Trump chưa từ bỏ ‘quỹ đen’ $1.8 tỷ, cùng DOJ tìm giải pháp khác

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump và Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ (DOJ) đang cân nhắc tìm đến các con đường pháp lý khác để thực hiện Quỹ Chống Vũ Khí Hóa trị giá gần $1.8 tỷ, chỉ hai ngày sau khi quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche nói trước Quốc Hội rằng DOJ “không tiếp tục” kế hoạch này.

Tờ Wall Street Journal (WSJ) đưa tin hôm Thứ Năm, 4 Tháng Sáu, nhấn mạnh hành động này cho thấy dù chính quyền ông Trump từng tuyên bố lùi bước trước sức ép từ Quốc Hội, thì ông Trump vẫn chưa từ bỏ ý tưởng dùng ngân sách liên bang để bồi thường cho đồng minh của tổng thống, những người tự nhận là nạn nhân của “vũ khí hóa.”

Tổng Thống Donald trả lời báo giới tại Phòng Bầu Dục, Tòa Bạch Ốc ngày 3 Tháng Sáu. (Hình: Mandel NGAN / AFP via Getty Images)

Quỹ này đã vấp phải phản ứng mạnh từ lưỡng đảng và bị tòa liên bang tạm thời chặn lại.

Theo WSJ, DOJ hiện đang cân nhắc các con đường pháp lý thay thế để bồi thường cho những người tự nhận là nạn nhân của việc chính phủ bị “vũ khí hóa.” Một hướng được nhắc đến là sử dụng Federal Tort Claims Act – Đạo Luật Khiếu Nại Bồi Thường Liên Bang – vốn cho phép cá nhân kiện chính phủ vì một số hành vi sai trái của nhân viên liên bang. Cách này có thể giúp chính quyền tránh hình ảnh một quỹ tập trung trị giá $1.8 tỷ, nhưng vẫn mở đường cho các khoản dàn xếp hoặc bồi thường riêng lẻ.

NBC News đưa tin hôm Thứ Ba, 3 Tháng Sáu, khi phóng viên hỏi tại Phòng Bầu Dục liệu quỹ này đã chết hẳn hay chỉ tạm ngưng, ông Trump trả lời: “Tôi phải hỏi các luật sư. Tôi không biết.”

Ông Trump không chỉ để ngỏ khả năng khôi phục quỹ. Ông còn công khai ca ngợi nó là “theo tôi, là một điều tuyệt đẹp,” tổng thống nói với các phóng viên. “Tôi thích nó. Tôi nghĩ nó rất quan trọng.”

Phát biểu đó, theo NBC, khiến các thành viên đảng Dân Chủ cảnh báo rằng lời hứa của DOJ không đủ để chấm dứt chương trình gây tranh cãi này. Lãnh Đạo Phe Thiểu Số Thượng Viện Chuck Schumer viết trên X rằng đây “chính xác” là lý do Dân Chủ Thượng Viện sẽ buộc một cuộc bỏ phiếu trong tuần này để cấm vĩnh viễn cái mà ông gọi là “quỹ đen MAGA” của chính quyền. Thượng Nghị Sĩ Ed Markey (Dân Chủ, Massachusetts) cũng viết rằng ông “không tin lời Blanche,” và Quốc Hội phải buộc từng thành viên Cộng Hòa công khai lập trường.

Ngay từ đầu, Quỹ Chống Vũ Khí Hóa đã bị chỉ trích là bất thường. Theo Washington Post và hãng thông tấn AP, tòa liên bang ở Virginia đã tạm thời chặn quỹ này, yêu cầu chính quyền không được chuyển tiền, xử lý yêu cầu hoặc giải ngân trong khi các thách thức pháp lý tiếp tục được xem xét.

Sức ép chính trị còn đến từ chính đảng Cộng Hòa. Một số thượng nghị sĩ lo ngại quỹ này có thể gây tổn hại cho chương trình nghị sự lập pháp của họ, đặc biệt là các gói tài trợ cho biên giới và thực thi di trú.

Reuters đưa tin các cuộc tranh luận nội bộ Cộng Hòa xoay quanh câu hỏi liệu quỹ này có khiến các thành viên Cộng Hòa phải bảo vệ một chương trình bị mô tả là trả tiền cho đồng minh của ông Trump bằng tiền thuế dân hay không.

Điểm gây tranh cãi nhất là những người tham gia vụ tấn công Tòa Nhà Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng, năm 2021 cũng có thể được bồi thường. NBC News ghi nhận các quan chức chính quyền ban đầu không loại trừ khả năng quỹ sẽ chi tiền cho những người được ông Trump ân xá sau khi họ bị kết án vì tấn công cảnh sát trong lúc xông vào tòa nhà.

Trước những áp lực đó, Quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche nói tại phiên điều trần Hạ Viện hôm Thứ Ba rằng DOJ “không tiếp tục quỹ này, chấm hết.” Tuy nhiên, ông từ chối cam kết bằng văn bản. Một ngày sau, ông Trump lại nói ông không chắc quỹ đã chết hay chưa. Sự khác biệt giữa phát biểu của tổng thống và lời khai của quyền bộ trưởng DOJ làm tăng nghi ngờ rằng chính quyền chỉ đang tạm lùi bước, chứ chưa từ bỏ mục tiêu.

Câu hỏi hiện nay không chỉ là “quỹ đen” Chống Vũ Khí Hóa còn sống hay đã chết. Câu hỏi lớn hơn là liệu chính quyền ông Trump có đang tìm một cơ chế khác để dùng tiền liên bang bồi thường cho các đồng minh chính trị hay không, theo WSJ.

Trong diễn tiến mới nhất vào sáng Thứ Năm, 4 Tháng Sáu, các thượng nghị sĩ thuộc đảng Cộng Hòa đã bỏ phiếu bác bỏ một dự luật sửa đổi gói ngân sách trị giá $70 tỷ nhằm tài trợ cho công tác thực thi luật nhập cư, do Lãnh Đạo Phe Thiểu Số tại Thượng Viện Chuck Schumer (Dân Chủ, New York) đề nghị. Dự luật sửa đổi này nhằm ngăn cản DOJ thiết lập Quỹ Chống Vũ Khí Hóa gần $1.8 tỷ, theo The Hill.

Dự luật sửa đổi bị bãi bỏ với tỷ lệ phiếu 49-50. Ba thượng nghị sĩ Cộng Hòa là bà Susan Collins (Maine), ông Dan Sullivan (Alaska) và ông Jon Husted (Ohio) đã cùng với phe Dân Chủ bỏ phiếu ủng hộ. (K.L) [kn]

Ông Florida đâm chết 2 con gái ruột và vợ cũ rồi tự tử

DORAL, Florida (NV) – Một ông ở Florida đâm chết hai con gái ruột và người vợ cũ là mẹ hai cô bé, rồi tự tử, cảnh sát xác nhận hôm Thứ Năm, 4 Tháng Sáu, theo đài NBC6.

Cảnh sát phát giác ông Ryan Charles Whiten, 42 tuổi, hai con gái – bé Savannah Whiten, 11 tuổi, và bé Sienna Whiten, 8 tuổi – và mẹ hai cô bé, bà Melanie Hyer, 46 tuổi, thiệt mạng tại căn nhà trong khu Doral Isles ở thành phố Doral khi tới kiểm tra tối Thứ Ba, Sở Cảnh Sát Miami-Dade (MDSO) ra thông cáo báo chí cho hay hôm Thứ Năm.

Xe cảnh sát Miami-Dade. (Hình minh họa: Miami-Dade Sheriff’s Office)

“Theo kết quả điều tra, ông Whiten làm những việc tàn ác này rồi tự tử,” MDSO cho biết.

Cả bốn người đều có vết đâm và được công bố thiệt mạng ở hiện trường, theo MDSO.

Bà Hyer và ông Whiten ly dị cách đây nhiều năm và đang cùng nuôi hai con gái, một số nguồn tin biết vụ án này nói với NBC6.

Theo hồ sơ tòa án, bà Hyer lập gia đình với người khác tới Tháng Ba năm nay. Ông Whiten cũng cưới người khác, nhưng cuộc hôn nhân đó cũng kết thúc. Địa chỉ cuối cùng của ông là căn nhà cũng trong khu Doral Isles.

Bà Hyer là chuyên gia địa ốc thường xuyên được NBC6 phỏng vấn. Bạn bè mô tả bà là chuyên gia tài giỏi và có nụ cười đem lại niềm vui cho người khác.

Cảnh sát không nói rõ thi thể bốn người này nằm trong nhà đó bao lâu, và cũng không cho biết ông Whiten làm như vậy có lẽ vì lý do gì.

Vụ này vẫn đang được điều tra. (Th.Long) [kn]

Kế hoạch ngưng bắn Iran do Trump vừa công bố đã vỡ, Netanyahu vẫn dội bom Lebanon

play-rounded-fill
Kế hoạch ngưng bắn Iran do Trump vừa công bố đã vỡ, Netanyahu vẫn dội bom Lebanon

Hôm 6/4, lãnh đạo Hezbollah đã chính thức lên tiếng bác bỏ kế hoạch ngừng bắn được chính phủ Lebanon và Israel đồng ý do chính phủ Trump làm trung gian, giữa lúc Israel vẫn tiến hành nhiều đợt không kích ở miền nam Lebanon.

Đặt tên con trâu ở Bangladesh là ‘Donald Trump’ vì giống mái tóc, bị chỉ trích

DHAKA, Bangladesh (NV) – Con trâu ở Bangladesh được đặt tên Donald Trump vì chùm lông trên đầu nó giống mái tóc của tổng thống Mỹ, theo AP hôm Thứ Năm, 4 Tháng Sáu.

Con trâu bạch tạng hiếm, nặng 1,500 pound này thu hút rất đông người hiếu kỳ từ khắp Bangladesh kể từ khi nó được đưa tới sở thú quốc gia ở thủ đô Dhaka tuần trước.

Khách quay phim con trâu được đặt tên “Donald Trump” đang được bán trước lễ Eid al-Adha tại trại gia súc ở Narayanganj, Bangladesh, hôm 17 Tháng Năm. (Hình: Salahuddin Ahmed/AFP via Getty Images)

Con trâu này bắt đầu gây chú ý khi người nông dân nọ thấy chùm lông màu vàng trên đầu nó giống mái tóc đặc trưng của ông Donald Trump, tổng thống Mỹ. Sau khi video về nó lan truyền rầm rộ trên mạng xã hội, người ta bắt đầu đổ xô tới trang trại bên ngoài Dhaka để xem tận mắt.

Ban đầu, con trâu này lẽ ra bị giết để hiến tế trong lễ hội Hồi Giáo. Tuy nhiên, nêu mối lo ngại về an ninh, chính phủ Bangladesh ra lệnh đưa nó tới sở thú quốc gia. Mấy ngày qua, bất chấp trời nóng bức, nhiều người vẫn kéo tới sở thú để xem.

“Giống ông Donald Trump ở cặp mắt, kiểu tóc, màu da,” anh Mohammed Nasim, sinh viên ở Dhaka, cho hay khi thăm sở thú này hôm Thứ Ba. “Và cũng như ông Donald Trump có tính cách và lối sống đặc trưng, sau khi nổi tiếng, con trâu này đang có lối sống tương tự, được chú ý nhiều và được đối xử đặc biệt.”

Ban đầu, chuồng trâu này trong sở thú quốc gia Bangladesh để bảng “Donald Trump,” nhưng sau đó, tấm bảng bị gỡ bỏ. Hôm Thứ Bảy tuần trước, người phụ trách chăm sóc động vật trong sở thú này bị sa thải mà không có lý do chính thức.

Một số khách viếng thăm chỉ trích vụ đặt tên cho con trâu này là Donald Trump.

“Lấy tên của một trong những nhà lãnh đạo có uy thế lớn nhất thế giới đặt cho gia súc, gia cầm chắc chắn là sai,” ông Mohammad Joynal Adedin, cư dân Dhaka, cho biết khi tới xem con trâu này. “Nghe có vẻ bất kính. Tôi nghĩ người nông dân nào làm chuyện này là bậy rồi.” (Th.Long) [dt]

Giá nhiên liệu tăng cao, American Airlines bỏ 6 tuyến bay, 4 tuyến từ LAX

FORT WORTH, Texas (NV) – American Airlines (AA) tuyên bố sẽ tạm thời bỏ sáu tuyến bay mùa Hè này vì giá xăng phi cơ tăng cao do cuộc chiến Iran, theo CBS News hôm Thứ Tư, 3 Tháng Sáu.

AA cho CBS News hay, hãng hàng không này điều chỉnh lịch bay cho “một số tuyến” vào Tháng Tám và Tháng Chín. Phát ngôn viên AA cho biết họ điều chỉnh vì giá nhiên liệu tăng cao nhưng những tuyến đó sẽ không bị bỏ vĩnh viễn.

Phi cơ American Airlines. (Hình minh họa: Storyblocks)

“American sẽ không bỏ bất cứ tuyến nào vô thời hạn trong đợt điều chỉnh này,” phát ngôn viên AA xác nhận.

Sáu tuyến tạm thời ngưng hoạt động là:

-Los Angeles, California đi Cleveland, Ohio,

-Los Angeles đi Columbus, Ohio,

-Los Angeles đi Pittsburgh, Pennsylvania,

-Los Angeles đi Washington, DC,

-Charlotte, North Carolina đi Ontario, California,

-Charlotte, North Carolina đi Sacramento, California.

Nhiên liệu chiếm khoảng 25% tới 30% chi phí tổng cộng của hãng hàng không, theo giới phân tích kỹ nghệ này. Cuộc chiến Iran làm tắc nghẽn nguồn cung cấp dầu mỏ toàn cầu, đẩy chi phí hoạt động của hãng hàng không lên cao. Mấy tháng qua, nhiều hãng tăng giá vé hoặc cộng phí nhiên liệu tăng vào giá vé, và tạm ngưng những tuyến bay không có lợi nhuận.

AA cho hay họ sẽ hỗ trợ hành khách đã mua vé đi những tuyến tạm thời bị bỏ, bằng cách cho đi chuyến bay khác hoặc trả lại tiền.

AA không phải hãng duy nhất đang cố gắng bù chi phí nhiên liệu tăng. Delta Airlines tăng lệ phí gửi hành lý, nêu lý do “hoàn cảnh thay đổi toàn cầu.” Hai hãng hàng không Châu Âu – KLM Royal Dutch Airlines của Hòa Lan và Lufthansa của Đức – cũng đã loan báo bỏ bớt tuyến bay vì giá nhiên liệu tăng cao. (Th.Long) [dt]

Vụ đập phá quán cà phê Đà Nẵng: Gia đình bặt tin du khách Úc bị giam

ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Gần một tuần trôi qua sau vụ một quán cà phê ở thành phố Đà Nẵng, nhà chức trách địa phương không cung cấp thông tin về vụ bắt giữ nghi can Shaymus Lilly, 34 tuổi, người Úc, cũng như tình trạng hiện tại của ông này.

Nghi can Lilly được nhìn thấy trong tình trạng cởi trần, đập phá đồ đạc, kẹp cổ một nam thanh niên Việt Nam tại quán cà phê Gé mở cửa 24/7, vào lúc nửa đêm 29 Tháng Năm, trước khi bị công an ập vào bắt giữ.

Nghi can Shaymus Lilly bị đưa về đồn vào lúc rạng sáng 30 Tháng Năm. (Hình: Chụp qua màn hình)

Ông Lilly điều hành một công ty chiến lược thương hiệu có tên Shaped và đã sống tại Hội An, Đà Nẵng từ Tháng Tư.

Theo trang tin News.com.au của Úc hôm 4 Tháng Sáu, gia đình của nghi can Lilly cho biết họ lo sợ cho tình trạng sức khỏe tâm thần của ông trong lúc đang bị tạm giam chưa rõ thời hạn tại nhà tù ở Đà Nẵng.

Họ tin rằng khi vụ đập phá xảy ra, nghi can Lilly đang trải qua một cơn rối loạn lưỡng cực, hay còn gọi là bệnh hưng trầm cảm.

Đây là một dạng rối loạn tâm thần gây ra sự thay đổi tâm trạng, năng lượng và mức độ hoạt động cực đoan. Người bệnh dao động giữa các giai đoạn hưng cảm (phấn khích tột độ, tràn đầy năng lượng, bốc đồng) và trầm cảm (buồn bã, tuyệt vọng, mất năng lượng).

Bà Simone Buncher, dì của nghi can Lilly, cho biết đứa cháu bà đã sống chung với chứng rối loạn lưỡng cực suốt một thập niên, nhưng ba năm qua không bị lên cơn.

“Chúng tôi hoàn toàn suy sụp vì những gì đã xảy ra và đang tìm kiếm sự giúp đỡ. Chúng tôi không có thông tin gì từ nhà chức trách Việt Nam về vụ việc,” bà Buncher nói.

Người phụ nữ tin rằng đứa cháu bà sẽ không nhớ gì về đêm đó và “sẽ rất xấu hổ khi biết về hành vi của mình.”

Vụ việc xảy ra vào lúc nửa đêm 29 Tháng Năm tại quán cà phê Gé ở thành phố Đà Nẵng. (Hình: Chụp qua màn hình)

Bà Buncher cũng cho biết, một tháng trước khi vụ việc xảy ra, Lilly tố cáo việc ông bị một tài xế taxi tại Hội An đánh đập khiến mắt ông bị bầm tím và cánh tay phải băng bó.

“Từ lúc đó, chứng hoang tưởng của nó ngày càng trầm trọng,” bà Buncher nói.

Kể từ khi nam nghi can bị bắt, bà Buncher cho biết gia đình hoàn toàn bặt tin và tình trạng tâm thần của ông là một mối lo ngại lớn.

“Nó đang trong một cơn rối loạn lưỡng cực nghiêm trọng,” bà nói.

Người phụ nữ cũng khẳng định là gia đình sẽ bồi thường thiệt hại cho quán cà phê Gé, ước tính khoảng 500 triệu đồng ($18,986).

Gia đình ông Lilly dự định sẽ đến Việt Nam khi nhận được thêm thông tin, trong lúc Đại Sứ Quán Úc tại Việt Nam xác nhận đang làm công tác bảo hộ công dân cho ông. (N.H.K) [dt]

Nổ súng sau lễ tốt nghiệp trung học ở Bắc California, 1 người chết, 3 bị thương

FAIRFIELD, California (NV) – Một thanh niên thiệt mạng và ba người khác bị thương trong vụ nổ súng sau buổi lễ tốt nghiệp trung học ở Bắc California tối Thứ Tư, 3 Tháng Sáu, theo ABC News.

Vụ nổ súng xảy ra khoảng 7 giờ 15 phút tối Thứ Tư ngoài bãi đậu xe trường trung học Fairfield High School sau buổi lễ tốt nghiệp được tổ chức ở đó cho học sinh trường Sem Yeto High School, Sở Cảnh Sát Fairfield (FPD) cho hay.

Xe cảnh sát Fairfield, California. (Hình minh họa: Fairfield Police Department)

Có bốn người bị bắn, FPD cho biết. Một thanh niên 18 tuổi thiệt mạng và ba người, 11 tuổi, 20 tuổi và 25 tuổi, bị thương, theo FPD.

Không rõ nạn nhân thiệt mạng có phải học sinh tốt nghiệp hay không.

Cảnh sát xác nhận không có mối nguy hiểm nào cho cư dân địa phương. Cảnh sát chưa cung cấp thông tin về nghi can.

Một nhân chứng kể với đài truyền hình địa phương KTVU ông đang ở gần nơi các học sinh tốt nghiệp đang chụp hình thì có người chạy tới bắn, theo Fox News. Nhân chứng này cho hay mọi người lập tức tản ra vì hoảng sợ.

Một nhân chứng khác cho biết cô nghe nhiều tiếng súng trước khi gia đình hối thúc cô bỏ chạy. (Th.Long) [dt]

Việt Nam phản đối Mỹ về cáo buộc sử dụng lao động cưỡng bức

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bộ Ngoại Giao Việt Nam phản đối kết luận của đại diện Văn Phòng Thương Mại Hoa Kỳ (USTR) rằng Hà Nội không kiểm soát được hoạt động buôn bán hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức.

Theo bản tin của hãng Reuters hôm 4 Tháng Sáu, bà Phạm Thu Hằng, phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao, nói rằng Việt Nam “nghiêm cấm mọi hình thức lao động cưỡng bức” và cáo buộc của USTR “không phản ánh đầy đủ hoặc chính xác những nỗ lực giảm thiểu tác động của Hà Nội.”

Hàng hóa chuẩn bị xuất cảng từ cảng Hải Phòng. (Hình: TTXVN)

Hồi đầu tuần, chính quyền Trump đề nghị áp thuế lên tới 12.5% đối với hàng nhập cảng từ 60 quốc gia, trong đó có Việt Nam, sau khi xác định rằng các nước này “không kiểm soát được hoạt động buôn bán hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức,” một cáo buộc mà các đối tác thương mại của Hoa Kỳ bác bỏ.

Cuộc điều tra này trùng hợp với sự gia tăng xuất cảng của Việt Nam sang Hoa Kỳ.

Theo số liệu của Mỹ, thâm hụt thương mại của Mỹ với Việt Nam là $54.8 tỷ trong ba tháng đầu năm nay, đứng sau Đài Loan và cao hơn thâm hụt với các nước xuất cảng chính là Trung Quốc và Mexico.

Chính quyền Trump nhiều lần tuyên bố muốn giảm thâm hụt thương mại với Việt Nam.

Bà Hằng cho biết: “Việt Nam tiếp tục trao đổi và tham vấn với Hoa Kỳ trên tinh thần xây dựng và hợp tác để giải quyết những bất đồng hiện có, đồng thời luôn cố gắng bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động và doanh nghiệp.”

Hà Nội đang bị chính quyền Trump nhắm đến vì bị cáo buộc có hành động can thiệp làm biến dạng thương mại do dư thừa năng lực sản xuất, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và việc sử dụng hàng hóa từ lao động cưỡng bức.

Ông Jamieson Greer, trưởng USTR, được dẫn lời trong thông cáo rằng những năm gần đây, mặc dù Việt Nam đã có một số bước đi để giải quyết các vấn đề về sở hữu trí tuệ, nhưng hành vi vi phạm “vẫn tiếp tục làm suy yếu vị thế cạnh tranh của các nhà đổi mới và sáng tạo của Hoa Kỳ.”

Một xưởng may tại Việt Nam. (Hình minh họa: Pháp Luật TP.HCM)

“Chúng ta cần thấy Hà Nội thực sự giải quyết những mối lo ngại lâu dài này, bao gồm một loạt các vấn đề thực thi sở hữu trí tuệ, một cách bền vững và ngăn chặn các hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ trong tương lai,” ông Greer nói.

Ông Leif Schneider, người đứng đầu công ty luật quốc tế Luther tại Việt Nam, nhận định: “Khó khăn của Việt Nam luôn nằm ở khâu thực thi hơn là lập pháp. Việc thực thi hành chính vẫn chưa đồng đều, các hình phạt thường thiếu tính răn đe, và tình trạng vi phạm bản quyền trực tuyến tiếp tục vượt xa khả năng quản lý của nhà chức trách.”

Để đối phó với cáo buộc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ từ phía Mỹ, từ một tháng qua, Việt Nam được ghi nhận mở các cuộc trấn áp hàng nhái, hàng giả tại các thành phố Sài Gòn, Hà Nội, cũng như bắt giữ một số người với tội danh “buôn bán hàng giả.” (N.H.K) [dt]

Trump lên án ‘4 dân biểu Cộng Hòa xấu xa’ bỏ phiếu chống cuộc chiến Iran

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump sáng sớm Thứ Năm, 4 Tháng Sáu, lên án “4 dân biểu Cộng Hòa xấu xa” bỏ phiếu chống cuộc chiến Iran trước đó một ngày, theo USA Today.

Hôm Thứ Tư, Hạ Viện lần đầu tiên thông qua nghị quyết thẩm quyền chiến tranh để chặn chiến dịch quân sự của Mỹ ở Iran, bất chấp Tổng Thống Trump kêu gọi dân biểu Cộng Hòa chặn nghị quyết này.

Dân Biểu Thomas Massie (Cộng Hòa-Kentucky). (Hình: Luke Johnson/Getty Images)

Kết quả bỏ phiếu ở Hạ Viện là 215-208, trong đó có bốn dân biểu Cộng Hòa – ông Thomas Massie của Kentucky, ông Tom Barrett của Michigan, ông Warren Davidson của Ohio và ông Brian Fitzpatrick của Pennsylvania – bỏ phiếu theo phía Dân Chủ.

“Hôm qua, trong cuộc bỏ phiếu vô nghĩa, Hạ Viện, 4 dân biểu Cộng Hòa xấu xa và tất cả dân biểu Đần Chủ, bỏ phiếu giới hạn thẩm quyền chiến tranh của tôi, ngay giữa lúc tôi đàm phán lần cuối để kết thúc cuộc chiến với Iran,” ông Trump viết trên mạng xã hội lúc 4 giờ 13 phút sáng Thứ Năm.

“Ai lại làm chuyện không yêu nước như vậy. Họ biết cuộc đàm phán đang ra sao mà,” ông thêm.

Bài đăng này chứng tỏ Tổng Thống Trump coi nhẹ việc Quốc Hội, kể cả các nhà lập pháp Cộng Hòa, ngày càng bất bình với cuộc chiến Iran kéo dài hơn ba tháng qua.

“Hạ Viện Nhân Dân đang gửi thông điệp: Hãy chấm dứt cuộc chiến này,” Dân Biểu Massie, một trong những kẻ thù chính trị đáng chú ý của Tổng Thống Trump, viết trên mạng xã hội hôm Thứ Tư.

Dân Biểu Barrett nhấn mạnh ông tin rằng, theo Hiến Pháp Mỹ, Quốc Hội mới có quyền tuyên chiến và cho phép dùng vũ lực quân sự. Trong bản tuyên bố đưa ra sau cuộc bỏ phiếu hôm Thứ Tư, ông Barrett lưu ý Đạo Luật Thẩm Quyền Chiến Tranh Năm 1973 chỉ giao lại một số quyền đó cho tổng thống “trong thời gian có giới hạn.”

“Thẩm quyền đó đã hết hạn,” ông Barrett cho hay. “Tối nay, tôi ủng hộ nghị quyết này vì tôi tin đã tới lúc Quốc Hội quyết định quy mô chiến dịch này cũng như sự giới hạn phù hợp về việc sử dụng vũ lực ở Iran.”

Tổng Thống Trump gọi bốn dân biểu này là “những kẻ phô trương.”

“Họ là những kẻ phô trương! Họ nên tự xấu hổ,” ông viết trên Truth Social.

Đây là lần thứ tư Hạ Viện bỏ phiếu cho nghị quyết này. Tháng trước, Thượng Viện tạm thời thông qua nghị quyết tương tự sau bảy lần bỏ phiếu bất thành.

Nghị quyết được Hạ Viện thông qua hôm Thứ Tư sẽ không chấm dứt cuộc chiến Iran ngay lập tức, mà chỉ là bước tượng trưng chống hành động quân sự thêm nữa. (Th.Long) [dt]

Trump chuẩn bị đuổi 8,000 công chức liên bang

Trump chuẩn bị đuổi 8,000 công chức liên bang

play-rounded-fill

Việc thấy mảnh kim loại trong nhớt hộp số có là bình thường?

QUẬN CAM, California (NV) –Chuyện cần phải thay nhớt máy thì đa số chủ xe đều biết, nên thay sau mỗi 5,000 dặm (nếu xài nhớt tổng hợp). Tuy nhiên, thay nhớt hộp số thì ít được để ý đến hơn, do thời gian cần thay dài hơn. Bao nhiêu lâu thì nên thay nhớt hộp số? Trên trang mạng xe hơi www.cartalk.com có đăng thắc mắc từ độc giả về vấn đề này, cùng câu trả lời của các chuyên viên Car Talk.

Hộp số của xe 2015 Nissan Versa. (Hình minh họa tạo bởi Chat GPT)

Độc giả thắc mắc: Một độc giả tên Erik cho biết có chiếc Nissan Versa đời 2015, đến hạn bảo trì hộp số lần đầu tiên khi xe chạy được 85,000 dặm. Trước đó, xe không hề gặp vấn đề gì. Tuy nhiên, khi thay nhớt, Erik phát hiện bên trong có những mảnh kim loại nhỏ li ti, và một mảnh vỡ trông giống như một chiếc kẹp nhựa. Erik hoàn tất công việc thay nhớt, lắp ráp mọi thứ lại như cũ, lái xe thử vài tiếng đồng hồ và không nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào. Thế nhưng sau đó, Erik quyết định không lái xe thêm nữa, hỏi chuyên gia Cartalk có lời khuyên nào về tình trạng của hộp số hay không? Có cần thay thế toàn bộ hộp số hay không?

Chuyên gia trả lời: Nói chung, việc có một chút bụi hoặc vụn kim loại nhỏ trong nhớt hộp số là điều bình thường. Đây là kết quả của quá trình hao mòn theo thời gian, khi các bộ phận chuyển động bên trong hộp số làm việc trong điều kiện ma sát mạnh. Tuy nhiên, nếu tìm thấy những cục kim loại, hoặc các mảnh vỡ đủ lớn để có thể dùng ngón tay nhặt lên được, đó lại là một dấu hiệu đáng lo ngại.

Trên thực tế, mẫu xe Nissan Versa đã từng gặp phải những vấn đề nghiêm trọng liên quan đến hộp số CVT của nó. Vấn đề này nghiêm trọng đến mức một vụ kiện tập thể đã buộc Nissan phải gia hạn thời gian bảo hành cho loại hộp số này lên tới 84,000 dặm

Việc thay nhớt hộp số giúp loại bỏ những mảnh vụn kim loại ra ngoài, giúp thời gian sử dụng của hộp số kéo dài hơn. Việc Erik đợi đến 85,000 dặm mới thay nhớt hộp số là quá lâu! Đối với những chủ xe Versa đời 2015, các chuyên gia hiện nay đều khuyên nên thay nhớt hộp số sau mỗi 30,000 dặm để bảo vệ bộ ly hợp và dây đai truyền động. Con số này cũng được áp dụng cho nhiều mẫu xe phổ thông khác.

Nếu chiếc xe vẫn đang vận hành tốt, Erik có thể chọn phương án tiếp tục sử dụng xe, lên kế hoạch thay nhớt hộp số định kỳ mỗi 30,000 dặm kể từ nay về sau. Chuyên gia khuyên Erik có thể cân nhắc việc bán lại chiếc xe này đổi mua xe mới, trước khi hộp số bắt đầu “sản xuất” ra thêm những mảnh kim loại lớn hơn nữa! Lúc đó, việc làm mới hộp số có thể tốn từ $3,500 cho đến khoảng trên $5,500. (HD)

Thanh niên Đà Nẵng giả gái, lừa ông Hà Nội gần $60,000

ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Bị can Hồng Thiên An, 29 tuổi, ở xã Đồng Dương, thành phố Đà Nẵng, bị bắt, khởi tố với cáo buộc giả gái, yêu đương một ông Hà Nội qua Facebook và lừa nạn nhân 1.5 tỷ đồng ($56,968).

Tờ Thanh Niên hôm 4 Tháng Sáu cho hay, nạn nhân trong vụ này được nêu tên tắt là ông Đ.M.C., 52 tuổi, ở Hà Nội. Theo bản tin, ông ta chỉ nhận ra mình bị lừa sau bốn năm quen “bạn gái” qua mạng xã hội.

Bị can Hồng Thiên An (phải) lúc bị bắt. (Hình: Công An Đà Nẵng)

Bị can An khai nhận vào Tháng Tám, 2018, anh ta mua danh khoản Facebook “Linh Đan,” tự giới thiệu mình Phạm Linh Đan, quê Thừa Thiên Huế, là sinh viên một trường đại học ở thành phố Đà Nẵng.

Nam bị can sau đó kết bạn với danh khoản Facebook của ông C.

Trong lúc trò chuyện qua ứng dụng (app) Messenger, bị can An liên tục đưa ra các thông tin giả mạo, gửi hình ảnh khiến nạn nhân tin rằng mình đang quen một nữ sinh viên xinh xắn, có hoàn cảnh gia đình đáng thương.

Trong các năm 2018-2022, bị can An nhiều lần viện lý do cần vốn mở cửa hàng, đầu tư làm ăn rồi hỏi mượn tiền ông C.

Dù chưa một lần gặp mặt, ông C. đã ba lần chuyển khoản cho bị can An tổng cộng 1.5 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền chiếm đoạt được nam bị can chi xài cá nhân.

Khi bắt bị can Hồng Thiên An, công an tịch thu hai điện thoại di động chứa dữ liệu điện tử liên quan đến hành vi phạm tội.

Bị can Hồng Thiên An. (Hình: Công An Đà Nẵng)

Trước vụ này, đã có một số vụ giả gái lừa tiền tỷ tương tự.

Theo báo VnExpress hồi cuối Tháng Ba, nghi can Phan Ngọc Gia Huy, 21 tuổi, ở Sài Gòn, bị bắt với cáo buộc giả gái, gọi video call rồi sau đó tống tiền, chiếm đoạt 1.6 tỷ đồng ($60,718).

Vụ bắt giữ xảy ra sau khi một nạn nhân tại thành phố Đà Nẵng làm đơn tố giác nghi can Huy.

Nghi can Huy lập nhiều danh khoản Zalo, Facebook giả làm phụ nữ sành điệu, chủ động kết bạn, nhắn tin làm quen với nam giới.

Sau khi trò chuyện qua lại, tạo được sự tin tưởng, nam nghi can dụ dỗ nạn nhân gọi video call để “tâm sự.”

Trong các cuộc gọi, nghi can Huy dùng đạo cụ để cải trang thành phụ nữ, đồng thời yêu cầu nạn nhân khỏa thân. Toàn bộ cuộc gọi đều được nam nghi can bí mật ghi hình lại.

Sau đó, nghi can Huy dùng các video clip đe dọa sẽ gửi cho người thân, bạn bè, đồng nghiệp của nạn nhân nếu họ không chuyển “tiền chuộc.”

Một số người lo sợ sự việc ảnh hưởng đến danh dự nên đã chuyển khoản theo yêu cầu của nam nghi can.

Kiểm tra tài khoản ngân hàng của nghi can Huy, nhà chức trách phát giác 1.6 tỷ đồng là tiền chiếm đoạt từ thủ đoạn nêu trên. (N.H.K) [dt]

Ghi hình cảnh sát giao thông vòi ‘bánh mì,’ 2 ông Quảng Ninh bị bắt

HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Hai bị can Lê Hồng Phong và Trần Văn Thành, cùng quê Quảng Ninh, bị bắt, khởi tố với cáo buộc ghi hình cảnh sát giao thông ở Hà Tĩnh vòi “bánh mì” của người đi đường.

Theo báo Thanh Niên hôm 4 Tháng Sáu, hai nam bị can bị cho là giả danh phóng viên, dùng camera ngụy trang quay hình cảnh sát giao thông đang “làm nhiệm vụ” với ý định tống tiền.

Hai bị can Lê Hồng Phong và Trần Văn Thành (phải) bị dẫn giải về đồn. (Hình: Công An Hà Tĩnh)

Hồi tháng trước, hai ông này mua sắm hàng loạt thiết bị camera ngụy trang, thay nhau bám đuôi, ghi hình các tổ cảnh sát giao thông vòi tiền người đi đường.

Sau đó, hai bị can liên lạc với những công an bị ghi hình, tự xưng là phóng viên, dọa gửi clip cho sếp của họ hoặc phát tán trên mạng xã hội.

Những công an viên sau đó chuyển tiền cho hai nam bị can do “tâm lý lo ngại ảnh hưởng đến uy tín cá nhân và đơn vị.” Chi tiết số tiền cụ thể không được làm rõ.

Bị can Trần Văn Thành. (Hình: Công An Hà Tĩnh)

Trong một vụ tương tự, theo báo VnExpress hồi trung tuần Tháng Năm, bị cáo Lê Văn Lành, 63 tuổi, cựu phóng viên báo Người Cao Tuổi, bị kết án 15 năm tù vì ghi hình cảnh sát giao thông ở Sài Gòn vòi “bánh mì” của người đi đường.

Hai đồng phạm của bị cáo Lành trong vụ này là Lê Gia Bảo (con trai ông), lãnh 12 năm rưỡi tù và Nguyễn Tuấn Anh lãnh 12 năm tù.

Nhóm của ba bị cáo được cho là cưỡng đoạt của cảnh sát giao thông đến 1.5 tỷ đồng ($56,958).

Theo cáo trạng, ông Lành từng làm phóng viên nên biết nhiều cán bộ cảnh sát giao thông “e ngại việc bị quay phim, ghi hình khi làm nhiệm vụ.”

Do vậy, ông nảy sinh ý định dùng các hình ảnh liên quan các vụ vòi “bánh mì” để gây áp lực, buộc công an viên phải chuyển tiền cho mình.

Các phi vụ đổ bể khi bị cáo Bảo bị chặn xe trên đường và phát giác trong ứng dụng (app) ngân hàng trên điện thoại di động có nhiều giao dịch chuyển tiền mà người gửi là cảnh sát giao thông.

Phán quyết nêu trên được tuyên sau khi Hội Đồng Xét Xử phiên tòa nhận định, nhóm bị cáo “phạm tội có tổ chức, xâm phạm tài sản của người khác, ảnh hưởng xấu đến công tác bảo đảm an toàn giao thông và trật tự xã hội nên cần xử lý nghiêm.” (N.H.K) [dt]

Bắt 5 người trong đường dây đẻ thuê, cấy phôi tại Thái Lan

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Có năm bị can bị bắt, khởi tố với cáo buộc liên quan đường dây đẻ thuê, cấy phôi tại Thái Lan và giao nhận trẻ sơ sinh tại Việt Nam.

Theo tờ Thanh Niên hôm 4 Tháng Sáu, trong số này có hai vợ chồng bị can Nguyễn Trúc Giang, cùng quê Đồng Tháp.

Các nữ bị can trong đường dây đẻ thuê. (Hình: Công An TP.HCM)

Hai bị can khác bị truy nã gồm Vũ Thị Thu Ba (39 tuổi, quê Đồng Nai) và Phan Thị Minh Thư (35 tuổi, quê Đồng Tháp). Bị can Thu Ba bị quy chụp cầm đầu đường dây và đang lẩn trốn tại Thái Lan.

Vụ việc vỡ lở khi một phụ nữ mang thai hộ từ Thái Lan về, đến đẻ con tại bệnh viện An Sinh, Sài Gòn, và chuẩn bị giao trẻ sơ sinh cho khách hàng.

Từ manh mối này, nhà chức trách lần ra các nhà trọ là nơi chăm sóc phụ nữ mang thai hộ tại Sài Gòn.

Trước khi vụ bắt giữ năm bị can nêu trên xảy ra, đã có năm khách hàng tại Hà Nội và các tỉnh Đồng Tháp, Đồng Nai, Đà Nẵng nhận con, hai trường hợp khác chưa kịp hoàn tất phi vụ.

Bị can Thu Ba được ghi nhận thực hiện 150 chuyến bay giữa Việt Nam và Thái Lan để điều hành đường dây và trao đổi với khách hàng.

Bà ta kết nối những khách hàng bị hiếm muộn hoặc đồng tính, có nhu cầu tìm thuê người mang thai hộ và những phụ nữ nhận đẻ thuê.

Bị can Nguyễn Trúc Giang. (Hình: Công An TP.HCM)

Sau khi thỏa thuận, những phụ nữ sẽ được đưa sang Thái Lan cấy phôi. Họ được về Việt Nam dưỡng thai. Khi các bà bầu đẻ con, người của đường dây sẽ đưa đứa trẻ đến điểm giao cho khách hàng.

Kết quả điều tra sơ bộ cho hay, mỗi trường hợp thuê mang thai hộ trả chi phí từ 1.3-1.6 tỷ đồng ($49,372-$60,765). Ngoài ra, khách hàng còn phải trả các khoản chi phí cấy phôi, sàng lọc thai nhi, đi lại, ăn ở, chăm sóc y tế và các chi phí phát sinh khác.

Mỗi phụ nữ nhận đẻ thuê được nhận khoảng 330 triệu đồng ($12,532). Trường hợp mang song thai thì được nhận thêm 70 triệu đồng ($2,658).

Đáng lưu ý, một số phụ nữ sau khi đẻ thuê thì giới thiệu thêm người khác vào đường dây để hưởng “hoa hồng,” hình thành mạng lưới được tổ chức chặt chẽ và hoạt động xuyên biên giới. (N.H.K) [dt]

Hunter Biden bất ngờ trở thành ‘ngôi sao’ mạng xã hội

WASHINGTON, DC (NV) – Ông Hunter Biden, người con trai út từng vướng nhiều rắc rối của cựu Tổng Thống Joe Biden, đã trở lại tâm điểm chú ý của công chúng thông qua một danh khoản chính danh của ông trên nền tảng mạng xã hội X (Twitter trước đây.)

Loạt bài đăng trên X của ông Hunter Biden với những bình luận công khai về gia đình, quá trình ông từng sử dụng ma túy, cai nghiện, cả di sản đang bị soi xét của người cha, đã thu hút sự chú ý lẫn ủng hộ của cộng đồng. Đến nỗi, tờ Forbes hôm Thứ Năm, 4 Tháng Sáu, gọi ông là “ngôi sao mới nổi của mạng xã hội.”

Ông Hunter Biden, con trai út của cựu Tổng Thống Joe Biden. (Hình: Tom Brenner/Getty Images)

Một trong những bài đăng được chú ý nhất là đoạn video ngắn, ông Hunter Biden đánh dấu “bảy năm thức tỉnh” của mình. “Cảm ơn tất cả những người đã đi cùng tôi trên con đường này,” ông viết.

Người xem ai cũng hiểu đó là bảy năm người con trai của cựu Tổng Thống Biden vượt qua nghiện ngập.

Ngay sau đó, một danh khoản X cáo buộc ông liên quan đến vụ một túi cocaine nhỏ từng cho là phát hiện trong khu vực West Wing của Tòa Bạch Ốc vào Tháng Bảy, năm 2023. Người này viết rằng: “Láo toét. Đó là túi cocaine của mày trong Tòa Bạch Ốc đó.” Ông Hunter Biden đáp lại: “Chắc chắn không phải. Tôi sẽ không bao giờ quên (lấy) gói ma túy của mình.”

Một danh khoản X khác bình luận bảo ông “hít thêm một liều nữa.” Ông Hunter: “Tại sao ai cũng cứ nói mãi điều này vậy? Tôi đã hút ma túy đá mà. Tôi đời nào lại lãng phí cocaine bằng cách hít nó vào mũi.”

Câu trả lời này của ông nhận được vô số ủng hộ tích cực. Có người viết rằng: “Ai có thể trả lời thật và đúng hơn nữa chứ?”

Tuy nhiên, The Independent lưu ý rằng đến nay chưa có bằng chứng công khai nào cho thấy túi cocaine bị phát hiện ở Tòa Bạch Ốc năm 2023 thuộc về ông Hunter Biden. Sở Mật Vụ Hoa Kỳ khi đó đã mở điều tra, nhưng sau đó khép lại vụ việc vì không xác định được nghi phạm. Các xét nghiệm vân tay và DNA không đem lại kết quả đủ để truy ra người để lại túi cocaine.

Chỉ vài ngày trước khi ông Hunter Biden đăng video “bảy năm tỉnh táo,” kế mẫu của ông – cựu Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden – đã trả lời trong chương trình The View rằng bà ước gì bà quan tâm nhiều hơn về cuộc chiến chống lại nghiện ngập trong thời gian ở Tòa Bạch Ốc.

Vào sáng Thứ Tư, 3 Tháng Sáu, ông Hunter Biden đã đăng một trong những bài bình luận đạt lượng xem cao nhất từ ​​trước đến nay, hơn 14 triệu lượt xem tính đến 10 giờ sáng (giờ miền Đông Hoa Kỳ.) Trong đó ông chỉ trích người dẫn chương trình Jake Tapper của CNN vì đã “tấn công” cựu Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden thay vì tập trung vào những hành động của các thành viên trong gia đình Trump, những hành động mà sau đó ông đã liệt kê ra.

“Vậy để tôi nói rõ lại thế này nhé.

Jake Tapper thì chỉ dồn vào công kích mẹ tôi.

Jared và Ivanka đang xây dựng một thiên đường đảo tư nhân ngay trên vùng đất được bảo vệ tại Albania.

Don Jr kết hôn với con gái của một chủ ngân hàng cho Epstein, và một công ty khởi nghiệp do quỹ của ông ấy hậu thuẫn vừa nhận được khoản vay kỷ lục trị giá $620 triệu từ Ngũ Giác Đài.

Eric thì đang đưa một công ty sản xuất máy bay không người lái của Israel lên sàn chứng khoán với mức định giá $1.5 tỷ ngay giữa lúc cuộc chiến với Iran đang diễn ra, một cuộc chiến mà chẳng ai mong muốn.

Và tôi biết tỏng các bạn sẽ hỏi: “Thế còn mấy bức tranh của anh thì sao, Hunter?”

Một bài đăng của ông Hunter Biden nhận được hơn 14 triệu lượt xem trên nền tảng X. (Hình: Chụp màn hình trang mạng X @HunterBiden)

Khi một người chỉ trích đăng bài bày tỏ sự nghi ngờ về chẩn đoán ung thư của cha của ông, phản hồi của ông Hunter Biden cũng nhanh chóng trở thành chủ đề nổi bật trên nền tảng X: “Tôi hiểu nếu bạn không thích các chính sách chính trị của cha tôi, và bạn ghét tôi vì bạn tin vào mọi điều mà Fox News đã nói với bạn. Tôi chấp nhận điều đó, nhưng cha tôi thực sự đang mắc bệnh ung thư,” ông viết.

Tờ Forbes nhận định rằng ông Hunter Biden đã tận dụng sự vị trí “ngôi sao mới” trên mạng xã hội để trở thành một trong những người bảo vệ mạnh mẽ nhất cho di sản của người cha, vốn đang bị săm soi trở lại trong những tuần gần đây. Một trong những câu phản hồi của ông đối với người chỉ trích rằng: “Cha tôi là người đàn ông vĩ đại gấp mười lần anh đấy, Kevin à.”

“Có thể các bạn không thích quan điểm chính trị của cha tôi, nhưng ông ấy là người cha tuyệt vời nhất thế giới và tôi yêu ông hơn bất cứ điều gì,” ông Hunter Biden viết. “Và nếu các bạn đang lo ngại về việc ai đang bán đứng đất nước này, thì có lẽ các bạn nên xem thử xem ai đang trả tiền cho Jared Kushner.”

Hàng chục ngàn danh khoản X đã chia sẻ lại câu trả lời này với thông điệp khá giống nhau: “Hunter đã thắng.”

Sự trở lại của ông Hunter Biden trên mạng xã hội diễn ra sau nhiều năm ông là mục tiêu tấn công chính trị của phe Cộng Hòa. Năm 2024, ông bị kết án trong vụ án súng liên bang vì khai gian về việc sử dụng ma túy khi mua súng, và sau đó nhận tội trong một vụ án thuế liên bang. Tuy nhiên, vào ngày 1 Tháng Mười Hai, năm 2024, Tổng Thống Joe Biden ban hành lệnh ân xá toàn diện và vô điều kiện cho con trai, bao phủ các hành vi liên bang mà Hunter Biden “đã phạm hoặc có thể đã phạm” trong giai đoạn từ ngày 1 Tháng Giêng, năm 2014 đến ngày 1 Tháng Mười Hai, năm 2024. (K.L)

Gian lận tiền cứu trợ COVID góp phần đẩy giá nhà ở nhiều nơi tăng thêm gần 6%

ORANGE COUNTY, California (NV) – Trong sáu năm qua, người mua nhà ở Mỹ gần như liên tục ở thế bất lợi. Từ năm 2020 đến năm 2022, giá bán nhà trung vị (median) tăng gần 40%, rồi giữ ở mức cao cho tới nay.

Theo Fortune, một nghiên cứu mới đây cho thấy tại những khu vực có tỉ lệ gian lận tiền cứu trợ COVID cao, giá nhà cao hơn khoảng 5.8% so với các thị trường tương tự nhưng ít gian lận hơn.

Một nghiên cứu cho rằng tiền cứu trợ đại dịch bị gian lận góp phần tạo thêm áp lực tăng giá nhà tại một số địa phương. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Theo nghiên cứu của các chuyên gia Đại học Texas ở Austin, công bố trên Journal of Financial Economics, có khoảng $800 tỷ khoản vay hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ trong Chương Trình Bảo Vệ Tiền Lương, thường gọi là PPP, được giải ngân trong giai đoạn đầu đại dịch. Một phần số tiền này bị sử dụng gian lận, rồi chảy vào tiêu dùng cá nhân, trong đó có cả mua nhà.

Theo các tác giả, sau khi so sánh nhiều yếu tố cùng lúc, gian lận cứu trợ đại dịch là một trong những yếu tố lớn và rõ nhất giúp giải thích mức tăng giá nhà trong thời COVID. Ở những khu vực có tỉ lệ gian lận PPP cao, giá nhà cao hơn khoảng 5.8% so với các thị trường tương tự nhưng có ít gian lận hơn.

Nghiên cứu phân tích trên 18,761 ZIP code trong toàn quốc, bao phủ hơn 90% dân số Mỹ, sau đó đối chiếu các khu vực có nhiều hồ sơ PPP đáng ngờ với những nơi giá nhà tăng nhanh. Nhóm tác giả còn so sánh các ZIP code có tỉ lệ gian lận cao và thấp trong cùng một quận, hạt, nhằm loại bớt khác biệt kinh tế địa phương.

Kết quả cho thấy các khoản vay PPP bất hợp pháp là một trong những động lực chính làm giá nhà tăng. Những người nhận PPP bị ghi dấu hiệu đáng ngờ mua nhà trong năm 2020 và 2021 nhiều hơn 17% so với nhóm nhận PPP không bị đánh dấu.

PPP ra đời từ Tháng Ba năm 2020, nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ duy trì trả lương, thuê lại nhân viên và trang trải chi phí hoạt động trong lúc đại dịch làm gián đoạn kinh tế. Chương trình diễn ra trong hai năm 2020 và 2021, phê duyệt khoảng 11.5 triệu khoản vay, với tổng cộng $793 tỷ. Gần 1 triệu tổ chức nhận khoản vay từ $150,000 đến $10 triệu.

Tuy nhiên, vì tiền cần giải ngân nhanh trong tình trạng khẩn cấp, chương trình này cũng dễ bị lợi dụng. Một nghiên cứu năm 2021 của cùng nhóm tác giả ước tính gần 2 triệu người nhận PPP, với tổng số tiền khoảng $76 tỷ, có dấu hiệu gian lận. Đến năm 2023, Văn Phòng Tổng Thanh Tra của Cơ Quan Quản Lý Doanh Nghiệp Nhỏ cho biết trong tổng số $1,200 tỷ cứu trợ đại dịch cấp phát, khoảng $200 tỷ có dấu hiệu liên quan đến gian lận.

Dòng tiền gian lận còn xuất hiện trong thị trường xe hơi và hàng xa xỉ. Nghiên cứu ghi nhận nhu cầu xe hơi và hàng xa xỉ tăng tại các ZIP code có tỉ lệ gian lận PPP cao. Lượng đăng bạ chủ quyền xe tăng 2.8% tại những khu vực này, trong khi chi tiêu tại cửa hàng thực phẩm và nhà hàng cũng cao hơn. Mức chi tiêu tăng mạnh trong năm 2020 và 2021, khi PPP còn hoạt động, rồi nhanh chóng trở lại bình thường trong năm 2022, sau khi chương trình ngừng nhận đơn xin hỗ trợ.

PPP về sau bị chỉ trích là một trong những chương trình chính phủ dễ bị lợi dụng nhất. Dù thiết kế ban đầu nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn, chương trình vẫn cấp gần $1 triệu cho công ty dinh dưỡng của Tom Brady, từ $2 triệu đến $5 triệu cho thương hiệu thời trang của Kanye West, và hàng trăm triệu đô la cho các công ty lớn niêm yết trên sàn chứng khoán.

Vì tiêu chuẩn xin xóa nợ khá thấp, khi chương trình kết thúc, khoảng 92% khoản vay được xóa nợ toàn bộ hoặc một phần, theo điều tra của đài NPR.

Nhiều người thường giải thích mức tăng bất thường của giá nhà Mỹ là do làn sóng người giàu làm việc từ xa trong đại dịch. Nghiên cứu này đưa ra một cách nhìn khác: Ở nhiều nơi, chính những người sống ngay trong cộng đồng, khi dùng tiền cứu trợ gian lận để chen vào thị trường nhà ở, cũng góp phần đẩy giá nhà lên cao. (Ng.Tr) [T.C.]

Những nâng cấp nhỏ có thể giúp tăng giá bán nhà

ORANGE COUNTY, California (NV) – Trước khi bỏ thời gian và tiền bạc để nâng cấp nhà, chủ nhà nên cân nhắc khoản đầu tư đó có đáng giá hay không. Trang thông tin địa ốc The Spruce dẫn ý kiến từ giới chuyên môn cho rằng điều quan trọng là chọn đúng hạng mục, đặc biệt khi mục tiêu đề ra là tăng giá bán lại.

Bà Amanda Pendleton, chuyên viên nghiên cứu thị trường nhà ở của Zillow, cho rằng chủ nhà nên xem mức độ cá nhân hóa của từng hạng mục nâng cấp. Những cải tạo quá riêng theo sở thích chủ nhà, chẳng hạn một căn bếp sửa theo phong cách quá đặc thù, thường có tỉ suất hoàn vốn thấp, đôi khi chỉ thu lại khoảng 50 cent cho mỗi $1 bỏ ra.

Một góc cà phê nhỏ cũng có thể giúp căn nhà thêm giá trị khi rao bán. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Điều đó không có nghĩa là chủ nhà nên bỏ qua việc nâng cấp. Nếu mục tiêu là tăng giá trị bán lại, chủ nhà nên ưu tiên những hạng mục có sức hút rộng với người mua.

Thêm TV ngoài trời

Không gian ngoài trời ngày càng được người mua chú ý, nhất là khi khu vực này có thể dùng như phần mở rộng của căn nhà. Bà Pendleton cho biết những căn nhà có khu vực ngoài trời được lắp thêm TV có thể bán cao hơn 3.1% so với các căn nhà tương tự không có tiện ích này.

Người mua không chỉ muốn có sân hay hiên. Họ còn muốn một không gian ngoài trời có công năng rõ ràng, nơi có thể tiếp khách, xem thể thao hoặc thư giãn cùng gia đình.

Kiểm tra lại bóng đèn

Một thay đổi rất nhỏ nhưng tạo khác biệt lớn là ánh sáng. Ông Charley Pugh, một chuyên gia nhà ở, cho rằng nếu ngân sách hạn chế, chủ nhà nên bắt đầu bằng việc bảo đảm các bóng đèn trong nhà có cùng màu ánh sáng.

Ánh sáng thiếu đồng nhất có thể khiến căn nhà trông rời rạc và kém chỉn chu. Nếu có thêm ngân sách, chủ nhà có thể thay một số đèn lỗi thời trong bếp hoặc phòng tắm. Dù vậy, không nên chọn loại quá cao cấp, vì mức thu hồi vốn có thể không tương xứng với số tiền bỏ ra.

Sơn tường màu trung tính

Sơn mới vẫn là một trong những cách nhanh và dễ nhất để làm căn nhà trông sáng sủa hơn. Ông Pugh cho rằng lớp sơn mới với tông màu trung tính giúp không gian có cảm giác sạch, mới và dễ được người mua đón nhận.

Màu sắc cá tính có thể hợp với sở thích của chủ nhà hiện tại. Nhưng khi muốn hấp dẫn nhiều nhóm người mua hơn, người bán nên ưu tiên bảng màu trung tính. Đây thường là bước đơn giản nhưng hiệu quả trước khi đưa căn nhà ra thị trường.

Làm một góc cà phê

Dành một phần nhỏ trong bếp để làm góc pha cà phê là điểm cộng đáng chú ý. Zillow ước tính tiện ích này có thể giúp căn nhà đạt mức giá bán cao hơn khoảng 1.4%.

Nếu muốn đầu tư thêm, chủ nhà có thể cân nhắc làm một quầy bar mini thay vì tủ rượu vang. Pendleton cho biết một khu vực lưu trữ đồ uống, hoặc tủ lạnh âm tủ dùng cho nhiều loại đồ uống, có thể giúp giá bán tăng khoảng 2.4%.

Thay tay nắm và phụ kiện

Không phải nâng cấp nào cũng cần kéo dài nhiều tuần. Việc thay tay nắm cửa, tay kéo tủ hoặc các phụ kiện kim loại lỗi thời có thể hoàn thành trong hai ngày cuối tuần, nhưng vẫn giúp căn nhà trông đồng bộ hơn.

Bà Pendleton cho biết việc thay phụ kiện cũ bằng loại màu đen nhám có thể góp phần giúp giá bán cao hơn khoảng 2.9%. Dù vậy, chủ nhà vẫn nên chọn kiểu dáng phù hợp với tổng thể căn nhà, thay vì chạy theo xu hướng một cách máy móc.

Những hạng mục nên cân nhắc bỏ qua

Không phải nâng cấp nào cũng đáng làm nếu mục tiêu là tăng giá trị bán lại. Bà Pendleton cho rằng phòng thay đồ lớn kiểu walk-in closet không phải lúc nào cũng mang lại lợi ích tương xứng. Ông Pugh cũng khuyên nên tránh các thiết bị và phụ kiện quá cao cấp, vì người mua có thể không sẵn sàng trả thêm đủ để bù chi phí.

Trước khi tiến hành sửa chữa lớn, chủ nhà nên trao đổi với chuyên viên địa ốc am hiểu thị trường địa phương. Những người có kinh nghiệm thực tế trong khu vực có thể giúp xác định đâu là điểm người mua thật sự quan tâm.

Không phải mọi nâng cấp đều cần nhìn qua lăng kính bán lại. Nếu một tiện ích giúp chủ nhà sống thoải mái hơn, nó vẫn có lí do để thực hiện. Như Pugh nói, nhiều người chỉ sửa nhà khi chuẩn bị bán, rồi mới tiếc vì lẽ ra họ có thể tận hưởng căn nhà đẹp hơn từ sớm. (Ng.Tr) [T.C.]

Phàm là người Việt thì… không!

Trân Văn/Người Việt

Cả hệ thống truyền thông lẫn hệ thống công quyền Việt Nam cùng chọn “không nghe, không thấy, không nói” gì về bài viết mà Mothership đề cập đến Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nhà nước Cộng Hòa XHCN Việt Nam.

Bộ Trưởng Công An Tô Lâm há miệng ăn miếng thịt bò dát vàng do “Thánh Rắc Muối” đút. (Hình: Cắt từ Twitter)

Mothership là cơ sở truyền thông trực tuyến (digital media outlet), ra đời năm 2013 tại Singapore và nhanh chóng trở thành trang tin tức trực tuyến (báo điện tử) dẫn đầu về số lượng độc giả tại Singapore, được giới trẻ Singapore tín nhiệm, yêu thích một cách đặc biệt.

Tuần trước, đúng vào ngày khai mạc Đối Thoại Shangri-La (Diễn Đàn An Ninh-Quốc Phòng thường niên) lần thứ 23 (29 Tháng Năm, 2026 – 31 Tháng Năm, 2026), Mothership đăng “Vietnam President To Lam heads to S’pore for Shangri-La Dialogue; between China & US, where does he stand?” (Tô Lâm, chủ tịch Việt Nam đến Singapore dự Đối Thoại Shangri-La: Ông ta đứng ở đâu giữa Trung Quốc và Mỹ), của Tan Min-Wei. Bởi Tô Lâm là một trong những diễn giả chính của Đối Thoại Shangri-La, Tan cung cấp cho độc giả của mình những thông tin căn bản về Tô Lâm.

Tan lưu ý, trước khi là nguyên thủ Việt Nam, ông Tô Lâm từng là bộ trưởng Công An, từng làm rúng động dư luận thế giới hồi 2021, khi đến London và được đầu bếp Salt Bae trực tiếp phục vụ món “bò dát vàng.”

Trong bài viết vừa đề cập, Tan chỉ giới thiệu lai lịch Tô Lâm chứ không hề chỉ trích. Phần lớn bài viết vừa kể, đề cập đến việc Việt Nam có quan hệ kinh tế sâu rộng với Trung Quốc nhưng muốn tăng cường quan hệ chiến lược với Mỹ và cố tránh chuyện bị xem là nghiêng hẳn về bên nào. Tan phân tích phát biểu của Tô Lâm để độc giả có thể nhận ra Việt Nam định vị thế nào khi cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc càng ngày càng gay gắt. Nhìn một cách tổng quát, đó là một bài phân tích nghiêm túc về địa chính trị.

“Gold, beef, and salt” (vàng, thịt bò, và muối) chỉ là một trong sáu phần của bài viết. Có thể bảo rằng, “gold, beef, and salt” chỉ là một thủ thuật, nhấn nhá về đời tư nhân vật để tăng tính hấp dẫn cho phân tích đối ngoại về vị trí của Việt Nam trong cạnh tranh Mỹ-Trung.

Điểm đáng nói là dù cùng làm báo nhưng đã cũng như sẽ không có bất kỳ đồng nghiệp nào của Tan ở Việt Nam có thể viết như vậy, dù bên dưới quốc hiệu (Cộng Hòa XHCN Việt Nam) lúc nào cũng có tiêu ngữ “độc lập, tự do, hạnh phúc” đi kèm.

Thậm chí, dẫu không huỵch toẹt như Tan, chỉ có hành vi gây liên tưởng đến “gold, beef, and salt” (rắc hành lên tô bún bò theo kiểu Salt Bae rắc muối lên miếng bò dát vàng) mà Bùi Tuấn Lâm – một cư dân Đà Nẵng – đã bị tống giam, rồi bị xử năm năm sáu tháng tù, kèm bốn năm quản chế!

Chẳng riêng Singapore, tại nhiều xứ khác, ăn nói hay viết lách kiểu như Tan là bình thường. Để gây chú ý khi nói hay viết, thậm chí để tăng tính hấp dẫn, thiên hạ có thể lập lại những ý kiến gây tranh cãi, những hành vi khiến công chúng khó quên của các viên chức lãnh đạo hệ thống chính trị, hệ thống công quyền rồi mới trình bày nhận xét, phân tích. Thiên hạ xem việc chỉ trích, phê bình giới lãnh đạo nói riêng và viên chức nói chung là tất nhiên, vì đó là những cá nhân được dân chúng lựa chọn, nên dân chúng phải được quyền đánh giá.

Không giống như hệ thống truyền thông Việt Nam, nhiều cơ quan truyền thông trong khu vực và trên thế giới xem phát biểu của ông Tô Lâm tại Đối Thoại Shangri-La 23 (đề cập đến ba cuộc khủng hoảng là trật tự quốc tế, mô hình phát triển, lòng tin chiến lược và đề nghị các quốc gia cần tôn trọng luật pháp quốc tế, gia tăng đối thoại, gia tăng minh bạch và xây dựng lòng tin, duy trì vai trò trung tâm của các thể chế đa phương) chỉ là hô khẩu hiệu một cách chung chung, thiếu rõ ràng, đánh đu nhằm trục lợi từ tất cả các bên.

Tuy nhiên hệ thống truyền thông Việt Nam không lên án ai, hệ thống công quyền Việt Nam không săn đuổi, tìm cách triệt hạ ai. Vì sao? Vì không thể! Điều đó khác rất xa với cách mà hệ thống truyền thông chính thức và hệ thống công quyền Việt Nam đang hành xử với đồng bào của họ.

Cùng là con người, cùng có luận điểm giống nhau nhưng dân xứ khác có thể còn công dân Việt Nam thì không, vì sao báo giới ngoại quốc có thể bình phẩm nhưng báo giới Việt Nam phải câm? Vì sao thiên hạ có thể nhắc đi, nhắc lại những lầm lỗi, thiếu sót của các cá nhân lãnh đạo hệ thống chính trị, hệ thống công quyền Việt Nam, phân tích lợi/hại, thiệt/hơn, chỉ trích về chính sách của Việt Nam còn người Việt không được phép và phải trả giá đắt bởi như thế là xâm phạm “lợi ích nhà nước,” là “gây ảnh hưởng xấu,” là “xuyên tạc”?

Chẳng lẽ có những thứ ở bên trong là “lợi ích,” ra bên ngoài trở thành không phải như thế, ở bên trong là “ảnh hưởng xấu” ra bên ngoài phải xem là bình thường, ở bên trong là “xuyên tạc” nhưng với bên ngoài thì ngậm tăm ráng chịu đựng bởi mở miệng phản đối sẽ bị xem như quái vật?

Vì đâu mà thân phận người Việt trở thành rẻ rúng, dưới tầm đồng loại như vậy? [kn]

World Cup 2026: Nhiều luật mới áp dụng chống câu giờ và thêm quyền cho VAR

ZURICH, Thụy Sĩ (NV) – FIFA và Hội Đồng Luật Bóng Đá Quốc Tế (IFAB) đưa vào áp dụng hàng loạt thay đổi đáng chú ý với mục đích giúp trận đấu hấp dẫn hơn, hạn chế câu giờ và tăng tính công bằng trong các trận đấu, theo Sky Sports ngày 1 Tháng Sáu.

Trưởng Ban Trọng Tài FIFA, Pierluigi Collina cho biết những điều chỉnh được Hội Đồng Luật Bóng Đá Quốc Tế (IFAB) thông qua và sẽ áp dụng tại World Cup 2026, tập trung vào bốn mục tiêu chính gồm chống câu giờ, chống phân biệt đối xử, cải thiện quan hệ giữa cầu thủ với trọng tài và tối ưu hóa việc sử dụng công nghệ VAR.

Tại World Cup 2026, thủ môn giữ bóng bằng tay quá tám giây, đội bóng sẽ bị phạt một quả phạt góc. (Hình minh họa: Terje Pedersen/NTB/AFP via Getty Images)

Trong phạm vi chống câu giờ, thay đổi quan trọng ở các tình huống phát bóng lên và ném biên.

Quy định mới, khi cầu thủ cố tình chậm trễ, kéo dài thời gian ném biên, trọng tài sẽ ra hiệu và bắt đầu đếm ngược. Khi đó, đội thực hiện chỉ có năm giây để đưa bóng trở lại cuộc chơi. Nếu quá thời gian này, quyền ném biên sẽ được trao cho đối phương.

Đáng chú ý là hình phạt cho các thủ môn có thói quen câu giờ với quy định thủ môn kiểm soát bóng bằng tay quá 8 giây, đội bóng của thủ môn đó sẽ phải chịu quả phạt góc. Để thực hiện nghiêm lỗi này, các trọng tài sẽ đếm ngược công khai năm giây cuối bằng tín hiệu tay.

Giới chuyên môn đánh giá đây là bước tiến tích cực nhằm chống câu giờ vốn là căn bệnh phổ biến trong bóng đá hiện đại.

FIFA cũng siết chặt quy trình thay người vốn hay bị câu giờ đặc biệt ở cuối trận. Theo luật mới, cầu thủ được thay ra phải rời sân trong vòng 10 giây kể từ khi trọng tài thứ tư giơ bảng điện tử. Nếu vượt quá thời gian này (trừ trường hợp chấn thương hoặc lý do an toàn,) đội bóng thay người sẽ phải chịu thiệt khi cầu thủ được thay vào sẽ không được phép vào sân. Việc thay người chỉ hoàn tất sau khi bóng chết (bóng ngoài cuộc) sau ít nhất một phút thi đấu.

Luật này đã được ứng dụng trong trận giao hữu giữa Nhật và Iceland ngày 31 Tháng Năm. Đáng chú ý là trong tình huống thay người quá thời gian quy định của đội Iceland, họ phải thi đấu với 10 người trong hơn một phút. Và cũng chính trong thời gian đó, đội Nhật đã ghi bàn duy nhất trận đấu. Một bài học đắt giá và cũng là kinh nghiệm cho các đội tham dự World Cup 2026.

Một thay đổi gây tranh luận không ít là hành vi che miệng khi tranh cãi. Theo luật mới, trọng tài có quyền rút thẻ đỏ đối với cầu thủ che miệng trong lúc cãi nhau với đối phương. Quyết định sẽ phụ thuộc vào đánh giá của trọng tài trên sân. Luật trên được nghiên cứu và đưa ra từ những ồn ào trong những trận đấu “nặng mùi” phân biệt chủng tộc khi che miệng để tránh bị đọc khẩu hình và xúc phạm đến đối thủ.

FIFA nhấn mạnh đây là lựa chọn có chủ đích của cầu thủ, do đó cần được kiểm soát để bảo đảm tính minh bạch và giữ tinh thần thể thao.

Ngoài ra các phản ứng quá khích với quyết định của trọng tài cũng sẽ bị xử lý nghiêm khắc hơn. Nếu một cầu thủ tự ý rời sân để phản đối quyết định điều hành trận đấu, trọng tài có thể truất quyền thi đấu. Quy định này cũng áp dụng với các thành viên ban huấn luyện nếu họ kích động cầu thủ bỏ thi đấu.

Tại World Cup 2026, VAR được thêm quyền can thiệp ở một số tình huống mới. Theo đó, VAR được phép can thiệp và hỗ trợ trọng tài về quyết định dẫn tới thẻ vàng thứ hai nếu phát hiện sai. Ngoài ra VAR cũng được quyền sửa lỗi nhận diện nhầm cầu thủ trong các tình huống cảnh cáo hoặc truất quyền thi đấu. Phạm vi của VAR còn vươn tới cả  hỗ trợ trọng tài trong các quyết định phạt góc sai. (Yến Nhi) [kn]

Chúc mừng sinh nhật, ‘người ngoài hành tinh’ Donald Trump

Trúc Phương/Người Việt

Ngày 17 Tháng Năm, trên Truth Social, Tổng Thống Donald Trump đăng tấm ảnh vẽ bằng trí tuệ nhân tạo (AI) với cảnh ông đi cùng một người ngoài hành tinh. Bức ảnh trơn trụi không chú thích. Với nhiều người, có lẽ Trump cũng là một “người ngoài hành tinh.” Ngày 14 Tháng Sáu tới đây, “người ngoài hành tinh” Trump tròn 80 tuổi.

Tổng Thống Donald Trump tại một buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc hôm 25 Tháng Tư, 2026. (Hình minh họa: Mandel Ngan/AFP via Getty Images)

“Tao có chi mô”…

Ở tuổi 80, Trump vẫn đường bệ, đi đứng nghênh ngang và ăn nói như “chém đinh chặt sắt.” Ngài tổng thống tráng kiện vẫn thừa hơi mắng chửi thiên hạ và đủ sức mạnh chính trị để khuynh loát đảng Cộng Hòa. Bằng chứng cho sức khỏe thể chất lẫn “năng lực tổng thống” là Trump chưa bao giờ vắng mặt trên Truth Social.

Cuối năm 2025, Trump đã “thức canh hòa bình thế giới” bằng việc đăng không ngừng trên Truth Social. Tờ Axios cho biết, từ tối 1 Tháng Mười Hai đến khuya 2 Tháng Mười Hai, 2025, Trump đăng liên tục 158 post, với tần suất gần một phút một bài. Nội dung, như thường thấy, là chỉ trích đối thủ, trong đó có cựu Bộ Trưởng Tư Pháp Eric Holder và Thượng Nghị Sĩ Mark Kelly (Dân Chủ-Arizona).

Ông không quên nhắc vụ Joe Biden sử dụng autopen và khẳng định cựu Chủ Tịch Quốc Hội Nancy Pelosi là thủ phạm lên kế hoạch cho cuộc bạo loạn Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng, 2021. Với post cuối cùng, Trump viết, ông là “tổng thống vĩ đại nhất lịch sử nhân loại.”

Cuối Tháng Mười Hai, 2025, với một hình ảnh vốn quen thuộc đâu đó kiểu “đêm nay bác không ngủ,” khi kim đồng hồ điểm đúng 12 giờ đêm Giáng Sinh, tại Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida, Trump vẫn thức. Bắt đầu từ những giờ đầu tiên của ngày 25 Tháng Mười Hai và kéo đến tận khuya, Trump đăng hơn 100 mẩu trên Truth Social.

Trước đó vài giờ, ông cùng Đệ Nhất Phu Nhân Melania trực điện thoại để trả lời các em thiếu nhi trên khắp nước Mỹ gọi đến Trung Tâm Chỉ Huy Phòng Không Bắc Mỹ (NORAD). Ông hứa với đám trẻ: “Chúng ta sẽ không để ông già Noel xấu xa nào xâm nhập đất nước chúng ta.” Sau đó, Trump “lên mạng.” Lúc 12 giờ 01 phút, ông mở màn bằng việc chia sẻ đoạn video hơn tám phút, trong đó có một người giải thích về “MÔ HÌNH KIM TỰ THÁP GIAN LẬN CỦA ĐẢNG DÂN CHỦ”.

Sau loạt post với nội dung rời rạc không liên quan, ông viết: “Chúc Giáng Sinh đến mọi người, trong đó có cả vô số kẻ đê tiện từng sùng bái Jeffrey Epstein, dốc tiền của cho hắn, đặt chân lên hòn đảo của hắn, dự các bữa tiệc của hắn, và từng coi hắn là gã tuyệt vời nhất trần đời, chỉ để rồi ‘vứt hắn như vứt một con chó’ ngay khi sự việc trở nên quá NÓNG BỎNG.” Cuối cùng, Trump khép lại “chương trình đặc biệt đêm Giáng Sinh” trên Truth Social: “Hãy tận hưởng kỳ Giáng Sinh này, biết đâu đây là kỳ Giáng Sinh cuối cùng của các người!”

Gần đây, trước khi lên Air Force One cho chuyến công du Bắc Kinh trung tuần Tháng Năm, Trump đăng liên tục hơn 50 post trong suốt ba tiếng, từ tối 11 Tháng Năm đến rạng sáng ngày 12, từ ảnh tờ đô la in hình ông đến việc kêu gọi gông cổ đối thủ chính trị; từ việc nói Barack Obama “đang” âm mưu đảo chánh đến tấm ảnh chỉnh sửa Hồ Phản Chiếu tại Đài Tưởng Niệm Lincoln cùng chú thích “Lũ Dân Chủ (Dumacrats) thích nước thải.” Ông không quên chỉ trích hai thẩm phán Tối Cao Pháp Viện Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett, những người được ông đề cử nhưng phản ông, và điều đó “thật tồi tệ và gây tổn thương sâu sắc cho đất nước chúng ta.”

“80 năm vẫn chạy tốt”

Nhiều người để ý vết bầm bí ẩn trên mu bàn tay Trump. Tòa Bạch Ốc giải thích, chuyện không có gì phải ầm ĩ. Đó là do ông bắt tay quá nhiều. Vậy còn những bức ảnh chụp đôi môi bị “xệ” xuống và cặp mắt lờ đờ? Cũng không có gì đáng thắc mắc. Khi ông biến ông là trung tâm thì ông bị tập trung chú ý là lẽ thường. Nhiều người chán, khoát tay không buồn nhắc, nhưng những người hiểu rõ thì không thể im.

Nhà báo Graydon Carter (cựu chủ bút tờ Vanity Fair; đồng sáng lập tạp chí châm biếm Spy) nói: “Ông ấy đã biến từ một gã nhân viên bán hàng lắm mồm, hay sờ mó tại các buổi tiệc xã giao ở văn phòng, thành kẻ cổ hủ, cố chấp và điên rồ…”

Đồng nghiệp cũ của Graydon Carter tại tạp chí Spy, Kurt Andersen, nói thêm: “Trump là kẻ thiếu hiểu biết, hay giận dữ, luôn khao khát chú ý; một kẻ dối trá, chuyên bắt nạt người khác và thích khoe khoang, khao khát sự chú ý một cách tuyệt vọng hơn bất cứ ai mà tôi từng gặp. Và còn là một kẻ thô lỗ, tục tĩu với những ngón tay ngắn ngủn. Ông ấy vẫn y vậy như hồi nào, chỉ khác ở chỗ, lúc ngoài bốn mươi tuổi, ông ấy còn biết kiềm chế khi xuất hiện trước công chúng, không nói năng lan man, hay quên, lặp đi lặp lại hay bộc lộ những dấu hiệu của bệnh tâm thần.”

Đầu Tháng Tư, trong cuộc phỏng vấn tạp chí “New York,” nhà tâm lý học lâm sàng Mary Trump – cháu ruột của Trump – nói, “đôi khi, dường như ông ấy không còn nhận thức rõ về thời gian và không gian… Thỉnh thoảng, tôi bắt gặp một ánh mắt ngơ ngác, thất thần…” Tony Schwartz, người sau này luôn hối hận bởi việc từng là đồng tác giả cuốn “Trump: The Art of the Deal” (1987), nói: “Điều tôi thực sự tin là Trump đang vật lộn với một sự pha trộn phức tạp giữa thói tự đại, sự tuyệt vọng và gánh nặng tuổi già… Chẳng có bất kỳ thành tựu nào ông đạt được có thể xem là đủ để khỏa lấp cảm giác trống rỗng và sự giả tạo đeo bám ông suốt cuộc đời…”

Harry Segal, nhà tâm lý học lâm sàng thuộc Đại Học Cornell, từng đồng chủ trì podcast “Shrinking Trump,” nhận thấy có ba dấu hiệu đáng chú ý.

Thứ nhất, “ông ấy bắt đầu có thói quen nói năng kỳ lạ, chẳng hạn khi bắt đầu nói một từ hay cụm từ nào đó, ông ấy dường như bị lạc ý, lắp bắp, và cuối cùng kết thúc bằng một từ ngữ rất chắp vá.” Hiện tượng này là chứng nói sai âm vị (phonemic paraphasia) và là dấu hiệu của tình trạng sa sút trí tuệ.

Thứ hai là lạc đề. Sau khi nghe người ta than phiền các bài diễn văn tranh cử của ông trở nên quá rời rạc, Trump nói rằng đó là chủ ý và ông gọi nó là “phong cách” “The Weave” (đan xen). Vấn đề là ông xài “phong cách” này mỗi lúc mỗi nhiều. Cuối Tháng Ba, trong cuộc họp Nội các bàn về cuộc chiến với Iran, Trump lạc đề suốt năm phút khi huyên thuyên việc mình tiết kiệm được bao nhiêu tiền nhờ sử dụng bút lông (sharpies) để ký giấy má hành pháp.

Cuối cùng là ngôn ngữ gây sốc, chẳng hạn khi nghe tin cựu Giám Đốc FBI Robert Mueller từ trần, ông nói: “Tôi mừng là hắn đã chết.”

Cần nhắc lại, vào ngày Phục Sinh (5 Tháng Tư, 2026), sau khi Trump post “Mở cái eo biển chết tiệt đó ra đi, lũ khốn điên rồ kia…,” Vin Gupta – một trong những bác sĩ nổi tiếng nhất cộng đồng y khoa Mỹ – đăng lên X (Twitter): “Hành vi thất thường. Không thể nói trọn câu. Thường xuyên lú lẫn. Luồng tư duy thiếu logic. Gặp khó khăn trong việc tìm từ ngữ diễn đạt. Tình trạng này đang dần hình thành và ngày càng trầm trọng theo thời gian. Tổng thống đang bộc lộ tất cả dấu hiệu của chứng sa sút trí tuệ.”

Ty Cobb, cựu luật sư Tòa Bạch Ốc từng làm việc nhiệm kỳ đầu của Trump, nói với nhà báo Jim Acosta rằng Trump “rõ ràng là một người mất trí,” và loạt mẩu tin sặc mùi “khát máu” đăng vào những lúc nửa đêm “đã làm nổi bật mức độ điên rồ của ông ấy.” Stephanie Grisham, cựu thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc thời Trump 1.0, cũng nhận định “ông ấy rõ ràng không ổn.”

Tòa Bạch Ốc luôn bác tất cả đánh giá “sai lệch” về sức khỏe tâm thần Trump, khẳng định ông vẫn minh mẫn và luôn khiến các đối thủ phải sống trong tâm thế bất an. Nói như một quảng cáo của hãng điện tử tiêu dùng Elextrolux một thời từng trở thành câu cửa miệng: “20 năm vẫn chạy tốt,” “50 năm vẫn chạy tốt;” với Trump, 80 năm “có-vẻ-vẫn-chạy-tốt.”

Trump luôn phản pháo lại tất cả ý kiến nói rằng ông “điên điên khùng khùng.” Ông viết về những người chỉ trích ông: “Bọn chúng có một điểm chung: chỉ số IQ thấp. Chúng là đám đần độn; bản thân chúng biết điều đó, gia đình chúng biết điều đó, và tất cả mọi người khác cũng biết điều đó!… Chúng là những kẻ GÂY RỐI, những tên MẤT TRÍ, và sẵn sàng nói bất cứ điều gì cần thiết chỉ để kiếm chút sự chú ý rẻ tiền và ‘miễn phí’!”

Trump sẽ còn ăn sinh nhật hai lần nữa trên cương vị tổng thống. Từ nay đến ngày cuộc đời chính trị của Trump hạ màn rủ, thế giới sẽ tiếp tục chứng kiến những phát biểu “kiếm chút sự chú ý rẻ tiền,” đại loại như việc ông post tấm bản đồ Venezuela sơn cờ Mỹ với chú thích “51st State” (Truth Social, ngày 12 Tháng Năm). Sau Canada, Venezuela giờ đây sẽ là tiểu bang thứ 51. Đó là lý do nhà báo Matt Ford mỉa mai trên The New Republic (ngày 14 Tháng Năm) rằng Trump chuẩn bị cấp quốc tịch Mỹ cho 32 triệu dân Venezuela.

Trump cắt bánh sinh nhật lần thứ 80 với “đầu óc” như vậy. Dù thế nào, cũng chúc mừng sinh nhật ngài tổng thống “độc đáo” nhất lịch sử 250 năm của Hiệp Chúng Quốc Hoa Kỳ, thậm chí độc đáo nhất toàn bộ nền văn minh nhân loại thế kỷ 21. Ngài thật sự là “người ngoài hành tinh.” [kn]

1...120121122...10,703Page 121 of 10,703

Tin mới cập nhật