WASHINGTON, DC (NV) – Trong vòng 24 giờ đầu tiên sau khi lệnh phong tỏa cảng biển Iran có hiệu lực, các lực lượng quân sự Mỹ ngăn chặn và buộc sáu tàu hàng phải quay đầu, theo thông tin từ Ngũ Giác Đài công bố hôm Thứ Ba, 14 Tháng Tư, NBC News cho hay. Đây là bước đi quyết liệt nhất của Washington nhằm triệt thoái nguồn tài chính và vật lực của Tehran giữa bối cảnh chiến cuộc Trung Đông leo thang.
Lệnh phong tỏa, được Tổng Thống Donald Trump đưa ra vào cuối tuần trước, chính thức có hiệu lực vào lúc 12 giờ 01 phút sáng Thứ Hai. Các tàu bị chặn bao gồm hai tàu chở dầu treo cờ Panama và bốn tàu container mang theo các thiết bị công nghiệp lưỡng dụng. Các cuộc chạm trán diễn ra chủ yếu tại eo biển Hormuz và các cửa ngõ dẫn vào cảng Bandar Abbas – một trong những yết hầu kinh tế quan trọng nhất của Iran.
Đại diện Bộ Chỉ Huy Trung Tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết các tàu chiến của Hải Quân Mỹ đưa ra cảnh báo qua hệ thống liên lạc vô tuyến khi phát hiện các phương tiện này tiến vào khu vực bị cấm. Trong ít nhất một trường hợp, một tàu khu trục lớp Arleigh Burke phải bắn phát súng cảnh cáo sau khi một tàu vận tải treo cờ nước ngoài phớt lờ yêu cầu chuyển hướng.
“Mục tiêu của chúng tôi rất rõ ràng là không một giọt dầu hay một kiện hàng quân sự nào được phép rời khỏi hoặc cập cảng Iran cho đến khi mối đe dọa với các lực lượng Mỹ và đồng minh chấm dứt,” một giới chức quốc phòng cấp cao tuyên bố trong cuộc họp báo tại Ngũ Giác Đài. Giới chức này nhấn mạnh rằng tất cả sáu tàu đều chấp hành và quay trở lại vùng biển quốc tế mà không có thương vong hay thiệt hại đáng kể nào về tài sản.
Việc cắt đứt hoàn toàn các cảng biển của Iran được dự báo sẽ giáng một đòn chí mạng vào nguồn thu ngân sách của nước này, vốn phụ thuộc 90% vào xuất cảng dầu hỏa sang các đối tác như Trung Quốc. Theo dữ liệu từ các hãng phân tích hàng hải, lệnh phong tỏa này có thể khiến thị trường thế giới hụt mất khoảng 1.5 triệu thùng dầu mỗi ngày, đẩy giá năng lượng lên cao.
Đây là một phần trong chiến lược “áp lực tối đa” của Tổng Thống Trump nhằm bóp nghẹt nguồn kinh tế của Iran. Tuy nhiên, hành động này cũng gây ra những rạn nứt trong niềm tin của các đối tác thương mại quốc tế. Sự sụt giảm nguồn cung năng lượng đột ngột đang bào mòn sức mua và làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát tại chính Hoa Kỳ, đặt người tiêu dùng Mỹ vào thế thắt lưng buộc bụng ngay trong thời điểm kinh tế bất ổn.
Ông Kush Desai, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, khẳng định: “Hoa Kỳ không tìm kiếm chiến tranh, nhưng chúng tôi sẽ sử dụng mọi công cụ cần thiết để bảo đảm an toàn cho khu vực.”
Trong khi đó, các chuyên gia quân sự cảnh báo rằng việc phong tỏa cảng biển là hành vi có thể dẫn đến một cuộc đối đầu trực tiếp nếu Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran (IRGC) quyết định đáp trả bằng hỏa tiễn hành trình hoặc xuồng cảm tử.
Lệnh phong tỏa cảng biển là một canh bạc chính trị và quân sự lớn của Washington. Việc ngăn chặn thành công sáu tàu trong ngày đầu tiên cho thấy năng lực kiểm soát vượt trội của Hải Quân Mỹ nhưng cũng mở ra một chương mới đầy nguy hiểm của chiến cuộc. Đối với cộng đồng quốc tế và người dân trong vùng, những ngày sắp tới sẽ là thử thách cực lớn khi dòng chảy hàng hóa bị tắc nghẽn, đẩy giá nhu yếu phẩm lên cao, và đặt hòa bình khu vực vào tình thế ngàn cân treo sợi tóc. (MPL) [đ.d.]
