DAMASCUS (AP) – Trong lúc chính quyền Hoa Kỳ đang nỗ lực vận động sự chấp thuận của Quốc Hội cho một cuộc tấn công có giới hạn vào Syria và Tổng Thống Obama chuẩn bị nói chuyện với dân chúng ngày Thứ Ba, thì Syria loan báo tán thành đề nghị của Nga về việc nạp vũ khí hóa học cho Liên Hiệp Quốc.
Ngoại Trưởng John Kerry (phải) và Ngoại Trưởng Anh William Hague trong buổi họp báo sáng Thứ Hai ở London. (Hình: David Bebber/WPA Pool/Getty Images)
Trong buổi họp báo chung với Ngoại Trưởng Anh William Hague tại London sáng Thứ Hai, trả lời câu hỏi là chế độ Assad có thể làm điều gì để tránh khỏi cuộc tấn công của Hoa Kỳ hay không, Ngoại Trưởng John Kerry đáp: “Ông Assad nạp tất cả vũ khí hóa học cho công đồng quốc tế tuần tới”, và ông nói thêm: “Ông ta không sẵn sàng làm vậy đâu và sẽ không thể nào có chuyện đó”.
Nhưng chỉ vài giờ sau, Ngoại Trưởng Nga đưa ra đề nghị Syria tập trung tất cả vũ khí hóa học lại cho Liên Hiệp Quốc giám sát rồi tiêu hủy”. Ngoại Trưởng Syria Walid al-Moallem đang đến Moscow hội đàm, trong cuộc họp báo với Ngoại Trưởng Lavrov, tuyên bố hoan nghênh sáng kiến ấy “vì sinh mạng nhân dân Syria và an ninh của đất nước chúng tôi”. Tuy nhiên ông Moallem chưa nói chính quyền Syria có đồng ý đề nghị của Nga hay không.
Washington đón nhận những tin tức này với sự dè dặt và thận trọng. Phát ngôn viên tòa Bạch Ốc Jay Carney cho là Quốc Hội nên tiếp tục biểu quyết cho phép dùng vũ lực ở Syria và lập luận rằng lý do duy nhất đề nghị ấy được đưa ra vì mối hăm dọa của hành động quân sự. Ông nói: “Chúng ta không thể rút lại áp lực này” và Hoa Kỳ có thể sẽ thảo luận phương án khác với Nga nhưng “có một ít hoài nghi cần thiết”.
Phó cố vấn an ninh quốc gia Tony Blinken xác nhận sẽ thảo luận với Nga vì đề nghị ấy đến “trong khuôn khổ hành động từ Hoa Kỳ, và áp lực của Tổng Thống đang có”.
Cựu Ngoại Trưởng Hillary Clinton cũng cho rằng Syria nạp vũ khí hóa học là “một bước tiến quan trọng” nhưng “không thể là lý do đề giải thích sự trì hoãn hay cản trở biện pháp quân sự”. Bà cho rằng thỏa hiệp “chỉ có thể đạt được bằng mối đe dọa vũ lực treo trên đàu chế độ Assad”.
Ông Tổng Thư Ký Liên Hiệp Quốc Ban Ki-moon cũng thúc giục Syria giao nạp vũ khí hóa học và cho biết sẽ yêu cầu Hội Đồng Bảo An đòi hỏi thi hành ngay nếu các thanh tra Liên Hiệp Quốc xác định là loại vũ khí đó đã được sử dụng trong cuộc tấn công ngày 21 tháng 8 ở một khu ngoại ô Damascus.
Thượng Nghị Sĩ Diane Feinstein, Dân Chủ-California, chủ tịch ủy ban tình báo Thượng Viện, một trong những người mạnh mẽ chủ trương tấn công Syria, chiều Thứ Hai cũng tuyên bố “hoan nghênh những động thái này”.
Thăm dò dư luận dân chúng Mỹ cho thấy đa số tin là chính quyền của Tổng Thống Bashar al-Assad có trách nhiệm về cuộc tấn công bằng vũ khí hóa học làm hàng trăm người chết cuối tháng trước, nhưng họ không tin là Hoa Kỳ có lợi ích gì để dính dáng vào việc Syria.
Thăm dò mới nhất của Pew Reseach Center và USA Today thực hiện từ 4 đến 8 tháng 9, công bố hôm Thứ Hai, cho biết 63% chống oanh kích Syria, chỉ có 28% tán thành. Một tuần trước đó chỉ có 48% chống.
Tổng Thống Obama hôm Thứ Hai vẫn đang dành cho nhiều hệ thống truyền hình các cuộc phỏng vấn về vấn đề Syria. Ông sẽ nói chuyện với dân chúng Hoa Kỳ ngày Thứ Ba.
Đổng Lý Văn Phòng tòa Bạch Ốc Denis McDonough gặp các nhà lập pháp Dân Chủ ngày Thứ Hai và Tổng Thống sẽ trình bày trong một cuộc họp với các Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ trước khi Quốc Hội dự trù biểu quyết ngày Thứ Tư.
Tổng Thống Obama nói rằng những diễn tiến mới từ Nga là “phát triển tích cực có thể đưa tới khai thông đáng kể”, tuy vậy ông vẫn còn hoài nghi sự tuân hành của Syria căn cứ trên thành tích khả tín của chính quyền nước này. (HC)
