ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Bị cáo H Wuêñ Êban, 48 tuổi, bị quy chụp là người đứng đầu nhóm bị cáo gây ra vụ bạo động hồi Tháng Sáu năm ngoái tại hai đồn công an xã ở tỉnh Đắk Lắk.
Báo VNExpress hôm 17 Tháng Giêng mô tả bị cáo H Wuêñ Êban, còn có tên khác là Amí Sân, “có tám đứa con sinh từ năm 2003 đến 2012.”
Cáo trạng vụ án quy kết bị cáo H Wuêñ Êban bị ông Y Mut Mlô, đang ở ngoại quốc, lôi kéo tham gia các hoạt động vũ trang, gây mất an ninh trật tự tại tỉnh Đắk Lắk.
Tiếp đó, hồi năm 2017, nữ bị cáo được ông Y Quynh Bdăp, người bị xử khiếm diện, đồng sáng lập tổ chức Người Thượng Vì Công Lý (MSFJ) ở Thái Lan “phân công đứng đầu lực lượng Đêga tại nội địa.”
Tại phiên tòa, bị cáo H Wuêñ Êba khai rằng bà được tổ chức ở ngoại quốc ngoài “gửi tiền về làm chi phí hoạt động nhưng thực tế dùng mua mắm, muối, gạo vì [số tiền] quá ít.”
Bà này cũng khai rằng mình “đã lôi kéo được khoảng 50 người thuộc các gia đình nghèo, dân tộc thiểu số” và “rất hối hận” về vụ bạo động.
Đáng nói, theo báo Thanh Niên, do nhà cầm quyền thắt chặt an ninh, nên tất cả các phóng viên không được dự tòa, mà phải theo dõi phiên tòa qua màn hình đặt tại Sở Ngoại Vụ Đắk Lắk ở thành phố Buôn Ma Thuột.
Cho đến hôm 17 Tháng Giêng, người ta chưa thấy trang Facebook Người Thượng Vì Công Lý (MSFJ) đưa ra phản hồi về những cáo buộc của nhà cầm quyền.
Hồi cuối năm ngoái, ông Y Phic Hdok, cũng là người đồng sáng lập MSFJ, đang ở Mỹ, bình luận trên trang cá nhân về việc chính quyền Đắk Lắk phát lệnh truy nã và xử khiếm diện ông Y Quynh Bdăp: “… Rõ ràng đây là nỗ lực để đe dọa và gây sức ép lên công việc quan trọng của ông Y Quynh Bdăp, làm lung lay uy tín của ông với tư cách nhà hoạt động nhân quyền.”
“Chúng ta phải nhìn thấy bản chất sai trái của những cáo buộc phi lý này. Ông Y Quynh là người ủng hộ bất bạo động và luôn vận động hòa bình. Những cáo buộc sai lầm không nên khiến chúng ta từ bỏ sự ủng hộ mà ông đáng được nhận,” ông Y Phic Hdok viết thêm.
Các hình chụp do báo ở Việt Nam đăng tải cho thấy tuy đây là “phiên tòa lưu động” nhưng trong phòng xử chỉ thấy bị cáo và công an áp giải, cùng một số “người dân” được bố trí. Hiện chưa rõ có đại diện tổ chức nhân quyền quốc tế hay đại sứ quán các nước được tham dự phiên tòa hay không.
Dự kiến phiên tòa diễn ra trong 10 ngày, với các bản án nặng nề, do hầu hết các báo ở Việt Nam đều phải tường thuật giống nhau rằng đây là vụ án “có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, xâm hại đến tính mạng, sức khỏe của cán bộ, người dân, phá hủy tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, mục đích nhằm lật đổ chính quyền nhân dân…”
Vụ bạo động hôm 11 Tháng Sáu năm ngoái được mô tả là do một nhóm người bịt mặt, mang theo các loại vũ khí gồm súng và bom xăng tấn công hai đồn công an ở xã Ea Tiêu và Ea Ktur, huyện Cư Kuin, vào rạng sáng 11 Tháng Sáu, khiến chín người thiệt mạng, trong đó có bốn viên chức công an cùng bí thư xã Ea Ktur, chủ tịch xã Ea Tiêu. (N.H.K) [qd]
