Pao Lâm (sưu tầm)

Thời gian như ngưng đọng ở làng cổ Ðường Lâm hay còn gọi là làng hai vua. Ngôi làng hơn 300 năm tuổi vẫn vẹn nguyên những nét kiến trúc, sinh hoạt của ngôi làng cổ điển hình Bắc bộ.

Ðường vào làng cổ Ðường Lâm. (Hình: Ciao Travel cung cấp)

Cách trung tâm Hà Nội khoảng 50km, làng cổ Ðường Lâm, thuộc thị xã Sơn Tây, nằm trong vùng chân núi Ba Vì, gần các con sông Hồng, sông Ðà, sông Tích, sông Ðáy. Làng gồm chín thôn, là tập hợp các làng Việt cổ truyền vùng trung du Bắc bộ với các khu vực bán sơn địa, làng xóm tụ cư, bố trí quanh đồi gò và ven sông. Nhiều địa danh còn in dấu của những đồi gò và cánh rừng xưa.

Cổng làng cổ Ðường Lâm. (Hình: Ciao Travel cung cấp)

Trong tâm trí của những người xa quê, hẳn không ai không nhớ đến ký ức ngôi làng thân yêu nơi quê nhà với cây đa, giếng nước, sân đình, cổng làng và những con đường làng quanh co thơm mùi rơm rạ mỗi vụ mùa. Ðó cũng chính là kiến trúc tiêu biểu của làng Việt cổ vùng Bắc bộ với trọng tâm là đình làng, nơi thờ thần hoàng. Có thể nói đình làng là trái tim của mỗi ngôi làng. Người dân Việt tin rằng đất có thổ công, sông có hà bá, núi có sơn thần, làng có thành hoàng. Dân phải thờ phụng thần linh, để các ngài phù hộ, độ trì cho được bình an, khỏe mạnh, may mắn, tốt lành.

Ðền Ngô Quyền ở làng cổ Ðường Lâm. (Hình: Ciao Travel cung cấp)

Thành hoàng làng thường là những nhân thần có công lao với làng. Có những vị mà sự nghiệp hiển hách, công đức rõ ràng, hoặc u linh u hiển, dậy tiếng đồn, đâu đâu cũng biết, nhưng cũng có nơi thành hoàng chỉ là một người dân thường chết vào giờ linh, đã báo ứng cho dân làng thờ phụng. Có khi thành hoàng là một vị sơn thần, hoặc cũng có khi người đang còn sống, vì một lý do nào đó, được dân làng thờ phụng tại đình, làm thành thần hoàng sống.

Vì là trái tim và biểu tượng của làng nên đình làng đóng vai trò quan trọng trong tất cả các hoạt động và đời sống của người dân trong làng, là nơi công quán để đón quan chức khi tiếp xúc với dân làng, là dịch đình cho khách bộ hành dừng lại nghỉ ngơi, là nơi dán cáo thị của làng, là hương quán (nơi dàn xếp những sự tranh chấp hoặc xử kiện của dân làng…) Ðình làng cũng có thể là trường học cho những lớp ấu nhi, tiểu học và là nơi sinh hoạt văn hóa, tôn giáo, tín ngưỡng của cả làng. Với tầm quan trọng của mình, nhắc đến làng Việt cổ là nhắc đến những ngôi đình làng.

Tháp chùa Mía. (Hình: Ciao Travel cung cấp)

Làng cổ Ðường Lâm giữ được tất cả các nét kiến trúc điển hình của một ngôi làng cổ truyền thống với cổng làng xinh xắn, nép mình dưới gốc đa già cổ thụ, những giếng nước trong vắt được xây dựng bằng những khối đá ong từ vài thế kỷ trước và những ngôi đình làng uy nghiêm, cổ kính. Các con đường, ngõ nhỏ, lát gạch đỏ quanh làng rộng rãi, chạy theo hình xương cá, ngoằn ngoèo, uốn lượn. Dọc hai bên đường là tường hậu của các nhà dân xây bằng đá ong, hay gạch mộc càng mang đậm nét rêu phong cổ kính.

Làng cổ Ðường Lâm nổi tiếng với nhiều ngôi đền và chùa cổ. Chùa Mía, còn có tên là Sùng Nghiêm Tự, nằm trên khu đất cao của thôn Ðông Sàng. Ðây là ngôi chùa cổ rất thuần Việt. Trong chùa còn bảo lưu một hệ thống tượng Phật rất phong phú, đa dạng và vô cùng quý giá, bao gồm 287 pho và nhiều di vật quý. Chùa Mía cùng với đền Phủ, chùa Viễn, bến phà Hà Tân, chợ Mía, cổng làng Ðông Sàng, rạch Phủ, là những công trình gắn liền với công lao to lớn của bà Ngọc Dong (Ngọc Dao), một người con của quê hương và là cung phi của Thanh Ðô Vương Trịnh Tráng. Ðến với chùa Mía để được hòa mình vào cõi linh thiêng, u tịnh, thanh cao nơi đất Phật với những huyền tích rất ly kỳ của các vị Phật qua những năm tháng khổ luyện, thành tâm đến ngày thành đạt.

Cổng nhà dân trong làng cổ. (Hình: Ciao Travel cung cấp)

Cái thú lớn nhất khi đến với Ðường Lâm là được đi dạo trên những con đường làng thanh bình, mát rượi. Ghé thăm những ngôi nhà cổ hơn 300 năm tuổi mà chỉ cần bước qua cái cổng gỗ giản dị là cả một khoảng không gian quá khứ hiện về. Một khoảnh sân nhỏ lát gạch đỏ, những chum nước, vại tương, xếp hàng ngay ngắn trước hiên nhà, những mái hiên chạm trổ phủ bóng thời gian và đặc biệt là bàn thờ gia tiên với sập, gụ, hoành phi, câu đối uy nghiêm, trầm mặc. Thưởng thức ly trà xanh hay cốc nước vối trong ngôi nhà cổ, nhẩn nha ngắm những tia nắng nhảy nhót ở góc sân và lắng nghe tiếng chim hót líu lo trong khu vườn nhỏ trước nhà. Tất cả như quyện hòa và tan chảy cùng vị ngọt của món chè lam, giòn tan của kẹo lạc, để thấy như thời gian đang quay ngược về với thời thơ ấu chân trần, dãi nắng mỗi trưa hè.

Giếng làng. (Hình: Ciao Travel cung cấp)

Người làng Ðường Lâm rất tự hào với tên gọi “Làng Hai Vua”. Ngôi làng đã sản sinh ra hai vị vua cho đất Việt: Bố Cái Ðại Vương Phùng Hưng với công lao thống lĩnh quân dân đánh bại nhà Ðường để lập nên nhà nước độc lập và Ngô Vương Quyền (Ngô Quyền) với chiến công Bạch Ðằng hiển hách. Thong thả đạp xe trên con đường láng mịn thoảng hương hoa đồng nội để đến với hai ngôi đền giản dị nép dưới những rặng cây, thắp nén nhang thơm để tưởng nhớ công lao của các vị anh linh, thánh hiền tiên tổ âu cũng là cái tâm của con cháu với các vị tiền bối, vĩ nhân. Bên rặng ruối cổ thụ cạnh lăng Ngô Quyền là nơi mà hai vị vua đã buộc voi, ngựa chiến, khi xưa, nay giống như thành trì cây vững chắc, đan ken vào nhau tỏa bóng mát rượi. Ngồi dưới tán râm mát, tận hưởng những làn gió rì rào qua kẽ lá, phóng tầm mắt ra những cánh đồng lúa, nương ngô, đương thì “con gái” với màu xanh mượt mà, ngắm nhìn những chú bò đang nhởn nhơ gặm cỏ, mà như thấy thời gian ngưng đọng lại nơi đây, nơi mà không ai lớn lên ở vùng quê Bắc bộ lại không có một tuổi thơ như thế:

Ðặc sản chè lam. (Hình: Ciao Travel cung cấp)

“Thủa còn thơ ngày hai buổi đến trường

Yêu quê hương qua từng trang sách nhỏ

Ai bảo chăn trâu là khổ

Tôi mơ màng nghe chim hót trên cao.”

Ðến với làng cổ Ðường Lâm, quý vị sẽ có dịp được thưởng thức những món ăn dân dã, làng quê đậm chất hồn cổ người Việt. Ðó là các món ăn rất bình dị, mộc mạc, bằng những sản vật từ chính miền quê dung dị này. Thịt gà Mía, xôi nếp, bánh tẻ, chè kho, chè lam, rượu, cá kho tương, đậu phụ, cà bung… Ðặc biệt là “món” tráng miệng với bát nước chè tươi, củ khoai lang vàng nghệ, hoặc một vài loại hoa quả đặc trưng như ổi găng, ổi tây, mít, xoài, hồng xiêm, đu đủ, chuối, dứa, hay ngô luộc cùng bát nước luộc sánh thơm còn vương vấn những sợi râu ngô. Những món ăn quen thuộc, đơn giản, mà lại ngon đến lạ, có lẽ bởi vì nó mang cả hương vị của tấm lòng những con người nơi đây, những con người thuần Việt.

Vại tương trong một ngôi nhà ở làng cổ Ðường Lâm. (Hình: Ciao Travel cung cấp)

Về làng cổ Ðường Lâm như chuyến đi của những người hoài niệm để tìm lại ký ức thời gian hay đơn giản là chuyến đi để tìm sự yên bình trong cảnh quê trù phú, yên bình đẹp như bức họa giữa những lo toan, xô bồ của của sống hiện đại và tìm lại hơi ấm giữa những con người nồng hậu, chan chứa tình làng, nghĩa xóm. Dù với lý do nào thì làng cổ Ðường Lâm cũng là bến đậu của những tâm hồn Việt và của những trái tim đang tìm kiếm giây phút bình yên.

CIAO TRAVEL

Add: 1st Floor, 3 Phan Huy Ich Street, Hanoi, Vietnam

Tel: 84 4 39290270; Fax: 84 4 39290271

E-mail: [email protected]

Website: www.ciaotravels.com

Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel

Liên Bang Nga là một đất nước rộng lớn nhất thế giới nằm về phía Bắc Á Châu và chiếm một phần lãnh thổ Âu Châu. Thời tiết băng giá là một trong những nét đặc thù của Liên Bang Nga.

Ðiện Kremlin và sông Moscow ở Moscow. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Mùa Hè thường thì xuất hiện vào từ tháng 6 đến cuối tháng 8 và cả hai thành phố Moscow và St. Petersburg đều có một thời tiết tuyệt hảo cho những ai muốn thưởng ngoạn những nét đẹp của nước Nga.

Moscow đã từng là thủ đô của nước Nga vào cuối thế kỷ 14 nhưng dưới thời Peter Ðại đế vào thế kỷ 18 thì thủ đô Moscow của nước Nga được dời đến St. Petersburg. Sau khi Nga Sa Hoàng Nicolas II bị lật đổ vào năm 1917 thì Moscow lại trở về làm thủ đô của Liên Bang Xô Viết. Chính vì thế trải dài theo lịch sử thành phố Moscow mang rất nhiều nét văn hóa và kiến trúc của nước Nga.

Nhà thờ St. Basil tại Quảng Trường Ðỏ, Moscow. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Khu vực trung tâm thành phố Moscow là nơi có rất nhiều di tích lịch sử suốt từ thế kỷ 16 đều tụ lại khu Quảng Trường Ðỏ (Red Square). Một trong những công trình kiến trúc nổi bật là ngôi nhà thờ St. Basil (Thánh Vasily) với 9 mái vòm, có hình dáng như những giọt nước mắt đã trở thành biểu tượng của nước Nga, những màu sắc của các mái vòm tuy rực rỡ nhưng không làm người xem hoa mắt là một công trình kiến trúc đáng để du khách tìm hiểu và thán phục. Tháng 6 thường thì thời tiết trong xanh mây trắng, bớt đi được những cơn mưa bất chợt để du khách dễ bắt gặp không gian dễ chịu của Quảng Trường Ðỏ và điện Cẩm Linh.

Quảng Trường Ðỏ được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ 15, Ðỏ ở đây không có nghĩa hoàn toàn là màu đỏ mà trong ngôn ngữ cổ của nước Nga “krasnaya” có 2 nghĩa “màu Ðỏ” và còn có nghĩa bóng là “Ðẹp.” Vì thế quảng trường Ðỏ còn có nghĩa là quảng trường Ðẹp vì quả thật quảng trường này rất đẹp, du khách đến Moscow mà không đến thăm quảng trường Ðỏ là chưa đến Moscow. Nhất là nơi đây có sự hiện diện của ngôi nhà thờ Chính Thống Giáo St. Basil đầy màu sắc rực rỡ. Trong lịch sử cận đại dưới thời Xô Viết, Quảng trường Ðỏ là nơi hằng năm diễn ra các buổi diễn binh vĩ đại vào các ngày lễ Cách Mạng Tháng Mười, lễ Lao Ðộng 1 Tháng Năm.

Ðối diện ngôi nhà thờ St. Basil vào cuối quảng trường là viện Bảo Tàng Lịch Sử Moscow, kiến trúc của viện bảo tàng này cũng rất là lạ mắt trong quần thể khu vực. Nối liền ngôi nhà thờ St. Brsil với viện Bảo Tàng Lịch Sử là tường thành của Ðiện Kremlin với bức tường đỏ tượng trưng cho uy lực. Sát với tường thành và khoảng giữa quảng trường là Lăng Lenin màu đỏ thẫm, thiết kế theo kim tự tháp cụt, 3 tầng hình vuông. Thoạt nhìn, ít ai nhận ra được đó là lăng mộ. Xác ướp ông Lenin vẫn còn trong đó nhưng hình như không biết còn mấy ai quan tâm đến ông nữa hay không? Sau lưng Lăng Lenin và sát bờ tường thành Kremlin là những ngôi mộ của các tổng bí thư đảng Cộng Sản Liên Bang Xô Viết đều được chôn cất ở đây. Không biết mai này khi nằm xuống ông cựu tổng bí thư Xô Viết cuối cùng Gobachev sẽ được chôn cất ở đâu?

Ðiện Kremlin không những chỉ là trung tâm của Moscow mà còn là biểu tượng và trung tâm quyền lực chính trị văn hóa kinh tế của Liên Bang Nga. Ðây cũng là nơi làm việc của tổng thống nước Nga. Mặt chính của điện Kremlin nhìn ra Quảng Trường Ðỏ và một phần tường nằm dọc theo sông Moscow. Về mặt lịch sử, khu vực điện Kremlin hiện nay là một nhà bảo tàng lớn nhất thế giới, những viện bảo tàng vũ khí và nữ trang kim cương vàng ngọc, những ngôi nhà thờ và lăng mộ của các Nga Sa Hoàng đều được lưu giữ ở đây.

Từ điện Kremlin nhìn về phía bên kia Quảng Trường Ðỏ là khu Shopping GUM rộng lớn đang được chuyển thành một shopping Mall sang trọng và đắt đỏ nhất ở Moscow. Có vào đây người ta mới nhận thấy được chủ nghĩa kinh tế cộng sản đã chết hẳn ngay trong lòng đất nước đã khai sinh ra nó. Cạnh đó những khách sạn 5 sao đã được xây cất, thay thế những khách sạn nghèo nàn kiến trúc theo phong thái Stalin của những thập niên 1950-60. Moskva đã vươn mình lên qua các kiến trúc mới hiện đại.

Nhưng Quảng Trường Ðỏ không phải chỉ đẹp về ban ngày mà du khách còn phải trở lại đây vào ban đêm! Có như thế người ta mới nhìn thấy thực sự cái đẹp rực rỡ của quảng trường này. Ánh đèn và màu sắc của ngôi đại giáo đường St. Basil, của ngọn tháp đồng hồ số Một Spasskaya, của cổng tháp Phục Sinh và viện bảo tàng lịch sử, của shopping mall GUM, v.v. các màu sắc ánh đèn trộn lẫn vào nhau, biến không gian Quảng Trường Ðỏ theo đúng nghĩa của nó là quảng trường rất đẹp!

Một nhà ga xe điện ngầm tại Moscow. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Cách Quảng Trường Ðỏ không xa lắm là ngôi nhà thờ Chúa Cứu Thế vĩ đại được xây dựng từ năm 1839 theo phong cách Russia-Byzantin và được hoàn thành vào năm 1883 trong ngày đăng quang của Nga Hoàng Nicolas I. Ngôi thánh đường gồm có 5 mái vòm, một mái vòm ở trung tâm và 4 mái vòm vây quanh với 14 quả chuông lớn và 600 chiếc giá thắp nến. Có nhiều huyền thoại linh thiêng về ngôi nhà thờ Chúa Cứu Thế này dưới thời cộng sản, chế độ cộng sản đã cho phá hủy ngôi Thánh đường và muốn xây dựng một hồ tắm lớn thay thế ngôi nhà thờ nhưng họ đã không thành công. Sau khi chế độ cộng sản sụp đổ, ngôi nhà thờ Chúa Cứu Thế đã được xây dựng lại và hoàn thành vào năm 1995. Ðứng từ vị trí ngôi nhà thờ Chúa Cứu Thế, người ta có thể nhìn thấy được toàn cảnh của ngôi nhà thờ St. Basil, điện Kremlin và dòng sông Moscow uốn mình chạy dài qua thành phố để thấy được vẻ đẹp vừa dịu dàng, vừa hiện đại của thủ đô Liên Bang Nga ngày nay.

Nhưng Moscow không chỉ có thế! Hệ thống nhà ga metro xe điện ngầm của Moscow là một công trình khác mà du khách không thể thiếu trong chuyến thăm viếng Moscow. Hệ thống nhà ga này được xây dựng từ những năm 1932. Hệ thống xe điện ngầm được xây dựng không chỉ để giải quyết vấn đề giao thông mà còn được dùng tuyên truyền chứng tỏ tính ưu việt của chủ nghĩa cộng sản tại thời điểm đó, nên nhà nước Liên Xô trước kia đã không tiếc tiền để xây dựng những nhà ga metro như những cung điện ngầm dưới đất. Các họa sĩ, kiến trúc sư nổi tiếng nhất thời đó đã được mời đến để trang trí cho những nhà ga metro này. Mỗi nhà ga metro của Moscow là một công trình kiến trúc, không nhà ga nào giống nhà ga nào. Bây giờ người ta đang bỏ công sức và tiền bạc trùng tu lại những nhà ga metro để biến thành các địa điểm du lịch của Moscow.

Những ai đã có dịp đến Moscow vào những thập niên trước 1999, bây giờ nếu có dịp trở lại thành phố này, có lẽ không có ai có thể ngờ được rằng Moscow từ một thành phố hấp hối, nghèo kém của 30-40 năm trước, ngày nay đã lột xác tận cùng để vươn vai đứng dậy cùng với thế giới thị trường tư bản. Sự tan rã của đế quốc Xô Viết không phải chỉ trong phần vật chất, lãnh thổ mà còn là sự sụp đổ trong tư duy về nền kinh tế chỉ huy bao cấp của chủ nghĩa cộng sản. Cứ nhìn vào nền kinh tế nghèo kém của các xứ cộng sản cũ thì nhận ra ngay sự thay đổi lớn lao đó.

Ngôi nhà thờ Chúa Cứu Thế tại Moscow. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Ðể chứng tỏ sự dứt khoát với chủ nghĩa cộng sản, Moscow đã cho thay đổi lại rất nhiều tên quảng trường, tên đại lộ đường sá ngày xưa, tượng đài của các nhân vật lừng lẫy trong thế giới cộng sản cũng bị sụp đổ theo chủ nghĩa của một thời đã qua. Ngay cả những building có những kiến trúc như những nhà tù dưới Staline cũng đang được phá đi hoặc thay đổi hoàn toàn các phòng ốc phía trong để trở thành những khách sạn 4-5 sao theo tiêu chuẩn quốc tế. Càng ngày càng có nhiều thêm các hotel mới, các tòa nhà chọc trời cũng mọc lên như nấm trong thành phố Moscow ngày nay. Ngày xưa dưới thời Xô Viết, shopping GUM (từ thời Nga Sa Hoàng) đã bị trưng dụng để làm nơi hội họp của các ông viên chức cộng sản cao cấp Xô Viết. Ngày nay, bạn không cần phải sang Paris để mua các món hàng như Louis Vutton hay Channel nữa, bạn cũng không cần phải sang New York để tìm kiếm Coach, Gucci hay bất cứ hàng hiệu nào của Hoa Kỳ. Còn bạn muốn tìm bất cứ loại đồng hồ Thụy Sĩ nổi tiếng nào, bạn cũng đều có thể tìm thấy trong shopping Mall GUM.

Diễn binh bên trong khu điện Kremlin. (Hình: ATNT Tours & Travel)

Từ bây giờ đến 2016, Moscow sẽ phải thay đổi toàn diện bộ mặt để ganh đua với tất cả các thành phố hiện đại nhất trên thế giới. Người ta bỏ ra 10 tỉ dollars mỗi năm để tân trang lại bộ mặt già nua thiếu son phấn của Moscow. Tình trạng kẹt xe trong thành phố cũng là một nan giải đau đầu cho những người quyền cao chức trọng của thành phố. Thời Xô Viết xe hơi chẳng có bao nhiêu mà đường sá thênh thang. Vừa mới chạy theo kinh tế thị trường 20 năm Moscow đã có đến 4 triệu chiếc xe hơi. Ðường sá nào mở rộng theo kịp với đà tăng trưởng xe hơi như thế! Thế mới biết con người vẫn thích tư bản giãy chết hơn là thiên đường cộng sản. Vài năm nữa Moscow sẽ thay đổi! Bạn muốn du ngoạn một Moscow ngày xưa còn lại một ít dấu vết thời cộng sản thì hãy đến Moscow ngay, không chần chờ gì nữa. Còn bạn muốn thăm viếng một Moscow hiện đại như New York, Paris hay Tokyo thì xin hãy chờ thêm ít năm nữa.

Tháng 6, tháng 7 là những tháng có ngày dài đêm ngắn, cộng thêm với thời tiết ấm áp là những tháng tuyệt vời nhất để chúng ta du ngoạn xứ đã có một thời được mệnh danh là thủy tổ của chủ nghĩa cộng sản.

Liên Bang Nga-Ðan Mạch-Na Uy-Thụy Ðiển-Phần Lan (13 ngày)

Moscow-St. Petersburg-Helsinki-Stockholm-Oslo-Copenhagen

Tour 1: Jun. 14 – 26, 2012 *White Night

Tour 2: Jul. 05 – 17, 2012 *White Night

Tour 3: Aug. 14 – 26, 2012

Ba Lan-Hungary-Áo-Tiệp-Slovakia-Slovenia-Croatia-Ðức (15 ngày)

Warsaw-Krakow-Banska Bystrica-Budapest-Karlovy Vary-Prague-Zagreb-Budapest-Ljubljana-Postojna-Vienna-Munich.

Tour 1: May 29 – June 12, 2012

Tour 2: Jul. 29 – Aug. 12, 2012

Tour 3: Sep. 20 – Oct. 04, 2012

Anh-Pháp-Ý-Thụy Sĩ-Monaco (15 ngày)

London-Paris-Zurich-Lucerne-Nice-Monaco-Piza-Venice-Florence-Rome-Vatican

Tour 1: Jun. 16 – 30, 2012

Tour 2: July. 06 – 20, 2012

Tour 3: Aug. 10 – 24, 2012

Tour Washington, DC, hoa anh đào (6 ngày 4 đêm)

DC-Philadelphia-Atlantic City-New York, khởi hành: 22 Mar – 27 Mar, 2012

ATNT Tours & Travel bán vé máy bay và tổ chức hướng dẫn nhiều tour du lịch khắp thế giới.

Xin quí khách liên lạc ATNT Tours để biết thêm chi tiết.

9126 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708.

Tel: (714) 841-2868/(888) 811-8988

www.atnttravel