Kirby, phát ngôn viên Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Tòa Bạch Ốc.
Lính Ukraine tập bắn ở vùng Dnipropetrovsk, Ukraine, hôm 12 Tháng Mười Hai. (Hình minh họa: Roman Pilipey/AFP via Getty Images)
Những người lính đó tự tử “có lẽ vì sợ gia đình họ ở Bắc Hàn bị trả thù nếu họ bị bắt,” ông Kirby cho biết.
Hôm Thứ Sáu, Cơ Quan Tình Báo Quốc Gia Nam Hàn xác nhận người lính Bắc Hàn bị bắt hôm trước đã chết.
Trong tuyên bố đăng trên Telegram hôm Thứ Sáu, ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, loan báo ít nhất 3,000 lính Bắc Hàn thiệt mạng hoặc bị thương ở vùng Kursk của Nga, nơi lực lượng Ukraine tràn qua tấn công chớp nhoáng hồi Tháng Tám. Nhưng sau đó, Nga phản công.
Ông Kirby cũng đưa ra con số thương vong tương tự trong số lính Bắc Hàn, cho hay hơn 1,000 lính nước này thiệt mạng chỉ trong tuần qua.
Đó là chưa tính hơn 1,000 lính Nga bị thương hoặc tử trận mỗi ngày, Bộ Quốc Phòng Anh ước tính. Hồi Tháng Mười Một, trên 45,000 lính Nga thiệt mạng hoặc bị thương, theo Bộ Quốc Phòng Anh.
Để có đủ lính phản công, Nga quay sang cầu viện đồng minh, Bắc Hàn. Mỹ và đồng minh ước tính Bắc Hàn đưa khoảng 11,000 lính tới Ukraine.
Ông Kirby cho hay lính Bắc Hàn đang dùng “chiến thuật làn sóng người” để tấn công vị trí của Ukraine ở Kursk. Mặc dù chiến thuật này không hiệu quả, cuộc tấn công dồn dập của Nga lên cơ sở hạ tầng năng lượng Ukraine khiến người dân Ukraine khó nhọc chịu đựng thời tiết mùa Đông, ông Kirby thừa nhận.
Cả Nga lẫn Bắc Hàn đều không công khai thừa nhận huy động lính Bắc Hàn.
Hiện không rõ chính xác bao nhiêu lính Bắc Hàn tự tử để khỏi bị bắt, nhưng hôm Thứ Sáu, ông Zelensky cho hay, mặc dù Ukraine bắt được “vài” lính Bắc Hàn, nhưng họ “bị thương nặng và không cứu sống được.” Ông Zelensky nói có lẽ một số lính Bắc Hàn cũng bị đồng đội sát hại.
Những người lính đó được đưa đi chiến đấu mà “được bảo vệ rất ít,” nên bị tổn thất nhân mạng “rất nhiều,” theo ông Zelensky.
Tuy nhiên, tới nay, Ukraine vẫn không bắt được lính Bắc Hàn nào làm tù binh, ông Zelensky cho biết thêm.
“Chính đồng đội họ xử tử họ,” ông nói. (Th.Long) [qd]
QUẢNG BÌNH, Việt Nam (NV) – Hơn hai tháng sau khi bị bắt quả tang vào nhà nghỉ “hú hí” với tình nhân là một phụ nữ đã có chồng, ông Cao Xuân Ngọc, chủ tịch xã Quảng Hải, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình, chỉ bị đảng khiển trách.
Theo báo Người Lao Động hôm 28 Tháng Mười Hai, ông Ngọc bị kỷ luật vì “vi phạm quy chế làm việc” và “gây dư luận xấu, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đảng và cá nhân.”
Nhà nghỉ nơi xảy ra sự việc. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Trước đó, mạng xã hội lan truyền video clip được ghi hình hôm 8 Tháng Mười, cho thấy ông Cao Xuân Ngọc bước ra từ nhà nghỉ Song Hải tại địa phương.
Sau đó, một người phụ nữ tiến lại chiếc xe hơi của ông Ngọc để rời khỏi nơi này.
Chồng người phụ nữ làm đơn tố cáo hành vi của ông Ngọc với vợ mình.
Thời điểm đó, các báo trong nước cho biết, 74 gia đình ở xã Quảng Hải ký vào đơn đề nghị nhà chức trách đưa ra kết luận về vụ việc và xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên về hành vi vi phạm đạo đức công vụ và quan hệ bất chính nếu có.
Trong khi đó, báo Pháp Luật TP.HCM dẫn lời giải thích của ông Ngọc về sự việc xảy ra hôm 8 Tháng Mười rằng sau khi nhờ phó chủ tịch xã Quảng Hải trực ủy ban, ông đưa mẹ đi khám bệnh.
Tiếp đó, ông Ngọc gọi điện thoại cho một người em làm công trình tại xã Quảng Hải.
Tuy nhiên, người này bảo mình say rượu và đang ở nhà nghỉ Song Hải.
Ông bèn chạy đến nhà nghỉ với ý định chở người em về nhưng ông này không chịu.
Đề cập về người phụ nữ xuất hiện trong đoạn clip, ông Ngọc cho rằng mình “hoàn toàn không quen biết.”
Trước vụ này, gần như mỗi năm, các báo ở Việt Nam đều đưa tin một vụ chủ tịch xã dan díu với thuộc cấp.
Người phụ nữ trong hình bị cho là tình nhân của ông Cao Xuân Ngọc, chủ tịch xã Quảng Hải, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Báo Thanh Niên hồi Tháng Tám năm ngoái cho hay, ông Bùi Văn Đạt, 54 tuổi, chủ tịch xã Nghĩa Bình, huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định, bị khai trừ đảng vì quan hệ bất chính với bà LTT, 41 tuổi, nhân viên Phòng Thống Kê của xã này.
Ông Đạt bị cáo buộc “vi phạm một trong 19 điều mà đảng viên không được làm.”
Bản tin dẫn lời bà Ngô Thị Đào, mẹ chồng bà LTT, rằng ông Bùi Văn Đạt đã có vợ con nhưng vẫn ngoại tình với con dâu của bà.
Theo bà Đào, hành vi ngoại tình giữa ông Đạt và bà T. “đã diễn ra từ lâu” và cả hai nhiều lần cùng nhau vào nhà nghỉ.
Bà Đào cùng con trai, ông Hà Huy Toàn, nhiều lần khuyên nhủ bà T. dừng cặp bồ với ông Đạt nhưng bất thành.
Ông Toàn sau đó theo dõi và bắt quả tang vợ mình cùng ông Đạt hẹn nhau hú hí tại một nhà nghỉ ở địa phương nên báo công an đến lập biên bản vi phạm hành chính.
Tiếp đó, ông Toàn làm đơn tố cáo hành vi của vợ mình và ông Bùi Văn Đạt. (N.H.K) [qd]
GREEN COVE SPRINGS, Florida (NV) – Sau chín ngày đi lạc, con chó ở Florida tìm được đường về nhà đúng dịp Noel và thậm chí bấm chuông cửa, theo CBS News hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Mười Hai.
Con chó cái tên Athena, 4 tuổi, lai German Shepherd và Husky, bỏ chạy khỏi nhà ở Green Cove Springs, gần Jacksonville, hôm 15 Tháng Mười Hai, khiến gia đình người chủ ráo riết tìm kiếm khắp địa phương cũng như một số thị trấn gần đó.
Chó German Shepherd. (Hình minh họa: Storyblocks)
Bà Brooke Comer, chủ nhân của Athena, cho hay hôm đó, gia đình bà đang đi lễ thì được hàng xóm báo tin Athena chạy ra khỏi nhà. Tới nay, vẫn không ai biết làm sao con chó thoát ra khỏi dây xích.
Suốt hơn một tuần sau đó, gia đình bà Comer cố gắng tìm nhưng không thấy Athena. Dựa theo lời người ta báo cho bà Comer, dường như Athena đi lạc gần 20 dặm.
Giữa lúc vừa buồn vừa lo lắng, lúc 2 giờ rưỡi sáng Thứ Ba, 24 Tháng Mười Hai, bà Comer nghe tiếng chuông cửa và con chó khác của bà sủa lên.
“Ngay khi nghe tiếng chuông đó, tôi nhìn điện thoại và thấy trong video Athena đang nhảy lên bấm chuông cửa,” bà Comer kể.
Bà Comer vừa mở cửa ra thì Athena lao vô nhà và tới liếm mặt con trai bà đang ngủ trên ghế sofa. Ngay sau đó, Athena chơi với trái banh của nó một lúc rồi chui vô chuồng ngủ.
Bà Comer cho biết bà sẽ đưa Athena đi kiểm tra sức khỏe, điều trị bọ chét và ve chó, và đặc biệt là gắn microchip định vị. (Th.Long) [qd]
LAI CHÂU, Việt Nam (NV) – Công An Lai Châu tuyên bố vừa mở cuộc đột kích “chưa có tiền lệ” ngay tại Cambodia để bắt một nhóm 18 nghi can người Việt lừa đảo trực tuyến nhắm vào các nạn nhân ở Việt Nam.
Theo tạp chí Tri Thức (ZNews) hôm 28 Tháng Mười Hai, sự việc bắt đầu từ lá đơn tố cáo của ông Nguyễn Văn Phương, 50 tuổi, ở huyện Tân Uyên, tỉnh Lai Châu, về việc bị một nhóm lừa bán xe hơi, chiếm đoạt 200 triệu đồng ($7,857).
Nhóm nghi can lừa đảo (phải) bị Công An Lai Châu bắt ngay tại Cambodia trước khi dẫn giải về Việt Nam. (Hình: ZNews)
Lần theo dấu vết tài khoản nhận tiền lừa đảo và IP của nhóm nghi can, Công An Lai Châu xác định danh tính của nghi can trao đổi với ông Phương là Dương Văn Thạnh, 38 tuổi, quê Thái Nguyên, đang ở Cambodia.
Nghi can Thạnh sau đó bị bắt giữ khi ông ta nhập cảnh vào Việt Nam tại cửa khẩu Mộc Bài, tỉnh Tây Ninh.
Khi bị bắt, nghi can Thạnh khai sau khi đến tỉnh Svay Rieng, Cambodia, ông ta được phân công làm trưởng lừa đảo các nạn nhân ở Việt Nam với chiêu bán xe hơi do “hải quan thanh lý giá rẻ.”
Trong phi vụ nhắm vào ông Nguyễn Văn Phương, nghi can Thạnh khai có năm đồng phạm cùng chỗ làm, tham gia đóng các vai trò khác nhau để nạn nhân tin tưởng đây là giao dịch có thật.
Sau khi ông Phương chuyển tiền, nhóm nghi can lập tức chuyển khoản đến nhiều tài khoản khác nhau để xóa dấu vết dòng tiền rồi chặn liên lạc với nạn nhân.
Thủ tục bàn giao nhóm nghi can lừa đảo tại cửa khẩu Việt Nam-Cambodia. (Hình: ZNews)
Từ vụ bắt giữ năm đồng phạm của nghi can Dương Văn Thạnh, Công An Lai Châu qua Cambodia mở cuộc đột kích tại khu Venus, thành phố Bavet, bắt các nghi can còn lại.
Trong vụ án này, Công An Lai Châu bắt giữ tổng cộng 18 nghi can, trong đó hầu hết là nam giới, với cáo buộc nhóm này lừa được 4 tỷ đồng ($157,140) của 52 nạn nhân ở 29 tỉnh, thành tại Việt Nam.
Vụ Công An Lai Châu có thể sang tận Cambodia mở cuộc đột kích được giải thích là do “có sự trợ giúp của cơ quan đại diện Bộ Công An Việt Nam tại Cambodia và Cục Cảnh Sát Hình Sự, Bộ Nội Vụ Cambodia.” (N.H.K) [qd]
Người dân Trung Quốc sẽ không có một cái Tết hứng khởi trong năm nay với những gì đang diễn ra. Kinh tế cực kỳ bế tắc, công nhân bị hoãn lương, thanh niên thất nghiệp tràn lan, xã hội có chiều hướng hỗn loạn…
Năm 2024, Trung Quốc đào tạo ra 11.8 triệu sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học và cao đẳng nghề nhưng không đủ việc làm cho họ. Trong hình, sinh viên tốt nghiệp đại học tham dự hội chợ việc làm tại Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, miền Trung Trung Quốc vào ngày 10 Tháng Tám, 2023. (Hình minh họa: STR/AFP via Getty Images)
Trên các phương tiện truyền thông, giới chức Trung Quốc liên tục trấn an dư luận rằng người dân khó khăn sẽ được trợ giúp, lãi suất sẽ giảm, thị trường chứng khoán sẽ ổn định, bất động sản không còn đóng băng… Tuy nhiên, chính phủ Bắc Kinh tiếp tục lúng túng trong việc thực hiện.
Không khí ảm đạm những ngày cuối năm
Số liệu do Cơ Quan Thống Kê Quốc Gia Trung Quốc công bố ngày 9 Tháng Mười Hai cho biết tăng trưởng doanh số bán lẻ tại Trung Quốc đã giảm mạnh vào Tháng Mười Một – chỉ tăng 3% so với cùng kỳ năm trước so với mức tăng 4.8% của Tháng Mười. Đầu tư bất động sản giảm 10.4% từ Tháng Giêng đến Tháng Mười Một, so với 11 tháng cùng kỳ năm 2023.
Từ cuối Tháng Chín, chính quyền Trung Quốc đã tăng cường hỗ trợ chính sách cho hoạt động kinh tế trong bối cảnh tăng trưởng chậm và căng thẳng xã hội gia tăng. Nhà nước giảm lãi suất, nới lỏng những hạn chế mua nhà và bơm tiền Ngân Hàng Trung Ương vào hệ thống tài chính, cũng như phê duyệt chương trình hoán đổi nợ tương đương khoảng $1,400 tỷ để giảm bớt căng thẳng tài chính cho các chính quyền địa phương.
Tuy nhiên, giới kinh tế gia cho rằng liệu Bắc Kinh có thực sự đủ can đảm để thực hiện loại cải cách toàn diện đối với lương hưu, chăm sóc sức khỏe và hàng loạt khía cạnh khác liên quan mạng an sinh xã hội mà họ cho là cần thiết để mang lại bước tiến bền vững cho nền kinh tế tiêu dùng.
Bắc Kinh cần “làm sạch thị trường bất động sản, sửa chữa hệ thống tài chính, điều chỉnh hệ thống phúc lợi xã hội và xoa dịu căng thẳng địa chính trị” để đạt được sự phục hồi vào năm 2025, nhóm kinh tế gia tại Nomura nhận định, theo Wall Street Journal.
Làn sóng “trả thù đời”
Trong bối cảnh đời sống ngày càng khó khăn không lối thoát, xã hội Trung Quốc đang thật sự bất an. Loạt vụ tấn công bạo lực đã làm rúng động Trung Quốc thời gian gần đây. Ngày 11 Tháng Mười Một, một người đàn ông ở thành phố Chu Hải, đã phóng xe bạt mạng, đâm thẳng vào đám đông, khiến 35 người thiệt mạng và 43 người bị thương. Theo cảnh sát, đương sự “nổi khùng” về cách chia tài sản sau khi ly hôn.
Năm ngày sau, tại Vô Tích, thành phố thuộc tỉnh Giang Tô, một cựu sinh viên, quá bất mãn về đồng lương còm cõi kiếm được sau nhiều năm “sôi kinh nấu sử” trong đại học, đã đâm chết tám người tại một trường dạy nghề. Rồi ba ngày sau, một tài xế cũng đâm xe hơi vào những phụ huynh đang chờ đón con tại một trường tiểu học ở Thường Đức, một thành phố thuộc Hồ Nam.
Chính phủ Trung Quốc gọi những sự việc như vậy là “cá biệt.” Tuy nhiên, đó là thể hiện của sự tức giận và căng thẳng bị dồn nén. Trung tuần Tháng Mười Một, Tòa Án Nhân Dân Tối Cao phải triệu tập một cuộc họp đặc biệt để thảo luận việc duy trì sự ổn định xã hội. Thay vì tìm cách xoa dịu dư luận, giải pháp giờ đây là trấn áp. Ông Trương Quân (Zhang Jun), chánh án Tòa Án Nhân Dân Tối Cao Trung Quốc, nói rằng những hành vi tội ác nghiêm trọng như vậy phải bị trừng trị nghiêm khắc, để công chúng có thể “thực sự cảm nhận được công bằng và công lý.”
Trong khi đó, Bộ Tư Pháp kêu gọi các cơ quan tư pháp ở mọi cấp chính quyền phải bảo vệ sự ổn định xã hội và tăng cường hòa giải những tranh chấp liên quan hôn nhân, mâu thuẫn xóm giềng, chia chác thừa kế… Ngoài ra, báo chí tuyệt đối hạn chế đưa tin những cuộc bạo động xã hội hoặc chỉ đưa tin ngắn gọn, không được “thêm bớt” gì để có thể khiến người dân đặt câu hỏi về khả năng quản lý của chính quyền.
Cách giải quyết này chỉ nhắm vào phần ngọn. Gốc rễ vấn đề vẫn là mức độ bất mãn đang tăng do sự thất bại của chính sách điều hành kinh tế. Giá nhà giảm sau cuộc khủng hoảng thị trường bất động sản đã xóa sổ tiền tiết kiệm cả đời của nhiều người. Những vụ vỡ nợ của giới kinh doanh bất động sản và xây dựng/đầu tư địa ốc khiến nhiều người dân đang phải sống trong những căn nhà xây dở dang. Cảnh phá sản của nhiều hãng sản xuất xảy ra khắp nơi, do tình trạng dư thừa công suất trong khi nhu cầu thị trường èo uột.
Freedom House, tổ chức nghiên cứu tại Washington, đã thống kê 937 cuộc biểu tình ở Trung Quốc trong quý 3, 2024, tăng 27% so với cùng kỳ năm 2023, chủ yếu là do bất bình về đời sống kinh tế, theo The Economist.
“Tứ vô ngũ thất”
Giới trẻ, vốn là nguồn gốc bất ổn xã hội trong lịch sử hiện đại Trung Quốc, đang chịu nhiều bất công và nghịch lý. Năm 2024, Trung Quốc đào tạo ra 11.8 triệu sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học và cao đẳng nghề nhưng không đủ việc làm cho họ. Thế hệ trẻ cho rằng họ đang sống trong “thời kỳ rác rưởi.”
Ông Bùi Mẫn Hân (Minxin Pei), chuyên gia chính trị học thuộc đại học Claremont McKenna College, California, nhận xét rằng, chẳng có nhà nước nào giám sát dân kinh khủng bằng Trung Quốc; tuy vậy, chẳng bộ máy tinh vi nào có thể “biết” trước được cơn bột phát thịnh nộ dẫn đến hành vi bạo lực.
Bất luận điều đó, công an Trung Quốc vẫn tăng cường theo dõi người dân. Ngày 21 Tháng Mười Một, ông Vương Tiểu Hồng (Wang Xiaohong), bộ trưởng Bộ Công An, đã ra lệnh cho bộ máy “công an nhân dân” chuẩn bị cho cái mà ông gọi là “chiến dịch mùa Đông,” tăng cường thanh tra và tuần tra nhằm “ngăn chặn các sự cố cực đoan.” Những ngày cuối năm, xe cảnh sát luôn đậu bên ngoài các trường học và nhà trẻ ở Bắc Kinh. Chính quyền Trung Quốc cũng đang nhắm vào những người thuộc thành phần “Bốn thiếu và năm thất vọng” (“Tứ vô ngũ thất”).
“Tứ vô” có nghĩa không vợ/chồng hoặc con cái; không công ăn việc làm đàng hoàng hoặc có thu nhập ổn định; không giao tiếp xã hội; và không có nhà cửa hoặc xe hơi. “Ngũ thất” là nỗi thất vọng về chuyện làm ăn thua lỗ; thất vọng về mối quan hệ không suôn sẻ; thất vọng trước những rào cản cuộc đời; thất vọng trước những bất an dẫn đến mất cân bằng cảm xúc; và thất vọng chán chường trước tình trạng bệnh tật không tiền chữa trị hoặc bị trầm cảm triền miên.
Với chính quyền Trung Quốc, “bọn tứ vô ngũ thất” là đối tượng cần được chú ý nhất vì đó là nguồn tiềm ẩn gây bất ổn. Ngày 16 Tháng Mười Một, chính quyền Quảng Đông cho biết họ sẽ sử dụng hệ thống giám sát “lưới chài” để tìm và “vớt” những kiểu người như vậy. Một số doanh nghiệp đã được yêu cầu cân nhắc kỹ trước khi sa thải những công nhân có khả năng “khùng điên” gây bất ổn. Chính quyền Nội Mông cũng chỉ đạo các công ty thực hiện tư vấn tâm lý cho nhân viên.
“Phong Kiều”
Thường dân cũng đang được huy động để giúp chính quyền phát hiện những nguy cơ rắc rối nhen nhóm từ những cá nhân “có vấn đề.” Cách tiếp cận này, được gọi là mô hình “Phong Kiều” (Fengqiao), một cách huy động công chúng giám sát lẫn nhau, có từ thời ông Mao Trạch Đông, và được ông Tập Cận Bình, chủ tịch hiện nay, hồi sinh. Theo mô hình này, người dân được khuyến khích để mắt đến hàng xóm để phát hiện các dấu hiệu “bất thường.” Sở dĩ gọi là mô hình “nhân dân chỉ điểm” mang tên “Phong Kiều” vì nó được khai sinh tại Phong Kiều (tỉnh Chiết Giang) cách đây khoảng 60 năm.
Cách tiếp cận và giải quyết vấn đề như nói ở trên đang khiến nhiều người bất bình. Người ta cho rằng xã hội nằm trong vòng kiểm soát quá chặt đang thiếu các van áp suất để mọi người trút giận; do đó, sự bất bình trong xã hội sẽ ngày càng trầm trọng. Trong nhiều trường hợp, lỗi xuất phát từ chính quyền. Nhiều chính quyền địa phương đã cưỡng chế di dời cư dân và đập phá nhà của họ để nhường chỗ cho các dự án bất động sản sinh lời.
Cần nhắc lại, Tháng Năm, 2012, một phụ nữ đã nổ bom tự sát trước cửa trụ sở chính quyền ở Vân Nam sau khi bị mất nhà mất cửa, khiến nạn nhân và hai người khác thiệt mạng. Năm 2011, dân làng Ô Khảm (Quảng Đông) đã nổi loạn khi bọn quan chức địa phương bán đất của họ cho các công ty bất động sản mà không đền bù thỏa đáng.
China Dissent Monitor, do nhóm vận động nhân quyền Freedom House có trụ sở tại Washington điều hành, đã theo dõi hơn 7,000 trường hợp bất ổn trên khắp Trung Quốc trong hai năm rưỡi qua và nhận thấy có hơn 46% vụ việc liên quan các cuộc biểu tình của công nhân và hơn 1/4 liên quan vấn đề sở hữu bất động sản.
“Xuân này con không về”
Sau các vụ bạo động mới đây vào những ngày cuối năm, ông Khúc Vệ Quốc (Qu Weiguo), giáo sư Đại Học Phúc Đán, Thượng Hải, đã đăng một bài bình luận trên mạng xã hội Weibo. Ông viết rằng những người xả giận bằng cách “trả thù đời” cảm thấy họ không có cách nào khác để được lắng nghe. Vì vậy, theo ông Khúc, một phần của giải pháp là phải mở nhiều kênh công khai để người dân khiếu nại. Bài viết của ông Khúc nhanh chóng bị xóa. Chính quyền Trung Quốc vẫn tin rằng chỉ có thắt chặt kiểm soát mới giải quyết được vấn đề, chứ không phải nới lỏng.
Chính quyền tiếp tục “sàng lọc” và tìm ra các đối tượng đang chịu những tổn thất về tài chính hoặc tình cảm và đánh giá mức độ rủi ro gây rối trật tự công cộng của họ. Chính quyền tiếp tục triển khai lực lượng bán quân sự để dàn ra tại nhiều trường học cũng như các địa điểm công cộng.
Cảnh sát ở huyện Tùy (Sui, thuộc tỉnh Hồ Bắc) thậm chí đưa lực lượng quân bán quân sự được trang bị súng trường đến các trường học vào giờ học sinh đến và rời trường. Tại thành phố Phật Sơn ở Quảng Đông, người dân xôn xao về việc có bao nhiêu trường trung tiểu học và mẫu giáo đang đặt rào chắn bê tông và kim loại trước cổng, theo Wall Street Journal.
Chính quyền cũng tăng cường kiểm duyệt Internet để xóa các ý kiến bàn luận về những điểm yếu của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Đội quân kiểm duyệt Internet tăng cường xóa những bài “nhạy cảm” trái ngược với chính sách của ông Tập Cận Bình. Và đặc biệt chính quyền các cấp phải giấu nhẹm tất cả thống kê “tiêu cực” liên quan nền kinh tế. Gần như chẳng nhà nước nào có thể so với Trung Quốc về “kỹ năng” bóp méo sự thật.
Với dân chúng, sự thật họ đang thấy rõ nhất là tình hình bi đát đến mức hàng triệu người sống ở các thành phố lớn nói rằng Tết này họ sẽ không về quê, đơn giản không có tiền để về. Đó là một trong những sự thật hiếm hoi không cách gì có thể che giấu. [qd]
LTS:Nhật báo Người Việt mở mục ‘Bạn đọc viết’ nhằm mời gọi quý thân hữu ‘cùng làm báo’ với Người Việt, chia sẻ những rung cảm, ý tưởng, quan niệm, hồi ức, kiến thức, kinh nghiệm,… về đời sống và xã hội. Để tham gia, quý bạn đọc vui lòng gởi email: [email protected]
Ngọc Hùng
Trong vô vàn món ăn thức uống ở Việt Nam, nếu rảnh rỗi sanh nông nổi mà đem xếp thành dòng thành “họ” do có một số đặc điểm chung chẳng hạn thì sẽ lộ ra nhiều dòng họ lớn, có trưởng họ hoặc anh cả, có bà con đông…!
Lan man với một anh cả: BÁNH TRÁNG
Bánh này xài nguyên liệu chính là bột gạo xay nước; (Hình: Nem Việt Nam)
Kết quả cuộc bình chọn của một tờ báo tầm vóc thế giới, năm 2023 món bánh cuốn Việt đã theo chân bánh mì (trước đó) vào Top 10 các món ăn ngon trên bản đồ ẩm thực quốc tế. Nhìn hình minh hoạ thì nhớ tên bánh cuốn này ngày trước còn được kêu là bánh ướt, cái
nhớ cứ lan man chuyên nọ xọ chuyện kia…
Bánh này xài nguyên liệu chính là bột gạo xay nước; nếu bánh mì có đôi chút lai Tây thì bánh cuốn tự hào với gốc gác dân dã, thuộc dòng họ tráng – hấp mà Bánh Tráng xứng danh anh cả. Dòng họ này thành danh cùng nồi hấp trên có bịt vải, tác nghiệp với cái gáo dừa
múc bột tráng lên lớp vải đã hấp nóng hổi đó và gỡ bánh chín ra bằng đũa bếp, ống tre. Tuỳ tầm vóc lớn nhỏ của nồi hấp, tuỳ cái gáo dừa tráng tạo hình dày mỏng, tuỳ gia giảm thành phần nguyên liệu…, giới tráng – hấp đã tạo những diện mạo riêng để nhóm thành một dòng họ khá là chộn rộn!
“Có tích mới dịch ra tuồng,” Nay gọi là bánh cuốn có lẽ để chỉ động tác cuốn đùn cái bánh tròn khá mỏng vừa tráng xong sau khi rải nhân vào đó (tôm, thịt bằm, mộc nhĩ… đã xào chín) để thành một xếp bánh dày hơn, dài dài nhăn nhúm nghệ… thực; vài xếp bánh như vậy được xếp lên dĩa và cắt thành những miếng đều nhau, để lên đó giá xào, chả lụa xắt lát, nem chua, bánh giá, hành phi…, chan lên nước mắm chua ngọt…rồi GẮP (hì, như rồng cuốn!!..)
Tên gọi có vẻ không chuẩn lắm, động tác cuốn không thấy rõ như gỏi cuốn hay bì cuốn…
Trước kêu là bánh ướt có lẽ do bánh này ăn liền, khác với nhóm phải phơi sấy (và hoặc được tráng mỏng hơn để cuốn bì, cuốn gỏi, làm bánh tráng trộn…, hoặc tráng lớn hơn như bánh tráng, bánh phồng để nướng; hoặc lớn và dày hơn nữa, xắt sợi ướt làm bánh phở, phơi dốt xắt làm bánh hủ tíu…) Tên cũng không chuẩn lắm, trạng thái ướt cũng có ở loại bánh ướt mặn cuốn với dừa nạo, đậu xanh chấm ăn với nước mắm hoặc bánh ướt ngọt chan nước cốt dừa…
Nghĩ lan man chơi vậy thôi chứ nếu đã quen miệng, thành danh rồi thì cứ là danh từ riêng Bánh Cuốn cho dễ nhận diện bởi các loại bánh khô, bánh ướt, mặn, ngọt, chay, cuốn, xếp, nướng, chiên… có gốc gác từ bột gạo của dòng họ tráng – hấp là không hề ít mà!
Và… THỨC ĂN NHANH
Gỏi Cuốn truyền thống đẹp mắt, hài hoà dinh dưỡng, ngon lành. (Hình: Wikipedia)
Đến với Gỏi Cuốn thì cuốn thiệt đó! “Mỹ nhân mỏng dánh tựa cánh con chuồn chuồn…,” miếng bánh tráng mỏng, khô (Anh ngữ: Rice paper – giấy gạo) được làm ướt và cuốn bọc vào lòng nó nhúm bún trắng nõn, tôm hoặc tép lột luộc đỏ au, vài lát ba rọi nâu mượt, ít
rau giá tươi dòn và không thể thiếu cọng hẹ xanh ló ra một cái đuôi rất là… gợi cảm! Thức chấm chính là tương xay nhuyển, một ít đồ chua, ít ớt và đậu phộng rang dòn (tuy nhiên cũng có thể dùng mắm nêm pha hay nước mắm chua ngọt). Món gỏi miền Nam này nhìn gọn gàng, rất bắt mắt, xếp vào dĩa 3 cuốn thì có lẽ vừa ăn, tuy tiếng tăm thuộc lớp Top 50 nhưng trên thực tế thì đã lên quầy lên kệ nhiều ở nước ngoài không thua kém gì bánh mì khi sánh vai hamburger, pizza, shusi… ở foodcourt trong các SC (trung tâm mua sắm –
shopping centre), ở quầy thức ăn nhanh trong siêu thị… với mỹ danh spring rolls trong Anh ngữ (người Pháp gọi là rouleaux de printemp). Spring Rolls dáng dấp ngắn hơn và gói kín 2 đầu giống như cách cuốn kiểu gói của người anh em Bì Cuốn nhưng thay vì bì heo hay bì chay thì người ta có thể cho vào cuốn thịt heo, bò, gà… như môt loại thức ăn nhanh, để trong hôp nhựa 3 hoặc 4 cuốn (có lẽ là vừa đủ lượng;) cuốn kiểu truyền thống chỉ tìm thấy ở vùng có nhiều kiều bào sinh sống hoặc trong gia đình. Bánh Cuốn ướt thấy nên danh ở bản xứ, chưa thấy phổ biến nhiều ở nước ngoài như Gỏi Cuốn.
Túm lại (Cuốn lại cũng được!): Cuốn gỏi thành Gỏi Cuốn truyền thống đẹp mắt, hài hoà dinh dưỡng, ngon lành. Mô phỏng món gốc này, nổ một chút, người mình có thể “cuốn cả thế giới,” ở miền Tây người ta cuốn bì mặn, bì chay, tôm khô củ kiệu thịt kho hột vịt ngày Tết, chuyển thể chiên thành chả giò… và thời nay “mỗi người một vẻ,” cuộn tròn trong miếng bánh tráng mỏng cũng đã có biến thể thích nghi cho cách ăn fastfoods tươi nhanh với nhiều loại nhân đổi vị…
THƠ THẨN vĩ thanh
Trắng trong hồn lúa nước
Thắm vị tép tôm vườn
Béo miệng đời ba rọi
Rau cải ươm xanh dòn…
Ai mang ngàn ký ức
Cuộn tròn thành vấn vương!
Ta chấm vào tương… tư!
Cắn miếng tình cay mặn
Lót dạ mà no lòng
Ngon lành như mưa nắng
… Người trải lòng châu thổ
Nồng nàn thơm phương nam
Ta khẩn hoang ký ức
Cuốn tròn vòng yêu thương…
“Có thực mới vực được đạo.” Ngày lễ, ngày nghỉ rảnh rang nhớ tìm cách “điền dã thực tế” bạn nhé!
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trong lúc Hội Nhà Văn Việt Nam giữ im lặng về cáo buộc bổ nhiệm người bị tố hiếp dâm làm phó tổng biên tập tạp chí Nhà Văn và Cuộc Sống, vợ ông này bất ngờ lên tiếng bênh vực chồng.
Vụ ông Lương Ngọc An, nhà thơ ở Hà Nội, bị nhà thơ Dạ Thảo Phương, đang ở Đức, tố hiếp dâm từ hai năm trước, đến nay chưa ngã ngũ.
Ông Lương Ngọc An hiện là phó tổng biên tập tạp chí Nhà Văn và Cuộc Sống, thuộc Hội Nhà Văn Việt Nam. (Hình: Người Đưa Tin)
Trong đơn tố cáo đề gửi Hội Nhà Văn Việt Nam, bà Phương nhấn mạnh, vụ cưỡng hiếp xảy ra vào trưa 14 Tháng Tư, 2000, đã bị nhiều người tại tòa soạn báo Văn Nghệ chứng kiến.
Báo Người Đưa Tin hôm 27 Tháng Mười Hai đăng thư ngỏ của bà Đỗ Bích Hạnh, vợ ông Lương Ngọc An, giãi bày về sự việc.
Trong thư, bà Hạnh thừa nhận “câu chuyện này [ ông Lương Ngọc An ngoại tình] tôi đã biết và phải đối mặt từ 23 năm về trước…”
“Là phụ nữ, tôi hận chồng tôi đã lừa dối tôi và có quan hệ với người phụ nữ khác. Những năm tháng đó, tôi sống như đã chết. Chồng tôi sau đó cũng đã thay đổi nhiều, làm ăn, chăm lo cho con cái, thực sự là một trụ cột của gia đình. Chúng tôi cũng có thêm một cháu [con] trai, nên mọi việc cũng nguôi ngoai đi,” thư ngỏ của bà Hạnh viết.
“Đến lần này, sau khi chồng tôi được chuyển về làm báo, công việc mà anh ấy ưa thích, thì một lần nữa cô P. [Dạ Thảo Phương] và nhiều người trên mạng xã hội lại nhắc lại chuyện cũ,” bà Hạnh viết.
“Tôi sẽ chỉ nói duy nhất một lần này. Những việc khác tôi và các con tôi sẽ đứng bên chồng tôi và nhờ pháp luật xử lý,” bà Đỗ Bích Hạnh viết với hàm ý đe dọa bà Dạ Thảo Phương.
Trong khi đó, bà Phương bình luận trên trang cá nhân rằng việc Hội Nhà Văn Việt Nam bổ nhiệm ghế mới cho ông An “là một thái độ công khai xúc phạm nỗi đau của nạn nhân” và “khinh bỉ sự bất bình của dư luận.”
“Chừng nào kẻ hiếp dâm Lương Ngọc An chưa nhận tội mà vẫn ở vị trí lãnh đạo của tạp chí Nhà Văn và Cuộc Sống, tôi sẽ không ủng hộ, cộng tác, hay mua, đọc bất cứ sản phẩm nào của cơ quan này cũng như của những ai công khai ủng hộ thái độ của họ với tệ nạn xâm hại tình dục. Đó là điều tối thiểu mà lòng liêm sỉ đòi hỏi bản thân tôi phải hành động,” bà Phương nhấn mạnh.
Ông Lương Ngọc An (trái) tại buổi lễ nhận chức phó tổng biên tập tạp chí Nhà Văn và Cuộc Sống vào đầu tháng này. (Hình: Hội Nhà Văn Việt Nam/Tuổi Trẻ)
Hồi hai năm trước, sau khi bị bà Phương tố cáo, ông Lương Ngọc An đăng lên trang cá nhân vài dòng không đầu không cuối vì “không biết nói gì lúc này” kèm theo hình chụp thư tố cáo bà Phương, đề gửi giám đốc Công An Thành Phố Hà Nội với câu dẫn “Tôi xin được giải quyết việc này theo cách tôi cho là cần thiết.”
Tuy vậy, trong lúc Công An Thành Phố Hà Nội không hề công bố kết quả điều tra sự việc, ông An đã bị Hội Nhà Văn cho thôi chức phó tổng biên tập báo Văn Nghệ.
Từ thời điểm đó đến khi có chức phó tổng biên tập tạp chí Nhà Văn và Cuộc Sống, ông An vẫn công tác tại Hội Nhà Văn nhưng không rõ chức danh. (N.H.K) [qd]
