Năm 1962, soạn giả Viễn Châu cho ra đời bài vọng cổ “Thoại Ba Công Chúa” được hãng dĩa Hồng Hoa thu thanh phát hành với tiếng ca nữ nghệ sĩ Thanh Thanh Hoa. Cùng lúc cuốn bài ca cũng được in ấn gởi bán cùng khắp các chợ miền quê nông thôn.
Rất nhiều nữ ca sĩ tài tử học thuộc lòng bài “Thoại Ba Công Chúa,” ca lên trong các buổi sinh hoạt đình đám, và bà con mộ điệu vỗ tay hoan nghinh khi ca dứt bản. Đây là câu chuyện tình trích từ một đoạn trong truyện Tàu thời nhà Tống, mà các gánh hát nhỏ ở thôn quê đã đưa lên sân khấu. Nhân vật chính là Thoại Ba công chúa đã làm rơi rước mắt nhiều khán giả.
Câu chuyện diễn tả cảnh Nguyên Soái Địch Thanh lãnh lịnh triều đình nhà Tống đi đánh dẹp giặc, và lạc vào Thợn Quốc gặp Thoại Ba công chúa. Dù rằng hai người thuộc phe đối nghịch với nhau, nhưng trai tài gái sắc lại nên duyên vợ chồng, chung sống hơn một năm và công chúa mang thai. Giờ đây Địch Thanh nhớ về Tống quốc, nhớ nhiệm vụ của mình, nên một đêm nọ trong lúc công chúa đang say ngủ, chàng ta một mình một ngựa lặng lẽ ra đi. Khi công chúa thức giấc tỉnh dậy thì chàng đã đi xa rồi.
Công chúa than thở, sao chàng lại nỡ bỏ ra đi, trong khi chưa biết đứa con là trai hay gái. Tình tiết tuồng cải lương là như vậy, và hầu như khán giả cũng nghĩ rằng nó là như thế.
Soạn giả Viễn Châu đã dựa vào cảnh cảm động này viết thành bài vọng cổ, và nhiều cô tài tử đã thuộc bài ca Thoại Ba Công Chúa.
Trong sinh hoạt đờn ca tài tử cũng có lắm chuyện dễ tức cười, buồn vui lẫn lộn, và thường xảy ra một cách bất ngờ. Đó là những kỷ niệm ghi nhớ của người tài tử mà ai ai cũng ít nhiều có dịp chứng kiến nghe thấy.
Cách đây không lâu trong một buổi sinh hoạt đờn ca tài tử ở vùng Đức Hòa, Long An, cô tài tử vừa ca, lại vừa có thêm động tác diễn xuất, cô ôm bụng ca rằng “dù thiếp chưa biết đứa con của đôi ta là gái hay trai…” tức thì một bà khán giả đứng lên nói lớn: “Công chúa muốn biết là gái hay trai thì đến Bệnh Viện Từ Dũ siêu âm thì biết ngay!” Khán giả cười ầm lên, và cô tài tử cũng miễn cưỡng cười theo. Không khí ồn ào khá lâu và cô tài tử đành phải chấm dứt khi chưa ca câu thứ 6.
Dưới đây là bài vọng cổ “Thoại Ba Công Chúa.”
Ca Lưu Thủy Hành Vân
Trông gió ngựa đường xa ruổi dung,
Sương trắng rơi chập chùng,
Lên yên, thân thiếp xông pha đâu nài quan san,
Nong nả sao cho gặp mặt chàng,
Nghe tiếng nhạc chìm trong gió sương,
Ai mải mê trên đường,
Phu lang! Ôi hỡi Phu lang mau dừng cương yên,
Cho thiếp đây tâm sự phân trần.
Vọng Cổ
1-Địch lang ôi! Khá dừng cương để thiếp đây tỏ bày hơn thiệt, rồi sẽ lên yên lướt gió băng ngàn… một năm dư nghĩa phu thê còn chạm khắc quả tim vàng… cớ sao nhứt nhơn, nhứt mã chàng nỡ đành trở lại Tống bang có phải chăng vì sợ lỗi câu trung quân ái quốc và chẳng vẹn niềm thần tỉnh mộ khang, chàng lên yên lướt dặm băng ngàn để cho thiếp đành lỡ duyên kim cải.
2-Phu lang ôi! Yểm lụy Tống quân bán lộ! Nhìn mặt nhau nói chẳng nên lời, tấm lòng son thiếp xin phụ có đất trời…
Vạn lý phong yên quy cố quốc.
Lưỡng hàng bi lệ Tống tình lang.
Dù chàng có nhớ cố hương cũng tỏ bày cho thiếp đây được rõ, có lý đâu khi trống canh điểm hồi bán dạ, chàng lại nở một mình đi khóa mã đề thương.
Thiếp tâm chính tợ trường giang thủy,
Nhựt dạ tùy lan đáo khúc châu,
Rồi đây cách mấy nhịp cầu,
Chàng Tương giang vĩ thiếp đầu sông Tương.
Vọng Cổ
4-Địch lang ôi! Đâu lẽ chàng đành phản hồi cố quốc để cho Thoại Ba vàng vỏ chốn cung hoàng… đêm đêm tựa cửa rèm châu thắt thẻo mơ màng… đốt mấy tuần hương tỏa khói thiếp gởi hồn sang tận Tống bang, bán dạ tư lương sầu đoạn đoạn, can tràng thống thiết lệ kim y, duyên mà chi, nợ mà chi, ông tơ xe đường chỉ rồi để cho tim ai phải tê tái tơi bời.
5-Địch lang ôi! Từ Tống bang lạc đường sang Thợn Quốc, ai đã xui chi cho gió bấc mưa cầm… gái thuyền quyên tao ngộ khách anh hùng. Một năm dư trong hương nồng lửa đượm đến ngày này thập ngoạt hoài thai dù thiếp chưa biết đứa con của đôi ta sẽ là gái hay trai nhưng đó là kết quả của những ngày chung chăn xẻ gối, thiếp có làm gì nên tội mà chàng nhẫn tâm bỏ thiếp cho đành.
6-Địch lang ôi! Chàng đã quyết vẹn bề trung hiếu thiếp cũng đành để cho chàng trở về cho trọn chữ hiếu trung, vó ngựa bôn ba chàng khá rủi dung nơi Thợn Quốc thiếp vẫn chờ ai trở lại, chàng ôi.
Kim nhựt phân ly quan bất tái,
Kỷ hàng châu lệ Tống quân bi…
Thoại Ba này nén tim đau tiễn chàng về Tống Quốc lệ chia ly đẫm ướt khăn hồng, Địch lang ôi! Sau khi về đến cố hương cho trọn niềm thần tử nơi Tống trao xa dịu vợi chàng có còn nhớ thiếp hay chăng? (Ngành Mai)
Đờn ca tài tử sinh hoạt vào Thứ Năm hằng tuần
Đờn ca tài tử hải ngoại sẽ sinh hoạt vào mỗi Thứ Năm hằng tuần, lúc 6 giờ chiều tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Ban tổ chức xin thông báo với tất cả giai nhân tài tử từng tham gia sinh hoạt thời gian qua, cũng như người tài tử ở các tiểu bang Hoa Kỳ về Nam California đến tham dự. Đồng thời cũng mời bà con mộ điệu. Vào cửa miễn phí.
Theo truyền thống tài tử thì những ai có đờn cổ nhạc bất cứ loại gì thì cứ mang đến để cùng hòa điệu tiếng tơ. Và những người biết ca cổ nhạc dù ít, ban tổ chức cũng mời lên ca chứ không phân biệt gì cả.
[jwplayer V0z7CmaT-YzmDPLlM]
