KIEV, Ukraine (NV) – Ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, hôm Thứ Sáu, 15 Tháng Năm, cảnh báo Nga đang tìm cách kéo Minsk lún sâu hơn vào cuộc chiến Ukraine và có thể đang cân nhắc kế hoạch tấn công một quốc gia NATO từ lãnh thổ Belarus, trong lúc Kiev vừa trải qua một trong những đợt oanh kích nặng nhất năm nay, khiến 24 người thiệt mạng tại một khu chung cư, theo Reuters.
Hai diễn biến này cho thấy cuộc chiến Ukraine không chỉ tiếp tục leo thang trên lãnh thổ Ukraine, mà còn đang đặt ra nguy cơ mở rộng về phía biên giới NATO. Phía Nam Belarus giáp mặt Bắc của Ukraine, đồng thời, lãnh địa quốc gia này cũng giáp Ba Lan, Lithuania và Latvia, ba quốc gia thành viên NATO, ở phía bắc và phía tây. Vì vậy, bất kỳ hành động quân sự nào xuất phát từ Belarus đều có thể làm thay đổi mức độ nguy hiểm của cuộc chiến, từ một cuộc xâm lược Ukraine thành một khủng hoảng trực tiếp giữa Nga và liên minh NATO.
Sau cuộc họp với giới chức quân sự và tình báo, ông Zelensky viết trên Telegram rằng Ukraine “tiếp tục ghi nhận các nỗ lực của Nga nhằm kéo Belarus lún sâu hơn vào cuộc chiến chống Ukraine.” Ông nói Kiev biết có thêm các tiếp xúc giữa Nga và ông Alexander Lukashenko, tổng thống Belarus, nhằm thuyết phục ông này tham gia “các chiến dịch xâm lược mới của Nga.”
Theo Zelensky, Nga đang cân nhắc các kế hoạch hành quân từ phía nam và phía bắc lãnh thổ Belarus hoặc nhắm vào hướng Chernihiv-Kiev ở Ukraine, hoặc nhắm trực tiếp vào một quốc gia NATO từ lãnh thổ Belarus. Ông không đưa thêm chi tiết về nguồn tin tình báo hoặc quốc gia NATO nào có thể là mục tiêu. Moscow và Minsk chưa lập tức phản hồi các phát biểu này. Nga cũng không công bố các kế hoạch quân sự tại Ukraine, vốn được xem là bí mật quốc gia.
Belarus đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn đầu cuộc xâm lược toàn diện của Nga hồi Tháng Hai, 2022. Ông Lukashenko, một trong những đồng minh thân cận nhất của Tổng Thống Vladimir Putin, cho phép quân đội Nga dùng lãnh thổ Belarus để mở một phần cuộc tấn công vào Ukraine, dù ông chưa gửi quân Belarus trực tiếp tham chiến. Từ đó, Minsk đồng ý cho Nga triển khai vũ khí nguyên tử chiến thuật và hỏa tiễn siêu thanh Oreshnik trên lãnh thổ Belarus.
Ông Zelensky nói nếu ông Lukashenko “đưa ra lựa chọn sai lầm” và tiếp tục hậu thuẫn ý định của Nga, Ukraine sẽ tự vệ và bảo vệ người dân của mình. Ông Zelensky cho biết đã chỉ thị lực lượng quốc phòng Ukraine chuẩn bị kế hoạch đáp trả và tăng cường phòng thủ tại các khu vực phía bắc Chernihiv và Kiev.
Cảnh báo về Belarus được đưa ra chỉ một ngày sau khi Nga tấn công dữ dội vào Kiev. Theo Reuters, Tổng Thống Zelensky hôm Thứ Sáu đặt hoa hồng đỏ tại đống đổ nát của một tòa chung cư ở Kiev, nơi một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn của Nga làm 24 người thiệt mạng, trong đó có ba trẻ em. Ông tuyên bố Ukraine sẽ trả đũa và không để các cuộc tấn công giết hại dân thường không bị trừng phạt.
Cuộc tấn công vào Kiev diễn ra chỉ vài giờ sau khi một lệnh ngừng bắn ba ngày do Mỹ làm trung gian hết hạn. Trên Air Force One khi trở về từ Trung Quốc, Tổng Thống Donald Trump nói với phóng viên rằng các cuộc tấn công vào thủ đô Ukraine có thể làm gián đoạn nỗ lực tìm một giải pháp ngoại giao cho cuộc chiến.
Theo giới chức Ukraine, Nga đã phóng hơn 1,500 drone và hàng chục hỏa tiễn vào các mục tiêu tại Ukraine trong hai ngày liên tiếp. Sáu người khác cũng thiệt mạng ở miền tây Ukraine, xa chiến tuyến. Bộ Quốc Phòng Nga, theo hãng thông tấn nhà nước RIA, nói lực lượng Nga đã thực hiện các cuộc tấn công lớn vào Ukraine trong các ngày 12 đến 15 Tháng Năm. Moscow vẫn phủ nhận cố ý nhắm vào dân thường, dù trong hơn bốn năm chiến tranh, các cuộc tấn công của Nga nhiều lần đánh trúng chung cư và hạ tầng dân sự trên khắp Ukraine.
Về chính trị, cảnh báo của Zelensky nhắm thẳng vào NATO. Nếu Nga thật sự cân nhắc hành động từ Belarus nhằm vào một nước thành viên NATO, nguy cơ tính toán sai sẽ tăng mạnh. Ba Lan, Lithuania và Latvia đều nằm sát Belarus và đều được bảo vệ bởi Điều 5 của NATO, theo đó một cuộc tấn công vào một thành viên được xem là cuộc tấn công vào toàn liên minh. Vì vậy, bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Belarus có thể trở thành bàn đạp tấn công không chỉ là vấn đề của Ukraine, mà là vấn đề an ninh Liên Âu. (MPL)
