Phạm Ðình
Xe muốn chạy được phải cần nhiều thứ, nhưng thường xuyên nhất, hữu hình nhất là xăng. Thế nên có thể nói một cách chính xác là bộ phận phải làm việc nhiều nhất trong xe là “lọc xăng”. Bởi vì xăng từ bên ngoài tiếp vào, dù tốt hoặc cao giá đến đâu, cũng không thể bảo đảm 100% tinh khiết. Thêm nữa, khi được chứa trong bình, xăng có thể hòa lẫn những vẩn cặn từ những đợt đổ xăng trước, hoặc rỉ sét từ thành bình rơi xuống. Những thứ vẩn bụi này phải được loại trừ bằng bất cứ giá nào trước khi xăng tiến vào trong lòng máy, nhiệm vụ này được giao phó cho bộ phận lọc (fuel filter). Lọc xăng không làm được việc “loại trừ” ấy thì lốc máy sẽ sớm bị loại trừ. Tuy là một bộ phận quan trọng như vậy, nhưng lọc xăng ít khi lên tiếng chỉ trừ khi nó bị nghẹt.
“Tiếng nói” của lọc xăng
Thực ra nói rằng lọc xăng ít khi lên tiếng là không chính xác. Ðúng ra, nó lên tiếng liên tục, từng giờ, từng phút qua tiếng máy nổ: Máy nổ đều, xe chạy bon bon, đó là dấu hiệu xe được tiếp xăng đều đặn; Máy kêu khục khặc, vùng vằng, xe chạy cà giựt, hay thậm chí không chạy… đó là dấu hiệu thiếu xăng, ngay cả khi bạn mới vừa đổ đầy bình. Là vì màng lọc bị nghẹt do vẩn cặn đọng lại quá nhiều, khiến cho xăng khó lòng đi qua được.
Cụ thể, màng lọc bị nghẹt sẽ gây ra những triệu chứng sau đây:
-Không thể “đề” máy xe: Tra chìa khóa vào ổ máy, bạn chờ nghe tiếng xịch xịch quen thuộc và cần thiết nổi lên. Nhưng lần này thì không, chỉ có sự im lặng đáng sợ! Sợ không kịp đến sở làm đúng giờ, sợ “huốc” cuộc hẹn với người đẹp, sợ sắp phải bỏ ra món tiền lớn để sửa xe… sợ nhiều thứ. Sự im lặng, không có tiếng nổ, đó là “tiếng nói” nghiêm khắc nhất của màng lọc xăng, bởi vì nó đã bị nghẹt hoàn toàn, không còn một khe hở cho xăng chảy qua. Ðể đến nước này thì không biết có mất việc mất bồ không, nhưng chắc chắn sẽ mất một số tiền lớn. Là vì, trước hết, không biết nguyên nhân thực sự do đâu, chúng ta phải kêu xe “tow” kéo đến tiệm. Tại tiệm, thợ máy phải dùng máy móc chẩn đoán, và sau nhiều thủ tục phức tạp mới tìm ra nguyên nhân: Lọc xăng bị nghẹt! Phí tổn thay lọc xăng không lớn, nhưng cái túi tiền của bạn phải chi ra cho tất cả mọi chi phí khác mới là đáng ngại.
Cũng may, đó không phải trường hợp duy nhất lọc xăng lên tiếng. Thường thì trước khi đi đến chỗ nghẹt hoàn toàn, lọc xăng bắt đầu cảnh báo ngay khi mới bị “bế” phần nào, để chúng ta có thể ra tay chỉnh đốn ngay nếu không muốn phải chịu nhiều tốn kém hơn sau này.
Sau đây là những dấu hiệu lọc xăng đã phần nào bị nghẹt:
-Ðề máy khó khăn và máy nổ tại chỗ không đều: Do vẩn bụi hạn chế luồng xăng, chỉ để cho một ít xăng lách qua để vào máy, nên máy cuối cùng vẫn nổ sau nhiều lần cố gắng. Xe vẫn “đề” được, nhưng vì luồng xăng tiếp vô lúc đủ lúc thiếu nên máy nổ không đều. Cho máy nổ tại chỗ để warm up trước khi lăn bánh, chúng ta sẽ nghe tiếng máy nổ không đều, khục khà khục khặc, vùng và vùng vằng như đang giận ai, hoặc làm như muốn hụt hơi, muốn “tắt thở” luôn. Hiện tường này cũng xảy ra khi ngừng xe trước ngã tư đèn đỏ, hoặc cho xe xếp hàng trong lane “drive thru” chờ mua cơm trưa.
-Máy nổ khục khặc: Vấn đề nổi bật nhất là khi xe bắt đầu dọt lên sau khi ngừng vì một lý do gì đó, đèn đỏ chẳng hạn. Gặp đoạn đường kẹt xe, xe phải nhích đi từng bước, vừa chạy vừa dừng, rất có nguy cơ xe chết máy, khựng lại giữa đường.
-Khổ sở khi xe chạy chậm: Xe chạy bình thường thì tốt, nhất là khi chạy ở vận tốc cao. Nhưng khi chạy chậm lại là có triệu chứng bất thường với tiếng máy nổ không đều hoặc di chuyển cà giựt. Ðó là vì khi xe chạy nhanh, máy bơm xăng (fuel pump) có nhiều power, đẩy xăng mạnh hơn, nhờ đó tiếp được đủ xăng cho đầu máy. Nhưng khi xe chạy chậm, fuel pump không đủ power để đẩy luồng xăng vượt qua một Fuel Filter vốn đã bị nghẹt ít nhiều, dẫn đến tình trạng đầu máy thiếu xăng, gây ra chuyển động cà giựt nói trên.
Nhưng xin đừng nghĩ rằng xe có thể chạy an toàn trên xa lộ. Không hẳn như vậy đâu. Chạy trên xa lộ, đầu máy cần tiêu thụ nhiều xăng, nhất là những khi phải tăng tốc khi qua mặt một xe khác cùng chiều. Màng lọc dơ không cho phép một lượng xăng lớn chảy qua để đáp ứng nhu cầu đó, nên xe không thể chạy nhanh hoặc không thể vượt mặt.
-Xe đang chạy, bỗng dưng chết máy: Ðôi khi màng lọc dơ sẽ khiến xe chết máy trên đường đang khi chạy. Ðó là do luồng xăng tiếp tế không đều, có lúc đủ, lúc khác lại thiếu, hoặc thậm chí chẳng có giọt xăng nào. Tình trạng biến đổi tùy theo loại vẩn bụi để lại trên màng lọc và tùy theo sức đẩy của Fuel Pump.
“Phụ tá” của lọc xăng
Bởi lọc xăng có nhiệm vụ quan trọng như thế, nên nhà sản xuất có cung cấp thêm cho nó một vài “phụ tá” để giúp đỡ tùy trường hợp:
-“Xa lộ vòng đai” (bypass): Một số nhà sản xuất có thiết kế thêm “vòng đai” là một cái ống phụ, tự động mở ra để làm đường di chuyển cho xăng một khi đường chuyền chính bị nghẹt vì Fuel Filter quá dơ. Nhờ tạm thời có xăng, xe vẫn tiếp tục chạy được. Nhưng không biết có nên coi đây là một cách giải quyết tốt đẹp hay không. Là vì, luồng xăng chảy vào máy lúc này không xuyên qua màng lọc, nên có thể mang vẩn cặn chất dơ vào buồng máy, và tạo ra thêm nhiều trở ngại sau này.
-Lọc ngay trong bình xăng: Ðể giúp đỡ lọc xăng chính, nhà sản xuất cũng có thể đặt một màng lọc phụ ngay bên trong bình xăng với nhiệm vụ “tiền trạm”. Tiền trạm (prefilter) này sẽ chặn lại những vẩn bụi lớn, những vẩn rỉ sét trước khi xăng được hút vào trong máy. Với sự trợ giúp của tiền trạm, Fuel Filter có thể thọ lâu hơn. Nhưng tiền trạm cũng lại đặt ra thêm một vấn đề: Nếu đã thay lọc xăng mà không loại trừ được hết những triệu chứng kể trên, thì bạn phải thay luôn tiền trạm bằng cách gỡ luôn cả bình xăng ra.
Kéo dài tuổi thọ của Fuel Filter
Vậy làm thế nào để tránh rơi vào tình trạng lọc xăng nghẹt hoàn toàn, khiến cho xe chết máy giữa đường, hoặc đề không nổ?
Nhiều nhà sản xuất cho rằng, lọc xăng trong xe của họ có thể dùng được tới 50,000 dặm đường, tức là khoảng 5 năm. Thực tế, con số này không phải là ngoa ngữ. Có xe còn chạy được lâu hơn thế. Nhưng cũng có thể xe của bạn lại không được lâu như vậy. Lý do trước hết là do xăng, rồi đến cây xăng và bình xăng: Nếu xăng được lọc luyện kỹ, không bị pha thêm tạp chất, trạm xăng có thiết bị tốt (có trang bị thêm máy lọc trước khi tiếp xăng cho khách hàng), và bình xăng trong xe không có rỉ sét thì thời gian phục vụ của Fuel Filter sẽ lâu dài, có thể 5 năm, 7 năm hoặc hơn nữa. Và ngược lại, có thể nó chỉ tồn tại được sau khoảng 10,000 miles, hoặc 2, 3 năm mà thôi.
Hiểu những yếu tố tác động vào xăng như trên, chúng ta sẽ tự biết làm cách nào để kéo dài tuổi thọ của Fuel Filter. Nhưng dù thế nào chăng nữa cũng sẽ đến một ngày lọc xăng bị nghẹt, chứ không thể trường thọ, sống đời ở kiếp với cái xe được. Muốn khỏi đối diện những trường hợp nan giải, như xe chết máy giữa đường hoặc không thể “đề” khi cần dùng đến, tốt nhất hãy ra tay ngay khi mới chớm thấy triệu chứng nghẹt lọc. Thay lọc xăng không đơn giản như thay nhớt, thay nước coolant, nhưng không phải là chuyện khó khăn. Chúng ta sẽ bàn luận thêm trong bài lần sau.
[email protected]
Muốn giữ xe ở tình trạng hoàn hảo nhất, xin xem Cẩm Nang Bảo Trì Tập I, II, và III đã phát hành, mỗi tập $6.00+$2.00 cước phí. Money Back Guarantee 3 tháng. Gửi cheque cho Phạm Ðình, 9800 Bolsa Ave., # 86, Westminster, CA 92683; Tel: 714 675 8628. Cho biết điện thoại và email, nếu có. Có thể hỏi tại nhà sách Tú Quỳnh 714-531-4284; hoặc Tự Lực 714-531-5290.
