Về ‘Lôi Vũ, Lý Tiểu Long, và khiên cưỡng’
***
Việt Nam chưa từng có Hàn Lâm Viện về văn học, vì vậy việc định nghĩa một từ nói riêng, một phạm vi ứng dụng của nó nói chung, cũng không được công chúng hóa một cách minh bạch. Do đó nhiều khi có những từ “tự chế” rồi phổ biến trong dân gian lâu ngày thành ra “vốn từ” cho văn học…, điều này chắc bạn đọc gần xa đều thừa nhận, rồi vì không có Hàn Lâm Viện nên một từ nào đó tuy đã phổ thông nhưng không được mang ra để hiệu chỉnh lại qua một cuộc hội thảo góp ý của các nhà chuyên môn.
Tôi xin góp ý theo chiều hướng từ bối cảnh nêu trên. Khiên cưỡng lâu nay tôi hiểu là một sự miễn cưỡng lẽ ra không đáng có, hay là sự miễn cưỡng có thể tránh, hoặc sự miễn cưỡng do tự thân, do lý do tự bên trong mình tạo ra mà không do lý do từ bên ngoài tác động, bắt buộc. Do đó từ “khiên cưỡng” mà tác giả Ngọc Lan dùng ở đây là có ý vai diễn Phồn Y do ca sĩ Thanh Lan diễn trong vở kich là không hợp, miễn cưỡng không chính đáng, không đáng có…,vì có thể tránh được quyết định dó bởi còn rất nhiều diễn viên khác có khả năng đảm trách…
Đây chỉ là chút thiển ý cá nhân, có thể trúng mà cũng có thể trật. Xin đọc giả nào có cao kiến hãy góp ý để tăng cường vốn liếng từ vựng cho kho tàng văn chương Việt Nam. Thành thật cám ơn. Chim Gõ Mõ.
Chim Gõ Mõ
***
Thật ra chữ “khiên cưỡng” cũng không đến nỗi quá xa lạ gì, tôi cũng đã từng thấy qua và nó chỉ có nghĩa là “gò bó” hay “gượng ép” tức là có tính bị ràng buộc, o ép, không được tùy ý đầy đủ như mong muốn.
Doan Bui
***
Theo tôi :”kiên cưỡng” là áp đặt,ý tác gỉa mưốn nói là :”chọn lầm người khi giao cho vai này” nên diễn viên đã không diễn tả hết đươc tính cách của vai diễn nói nôm ma là diễn không đạt yêu cầu.
Cô Ngọc Lan dùng chữ này rất đúng chỗ và rất hay.Xin có lời chúc mừng Cô. Ở Mỹ mà sử dụng tiếng Việt như vậy thì là quá đạt rồi.
Tran Binh
***
Đây cũng là lần đầu tiên tôi nghe chữ khiên cưỡng, nhưng tôi cũng có thể đoán được ý nghĩa của chữ này sau khi đọc hết bài bình luận. Tôi nghĩ mỗi khi gặp một chữ gì mới, chúng ta hãy xem đó như là một cơ hội tốt để trau dồi thêm vốn từ vựng của chúng ta. Còn bạn Minh Hoa cho rằng việc xài từ này trong bài viết của NL đã cuốn đi tình cảm của bạn dành cho NL thì tôi thấy bạn Minh Hoa có tính khắt khe không giống người bình thường. Hơn nữa, chì vì một từ ngữ không liên quan đụng chạm gì tới ai mà có thể ảnh hưởng đến một tình cảm thì tôi nghĩ cái tình cảm đó không có gì đáng để người khác nhận, thôi thì bạn cứ giữ tình cảm của bạn lại đi nhé!
Van Nguyen
***
Độc giả Minh Hoa viết rất đúng, tôi chưa bao giờ biết hay nghe từ “khiên cưỡng”. Ngoài ra những từ như “chất lượng”, “bức xúc”, “đột xuất”…. lại thấy dùng rất nhiều trong những bài viết ở hải ngoại tại sao không dùng từ “PHẨM CHẤT” thay cho “chất lượng, “PHẪN NỘ” cho “bức xúc”, “THÌNH LÌNH” hay “BẤT NGỜ” hay “ĐỘT NGỘT” cho “đột xuất” có lẽ dễ nghe hơn.
RICHARD LAM
***
Khiên cưỡng đôi khi cũng nghe dùng mà?? Không biết thì đừng vội vỗ ngực tự hào về “trình độ” tiếng Việt của mình và chê bai tác giả! Khiên cưỡng đôi khi được dùng thay cho miễn cưỡng. Nó là từ gốc Hán Việt. Có lẽ ít dùng, nên một số độc giả cho rằng tác giả bài báo viết sai.
Thịnh Nguyễn
***
Tôi là người Việt lớn tuổi, học hết trung học đệ nhị cấp thời đệ nhất cộng hòa, nghĩa là thông thạo chữ Việt, thế nhưng rất ít khi gặp chữ này (hoặc chưa từng gặp) trong suốt thời gian đi học cũng như đi làm cho tới năm 1975. Nay thỉnh thoảng có đọc thấy chữ này và nhiều chữ khác rất lạ, thú thật tôi không hiểu nghĩa. Vậy xin người viết trên sách báo tiếng Việt tại nước Mỹ, nếu được, hãy dùng đúng chữ Việt, còn nếu như cần phải dùng tiếng nước khác mà tự quí vị xem như tiếng Việt, xin làm ơn giải nghĩa dùm. Cảm ơn.
Ông Lê
***
Xin giải thích dùm “khiên cưỡng” là gì? Đây là lần đầu tiên đọc được trong bài viết này và thật tình không hiểu rõ ý tác giả. Có phải tác giả muốn nói Thanh Lan quá già dể đóng vai trẻ như vậy phải không? đó là tui đoán theo ý tác giả vì theo cách so sánh của tác giả bài viết. Nếu không phải thì xin bỏ qua dùm.
Phó Thường Dân
***
Về chữ khiên cưỡng, vì nó có chữ cưỡng nên tui hiểu là nó mang tánh áp đặt, miễn cưỡng mà làm. Miễn cưỡng vậy nên dĩ nhiên là nó khập khiễng, nó là đôi đũa lệch nên… so sao cho vừa, nhưng nếu kẹt quá xài gắp tạm thì cũng đặng! Ðây là tình huống hổng có thì phải dùng, khiên cưỡng mà dùng đỡ thôi. Trong tinh thần khiên cưỡng thì tiếng Việt đã có chữ miễn cưỡng, gượng gạo, gượng ép. Hai chữ cưỡng và gượng ni tui xài từ hồi nhỏ híu tới giờ, đúng và dễ hiểu hơn nhiều nha.
Nguồn: http://dactrung. net/phorum/tm. aspx?m=257191&mpage=8
Trùm Sò
***
Xin có ý kiến đối với văn hoá kịch nghệ hải ngoại Việt Nam .
Theo tôi nghĩ với hơn 1000 năm bị giặc Tầu đô hộ văn hoá Việt Nam bị mất rất nhiều chổ đứng trong lòng dân tộc và trong tình trạng hiện nay chúng ta đang bị bọn Tầu cộng khống chế, chiếm đóng, manh nha thôn tính một lần nữa mà nhạc sỹ Việt Khang có đoạn rất tan nát cõi lòng: … Việt Nam giờ đây còn hay đã mất! mà “giặc Tầu” lan tràn trên quê hương tôi !!!
Thiết nghĩ như thế cũng đã đủ cho văn hoá và người dân Việt Nam khốn đốn rồi thì những sinh hoạt có tính cách quảng bá, phát huy văn hoá Tầu chúng ta nên suy nghĩ lại.
Thành thật cảm ơn, “Lời thật mích lòng” .. hết cách!
Nguyên Nam
***
@ bạn Minh Hoa,
Theo tôi thì tác giả Ngoc Lan xử dụng từ “khiên cưỡng” là chính xác, tôi hơi ngạc nhiên khi bạn không biết từ này mặc dù bạn nói là đã học, đọc và viết tiềng Việt hơn 30 năm. trong trường hợp này thì “Khiên Cưỡng” có nghĩa như là sự gượng ép / gò ép khi cố gắng lồng ghép hai vế hay hai chủ đề không tương xứng nhau. Bạn có thể tham khảo thêm nghĩa của tiếng Việt trên Website: http://tratu.soha.vn/dict/vn_vn/
Phù Du
***
Trên các phương tiện thông tin đại chúng ở VN thuờng dùng tính từ “Khiên cưỡng”, xét về mặt từ ngữ theo âm Hán-Việt thi hoàn toàn đúng, dùng thuật ngữ này cũng không sao. Nhưng nghe nó có vẻ khó hiểu nhât là với những người không biêt tiếng Hán. Vậy chúng ta hãy tìm những từ đồng nghĩa hay hơn. “Khiên cưỡng” = gượng = gượng gạo = forced. Or, “Khiên cuỡng” = Miển cuỡng = Reluctant. Any other definition, readers? Minh Hoa ơi, please don’t “hate” Ngoc Lan. She’s only doing her job. Plus, this is a free country and she’s entitled to her opinion, whether you like it or not 😉 Ahh, the freedom of press!
Tintin
***
Khiên cưỡng. Tính từ có tính chất gò ép, thiếu tự nhiên. Trả lời một cách khiên cưỡng, cách lập luận khiên cưỡng.
Đồng nghĩa: gượng ép
Vũ Anh Mai
***
Chúng tôi, Khương Diệp, xin được trả lời câu hỏi của độc giả Minh Hoa ” Khiên Cưỡng là gì? “.
Theo Hán Việt Từ Điển của Đào Duy Anh thì Khiên có nghĩa là vác, gánh, đi đứng không tự do, bó buộc. Còn Cưỡng có nghĩa gắng sức, không tự nhiên. Vậy theo như từ diển này định nghĩa Khiên Cưỡng là tính từ chỉ một 1 việc làm có tính cách gò bó, không tự nhiên.
Cũng với chữ đó thì Từ Điển Tiếng Việt của Viện Ngôn Ngữ Học Việt Nam viết rằng: Khiên Cưỡng là có tính chất gò ép, không tự nhiên. Đó là trên từ điển “ giấy”.
Còn trên internet họ giải thích chữ Khiên Cưỡng rất nhiều . Chúng tôi chỉ xin nêu thêm 1 ví dụ điển hình để cho độc giả Minh Hoa rõ thêm thôi. Trong VNDIC. NET, chúng tôi thấy họ chú thích Khiên Cưỡng có nghĩa :gán ép. Vậy thì chữ Khiên Cưỡng có nghĩa là làm một việc gì đó có tính chất gượng ép.
Thưa độc giả Minh Hoa, chúng tôi cũng rất có cảm tình với Phóng Viên Ngọc Lan vì Cô đã cho chúng ta thấy Cô là một nữ phóng viên giỏi dang, rất siêng năng với công việc. Bên cạnh đó Cô cũng là một người có một tấm lòng đôn hậu với tất cả mọi người mà cô đã có dịp gặp gỡ, tiếp xúc hay làm việc chung.
Nhưng chúng ta không vì thế mà dùng cảm tính đánh giá công việc làm hay cá nhân của Cô. Chúng ta nên góp, ý phê bình thẳng thắng với tính cách xây dựng. Việc gì sai nên nói cho Cô sửa. Việc gì đúng chúng ta nên khen để Cô thành công hơn. Đó là việc làm hữu ích cho chính chúng ta trước nhất.
Nếu chỉ vì những chữ cô viết chúng ta không hiểu hay không muốn hiểu mà ” cuốn đi tất cả những cảm tình của chúng tôi cho phóng viên Ngọc Lan” thì rất không công bằng với Cô.
Vài hàng thưa chuyện với độc giả Minh Hoa. Chính chúng tôi cũng nhiều lần góp ý với các tờ báo hay đài truyền thanh, truyền hình của người Việt mình khi họ dùng quá nhiều từ ngữ đặt sệt bọn dép râu nón cối mà chúng ta không cách gì cảm được.
Chúng độc giả Minh Hoa vui.
Khương Diệp
