Ðộng đất dữ dội thủy điện Sông Tranh 2

Dân sống trong sự sợ hãi thường trực

QUẢNG NAM (NV) – Một loạt các trận động đất xảy ra tại khu vực đập thủy điện Sông Tranh 2 ở huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam, khiến người dân vô cùng sợ hãi.

Dân thôn 2 Trà Ðốc, huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam đang dự “tiếp xúc cử tri” bỏ chạy tán loạn khi động đất xảy ra trưa 23 tháng 9, 2012. (Hình: VietnamNet)

Theo tin các báo tại Việt Nam trong khoảng ít tiếng đồng hồ từ buổi tối 22 đến trưa 23 tháng 9, đã có đến bảy trận động đất xảy ra tại khu vực có đập thủy điện Sông Tranh 2 mà lần mạnh nhất diễn ra vào lúc 10 giờ 57 tới 11 giờ 5 phút ngày 23 tháng 9.

Mặt đất chao đảo với những tiếng nổ lớn làm hàng ngàn người thuộc các huyện Bắc Trà My và Nam Trà My cùng các vùng lân cận hoảng loạn.

Theo VietnamNet, khi xảy ra động đất, khoảng 150 người đang tham dự cuộc “tiếp xúc cử tri” ở thôn 2, xã Trà Ðốc, “đã bỏ chạy tán loạn” lúc đó “mặt đất chao đảo kèm theo những tiếng nổ đì đùng.”

Ông Lê Văn Tuấn, chánh văn phòng huyện Bắc Trà My, kể: “Trận động đất rất lớn kèm theo tiếng nổ long trời lở đất. Rung chấn rất mạnh kéo dài khoảng 6 giây. Người dân thị trấn Trà My vô cùng hoảng sợ, ùa chạy hết ra đường. Ðây có lẽ là trận động đất lớn nhất từ trước đến nay,” theo VietnamNet.

Tường nhà dân bị nứt sau trận động đất. (Hình: (Hình: VietnamNet)

Nguồn tin này nói hàng trăm nhà của người dân địa phương bị “nứt dọc theo tường hoặc nứt trụ.” Nguồn tin thuật lời ông Ðặng Phong, chủ tịch huyện vừa nói cho hay, “Hai trận động đất vào trưa nay khiến cho người dân càng trở nên lo lắng hơn. Bởi động đất ngày càng gia tăng và với cường độ rung chấn ngày càng lớn và dồn dập.”

Báo VNExpress thuật lời một phụ nữ tên Nguyễn Thị Mai: “Tôi đang bưng mâm cơm lên cho gia đình thì lòng đất phát ra tiếng nổ, căn nhà lắc lư kêu răng rắc. Hoảng quá, tôi đánh rơi cả mâm, mọi người chạy tán loạn. Cứ thế này không chết vì động đất thì cũng chết vì đau tim.”

VNExpress cho biết trạm địa chấn ở Huế đo trận động đất ở khu vực thủy điện Sông Tranh 2 lên tới 4.8 độ Richter nhưng Viện Vật Lý Ðịa Cầu ở Hà Nội chỉ xác nhận có 4.1 độ Richter.

Sơ đồ đường đẳng chấn động đất mạnh 4.2 độ Ritcher xảy ra lúc 20 giờ 46 ngày 3 tháng 9, 2012 tại khu vực Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam. (Hình: VNExpress-Viện Vật lý địa cầu cung cấp).

Chỉ kể từ ngày 3 tháng 9, 2012 xảy trận động đất mạnh 4.2 độ Richter, đến nay đã xảy ra 21 trận động đất lớn nhỏ. Trước đó đã xảy ra hơn 50 trận động đất mà cường độ cũng như số lần động đất xảy ra ngày càng nhiều hơn và mạnh hơn.

Trước các vụ động đất liên tiếp xảy ra, nhà cầm quyền Hà Nội quyết định không cho phép “tích nước” cho đến khi thấy an toàn. Nhưng trong tình thế này, người dân địa phương cũng như khoảng 1.5 triệu người sống ở khu vực hạ du của đập thủy điện vẫn đối diện với nguy hiểm chết người khi đập bị vỡ, rất có thể xảy đến.

Theo ông Cao Ðình Triều, chuyên viên của Viện Vật Lý Ðịa Cầu ở Hà Nội, dù không cho tích nước, cái đập thủy điện Sông Tranh 2 cũng vô cùng nguy hiểm. Ðây là sự nguy hiểm “kép” vì vừa bị động đất, đập này cũng được xây dựng phẩm chất tồi tệ nứt nẻ nhiều chỗ ngay thân đập.

Mấy tháng qua, ban quản lý dự án thủy điện Sông Tranh 2 phải mời chuyên viên ngoại quốc tới đối phó chống thấm, rò rỉ từ những chỗ nứt theo kiểu bít lỗ, bịt kẽ nứt. Nhưng các việc này có bao nhiêu tác dụng lâu dài khi các trận động đất ngày mỗi xảy đến nhiều hơn, ảnh hưởng không nhỏ đến thân đập, các chỗ nứt.

“Ðộng đất dồn dập bên đập thủy điện kém chất lượng sau sự cố rò rỉ thì hiểm họa vẫn còn treo lơ lửng trên đầu người dân,” báo VNExpress thuật lời ông Cao Ðình Triều.

VNExpress còn dẫn thuật lời ông Vũ Trọng Hồng, chủ tịch Hội Thủy Lợi Việt nam, cho biết, “Trước khi xây dựng công trình thủy điện Sông Tranh 2, các nhà khoa học từng cảnh báo trong quá khứ vùng đất này đã xảy ra động đất, có những đới nứt gãy đang hoạt động. Song, không hiểu sao EVN (Tập Ðoàn Ðiện Lực Việt Nam) vẫn kiên quyết làm.”

Không những “kiên quyết làm” EVN còn xây dựng đập thủy điện Sông Tranh 2 với “thiết kế không có cửa xả đáy nên phần lớn lượng nước mưa, lũ sẽ lưu lại hồ chứa.” Tức là “hồ tích nước ở cao trình 140 mét trở lên thì nước mới xả tràn, còn dưới 140 mét thì phía hạ lưu khô cạn.”

Lời ông Vũ Trọng Hồng trên VNExpress: “Do đập thiết kế không có cửa xả đáy, trong tình huống xấu, công trình gặp sự cố thì áp lực nước ở cao trình 140 mét kèm theo những trận lũ lớn bất ngờ tràn về thì cũng đủ sức gây nguy hiểm cho đập, hiểm họa khó lường cho hạ lưu.”

Trên hệ thống hai sông Vu Gia và Thu Bồn ở Quảng Nam chỉ dài khoảng 200 km, có hơn 100 dự án đập thủy điện mà đập thủy điện Sông Tranh 2 đang có vấn đề nguy hiểm liên quan đến sinh mạng nhiều triệu người, chỉ là một.