KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Biển Việt Nam bị đầu độc quá nhiều, là nhận xét chung của các nhà khoa học tại một hội nghị về phát triển hệ thống khu bảo tồn biển tại Việt Nam vừa diễn ta tại thành phố Nha Trang.
Theo báo Người Lao Động, tại hội nghị “Sơ kết năm năm thực hiện chương trình bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản; giải pháp quản lý và phát triển hệ thống khu bảo tồn biển tại Việt Nam,” do Bộ Nông Nghiệp-Phát Triển Nông Thôn tổ chức tại Nha Trang hôm 2 Tháng Mười Một, các nhà khoa học cho biết tình trạng khai thác các loại hải sản đã vượt quá giới hạn cho phép trên 30%.
Theo đó, trước đây chỉ cho phép khai thác trung bình 2.45 triệu tấn/năm thì nay đã là 3.1 triệu tấn/năm. Chưa kể, kế hoạch đến năm 2015 phải có 16 khu bảo tồn biển, có ít nhất 0.24% diện tích biển nằm trong khu bảo tồn và 30% diện tích trong số này được bảo vệ nghiêm ngặt, thì hiện nay chỉ có 10% được bảo vệ nghiêm ngặt. Nhiều vùng biển có rạn san hô, đa dạng sinh học cao như Bình Định, Kiên Giang chưa đưa vào bảo vệ.
Bà Bùi Thị Thu Hiền, đại diện Tổ Chức Bảo Tồn Thiên Nhiên Quốc Tế (IUCN) tại Việt Nam, cho rằng khu bảo tồn biển Việt Nam đang đối diện với tình trạng ô nhiễm biển từ đất liền. Điển hình như các khu bảo tồn biển ở Nha Trang (Khánh Hòa), Phú Quốc (Kiên Giang), Cù Lao Chàm (Quảng Nam) chịu tác động từ tình trạng xây dựng cơ sở phục vụ hoạt động du lịch. Còn các khu bảo tồn biển Hạ Long (Quảng Ninh), Hòn Cau (Bình Thuận) bị đe dọa từ các hoạt động kinh tế vùng bờ.
Ông Trần Lê Nguyên Hùng, phó vụ trưởng Vụ Bảo Tồn và Phát Triển Nguồn Lợi Thủy Sản – Bộ Nông Nghiệp-Phát Triển Nông Thôn, cho rằng: “Nguyên nhân chính là phát triển kinh tế chưa đi đôi với bảo vệ môi trường: xây các nhà máy điện, phát triển du lịch trong vùng lõi khu bảo tồn, phá rừng ngập mặn để xây dựng công trình đã làm mất nơi cư trú, sinh sản của thủy sản.”
Ông Vũ Văn Tám, thứ trưởng Bộ Nông Nghiệp-Phát Triển Nông Thôn, thừa nhận hiện nay đang xảy ra mâu thuẫn giữa bảo vệ nguồn lợi thủy sản với phát triển du lịch và các ngành kinh tế khác. Dường như lợi ích kinh tế đã lấn át việc bảo vệ thủy sản.
“Tôi đi kiểm tra, thị sát một số khu bảo tồn biển mà thấy đau xót. Ở những nơi chúng ta nghĩ rằng nguồn lợi thủy sản sẽ được bảo vệ nghiêm ngặt nhất, rõ ràng nhất nhưng cũng chưa thu được kết quả,” ông Tám nói.
Theo ông Tám, cần đổi mới tư duy về việc bảo vệ hệ sinh thái và môi trường biển. Các sự kiện liên quan đến môi trường như việc “khủng hoảng” chất thải ở nhà máy Formosa Hà Tĩnh, hay hàng loạt vụ nhận chìm bùn thải xuống biển ở các tỉnh Bình Thuận, Nha Trang, Quảng Ngãi… chính quyền địa phương nên tổ chức, lên tiếng mạnh mẽ.
Liên quan đến đề xuất nhận chìm, xả thải ở các địa phương, ông Nguyễn Chu Hồi, cựu phó tổng cục trưởng Tổng Cục Biển và Hải Đảo Việt Nam – Bộ Tài Nguyên-Môi Trường, cho rằng biển Việt Nam bị đầu độc quá nhiều, nếu không có biện pháp thì đời con cháu không có tài nguyên để sử dụng.
“Chất thải đổ ra biển thì xong việc nhưng thủy sản lại chết, ngư dân và các ngành dựa vào giá trị bảo tồn thiên nhiên đều chết. Thế giới đã có luật, có quy định muốn nhận chìm thì phải quy hoạch không gian nhận chìm. Chỉ những không gian đó mới được cấp phép còn nước ta chưa có. Bây giờ là ‘thầy lang bốc thuốc,’ họp năm, bảy ngày xem hồ sơ 500 trang thì không thể chính xác,” ông nói. (Tr.N)
