Thời thập niên 1950, có lần tham gia đờn ca tài tử ở vùng Bà Điểm, Hóc Môn, tôi được hân hạnh ngồi gần một nhà nho rành rẽ Hán văn. Khi nghe một nữ tài tử giới thiệu sẽ ca bài vọng cổ “Hàn Nguyệt Hoài Lang” thì nhà nho giải thích rằng tên tựa bài ca này có nghĩa “đêm trăng lạnh lẽo nhớ chồng.”
Do vậy mà người mộ điệu im lặng thưởng thức lời ca vừa ngọt ngào vừa buồn thảm, và khi ca dứt bản thì bà con hoan nghinh rần lên. Đây là bài vọng cổ dài 20 câu do soạn giả Bằng Châu sáng tác dành cho nữ tài tử ca.
Trong thư tịch đờn ca tài tử và cải lương của chúng tôi còn lưu giữ một cuốn ghi rõ giấy phép phát hành ngày 7 Tháng Mười, 1953, hôm nay đem ra trình làng, lên báo thân tặng giới đờn ca tài tử và độc giả bốn phương.
Dưới đây là bài vọng cổ “Hàn Nguyệt Hoài Lang.”
Nói lối:
Buổi ly biệt trăng tà soi nửa mảnh, tiễn chàng đi muôn dặm tuyết pha sương, lạnh khuê phòng hồn gởi tận viễn phương, hướng mắt vời trông nơi viễn lộ…
1-Chỉ thấy từ phương Nam cánh nhạn đã bay về, mà ngàn trùng xa cách trở sơn khê, sớm khuya em đã mong đợi não nề, sao chưa thấy lương nhân trở về nơi cố quán.
2-Chiếc thân chỉnh mảng chốn san hà, nắng gió chỉ một mình nơi xứ lạ, chàng ôi có rõ cho chăng những khi mây xế trăng tà, mái tóc huyền em đã lốm đốm ngấn sầu pha.
3-Những từ hạnh ngộ buổi đầu tiên, mỹ sắc với biệt tài, vừa mới vui đếm chữ tương liên thì riêng lòng em những mong sao cho tâm ái đôi ta duyên sẽ thắm duyên và tình sẽ nặng tình.
4-Chớ có biết đâu dở dang một phút thình lình, xuôi cho ải đồng dấy động cuộc đao binh nên lịnh trên mới hạ chỉ truyền cho chàng khởi mã xuất chinh, thành thử ra chàng cùng em chia tay dứt áo đăng trình.
5-Trăng thề nay đã vằn vặt chia đôi, nửa soi theo bóng chinh lang lẻ tẻ băng ngàn nơi viễn ải, nửa soi theo hồn chinh phụ em bâng khuâng trông bóng chốn khuê phòng.
6-Bảy thước thân trai, tài chuyên cung kiếm, lương nhân đã trung hiếu một lòng, quyết vì tổ quốc xông pha nơi khói lửa mà phải để cho ta lỡ dở giải đồng, chàng ôi! Thúy uyên phân rẽ, má hồng sao khỏi phôi pha.
7-Nhớ khi gió các lúc trăng tà, mộng lương hoàng say đắm cả oan ương mà trống khêu quân vội đổ khúc chiến trường là một cuộc nhiễu nhương bỗng nửa chừng làm cho ly tán kinh tể nơi ải Bắc.
8-Nhớ khi hoa nở trăng tròn, rượu cúc trà sen cao hứng so dây cầm sắt cùng nhau phổ họa tiếng tơ đồng, bỗng dưng tiếng pháo khai thành giục giã chàng thẳng xông, để cô phòng em khóc đợi sầu trông.
9-Em cũng biết rằng oanh liệt tài trai, dọc ngang ba thước gươm linh, chàng quyết chí trổ thần oai để phấn đấu cho Phiên binh rõ mặt anh tài nơi chiến địa.
10-Ngày về thì lương nhân ôi! Có lẽ vẫn còn lâu mới nghe được tiếng kèn lau đắc thắng để vui hát khúc khải hoàn, mà hiện thời đây giọt đậm pha với giọt lờ, chàng ôi! Ngấn lệ tủi sầu em nhuộn thắm khối sầu tư.
11-Một buổi chia tay ngàn tầm xa cách, em thì vò võ phòng thu, đón gió chờ mây, mong trăng đợi nước để nhắn hỏi tin phu tướng nơi chốn sa trường.
12-Song thân ôi! Trăng nước đã đôi đường, mây gió cũng đã lạnh lùng chia hai ngả, hôm nay len lỏi muôn trùng xa lạ chưa có hẳn lương nhân còn liều thân bảo thủ biên cương hay là bị Phiên binh nó đón nẻo ngăn đường.
13-Núi Sở sông Tần thưa vắng bóng lương nhân, một nỗi em đã sầu ái ân trắc trở, cuộc chung anh mà một nỗi em lại còn thảm vì đêm đêm vọng nguyệt lầu truyền hình ảnh khứ, cưu ba trường lý mộng hồn kinh.
14-Nửa thương mà cũng nửa thêm lo sợ ngại ngùng, chàng ôi vì xưa nay chinh chiến ít có ai về, một ngựa ra đi chỉ biết vùi thân trong tên đạn, chớ có đâu rằng ngày cùng én nhạn có còn được hòa đôi.
15-Nếu như ngựa ra trận đặng thắng, cờ phất công thành trận tuyệt Phiên binh thì ngày về cố quán chẳng những là được danh dự với quê hương mà thêm được vui vẻ tái hợp cuộc chung tình.
16-Còn nếu như chẳng may mà vạn nhứt chàng binh cuộc thất cơ, đến đỗi phải vì tên đạn vùi thân nơi chiến lũy thì lương nhân ôi, chẳng những em thảm vì sanh ly xa vắng lạnh lùng, mà khổ vì tử biệt muôn đời hết thấy nhau.
17-Hồ thu sóng gợn, gấm nước trăng soi, gió rít đầu cành ven tường quyên gợi lòng biệt hận, đã tối tăm giá lạnh mà cảnh lẻ loi cũng như gợi mạch ly sầu.
18-Em không dám trách lương nhân chàng quá ham chi chiếc ấn công hầu, vì tài trai chàng võ công bổn chí mà chỉ trách Phiên binh gây ra chinh chiến cơ cầu, cho loan phụng phải lìa nhau, thêm nặng khối buồn đau.
19-Đã biết rằng mất còn là nơi số mạng, vạn sự là do bởi hóa công, nhưng ngàn trùng cách trở núi sông, chinh phụ phải vì chiến họa của Thiên bang mà lẻ loi chiếc bóng thì lòng đâu cho khỏi đau lòng.
20-Mượn bức thơ phong, ngàn dặm xa trao nhờ cánh nhạn nỗi niềm thương nhớ, họa chăng có nhắn nhủ được với khách nơi sa trường, lương nhân ôi, một phen khói lửa muôn ngàn nỗi thảm thương. (Ngành Mai)
Đờn ca tài tử sinh hoạt vào Thứ Sáu hằng tuần
Đờn ca tài tử hải ngoại sẽ sinh hoạt vào mỗi Thứ Sáu hằng tuần, lúc 6 giờ chiều tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Ban tổ chức xin thông báo với tất cả giai nhân tài tử từng tham gia sinh hoạt thời gian qua, cũng như người tài tử ở các tiểu bang Hoa Kỳ về Nam California đến tham dự. Đồng thời cũng mời bà con mộ điệu. Vào cửa miễn phí.
Theo truyền thống tài tử thì những ai có đờn cổ nhạc bất cứ loại gì thì cứ mang đến để cùng hòa điệu tiếng tơ. Và những người biết ca cổ nhạc dù ít, ban tổ chức cũng mời lên ca chứ không phân biệt gì cả.
Mọi chi tiết xin liên lạc ban tổ chức: Ngành Mai (714) 360-6711, nhạc sĩ Quang Khải (619) 807-3790.
Video: Tin Trong Ngày Mới Cập Nhật
Copyright © 2018, Người Việt Daily News
phía góc phải bên dưới của khung video.
