Dân Chechen không cuồng tín như Nga tuyên truyền
Bàn tay sắt của Putin

Việt Nguyên

LTS: Từ Bàn Viết Houston là cột mục bàn về các vấn đề thời sự từ chính trị tới kinh tế, văn hóa… do nhà báo Việt Nguyên trong ban biên tập Ngày Nay phụ trách. Ông cũng là một bác sĩ làm việc tại Houston. Độc giả có thể xem các bài viết của Việt Nguyên trên www.ngay-nay.com 

***

Tháng Tư, mỗi năm Tháng Tư đến lại nhớ đến câu của nhà văn T.S.Eliot: Tháng Tư là tháng độc ác nhất trong năm.

Câu văn như lời tiên tri. Tháng Tư năm 2013 đến với những tai ương, chiến tranh, động đất, bệnh dịch. Những âu lo của nhân loại trong mấy nghìn năm. Tháng Tư đến, Hoa Kỳ với đe dọa chiến tranh nguyên tử của Bắc Hàn, hỏa tiễn chưa được phóng đi, bom lại nổ trên đường phố Boston trong ngày chạy việt dã 15 Tháng Tư gây thiệt hại nặng về tinh thần cho dân Mỹ do hai anh em nhà Tsarnaev gây ra.

Hai anh em Dzhokhar 19 tuổi và Tamerlan 26 tuổi, dân Chechen, nước Chehnya thuộc Cộng Hòa Nga đã làm nước Mỹ sững sờ mặc dù đa số 1,268,989 dân Chechen là Hồi Giáo phái Suni nhưng Chechnya được Hoa Kỳ ủng hộ trong trận chiến giành độc lập sau khi khối Xô Viết sụp đổ. Dân Chechen như cái gai nhọn cho nước Nga trong mấy năm gần đây bị nghi ngờ đứng sau cuộc khủng bố.

Tổng Thống Vladimir Putin, không giấu được vui mừng, là người đầu tiên gọi chia buồn với Tổng Thống Barack Obama về một “khủng bố gây ra bởi bọn mọi rợ” trước khi Hoa Kỳ chính thức gọi trận đánh bom ở Boston là khủng bố. Tổng Thống Putin vui mừng vì Hoa Kỳ có thể chia sẻ kẻ thù mới với Nga. Ðang là kẻ thù ngay sau ngày Hoa Kỳ chỉ trích nhân quyền, Nga với Chiến Tranh Lạnh phản pháo cấm giới chức cao cấp Hoa Kỳ vào Nga nay Hoa Kỳ trở thành bạn!

Tổng Thống Nga Vladimir Putin đang cần một kẻ thù mới, như tất cả các chính quyền độc tài, Tổng Thống Putin phải tạo ra những kẻ thù tưởng tượng để cai trị. Chế độ độc tài mới ở Nga có kẻ thù truyền kiếp Ðế Quốc Mỹ và mới đây sau ngày Xô Viết sụp đổ là Chechnya. Trung Cộng có Nhật Bản và Ðế Quốc Mỹ, Việt Nam có “bọn âm mưu tiến trình Dân Chủ hóa với Ðế Quốc Mỹ đứng sau lưng” là kẻ thù. Ba Tư và Bắc Hàn luôn luôn thù địch với Hoa Kỳ.

Từ sau ngày nhà tỷ phú Nga Boris Berezovsky thắt cổ tự vẫn ở Anh ngày 23 Tháng Ba năm nay, Tổng Thống Putin cần kẻ thù mới. Berezovsky đã là kẻ thù lý tưởng của Putin trong thập niên qua, bất cứ lúc nào Putin có vấn đề nan giải, các tờ báo nhà nước đồng loạt lên tiếng đổ tội cho Berezovsky. Khủng bố Chechen bắt cóc học sinh ở trường học vùng Caucasus: Berezovesky chính là thủ phạm đứng sau lưng. Ban nhạc Pussy Riot làm nhạc chế nhạo Putin và chế độ độc tài Nga: bọn con gái này là trò hề do Berezovsky dựng lên. Berezovsky tượng trưng cho thập niên 1990 của một nước Nga bất ổn trái với những năm nước Nga phát triển kinh tế dưới sự lãnh đạo của Putin.

Berezovsky bị tố cáo đứng đằng sau những cuộc cách mạng ở Ukraine và Georgia nhằm lật đổ Putin. Khi Berezosky tự vẫn ở Luân Ðôn người ta đã so sánh ngay với cái chết của Trotsky kẻ thù của Stalin bị ám sát ở thành phố Mexico.

Gọi dân Chechen là “Rợ” (Barbarian), Putin đã nhắc về nghi can Tamerlan 26 tuổi có tên của Hoàng Ðế cuối cùng của nhà Nguyên và tinh thần của Putin cũng như tinh thần của người Hán xem những người ở ngoài biên cương là “Rợ.” Chữ “Rợ” bắt nguồn từ văn minh Hy Lạp. Những bọn Rợ, “Barbarian” nguyên nghĩa xuất phát từ những người ngoại quốc không nói được tiếng Hy Lạp phải bập bẹ (như người Việt mới qua Mỹ!” bờ, bờ,… bờ”). Cuối cùng thì “Barbarian” có một nghĩa chung, là những dân tộc ngoài biên cương, thiếu văn hóa, cao lớn, nhìn như quỷ.
“Rợ” của người Hán và người Nga là những dân tộc vùng Trung Á nằm giữa Nga và Trung Hoa. Rợ là những dân du mục. Theo nhân chủng học xưa thì dân du mục sau một thời gian tiến lên văn minh trở nên dân định cư chăn nuôi trồng trọt (Danh từ Culture, cultivation) nhưng quan điểm đã thay đổi theo những nghiên cứu trong năm năm gần đây. Canh nông có trước, định cư rồi mới đến du mục. Du mục là những đoàn quân thám hiểm, đã định cư rồi mới đem quân đánh các nước khác dành lãnh thổ. Người Hán xem Mông Cổ là Rợ nhưng Thành Cát Tư Hãn là người đã lập ra giấy thông hành bảo đảm an ninh cho lữ hành đi trên con đường lụa từ Trường An qua Âu Châu và như Neal Ascherson nghiên cứu trong cuốn “Hắc Hải,” di chuyển một đoàn quân trên trăm nghìn quân như quân Mông Cổ hay quân Tartar, tướng lãnh Mông Cổ phải có một tổ chức quân sự giỏi. Ðể chống lại đoàn quân tinh nhuệ, thiện chiến, các nước Trung Hoa và Âu Châu chỉ có cách xây thành chống giặc.

Vùng Trung Á không phải là vùng man rợ như tuyên truyền của người da trắng Nga Cossack (dân tộc đến từ vùng Scandinavian, Na Uy, Ðan Mạch, Thụy Ðiển) hay của người Hán. Ubekistan là quê hương của dòng họ An Dương. Dân trên vùng thảo nguyên Kygyzstan vào năm 1027 trước công nguyên đổ xuống đồng bằng chiếm nước Trung Hoa lập ra nhà Chu, sau nhà Thương, đặt tên Trung Quốc và vua nhà Chu là người đầu tiên tự xem Vua cai trị là vì Thiên Mệnh (mệnh trời)

Chechnya ở Nam nước Nga, vùng Caucasus là vùng bao gồm các nước Georgia, Armenia, Azerbaijan, Chechnya, Dagestan, Ossetia và Ingushitia, một vùng huyền nhiệm trong văn học Nga, vùng nổi tiếng với các chiến sĩ cưỡi ngựa Cossack trong các phim truyện, vùng thần thánh của văn hào Tolstoy với truyện Hadji Murad trong đó Murad là lãnh tụ kháng chiến quân năm 1904 giết “bọn heo Nga,” kháng chiến chống lại quân Nga Hoàng Catherine muốn chiếm vùng Caucasus làm bàn đạp bành trướng đế quốc Nga đến vùng Georgia. Kháng chiến với sự hướng dẫn tinh thần của nhà tiên tri Ushurma, phục kích giết hơn một nửa quân Nga. Vùng huyền nhiệm Caucasus cũng là vùng lưu đày biệt xứ thời Nga Hoàng như vùng Siberia thời Cộng Sản. Vùng đất lưu đày của đại văn hào Pushkin với những thảm kịch, máu, thù hận, yêu đương như văn chương của Boris Pasternak trong Bác Sĩ Zhivago.

Những ngọn núi huyền bí ở giữa vùng Caucasus và Hắc Hải là linh hồn của dân Chechen. Những người dân Chechen như Termalan Tsarnaev là hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn. Những “Rợ” Mông Cổ, Ðột Quyết, Hung Nô, Tartar, Hồ, Khương, v.v… là những tiền bối của dân Nga và dân Trung Hoa hiện tại. Chữ Tamerlan là chữ viết sai từ Tamerlane hay Timur-i-Lang, Thiết Mộc Nhĩ, là nhà vua cuối cùng của nhà Bắc Nguyên hậu duệ của Thành Cát Tư Hãn đại đế lập ra nhà Nguyên. Thiết Mộc Nhĩ muốn phục hồi đế quốc Mông Cổ suy tàn. Từ Trung Á, vó ngựa của Thiết Mộc Nhĩ trong hai thế kỷ thứ 14 và 15 đã đi qua Phi Châu, Âu Châu, Trung Ðông, tàn sát hơn 15 triệu người, năm phần trăm dân số thế giới thời ấy. Sự hung bạo của Thiết Mộc Nhĩ đã làm rung động Ba Tư, Thổ Nhĩ Kỳ, Syria, Georgia, Ấn Ðộ và Nga. Âu Châu đổi tên Thiết Mộc Nhĩ Tamerlane là Temur the Lame (Lame là què), đại đế què chân phải vì bị thương sau một trận chiến nhưng vẫn cưỡi ngựa tuyệt luân. Năm 1405, Thiết Mộc Nhĩ dẫn 200,000 quân đi đánh nhà Minh, đến vùng Samarkhan bị bệnh chết. Nhà Minh sau đó lại bị rung rinh vì “Rợ,” hai mươi năm sau, năm 1427 Nhà Minh bị Nam “Man” đánh bại. Liễu Thăng đại bại, Lê Lợi đánh giết hơn một vạn quân, Vương Thông sợ hãi phải xin hàng.

Nga là kẻ thù truyền kiếp của Chechnya, “kẻ thù phương Bắc” từ đời đại đế Peter qua Nữ Hoàng Catherine luôn luôn xâm lấn nước Nam, cuối cùng Chechnya bị Nga chiếm vào thế kỷ 19. Năm 1944, vào thời Cộng Sản Xô Viết, nhà độc tài Joseph Stalin xếp dân Chechnya vào loại bọn “cần phải trừng trị” vì không trung thành với chế độ, đưa 400,000 dân Chechen đi về vùng Trung Á nhằm xóa Chechnya ra khỏi bản đồ. Mười ba năm sau khi Stalin chết chỉ còn 300,000 người Chechen trở về nước. Năm 1994, Nga sau thời cộng sản đánh Chechnya, trận chiến 24 giờ để diệt hết bọn thù địch nhưng chiến tranh kéo dài không ngừng trong mười năm. Hoa Kỳ ủng hộ Chechnya nhưng sau chiến tranh lạnh dân Chechen có lúc thù Hoa Kỳ vì Hoa Kỳ làm ngơ trận chiến diệt chủng của Boris Yeltsin.

Tổng Thống Vladimir Putin đã tạo “kẻ thù tưởng tượng Chechnya” khi lên làm tổng thống sau Yeltsin. Cuốn sách mới đây của John Dunlop, học giả viện nghiên cứu Hoover, “Bom nổ ở Mạc Tư Khoa Tháng Chín năm 1999” (Moscow Bombings of September 1999) là cuốn sách vạch trần âm mưu của Putin.

Ngày 23 Tháng Chín năm 1999, bom nổ ở chung cư ở Moscow giết 300 người và hàng trăm người bị thương. Ông Sergei Kovalev, giám đốc cơ quan tưởng niệm, đã gọi biến cố này là một khúc quanh lịch sử quan trọng tương đương với biến cố 911 ở Nữu Ước. Kháng chiến Chechens bị kết tội đặt bom và kết quả là Tổng Thống Boris Yeltsin có cớ đánh Chechnya, nó cũng là một động lực đưa Vladimir Putin lên làm tổng thống. Quả bom nổ ở khu chung cư gây ra nỗi sợ khủng bố cho dân Nga như Hoa Kỳ hoảng hốt sau ngày 11 Tháng Chín năm 2001, dân Nga đồng lòng trả thù dân Chechen, trận trả thù nặng nhất sau thời kỳ Stalin.

Nhưng khác với biến cố 911 ở Hoa Kỳ, dân Nga hoàn toàn không biết gì về chi tiết của bom nổ ngày 23 Tháng Chín. Các bằng chứng trong sách của ông Dunlop cho thấy bàn tay của chính quyền Nga. Năm 1999, Yeltsin và “gia đình” (gồm con gái, ông cố vấn con rể Yamashev, Voloshin chánh văn phòng và nhà tỷ phú Boris Bereyovsky) đang trong cơn khủng hoảng, Yeltsin bị bệnh nặng, nghiện rượu, dân Nga bất tín nhiệm, ông và hai cô con gái bị cáo buộc chuyển tiền qua Thụy Sĩ qua cơ quan xây cất Mabatex còn Bereyovsky đang bị điều tra tham nhũng trong hãng hàng không Aeroflot.

Tháng Sáu năm 1999, tờ báo Ý, Svenska Dagblader, loan tin khủng bố sẽ xảy ra còn tờ Pravda loan tin sẽ có khủng bố ở Moscow nguồn tin từ Ðiện Cẩm Linh.

Năm 2000, nhà tỷ phú Berezovsky chạy trốn qua London, là người chủ mưu gây bất ổn cho Nga, đã trả tiền cho thành phần chủ trương độc lập cho Chechnya, giúp kháng chiến Chechnya xâm lăng Cộng Hòa Dagestan, vào Tháng Tám năm 1999. Theo bằng chứng của ông Dunlop, Ðiện Cẩm Linh tài trợ cuộc xâm lăng vào Dagestan để gây sự xung đột giữa Dagestan và Chechnya giúp cho Nga có lý do ra lệnh tình trạng khẩn trương và đình chỉ cuộc bầu cử năm 2000 có chiều hướng thất lợi cho Yeltsin.

Vladimir Putin đang nắm quyền thủ tướng, giữ vai trò chính trong chiến dịch Dagestan. Putin được lòng tin của Yetsin và “gia đình” để tiếp nối Yeltsin làm tổng thống. Cầm đầu cơ quan tình báo FSB hậu thân của KGB, Putin đã chứng tỏ lòng trung thành với Yeltsin bằng cách loại bỏ biện lý Yury Skuratov ra khỏi cuộc điều tra tham nhũng Mabetex. Nhưng Putin chưa được dân Nga biết nhiều nên cơ hội làm tổng thống mong manh. Muốn thành tổng thống Putin phải chứng tỏ bản lãnh. Cuộc xâm lăng Dagestan đã không khơi được tinh thần chống Chechen từ dân Nga nên Putin cần thêm nhiều cuộc bạo động khác để cho dân Nga thấy bàn tay sắt của thủ tướng.

Cơ quan FSB đã biết trước vụ đánh bom sẽ xảy ra từ đầu Tháng Sáu năm 1999. Ngày 9 Tháng Chín, phụ tá Boroyo được thông báo khủng bố sẽ xảy ra ở thủ đô nguồn tin từ tình báo quân đội GRU. Ngay sau ngày bom nổ, Putin nói với dân Nga là các tên khủng bố có liên hệ với Osama Bin Laden và được huấn luyện ở Chechnya. Ngày 25 Tháng Chín, giám đốc FSB, Nicolai Patrushev viết trên báo, luận điệu giống Putin và cho biết hai đầu đảng người Á Rập Al-Khattab và Abu U Mar đã bị giết ở Chechnya.

Báo Nga nghi ngờ các chi tiết của chính quyền đưa ra, họ biết một ngày trước vụ nổ, ở thành phố Ryazan, một trăm dặm Ðông Nam Moscow, dân đã thông báo với chính quyền là có 3 người ngồi trong xe gần một chung cư, với bảng số xe bị che bằng giấy báo, chở các bao mà dân không rõ là bao gì. Cảnh sát đặc biệt đến, khám phá chất nổ kể cả chất Hexogen và ngòi nổ, bằng chứng được gởi đến FSB. Chính quyền địa phương khám phá chiếc xe trắng hiệu Zhiguli mang bảng số của FSB và hai nghi phạm là nhân viên FSB. Sau một ngày rưỡi giữ yên lặng, giám đốc FSB. Patruchev loan báo trên đài truyền hình đây là cuộc thực tập của FSB và bao chứa đường, không có chất nổ.

Cơ quan FSB địa phương và cảnh sát bất bình vì bằng chứng hoàn toàn trái ngược. Bộ Trưởng Nội An Rushaido hoàn toàn không biết gì, lại ca tụng dân địa phương đã thành công chống khủng bố! Ủy ban điều tra sau đó không cho báo chí và dân Nga biết kết quả.

Năm 2001, tòa xử năm công dân Bắc Caucacus có tội. Năm 2003 đến năm 2004 tòa xử thêm hai người. Tất cả tội nhân đều không có mặt ở chung cư khi bom nổ. Theo FSB, nghi can chính là Achemez Gochiyaev trốn đi Georgia.

Cựu trung tá FSB, Mikhail Trepashkin, tự điều tra cho thấy người cầm đầu không phải là Gochiyaev mà là Vladimir Romanovich nhân viên FSB sau đó bị xe đụng chết ở Cyprus năm 2003. Tháng Mười Một năm 2003, Trung Tá Trepashkin bị tù vì tội mang vũ khí bất hợp pháp ở tù đến năm 2007. Một nhân viên trong ủy ban bào chữa cho bị can là Sergei Yushenkov bị bắn chết ở Moscow vào Tháng Tư năm 2003, một người khác là ký giả điều tra Yuri Shchekochikhiu, chết thình lình vào Tháng Bảy năm 2003, bị nghi đầu độc.

Câu hỏi chính tập trung vào quả bom. Sau khi bom nổ cơ quan FSB cho biết là Hexogen và TNT được dùng nhưng đến Tháng Ba năm 2000, FSB thay đổi câu chuyện nói là không có chất Hexogen. Ký giả điều tra của các báo Nga cho thấy hexogen chỉ được sử dụng bởi các cơ quan dưới quyền của FSB.

Các ông Yeltsin và “gia đình” nói là kháng chiến Chechnya đặt bom để gây khủng hoảng trong dân chúng nhưng tướng Alexander Lebed trả lời phóng viên báo Le Figaro cho biết kháng chiến Chechen không có lợi gì trong vụ này. Quân Nga bắt đầu chiến tranh Chechnya ngày 1 Tháng Mười năm 1999, sự ủng hộ Putin tăng từ 31% lên 78%.

Các bằng chứng trong sách của ông Dunlop cho thấy FSB cầm đầu bởi Patrushev đã đặt bom chung cư. Có lẽ lệnh từ ba người trong gia đình Yeltsin. Sau khi rời Nga Boris Berezovsky nhiều lần nói trước quần chúng là FSB đã đặt bom. Sách của ông Dunlop cũng cho thấy dân Nga vẫn nghi ngờ Putin đạo diễn cuộc đặt bom.

Cuộc điều tra về hai anh em nhà Tsarnaev đang bắt đầu, sẽ còn lâu người Mỹ mới biết kết quả nhưng nếu như ông bố của hai cậu nghi ngờ đúng “hai con ông là nạn nhân của sự gài bẫy sau khi về thăm Nga và Dagestan hồi Tháng Mười năm 2012” thì Tổng Thống Putin đang là ngư ông đắc lợi, dân Chechen là kẻ thù của Nga có thể thành kẻ thù của Mỹ và chính quyền Hoa Kỳ sẽ không ủng hộ Chechnya như trong thập niên qua.

Câu chuyện có vẻ như truyện trinh thám thời chiến tranh lạnh của John Le Carré.

(2 Tháng Tư, 2013)