HÀ NỘI (NV) – Ða số khách thuộc thành phần các tổ chức xã hội dân sự được mời đến tiếp xúc tổng thống Barack Obama đã không thể tới nơi hẹn vì bị nhà cầm quyền CSVN ngăn chặn hay bắt giữ.
Theo lịch hẹn gặp đã được chuẩn bị từ trước, Tổng Thống Obama dự trù gặp 15 người là thành viên trong các tổ chức xã hội dân sự tại Việt Nam vào sáng ngày Thứ Ba, 24 Tháng Năm 2016 tại khách sạn Marriot, nơi ông lưu ngụ trong cuộc viếng thăm Việt Nam ở thủ đô Hà Nội. Tuy nhiên 9 người đã bị công an CSVN ngăn chặn bằng nhiều cách khác nhau.
Tổng Thống Obama gặp 6 người thuộc thành phần xã hội dân sự ở Hà Nội hôm 24 Tháng Năm 2016 tại khách sạn Marriot; 9 người khác bị ngăn chặn. (Hình: Jim Watson/AFP/Getty Images)
Trong số những người đến được nơi hẹn với ông Obama, người ta thấy có một người thuộc giới đồng tính, nữ ca sĩ Mai Khôi, một người từng ra ứng cử đại biểu Quốc Hội nhưng đã bị chế độ Hà Nội gạt ra ngoài. Trong một bản tin đăng tải trên trang mạng của Tòa Bạch Ốc, họ cho hay, sau cuộc tiếp xúc, ông Obama đã cho báo chí biết là ông biết có một số người đã bị ngăn chặn.
Cùng ngày, khi nói chuyện với hơn 2 ngàn sinh viên và giới trí thức Việt Nam, những người được chế độ Hà Nội chọn lọc đưa tới dự, ông Obama nói thẳng với chế độ Hà Nội là hai chính quyền vẫn còn khác biệt, về nhân quyền. Theo ông việc cho phép người dân tự do bày tỏ ý kiến, và tiếp cận thông tin chỉ làm cho xã hội tốt đẹp hơn.
Ông nói rằng: “Các quốc gia thường thành công hơn khi người dân được tự do bày tỏ suy nghĩ, được phép hội họp mà không sợ bị trấn áp, hay có thể tiếp cận Internet và mạng xã hội. Bảo đảm các quyền đó không đe dọa tới ổn định mà thực ra còn củng cố ổn định, và là nền tảng cho phát triển.”
Phát biểu sau cùng của ông Obama sau khi ông chỉ được gặp có 6 người trong số 15 người khách mời thuộc các tổ chức xã hội dân sự, ông nói với họ rằng “Chúng tôi nghĩ rằng việc làm của quý vị là quan trọng cho bất cứ nơi đâu, bao gồm, đồng thời cho nước Mỹ, nơi những nhà hoạt động đủ các loại và những người dân mà họ huy động, thường chỉ trích tôi rất nhiều và không làm tôi luôn luôn được thoải mái, nhưng tối hậu, tôi tin rằng đó là làm cho quốc gia tốt hơn và nhiệm vụ tổng thống của tôi tốt hơn vì tôi phải chịu trách nhiệm giải trình ấy.”
Trong số những người bị ngăn chặn, có 3 nhân vật nổi tiếng được mọi giới biết mặt biết tên là Tiến Sĩ Nguyễn Quang A, luật sư nhân quyền Hà Huy Sơn và nhà báo tự do kiêm blogger Phạm Ðoan Trang.
Ông Nguyễn Quang A cho hay nhà ông đã bị hơn chục an ninh canh giữ từ ngày hôm trước. Ông nhắn tin trên trang Facebook của ông là “Có thể bị chặn, bị bắt. Báo trước để bà con được rõ. Khổ các bạn an ninh thức thâu đêm (23 giờ hôm qua cả chục cậu ngồi bên nhà đối diện).”
Quả thật, khi ông bước ra đường để tới điểm hẹn, ông đã bị công an bắt đi. Ông cho hay ông “không có duyên với ông Obama,” vì đã bị các nhân viên an ninh CSVN “quăng lên xe” rồi đưa ra khỏi Hà Nội cho tới khi tổng thống Hoa Kỳ rời thủ đô của Việt Nam để vào Sài Gòn trên đường trước khi sang Nhật.
Luật Sư Hà Huy Sơn cho hay ông đã bị an ninh CSVN canh giữ quanh nhà từ hai ngày trước nên việc tới gặp tổng thống Mỹ không thể thực hiện như mong muốn.
Nhà báo độc lập Phạm Ðoan Trang thời gian gần đây vào Sài Gòn để giải phẫu điều trị hai đầu gối từng bị công an CSVN dùng vật cứng đánh khi biểu tình vì cây xanh hồi năm ngoái tại Hà Nội. Khi được mời gặp Tổng Thống Obama, cô đã không ngần ngại chống nạng đi Hà Nội bằng xe hơi nhưng đã bị chặn bắt khi tới Ninh Bình, cách Hà Nội 120km.
Theo cô kể cho biết, cô không dám đi máy bay vì biết thế nào cũng bị bắt ở phi trường, nhưng đi đường bộ cũng không thoát. Cô và hai người bạn bị giữ từ khoảng 10 giờ sáng ngày 23 đến sau 12 giờ trưa ngày 24 Tháng Năm 2016 thì mới được thả, tức là cầm chân để cô không thể đến nơi vào giờ hẹn.
Trên trang Facebook cá nhân, cô cho hay nếu được gặp tổng thống Mỹ, cô “hoan nghênh việc Mỹ xóa bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam, trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng hung hăng trong các yêu sách chủ quyền trên Biển Ðông.”
Ðồng thời cô muốn thấy “Việt Nam có bốn nhóm nhân quyền căn bản cần được cải thiện ngay lập tức. Ðó là: quyền tự do biểu đạt, quyền tự do hiệp hội và tụ tập ôn hòa, quyền tham gia chính trị, và quyền được xét xử công bằng. Quyền tham gia chính trị gồm quyền ứng cử, quyền tranh cử và cả đề cử ứng viên. Quyền được xét xử công bằng đặc biệt liên quan đến sự độc lập của hệ thống tư pháp…”
Theo cô, “Có thể nhiều người Việt Nam sẽ muốn chính quyền cải thiện nhân quyền ở Việt Nam ngay lập tức, đặc biệt gắn với việc trả tự do cho tất cả tù nhân lương tâm. Nhưng tôi không hoàn toàn nghĩ vậy. Nhà nước Việt Nam lâu nay vẫn gắn chuyện thả tù nhân lương tâm với các lợi ích về kinh tế, chính trị, và bằng cách đó họ phớt lờ việc tiến hành những cải cách căn bản về luật pháp và thể chế.”
“Do đó tôi muốn khẳng định rằng tôi không chỉ đòi tự do cho các cá nhân tù nhân lương tâm như Trần Huỳnh Duy Thức và Ba Sàm, mà tôi muốn hơn thế nữa. Ðã đến lúc nhà nước Việt Nam chấm dứt đem công dân ra đổi chác. Ðã đến lúc họ phải có những cải cách toàn diện về luật pháp và thể chế, theo hướng đẩy mạnh nhân quyền cho người dân, không được hình sự hóa việc thực thi các nhân quyền căn bản, để không còn tù nhân lương tâm nữa.”
Bên cạnh đó, theo Ðoan Trang muốn nói với ông Obama một vấn đề khẩn cấp là “thảm họa môi trường ở miền Trung, làm chết hàng trăm tấn cá biển và cá nuôi. Tôi mong tìm kiếm cơ hội để các chuyên gia độc lập và tổ chức dân sự Mỹ hợp tác, giúp đỡ các tổ chức dân sự độc lập Việt Nam điều tra nguyên nhân thảm họa, và giúp nâng cao năng lực quản trị và đối phó với thảm họa của chính quyền Việt Nam. Suy cho cùng chúng tôi muốn một chính quyền minh bạch, có trách nhiệm, tôn trọng nhân quyền và có thiện chí hợp tác với người dân chống lại sự mất dân chủ, tham nhũng và bá quyền.”
Trên trang facebook cá nhân, nữ ca sĩ Mai Khôi cho biết cô đã trình bày với tổng thống Mỹ là “Người dân Việt Nam muốn và cần được quyền tự do tụ tập để được biểu tình ôn hòa. Gần đây biểu ngữ ‘cá cần nước sạch, dân cần minh bạch’ đã trở thành một câu kêu gọi thống khiết nhất và cũng mạnh mẽ nhất từ phía người dân.” Cô cũng muốn nhà cầm quyền CSVN bãi bỏ các ngăn cấm nghệ sĩ sử dụng quyền tự do sáng tạo, ca hát và biểu diễn.
Các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế Human Rights Watch và Amnesty International đả kích kịch liệt hành động cản trở, bắt giữ những người được mời đến tiếp xúc với tổng thống Mỹ để ông có thể nghe quan điểm và các điều mong muốn của họ làm sao cho nước Việt Nam tốt đẹp hơn.
Theo Human Rights Watch thống kê, hiện còn hơn một trăm tù nhân lương tâm còn đang bị giam giữ trong các nhà tù tại Việt Nam. (TN)
