Rồng xuất hiện trong lịch sử Việt Nam

Nguyễn Thị Hải Hà/SGN

Trong 12 con giáp được dùng cho năm âm lịch, 11 con là loài thú có thật, chỉ có rồng là con vật tưởng tượng.

Nhưng có phải rồng chỉ có trong tưởng tượng không? Nếu chưa ai tận mắt nhìn thấy rồng thì tại sao người ta có thể vẽ rồng?

Tượng rồng bằng gốm sứ trên mái Lăng Ông ở Bà Chiểu. (Hình: Nguyễn Thị Hải Hà)

Trong một bài đăng trên Scientific American năm 1916, J. O’Malley Irwin quan niệm rằng, ở Á châu, hình ảnh về rồng có thể khởi đầu từ những bộ xương hóa thạch của loài khủng long sauropod dinosaurs.

Vài bộ xương của giống khủng long Á châu khổng lồ sauropod đã được hai vợ chồng Irwin tìm thấy Tháng Mười Một năm 1915, khi ông bà thám hiểm một cái hang lớn có tên là Shen K’an Tzu, trên hữu ngạn của sông Yangtze, gần dòng nước chảy xiết Ichang.

Tiến sĩ Carl Sagan trong quyển sách có tên là Dragons of Eden (Rồng trong Địa Đàng, 1977), đề nghị rằng huyền thoại về rồng, có lẽ bắt nguồn từ trí nhớ của loài người về loại khủng long, hay từ những con thú thời cổ xưa kết hợp với loại rắn to lớn sống ẩn núp trong bóng tối.

Rõ ràng là có một vài loại khủng long có nhiều chi tiết về hình dáng giống rồng, đặc biệt là những con thú lớn ăn thịt người. Điều này chỉ là tình cờ hay là sự biến hình của trí nhớ về những hổi tưởng rất xa xưa? Ai biết?

Người Việt nhận mình là con rồng cháu tiên, ông tổ là Lạc Long Quân, ắt hẳn, phải có niềm tin vững chắc, rồng là loài vật thiêng liêng và có thật.  Khi rồng đáp xuống một vùng đất nào đó, vùng đất này sẽ có vua sinh ra, hay ngự trị, nếu không cũng là nơi sẽ trở nên giàu có thịnh vượng. Cứ nhìn vịnh Hạ Long thì biết. Ngoài vịnh Hạ Long, nơi rồng đáp xuống, còn có vịnh Bái Tử Long nơi rồng cúi đầu lạy chào.

Đại Việt Sử Ký Toàn Thư[1] có ghi lại một số sự việc người ta tận mắt nhìn thấy rồng.

Kỷ Nhà Đinh ghi rằng, Đinh Bộ Lĩnh (924-979) khi còn nhỏ thường bắt trẻ chăn trâu làm kiệu khiêng mình như vua. Trẻ chăn trâu tôn kính Lĩnh, đến phục vụ thổi lửa hầu cơm.  Người làng mang con em đến theo, lập trưởng ở sách[2] Đào Áo. Người chú của vua, giữ sách Bông, đánh chống Lĩnh.

Còn nhỏ, yếu thế, Lĩnh thua chạy.  “Khi qua cầu Đàm Gia Loan[3], cầu gãy bị sa xuống bùn, người chú muốn lấy giáo đâm, thấy có hai con rồng vàng che đỡ, sợ lùi lại.  Vua thu nhặt quân còn sót lại đánh. Người chú phải hàng.  Từ đấy ai cũng sợ phục, phàm đi đến đâu cũng dễ như chẻ tre, gọi là Vạn Thắng Vương.” Đinh Bộ Lĩnh trở thành vua Đinh Tiên Hoàng cai trị Đại Cồ Việt (968-979). Tr. 155.

Kỷ Nhà Lê, có ghi rằng Lê Hoàn (941-1005) thuở còn hàn vi, cha mẹ mất sớm, Lê Hoàn làm con nuôi của một viên quan sát.  “Từng gặp mùa đông trời rét, vua nằm phục úp cối để ngủ, đêm ấy có ánh sáng lạ đầy nhà, viên quan sát lẳng lặng đến xem, thì thấy con rồng vàng ấp lên trên.”[4] Tr. 168.  Người Việt tin rằng vua là con của trời, được rồng che chở là người có chân mạng đế vương. Lê Hoàn sau trở thành vua Lê Đại Hành cai trị Đại Cồ Việt  (981-1005).

Bạn có biết vì sao kinh đô của nước Đại Việt được gọi tên là Thăng Long hay không?

Kỷ Nhà Lý chép rằng, Lý Công Uẩn (974-1028) lập nên thời Hậu Lý, lấy hiệu Lý Thái Tổ, trị vì 1009-1028.  Vua thấy thành Hoa Lư ẩm thấp chật hẹp cho dời kinh đô về thành Đại La vào mùa thu, Tháng Bảy năm 1010. “Thuyền tạm đỗ ở dưới thành, có rồng vàng hiện ra ở thuyền ngự, vì thế đổi gọi là thành Thăng Long.” Tr. 196.

Sang đến đời Lý Thái Tông (1000-1054) rồng vàng xuất hiện đôi ba lần trước khi vua lên ngôi.  Đời Lý Nhân Tông có rồng vàng bay từ điện Tử Thần đến điện Hội Long.  Đời Trần Thái Tông, Tháng Mười Hai năm 1242, có rồng vàng xuất hiện. Đây chỉ là một số ít chi tiết tôi chép lại. Còn nhiều nữa nhưng tôi chưa đọc hết bộ sử ký này. Tôi cũng không cố tình thu nhặt giai thoại về rồng trong sử ký, chỉ tình cờ đọc được khi tôi tìm hiểu thêm về văn hóa nước Chăm.

Trong sử ký, thường thường, rồng xuất hiện khi có sự đổi đời.  Khi triều đại cũ vừa bị chấm dứt, rồng xuất hiện như để trấn an dân chúng và củng cố chân mạng đế vương của vua, người cai trị triều đại mới.

Tượng rồng bằng gốm sứ trên mái Lăng Ông ở Bà Chiểu. (Hình: Nguyễn Thị Hải Hà)

Rồng không những được ghi chép trong sử ký Việt Nam mà còn xuất hiện vô số trong các loại nghệ thuật. Trên mái chùa, mái đình. Trên chân đèn, trên các đồ gốm sứ. Xưa, tượng rồng được xây trên lăng mộ vua chúa.

Ngày nay, trên mộ của dân thường cũng được trang trí với hình rồng, nhất là mộ của những người có tên Long. Xưa, đời nhà Trần, vua thường xâm hình rồng trên thân thể, trên bắp vế.  Đến đời một ông vua nhà Trần nào đó, vua từ chối hình xâm. Từ đó tục lệ xâm hình rồng vào thân thể nhà vua chấm dứt.

Đọc những sự kiện về rồng được ghi chép lại trong lịch sử, độc giả ngày nay có thể thắc mắc: Ai là người có thể, hoặc là được quyền ghi lại những chi tiết đã xảy ra trong lịch sử? Liệu chúng ta có thể tin được vào những câu chuyện lịch sử này không? Mức độ khả tín của những chi tiết này chính xác đến độ nào? Ai là người quyết định chi tiết nào đáng được ghi lại trong sử sách? Nếu viết sai thì điều gì sẽ xảy ra? Nếu viết đúng sự việc xảy ra mà không tốt đẹp cho triều đình, hay nhà cầm quyền lúc ấy, thì số mạng của sử gia sẽ ra sao?

Người đời nay có thể cho rằng rồng chỉ có trong tưởng tượng. Nhưng biết đâu chừng, cũng như một số biểu tượng tâm linh khác, chẳng hạn như linh hồn, điều chúng ta không thấy, hay chưa thấy, bằng mắt thường, đang chờ một phát minh kỹ thuật tân tiến, ngày nào đó sẽ khám phá và chứng thực trong tương lai.

—-

[1] Nhà xuất bản Hồng Đức in theo nội dung bản in Đại Việt Sử Ký Toàn Thư của Nhà xuât bản Khoa học và Xã hội năm 1971 – 1972, Cao Huy Giu dịch. Đào Duy Anh hiệu đính, chú thích, và khảo chứng.

[2] Sách có lẽ đơn vị nhỏ nhất của thôn quê, sau làng xã.

[3] Nay là sông Hoàng Long, Điểm Xá, Gia Viễn, Ninh Bình

[4] Nhà xuất bản Hồng Đức in theo nội dung bản in Đại Việt Sử Ký Toàn Thư của Nhà xuât bản Khoa học và Xã hội năm 1971 – 1972, Cao Huy Giu dịch. Đào Duy Anh hiệu đính, chú thích, và khảo chứng.

Miền Trung nước Mỹ tuyết rơi dày, lốc xoáy, mưa đá do bão

DENVER, Colorado (NV) – Bão lớn làm tuyết rơi dày đặc, gây lốc xoáy và mưa đá ở miền Trung nước Mỹ hôm Thứ Tư, 13 Tháng Ba, và hậu quả nguy hiểm của bão vẫn chưa hết, theo CNN.

Nhiều nơi ở Colorado sẽ bị chôn vùi dưới vài foot tuyết vào Thứ Năm do bão kèm sấm sét, có thể lốc xoáy, lan từ vùng đồng bằng phía Nam sang Great Lakes.

Cư dân xúc tuyết khỏi vỉa hè trong trận bão tuyết ở Boulder, Colorado, hôm Thứ Năm, 14 Tháng Ba. (Hình: Mark Makela/Getty Images)

Từ Thứ Tư tới sáng Thứ Năm, hơn 3 foot tuyết trút xuống vùng núi phía Tây Denver, Colorado, và nhiều người cho hay hơn một nửa foot tuyết đổ xuống ngay bên ngoài thành phố.

Tuyết rơi dày đặc khiến xa lộ I-70 ở Colorado bị chặn hơn 50 dặm và nhiều trường học, cơ sở thương mại và văn phòng chính quyền ở tiểu bang này đóng cửa. Tính tới sáng Thứ Năm, hơn 800 chuyến bay tới hoặc cất cánh từ Phi Trường Quốc Tế Denver bị hủy, theo trang web theo dõi chuyến bay FlightAware.

Cũng trận bão này hoành hành từ Oklahoma và Kansas tới Illinois hôm Thứ Tư. Hàng loạt trận lốc xoáy được báo cáo ở Kansas cuối Thứ Tư khi bão kéo qua khắp tiểu bang này.

Ít nhất một “trận lốc xoáy lớn và rất nguy hiểm” xảy ra gần Volland, Kansas, tối Thứ Tư, Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia (NWS) loan báo.

Gần đó, bão lớn kèm sấm sét gây mưa đá to hơn trái banh tennis.

Hàng chục triệu người có rủi ro hứng bão lớn kèm sấm sét vào Thứ Năm khi trận bão này di chuyển sang hướng Đông và gây ảnh hưởng trên khắp hơn 1,000 dặm ở Mỹ. (Th.Long) [qd]

Vũ Ánh

Tưởng Năng Tiến/SGN

Sau 30 Tháng Tư năm 1975, bên thắng cuộc dàn dựng một hệ thống gồm những “tổ chức phục quốc” ở rất nhiều nơi, và đã khiến cho không ít thanh niên miền Nam bị rơi vào … bẫy!  Nhà báo Vũ Ánh là một trong những người này, như chính ông cho biết, trong cuốn hồi ký (Thung Lũng Tử Thần) do Người Việt Books xuất bản vào năm 2014:

“Tôi còn nhớ rõ buổi hoàng hôn ngày 16 Tháng Tám năm 1975, khi mặt trời đỏ lừ đang từ từ rơi xuống phía sau hàng cây trên bờ sông La Ngà, toán chúng tôi gồm tôi, Cự, Phụ, Khải, Thuật và một số khoảng 20 người khác đã rơi ngay vào tay một cánh quân mà sau này chúng tôi biết là của Quân Khu 7 Việt Cộng, khi vừa đến một điểm hẹn tập trung gần bờ sông.

(Hình: Triết Trần)

Hầu hết những người bị bắt đều là sĩ quan, công chức, cảnh sát VNCH khước từ lệnh trình diện để lựa chọn một con đường khác: đi tìm bóng dáng của các nhóm tàn quân VNCH mà chúng tôi được mật báo một cách sai lạc bởi chính bọn quân báo Việt Cộng qua trung gian gồm chính một số cựu sĩ quan, viên chức VNCH cộng tác với họ.

Giận dữ, nôn nóng, vội vã và cả tin đã khiến chúng tôi bị sập bẫy như những đứa con nít. Và khi vào nằm trong gông cùm rồi, chúng tôi chỉ còn biết tự an ủi: bản thông báo của Ủy Ban Quân Quản ra lệnh cho các sĩ quan, viên chức chỉ huy trong chính phủ VNCH, thành viên trong các chính đảng ở Miền Nam Việt Nam phải trình diện và mang theo lương thực đủ 10 ngày để đi ‘học tập cải tạo’ không đánh lừa được chúng tôi, dù cái giá chúng tôi phải trả cho sự tỉnh táo ấy rất đắt.” 

Rất đắt là bao nhiêu?

Xin thưa là hơn 13 năm tù, với bảy năm biệt giam, và khẩu phần là “ba muỗng nước, với ba muỗng cơm” mỗi bữa. Không phải ai lãnh án “phục quốc” đều bị giam cầm khắc nghiệt như thế cả. Vũ Ánh là một “trường hợp đặc biệt” nên được ban giám thị trại tù A-20 Xuân Phước … đối đãi cách riêng, theo lời nhận xét của một bạn đồng tù:

“Vũ Văn Ánh đến từ trại Hàm Tân Z-30C, nguyên là một công chức cao cấp của Bộ Thông Tin, anh có học báo chí ở Hoa Kỳ và giáo sư ngành truyền thông Đại Học Cửu Long, sau Tháng Tư năm 1975, anh học tập ba ngày tại cơ sở rồi trốn trình diện.

Ánh và số bạn bè như Đại Úy Cảnh Sát Vũ Trọng Khải, Trung Úy Dù Đoàn Bá Phụ, Đại Úy An Ninh Quân Đội Nguyễn Đại Thuật, những người trốn học tập. Các anh được móc nối tham gia tổ chức của Bác Sĩ Phan Huy Quát, người móc nối đưa các anh vào bưng vùng Biên Hòa thì bị bắt…

Ở các trại Ánh sống đứng đắn, trọng danh dự nên được rất nhiều sĩ quan trẻ mến, trong đó có Trần Bửu Ngọc, sĩ quan Biệt Kích và Ngô Văn Ly sĩ quan Biệt Động Quân. Ở đâu Ánh cũng là một cá nhân có sức thu hút và thuyết phục. Chính điểm son này, ở trại giam nào anh cũng bị giam cùm trong kỷ luật…” (Nguyễn Chí Thiệp. Trại Kiên Giam. Los Angeles, CA: Sông Thu, 1992).

Cái “điểm son thu hút” của Vũ Ánh, thực ra không phải lý do khiến ông thường trực bị  giam riêng. Cá tính “đứng đắn” cũng không thể khiến ông bị gông cùm suốt từ năm này sang năm khác. Vấn đề có lẽ chỉ vì Vũ Ánh quá “trọng danh dự” mà thôi, theo như quan điểm và cách ứng xử cố hữu của ông:

“Cuối cùng muốn giữ nhân phẩm, duy trì nhân cách và khí tiết, một người tù cải tạo phải biết chấp nhận phần xấu nhất cho đời tù của mình, đó là sẵn sàng ra nằm ở Ðồi Thông (nghĩa địa của tù nhân cải tạo). Sự chấp nhận ấy là chiếc chìa khóa hóa giải bất cứ sự sợ hãi nào.”  (Vũ Ánh, sđd, 107).

Chính nhờ “sự chấp nhận” nên bạn đồng tù đã nhiều lần “há hốc mồm lắng nghe” khẩu khí của Vũ Ánh, khi ông thay mặt anh em để đặt vấn đề với ban quản lý trại giam:

“Anh sửa micro cho vừa với tầm đứng của mình và bắt đầu nói… ‘Ông giám thị nói về chính sách nhân đạo khoan hồng rất hay, người tù chúng tôi nghe rất sướng tai, nhưng rất tiếc lời nói và việc làm thường không đi đôi với nhau; người đời thường nói một đàng và làm một nẻo.’ Nói về chế độ ăn uống, anh nhấn mạnh về việc cán bộ võ trang đánh tù (chính trị có án).

Và sau cùng anh nói về chính sách kỷ luật… Lúc ấy trông anh đẹp quá! Hiên ngang quá! Anh ứng khẩu, giọng chững chạc, đầy uy lực. Cả hội trường há hốc mồm, lắng nghe như uống từng lời nói của anh.” (Phạm Đức Nhì. “Vũ Ánh Và Tôi – Chung Một Đoạn Đời”. Việt Báo 03.06.2014).

Không chỉ nói suông, Vũ Ánh còn làm những chuyện kinh khủng khác. Cùng với Trần Danh San, Nguyễn Chí Thiệp,… thực hiện một tờ báo chui (underground press) khiến cho không chỉ Cục Quản Lý Trại Giam mà đến cả Bộ Công An Việt Nam cũng phải rúng động.

Chuyện làm báo, vượt trại, tuyệt thực, chất vấn cán bộ quản giáo, tổ chức những buổi văn nghệ tù ca… của những tù nhân A-20 có thể làm thành một cuốn phim hấp dẫn, với rất nhiều pha ngoạn mục, cùng những mẩu đối thoại “đôm đốp” rất bất ngờ, và cũng rất khó tin,  đã có thể xẩy ra thường xuyên trong một trại kiên giam.

Chúng tôi đã có dịp nhắc đến tờ Hợp Đoàn (trong những trang sổ tay trước, cũng trên diễn đàn này) nên xin phép chỉ ghi thêm đôi điều, theo lời của chính những người trong cuộc:

“Nằm trong cùm bị bớt khẩu phần và nước uống nhưng không phải lao động khổ sai để đổi lại 300 gram thực phẩm mỗi ngày. Nằm cùm, dù bị cắt bớt khẩu phần, có đói đến lả đi, nhưng sẽ không chết trừ phi bị nhiễm kiết lỵ. Ngược lại ở ngoài trại, lao động nặng lại ăn uống thiếu thốn kiểu đó, bị lao phổi có khi lại chết mau hơn không chừng…

Phân tích và quyết định như thế khiến tôi yên tâm và coi việc nằm chuồng cọp là một hình thức nghỉ ngơi. Ðó cũng là lý do tại sao giữa vòng vây của an ninh trại giam và những nội gián trong số bạn đồng tù với mình, tôi gấp rút chuẩn bị cùng với một số anh em khác đồng chí hướng cho ấn hành một nguyệt san lấy tên là “Hợp Ðoàn,” một nguyệt san chỉ có một ấn bản viết tay duy nhất và bí mật lưu hành trong trại, nhưng lúc nào chúng tôi cũng chuẩn bị nếu có cơ hội là gởi ra nước ngoài. (Vũ Ánh s.đ.d, tr.106 -107).

Hợp Đoàn xem như là một thành công, anh em tiếp nhận đọc rất thận trọng và nghiêm túc. Thực chất nội dung vẫn chưa hẳn là một tờ báo đáng giá gì nhưng vì ở trong tù vừa khó khăn vừa nguy hiểm, mỗi lần Ánh hay Cường viết và lên khuôn tờ báo, những anh em thân thiết đều phải canh chừng và tổ chức đánh cờ chung quanh để tránh sự dòm ngó của an-ten, nên công một người thành công của nhiều người. Anh em đọc củng cố bảo vệ nó như người phát hành, vì nếu đổ bể ra thì tất cả đều bị chịu thiệt hại. (Nguyễn C.T., s.đ.d, ch.13).

Anh Hùng Vũ, con trai trưởng nhà báo Vũ Ánh, cầm di ảnh người cha quá cố. (Hình: Ðỗ Dzũng/Người Việt)

Nhưng trước sau gì thì cũng “bể” thôi, theo bút ký (Ký Ức Bỏ Quên) của A-20 Nguyễn Thanh Khiết: “Cũng vì tờ Hợp Đoàn mà 1983 có gần 60 mạng vào biệt giam … Tháng 10-1986 Alpha, Nguyễn Chí Thiệp, Trần Danh San, Trần Bửu Ngọc, Ngô Văn Ly, Nguyễn Tú Cường, cùng vài đấng máu mặt bị quăng lên xe đưa về trại T20 (Thành Gia Định).

Bọn chèo dứt khoát muốn đào tận gốc rễ tờ báo “Hợp Đoàn.” Chính vì thế tại trại giam này, một số các anh được thả từ 1981-1982 cũng bị hốt lại, trong đó có mặt những hào kiệt từng làm điêu đứng bọn cai tù ở trại A20, Phạm Đức Nhì, Trần Đức Long, Bùi Đạt Trung, Nguyễn Văn Hiếu, Phạm Chí Thành, …”

Tuy nhiên, vào phút chót, đám lãnh đạo Hà Nội bỗng dưng đổi ý. Họ chợt nhận thức được rằng khoác thêm cái bản án chung thân cho những con người đã trải qua gần hết đời mình trong những trại biệt giam mà không hề nao núng. chả phải là chuyện khôn ngoan.

Thêm một phiên tòa dành cho tờ Hợp Đoàn chỉ giúp cho công luận thấy được rõ hơn sự tàn bạo của chế độ hiện hành, cùng tính chất bất khuất và can trường của những kẻ thuộc bên thua cuộc mà thôi.

Quân Houthi khoe hỏa tiễn siêu âm, Hồng Hải càng nguy khốn

DUBAI, Ả Rập Emirates (NV) – Hôm Thứ Năm, 14 Tháng Ba, báo chí nhà nước Nga loan tin phiến quân Houthi ở Yemen khoe rằng họ mới có thêm hỏa tiễn siêu âm trong kho võ khí của mình, thế nào cũng khiến họ gia tăng các cuộc tấn công vào tàu bè quốc tế qua lại trên Hồng Hải và các vùng biển lân cận giữa lúc cuộc chiến tranh Israel-Hamas vẫn còn đang tiếp diễn tại Dải Gaza, thông tấn xã AP cho biết.

Bản tin của cơ quan truyền thông Nga RIA Novosti viện dẫn lời của một giới chức ẩn danh nói vậy, nhưng lại không đưa ra bằng cớ chứng minh. Tin này được tung ra giữa lúc Nga đang tăng cường sách lược chống Tây Phương trong khi tiếp tục dốc toàn lực đánh phá Ukraine.

Có điều, từ mấy tuần lễ qua, quân Houthi cứ ám chỉ rằng họ có kế hoạch tung ra mặt trận trên biển những món “gây ngạc nhiên” để chống Mỹ và vây cánh của cường quốc này, bởi vì cho tới nay thì phe Mỹ vẫn bắn hạ được hết các hỏa tiễn và drone bay tới gần các chiến hạm của mình trên vùng biển Trung Đông.

Ủng hộ viên phong trào Houthi dự khán buổi diễn thuyết của lãnh tụ Abdul Malik al-Huthi trên truyền hình tại một đền thờ Hồi giáo ở thủ đô Sanaa, Yemen, ngày 10 Tháng Ba, 2024 (Hình: MOHAMMED HUWAIS/AFP/Getty Images)

Trong lúc đó, có tin Iran và Mỹ, lần đầu tiên trong nhiều tháng qua, đang thương lượng với nhau tại Oman giữa lúc căng thẳng giữa đôi bên cứ âm ỉ mãi về chuyện Tehran ra sức gia tốc chương trình nguyên tử của họ cũng như ra lệnh cho bọn đàn em liên tục tấn công quấy rối khắp nơi.

“Các lực lượng Houthi đã thí nghiệm thành công một hỏa tiễn có khả năng đạt tới vận tốc gấp 8 lần âm thanh và vận hành bằng nhiên liệu đặc,” một giới chức quân sự thân cận với phe Houthi cho biết, cũng vẫn theo bản tin của RIA. Quân Houthi “có kế hoạch bắt đầu chế tạo hỏa tiễn loại này để dùng vào các cuộc tấn công tại Hồng Hải và Vịnh Aden cũng như tại các mục tiêu ở Israel.”

Nga vẫn duy trì liên hệ mật thiết với Iran, trông nhờ Iran cung cấp cho họ các drone mang bom đánh vào Ukraine. Báo chí truyền thông nhà nước Nga, đặc biệt là bằng tiếng Ả Rập, vẫn theo dõi sát cuộc nội chiến kéo dài tại Yemen giữa phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn chống lại chính phủ Yemen được quốc tế công nhận và được một liên minh do Ả Rập Saudi cầm đầu yểm trợ. (TTHN)

Nhân viên gốc Việt Bộ Nông Nghiệp Mỹ đụng xe chết tại chỗ ở Illinois

WOODFORD, Illinois (NV) – Cảnh Sát Tiểu Bang Illinois ISP đang điều tra vụ đụng xe vào sáng Thứ Tư, 13 Tháng Ba dọc Xa Lộ Liên Tiểu Bang I-74 ở miền Nam Quận Woodford, trong đó một nhân viên làm việc tại Trung Tâm Nghiên Cứu Nông Nghiệp Quốc Gia thuộc Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ USDA ở Peoria thiệt mạng, theo tờ Journal Star.

ISP cho biết vào lúc 8 giờ 10 sáng, họ được gọi tới cột mốc 117.5 trên xa lộ I-74 đi về hướng Tây. Theo nhà giảo nghiệm tử thi Tim Ruestman của Quận Woodford, chiếc Toyota Camry đời 2012 do Victoria Nguyễn, 44 tuổi, đến từ Bloomington, đang đi về hướng Tây thì tông trúng chiếc Dodge Journey đời 2017 do Breanna Williams, 21 tuổi, đến từ Moberly, Missouri, đang chạy dọc theo hướng Đông của xa lộ I-74.

Victoria Nguyễn được xác định chết tại chỗ. Theo Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ, bà làm kỹ thuật viên phòng thí nghiệm khoa học sinh học chuyên nghiên cứu năng lượng sinh học tại phòng thí nghiệm nông nghiệp Peoria.

Cảnh Sát Tiểu Bang Illinois ISP đang điều tra vụ đụng xe vào sáng 13 Tháng Ba dọc I-74 ở Woodford, trong đó một nhân viên làm việc tại Trung Tâm Nghiên Cứu Nông Nghiệp Quốc Gia thuộc Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ USDA ở Peoria thiệt mạng (Hình minh họa: Pixabay/Pexels)

Giao thông bị phong tỏa trên tất cả các làn đường dọc theo I-74 đi về hướng Tây trong phần lớn buổi sáng và mở cửa trở lại vào đầu giờ chiều Thứ Tư. Tài xế được chỉ dẫn chuyển hướng khỏi I-74 tại lối ra 120 gần Carlock thuộc Quận McLean, cách Peoria 30 dặm về hướng Đông và cách Bloomington-Normal 11 dặm về hướng Tây.

Cảnh Sát Tiểu Bang Illinois cho biết cuộc điều tra về tai nạn đang ở bước đầu. Ruestman cho biết việc giảo nghiệm tử thi và xét nghiệm máu sẽ được tiến hành vào Thứ Năm. (TTHN)

Đảng Trump “bất cần” cử tri thiểu số, thúc đẩy “toàn vẹn bầu cử”

Đảng Trump “bất cần” cử tri thiểu số, thúc đẩy “toàn vẹn bầu cử”
 
Tin ngày 13-3, Ủy ban Quốc gia Đảng CH (Republican National Committee, RNC) quyết định hủy bỏ nỗ lực khai triển từ năm 2022 nhằm thu hút khối cử tri thuộc nhóm các sắc tộc thiểu số, và sẽ đóng cửa các trung tâm cộng đồng thành lập từ sau bầu cử 2022 nhằm tiếp cận cử tri thiểu số, đặc biệt cử tri thuộc cộng đồng Latino và người Châu Á. Báo NY Times nói RNC quyết định đóng cửa khoảng 10 trung tâm và cho nghỉ việc 60 nhân viên, xem như việc thu hút cử tri da nâu, da vàng, da màu không còn là ưu tiên của GOP. Lara Trump, con dâu của Trump vừa được cất nhắc làm đồng chủ tịch của RNC nói trên Fox News hôm 12.3 về việc RNC có kế hoạch chi ra những nguồn lực khổng lồ nhằm bảo đảm “tính toàn vẹn” cho cuộc bầu cử TT tháng 11, qua việc đào tạo đội ngũ hàng ngàn người mà RNC gọi là “quan sát viên bầu cử” (poll watcher), sẽ được bố trí tại các trung tâm kiểm phiếu trên khắp nước Mỹ. Washington Post đánh giá rằng việc này mang nặng màu sắc âm mưu.
 
Tin sáng thứ năm ngày 14 tháng 3, 2024. Mưa đá khổng lồ ở Kansas. Nổ tại cơ sở huấn luyện FBI ở Nam California, 16 người bị thương. Phiên tòa Florida nghe tranh luận vụ án tài liệu mật của ông Trump diễn ra hôm nay 14.3. Đảng Trump hủy bỏ các chương trình tiếp cận cử tri thiểu số, thúc đẩy “toàn vẹn bầu cử”. Đoàn 50 doanh nghiệp HK đến VN tìm cách bán máy móc cho công an. Bà ở Huế gắn mác ‘Việt kiều Mỹ’, mở doanh nghiệp ‘ma’, lừa đảo 23 tỷ đồng. Nghi phạm trộm cắp xe máy ở Dak Lak bị bắt giữ, mới ra tù hơn 10 ngày.

Cướp bắt cóc hơn 300 học sinh Nigeria đòi $622,000 tiền chuộc

ABUJA, Nigeria (NV) – Các tay súng bắt cóc ít nhất 287 học sinh ở Nigeria hôm Thứ Năm tuần trước đang đòi số tiền chuộc 1 tỷ naira ($621,848) và đe dọa sẽ giết hết học sinh nếu không được đáp ứng, một người trong cộng đồng địa phương nói với Đài CNN hôm Thứ Tư, 13 Tháng Ba.

“Họ gọi cho tôi từ một số điện thoại bị ẩn vào chiều hôm qua (Thứ Ba) lúc khoảng 12 giờ 16 trưa và đòi 1 tỷ naira ($621,848) làm tiền chuộc các học sinh. Họ nói rằng [tối hậu thư] sẽ chỉ kéo dài trong ba tuần hoặc 20 ngày từ ngày họ bắt cóc những đứa trẻ và nếu chính phủ không hành động, họ sẽ giết không chừa một ai,” Aminu Jibril, một cư dân ở làng Kuriga cho biết.

Các em học sinh bị bắt cóc vào ngày 7 Tháng Ba.

Ngôi trường ở làng Kuriga, Nigeria, ngày 8 Tháng Ba, 2024 nơi các học trò bị băng cướp bắt cóc đòi tiền chuộc (Hình: HAIDAR UMAR/AFP/Getty Images)

Jibril cũng nói với CNN rằng thủ phạm cho biết vụ bắt cóc chính là “cách trả thù chính phủ và các cơ quan an ninh vì sát hại các thành viên băng đảng của họ.”

Người trong cộng đồng Kuriga cho biết ông tin rằng những kẻ bắt cóc có được số điện thoại của ông từ hiệu trưởng khối trung học của trường, người cũng bị bắt cóc cùng với các học sinh.

Hơn 300 học sinh bị bắt vào sáng sớm Thứ Năm, 7 Tháng Ba bởi những kẻ cướp có võ trang chạy xe gắn máy xông vào trường tiểu học và trung học LEA ở làng Kuriga, thuộc quận Chikun tỉnh bang Kaduna, phát ngôn viên cảnh sát tỉnh bang, Mansur Hassan, nói với CNN hôm Thứ Sáu vừa qua.

Một số học sinh được giải cứu nhưng 287 em vẫn bị giữ lại với những kẻ bắt cóc. Khoảng 100 em trong số đó là học sinh tiểu học và số còn lại là học sinh trung học.

Thống Đốc Kaduna, Uba Sani, cho biết trong một tuyên bố hôm Thứ Năm rằng chính quyền của ông đang “làm mọi cách để bảo đảm các em học sinh trở về nhà an toàn.”

Sani cũng cho biết một người trong cộng đồng đối đầu với những kẻ bắt cóc trong vụ tấn công cũng thiệt mạng.

Tỉnh bang Kaduna, giáp thủ đô Abuja của Nigeria ở phía Tây Nam, vô cùng khổ sở với các vụ bắt cóc tốn tiền đang tái diễn từ bọn cướp và chứng kiến vài vụ bắt cóc hàng loạt trong những năm gần đây, gồm có cả ở quận nơi tọa lạc Trường Tiểu Học và Trung Học LEA.

Năm 2021, ít nhất 140 học sinh bị các toán có võ trang bắt cóc từ một trường trung học tư thục.

Sự việc xảy ra chỉ vài tháng sau khi khoảng 20 sinh viên từ một trường đại học tư thục ở làng Kasarami, Chikun bị các tay súng bắt cóc.

Năm trong số những sinh viên đó thiệt mạng sau khi không có ai đáp ứng được thời hạn đòi tiền chuộc, thân nhân của họ nói với CNN vào thời điểm đó. (TTHN)

Hành khách Alaska Airlines đòi mở cửa buồng lái giữa chuyến bay

SAN DIEGO, California (NV) – Một hành khách trên chuyến bay của Alaska Airlines trong tháng này liên tục cố gắng mở cửa buồng lái, làm các chiêu đãi viên phải chặn cửa và khống chế người đàn ông này cho tới lúc hạ cánh, hồ sơ tòa án nộp lên tòa án liên bang cho biết, Đài CNN đưa tin hôm Thứ Năm, 14 Tháng Ba.

Vị khách nọ, tên Nathan Jones, bị buộc tội cản trở phi hành đoàn trong chuyến bay ngày 3 Tháng Ba từ San Diego tới Phi Trường Quốc Tế Dulles ở Virginia, theo đơn kiện hình sự được đệ trình vào tuần trước tại tòa sơ thẩm Hoa Kỳ ở Virginia.

Jones đứng dậy bước ra khỏi chỗ ngồi nhiều lần trong suốt chuyến bay và có ba lần cố gắng đi tới phía trước phi cơ và mở cửa buồng lái, một sĩ quan cảnh sát hàng không viết trong bản khai. Sau đó, các chiêu đãi viên hàng không yêu cầu các nhân viên thực thi công lực đang nghỉ phép giúp đỡ, và các nhân viên này “trói Jones bằng dây rút và ngồi kèm ông ta ở hai bên” trong suốt quãng thời gian còn lại của chuyến bay, bản khai ghi.

Một phi cơ Boeing 737 thuộc hàng không Alaska Airlines cất cánh từ phi trường Los Angeles (LAX) ở Los Angeles, California, ngày 6 Tháng Ba, 2024 (Hình: DANIEL SLIM/AFP/Getty Images)

Khi một chiêu đãi viên hàng không hỏi vì sao ông lại muốn vào buồng lái, Jones trả lời rằng ông “đang kiểm tra chúng,” bản khai cho biết.

Buồng lái lúc đó bị khóa và chắn bằng xe bán thức uống trong thời gian còn lại của chuyến bay, theo bản khai.

Jones cố gắng bước vào buồng lái một cách “nhẹ nhàng” và “có vẻ bối rối,” Alaska Airlines cho biết.

Công ty cho biết hành khách này bị bắt giữ và bị cấm bay với hãng hàng không này.

Bên trong hành lý của Jones, cơ quan thực thi công lực tìm thấy bằng lái của một sinh viên phi công và một số cuốn sổ ghi chép “với những bản ghi chép mô tả cách vận hành phi cơ, gồm có các kỹ thuật cất cánh, điều khiển trên không và hạ cánh,” theo bản khai.

Không rõ Jones được huấn luyện bay trong bao lâu. Đối với công dân Hoa Kỳ, chứng chỉ sinh viên chỉ yêu cầu khám sức khỏe và được thầy dạy lái máy bay có bằng cấp chứng nhận.

Chuyến bay hạ cánh an toàn và Cơ Quan Hàng Không Liên Bang FAA đang điều tra sự việc, FAA cho biết.

Sự việc xảy ra trong bối cảnh đang có vài trục trặc liên quan tới các chuyến bay và ghi nhận về hành khách ngang ngược trong những tháng gần đây – gồm có cả vụ nổ bung cửa phi cơ của Alaska Airlines trong chuyến bay và năm vụ trục trặc nhỏ hơn được United Airlines loan báo trong bảy ngày của tháng này.

Gia đình Jones “rất buồn bã trước những cáo buộc” chống lại ông và “rất lo ngại cho sức khỏe tâm thần của ông,” Luật sư Robert Jenkins đại diện Jones cho biết.

Jenkins nộp một bản đề nghị hôm Thứ Tư yêu cầu đánh giá để xác định xem liệu Jones có đủ năng lực để hầu tòa hay không.

Đề nghị gồm có một lá thư của Anne Zalewski, nhà trị liệu làm việc cho thành phố Alexandria, Virginia, nơi Jones bị giam giữ. Bức thư từ Zalewski viết rằng Jones có “các triệu chứng của bệnh tâm thần nghiêm trọng” khi ngồi tù và “cần được chăm sóc ở mức độ bệnh viện để ổn định tình trạng tâm thần,” bức thư từ Zalewski viết.

Phiên điều trần về việc giam giữ Jones được sắp xếp vào Thứ Hai. Nếu bị kết án về tội can thiệp trong chuyến bay, ông có thể phải lãnh nhận án tù lên tới 20 năm. (TTHN)

Tháng Ba 1975, ngày ta bỏ núi

Vương Mộng Long/SGN

Sáng 10 Tháng Ba năm 1975, bộ chỉ huy liên đoàn báo cho tôi biết tin địch đang pháo kích vào tiền cứ Liên Ðoàn 24 Biệt Ðộng Quân ở Ban Mê Thuột. Tiền cứ này nằm sát trại Thiết-Giáp trên đường đi Bản-Ðôn. Người chỉ huy tiền cứ của liên đoàn là Thiếu Tá Lê Ðình Hồng đã bị thương nặng.

Hậu trạm của tiểu đoàn tôi ở Ban Mê Thuột cũng có mặt sáu người là, Thiếu Úy Huỳnh Kim Hoàng, Chuẩn Úy Lê Hữu Ðức, Chuẩn úy Nguyễn Hữu Phước, Trung Sĩ 1 Lưu Ðức Hoàn, lao công Phan Thành Hoàng, và ông Tàu Hỷ – chủ câu lạc bộ. Không rõ tình trạng của các ông này ra sao?

Tới trưa thì có tin chiến xa Việt Cộng nối đuôi nhau chạy rầm rầm giữa trung tâm thị xã. Mọi cuộc đàm thoại vô tuyến bị đứt đoạn vì không có đài tiếp vận.

Liên lạc giữa Bộ Chỉ Huy Liên Ðoàn 24 Biệt Ðộng Quân từ Gia Nghĩa với tiền cứ Ban Mê Thuột bằng các hệ thống máy tầm xa như VRC 67 và PRC 74 cũng đột nhiên chấm dứt.

Ðêm đó Đài BBC loan tin Ban Mê Thuột thất thủ. Tôi và cả ban tham mưu tiểu đoàn bàng hoàng, vì tiền cứ của tiểu đoàn tôi cũng như gia đình binh sĩ đều ở thành phố này.

Ngày 11 Tháng Ba năm 1975, tôi nghe được tiếng Ðại Tá Phạm Duy Tất trên tần số. Ông Tất đang bay trên trời Ban Mê Thuột, và gọi tôi. Tôi hỏi ông về địch tình, về phản ứng của Chuẩn Tướng Lê Trung Tường. Ðại Tá

Tất buồn rầu trả lời: “Ông Tường không đủ sức ngăn chúng nó toa ơi! Bây giờ chỉ còn hy vọng thằng Dậu cố gắng cứu vãn tình thế. Không biết có được hay không?”
(“Thằng Dậu” là Trung Tá Lê Quý Dậu, Liên Đoàn Trưởng Liên Ðoàn 21 Biệt Ðộng Quân).

Ông Dậu mới lên chỉ huy liên đoàn được hai, ba tháng, thay thế cho Trung tá Nguyễn Lang (Lang Trọc) vừa giải ngũ.

Tôi cố nài nỉ ông chỉ huy trưởng: “Trường An cho phương tiện bốc tôi về Ban Mê Thuột đi! Trường An ơi! Vợ con tôi ở đó! Vợ con lính của tôi ở đó!”

Trường An là danh hiệu truyền tin của Ðại Tá Phạm Duy Tất, Chỉ Huy Trưởng Biệt Ðộng Quân/ Quân Khu 2.

Lúc đó tôi nghẹn lời. Bên tôi, người sĩ quan tiếp liệu tiểu đoàn, Trung Úy Trần Văn Ðăng mắt cũng đỏ hoe.

Tôi tỉnh người khi nghe ông Tất hứa hẹn, “Rồi! Ta sẽ nói lại với Số 1 (Thiếu tướng Phạm Văn Phú) để bốc Thái Sơn về!”

Thái Sơn là tên riêng của tôi, tôi mang tên này từ khi còn phục vụ ở Tiểu Ðoàn 11/ Biệt Ðộng Quân, Pleiku, thời 1967-1969.

Ðược lời như cởi tấm lòng. Tôi quyết định rút trung đội tiền đồn của Ðại Ðội 4/82 trên đồi Bù-Row cách 3 cây số hướng Bắc về.

Tôi cũng gọi sĩ quan đại đội trưởng một đại đội của Tiểu Ðoàn 63 Biệt Ðộng Quân đang tăng cường cho tôi lên gặp tôi.

Tôi dặn dò anh kỹ càng những điều phải làm để phòng thủ Ngã Ba Kiến Ðức thay cho Ðại Ðội 1/82 Biệt Ðộng Quân của Thiếu Úy Ðặng Thành Học, nếu chúng tôi có trực thăng bốc đi.

Tiếp đó tôi cho tiểu đoàn chuẩn bị hai ngày cơm vắt, vũ khí, đạn dược sẵn sàng.

Sau khi lệnh chuẩn bị hành quân của tôi được thông báo tới mọi cấp trong đơn vị, tôi nghe tiếng bàn tán xôn xao trong các túp lều và bên giao thông hào.

Niềm háo hức hân hoan lộ rõ trên những khuôn mặt sạm nắng. Những người lính gốc Rhadé, Jarai dưới quyền tôi đã lâu, nên qua nụ cười, ánh mắt của họ, tôi hiểu rằng lúc đó họ đang vui sướng vô cùng.

Suốt ngày 12 Tháng Ba 1975, tuy không nghe tiếng Ðại Tá Tất trên máy, nhưng tôi liên lạc được một phi công đang quan sát trên trời Ban Mê Thuột.

Tôi nhờ anh ghi nhận và chuyển cho tôi những gì anh nhìn thấy dưới chân anh.

Tôi mô tả con đường Hàm Nghi cạnh nhà thờ Vinh Sơn, là nơi gia đình tôi cư ngụ và khu tiền trạm của Tiểu Ðoàn 82 Biệt Ðộng Quân.

Sau hồi lâu quan sát, anh cho tôi biết rằng cả hai nơi đều nằm trong màn khói đen mù mịt.

Buồn quá, tôi ngồi trước cửa hầm, ôm cây đàn guitar. Tay tôi chỉ bấm một cung Mi Thứ, lần mò một bài tình ca buồn.

Nhớ lại lần đầu, sáu năm trước, tôi và người bạn cùng đơn vị đi đón em gái anh ta lúc học sinh Trung Học Tổng Hợp Ban Mê Thuột tan trường.

Sau đó mẹ tôi từ Hội An vào gặp bố mẹ cô, xin cô ta về làm dâu họ Vương. Bây giờ nàng đang bị kẹt trong vùng đạn lửa, một nách ba đứa con thơ, lại thêm bụng mang dạ chửa.

Bản đồ chiến sự đường cao nguyên xuống đồng bằng, 1975.

Tôi ngồi thừ người trước cửa hầm trú ẩn của tiểu đoàn trưởng. Tôi không cảm thấy cái lạnh của sương đêm. Trời sáng lúc nào tôi không hay.

Vừng dương bắt đầu le lói. Lại thêm một ngày.

Bên tôi là những cây hoa móng tay.

Mấy ngày rồi không ai tưới, hoa lá đã vàng vọt úa màu.

Bên những cây hoa này, hai đứa con gái tôi đã đứng chụp hình. Con tôi cũng chỉ xấp xỉ cao cỡ những cây hoa đó.

Sau Noel 1974 tôi đã đón vợ tôi và hai đứa con gái lớn lên tiền đồn này chơi vài ngày. Hai đứa bé suốt ngày chỉ quanh quẩn bên những cây hoa móng tay.

Chợt những bông hoa móng tay trước mắt tôi như mờ dần đi. Một giọt nước mắt nóng rơi trên mu bàn tay. Ðầu óc tôi phừng phừng.

Hai bàn tay tôi xoắn vào nhau, giày vò lẫn nhau. Tôi muốn đập phá, la hét, kêu gào để trút bỏ niềm đau đớn, phẫn uất đang nung nấu tâm can.

Nước mắt cứ tiếp tục lăn trên má, qua môi, xuống miệng.

Tôi oán trách ông Trời; tôi oán trách Ðại Tá Tất; tôi oán trách Tướng Tường; tôi oán trách Trung Tá Dậu; tôi tự oán trách tôi.

Chuẩn Úy Lê Văn Phước (Ban 3) len lén đến bên tôi. Phước đưa cho tôi cái khăn bông ướt, “Bình tĩnh lại thiếu tá! Ðài BBC nói Ban Mê Thuột thất thủ rồi! Ðánh nhau nhanh như vậy chắc là ít người chết. Nhà hai bác ở xa khu quân sự, hy vọng chị và các cháu không hề hấn gì.”

Cái khăn ướt làm mặt tôi bớt nóng. Tôi đứng lên bước hững hờ xuống khu pháo binh cũ, hướng Bắc của bộ chỉ huy tiểu đoàn.Từ đây tôi có thể nhìn thấy một vùng rừng rậm xanh rì trải dài về hướng chân trời.

Xa lắm, nơi chân mây hướng Ðông Bắc là Ban Mê Thuột, nơi đó có gia đình tôi, gia đình của những người lính Kinh, Thượng, Jarai, Rhadé, Bana dưới quyền tôi.

(Trích hồi ký Ngày ta bỏ núi, của Thiếu Tá Vương Mộng Long, TĐT/TĐ 82 BĐQ)

Nông dân Montana lai giống cừu khổng lồ đem bán

BILLINGS, Montana (NV) – Một chủ điền trang ở Montana sử dụng trái phép mô và tinh hoàn của những con cừu hoang bị thợ săn giết ở Trung Á và Hoa Kỳ để nhân giống những con cừu lai “khổng lồ” rồi bán cho các khu bảo tồn săn bắn tư nhân ở Texas, hồ sơ tòa án và các công tố viên liên bang cho hay, theo hãng tin AP.

Arthur “Jack” Schubarth, 80 tuổi, đến từ Vaughn, Montana thú nhận tội buôn bán động vật hoang dã và âm mưu buôn bán động vật hoang dã trong lần trình diện hôm Thứ Ba, 12 Tháng Ba trước thẩm phán liên bang ở Great Falls. Mỗi tội danh có hình phạt tối đa là năm năm tù và phạt $250,000.

Các tài liệu từ tòa án ghi nhận âm mưu kéo dài nhiều năm, bắt đầu từ 2013, trong đó Schubarth và ít nhất năm người khác tìm cách tạo ra “những con cừu lai khổng lồ” bằng cách lai tạo nhiều loài khác nhau. Mục tiêu của họ là bán cho các khu bảo tồn săn bắn với giá cao, nơi người ta trả tiền để tham gia săn bắn động vật nuôi nhốt như một hình thức giải trí.

Giống cừu lai Montana Mountain King to lớn nặng tới 300 pound với cặp sừng dài tới 5 foot (Hình: Montana Fish Wildlife and Parks)

Bằng cách áp dụng mô sinh học thu được từ một thợ săn từng giết một con cừu hoang ở Kyrgyzstan, loài cừu lớn nhất thế giới – cừu Marco Polo argali – Schubarth có tiền mua được phôi nhân bản của con vật này từ phòng thí nghiệm, theo hồ sơ tòa án.

Các phôi thai sau đó được cấy vào một con cừu cái, tạo ra một con cừu Marco Polo argali thuần chủng mà Schubert đặt tên là “Vua Cao Nguyên Montana (Montana Mountain King),” các tài liệu cho thấy. Tinh dịch của Montana Mountain King được dùng để thụ tinh nhân tạo cho những con cừu cái khác để tạo ra loài cừu lớn hơn và có giá trị hơn, trong đó có một con mà ông bán cho hai người ở Texas với giá $10,000, theo hồ sơ tòa án.

Cừu argali đực có thể nặng tới 300 pound (136 kilogram) với cặp sừng dài tới 5 foot (1.5 mét), theo các viên chức, được một số thợ săn đánh giá cao. Chúng được bảo vệ theo công ước quốc tế như một loài bị đe dọa và bị cấm nhập cảng vào Montana để bảo vệ cừu bản địa khỏi bệnh tật và sự lai tạo.

Một người không có tên trong hồ sơ tòa án vận chuyển 74 con cừu cái thuộc loài cừu bị cấm từ Minnesota tới điền trang của Schubarth để thụ tinh nhân tạo bằng tinh dịch của Montana Mountain King, các tài liệu cho thấy. Con cái chỉ có một phần di truyền của cừu Trung Á được bán với giá thấp hơn.

Năm 2019, Schubarth trả $400 cho một thợ săn để mua tinh hoàn từ một con cừu bighorn trên vùng cao nguyên Rocky Mountain ở Montana có sừng lớn bằng kích cỡ một cái cúp. Schubarth chiết xuất tinh dịch từ tinh hoàn của cừu bighorn và dùng nó để nhân giống cừu bighorn lớn và cừu lai với loài argali, các tài liệu chỉ ra.

Phó Chưởng Lý Hoa Kỳ Todd Kim mô tả hành động của Schubarth là “một kế hoạch táo tợn nhằm tạo ra những loài cừu lai khổng lồ để bán và mở dịch vụ săn bắn như chiến lợi phẩm.” Kim cho biết bị cáo vi phạm Đạo Luật Lacey hạn chế buôn bán động vật hoang dã và cấm bán động vật hoang dã được lai tạo.

Schubarth cho biết khi liên lạc qua điện thoại hôm Thứ Tư rằng luật sư bào chữa khuyên ông không nên nói gì về sự việc.

Theo các điều khoản của thỏa thuận nhận tội, giới chức đồng ý không truy tố thêm tội trạng của bị cáo trong khi chờ sự hợp tác của ông trong thời gian chính phủ điều tra về vụ buôn bán động vật hoang dã.

Cừu Montana Mountain King đang bị Cơ Quan Bảo Vệ Cá và Động Vật Hoang Dã Hoa Kỳ giam giữ, phát ngôn viên Bộ Tư Pháp Matthew Nies cho biết. Là một phần của thỏa thuận nhận tội, Schubert đồng ý cô lập tất cả những con cừu nào có gene di truyền Marco Polo argali và tất cả những con cừu bighorn nào bắt được trong thiên nhiên.

Các cơ sở nuôi nhốt động vật, nơi có thể nuôi và tổ chức săn bắt các loài động vật hoang dã bị cấm ở Montana theo đạo luật cử tri đã thông qua năm 2000. Nhưng hình thức này vẫn hợp pháp ở một số tiểu bang khác.

Điền trang rộng 215 mẫu Anh của Schubarth được chính phủ cấp phép làm cơ sở chăn nuôi thay thế, phát ngôn viên Cơ Quan Bảo Vệ Cá, Động Vật Hoang Dã và Công Viên Hoa Kỳ Greg Lemon cho biết. Điền trang được thành lập khi thông qua đạo luật năm 2000 và tiếp tục hoạt động, mặc dù việc săn bắn bị cấm, Lemon nói.

Bản án dành cho Schubarth sẽ được Thẩm Phán Tòa Sơ Thẩm Hoa Kỳ Brian Morris ấn định vào ngày 11 Tháng Bảy. (TTHN)

Bảo mật dữ liệu và thông tin riêng tư, phòng tránh kẻ gian

Sam Nguyễn/SGN

Có rất nhiều mẹo và thủ thuật giúp việc sử dụng công nghệ của bạn tốt hơn. Ví dụ như chỉ cần nhấn Command + M trên máy Mac hoặc Windows + M trên PC Windows để thu nhỏ ngay các trang web mà bạn đang mở ngay lập tức. Theo USA Today.

Apple thường theo dõi các trang web và tần suất mà bạn vào. Sau đó, họ sẽ đưa ra đề xuất dựa trên những gì gọi là “những vị trí quan trọng,” sự kiện trên lịch, hoặc cảnh báo chỉ đường trên bản đồ. Tuy chức năng này khá hữu ích, nhưng không phải ai cũng thích sử dụng. Để tắt nó đi, trên iPhone, vào ‘Cài Đặt’ > ‘Quyền Riêng tư & Bảo Mật’ > ‘Dịch Vụ Định Vị’ > ‘Dịch Vụ Hệ Thống’, rồi vào ‘Vị Trí Quan Trọng’, nhấn nút ‘Xóa Lịch Sử’.

(minh họa: cottonbro-studio/Pexels)

Để dừng chia sẻ vị trí của bạn trên iPhone: Mở hình ảnh bạn muốn gửi và nhấn vào nút chia sẻ. Chọn ‘Tùy Chọn’ và tắt ‘Vị Trí’. Nhấn vào ‘Xong’.

Việc chia sẻ những hình ảnh không mong muốn là điều khá thường xảy ra. Gần như mọi trang mạng xã hội đều loại bỏ siêu dữ liệu, có khả năng tiết lộ các chi tiết nhỏ của bức ảnh, như thời gian, địa điểm và cách nó được chụp. Mặt khác, những thông tin này không được bảo vệ nếu bạn gửi một bức ảnh qua tin nhắn.

Để tắt hoàn toàn tính năng theo dõi vị trí trong máy ảnh của bạn, mở cài đặt, nhấn vào ‘Quyền Riêng Tư & Bảo Mật’ > ‘Dịch Vụ Định Vị’. Cuộn xuống, nhấn vào ‘Máy ảnh’ rồi chọn ‘Không Bao Giờ’.

Trên Android, cách xóa dữ liệu vị trí cho một ảnh: Mở thư viện của bạn và chọn ảnh. Chọn ‘Chi Tiết’ (có thể là dấu ba chấm) và nhấp vào ‘Xóa Dữ Liệu Vị Trí’. Nhớ luôn tắt Bluetooth khi bạn không cần xài.

Bluetooth hoạt động tương tự như Wi-Fi và mạng di động, nhưng thực hiện các tác vụ đơn giản hơn ở phạm vi ngắn hơn. Bạn không cần tín hiệu di động hoặc kết nối mạng để sử dụng Bluetooth và nó không sử dụng dữ liệu. Ngoài ra, giống như bất kỳ cổng kết nối nào khác, nó không hoàn toàn là an toàn. Những kẻ gian thế giới mạng phải ở gần bạn mới sử dụng Bluetooth để làm chủ điện thoại của bạn được. Tuy nhiên, ở bất kỳ không gian công cộng nào, chúng chỉ cách xa bạn một cánh tay.

Hơn nữa, việc giữ Bluetooth luôn hoạt động sẽ giúp thiết bị của bạn dễ bị phát hiện hơn. Tắt chức năng này đi sẽ giúp tăng tuổi thọ pin cho thiết bị của bạn.

Để làm điều này: Trên iPhone, hãy đi tới ‘Cài Đặt’ > Bluetooth và tắt nó đi. Bạn cũng có thể vuốt xuống từ phía trên bên phải màn hình để mở ‘Trung Tâm Điều Khiển’ và nhấn vào biểu tượng Bluetooth.

(minh họa: cottonbro-studio/Pexels)

Các bước tương tự cũng áp dụng cho các mẫu điện thoại của Android:

Chọn ‘Cài Đặt’ > ‘Thiết bị được kết nối’ > ‘Tùy chọn kết nối’ > Bluetooth và tắt nó đi. (Lưu ý: Các bước này sẽ khác nhau tùy theo một số loại điện thoại. Hãy tra cứu Google nếu các bước này không khớp với điện thoại của bạn).

“Airplane Mode” cũng vô hiệu hóa Bluetooth và Wi-Fi cùng nhiều chức năng khác và bạn sẽ không nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn khi bật nó lên.

Hiện nay, một số kẻ gian còn đánh cắp séc từ thư và thay đổi tên người nhận thanh toán hoặc số tiền để thu lợi. Nếu cần viết séc, hãy sử dụng bút bảo mật, hay còn gọi là bút rửa séc. Bút Uni-ball 207 Series (bốn chiếc với giá khoảng $10 trên Amazon) sử dụng loại mực có công thức đặc biệt, dễ dính vào giấy, khiến tội phạm khó rửa hoặc tẩy mực trên séc.

Để an toàn hơn, đừng gửi qua hộp thư mà hãy mang tấm séc trực tiếp đến bưu điện địa phương.

Kẻ gian vẫn sử dụng các chiến thuật cổ điển mà chúng nghĩ rằng nhiều người quên hoặc không để ý tới. Ở nơi công cộng, hãy giữ bóp, ví của bạn thật kín đáo. Chỉ nên mang theo những thẻ ngân hàng mà bạn sẽ sử dụng.

Luôn nhìn tứ hướng khi bạn rút điện thoại ra và che màn hình lại khi bạn nhập mã PIN.

Để lại thẻ an sinh xã hội, giấy khai sinh và hộ chiếu ở nhà, trừ khi bạn thực sự cần. Cắt nhỏ các hóa đơn và hồ sơ tài chính cũ trước khi vứt vào thùng rác. Kiểm tra lại báo cáo tín dụng và báo cáo ngân hàng một cách thường xuyên.

Nếu bạn bị lừa, đừng giữ im lặng, mà hãy báo cáo các hoạt động kinh doanh xấu xa cho Ủy Ban Thương Mại Liên Bang (Federal Trade Commission). Nếu bạn vô tình cung cấp số an sinh xã hội của mình, hãy liên lạc với Bộ An Sinh Xã Hội ngay lập tức.

Làn sóng lo sợ TikTok: Từ Mỹ đến nhiều nước thế giới

Nguyễn Cao/SGN

Ngày 13 Tháng Ba 2024, với tỉ lệ 352 phiếu thuận (và 65 chống), Hạ Viện Hoa Kỳ đã thông qua một dự luật với sự ủng hộ rộng rãi của lưỡng đảng, dẫn đến khả năng chủ sở hữu của TikTok phải bán ứng dụng video cực kỳ phổ biến này, nếu không, TikTok sẽ không được hoạt động ở Mỹ.

Vụ việc làm leo thang cuộc đối đầu giữa Bắc Kinh và Washington về việc kiểm soát một loạt công nghệ có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, quyền tự do ngôn luận và truyền thông xã hội. Các nhà lãnh đạo Đảng Cộng Hòa đã nhanh chóng thông qua dự luật tại Hạ viện với số phiếu 352/65.

Dự luật đang đối mặt chặng đường khó khăn để được thông qua tại thượng viện, nơi Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân chủ) và là lãnh đạo phe đa số, đã không cam kết về việc đưa nó ra sàn để bỏ phiếu. Một số nhà lập pháp cũng tuyên bố chống lại dự luật. Và ngay cả khi được thượng viện thông qua và trở thành luật, nó vẫn có thể phải đối mặt với nhiều thách thức pháp lý.

Dự luật yêu cầu công ty mẹ ByteDance bán TikTok cho các chủ sở hữu không phải người Trung Quốc trong vòng sáu tháng. Nếu việc mua bán không được thực hiện, ứng dụng TikTok sẽ bị cấm tại Mỹ. Dân Biểu Mike Gallagher, đảng Cộng Hòa Wisconsin, một trong những nhà lập pháp dẫn đầu dự luật, phát biểu trước cuộc bỏ phiếu rằng điều đó “buộc TikTok phải chia tay với Đảng Cộng Sản Trung Quốc”.

Với 170 triệu người dùng ở Mỹ, TikTok cho biết họ luôn nỗ lực bảo vệ dữ liệu người dùng, rằng không có bằng chứng nào cho thấy Bắc Kinh sử dụng TikTok để lấy dữ liệu người dùng Hoa Kỳ hoặc để gây ảnh hưởng đến quan điểm cũng như quyền tự do ngôn luận của người Mỹ. TikTok đã chi hơn $1 tỷ cho một kế hoạch mở rộng có tên Project Texas nhằm xử lý dữ liệu nhạy cảm của người dùng Hoa Kỳ một cách tách biệt với các hoạt động còn lại của công ty. Kế hoạch đó được xem xét trong vài năm bởi một hội đồng được gọi là Ủy Ban Đầu Tư Nước Ngoài tại Hoa Kỳ (CFIUS).

Vụ việc liên quan TikTok chưa  nhận được sự đồng thuận trong hệ thống chính trị Mỹ. Rất bất thường khi một dự luật nhận được sự ủng hộ rộng rãi của lưỡng đảng nhưng đồng thời lại chia rẽ cả hai đảng. Tổng Thống Joe Biden cho biết ông sẽ ký thành luật, nhưng các lãnh đạo hàng đầu của Hạ Viện, trong đó có dân biểu Katherine Clark của Massachusetts, nhân vật Dân Chủ số hai tại Hạ Viện, đã bỏ phiếu chống lại dự luật. Từng cấm TikTok lúc còn ngồi ghế tổng thống, giờ đây ông Donald Trump cũng phản đối dự luật (trong khi những đồng minh mạnh nhất của ông tại Hạ Viện, trong đó có Dân Biểu Elise Stefanik, bỏ phiếu tán thành).

ByteDance được thành lập năm 2012 tại Bắc Kinh. Người sáng lập công ty, Trương Nhất Minh (Zhang Yiming), khi đó là một kỹ sư phần mềm 29 tuổi, trở thành gương mặt doanh nhân nổi tiếng nhất nhì Trung Quốc. Một trong những sản phẩm sớm nhất và phổ biến nhất của ByteDance là công cụ tổng hợp tin tức được hỗ trợ bởi AI Jinri Toutiao, phần lớn được sử dụng ở Trung Quốc.

Năm 2016, công ty ra mắt ứng dụng video ngắn Douyin (Đẩu Âm), nhanh chóng trở thành ứng dụng cực kỳ phổ biến ở Trung Quốc. Năm 2017, công ty ra mắt phiên bản quốc tế của Đẩu Âm, gọi là TikTok, trở thành ứng dụng đầu tiên của Trung Quốc vươn ra toàn cầu. ByteDance, trị giá $268 tỷ USD vào Tháng Mười Hai 2023, là một trong những công ty internet thành công nhất Trung Quốc. Một thông cáo vào Tháng Năm 2023 của TikTok cho biết khoảng 60% ByteDance “thuộc sở hữu các nhà đầu tư toàn cầu như Carlyle Group, General Atlantic và Susquehanna International Group,” với khoảng 20% thuộc sở hữu “nhân viên ByteDance trên toàn thế giới,” và phần còn lại thuộc sở hữu của người sáng lập.

ByteDance từng nhiều lần nói rằng họ chưa bao giờ chia sẻ dữ liệu người dùng Hoa Kỳ với chính quyền Trung Quốc, nhưng các nhà lập pháp Hoa Kỳ chỉ ra rằng chẳng có công ty hoặc doanh nghiệp nào của Trung Quốc lại có thể dám cãi lại những đòi hỏi của Bắc Kinh, đặc biệt lĩnh vực an ninh và tình báo. Trong phiên điều trần vào Tháng Ba 2023 trước Ủy ban Năng lượng và Thương mại Hạ viện, Giám đốc điều hành TikTok Chu Thự Tư (Shou Zi Chew, 周受资) nhấn mạnh rằng, TikTok “với tư cách là một công ty Hoa Kỳ được thành lập tại Hoa Kỳ, phải tuân theo luật pháp Hoa Kỳ.”

Mỹ không phải là quốc gia đầu tiên làm khó TikTok. Một số nước đã thực hiện các bước để cấm hoặc hạn chế ứng dụng phổ biến này.

TikTok đã bị cấm ở Ấn Độ vào năm 2020 trước những lo ngại về an ninh, sau khi xảy ra cuộc đụng độ quân sự giữa Ấn Độ và Trung Quốc tại biên giới Hy Mã Lạp Sơn. Lệnh cấm vĩnh viễn được ban hành vào Tháng Giêng 2021. Ấn Độ cấm hơn 50 ứng dụng Trung Quốc, trong đó có TikTok và ứng dụng nhắn tin WeChat.

Nepal công bố lệnh cấm TikTok vào cuối năm 2023. Bộ trưởng truyền thông và công nghệ thông tin nước này nói rằng TikTok đã “được sử dụng liên tục để chia sẻ nội dung làm xáo trộn sự hòa hợp xã hội.” Tại Liên minh châu Âu (EU), năm 2023, các cơ quan trọng yếu chịu trách nhiệm hoạch định chính sách – Nghị Viện Châu Âu, Ủy Ban Châu Âu và Hội đồng Châu Âu – đã cấm nhân viên sử dụng/cài đặt ứng dụng TikTok trên điện thoại.

Ủy Ban Châu Âu nói rằng biện pháp này giúp bảo vệ “trước các mối đe dọa an ninh mạng và những hành động có thể bị lợi dụng để tấn công mạng.” Nhân viên chính phủ ở một số nước trong 27 thành viên của khối EU, trong đó có Bỉ, Đan Mạch, và Hà Lan cũng được yêu cầu không sử dụng TikTok trên thiết bị điện thoại dùng làm việc.

Tháng Hai 2023, Canada cấm cài đặt TikTok trên tất cả điện thoại do chính phủ cấp, sau các bước tương tự được thực hiện ở Hoa Kỳ và Liên Minh Châu Âu. Chính phủ Canada cho biết quyết định của họ xuất phát từ việc xem xét ứng dụng “có mức độ rủi ro không thể chấp nhận được đối với quyền riêng tư và bảo mật.”

Năm 2023, Anh công bố lệnh cấm cài đặt/sử dụng TikTok trên thiết bị của các bộ trưởng và công chức chính phủ. Quốc Hội Anh ngay sau đó cũng đưa ra lệnh cấm TikTok đối với các thiết bị kết nối với mạng của Quốc Hội. Tại Úc, nước này đã cấm TikTok trên tất cả thiết bị thuộc sở hữu của chính phủ liên bang vào năm 2023. Tháng Tư 2023, sắc lệnh chính phủ Úc nói rằng giới chức trách đã xác định “việc cài đặt ứng dụng TikTok trên các thiết bị chính phủ gây ra rủi ro bảo mật đáng kể.”

Đài Loan cấm TikTok trên các thiết bị của chính phủ vào năm 2022.

Tháng Ba 2023, các nhà lập pháp New Zealand đồng ý cấm TikTok trên các thiết bị di động có quyền truy cập vào mạng nghị viện của nước này.

_____________

–Trung Quốc muốn dùng TikTok để tuyên truyền ra quốc tế

–TikTok vẫn tiềm ẩn nguy cơ khó lường

–Thuật toán của TikTok đưa video tình dục đến với trẻ em như thế nào?

Terry Võ, người Mỹ gốc Việt đầu tiên đắc cử Hội Đồng một thành phố Tennessee

NASHVILLE, Tennessee (NV) – Terry Võ lần đầu tiên nghĩ tới việc đi du học khi còn là sinh viên đại học University of Arkansas, cô không hề biết điều đó sẽ giúp cô làm nên lịch sử, trang tin của đại học vừa có bài giới thiệu vị tân dân cử hôm Thứ Tư, 13 Tháng Ba.

Kinh nghiệm du học giúp cô có cảm hứng tham gia tranh cử, Terry Võ gần đây trở thành người Mỹ gốc Việt đầu tiên được bầu vào Hội Đồng Thành Phố Nashville, nơi cô đại diện cho Địa Hạt 17. Cô tranh cử để bảo đảm rằng tiếng nói của cư dân khu vực Châu Á Thái Bình Dương trong hội đồng được lắng nghe.

“Các chính sách và pháp luật đang được ban hành có ảnh hưởng tới cộng đồng Người Châu Á Thái Bình Dương, nhưng thông thường, không có viên chức dân cử Người Châu Á Thái Bình Dương nào đại diện hoặc làm nổi bật cộng đồng,” cô nói. “Lớn lên ở Arkansas, tôi là con của những người Việt nhập cư. Thế hệ con cháu của dân nhập cư có quan điểm độc đáo khi được nuôi dưỡng trong một nền văn hóa, khác so với cha mẹ họ, có thể coi là những người đến từ nền văn hóa thứ ba. Sắc thái này rất quan trọng với một viên chức dân cử.”

Nghị Viên Terry Võ (giữa) cùng cha Tuấn Văn Võ, và mẹ Trà Thị Phạm (Hình do Terry Võ cung cấp/University of Arkansas)

Hành trình trở thành một nhà lãnh đạo dân sự của Terry Võ bắt đầu khi cô còn là sinh viên đại học được điểm cao tại University of Arkansas, nơi cô theo học ngành bang giao quốc tế với chuyên ngành Nghiên Cứu Á Châu và chuyên môn kinh doanh Nhật Bản. Khi còn là sinh viên năm nhất, Terry Võ tìm hiểu về các cơ hội du học và “bắt tay vào ngay,” tham gia chuyến đi Nghiên Cứu Âu Châu vào mùa Hè sau năm thứ nhất. Terry Võ tới Nhật Bản vào mùa Hè năm thứ hai để tham gia lớp học kinh tế tại đại học Walton College.

Nhưng chính vào năm học thứ ba – thời điểm đó Terry Võ có cơ hội tham gia học tập trao đổi trực tiếp ở ngoại quốc kéo dài một năm – điều này thay đổi cuộc đời cô. Đây là thỏa thuận giữa University of Arkansas và đại học Kansai Gaidai University trao đổi hai sinh viên từ Arkansas tới Nhật Bản và hai sinh viên từ Kansai Gaidai tới Arkansas.

Sau khi tốt nghiệp University of Arkansas, Terry Võ nộp đơn và được nhận vào Chương Trình Trao Đổi và Giảng Dạy Nhật Bản tại Nhật Bản trước khi chuyển tới Nashville để làm việc tại Tổng Lãnh Sự Nhật Bản. Sau ba năm ở Tennessee, hành trình chiêm nghiệm ở ngoại quốc truyền cảm hứng cho Terry Võ đi Úc một lần nữa với tư cách là Học Giả Đại Sứ Rotary, nơi cô lấy văn bằng cao học về quản trị và chính sách công tại đại học University of Queensland.

Khi trở lại Nashville năm 2015, Terry Võ dấn thân vào chính trường, giữ chức vụ giám đốc truyền thông cho một chiến dịch tranh cử thị trưởng, điều này ảnh hưởng tới quyết định tranh cử của cô bảy năm sau đó.

“Bảy năm sau đó, chuyện tôi tham gia tranh cử không chỉ là một quyết định – đó còn là khoảnh khắc khích lệ được khơi mào bởi một người bạn sau khi nghe Stacey Abrams phát biểu năm 2017,” Terry Võ nói. “Sau đó, ngày 3 Tháng Tám 2023 cuối cùng cũng tới và đó là lúc chúng tôi nhìn thấy dấu tích màu xanh lam đánh dấu tên tôi và cuộc đua, tôi thật sung sướng. Tất cả công sức mà tôi và nhóm bỏ ra đã được đền đáp. Thân hữu của tôi và gia đình chung vui cùng tôi và tôi sẽ giữ mãi khoảnh khắc đó.”

Mặc dù có thể không còn sống ở Arkansas nữa nhưng Terry Võ vẫn tự hào về hành trình sinh trưởng ở Fort Smith và gia tài của cô với tư cách là cựu sinh viên Razorback.

Terry Võ cũng hy vọng sẽ làm gương cho thế hệ nhà lãnh đạo mới. Gần đây, Terry Võ tham dự Lễ Thu Hoạch Mùa Thu Khaudo ở Nashville, nơi cô có phần phát biểu và nói chuyện với các thành viên cộng đồng Zomi. Sau đó, cô nói chuyện với một người bạn, người này kể cho cô nghe về cuộc trò chuyện mà cô tình cờ nghe được.

“Một người bằng hữu nói với tôi rằng sau khi tôi rời khỏi Arkansas, một cô gái trẻ tới gặp bố cô ấy và nói: ‘Cô ấy trông giống con,'” Terry Võ nói. “Đó là lý do vì sao tôi muốn tranh cử. Tôi muốn truyền cảm hứng cho những người khác trong cộng đồng Người Châu Á Thái Bình Dương rằng việc tranh cử và đắc cử là chuyện có thể làm được. Mặc dù tôi là người đầu tiên nhưng tôi không muốn là người cuối cùng. Tôi muốn gia tài của tôi là nơi tôi truyền cảm hứng cho nhiều Người Châu Á Thái Bình Dương tham gia nhiệt huyết hơn vào hoạt động công dân và việc tranh cử là chuyện khả dĩ. Đây mới chỉ là bước khởi đầu.” (TTHN)

Ai chịu trách nhiệm cho di dân nhỏ tuổi bán kẹo trên tàu điện ngầm New York?

BRONX, New York (NV) – Thời gian gần đây, trên một trạm tàu điện ngầm ở Bronx, người ta nhìn thấy một cô bé mặc áo khoác đi ngang qua hành khách và xách theo giỏ kẹo M&M, Kit Kats và kẹo chewing gum Trident quàng trên vai. Cô bé trông khoảng 7 hoặc 8 tuổi, phóng sự do The New York Times ghi nhận.

Một hành khách quay được cảnh cô bé bán kẹo đăng lên X, từng là Twitter, rồi nói “Ủa, phụ huynh đâu, cha mẹ cô bé đâu rồi?” khi cô bé đi ngang qua.

Trong tất cả những hình ảnh về sự khốn khó của con người mà cuộc khủng hoảng nhập cư kéo dài hai năm ập lên New York City, chẳng có gì đau lòng hơn cảnh tượng trẻ em bán kẹo trên tàu điện ngầm – đôi lúc các em còn bán trong giờ học, nhiều khi có cha mẹ đi bán chung, lắm lúc lại không.

Hình trích từ video đăng trên X của một hành khách quay cảnh một cô bé bán kẹo trên tàu điện ngầm ở New York City ngày 7 Tháng Giêng, 2024 (Hình: C.N.O. Team/X)

Trên tàu điện ngầm và trên mạng xã hội, dân New York thắc mắc: Chẳng phải đây là lao động trẻ em sao? Nó có bất hợp pháp không? Có ai nên làm gì đó để giúp đỡ những đứa trẻ này không?

Trẻ em 6 tới 17 tuổi bắt buộc phải đi học. Trẻ em dưới 14 tuổi không được phép làm phần lớn các công việc. Người ta không thể bán hàng hóa trong hệ thống vận chuyển công cộng mà không có giấy phép.

Nhưng ai sẽ là người chịu trách nhiệm giải quyết? Các cuộc điều tra gần đây tại bảy thành phố và các cơ quan tiểu bang New York đều nhận được câu trả lời đồng thanh “không phải chuyện của tôi.”

Hơn 180,000 di dân được các cơ quan New York City tiếp nhận trong hai năm qua và khoảng 65,000 người đang ở trong những nơi tạm trú cho dân vô gia cư. Nhiều người mới đến đang tuyệt vọng tìm cách tồn tại ở một thành phố đắt đỏ nhưng không thể làm việc hợp pháp. Bán thực phẩm là một trong những cách mưu sinh chính của họ.

Một cô gái 16 tuổi gần đây được nhìn thấy đang bán kẹo trên chuyến tàu số 1 ở trung tâm Manhattan lúc 10 giờ 45 vào một buổi sáng các ngày trong tuần, cho biết cô đi bán kẹo ở đó “vì tôi phải phụ giúp cha mẹ.” Cô gái từ chối cho biết danh tánh.

Sở Giáo Dục thì có “nhà giáo chuyên điểm danh” nhằm bảo đảm gia đình nào cũng phải đưa con tới trường nhưng họ lại không đi quanh thành phố để kiểm tra. “Tôi nghĩ tôi sẽ phải chỉ người ta tới Sở Cảnh Sát New York NYPD để tìm hiểu vấn đề này,” một phát ngôn viên viết.

Sở Cảnh Sát New York ban hành hơn 1,100 giấy triệu tập vào năm ngoái cho hành vi “bán hàng bất hợp pháp và chèo kéo/ăn xin bất hợp pháp” trong tàu điện ngầm. Nhưng sở cảnh sát từ chối cho biết liệu các cảnh sát có nhận được chỉ dẫn là cần làm gì nếu họ nhìn thấy trẻ em trong độ tuổi đi học bán kẹo trong giờ học hay không.

Sở Lao Động Tiểu Bang cho biết rất “khó xác định” liệu hành vi trẻ em bán kẹo trong tàu điện ngầm có vi phạm luật lao động hay không, thường là “quy định về các mối liên hệ lao động (tức là giữa chủ nhân và nhân viên).”

Cơ quan an sinh trẻ em của thành phố, Cơ Quan Quản Lý Dịch Vụ Trẻ Em ACS, cho biết nếu có ai nhìn thấy một đứa trẻ trong tình trạng có vẻ không an toàn đều có thể gọi cho đường dây nóng lạm dụng trẻ em của tiểu bang.

Nhưng Văn Phòng Dịch Vụ Gia Đình và Trẻ Em Tiểu Bang, nơi điều hành đường dây nóng, cho biết một đứa trẻ bán hàng hóa hoặc ăn xin sẽ không bị coi là ngược đãi hoặc bỏ bê trừ khi có mối lo ngại nhất định về tác hại có thể xảy ra, chẳng hạn như “trẻ em sẽ gặp nguy hiểm nếu bán kẹo ở ngã tư.” (Mặc dù tình trạng tội phạm ở các tàu điện ngầm giảm trong những năm gần đây, thống đốc vẫn khai triển Lực Lượng Vệ Binh Quốc Gia và Cảnh Sát Tiểu Bang tới các trạm tàu điện ngầm vào tuần trước để xoa dịu những lo ngại dai dẳng về an ninh.)

Ngoài ra còn có những thứ cản trở việc giải quyết vấn đề. Lúc có ai đó gọi cho đường dây nóng của tiểu bang và ghi nhận lời trình báo sau đó chuyển tới ACS, thì người bán kẹo có thể đã đi chỗ khác. Cảnh sát có thể phản ứng nhanh hơn nhưng họ thường chỉ được điều động trong trường hợp cấp bách.

Cơ Quan Giao Thông Đô Thị MTA, nơi điều hành các tuyến tàu điện ngầm, viện dẫn quy định của mình với hoạt động thương mại trái phép, có mức phạt $50, đồng thời chuyển các yêu cầu giải quyết bổ túc cho cảnh sát và Tòa Thị Chính.

Những người ủng hộ di dân cho biết phần lớn những người bán kẹo đều tới từ Ecuador và những tấm hình chụp trẻ em bán kẹo ở đây làm dấy lên mối lo ngại ở quê nhà. Khi Thị Trưởng Eric Adams viếng thăm Ecuador vào Tháng Mười trong chuyến công du vòng quanh các nước Châu Mỹ Latin nhằm ngăn cản di dân tới New York, một phóng viên địa phương chất vấn ông tại một cuộc họp báo.

“Điều gì sẽ xảy ra với trẻ em Ecuador của chúng tôi, những đứa trẻ mà chúng tôi thấy bán kẹo ở Công Trường Thời Đại, bên trong tàu điện ngầm?” nữ phóng viên hỏi.

Thị Trưởng trả lời vòng vo. “Tôi nhìn thấy trẻ em bán kẹo ở tất cả các ngõ ngách của Hoa Kỳ,” ông nói, và cho biết thêm, “Ở New York City, chúng tôi không cho phép trẻ em làm gì trong điều kiện nguy hiểm.”

Vào lúc 2 giờ 25 chiều Thứ Sáu, trên trạm A/B/C/D ở khu ngoại ô tại Columbus Circle thuộc Manhattan, một người phụ nữ cùng một bé gái và một bé trai nhỏ hơn đang bán Snickers và Welch’s Fruit Snacks.

Kristina Voronaia, một nhân viên cung ứng thực phẩm 32 tuổi đến từ Kazakhstan, đang ngồi gần họ trên băng ghế và dòm qua. “Sẽ tốt hơn nếu mấy đứa nhỏ được đi học,” cô nói. (TTHN)

Philippines giải cứu hàng trăm người trong hang ổ lừa đảo tình cảm nhờ nạn nhân gốc Việt tố cáo

MANILA, Philippines (NV) – Hàng trăm người được giải cứu khỏi một sào huyệt lừa đảo tình cảm ở Philippines nơi họ bị ép buộc đóng giả làm người tình trên mạng rồi phạm tôi, theo Đài BBC.

Cảnh sát đột kích hang ổ này hôm Thứ Năm, 14 Tháng Ba và giải cứu 383 người Philippines, 202 người Trung Quốc và 73 người ngoại quốc khác.

Nơi này cách Manila khoảng 100 kilometer về hướng Bắc, ngụy trang như một công ty cờ bạc trực tuyến, cảnh sát cho biết.

Hàng trăm người vừa được giải cứu khỏi trung tâm lừa đảo tình cảm gần Manila, Philippines, ngày 14 Tháng Ba, 2024 (Hình: Presidential Anti-Organized Crime Commission)

Đông Nam Á trở thành tâm điểm của các trung tâm lừa đảo, nơi chính những kẻ lừa đảo thường bị mắc bẫy và buộc phải tham gia hoạt động tội phạm.

Các nạn nhân trẻ tuổi và am tường về kỹ nghệ thường bị dụ dỗ thực hiện các hoạt động bất hợp pháp này, từ rửa tiền và lừa đảo tiền ảo cho tới cái gọi là lừa đảo tình cảm. Hình thức thứ hai còn được gọi là lừa đảo “mổ heo,” được đặt tên theo phương thức nuôi heo vỗ béo trước khi làm thịt.

Những hành vi này thường mở màn bằng việc kẻ lừa đảo lấy danh tánh giả để có được tình cảm và lòng tin từ nạn nhân – sau đó mê hoặc nạn nhân về một mối quan hệ lãng mạn hoặc thân mật để thao túng hoặc cướp của. Điều này thường xảy ra bằng cách thuyết phục họ đầu tư vào các đề án hoặc hoạt động kinh doanh giả mạo.

Cảnh sát cho biết cuộc đột kích hôm Thứ Năm gần Manila bắt nguồn từ lời trình báo của một người đàn ông Việt Nam, thoát thân khỏi trung tâm lừa đảo vào tháng trước.

Người đàn ông nọ, ở độ tuổi 30, tới Philippines vào Tháng Giêng năm nay sau khi được mời làm đầu bếp, Winston Casio, phát ngôn viên ủy ban tổng thống chống tội phạm có tổ chức cho biết.

Nhưng người đàn ông này sớm nhận ra rằng chính ông, cũng như hàng trăm người khác, trở thành nạn nhân của những kẻ buôn người thực hiện các vụ lừa đảo tình cảm và tiền ảo.

Những người bị kẹt lại trong sào huyệt ở thành phố Bamban bị buộc phải gửi “những lời đường mật” cho nạn nhân của họ, nhiều người trong số đó là dân Trung Quốc – họ sẽ đẩy đưa với nạn nhân bằng những câu thăm hỏi trong ngày và nạn nhân ăn cái gì vào bữa tối. Họ cũng cần phải gửi hình ảnh của mình để làm mối quan hệ tiến triển.

Ngày 28 Tháng Hai, người đàn ông Việt Nam trốn thoát khỏi trung tâm bằng cách leo tường, vượt sông và tìm nơi ẩn náu tại một trang trại. Chủ trang trại sau đó báo cảnh sát.

Lúc ông Casio tới thăm người đàn ông này vào đầu tháng, ông thấy có dấu hiệu bị tra tấn, gồm có cả những vết sẹo và dấu vết do bị điện giật.

Cảnh sát cũng thu giữ ba khẩu súng shotgun, một khẩu súng lục đạn 9 millimeter, 2 khẩu súng lục ổ quay cỡ nòng 0.38 và 42 viên đạn thật từ sào huyệt.

Tháng Năm năm ngoái, giới chức Philippines giải cứu hơn 1,000 người bị bắt giữ và bị ép phải lừa đảo trực tuyến bên trong khu vực bến cảng tự do ở Clark, thành phố cũng ở miền Bắc Manila – nơi vẫn có vụ triệt phá hang ổ lớn nhất tính tới nay.

Phúc trình của Liên Hiệp Quốc vào Tháng Tám năm ngoái nhắm chừng có hàng trăm ngàn người từ khắp nơi trên thế giới bị lừa bán qua Đông Nam Á hòng thực hiện các hoạt động lừa đảo trực tuyến.

Nhiều người cho biết họ tới các quốc gia Đông Nam Á như Cambodia và Miến Điện để tìm việc làm và những lời hứa hẹn về lợi tức. Họ bị mắc kẹt khi tới nơi và bị đe dọa nếu từ chối tham gia vào các vụ lừa đảo. Những người trốn thoát và các nạn nhân cáo buộc họ bị tra tấn và đối xử vô nhân đạo.

Các chính phủ trên khắp Á Châu, từ Indonesia cho tới Đài Loan, đưa ra báo động về sự gia tăng của các hang ổ lừa đảo này. Thí dụ, các tòa đại sứ ngoại quốc tại các quốc gia như Cambodia và Thái Lan đưa ra cảnh cáo yêu cầu công dân của họ đề phòng tránh bị dụ dỗ vào các trung tâm lừa đảo.

Trung Quốc ban phát phần thưởng công khai cho các lãnh chúa đang điều hành các trung tâm lừa đảo xuyên biên giới tại Miến Điện – những trung tâm này được điều hành bởi các gia tộc mafia Trung Quốc và nhắm vào công dân Trung Quốc. Nhiều người trong số những người bị bắt được bàn giao cho Trung Quốc trong những tháng gần đây. (TTHN)

Kim Jong Un tự lái xe tăng mới do Bắc Hàn chế tạo, đáp trả tập trận Mỹ-Nam Hàn

SEOUL, Nam Hàn (NV) – Lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un cùng quân đội tham gia huấn luyện vận hành xe tăng chiến đấu tân tiến được phát triển khi họ Kim kêu gọi quân đội nỗ lực nhiều hơn để chuẩn bị cho chiến tranh, truyền thông quốc doanh loan tin hôm Thứ Năm, 14 Tháng Ba, theo hãng tin AP.

Buổi tập dượt xe tăng của Bắc Hàn được coi là phản ứng trước cuộc tập trận quân sự Mỹ-Nam Hàn kéo dài 11 ngày diễn ra hàng năm, kết thúc vào Thứ Năm tuần sau. Miền Bắc coi cuộc tập trận của cường địch là cuộc diễn tập xâm lược.

Buổi tập dượt của Bắc Hàn hôm Thứ Tư được tổ chức nhằm kiểm tra năng lực chiến đấu của binh sĩ tăng thiết giáp và có sự tham gia của xe tăng chiến đấu chủ lực tân tiến mà họ Kim gọi là “uy lực nhất thế giới,” theo Thông Tấn Xã Trung Ương KCNA chính thức của Bắc Hàn.

Lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un lái xe tăng chiến đấu tân tiến hôm 13 Tháng Ba, 2024 (Hình: KCNA)

Trong thời gian tập dượt, xe tăng hạng nặng di chuyển xung quanh các tình huống chiến đấu khắc nghiệt được mô phỏng khác nhau và nã đạn vào các mục tiêu. Họ Kim bước lên một trong những chiếc xe tăng tân tiến rồi tự điều khiển, điều này giúp “khích lệ tinh thần chiến đấu cao độ của binh sĩ tăng thiết giáp trong quân đội chúng ta,” KCNA cho biết.

Bộ Quốc Phòng Nam Hàn trước đó tuyên bố sẽ thực hiện “các hoạt động quân sự có trách nhiệm” để phản ứng trước cuộc tập trận Mỹ-Nam Hàn đang diễn ra tại Miền Nam. Họ Kim cũng tiếp tục quan sát các cuộc tập trận pháo kích.

Đợt tập trận giữa Nam Hàn và Hoa Kỳ gồm có huấn luyện chỉ huy mô phỏng trên máy tính và 48 loại bài huấn luyện trên thao trường, gấp đôi quy mô năm ngoái.

Bắc Hàn tăng cường các hoạt động thử nghiệm võ khí từ đầu năm 2022 trong nỗ lực tối tân hóa và bành trướng kho võ khí nguyên tử và hỏa tiễn. Hoa Kỳ và Nam Hàn cũng mở rộng các cuộc tập dượt và tập trận ba bên có sự tham gia của Nhật Bản để đáp trả.

Các chuyên gia cho rằng họ Kim có thể muốn sử dụng kho khí tài nâng cấp hòng đạt được những nhượng bộ từ Hoa Kỳ đó là nới lỏng các lệnh trừng phạt quốc tế áp đặt lên Bắc Hàn. Họ nói rằng Bắc Hàn dự trù sẽ mở rộng các hoạt động thử nghiệm và gia tăng tinh thần hiếu chiến trong năm nay bất kể Hoa Kỳ và Nam Hàn đều đang tổ chức các cuộc bầu cử trọng đại. (TTHN)

Người đàn ông thở bằng phổi sắt, tạ thế ở tuổi 78

DALLAS, Texas (NV) – Phải dùng một lá phổi sắt sau khi mắc bệnh bại liệt từ nhỏ, Paul Alexander cố gắng tập luyện để tự thở, mỗi ngày một chút, lấy được văn bằng luật, viết một cuốn sách về cuộc đời mình, gầy dựng được số lượng lớn người theo dõi trên mạng xã hội và truyền động lực cho công chúng trên toàn cầu bằng quan điểm lạc quan của ông, phóng sự do hãng tin AP ghi nhận.

Alexander qua đời hôm Thứ Hai, 11 Tháng Ba ở tuổi 78 tại một bệnh viện ở Dallas, Daniel Spinks, bằng hữu lâu năm của ông cho biết. Ông cho biết Alexander gần đây phải đi bệnh viện sau khi được chẩn đoán nhiễm Covid-19 nhưng chưa rõ nguyên nhân cái chết.

Alexander mắc bệnh bại liệt vào năm 1952, khi mới sáu tuổi. Ông bị liệt từ cổ trở xuống và bắt đầu dùng một lá phổi sắt, đó là một cái ống bao bọc khắp cơ thể ông như máy bơm không khí đối lưu với phổi của ông. Alexander có hàng triệu lượt xem trên trương mục TikTok.

Paul Alexander (Hình: Special Books By Special Kids)

“Ông ấy thích cười đùa,” Spinks nói. “Alexander là một trong những vì tinh tú của thế giới này.”

Trong một trong những bài đăng “Conversations With Paul” trên TikTok, Alexander nói với khán giả rằng “với tôi lạc quan là cách sống” lúc đó ông tựa đầu vào gối và có thể nghe thấy âm thanh vù vù lá phổi sắt phát ra.

Spinks cho biết sự lạc quan của Alexander có ảnh hưởng sâu sắc tới những người xung quanh. “Ở bên Paul cứ như được khai sáng về nhiều thứ,” Spinks nói.

Spinks nói rằng Alexander học cách “hít không khí vào phổi” để thở bình thường không cần phổi sắt mỗi ngày một chút. Ngậm một chiếc que trong miệng, Alexander có thể đánh máy tính và dùng điện thoại, Spinks cho biết.

“Tuổi già kéo tới, Alexander gặp nhiều khó khăn hơn khi thở mà không có lá phổi sắt trong một khoảng thời gian, vì vậy ông lại phải tiếp tục lệ thuộc vào lá phổi,” Spinks cho biết.

Gary Cox, bạn của Alexander từ thời đại học, cho biết Alexander luôn luôn mỉm cười. “Ông ấy thân thiện lắm,” Cox nói. “Lúc nào Alexander cũng vui cười.”

Một cuốn sách mà Alexander viết về cuộc đời mình, “Three Minutes for a Dog: My Life in an Iron Lung,” xuất bản năm 2020. Cox nói rằng tựa sách xuất phát từ lời hứa mà y tá của Alexander từng hứa hẹn với ông khi ông còn là một cậu bé: Alexander sẽ được nuôi một con chó nếu ông có thể dạy mình tự thở trong ba phút.

“Có lẽ phải mất hai, ba năm trước khi Alexander có thể thở bình thường ba phút, rồi năm phút, rồi 10 phút và rồi cuối cùng ông ấy có đủ sức lực để học cách thở bình thường mà không cần dùng phổi sắt cả ngày,” Cox nói. Và quả thực, cuối cùng Alexander cũng nuôi một con chó con.

Spinks cho biết Alexander, lấy văn bằng cử nhân kinh tế năm 1978 ở đại học University of Texas và văn bằng luật của trường năm 1984, là một người có nghị lực và có niềm tin mãnh liệt vào Chúa. Họ trở thành thân hữu vào năm 2000, khi Cox đảm nhận làm tài xế và phụ tá cho Alexander.

Spinks kể rằng ông chở Alexander tới tòa án, sau đó đưa ông tới phiên tòa bằng xe lăn. Ông cho biết vào thời điểm đó, Alexander có thể thở trong bốn tới sáu giờ đồng hồ mà không cần phổi sắt và tiếp tục dùng phổi sắt khi ông ở văn phòng hoặc ở nhà.

Spinks chỉ làm việc cho Alexander khoảng một năm mặc dù họ vẫn là bằng hữu, và Spinks cho biết ông nằm trong số những người hỗ trợ bảo trì và sửa chữa phổi sắt cho Alexander.

Cox kể rằng có thời điểm, ông và anh ruột của ông mua được một cái phổi sắt từ eBay và lái xe tới Chicago để lấy nó, rồi đem về Dallas và tân trang lại nó.

Bệnh bại liệt từng là một trong những căn bệnh đáng sợ nhất Hoa Kỳ, với những đợt bùng nổ hàng năm làm hàng ngàn người bị liệt. Căn bệnh này phần nhiều là ảnh hưởng tới trẻ em.

Vaccine bắt đầu hiện diện từ năm 1955. Theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh liên bang (CDC), một chiến dịch chích ngừa quốc gia giúp giảm số ca mắc bệnh hàng năm ở Hoa Kỳ xuống dưới 100 ca vào những năm 1960 và dưới 10 ca vào những năm 1970. Năm 1979, bệnh bại liệt được tuyên bố bị đẩy lùi ở Mỹ, có nghĩa là nó không còn lây lan thường xuyên nữa.

Spinks nói rằng Alexander thích được phỏng vấn và có niềm say mê mong muốn chứng tỏ rằng người khuyết tật cũng có địa vị xã hội.

Chris Ulmer, nhà sáng lập Special Books By Special Kids, nền tảng truyền thông xã hội giúp người khuyết tật kể câu chuyện đời của họ, phỏng vấn Alexander vào năm 2022.

“Alexander có một nguồn năng lượng dồi dào và lạc quan tới nỗi có thể lan khắp nơi,” Ulmer nói.

Cox nói rằng trong nhiều năm qua, công chúng trên khắp thế giới tìm gặp Alexander để nghe câu chuyện truyền cảm hứng của ông. (TTHN)

Chơi game không cần download trên Windows 11

Lê Hoàn/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Microsoft đã cập nhật Microsoft Store với một tab mới cho phép bạn chơi các trò chơi tức thì (Instant Games) mà không cần phải download chúng. Nó được gọi là Arcade và nằm ngay bên dưới tab Gaming.

Tab Arcade có trong Microsoft Store phiên bản 22311.1401.0.0 trở lên (bạn có thể cần thay đổi system area thành Hoa Kỳ). Bạn chỉ cần chọn tab Arcade rồi bấm chuột lên trò chơi và bấm lên nút Play now. Microsoft Store sau đó mở một cửa sổ mới với trò chơi bạn đã chọn.

Trải nghiệm chơi game tương tự như các game Flash chơi trên trình duyệt vào đầu những năm 2000: nhẹ, tốc độ nhanh, giao diện đơn giản, có thể điều khiển bằng chuột hoặc bàn phím.

Có hơn 60 tựa game với nhiều thể loại khác nhau như đua xe, chơi bài, Sudoku, xếp gạch, bi-a… Tất cả đều hoàn toàn miễn phí và không yêu cầu download để chơi. Microsoft dự định mở rộng bộ sưu tập này và thu hút nhiều nhà phát triển hơn trong tương lai. Đưa ra bản xem trước thực tế về những gì trò chơi cung cấp sẽ giúp người dùng đưa ra quyết định sáng suốt hơn.

Mặc dù các trò chơi mang tính hoài cổ và có thể khiến bạn bị cuốn hút trong một thời gian, nhưng một số trò chơi không được tối ưu hóa cho màn hình lớn, mở ở tính năng dọc và trông khá xấu.

Do các game này nằm trong Microsoft Store nên ít người biết đến, làm hạn chế khả năng phổ biến của chúng. Có lẽ Microsoft nên tích hợp chúng vào những dịch vụ có nhiều người truy cập hơn như Microsoft Bing, Microsoft Teams hay Copilot thì sẽ thu hút nhiều người chơi hơn. [qd]

Isopropyl myristate, thành phần làm mềm da tuyệt vời

SANTA MONICA, California (NV) – Nói đến thành phần dưỡng và làm mềm da, chắc chắn bạn đã từng nghe qua đến hyaluronic acid và glycerin, nhưng thật ra một thành phần khác có tên isopropyl myristate cũng nổi trội và hiệu quả không kém.

Là một thành phần làm mềm, isopropyl myristate giúp bảo đảm độ ẩm được giữ lại. Tuy nhiên, không giống như các chất làm mềm khác, lợi ích của isopropyl myristate không dừng lại ở đó vì nó độc đáo ở chỗ có thể tăng cường sự thẩm thấu của các thành phần khác, chưa kể nó rất cần thiết để tạo ra một sản phẩm dưỡng da có phẩm chất cao, theo trang mạng Byrdie.

Phụ nữ nên dùng sản phẩm chứa isopropyl myristate giúp làm mềm và mịn làn da khô. (Hình: Lisa Maree Williams/Getty Images for Audi Fashion Festival)

ISOPROPYL MYRISTATE LÀ GÌ?

Theo Bác Sĩ Sapna Palep, nhà sáng lập trung tâm thẩm mỹ Spring Street Dermatology ở New York, isopropyl myristate là một loại dầu tổng hợp, tạo thành từ rượu isopropyl, là một dẫn xuất propane và myristic acid, là một acid béo tự nhiên.

Isopropyl myristate rất phổ biến trong nhiều sản phẩm làm đẹp, từ nước dùng để cạo râu, sản phẩm chống mồ hôi cho đến kem dưỡng da, kem chống nắng và kem chống lão hóa.

Công thức hóa học tạo ra isopropyl myristate mang lại cho sản phẩm một kết cấu đậm đặc hơn, cải thiện kết cấu tổng thể của những sản phẩm có hàm lượng dầu cao để da trở nên mượt hơn thay vì bị nhờn.

LỢI ÍCH CỦA ISOPROPYL MYRISTATE DÀNH CHO DA

1. Làm mềm da

Là một chất làm mềm, isopropyl myristate giúp làm mềm và mịn làn da khô. Và đó là lý do tại sao đây là thành phần được lựa chọn cho những ai sở hữu làn da khô và bị bong tróc thường xuyên.

2. Giúp các thành phần dưỡng da khác thẩm thấu vào da tốt hơn

Theo Bác Sĩ Dan Belkin, hiện đang làm việc tại New York Dermatology, isopropyl myristate làm thay đổi cấu trúc của lớp sừng, tức là lớp ngoài cùng của da, giúp da dễ dàng thẩm thấu hơn. Chính vì công dụng này mà da của bạn sẽ hưởng lợi rất nhiều từ việc dùng các sản phẩm dưỡng da khác nhau.

3. Cải thiện kết cấu và phẩm chất của sản phẩm dưỡng da

Mặc dù lợi ích này không liên quan chính xác đến da nhưng isopropyl myristate có thể làm cho các sản phẩm chăm sóc da có cảm giác mịn màng hơn mà không bị nhờn hoặc bóng.

Những ai mắc bệnh da rosacea hoặc có làn da nhạy cảm thì nên thận trọng hơn với sản phẩm có chứa isopropyl myristate. (Hình: Matt King/Getty Images)

TÁC DỤNG PHỤ CỦA ISOPROPYL MYRISTATE

Hạn chế duy nhất của isopropyl myristate là nó có thể khiến da bị tắc nghẽn lỗ chân lông và chính vì vậy mà những ai có làn da bị mụn trứng cá nên tránh xa.

Nhìn chung, việc tăng cường sự thẩm thấu của các thành phần dưỡng da khác là điều tốt nhưng nó cũng có thể là con dao hai lưỡi.

“Vì isopropyl myristate là chất tăng cường thẩm thấu nên có thể khiến cho tình trạng kích ứng da do các hoạt chất khác trở nên phổ biến hơn,” Bác Sĩ Sheel Desai Solomon ở North Carolina cho biết.

Ngoài ra, những ai mắc bệnh da rosacea hoặc có làn da nhạy cảm thì nên thận trọng hơn với isopropyl myristate, đặc biệt là khi nó kết hợp với retinoid và acid. Và cũng như bất kỳ thành phần và sản phẩm nào khác, bạn phải luôn nên thử nghiệm trong trường hợp dị ứng. (YY) [qd]

Những phim thành công nhờ có lời thoại ngẫu hứng

Thiện Lê/Người Việt

HOLLYWOOD, California (NV) – Trong nhiều thập niên, Hollywood có những cảnh và những lời thoại ngẫu hứng mà khán giả không thể nào quên được.

Robin Williams (trái) và Matt Damon trong “Good Will Hunting.” (Hình: Facebook Good Will Hunting)

Khi làm phim, từ đạo diễn đến diễn viên và các nhà sản xuất phải có kế hoạch kỹ từ đầu đến cuối. Tuy vậy, làm phim là một quá trình đầy sáng tạo nên có những lúc diễn viên tạo ra những lời thoại hay những cảnh ngẫu hứng không có trong kịch bản. Những cảnh và lời thoại đó giúp nhiều phim trở nên vô cùng thành công.

Những cảnh ngẫu hứng vừa là sự liều lĩnh, vừa là sự sáng tạo của các diễn viên, và họ luôn nghĩ mọi cách để làm phim hay hơn. Không chỉ vậy, đó còn là cách họ thể hiện cách nhìn độc đáo của mình, và được đạo diễn giữ lại những cảnh đó cho phiên bản cuối cùng của phim.

Good Will Hunting

Cố tài tử Robin Williams với xuất xứ từ hài độc thoại nên ngẫu hứng là chuyện bình thường với ông, và điều đó giúp ông để lại nhiều tuyệt phẩm, nhưng phim có thể nói là thành công nhất của ông là “Good Will Hunting” công chiếu năm 1997, giúp ông đoạt được giải Oscar duy nhất của sự nghiệp.

Vai chính của phim là nhân vật Will Hunting (Matt Damon đóng), là một thiên tài, nhưng lại chọn đi làm người lau dọn của đại học MIT ở Massachusetts. Anh giải được một bài toán khó đối với những người trình độ cao học và được một giáo sư phát hiện khả năng.

Tuy vậy, Will Hunting là một thanh niên có nhiều vấn đề, thậm chí còn tấn công một cảnh sát viên và bị bắt.

Chính vì vậy, vị giáo sư kia quyết định đưa anh đến gặp bác sĩ tâm lý Sean Maguire (Robin Williams đóng) để giúp anh chấp nhận bản thân mình. Mối quan hệ giữa Will và Bác Sĩ Sean giúp anh tự tin để làm lại từ đầu.

Đây là một phim có nhiều lời thoại ngẫu hứng, như diễn viên Casey Affleck trong vai Morgan O’Mally tự biên tự diễn hầu hết mọi lời thoại trong phim.

Tuy vậy, lời thoại ngẫu hứng đáng nhớ nhất là của tài tử Robin Williams trong đoạn cuối, khi ông nhận được lá thư từ vai chính Will, và nói “Son of a b****, he stole my line” trong một lần quay, không ngờ lần quay đó được đưa vào phiên bản cuối của phim.

Dustin Hoffman trong “Midnight Cowboy.” (Hình: Facebook Midnight Cowboy)

Midnight Cowboy

“Midnight Cowboy” chiếu năm 1969 là một trong những phim được đánh giá cao nhất của tài tử Dustin Hoffman, và thành công nhờ những sự ngẫu hứng do giới hạn về kinh phí gây ra.

Phim nói về câu chuyện của nhân vật Joe Buck (Jon Voight đóng). Ông là một người rửa chén ở Texas, nhưng có khả năng thu hút phụ nữ, nên quyết định dọn đến New York với hy vọng tìm được một góa phụ giàu có.

Tuy nhiên, mọi chuyện không suôn sẻ như ông nghĩ vì New York có nhiều nguy hiểm, khiến ông phải sống trong một tòa nhà bị bỏ hoang, và gặp nhân vật Enrico Rizzo (Dustin Hoffman đóng) ở đó. Từ đó, hai người hợp tác với nhau để kiếm tiền bằng cách lường gạt người khác.

Vì kinh phí hạn hẹp, nên các nhà sản xuất không thể đóng đường để quay phim được. Điều đó làm xe cộ ngoài đường có thể thay đổi nhiều cảnh. Một cảnh bị thay đổi ngẫu hứng là lúc hai nhân vật chính đang đi bộ, và nhân vật Enrico Rizzo suýt bị xe đụng.

Thay vì dừng để quay phim lại, tài tử Hoffman vẫn quyết định nhập tâm vào nhân vật, đập tay lên chiếc xe suýt tông mình và la hét “I’m walking here!” sau đó vừa đi vừa cãi nhau với tài xế. Cảnh đó tạo ra tính thực tế cho “Midnight Cowboy” và còn giữ được không khí hỗn loạn của thành phố New York.

Robert De Niro trong “Taxi Driver.” (Hình: Michael Ochs Archive/Getty Images)

Taxi Driver

Một phim khác có bối cảnh ở New York có một cảnh ngẫu hứng mà không ai quên được là “Taxi Driver,” phim để đời của tài tử Robert De Niro chiếu năm 1977.

Tài tử Robert De Niro đóng vai Travis Bickle, một người bị chứng mất ngủ và có nhiều suy nghĩ không hay, làm nghề lái taxi ở New York.

Những đêm lái taxi làm ông ngày càng xa rời thực tại, và ông mơ ước muốn “dọn sạch” thành phố New York.

Ông gặp một nữ nhân viên cho một nhóm vận động tranh cử, có tên Betsy, và lúc nào cũng nghĩ đến chuyện cứu thế giới khỏi tội ác. Ông nghĩ kế hoạch ám sát một ứng cử viên tổng thống, nhưng sau đó giải cứu một bé gái 12 tuổi bị bắt làm gái mại dâm.

Tác phẩm này còn có câu nói bất hủ “You talkin’ to me?” Đó là một trong những lời thoại phim không quên ai được của Hollywood. Trong cảnh này, nhân vật Bickle vừa nhìn vào gương vừa tập rút súng, vừa nói lời thoại ngẫu hứng đó, cho khán giả thấy được sự bất ổn trong tâm lý, và chứng minh khả năng diễn xuất của tài tử De Niro.

Hai vai chính Jack và Rose của “Titanic.” (Hình: Facebook Titanic)

Titanic

Một phim có lời thoại ngẫu hứng do đạo diễn nghĩ ra chứ không phải diễn viên là “Titanic” chiếu năm 1997.

Dựa trên sự kiện có thật về thảm họa đắm tàu Titanic ở Anh vào năm 1912, “Titanic” của đạo diễn James Cameron là bộ phim có kinh phí thực hiện cao nhất thời đó, trở thành một hiện tượng toàn cầu khi tái hiện lại tai nạn đường thủy khủng khiếp qua ngôn ngữ điện ảnh.

Phim nói về cuộc tình của chàng họa sĩ nghèo Jack (Leonardo DiCaprio đóng) và một tiểu thư giàu có là Rose (Kate Winslet đóng). Tuy thật sự yêu nhau, nhưng cuộc tình của họ ngắn ngủi vì thảm kịch của tàu Titanic xảy ra, làm không biết bao nhiêu khán giả cảm động.

Trong cảnh khi Jack mới đặt chân lên tàu, anh dang tay ra và la “I’m the king of the world!” Đó là lời thoại do chính đạo diễn Cameron nghĩ ra khi quay cảnh này. Cảnh này làm rất nhiều khán giả bắt chước khi đặt chân lên tàu, và chính vị đạo diễn còn nói lời thoại đó khi nhận giải Oscar.

Cảnh “Here’s Johnny!” trong “Shining.” (Hình: Warner Brothers/Getty Images)

The Shining

Khi nói đến Jack Nicholson, ai cũng phải nhắc đến “The Shining” chiếu năm 1980, và gương mặt đáng sợ của ông khi xuất hiện sau cánh cửa với lời thoại hoàn toàn ngẫu hứng không thể quên được.

Phim có vai chính là tài tử Jack Nicholson đóng vai nhà văn Jack Torrance. Ông nhận công việc trông coi khách sạn Overlook Hotel ở Colorado để tìm cảm hứng cho công việc, và sống trong khách sạn đó vào mùa Đông cùng vợ Wendy và con trai Danny.

Khi sống trong khách sạn, Danny thấy được nhiều điềm báo nguy hiểm, còn ông Jack thì không tìm được cảm hứng để viết văn. Những điềm báo mà Danny thấy được càng lúc càng nguy hiểm hơn, và ông Jack phát hiện được những bí mật đen tối nhất của khách sạn Overlook Hotel, sau đó biến thành một kẻ giết người, muốn sát hại cả gia đình mình.

Qua tầm nhìn của đạo diễn Kubrick và diễn xuất của Jack Nicholson, nhân vật Jack Torrance là một người có những vấn đề tâm thần tiềm ẩn, và sau đó lộ rõ các vấn đề tâm thần đó vì tiếp xúc với những thế lực đen tối trong khách sạn.

Trong một cảnh tìm cách sát hại người vợ, ông Jack dùng rìu phá cửa phòng mà người vợ đang trốn bên trong. Sau khi chặt một phần của cánh cửa, ông Jack đưa mặt vào kẽ hở và nói “Here’s Johnny!” Đó là lời thoại hoàn toàn ngẫu hứng do Jack Nicholson nghĩ ra, và đến nay vẫn là một lời thoại không thể quên được trong lịch sử của Hollywood. (Thiện Lê) [qd]

—–
Liên lạc tác giả: [email protected]

1...1,5591,5601,561...10,625Page 1,560 of 10,625

Tin mới cập nhật