TEHRAN, Iran (NV) – Hôm Thứ Hai, 4 Tháng Năm, một ngày sau khi Tổng Thống Donald Trump tuyên bố Hoa Kỳ bắt đầu hộ tống tàu đi qua Hormuz trong chiến dịch “Dự Án Tự Do,” khơi thông hoạt động vận tải biển, thì eo biển này vẫn “tắt.”
Theo tin từ Reuters, không xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy gia tăng lượng tàu thuyền đi qua nơi này. Ngoài ra, theo CBS News, Iran đã cáo buộc quân đội Hoa Kỳ nói dối về việc đã hộ tống hai tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.
Tàu hàng chạy dưới biển trên đảo Qeshm, Iran, ở eo biển Hormuz, hôm 28 Tháng Tư. (Hình: Asghar Besharati/Getty Images)
Reuters dẫn dữ liệu hôm sáng Thứ Hai cho biết, chỉ có duy nhất một tàu chở dầu (cụ thể là một tàu chở khí hóa lỏng cỡ nhỏ thuộc diện bị trừng phạt,) cùng với một vài tàu chở hàng và một tàu rải cáp đi vào vịnh Oman.
Cũng trong sáng Thứ Hai, quân đội Hoa Kỳ thông báo hai khu trục hạm mang hỏa tiễn dẫn đường của Hải Quân Mỹ đã tiến vào vịnh, và hộ tống hai tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Hành động này diễn ra sau khi Iran tuyên bố đã ngăn chặn một tàu chiến Hoa Kỳ tiến vào vịnh.
Các cơ quan truyền thông nhà nước Iran ngay sau đó lên tiếng cáo buộc quân đội Hoa Kỳ đã nói dối về việc hai tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn, theo CBS News.
“Không có bất kỳ tàu thương mại hay tàu chở dầu nào đi qua eo biển Hormuz trong những giờ gần đây. Những tuyên bố do các quan chức Hoa Kỳ đưa ra là vô căn cứ và hoàn toàn sai sự thật,” đài truyền hình nhà nước IRIB cho biết trong một tuyên bố mà họ dẫn lời từ Lực Lượng Cách Mạng Vệ Binh Hồi Giáo của nước này.
Bộ Tư Lệnh Trung Tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) cho biết các lực lượng của họ đang hỗ trợ “Dự Án Tự Do” của Tổng Thống Donald Trump, hộ tống các tàu thương mại bị mắc kẹt tại vùng vịnh do cuộc chiến tranh giữa Hoa Kỳ, Israel và Iran, đồng thời đang thực thi lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran.
Tuy nhiên, Hiệp Hội Vận Tải Biên Baltic và Quốc Tế (BIMCO) cho biết vẫn chưa nhận được bất kỳ hướng dẫn nào liên quan đến chiến dịch cũng như mục đích của phía Hoa Kỳ, trong khi tình hình an ninh tổng thể vẫn không có gì thay đổi.
“Nếu không có sự đồng thuận từ phía Iran cho phép các tàu thương mại đi lại an toàn qua eo biển Hormuz, thì chưa rõ liệu các tàu thuyền có tránh được sự đe dọa hoặc trấn áp từ Iran hay không,” ông Jakob Larsen, giám đốc an toàn và an ninh của tổ chức này, nói với Reuters. BIMCO là hiệp hội chuyên cung cấp các cảnh báo an ninh cho ngành hàng hải.
Iran đã cảnh báo Hải Quân Hoa Kỳ không được tiến vào eo biển Hormuz, đồng thời tuyên bố rằng các tàu thương mại sẽ cần phải phối hợp với quân đội nước này đối với bất kỳ hoạt động di chuyển nào qua eo biển này. Nước này cũng công bố một bản đồ mới, trong đó vạch rõ khu vực mà họ tuyên bố là vùng kiểm soát của Iran.
Cũng sáng Thứ Hai, Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent phát biểu trên kênh Fox News rằng Hoa Kỳ nắm quyền “kiểm soát tuyệt đối” đối với eo biển Hormuz.
“Chúng tôi đã phong tỏa các tàu thuyền ra vào các cảng của Iran,” ông Bessent nói khi đề cập đến chiến dịch phong tỏa mà Hải Quân Hoa Kỳ đang thực hiện trong khu vực. Ông Bessent phủ nhận bất kỳ sự hợp tác nào giữa Hoa Kỳ và Iran trong khuôn khổ Dự Án Tự Do của ông Trump vừa được khởi xướng.
Một thông tin không đồng nhất khác giữa Hoa Kỳ và Iran diễn ra sáng Thứ Hai.
Hãng thông tấn AP cho biết, các hãng tin Iran, bao gồm hãng tin bán chính thức Fars và hãng tin Lao Động Iran, cho biết các lực lượng đã bắn “những phát bắn cảnh báo” về phía các khu trục hạm của Hải Quân Hoa Kỳ khi chúng đang tiến gần lối vào eo biển Hormuz trên biển Oman.
Iran đã tấn công một tàu của Mỹ gần một cảng của Iran nằm ở phía Đông Nam eo biển, đồng thời cáo buộc con tàu này “vi phạm an ninh hàng hải và các chuẩn mực hàng hải.” Các báo cáo này cho biết con tàu đã buộc phải quay đầu.
CENTCOM phản hồi trên nền tảng X rằng: “Không có tàu Hải Quân Hoa Kỳ nào bị tấn công.”
Trước đó, CENTCOM đã bác bỏ tuyên bố của Fars, vốn dẫn nguồn từ truyền thông địa, cho rằng một khu trục hạm nhỏ của Hoa Kỳ đã bị trúng hỏa tiễn.
CENTCOM nói hai tàu buôn treo cờ Mỹ đã “đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn,” đồng thời các khu trục hạm mang hỏa tiễn dẫn đường của Hải Quân Mỹ tại Vịnh Ba Tư đang hỗ trợ khôi phục hoạt động vận tải thương mại, theo AP.
Tuyên bố của CENTCOM đăng trên nền tảng X cho biết các tàu khu trục đã đi qua eo biển Hormuz “nhằm hỗ trợ cho Dự Án Tự Do và các tàu buôn đang “tiếp tục hành trình một cách an toàn.”
Ngay sau thông báo của CENTCOM, hãng thông tấn AP cho hay giới chức Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất đã phát đi cảnh báo khẩn cấp về hỏa tiễn, kêu gọi người dân lập tức tìm nơi trú ẩn. Đây là cảnh báo đầu tiên kể từ khi lệnh ngừng bắn trong cuộc chiến với Iran có hiệu lực vào đầu Tháng Tư. Hiện chưa có báo cáo nào về thương vong hay thiệt hại. (K.L) [kn]
QUẬN CAM, California (NV)- Những mẫu xe SUV ba hàng ghế hiện đang được nhiều gia đình Mỹ yêu thích. Mặc dù hệ truyền động hybrid đang phát triển mạnh, nhưng một số người vẫn chuộng loại động cơ xăng sáu máy truyền thống. Trang mạng xe hơi https://www.caranddriver.com có làm một so sánh giữa hai mẫu xe nổi tiếng lâu đời là 2026 Honda Pilot và Nissan Pathfinder.
Cả hai mẫu xe này đều không có hệ truyền động hybrid, vẫn giữ động cơ sáu máy, không có thiết kế hào nhoáng, nội thất sang trọng thường thấy ở một số đối thủ cạnh tranh. Cả hai đều chọn chiến lược an toàn, trung tính, và đã gặt hái thành quả xứng đáng về mặt doanh số, đều bán được hơn 100,000 chiếc trong năm 2025.
2026 Honda Pilot. (Hình của nhà sản xuất Honda)
Những mẫu xe được chuyên gia Car And Driver thử nghiệm là chiếc 2026 Pilot phiên bản Elite, được trang bị tiêu chuẩn hệ dẫn động bốn bánh với giá $57,689; phiên bản cao cấp nhất của 2026 Pathfinder Platinum với hệ dẫn động bốn bánh có mức giá $56,285.
Về kiểu dáng và nội thất, chuyên gia đánh giá cao kiểu dáng vuông vức, sắc sảo của chiếc Nissan hơn là phong cách có phần mềm mại, hiền lành của Honda. Bên trong nội thất, Nissan cũng tạo được ấn tượng thú vị hơn với việc sử dụng các vật liệu được tuyển chọn kỹ lưỡng. Tuy nhiên, Honda lại giành phần thắng ở khía cạnh công thái học và cách bố trí không gian nội thất, hai tiêu chí vô cùng quan trọng đối với các gia đình đang tìm mua dòng xe này. Pilot có nhiều không gian chứa đồ hơn ở khu vực bảng điều khiển trung tâm và trên các tấm ốp cửa.
Nhược điểm chung của cả hai mẫu xe này: hàng ghế thứ ba khá chật chội. Những hành khách người lớn nào có chiều cao trên 1.5 mét không nên ngồi ở hàng ghế cuối cùng trong những chuyến đi dài. Cả hai đều không có không gian chứa hành lý rộng rãi nhất trong phân khúc; đều có thể chứa vừa sáu chiếc vali xách tay phía sau hàng ghế thứ ba.
Động cơ V-6 hút khí tự nhiên là tiêu điểm trong phân khúc này. Động cơ của cả Pilot lẫn Pathfinder đều đáng tin cậy và hoàn thành tốt nhiệm vụ. Động cơ của chiếc Honda vận hành êm ái hơn đôi chút so với chiếc Nissan. Tuy nhiên, Pathfinder lại nhỉnh hơn khi tăng tốc 0-60 mph chỉ trong 6.8 giây, so với mức 7.3 giây của Pilot.
Chỉ số tiêu thụ nhiên liệu theo đánh giá của EPA giữa hai mẫu xe này khá sát nhau: Pathfinder đạt mức 22 mpg kết hợp, trong khi Pilot đạt 21 mpg. Tuy nhiên, Pilot chiếm ưu thế trong bài thử nghiệm chạy trên đường xa lộ ở tốc độ 75mph, đạt mức 27 mpg so với 25 mpg của Pathfinder. Pathfinder có khả năng kéo tải trọng lên tới 6,000 pound, trong khi mức tối đa của chiếc Honda là 5,000 pound.
Về cảm giác lái, chuyên gia thích cầm lái chiếc Pilot hơn trên những cung đường quanh co, cảm giác đĩnh đạc và đầy tự tin. Pathfinder cho cảm giác vận hành hơi dằn, và hệ thống lái thiếu độ nhạy bén, không tạo được sự tin cậy cần thiết. Hệ thống lái của chiếc Honda lại nhẹ nhàng nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác, đồng thời mang lại chất lượng vận hành êm ái hơn.
Kết luận, Pathfinder có thể trông hấp dẫn hơn về mặt hình thức bên ngoài, nhưng Pilot mới là mẫu xe giành chiến thắng nhờ những giá trị thực tế và toàn diện hơn. Pilot có không gian nội thất tiện dụng hơn; cảm giác lái hàng ngày dễ chịu hơn; sự đơn giản và trực quan của hệ thống thông tin giải trí; dung tích khoang hành lý lớn hơn. (HD)
2026 Nissan Pathfinder. (Hình của nhà sản xuất Nissan)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Một triệu đô la ($1 triệu) ngày nay không còn giá trị như trước, đặc biệt trong thị trường địa ốc cao cấp.
CNBC trích theo Báo Cáo Thịnh Vượng mới của Knight Frank, với $1 triệu, bạn chỉ có thể mua được 16 m2 (khoảng 172 sqft) tại Monaco, thị trường địa ốc cao cấp đắt đỏ nhất thế giới tính theo diện tích. Con số này giảm từ 17 m2 (182 sqft) vào năm 2020.
Hong Kong, nơi có giá nhà đắt đỏ hàng đầu thế giới. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Tại Hong Kong, đứng thứ hai, $1 triệu mua được 22.5 m2 (khoảng 242 sqft). Trong khi đó, New York trở nên “dễ tiếp cận” hơn nếu so với London, Singapore và Geneva, khi cùng số tiền này có thể mua tới 33.9 m2 (khoảng 365 sqft).
Giá địa ốc cao cấp tại phần lớn các thị trường lớn trên thế giới tiếp tục đi lên, khi tầng lớp giàu ngày càng gia tăng tài sản và khả năng di chuyển toàn cầu. Năm ngoái, giá nhà cao cấp tại 100 thị trường do Knight Frank theo dõi đã tăng từ 2.9% lên 3.2%, vượt mức tăng của thị trường nhà ở phổ thông toàn cầu.
Khu vực Trung Đông dẫn đầu đà tăng trưởng địa ốc cao cấp trong năm qua, với giá nhà tại Dubai (Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất) tăng từ mức thấp lên cao 25% trong năm 2025 và tăng gần 200% trong 5 năm qua. Tokyo là điểm nổi bật trong năm 2025, khi giá tăng vọt lên 58%. Manila (Philippines), Seoul (Nam Hàn) và Prague cũng ghi nhận mức tăng đáng kể.
Về triển vọng tương lai, Knight Frank cho biết Mumbai (Ấn Độ), Brisbane (Úc), Miami và Hong Kong sẽ là những điểm nóng tiếp theo của địa ốc cao cấp. Báo cáo cũng cho thấy giới siêu giàu ngày càng linh hoạt hơn, thường xuyên mua nhà ở nhiều quốc gia và di chuyển giữa các thành phố nhiều hơn.
Báo cáo nhận định rằng áp lực thuế gia tăng cùng các quy định ngày càng chặt chẽ đang thúc đẩy dòng tài sản dịch chuyển toàn cầu. Vì vậy, những trung tâm truyền thống như London đang chuyển sang mô hình “đến rồi đi”: nơi để tạm lưu trú phục vụ công việc, văn hóa và kết nối, thay vì sinh sống lâu dài.
Liam Bailey, trưởng bộ phận nghiên cứu toàn cầu của Knight Frank, cho biết các thị trường có triển vọng tốt nhất thường có nguồn cung hạn chế, đồng thời mang lại lợi thế về lối sống và chính sách thuế. Ví dụ, Miami, Milan và Dubai có môi trường thuế hấp dẫn. Trong khi đó, New York và London vẫn thu hút giới giàu nhờ chất lượng sống và cơ hội kinh doanh, nhưng đang dần kém hấp dẫn hơn do yếu tố thuế.
Ông cho rằng trong thập niên tới, bất kỳ thị trường nào muốn thu hút dòng vốn từ giới siêu giàu đều cần định vị ở mức chính sách thuế cạnh tranh. Trên thực tế, dòng vốn đang dần rời khỏi những nơi có nhiều rào cản để chuyển sang các khu vực chủ động thu hút tài sản hơn. (Ng.Tr) [kn]
Cuộc bầu cử giữa kỳ bắt đầu bước vào vòng nước rút. Đảng con lừa (Dân Chủ) thoạt nhìn có vẻ có ưu thế khi tình hình kinh tế hỗn loạn, cùng với sự mất điểm của đương kim tổng thống; tuy nhiên, đảng con voi (Cộng Hòa) không hẳn hoàn toàn bất lợi. Ngày 29 Tháng Tư, viết trên Wall Street Journal, chiến lược gia Cộng Hòa Karl Rove nói rằng Cộng Hòa có thể thắng nếu áp dụng chiến thuật tấn công quyết liệt thay vì phòng thủ…
Thống Đốc California Gavin Newsom, gương mặt sáng giá của đảng Dân Chủ hiện nay. (Hình minh họa: Timothy A. Clary/AFP via Getty Images)
“Lừa” có thể đá “voi” văng khỏi lưỡng viện?
Nhìn tổng thể, lợi thế đang nghiêng về phía Dân Chủ. Tỷ lệ ủng hộ tổng thống đương nhiệm rớt thảm hại. Giá xăng dầu và sinh hoạt phí leo thang. Nhiều nghị viên Cộng Hòa đang mất tinh thần trong khi khí thế từ Dân Chủ ngày càng cao.
Dựa vào dữ liệu thời sự, có thể hình dung Cộng Hòa khó có thể giữ được Hạ Viện. Nhiều nhà quan sát thậm chí khẳng định Cộng Hòa trong Hạ Viện sẽ mất trắng. Thượng Viện khó đoán hơn nhưng tình thế cũng thiên nan vạn nan. Loạt phỏng vấn trên nhiều báo lớn cho thấy các chiến lược gia Cộng Hòa đang cuống cuồng. Newt Gingrich – cựu chủ tịch Hạ Viện thuộc đảng Cộng Hòa – nói rằng nếu cuộc bầu cử được tổ chức vào Tháng Năm thì “voi” không thể tránh được việc bị “lừa” đá văng khỏi cả hai “sới.”
Cuộc thăm dò do Fox News thực hiện trung tuần Tháng Tư cho thấy lần đầu tiên sau 16 năm, cử tri tin Dân Chủ hơn Cộng Hòa về vấn đề điều hành kinh tế. Chỉ 34% cử tri, một con số thấp đến mức “muốn khóc,” tán thành chính sách kinh tế của Trump, trong khi có tới 66% phản đối gay gắt. Bryan Lanza, cố vấn cấp cao chiến dịch tranh cử 2024 của Trump, nói, “con đường dẫn đến chiến thắng nằm ở một thông điệp kinh tế nhất quán. Thật không may, Tổng Thống Trump đã phớt lờ lộ trình đó.”
Việc Trump đi lạc hướng ở nhiều nghị trình không chỉ khiến ông bị một số nhân vật MAGA chỉ trích mà còn có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đối với lá phiếu cho Cộng Hòa. Nội bộ Cộng Hòa tiếp tục bất bình khi mới đây Trump truy tố cựu Giám Đốc FBI James Comey và một phụ tá của cựu Cố Vấn Y Tế Trưởng Anthony S. Fauci. Họ cho rằng đó là những chuyện “tào lao” mà Trump không nên làm trong khi nhiều vấn đề lớn hơn của quốc gia cần được giải quyết thì bị phớt lờ.
Chiến lược gia Cộng Hòa Barrett Marson nói, “…chẳng đảng viên Cộng Hòa nào muốn tranh cử với khẩu hiệu kiểu như ‘tôi ủng hộ chiến dịch trả đũa của Donald Trump’ trong bối cảnh giá xăng dầu ngất ngưởng như hiện nay,” và rằng đại đa số cử tri đều muốn Trump “tập trung vào bất cứ vấn đề gì khác, ngoại trừ những mối thù cá nhân mà ông ấy nuôi dưỡng nhằm vào đủ hạng người.”
Có nhiều “điềm gở” cho Cộng Hòa. Họ đã thất bại liên tục trong các cuộc bầu cử địa phương từ khi Trump ngồi ghế tổng thống lần hai. Ngày 21 Tháng Tư, cử tri Virginia đã bỏ phiếu “yes” cho việc vẽ lại “sới vật” – tức vẽ lại bản đồ tái phân chia khu vực bầu cử (gerrymandering). Tòa Bạch Ốc là nơi châm ngòi cuộc chiến tái phân chia khu vực bầu cử trên toàn quốc cốt giành thêm ghế Quốc Hội nhưng giờ Cộng Hòa đang lãnh đòn hồi mã thương. Với diễn biến tại Virginia và bản đồ phân chia mới được Thống Đốc Florida Ron DeSantis, công bố ngày 27 Tháng Tư, Cộng Hòa rốt cuộc không giành được lợi thế gì đáng kể.
Cook Political Report, nơi chuyên phân tích và dự đoán kết quả các cuộc đua chính trị, đánh giá, thời điểm hiện tại, có 217 ghế Hạ Viện gần như chắc chắn nghiêng về Dân Chủ (để kiểm soát Hạ Viện, cần ít nhất 218 ghế). Điều đó có nghĩa, Cộng Hòa buộc phải thắng tất cả các ghế đang được xem “có thể thắng hoặc còn bỏ ngỏ” thì mới giữ được quyền kiểm soát Hạ Viện.
Cuộc khảo sát 36 khu vực bầu cử quan trọng nhất – những nơi có thể quyết định bên nào kiểm soát Hạ Viện, cũng được thực hiện từ Cook Political Report (công bố ngày 23 Tháng Tư), cho thấy ứng viên Dân Chủ đang dẫn trước trung bình 50% so với 44% của Cộng Hòa. Cần nhắc lại, năm 2024, Trump đã thắng hơn hai điểm ở những khu vực này. Điều đó có nghĩa, cục diện chính trị đã xoay chiều theo hướng có lợi cho Dân Chủ. Trong cuộc đua gây quỹ ở cấp ứng viên (candidate-level race), Dân Chủ cũng tốt hơn. Trong 12 khu vực mà Dân Chủ nhắm tới để lật “từ đỏ sang xanh” (chuyển từ Cộng Hòa sang Dân Chủ), có đến 11 khu vực Dân Chủ gây quỹ được nhiều hơn.
Bên nào… “lừa” được cử tri?
Những rạn nứt nghiêm trọng trong thượng tầng MAGA là yếu tố quan trọng nữa ảnh hưởng đến cuộc bầu cử giữa kỳ. Còn nữa, có đến 39 dân biểu Cộng Hòa đã quyết định không tái tranh cử. Theo Viện Brookings, con số này cao hơn bất kỳ năm nào trong gần một thế kỷ qua. Ngoài ra, cuộc chiến Trung Đông là vấn đề có khả năng làm mất phiếu nhiều nhất cho Cộng Hòa. Tính đến ngày 1 Tháng Năm, 60 ngày đã trôi qua kể từ khi Trump phát động cuộc chiến và ông vẫn vô vọng trong việc tìm cách rút ra.
Hạ tuần Tháng Tư, đội ngũ chính trị của Trump tụ họp tại khách sạn Waldorf Astoria ở Washington, DC để hoạch định chiến lược cho cuộc đấu bầu cử giữa kỳ. Susie Wiles, Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, trấn an rằng đừng quan tâm thiên hạ bên ngoài nói gì và cần tập trung tối đa nguồn lực cho những gì cần làm, tìm điểm yếu của Dân Chủ để đánh và nhấn mạnh những gì Cộng Hòa làm được. Hiện thời, nguồn tài chính Cộng Hòa vẫn dồi dào, với $600 triệu.
Như cách nói của chiến lược gia Cộng Hòa Karl Rove, Cộng Hòa không có nhiều lá bài và yếu tố khả dĩ mang lại kết quả tốt là tấn công áp đảo theo cách truyền thống, tái sử dụng những chiêu quen thuộc, chẳng hạn cáo buộc Dân Chủ “xa rời thực tế,” muốn mở cửa biên giới, nhẹ tay với tội phạm, gây ra nhiều sai lầm tai hại trong các chính sách liên quan văn hóa… Nhờ “kho đạn” tài chính lên đến $600 triệu cho chiến dịch tranh cử, khi Cộng Hòa tung ra những chiến dịch truyền thông nhồi nhét vào đầu cử tri những chuyện tiêu cực như vậy, ít nhiều cũng có tác dụng. Với một số cử tri nòng cốt Cộng Hòa, những gì họ nghĩ về Dân Chủ đã bị “hóa thạch,” vĩnh viễn không thay đổi; và việc được nhắc lại không phải hoàn toàn không có ý nghĩa.
Dù được xem đang ở “kèo trên,” Dân Chủ chưa thực sự an toàn. Loạt thăm dò dư luận cho thấy tâm lý chán Trump đến tận cổ, đang được diễn dịch là lợi thế của Dân Chủ, có thể chưa chắc đúng. Thiên hạ ghét Trump nhưng không hẳn vì vậy mà người ta bỏ phiếu cho Dân Chủ. Một số khảo sát cho thấy cử tri thất vọng với Trump nhưng cùng lúc cử tri cũng không tin các chính sách của Dân Chủ mang lại điều tốt hơn cho họ. Cho đến giờ, kể từ sau thất bại của Kamala Harris, uy tín của “thương hiệu” Dân Chủ chưa thật sự phục hồi. Có thể chiến thuật bôi đen Dân Chủ của phe Cộng Hòa là kết quả của điều đó nhưng cũng có thể chính nhiều sai lầm trong chính sách của Dân Chủ khiến họ phải trả giá.
Rốt cuộc, bên nào có kỹ năng “lừa” được cử tri tốt hơn thì bên đó có nhiều cơ hội thắng. “Lừa” ở đây xin được hiểu là kỹ thuật thuyết phục sao cho cử tri thấy lá phiếu của họ cần phải bỏ vào “thùng xanh” hay “thùng đỏ” là đúng. Cần nhấn mạnh, các cuộc khảo sát không hoàn toàn vô nghĩa. Không chính trị gia hay đảng chính trị nào tranh cử mà bất chấp dữ liệu từ các cuộc khảo sát.
Tuy nhiên, nước Mỹ đã rất khác. “Khác” thật ra là một từ nhẹ nhàng. Chính xác hơn phải nói là “kỳ.” Nước Mỹ ngày càng “kỳ,” rất kỳ, đến mức không thể giải thích bằng những khái niệm thông thường, bằng luân lý thông thường, bằng đạo nghĩa thông thường. Nước Mỹ từ ngày có Trump đã không còn là nước Mỹ bình thường và do vậy không thể xét đoán bằng lý lẽ bình thường. Chẳng người bình thường nào có thể hình dung Trump leo được lên ghế tổng thống nhưng điều quái dị không tưởng này đã xảy ra hai lần.
Nói cách khác, tất cả dữ liệu khảo sát chỉ có giá trị tham khảo chứ chưa hẳn là chỉ số đáng tin tuyệt đối để bám vào đó mà vạch ra đường hướng. Chiến lược tốt nhất vẫn là làm thế nào giải thích và chứng minh rằng bản thân phe mình đang thay đổi ra sao và sẵn sàng thay đổi để có thể mang lại chính sách tốt hơn.
Những cái gọi là thế yếu của Cộng Hòa và của Trump, chẳng hạn giá cả sinh hoạt hoặc cuộc chiến Iran, không nên được dùng như là “thông điệp tranh cử” mà Dân Chủ gửi đến cử tri. Thông điệp mà Dân Chủ đưa ra nên là những gì Dân Chủ tự phác họa về họ, về sự thay đổi và “làm mới bản thân” của họ, về những gì họ nhận thức được rằng họ từng sai như thế nào và bây giờ họ chắc chắn mang lại kết quả tốt hơn nếu họ có được cơ hội sửa sai bằng niềm tin công chúng. Nếu chỉ xây dựng hình ảnh là một đảng tranh cử chỉ để nhằm chống lại Trump thì Dân Chủ có thể chẳng làm nên cơm cháo gì. [kn]
Tuần rồi, tại một cuộc họp chuyên đề do chính phủ Việt Nam tổ chức để nghe Bộ Tư Pháp trình bày Dự Luật Sửa Luật Luật Sư hiện hành, ông Lê Tiến Châu, phó thủ tướng, chỉ đạo, đại ý: Phải “gia công” để thể hiện được sự tiến bộ, mở rộng thẩm quyền của luật sư vì đó là một phần quan trọng trong việc thực hiện yêu cầu của Ban Chấp Hành Trung Ương đảng CSVN là “đầu tư cho việc xây dựng, hoàn thiện thể chế, đặt tổ chức thi hành thực hiện ngang hàng với đầu tư phát triển.”
Một trong nhiều tòa án ở Việt Nam, nơi giới luật sư chỉ để làm kiểng khi tòa án xử theo lệnh đảng, nhất là các vụ án liên quan đến chính trị, nhân quyền. (Hình minh họa: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)
Cũng tuần rồi, thiên hạ sửng sốt khi Bộ Công An công bố Dự Luật Sửa Luật Hình Sự hiện hành, nhấn mạnh những thay đổi về việc truy cứu trách nhiệm hành vi “không tố giác tội phạm.” Trong dự luật, Bộ Công An đề nghị, bỏ miễn trừ trách nhiệm cho luật sư, chính thức minh định, luật sư sẽ là tội phạm nếu không tố giác khi biết thân chủ chuẩn bị “phạm tội mới hoặc tiếp tục hành vi phạm tội đã thực hiện trước đó,” bởi… ai cũng phải “phát hiện kịp thời mọi hành vi phạm tội.”
Các bộ liên quan đang hối hả hoàn tất “hồ sơ chính sách” cho hai dự luật vừa kể để “trình” Quốc Hội xem xét vào Tháng Mười năm nay. Về lý thuyết, “hồ sơ chính sách” là “toàn bộ các đề nghị liên quan đến việc xây dựng văn bản quy phạm pháp luật,” bao gồm các báo cáo như tổng kết thực thi, đánh giá tác động, thuyết minh chi tiết, dự thảo đề cương. Tuy nhiên, diễn biến thực tế cho thấy, “hồ sơ chính sách” của cả hai dự luật chỉ là một loại… “động tác kỹ thuật” cho đúng… thủ tục!
***
Không phải tự nhiên mà cuộc đời có một nghề gọi là luật sư, cũng không phải tự nhiên mà luật sư được xem như một trong những thành tựu của văn minh nhân loại. Nghề luật sư hình thành và phát triển khi nhân loại nhận ra, cần phá vỡ thế độc quyền về tri thức (dân chủ hóa tri thức pháp luật), cần có sự chuyển dịch quyền lực từ kẻ mạnh sang lý lẽ, cần hiểu biết và lý tính thay cho cơ bắp, cần thiết lập sự cân bằng giữa hệ thống công quyền với một cá nhân.
Nói cách khác, nghề luật sư xuất hiện và tồn tại nhờ nhu cầu kiềm chế quyền lực tuyệt đối và bảo vệ phẩm giá con người. Đó là lý do, thời nào, ở đâu, luật sư cũng có những đặc quyền như: Bảo mật thông tin. Miễn trừ trách nhiệm pháp lý khi tranh tụng để có thể nói thẳng, nói thật mà không phải lo về hậu quả. Tiếp cận hồ sơ và bằng chứng để duy trì sự cân bằng giữa các bên, bất kể sự khác biệt về quy mô, sức mạnh. Độc lập.
Sở dĩ bảo mật thông tin trở thành đặc quyền hàng đầu, đặc quyền có tính chất nền tảng của nghề luật sư, lý do thiên hạ xem tất cả trao đổi giữa luật sư và khách hàng là bất khả xâm phạm, nghiêm cấm việc thu giữ, nghe lén hoặc buộc luật sư phải khai báo những thông tin mà khách hàng cung cấp cho họ, vì thiên hạ xem đó là cách hữu hiệu nhất để tạo ra “vùng an toàn tuyệt đối” cho cá nhân. Luật sư thiếu đặc quyền này thì quyền bào chữa của công dân chỉ là hình thức!
Khi một phó thủ tướng yêu cầu “gia công” đối với Dự Luật Sửa Luật Luật Sư hiện hành, xác định “mở rộng quyền của luật sư” như biểu hiện của “tiến bộ,” ông ta không chỉ vỗ về giới này và dân chúng, ông ta đang khoe với thiên hạ rằng đã đến lúc chính quyền Việt Nam đặt “xây dựng, hoàn thiện thể chế” ngang với “đầu tư phát triển.”
Cũng vì vậy, một số người thắc mắc, tại sao, cùng lúc đó, Bộ Công An lại ngang nhiên đi theo chiều ngược lại, buộc luật sư tố giác thân chủ?
Chịu khó xem xét kỹ hơn một chút thì sẽ nhận ra, hai biểu hiện tưởng như trái ngược ấy không hề mâu thuẫn với nhau. Bộ Công An vì thể chế, phó thủ tướng cũng thế, cho nên ông ta vừa thúc giục “mở rộng quyền của luật sư,” vừa nhắc nhở, Luật Luật Sư mới phải đạt cho bằng được mục tiêu đầu tiên là “xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị” và “thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn, toàn diện quy định của đảng một cách nhanh chóng, cụ thể và hiệu quả!”
Chính phủ Cộng Hòa XHCN Việt Nam – nơi có một ông phó thủ tướng yêu cầu “mở rộng quyền của luật sư” tiếp tục sánh bước với một tổ chức trực thuộc (Bộ Công An) công khai bày tỏ ý tưởng cần tước bỏ quyền bảo mật thông tin của luật sư – vẫn là một thực thể… “đoàn kết, thống nhất.” Trước cũng thế, thành ra, bất kể Quốc Hội xác định chỉ Bộ Tư Pháp mới có quyền tước chứng chỉ hành nghề của luật sư (Luật Luật Sư hiện hành) nhưng chính phủ vẫn thản nhiên đem quyền luật định đó giao cho chủ tịch xã (Điều 84 của Nghị Định 109/2026/NĐ CP) và các tổ chức luật sư từ trung ương đến địa phương vẫn ngậm tăm. Đó chính là những ví dụ mới nhất, sinh động nhất cho “thể chế” đang được “thể chế hóa.”
Trước, từng có một số người nhận định: Ở Việt Nam, luật sư chỉ là trang sức cho tấm áo đính mác dân chủ. Còn hiện nay? Xin hãy tự tìm câu trả lời từ vài dữ kiện: Tháng Ba, 2017, ông Tô Lâm, khi ấy là bộ trưởng Công An, đề nghị sửa luật hình sự theo hướng, buộc luật sư phải tố giác nếu biết thân chủ đã phạm các tội trong nhóm “xâm phạm an ninh quốc gia” và “đặc biệt nghiêm trọng.” Đề nghị ấy bị nhiều người, nhiều giới phản đối kịch liệt nhưng bất chấp các phân tích lợi/hại, thiệt/hơn, dự luật vẫn được quốc hội thông qua và đã có hiệu lực thực thi từ 1 Tháng Giêng, 2018. Giờ, khi ông Tô Lâm làm tổng bí thư kiêm chủ tịch nhà nước, Bộ Công An muốn sửa luật hình sự thêm một lần nữa, tiến thêm một bước nữa, buộc luật sư tố giác thân chủ… chuẩn bị phạm tội!
Dường như “thể chế” ở Việt Nam có lối riêng, “hoàn thiện” theo ý chí của một cá nhân, một nhóm! [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump tỏ ra hoài nghi về triển vọng đạt thỏa thuận hòa bình với Iran, tuyên bố nước này “chưa trả giá đủ lớn,” sau khi Tehran đưa ra bản đề nghị mới nhằm kết thúc cuộc chiến ở Trung Đông, theo Newsweek hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Năm.
Tổng Thống Trump tuyên bố như vậy giữa lúc có tin Iran gửi kế hoạch hòa bình gồm 14 điểm cho Pakistan, nhà trung gian đàm phán giữa Mỹ với Iran mấy tuần qua, theo thông tấn xã bán chính thức Fars của Iran. Trong khi đó, một giới chức Iran cấp cao cho hay “trái banh đang nằm bên sân Mỹ.”
Xe cộ chạy ngang tấm bảng ám chỉ Tổng Thống Donald Trump và eo biển Hormuz, gắn trên tòa nhà tại Valiasr Square ở Tehran, Iran, hôm 2 Tháng Năm. (Hình: AFP via Getty Images) /
Phát biểu với báo chí trên phi cơ Air Force One hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump cho biết ông chưa xem “lời lẽ chính xác” trong bản đề nghị của Iran.
Sau đó, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng Thống Trump loan báo sẽ xem xét kế hoạch này, nhưng tỏ ý sẽ không chấp nhận, vì theo ông, Iran “chưa trả giá đủ lớn cho những gì họ gây ra cho nhân loại và thế giới trong 47 năm qua.” Chế độ thần quyền hiện tại ở Iran lên nắm quyền sau Cuộc Cách Mạng Hồi Giáo năm 1979.
Hôm Chủ Nhật, cánh tình báo Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran (IRGC) tuyên bố cơ hội để Mỹ quyết định “đã thu hẹp,” nêu bằng chứng là một loạt điều thay đổi về ngoại giao mà Iran cho là đang dồn Mỹ vào chân tường, theo CNN.
Từ thời hạn chót một tháng mà Iran đưa ra để Mỹ bỏ phong tỏa cảng Iran, tới điều mà IRGC cho là Nga, Trung Quốc và Châu Âu “thay đổi” giọng điệu đối với Mỹ, IRGC nói “chỉ có một cách duy nhất” để diễn giải những diễn biến này.
“Chỉ có một cách duy nhất để diễn giải chuyện này: Ông Trump phải chọn một là ‘chiến dịch quân sự không khả thi, hai là thỏa thuận tồi tệ với Cộng Hòa Hồi Giáo Iran.’ Cơ hội để Mỹ quyết định đã thu hẹp,” IRGC viết trên mạng xã hội X.
Cùng ngày, ông Esmaeil Baghaei, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Iran, cho hay Mỹ phản hồi bản đề nghị của Iran và nước này đang xem thư phản hồi đó.
Phát biểu trực tiếp trên truyền hình nhà nước, ông Baghai xác nhận “bản đề nghị gồm 14 điểm” của Iran không bao gồm vấn đề nguyên tử.
Ông cho biết bản đề nghị này “chỉ tập trung vào kết thúc cuộc chiến,” mà không nói rõ chi tiết. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Thượng Nghị Sĩ Jack Reed (Dân Chủ-Rhode Island), thành viên Dân Chủ cấp cao nhất trong Ủy Ban Quân Vụ Thượng Viện, nói ông tin rằng Mỹ hiện đang ở “vị thế tệ hơn nhiều” so với Iran kể từ khi cuộc chiến bắt đầu, và ông tin rằng Tổng Thống Donald Trump không có chiến lược đạt mục tiêu như ông Trump muốn, theo ABC News.
“Về nhiều mặt, chúng ta đang ở vị thế tệ hơn nhiều,” ông Reed cho hay trên chương trình “This Week” ABC News hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Năm.
TNS Jack Reed (Dân Chủ-Rhode Island) phát biểu tại buổi điều trần của Ủy Ban Quân Vụ Thượng Viện ở Quốc Hội hôm 30 Tháng Tư. (Hình: Graeme Sloan/Getty Images)
“Chế độ ở Tehran hiện nay có lẽ hiếu chiến và cuồng tín hơn chế độ mà chúng ta truất phế… Chúng ta chưa giải quyết được vấn đề vật liệu nguyên tử ở Iran. Do đó, đây chỉ là chiến thuật phô trương năng lực, nhưng chưa đạt được mục tiêu chiến lược như tổng thống công bố, mà dường như ông không có kế hoạch đạt những mục tiêu đó,” ông Reed thêm.
Tới nay, cuộc chiến Mỹ-Iran kéo dài 10 tuần, và mặc dù đang đình chiến, hai bên vẫn bế tắc kể từ khi vòng đàm phán hòa bình đầu tiên đổ vỡ hôm 12 Tháng Tư. Iran hiện vẫn chặn eo biển Hormuz – nơi khoảng 20% lượng dầu chí toàn cầu đi qua vào thời bình – làm giá năng lượng tăng vọt khắp thế giới.
Chính quyền Tổng Thống Trump liên tục tuyên bố ngăn chặn Iran chế tạo vũ khí nguyên tử là lý do chính mà ông quyết định tấn công nước này. Trong khi đó, Iran luôn khẳng định họ không muốn chế tạo vũ khí nguyên tử.
Khi ABC News hỏi về việc Thượng Nghị Sĩ Richard Blumenthal (Dân Chủ-Connecticut) dự đoán Tổng Thống Trump sẽ ra lệnh tiếp tục tấn công Iran, ông Reed cho hay điều đó có thể xảy ra nhưng ông không biết ông Trump sẽ làm gì kế tiếp.
Hôm Thứ Năm, trong buổi điều trần tại Ủy Ban Quân Vụ Thượng Viện, ông Reed tranh cãi gay gắt với ông Pete Hegseth, bộ trưởng Quốc Phòng, cáo buộc ông Hegseth phóng đại “một cách nguy hiểm” thành công về mặt quân sự của Mỹ trong cuộc chiến Iran.
“Thưa bộ trưởng, ông phóng đại một cách nguy hiểm,” ông Reed nói tại buổi điều trần. “Chế độ cứng rắn của Iran vẫn còn nguyên, vẫn giữ lượng uranium làm giàu, và chương trình nguyên tử của họ vẫn còn.”
Hôm đó, các nhà lập pháp hỏi ông Hegseth rằng Tổng Thống Trump sẽ xin Quốc Hội cho phép tiếp tục cuộc chiến Iran hay không. Theo Nghị Quyết Thẩm Quyền Chiến Tranh, tổng thống Mỹ phải xin Quốc Hội cho phép tiếp tục bất cứ chiến dịch quân sự nào sau 60 ngày.
Chiến dịch của Mỹ ở Iran vượt qua 60 ngày hôm Thứ Sáu qua, nhưng tại buổi điều trần tuần trước, ông Hegseth lập luận rằng thời gian cuộc chiến đã dừng lại lúc ông Trump công bố ngưng bắn. Hôm Thứ Sáu, ông Trump gửi thư tới Quốc Hội xác nhận cách lập luận đó, cho hay “cuộc chiến bắt đầu ngày 28 Tháng Hai, 2026, đã kết thúc.”
Hôm Chủ Nhật, ông Reed không đồng ý với cách lập luận của ông Hegseth.
“Ngôn ngữ của đạo luật không cho thời gian giải lao, như trong thi đấu banh bầu dục,” ông Reed lưu ý. “Có quyền gia hạn 30 tới 90 ngày, nhưng tổng thống phải xin phép. Chúng tôi phải nhận được thông báo. Tới nay, chúng tôi chưa nhận được thông báo nào như vậy. Tổng thống đang phớt lờ luật lệ.” (Th.Long) [kn]
RABAT, Morocco (NV) – Hai quân nhân Mỹ mất tích ngoài khơi bờ biển phía Nam Morocco trong đợt tập trận thường niên mang tên “Sư Tử Châu Phi,” theo CBS News hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Năm.
Người ta nhìn thấy hai quân nhân này lần cuối cùng gần vách đá trên biển gần Khu Huấn Luyện Cap Draa, một giới chức quốc phòng nói với CBS News. Theo thông tin ban đầu, có lẽ hai người lính này rớt xuống biển, giới chức này cho hay.
Đợt tập trận “Sư Tử Châu Phi” năm 2025 ở Agadir, Morocco, hôm 20 Tháng Năm, 2025. (Hình minh họa: Abdel Majid Bziouat/AFP via Getty Images)
Cơ quan hữu trách cho rằng không có gì khả nghi trong vụ này, một số nguồn tin cho CBS News biết. Giới chức chưa công bố danh tánh hai quân nhân này hoặc thông tin nào khác.
Lực Lượng Vũ Trang Hoàng Gia Morocco, Lực Lượng Vũ Trang Hoa Kỳ, và quân đội những nước khác tham gia đợt tập trận này đang tìm kiếm hai quân nhân Mỹ mất tích cả trên bộ, trên không lẫn dưới biển, theo giới chức quốc phòng nêu trên.
Đợt tập trận này phải dừng lại hôm Chủ Nhật vì nhân lực, phương tiện của Mỹ và Morocco được chuyển qua chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ, giới chức nói với nhóm phóng viên CBS News tại hiện trường.
Lúc 9 giờ tối Thứ Bảy, nhóm phóng viên CBS News, đi cùng với quân đội Mỹ, đang ở trong lều thì giới chức điểm danh toàn bộ quân nhân tham gia đợt tập trận này. Nhóm phóng viên CBS News nghe tiếng trực thăng suốt đêm khi cuộc tìm kiếm bắt đầu, và sáng Chủ Nhật, họ thấy nhiều chiếc phi cơ, trực thăng và “drone” (máy bay điều khiển từ xa) tại khu vực quanh bờ biển.
“Sư Tử Châu Phi” là đợt tập trận chung thường niên lớn nhất do AFRICOM, một trong 11 bộ tư lệnh tác chiến thống nhất của Bộ Quốc Phòng Mỹ, dẫn đầu. Mỗi năm, hàng ngàn binh sĩ Mỹ, quốc gia đối tác của Mỹ ở Châu Phi, và đồng minh của Mỹ trong NATO cùng tập luyện chiến tranh hiện đại trên bộ, trên không, dưới biển và trên mạng.
Năm nay, đợt tập trận này có hơn 5,000 quân nhân của hơn 40 nước tham gia, chủ yếu tập trung vào công nghệ tối tân, gồm “drone,” hệ thống tự động, và AI (trí tuệ nhân tạo).
Đợt tập trận này diễn ra trong vùng sa mạc rộng lớn, nơi sa mạc Sahara và Đại Tây Dương giao nhau gần Khu Huấn Luyện Cap Draa, bên ngoài thành phố Tan Tan của Morocco. (Th.Long) [kn]
ALICE SRPINGS, Úc (NV) – Người dân Úc phẫn nộ về vụ bé gái 5 tuổi ở nước này bị tấn công tình dục và sát hại, theo BBC hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Năm.
Thi thể nạn nhân được phát giác hôm Thứ Năm qua sau nhiều ngày cảnh sát ráo riết tìm kiếm. Vì lý do văn hóa sau khi cô bé qua đời, gia đình cô bé chỉ cung cấp tên giả của bé là Kumanjayi Little Baby.
Cảnh sát Úc. (Hình minh họa: Jonathan Brady/PA Wire-Pool/Getty Images)
Nghi can Jefferson Lewis, 47 tuổi, cũng bị bắt hôm Thứ Năm. Tối Thứ Bảy, ông này bị truy tố tội giết người và hai tội tấn công tình dục và sẽ ra tòa vào Thứ Ba.
Tính tới Chủ Nhật, có năm người bị bắt liên quan tới hàng loạt vụ bạo loạn ở Alice Springs, thị trấn miền Trung nước Úc, nơi bị cáo Lewis đang được điều trị trong bệnh viện, sau khi thi thể bé Kumanjayi được tìm thấy. Tin tức cho hay bị cáo này bị tấn công trước khi bị bắt.
Sáng Chủ Nhật, ông Martin Dole, cảnh sát trưởng Northern Territory, công bố cáo trạng đối với bị cáo Lewis.
“Vụ này vẫn là vấn đề vô cùng đáng lo ngại. Chúng tôi chia buồn với gia đình, người thân bé Kumanjayi, cũng như cộng đồng bị ảnh hưởng nặng nề do những sự kiện này,” ông Dole cho biết.
Ông Dole yêu cầu cư dân tôn trọng thủ tục pháp lý.
Hàng loạt vụ bạo loạn xảy ra bên ngoài bệnh viện ở Alice Springs nơi bị cáo Lewis đang được điều trị vì bị thương, khiến cảnh sát dời bị cáo này tới thành phố Darwin, cách Alice Springs 930 dặm về hướng Bắc.
Video cho thấy hàng chục người tụ tập bên ngoài bệnh viện này tối Thứ Năm, có người ném đồ đạc, và cảnh sát phải dùng hơi cay.
Video còn cho thấy người biểu tình tấn công xe cảnh sát và dường như đốt cháy một chiếc xe van. Ông Dole nói những vụ bạo loạn này là “ghê tởm” và “đáng ghét.”
Cảnh sát công bố thêm video cho thấy đám đông xông vào trạm xăng gần bệnh viện, lấy hàng hóa trên kệ rồi vội vàng đi ra.
Bé Kumanjayi, thổ dân Warlpiri, mất tích hôm Thứ Bảy tuần trước từ trên giường ngủ trong khu dân cư Ilyperenye gần Alice Springs, theo Guardian.
Mẹ nạn nhân nhìn thấy cô bé lần cuối cùng lúc 11 giờ rưỡi đêm khi cho con đi ngủ, theo cảnh sát. Khi trở lại giường kiểm tra lúc 1 giờ rưỡi sáng, người mẹ thấy cô bé mất tích.
Hàng trăm thiện nguyện viên cùng với cảnh sát tìm kiếm suốt năm ngày mới tìm thấy thi thể bé Kumanjayi. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Bà Jeanine Pirro, công tố viên liên bang ở District of Columbia, hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Năm, cho hay bà có thể mở lại cuộc điều tra hình sự ông Jerome Powell, chủ tịch Ngân Hàng Trung Ương (Fed), tùy kết quả điều tra của tổng thanh tra về dự án sửa sang trụ sở Fed, theo CNN.
Bà Pirro cho biết như vậy chỉ sau hơn một tuần bà loan báo trên mạng xã hội rằng bà ra lệnh văn phòng của bà ngưng điều tra ông Powell và sau khi ông Kevin Warsh, người được Tổng Thống Donald Trump đề cử làm chủ tịch Fed kế tiếp, được Ủy Ban Ngân Hàng Thượng Viện chuẩn thuận. Ông Warsh vẫn cần được toàn bộ Thượng Viện bỏ phiếu đồng ý mới có thể trở thành chủ tịch Fed.
Ông Jerome Powell, chủ tịch Fed, họp báo sau cuộc họp của Fed hôm 29 Tháng Tư. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)
“Tôi muốn coi có gì ở đó. Nếu có gì đó, tốt. Nếu không có gì, tôi sẽ về,” bà Pirro nói trên chương trình “State of the Union” của CNN.
Bộ Tư Pháp (DOJ) điều tra ông Powell lần đầu tiên hồi Tháng Giêng. Ông Powell thường xuyên là mục tiêu của Tổng Thống Trump vì Fed không hạ lãi suất.
Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Cộng Hòa-North Carolina), thành viên Ủy Ban Ngân Hàng Thượng Viện, từng trì hoãn cuộc bỏ phiếu của ủy ban về ông Warsh suốt nhiều tháng vì vụ điều tra ông Powell. Ông Tillis cho rằng vụ điều tra này mang tính chính trị và đe dọa tính độc lập của Fed.
Khi loan báo ngưng vụ điều tra này, bà Pirro cho hay Văn Phòng Tổng Thanh Tra Fed sẽ tự điều tra ông Powell. Rồi bà Pirro cho biết thêm, sau khi tổng thanh tra điều tra xong, văn phòng của bà “sẽ không ngần ngại mở lại cuộc điều tra hình sự nếu sự kiện chứng tỏ làm vậy là chính đáng.”
Hôm Chủ Nhật, ông Tillis nói với CNN mặc dù ủng hộ ông Warsh, ông vẫn khẳng định ông Powell không làm gì phạm pháp.
“Suy cho cùng, không hề có phạm pháp, và những công tố viên mà tôi nói chuyện đều đồng ý,” ông Tillis cho biết. “Đó là điều tôi chống lại, không phải bất cứ vụ truy tố nào, mà là thủ tục sẽ phá hoại tính độc lập của Fed.”
Từ đầu nhiệm kỳ thứ nhì tới nay, Tổng Thống Trump gia tăng công kích ông Powell cũng như Hội Đồng Quản Trị Fed vì không hạ lãi suất.
“Ông Jerome ‘Quá Trễ’ Powell muốn ở lại Fed vì không thể kiếm được việc làm ở bất cứ nơi nào khác – Chẳng ai muốn ông ta,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 29 Tháng Tư sau khi trước đó cùng ngày, ông Powell tuyên bố sẽ tiếp tục làm thành viên Hội Đồng Quản Trị sau khi hết nhiệm kỳ chủ tịch Fed vào ngày 15 Tháng Năm.
Ông Powell không chùn bước trước áp lực của Tổng Thống Trump. Trong buổi điều trần ở Thượng Viện năm ngoái, ông nhấn mạnh “chúng tôi không tính yếu tố chính trị” khi quyết định lãi suất. (Th.Long) [kn]
MIAMI, Florida (NV) – Một ông bị bắt sau khi bị cáo buộc gây rối trật tự và xô xát với nhân viên Sở Mật Vụ (USSS) tại câu lạc bộ golf của Tổng Thống Donald Trump ở Miami, Florida, theo The Hill hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Năm.
Tổng Thống Trump không có mặt ở câu lạc bộ này, Trump Doral National Golf Club, lúc đó, ông Michael Townsend, người đứng đầu văn phòng USSS ở Miami, ra bản thông báo cho hay.
Đặc vụ Sở Mật Vụ. (Hình minh họa: Aaron Schwartz/AFP via Getty Images)
Sự việc xảy ra khoảng 4 giờ 15 phút chiều Thứ Bảy tại khu vực kiểm tra an ninh của USSS và cảnh sát địa phương. Một ông “bắt đầu gây rối trật tự và không tuân thủ mệnh lệnh hợp pháp” rồi “đụng chạm người” một đặc vụ, ông Townsend cho biết.
Nghi can bị bắt và bị Sở Cảnh Sát Doral buộc tội gây rối trật tự và chống cự.
Vụ này nhanh chóng được kiểm soát và không ảnh hưởng tới việc bảo vệ an ninh tại câu lạc bộ này, theo ông Townsend.
Nghi can đang bị giam giữ tại Trung Tâm Cải Huấn Turner Guilford Knight ở Miami, cảnh sát loan báo. Cảnh sát không công bố danh tánh nghi can.
Vụ này xảy ra sau một tuần một ông khác cầm vũ khí chạy băng qua chốt kiểm tra an ninh bên ngoài nơi tổ chức buổi tiệc báo chí trong khách sạn Washington Hilton ở Washington, DC, và nổ súng, trong khi Tổng Thống Trump và nhiều thành viên Nội Các của ông đang dự buổi tiệc. Bị cáo Cole Allen, 31 tuổi, cư dân Torrance, California, đang bị giam giữ vì tội âm mưu ám sát ông Trump. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Năm, loan báo Mỹ “đang thảo luận rất tích cực” với Iran giữa lúc hai bên xem xét kế hoạch hòa bình của nhau, theo CNN.
“Tôi biết rõ người đại diện của tôi đang thảo luận rất tích cực với Iran, và những cuộc thảo luận này có thể dẫn tới điều gì đó rất tích cực cho mọi người,” ông Trump viết trên Truth Social chiều Chủ Nhật.
Tàu hàng chạy dưới biển trên đảo Qeshm, Iran, ở eo biển Hormuz, hôm 28 Tháng Tư. (Hình: Besharati/Getty Images)
Trước đó cùng ngày, khi CNN hỏi về tiến trình đàm phán với Iran, ông Steve Witkoff, đặc phái viên Mỹ, xác nhận “chúng tôi đang nói chuyện.”
Cũng hôm Chủ Nhật, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Iran cho hay Mỹ phản hồi kế hoạch hòa bình gồm 14 điểm mới nhất của Iran và nước này đang xem xét thư phản hồi của Mỹ. Trước đó, hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump tỏ ý sẽ không chấp nhận kế hoạch của Iran, vì theo ông, Iran “chưa trả giá đủ lớn cho những gì họ gây ra cho nhân loại và thế giới trong 47 năm qua.” Chế độ thần quyền hiện tại ở Iran lên nắm quyền sau Cuộc Cách Mạng Hồi Giáo năm 1979.
Cũng trên Truth Social hôm Chủ Nhật, Tổng Thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ bắt đầu hộ tống tàu đi qua eo biển Hormuz vào Thứ Hai trong chiến dịch ông gọi là “Dự Án Tự Do.”
Tổng Thống Trump cho hay “nhiều nước trên khắp thế giới, phần lớn đều không liên hệ với cuộc tranh chấp ở Trung Đông,” yêu cầu Mỹ giải phóng tàu “bị nhốt” ở eo biển hệ trọng này.
“Họ là người ngoài cuộc trung lập và vô tội!” ông Trump viết. “Vì lợi ích của Iran, Trung Đông, và Mỹ, tôi thông báo với những nước này rằng chúng tôi sẽ đưa tàu của họ an toàn ra khỏi những thủy lộ bị chặn này, để họ có thể tự do tiếp tục công việc.”
“Đây là cử chỉ nhân đạo thay mặt nước Mỹ, những quốc gia ở Trung Đông, nhưng đặc biệt là Iran,” ông thêm.
Tổng Thống Trump lưu ý nếu chiến dịch này bị cản trở, Mỹ sẽ giải quyết “bằng vũ lực.”
Tổng Thống Trump công bố chiến dịch này giữa lúc hệ quả về kinh tế của việc Hormuz bị chặn tiếp tục tăng. Hôm Chủ Nhật, giá xăng trung bình loại thường ở Mỹ lên $4.45 một gallon, tăng $1.47 từ khi cuộc chiến Iran nổ ra hôm 28 Tháng Hai. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Cuộc chiến do Tổng Thống Donald Trump phát động ở Iran ngày 28 Tháng Hai không được người dân Mỹ ủng hộ. Mức độ phản đối tương đương với cuộc chiến tại Việt Nam vào đầu thập niên 1970 và cuộc chiến tại Iraq khi bạo lực leo thang đỉnh điểm là năm 2006.
Theo cuộc thăm dò của Washington Post-ABC News-Ipsos công bố hôm Thứ Sáu, 1 Tháng Năm cho biết.
Các cựu quân nhân, gia đình của người tham gia quân đội và những người chống chiến tranh biểu tình tại Quốc Hội Hoa Kỳ ngày 20 Tháng Tư, phản đối cuộc chiến Iran do Tổng Thống Trump phát động. Những người này đã bị cảnh sát Quốc Hội trói tay. (Hình: Leigh Vogel/Getty Images for About Face: Veterans Against The War)
Theo Washington Post (The Post), người dân Mỹ đang cảm nhận cuộc chiến không chỉ như một cuộc khủng hoảng chính sách đối ngoại, mà còn như một vấn đề thiết thân trong đời sống thường nhật.
Giá xăng tăng, lạm phát tăng, cùng sự bất định rộng khắp của nền kinh tế đã trở thành tâm điểm trong nỗi lo âu của công chúng về cuộc chiến này. Kết quả thăm dò cho thấy những hệ lụy kinh tế và nỗi sợ hãi về nguy cơ khủng bố gia tăng đang góp phần thúc đẩy sự bất mãn đối với cuộc chiến.
Chỉ hai tháng sau khi Tổng Thống Trump cùng chính quyền Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran, 61% người Mỹ tin rằng hành động này là một sai lầm. Cuộc chiến tại Iraq dưới thời cựu Tổng Thống George W. Bush cũng vấp phải mức độ phản đối tương tự, nhưng phải mất tới ba năm mới đạt đến mức đó, chứ không phải chỉ hai tháng, theo The Post.
Đối với chiến tranh Việt Nam, phải mất sáu năm thì sự phản đối của người Mỹ đối với cuộc chiến tại Việt Nam mới chạm mốc 61% và diễn ra trong một thời kỳ mà chế độ quân dịch vẫn còn hiệu lực, cùng với tỷ lệ thương vong cao hơn nhiều so với hiện nay.
Ngược lại, Tổng Thống Trump và chính quyền đã liên tục biện hộ rằng cuộc chiến này là cần thiết nhằm ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, kết quả thăm dò cho thấy lập luận này đã không thuyết phục được phần lớn người dân trong nước. Theo cuộc kết quả khảo sát, 65% người Mỹ bày tỏ sự hoài nghi về khả năng cuộc chiến đạt được mục tiêu đó.
Đa số các thành viên Đảng Cộng Hòa vẫn tiếp tục ủng hộ cuộc chiến, với 79% bày tỏ sự tán thành. Trong khi đó, các thành viên Đảng Dân Chủ và cử tri độc lập lại có xu hướng phản đối mạnh mẽ. Thế nhưng, theo The Post, các số liệu tổng thể cho thấy ông Trump đang gặp khó khăn trong việc mở rộng phạm vi ủng hộ vượt ra ngoài nền tảng cử tri cốt lõi của mình, đúng vào thời điểm mà cử tri đang dồn sự chú ý vào vấn đề giá cả, tài chính hộ gia đình và sự ổn định kinh tế.
Một cuộc thăm dò do Trung Tâm Nghiên Cứu Pew thực hiện vào Tháng Ba cho thấy 59% người Mỹ cho rằng Hoa Kỳ đã đưa ra quyết định sai lầm khi sử dụng vũ lực đối với Iran. Trong khi 38% nhận định đó là quyết định đúng đắn. Pew cũng ghi nhận rằng 61% số người được hỏi đã trả lời không tán thành cách ông Trump xử lý cuộc xung đột này.
MS Now đưa ra một nhận định về vấn đề nay, đó là Tòa Bạch Ốc cùng các đồng minh có lẽ nên lưu tâm rằng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026, sẽ không chỉ có các cử tri Đảng Cộng Hòa đi bỏ phiếu. (K.L) [kn]
New York City, NY (NV) – Nhà báo, nhà đấu tranh Phạm Đoan Trang của Việt Nam có tên trong danh sách “10 trường hợp khẩn thiết nhất” (Global ‘10 Most Urgent’ 2026) liên quan đến tự do báo chí, do hơn 40 cơ quan truyền thông toàn cầu cùng hợp tác trong Liên Minh One Free Press lập nên.
Tờ Forbes dẫn tin đúng vào Ngày Tự Do Báo Chí Thế Giới, hôm Chủ Nhật, 3 Tháng Năm.
“Năm 2021, nhà văn, nhà báo và nhà hoạt động Phạm Đoan Trang bị kết án chín năm tù vì tội ‘tuyên truyền chống nhà nước.’ Bà viết về dân chủ, tự do ngôn luận, nhân quyền và bạo lực của cơ quan công an. Trong thời gian bị giam, sức khỏe của bà suy giảm nghiêm trọng. Bà bị viêm xoang, viêm khớp, các vấn đề phụ khoa và các cơn đau chân kéo dài. Bà bị từ chối điều trị y tế bên ngoài và bị chuyển đến nơi giam giữ cách xa gia đình gần 1,600 km, như một hình thức trừng phạt bổ sung.”
Theo Ủy Ban Bảo Vệ Nhà Báo (CPJ), phần lớn các nhà báo bị giam giữ tính đến ngày 1 Tháng Mười Hai, năm 2025, chiếm 61% số người bị bỏ tù trên toàn cầu, bị giam giữ theo các cáo buộc “chống nhà nước”; “khủng bố” hoặc nhận tài trợ từ chính phủ ngoại quốc.
Danh sách được tổng hợp với sự hợp tác của CPJ, Quỹ Truyền Thông Phụ Nữ Thế Giới (IWMF) và Tổ Chức Phóng Viên Không Biên Giới (RSF.) Theo dữ liệu của CPJ, hiện có 330 nhà báo đang bị giam giữ trên toàn thế giới liên quan đến công việc của họ.
Ngoài bà Phạm Đoan Trang, chín nhà báo còn lại trong danh sách “Global ‘10 Most Urgent’” là: Ông Reza Valizadeh (Iran); ông Jimmy Lai (Hong Kong); bà Zhang Zhan (Trung Quốc); bà Ulfatkhonim Mamadshoeva (Tajikistan); nhà làm phim, nhiếp ảnh gia Tsi Conrad (Cameroon); nữ nhà báo Frenchie Mae Cumpio (Philippines); bà Sevinj Vagifgizi (Azerbaijan), chủ bút tờ Abzas Media; bà Genet Asmamaw (Ethiopia); nhà báo thể thao Christophe Gleizes (Algeria).
Trong năm qua, Liên Minh One Free Press đã đón mừng việc trả tự do cho ba nhà báo từng xuất hiện trong danh sách “10 trường hợp khẩn thiết nhất” vào Tháng Năm, năm 2025. Đó là Vladyslav Yesypenko (bị giam tại Crimea do Nga kiểm soát từ năm 2021), Shin Daewe (bị giam tại Myanmar từ Tháng Mười 2023) và Ihar Losik (bị giam tại Belarus.)
Liên Minh One Free Press đã liên kết với hơn một tỷ độc giả, sử dụng các nền tảng xã hội rộng khắp để hỗ trợ 10 nhà báo của “10 trường hợp khẩn thiết nhất” sau đây cùng các trường hợp khác bị đàn áp báo chí trong năm 2026. (K.L) [kn]
PORTLAND, Oregon (NV) – Một ông thiệt mạng sau khi lao chiếc xe chở đầy chất nổ và bình ga vào câu lạc bộ thể thao nổi tiếng ở Portland, Oregon, hôm Thứ Bảy, 2 Tháng Năm, cảnh sát loan báo, theo NBC News.
Điều tra viên tìm thấy nhiều thiết bị gây cháy, bom tự chế và bình ga trên xe, cảnh sát cho hay. Có cái đã nổ một phần, có cái đang bị kích nổ, cảnh sát cho biết.
Ngay trước 3 giờ sáng Thứ Bảy, cảnh sát tới Multnomah Athletic Club sau khi nhân viên thông báo một chiếc xe vừa lao vào câu lạc bộ này và bốc cháy. Cảnh sát tìm thấy tài xế thiệt mạng trên xe, Sở Cảnh Sát Portland (PPB) xác nhận.
Sở Cứu Hỏa và Cứu Hộ Portland tới dập tắt đám cháy. PPB cử đơn vị giải quyết chất nổ tới đó sau khi bằng chứng chất nổ được tìm thấy ở hiện trường.
Ông Jim DeFrain, người phụ trách đơn vị giải quyết chất nổ, cho hay đơn vị này vẫn đang làm việc ở hiện trường sau hơn 14 tiếng được điều tới đó.
“Tôi là nhà chuyên môn về bom ở thành phố này hơn 13 năm nay,” ông DeFrain cho biết. “Đây là hiện trường phức tạp nhất mà tôi giải quyết từ trước tới nay.”
Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI) và Cơ Quan Rượu, Thuốc Lá, Súng và Chất Nổ (ATF) đang giúp đỡ cảnh sát địa phương.
Ông Bob Day, cảnh sát trưởng PPB, cho hay đây là vụ “đơn lẻ” và ông nghĩ rằng vụ này không phải khủng bố nội địa. Giới chức giảo nghiệm tử thi đang xác định danh tánh tài xế này.
Sau khi sự việc xảy ra, Multnomah Athletic Club đóng cửa vô thời hạn. Câu lạc bộ này được dân địa phương gọi là “The MAC,” cao tám tầng, gần trung tâm Portland, có nhà hàng, hồ bơi, phòng tập thể dục, phòng khiêu vũ và phòng tổ chức hội nghị, tiệc tùng. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Cuộc thăm dò của Reuters-Ipsos cho thấy 61% người Mỹ đồng tình rằng Tổng Thống Donald Trump ngày càng “trở nên thất thường theo độ tuổi của ông.” Thậm chí 30% số người thuộc Đảng Cộng Hòa cũng đồng tình với nhận định này, theo CNN ngày Chủ Nhật, 3 Tháng Năm.
Cuộc thăm dò này cho thấy số người Mỹ nhận định ông Trump là người “minh mẫn và có khả năng đối mặt với các thách thức” đã sụt giảm đáng kể, từ mức 54% vào Tháng Chín, năm 2023 xuống còn 45% ở thời điểm hiện tại.
Tổng Thống Donald Trump phát biểu tại The Villages Charter School, Flordia ngày 1 Tháng Năm. (Hình: Roberto Schmidt/Getty Images)
Theo CNN, trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng Thống Trump đã có một số cuộc thăm dò dư luận, vào thời điểm mà nhiều người Mỹ bắt đầu đặt nghi vấn về sự minh mẫn của tổng thống. Tuy tỷ lệ cử tri ghi danh khảo sát cho rằng ông không “ổn định về mặt tinh thần” đã gần sát mức 50% trong các cuộc thăm dò do Đại Học Quinnipiac University thực hiện sau vụ tấn công vào Điện Capitol Hoa Kỳ năm 2021, con số này chưa bao giờ vượt qua ngưỡng đa số, chứ chưa nói đến việc chạm mốc 61%.
Tổng Thống Trump, người thường tự hào nói về việc đạt điểm tuyệt đối trong các bài kiểm tra nhận thức, như ông đã nói trong bài nói chuyện dài 1 tiếng 47 phút tối Thứ Ba, 28 Tháng Tư vừa qua. Mặc dù vậy, theo kết quả thăm dò mới nhất này, số người Mỹ cho rằng tinh thần ông Trump đang “không ổn định” cao hơn rất nhiều so với ông Biden vào Tháng Bảy, năm 2024. Đó là thời điểm chỉ khoảng 1/4 cử tri Mỹ nhận định ông Biden không còn minh mẫn và khả năng đối mặt với các thách thức.
Các cuộc thăm dò khác cũng đưa ra những kết quả tương tự, trong đó có một cuộc thăm dò do CNN thực hiện vào tháng trước. Kết quả cho thấy tỷ lệ những người nhận định ông Trump có “sức bền và tỉnh táo để đảm nhiệm hiệu quả cương vị tổng thống” đã giảm từ mức 53% vào cuối năm 2023 xuống còn 46% ở thời điểm hiện tại.
Con số 46% cao hơn hẳn mức mà cựu Tổng Thống Biden nhận được trong năm 2023, nằm trong khoảng từ 25% đến 32%, theo cuộc thăm dò của CNN.
Một cuộc thăm dò khác do ABC News, Washington Post và Ipsos phối hợp thực hiện, công bố hôm Thứ Sáu, 1 Tháng Năm, cũng cho thấy tỷ lệ không ủng hộ ông Trump đã chạm mức cao kỷ lục mới, 62%. Cuộc thăm dò này được thực hiện trên 2,560 người trưởng thành tại Hoa Kỳ.
72% số người tham gia thăm dò này bày tỏ sự không hài lòng đối với cách ông Trump xử lý vấn đề lạm phát, tăng 7% so với hai tháng trước. Trong khi đó, 27% số người tán thành cách ông Trump giải quyết lạm phát.
Tương tự, 76% số người tham gia khảo sát không tán thành cách ông Trump xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt tại Mỹ, trong khi 23% bày tỏ sự tán thành.
Trước đó, ông Trump từng tuyên bố rằng ông đã “giành chiến thắng” trong việc giải quyết khả năng chi trả của người Mỹ, đồng thời khẳng định rằng tình trạng lạm phát trong bối cảnh chiến tranh sẽ không kéo dài lâu.
Trong cuộc thăm dò của Washington Post-ABC News-Ipsos, cuộc chiến do ông Trump phát động ở Iran ngày 28 Tháng Hai không được người dân Mỹ ủng hộ. Mức độ phản đối tương đương với cuộc chiến tại Việt Nam vào đầu những năm 1970 và cuộc chiến tại Iraq khi bạo lực leo thang đỉnh điểm là năm 2006.
Đối với chiến tranh Việt Nam, phải mất sáu năm thì sự phản đối của người Mỹ đối với cuộc chiến tại Việt Nam mới chạm mốc 61% và diễn ra trong một thời kỳ mà chế độ quân dịch vẫn còn hiệu lực, cùng với tỷ lệ thương vong cao hơn nhiều so với hiện nay.
Thêm một khảo sát do Trung Tâm Nghiên Cứu Pew thực hiện vào tháng trước, cho thấy tỷ lệ người Mỹ cảm thấy “rất tin tưởng” ông Trump có đủ năng lực để đảm nhiệm công việc đã giảm từ mức 39% cách đây một năm xuống còn 32% ở thời điểm hiện tại.
Tỷ lệ những người ít nhất cảm thấy “rất tin tưởng” cũng đã giảm từ 35% xuống còn 28%.
Tương tự như cuộc thăm dò của Reuters-Ipsos, các số liệu trong nhóm đảng viên Cộng Hòa và những người độc lập có xu hướng ủng hộ Đảng Cộng Hòa hẳn sẽ khiến nhiều người phải nhíu màu, theo CNN. Tỷ lệ những người trong nhóm này “rất tin tưởng” vào năng lực của ông Trump đã sụt giảm từ mức 75% xuống còn 66%. Về mặt thể chất, tỷ lệ ủng hộ ông cũng giảm từ 65% xuống còn 55%.
Tổng Thống Donald Trump đã giành chiến thắng trong cuộc đua tổng thống năm 2024 sau khi đối thủ ban đầu của ông, khi đó là Tổng Thống Joe Biden, phải quyết định rút lui vì áp lực trong Đảng Dân Chủ, liên quan những lo ngại về tuổi tác và sự minh mẫn trí tuệ của ông.
Tuy nhiên, sau hơn một năm của nhiệm kỳ thứ hai, các cuộc thăm dò dư luận đã cho thấy người dân Mỹ không chỉ ngày càng bất mãn với hiệu quả công việc của ông Trump, mà còn lo ngại về sức khỏe tâm thần của chính ông, theo CNN cho biết. (K.L) [kn]
Từ ngày còn nhỏ cho đến bây giờ tôi vẫn còn nhớ mãi về tựa đề một cuốn phim Mỹ mà được dịch sang tiếng Việt với tựa là “Cây Nhân Sinh.” Vì đã quá lâu nên tôi cũng không còn nhớ rõ về nội dung chuyện phim, chỉ còn loáng thoáng nhớ phim nói về một câu chuyện đời sống vào thời kỳ nội chiến Nam Bắc Hoa Kỳ. Lúc đó còn nhỏ quá để mà tôi có thể hiểu ý nghĩa mấy chữ “Cây Nhân Sinh,” nhưng không hiểu sao mấy chữ này vẫn loay hoay trong trí nhớ của mình. Mấy chục năm sau, khi có dịp đặt chân đến Oslo, thủ đô đất nước Na Uy (Norway) thì mới có dịp nhìn thấy và cảm nhận được ý nghĩa thâm sâu “Cây Nhân Sinh” trong tâm tưởng thời thơ ấu của mình.
Bé thơ được sinh ra. (Hình ATNT Tours & Travel)
Toàn bộ hình ảnh triết lý về “kiếp nhân sinh” của con người được một nghệ nhân Na Uy miêu tả bằng những bức tượng điêu khắc bằng đá và đồng dựng trong công viên Vigeland Park, mà tôi gọi là “Vườn Nhân Sinh” giữa thủ đô Oslo của đất nước Na Uy. Đây là một trong những điểm văn hóa mà tôi cho là rực rỡ và nổi bật nhất của Na Uy.
Gustav Vigeland là một nhà điêu khắc nổi tiếng của Norway vào cuối thế kỷ 19, ông đã dành trọn 20 năm cuối đời để hoàn thành những bức tượng bằng đồng, bằng đá được dựng trong công viên mang tên ông ngày nay. Có đến Vigeland Park người ta mới thấy được ý chí và công trình vĩ đại của người nghệ nhân này. Thủ đô Oslo đã cho dựng tượng ông ngay lối vào cổng chính, tượng ông một tay cầm búa một tay cầm đục vì “búa và đục” là hai vật theo suốt cả đời sống của ông.
Vigeland Park là một công viên khá rộng lớn, đến 80 arces. Đi từ đầu park đến cuối park dài cũng gần cả cây số. Người ta chia công viên Vigeland ra làm ba khu thưởng ngoạn khác nhau: khu cầu nối, khu đài phun nước (Fountain), và khu thạch trụ (Monolith). Tuy gọi là chia ra từng khu vực như thế nhưng tổng thể của Vigeland Park hình như vẫn là một đề tài duy nhất mà Gustav Vigeland muốn nêu lên cho người thưởng ngoạn. Đó là ý nghĩa về “kiếp nhân sinh,” là những sinh hoạt về đời sống tinh thần và vật chất của con người.
“Con người” biết nổi giận từ khi còn bé. (Hình ATNT Tours & Travel)
Kiếp nhân sinh có phải chăng là đời sống của con người từ lúc sinh ra cho đến lúc chết, bao gồm tất cả các yếu tố như âm dương, hỉ nộ ái ố, sinh bệnh lão tử. Vigeland đã biểu hiện cho người xem những yếu tố này bằng những hình tượng điêu khắc tuyệt hảo của ông. Điều đặc biệt là ông không hề đặt tên cho những bức tượng ông đã tạo ra, ông để cho người thưởng ngoạn và bức tượng có niềm cảm nhận với nhau, nói chuyện với nhau bằng ánh mắt, khuôn mặt và ngôn ngữ tâm tư của người xem và bức tượng. Có thể trong một cảm xúc bất chợt nào đó ông đã diễn đạt niềm cảm xúc của ông vào bức tượng và ông ngừng ở đó.
Gustav không nói điều gì về ý nghĩa của các bức tượng cũng như không nói gì về cảm xúc của ông. Cùng xem một hình tượng nhưng sự cảm nhận của người A không giống như sự cảm nhận của người B, sự cảm nhận của người phái nam không giống người phái nữ, sự cảm nhận của người trẻ khác hẳn sự cảm nhận của người già. Có lẽ Vigeland là một con người nghệ sĩ có một sự tôn trọng tuyệt đối đến với khách mộ điệu của mình, ông không buộc người xem phải hiểu và chạy theo đề tài khó hiểu của ông.
Khu đầu tiên mà du khách thưởng ngoạn sau khi vào cổng chính Vigeland Park là khu thung lũng nhỏ Frognerdammene, nơi có cây cầu nối giữa khu cổng chính với khu đài phun nước. Bốn cây thạch trụ được đựng ở bốn góc cây cầu được Vigeland điêu khắc các hình tượng “con người và rắn mối (Lizard).” Ba trong bốn cây thạch trụ trên được ông miêu tả sự chiến đấu giữa “người đàn ông và loài rắn mối,” trong khi cây thạch trụ còn lại diễn tả cảnh “người phụ nữ quấn quít với con rắn mối.” Không biết Vigeland muốn diễn tả điều gì! Tại sao người nam phải chiến đấu để chống lại loài rắn mối, trong lúc đó người nữ lại ôm ấp quấn quít với loài rắn này. Vigeland để mặc cho bạn muốn hiểu như thế nào cũng được về các bức tượng. Ông để cho chúng ta tự trả lời cho câu hỏi của chính mình!
Hạnh phúc khi “cậu bé” lớn lên bước vào ngưỡng cửa tình yêu. (Hình ATNT Tours & Travel)
Cây cầu nối qua thung lũng Frognerdammene tương đối khá rộng, hai bên thành cầu được trang trí bằng những bức tượng bằng đồng, to có nhỏ có. Những bức tượng này được Vigeland làm trong khoảng thời gian từ 1926 đến 1933. Ông hoàn thành tất cả 58 tượng đồng và bốn thạch trụ như nói ở trên. Mỗi tượng đồng đều cho người xem một thoáng suy nghĩ xem bức tượng muốn diễn tả điều gì trong đời sống con người. Thí dụ bức tượng một người đàn ông vui đùa với bốn đứa trẻ, đó là một niềm vui của người cha vui đùa với bốn đứa trẻ hay chỉ sự vui đùa của một người đàn ông với bốn đứa trẻ thơ. Bạn sẽ nghĩ và cảm nhận điều gì khi bạn đứng ngắm bức tượng người cha cúi nhìn xuống đứa con trai và đứa con ngước mặt lên nhìn cha. Chắc hẳn “cái ánh mắt nhìn lạ lùng giữa hai pho tượng bố con” cũng làm nhiều người đứng ngắm nhìn và lôi cuốn sự suy tư theo tâm trạng của mình.
Nhưng khi bạn đến ngắm bức tượng đồng diễn tả “sự nổi giận của đứa bé” thì người xem mới thấy được nghệ thuật tuyệt vời của Vigeland. Từ nét mặt giận dữ đến cái dậm chân và cung tay của đứa bé cho người xem cảm nhận được mọi sự sinh động trong tư thế và khuôn mặt giận dữ của cậu bé, bức tượng đồng như là một hình ảnh thật sống động trước mặt mình.
Bức tượng đồng này trở thành một trong những biểu tượng cho Vigeland Park và thành phố Oslo. Du khách đến đây thường ghé đến thưởng ngoạn và nắm tay xoa chân cậu bé như để làm dịu đi cơn giận dữ của cậu. Du khách thương yêu nắm tay xoa chân cậu bé nhiều quá đến nỗi bàn tay và chân “cậu bé bằng đồng” này sáng bóng hẳn lên.
Hạnh phúc nam-nữ khi bắt đầu có con. (Hình ATNT Tours & Travel)
Đối diện tượng cậu bé là một bức tượng nam nữ quấn nhau trong vòng tròn như thể âm dương không thể thoát khỏi vòng thái cực (tùy theo cái nhìn của người thưởng thức). Tôi cho rằng bức tượng này cũng mang một tính triết lý nhân sinh vượt ra khỏi sự suy nghĩ bình thường. Những tượng đồng còn lại là những tượng đồng mang nét diễn tả khác nhau về sự vui buồn hạnh phúc, suy tư, và chán nản của đời sống con người.
Tiếp đến là khu vực đài phun nước. Khu vực này tôi cho là Vigeland cố ý diễn tả về “kiếp nhân sinh” của con người. Đây là khu đầu tiên được Vigeland thiết kế và trình bày ở Vigeland Park từ những năm 1907-1912. Một đài phun nước hình chảo được dựng trên một nền cao tròn, dưới chân chung quanh là một hồ nước hình vuông.
Ở mỗi cạnh hồ nước có năm “Cây Nhân Sinh” được đúc bằng đồng, sở dĩ tôi gọi là Cây Nhân Sinh vì bên dưới những tàng cây là các hình tượng miêu tả sự sinh hoạt của đời sống con người. Những tượng cây bằng đồng này cao gần 2 mét, mỗi tượng cây cho người xem thấy về sự liên hệ giữa thiên nhiên và con người. Nhưng có lẽ phần dễ hiểu và thu hút người xem nhất là những hình ảnh điêu khắc của Vigeland được khắc gắn chung quanh đài phun nước (Fountain). Mỗi cạnh đài phun nước có 15 bức tranh (tổng cộng có tất cả 60 bức tranh cho bốn cạnh) bằng đồng diễn tả về “kiếp nhân sinh” của con người.
Hạnh phúc tuổi già khi nam-nữ cần sự nương tựa lẫn nhau. (Hình ATNT Tours & Travel)
Ông đã cho người thưởng ngoạn đi một vòng đời sống. Từ khi đứa trẻ lọt lòng, bước vào thời thơ ấu với những sự vui đùa nghịch ngợm đến ngày trưởng thành, biết yêu đương hạnh phúc và nếm mùi đau khổ của tình yêu trong sự tranh giành tình cảm, biết hận biết ghen tuông. Tiếp theo là “thân phận của kiếp người” về sự già nua, yếu đuối và bệnh hoạn. Cuối cùng sự là hình ảnh của những bộ xương khô, nói lên sự chấm dứt của đời sống.
Không biết Vigeland có ý niệm gì về triết lý đạo Phật hay không, nhưng nói về triết lý sinh bệnh lão tử và hỉ nộ ái ố thì có lẽ Vigeland đã nói lên được bằng thứ ngôn ngữ vô-ngôn qua hình tượng điêu khắc. Điều này quả là thật tuyệt diệu cho giới thưởng ngoạn vì người xem vừa cảm nhận được cái hỉ nộ ái ố trong tâm tư mình, vừa cảm nhận được cái sự vô thường trong kiếp nhân sinh. Ngôn ngữ nói và viết như bế tắc trước những hình ảnh của Vigeland.
Cuối cùng, sau đài phun nước là khu thạch trụ chính (Monolith) của công viên. Đứng từ xa nhìn, du khách thấy một Monolith cao vút, chung quanh cây thạch trụ này là các hình tượng nam nữ trẻ già quấn quít cùng nhau ôm chặt vào thạch trụ. Monolith này được dựng trên một Đàn (như Đàn Nam Giao) và rõ ràng là hình ảnh “Linga”của Ấn Độ Giáo. Trong văn hóa Việt Nam, thạch trụ này rõ ràng tượng trưng cho “nõn, biểu tượng dương,” nền đất tượng trưng cho “nường, biểu tượng âm.” Trong phần “dương” vốn đã có sự sống nằm sẵn trong ấy, sự sống được cấy vào lòng đất để sinh sản ra con người. Sự sống đã nằm sẵn ở người nam và lớn lên trong người nữ để nhân loại được sinh sản nối tiếp nhau trên vòng sinh tử.
“Kiếp nhân sinh” trở về cát bụi. (Hình ATNT Tours & Travel)
Bên cạnh thạch trụ monolith này là những bức tượng đúc khắc được Vigeland diễn tả về đời sống con người, những bức tượng tuyệt tác biểu hiện lên được nét vui buồn của kiếp nhân sinh. Làm sao tôi có thể nói và gửi hết hình ảnh về 36 tượng đá này bằng một vài trang giấy. Đành viết ngắn lại vậy để đưa hình ảnh của Vigeland nói thẳng với tâm tư bạn đọc.
Hai mươi năm cuối đời của Vigeland, thành phố Oslo đã giúp đỡ ông rất nhiều trong vấn đề vật chất mưu sinh để ông có thì giờ hoàn thành những công trình tuyệt tác của ông. Vigeland đã sống là làm việc tại ngay công viên này cho đến ngày ông từ giã đời sống năm 1943. Kiếp nhân sinh của ông ở con số 74, Gustav Vigeland đã để lại cho thành phố Oslo và đất nước Norway một công trình văn hóa đồ sộ, một triết lý nhân sinh bằng hình tượng, một công viên lớn trở thành một trọng điểm du lịch của thành phố Oslo ngày nay.
Với tôi, công viên Vigeland Park có nhiều ý nghĩa hơn nơi trượt ski nổi tiếng Holmenkollen Ski Jump hay tòa nhà Nobel Peace Prize ở tại thủ đô Oslo. Cũng cần nói thêm, những tựa đề của các tấm hình kèm theo trong bài viết này là do tôi tự đề tựa theo cảm tính của mình, không phải của nhà người nghệ nhân thiên tài Gustav Vigeland, ông không hề nói gì về các tác phẩm của mình! [hp]
ATNT Travel & Tours chuyên tổ chức và hướng dẫn các chuyến du lịch đi khắp nơi trên thế giới và trong nội địa Hoa Kỳ (tour guide nói tiếng Việt và tiếng Anh chuyên nghiệp).
ATNT Travel & Tours còn có tổ chức các chuyến tour theo yêu cầu riêng của các hội đoàn, gia đình, và các nhóm nhỏ.
Tour Yellowstone National Park & Mt. Rushmore (6 ngày/Air tour), du lịch bằng máy bay cùng ATNT Tours đến Mt. Rushmore & Yellowstone N.P, quý khách sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian: Yellowstone – Mt. Rushmore – Crazy Horse – Devils Tower – Idaho Falls – Great Salt Lake
National Parks Of Southwest (7 ngày): Salt Lake City – Arches NP – Zion NP – Antelope – Lake Powell- Horseshoe Bend – Grand Canyon South Rim – Sedona – Las Vegas
Tour Canada-USA: Niagara Falls – Toronto – Thousand Islands – Ottawa – Montréal – Quebec – Boston – New York
Tour Tây Bắc Hoa Kỳ: Sacramento – San Francisco – Lake Tahoe – Portland – Seattle
Tour USA: Niagara Falls (US side) – Albany – Boston – New York – Philadelphia – Washington DC
Tour Hawaii (7 ngày): Hai đảo Oahu (Honolulu – Waikiki Beach – Pearl Harbor – Polynesian Cultural Center) và Big Island (Black Sand Beach – Rainbow Falls – Volcano N.P – Akaka Falls – Kalapana Lava Flow Beach)
Các nước Châu Âu: Anh (England) – Pháp (France) – Thụy Sĩ (Switzland) – Monaco – Ý (Italy) – Morocco – Tây Ban Nha (Spain) – Bồ Đào Nha (Portugal) – Balan (Poland) – Hung Gia Lợi (Hunggary) – Áo (Austria) – Tiệp (Czech) – Slovakia – Slovenia – Croatia – Đức (Germany) – Thụy Điển (Sweden) – Na Uy (Norway) – Đan Mạch (Denmark) – Luxembourg – Belgium – Hòa Lan (Netherlands) – Iceland – Ireland – Scotland – Bulgaria – Romania – Macedonia – Albania-Montenegro
Các nước Nam Mỹ (South America): Brazil (Rio – Iguassu Falls) – Argentina (Buenos Aires – Iguassu Falls) – Peru (Lima – Machu Picchu – Cusco – Lake Titicaca) – Chile (Atacama – Santiago – Patagonia – Easter Island)
Tour Turkey – Greece
Tour Jordan – Egypt – Dubai – Abu Dhabi
Tour South Africa – Zimbabwe Safari
Tour Úc Châu: Fiji Island – New Zealand (Auckland – Bay of Islands – Australia (Melbourne – Phillip Island – Canberra – Sydney)
Các nước Châu Á: Ấn Độ (India) – Sri Lanka – China – Nepal – Bhutan – Dubai – Abu Dhabi – Tibet (optional) -Nhật Bản – Đài Loan – Nam Hàn – Singapore – Malaysia – Thailand – Indonesia – Lào – Cambodia – Việt Nam – Con Đường Tơ Lụa (Silk Road: Uzbekistan – Tajikistan – Kyrgyzstan – Kazakhstan)
Ngoài ra, ATNT Travel & Tours còn chuyên về các dịch vụ du lịch với giá cả phải chăng:
Dịch vụ visa nhập cảnh (thông thường hoặc khẩn cấp) đến China – Việt Nam – Ấn Độ – Úc – New Zealand – Brazil và các nước Âu Châu
Renew Passport Hoa Kỳ và Việt Nam (thông thường hoặc khẩn cấp)
Bảo hiểm sức khỏe khi đi du lịch (Travel medical insurance)
Giữ chỗ hotel
Đưa đón Fast Track Service khi tại các phi trường ở Việt Nam
Công chứng ủy quyền, hợp thức hóa giấy tờ, công hàm độc thân
Bán vé máy bay khắp mọi nơi trên thế giới
Xin liên lạc văn phòng ATNT Tours để biết thêm chi tiết:
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 (office), (714) 507-8491 (cellphone)
Website: www.ATNTtravel.com
Email: [email protected]
*Đón xem trên YouTube: “ATNT Travel & Tours”
*Đón xem chương trình TV “Thế Giới Trong Tầm Tay Bạn” mỗi tuần vào Thứ Sáu, Thứ Bảy, và Chủ Nhật trên đài VBS 57.6
NINH BÌNH, Việt Nam (NV) – Một nam vận động viên và một nữ du khách suýt chết đuối khi chơi “flyboard” tại hồ núi Lớ, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình.
“Flyboard” là môn thể thao dưới nước. Người chơi đứng trên một thiết bị gắn ống phản lực, sử dụng áp lực nước từ động cơ mô tô nước để tạo lực đẩy, giúp nâng cơ thể lên không trung và thực hiện các động tác bay lượn đẹp mắt.
Khoảnh khắc nam vận động viên và nữ du khách rớt xuống nước. (Hình: Chụp qua màn hình)
Theo báo Dân Trí và VnExpress hôm 3 Tháng Năm, vận động viên Phạm Trường Anh, 42 tuổi, quê Hải Phòng, điều khiển thiết bị flyboard cùng một nữ du khách, người trả tiền để chơi trò này.
Trong lúc cả hai người không mặc áo phao, đang bay lên cao và tạo dáng giống một cảnh trong phim “Titanic,” thiết bị đột ngột hạ xuống trong tình trạng mất kiểm soát khiến họ chìm lỉm dưới mặt nước.
Nữ du khách sau phút mất bình tĩnh do biết bơi, đã tự nổi lên mặt nước và bám vào chiếc thuyền chờ cứu hộ.
Trong khi đó, vận động viên Trường Anh bị chìm lâu hơn và không thể tự thoát ra do cơ thể ông bị gắn chặt với thiết bị bay có trọng lượng khá nặng.
Một nhân chứng, cho biết nghe tiếng la to đã cùng nhiều người bơi ra, vớt nạn nhân trong tình trạng ngất xỉu đưa lên xuồng máy.
Những người tham gia cứu hộ nam vận động viên là tự phát, chứ không phải là lực lượng chuyên nghiệp.
Ông Trường Anh được đưa đi cấp cứu được chẩn đoán bị viêm phổi do rớt xuống nước và tiên lượng nặng, phải thở máy. Người này sau đó được chuyển tuyến từ bệnh viện Đa Khoa tỉnh Ninh Bình lên bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội.
Nam vận động viên được kéo lên khỏi mặt nước sau sự việc. (Hình: Chụp qua màn hình)
Sau vụ việc, dịch vụ “flyboard” tại Hoa Lư đã bị tạm dừng để rà soát, đảm bảo an toàn.
Theo nhà chức trách, dịch vụ này “được cấp phép đầy đủ” và bắt đầu bán vé từ hôm 30 Tháng Tư.
Hồ Núi Lớ rộng hơn 50 hécta, độ sâu khoảng 4-5 mét, là hồ nước ngọt nằm trong quy hoạch phát triển du lịch của địa phương, được bao quanh bởi núi đá vôi, là nơi du khách thường kết hợp tham quan với khu vực chùa Vàng.
Trước vụ này, khi tham gia các trò chơi mạo hiểm ở những khu vui chơi tại Việt Nam, du khách không được thông báo về quyền lợi bảo hiểm cũng như rủi ro đến tính mạng. (N.H.K) [kn]
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Một câu chuyện cười ra nước mắt xảy ra ở Phan Thiết, nay thuộc tỉnh Lâm Đồng: Hai vợ chồng du khách đi xe hơi VinFast VF3 màu vàng ghé vào một tiệm cơm bình dân, sau đó xảy ra đôi co với chủ quán vì dĩa cơm có giá 35,000 đồng ($1.3).
Theo báo VnExpress hôm 3 Tháng Năm, thoạt đầu, hai du khách đăng bài trên một diễn đàn du lịch Phan Thiết, tố một tiệm cơm địa phương tính tiền 60,000 đồng ($2.3) cho phần ăn gồm đĩa cơm đậu hũ nhồi thịt kèm rau xào và tô canh khổ qua nhồi thịt. Riêng đĩa cơm đậu hũ nhồi thịt là 35,000 đồng.
Màn cãi vã giữa người phụ nữ (trái) là chủ chiếc xe VinFast VF3 và chủ tiệm cơm. (Hình: Chụp qua màn hình)
Hai du khách cho biết, đến khi tính tiền, họ lên tiếng phàn nàn thì bị bà chủ tiệm đuổi ra ngoài.
Sau đó, mạng xã hội lan truyền video clip ghi cảnh lại vợ chồng du khách đi xe VinFast VF3 lớn tiếng đôi co với chủ tiệm về vụ việc.
Hai du khách cho rằng chủ tiệm thấy xe mang bảng số địa phương khác nên “chặt chém.”
Bà chủ tiệm giải thích đây là giá bán hằng ngày, không tăng dịp lễ, do phải trả chi phí mặt bằng và nhân công.
Vụ việc gây ồn ào đến mức Công An Xã Tuyên Quang, tỉnh Lâm Đồng mời hai bên đến hòa giải nhằm “tránh phát sinh phức tạp.”
Ban đầu, hai du khách yêu cầu xử phạt chủ quán. Sau khi được giải thích rằng việc quay clip gây ồn ào tại quán có dấu hiệu “gây rối trật tự công cộng,” vợ chồng du khách mới chấp nhận hòa giải và rời đi.
Nhà chức trách địa phương yêu cầu hai bên xóa các bài đăng liên quan.
Một số người dân địa phương cho biết, mức giá 35,000 đồng cho một đĩa cơm bình dân là “phổ biến, không cao so với mặt bằng chung.”
Phần cơm gồm đậu hũ nhồi thịt và canh khổ qua nhồi thịt. (Hình: Chụp qua màn hình)
Bên dưới bản tin, độc giả “Lethithuyquyen” bình luận: “Cơm 35,000 đồng phải nói là quá rẻ luôn rồi. Hai người này có đi chơi ở đâu nên mang theo đồ ăn cho đỡ ồn ào!”
Độc giả “Blknemesis98” cảm thán: “Có tiền đi xe hơi mà không có 35,000 đồng để ăn cơm? Giá như vậy bình thường thôi, cố ý làm khổ chủ tiệm.”
Trong một vụ ồn ào khác liên quan đến chủ xe VinFast VF3, tờ Thanh Niên hôm 29 Tháng Tư cho hay, ông TYN, chủ xe VF3 ở Sài Gòn bị phạt 700,000 đồng ($26.6) vì hành vi chặn đầu một chiếc xe vận tải đi chiều ngược lại, sau đó chửi bới và dọa đánh tài xế xe này.
Một đoạn video clip về vụ việc cho thấy ông N. sau đó đậu xe giữa đường để cản chiếc xe vận tải rồi xuống xe bỏ đi với vẻ thách thức. (N.H.K) [kn]
