QUẬN CAM, California (NV) – Trên trang mạng xe hơi cartalk.com có đăng thắc mắc từ một độc giả về việc đổ xăng thường và xăng cao cấp tại các trạm xăng, cùng câu trả lời của chuyên viên Car Talk.
Độc giả thắc mắc: Một độc giả tên Arthur cho biết vừa mua một chiếc xe đời 2024 yêu cầu sử dụng xăng cao cấp (có độ octane cao). Hầu hết các máy bơm tại các trạm xăng đều sử dụng một vòi bơm cho cả xăng thường (87) và xăng cao cấp (91). Authur thắc mắc rằng nếu ông đổ xăng cao cấp, nhưng người đến trước đổ xăng thường, thì xe ông phải chịu lượng xăng thường là bao nhiêu?
Xăng được trộn ngay tại máy bơm theo tỉ lệ thích hợp để cho ra xăng 87, 89, 91. (Hình minh họa: Michael M. Santiago/Getty Images)
Chuyên gia trả lời: Authur đúng nghĩa là “trùm sò,” tính toán dữ quá! Trả tiền xăng 91 cho xăng 87 thì đúng là có thiệt thòi. Nhưng có lẽ không đáng để quan tâm đến như thế!
Đầu tiên, phải nhắc lại một chút về chỉ số octane của xăng. Hiểu một cách đơn giản, chỉ số octane càng cao, độ chịu nén (trước khi phát nổ) của xăng càng lớn. Xăng 87 là thông thường, trong khi xăng từ 91 trở lên là cao cấp. Một số loại xe cao cấp đòi hỏi xăng cao cấp để phù hợp với tỉ số nén của động cơ. Tuy nhiên, những xe đời mới có thể tự động điều chỉnh thời gian đánh lửa để thích hợp với loại xăng octane thấp. Đánh đổi lại, động cơ bị giảm công suất, cũng như hao xăng hơn.
Trở lại với Arthur, các chuyên gia Car Talk cho rằng xe của Arthur sẽ phải chịu khoảng một phần ba gallon đầu là xăng thường. Đó là phần xăng còn tồn lại trong ống dẫn do người đổ xăng trước chọn. Hầu hết các trạm xăng hoạt động bằng cách trộn octane ngay tại máy bơm. Ví dụ, thay vì có ba đến năm bồn xăng ngầm, một trạm xăng sẽ có một bồn lớn chứa xăng 87, và một bồn lớn chứa xăng 93. Chúng sẽ được trộn ngay tại máy bơm xăng theo tỉ lệ thích hợp để cho ra xăng 87, 89, 91…
Trong một bình xăng 12 hoặc 14 gallon, chuyện 1/3 gallon không có khác biệt nhiều đối với chiếc xe. Nếu Athur đổ đầy bình 12 gallon xăng 93, với 1/3 gallon đầu tiên là 87, thì chỉ số octane tổng thể của Arthur vẫn ở mức 92.83.
Các cơ quan chuyên trách đã chuẩn thuận cho phương pháp pha trộn xăng kiểu này từ vài thập kỷ trước, sau khi kết luận rằng nó không có tác động đáng kể đến xe. Nếu Arthur tính thành tiền, thì ông ta thiệt thòi cũng chỉ vài cent thôi!
Tuy nhiên, những người lái xe mô tô gắn máy phải cẩn thận. Khi bình xăng chỉ là 3 gallon, thì 1/3 gallon có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể về chỉ số octan tổng thể. Và không phải tất cả các xe gắn máy đều có khả năng điều chỉnh chỉ số octane khác nhau như những chiếc xe hơi hiện đại.
Vậy người lái xe máy phải làm sao nếu xe của họ đòi hỏi xăng octane cao? Có thể họ phải lượn quanh các máy bơm, và lao tới ngay một máy bơm nào đó có một chiếc Audi, Mercedes, Ferrari… vừa đổ xăng và rời trạm. (HD)
WESTMINSTER, California (NV) – Diễn Hành Tết Giáp Thìn 2024 trên đại lộ Bola-Trần Hưng Đạo sáng Thứ Bảy, 10 Tháng Hai, nhằm ngày Mùng Một Tết, được đông đảo người khắp nơi quy tụ về tham dự như mọi năm.
Các thành viên Hội Đồng Thành Phố Westminster “cưỡi rồng.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Trải qua những ngày “mưa dầm, gió bấc,” nhiều người, dù có mặt rất sớm, mà vẫn nơm nớp lo âu cơn mưa có thể ập xuống bất cứ lúc nào nên trong giỏ có mấy cái áo mưa.
Ông Hà Kim Châu, từ tiểu bang Iowa về, nói: “Gia đình tôi về đây trước mấy tuần mà cứ phải nằm nhà vì mưa hoài. Hôm nay không biết ra sao, dự báo [thời tiết] nói không mưa nhưng họ sai là thường.”
Ông Nguyễn Vĩnh Tước, ở Garden Grove, cũng có dù lớn và áo mưa nữa.
“Má tôi cao tuổi rồi. Ngoài 80 rồi, rủi mà mắc mưa là khổ mọi người,” ông cười. “Má tôi thích diễn hành lắm, năm nào cũng đòi đi.”
Bà Lê Hoàng Tính, từ tiểu bang Colorado về, nói: “California có cái lạnh lạ kỳ. Bên tôi ‘trừ âm’ hoài mà tôi chưa bao giờ bị khô ngón tay và nứt môi như ở đây. Hôm nay mà mưa nữa thì tôi thất vọng lắm.”
Bà Nguyễn Thúy Hoa, tận quốc gia Đan Mạch sang, lắc đầu nói: “Trời ơi, Đan Mạch giá lạnh quanh năm, qua đây tưởng được chút nắng ấm Calfornia là sao mà trời âm u dễ sợ. Diễn hành Tết mà trời ‘ủ rũ’ sao mà ‘rầu’ quá.”
Đốt pháo khai mạc diễn hành Tết. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Đúng lúc đó, khoảng 9 giờ sáng, trời đột ngột ửng nắng vàng và cái ấm áp quen thuộc bỗng trở về làm không khí chờ đợi diễn hành tưng bừng hẳn lên.
“Phải vậy chứ,” bà Thúy Hoa reo lên. “Trời ơi, sao mà chúa Xuân linh thiêng quá, ưu đãi Little Saigon dữ quá.”
Giữa phố xá phất phới cờ Việt Mỹ, giờ phút bao nhiêu người chờ đợi sắp bắt đầu.
Buổi diễn hành long trọng khai mạc với nghi thức thắp nhang và đốt nến trên bàn thờ tổ quốc. Ông Chí Charlie Nguyễn, thị trưởng Westminster, mời các lãnh đạo tôn giáo nói lời khấn khứa và tôn vinh tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam tự ngàn xưa.
Sau đó, tất cả mọi thành viên Hội Đồng Thành Phố Westminster tuần tự gởi lời chúc đầu năm đến mọi người, từ ông Charlie đến bà Kimberly Hồ, phó thị trưởng (Địa Hạt 3); bà Amy Phan West, nghị viên (Địa Hạt 1); ông Carlos Manzo, nghị viên (Địa Hạt 2) và ông NamQuan Nguyễn, nghị viên (Địa Hạt 4).
Đại kỳ Việt Nam Cộng Hòa dẫn đầu đoàn diễn hành. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Bà Frances Nguyễn Thế Thủy, chủ tịch Học Khu Westminster, khen ngợi thành tích của chương trình Song Ngữ Việt-Mỹ của Học Khu Westminster và tuyên dương sự xuất sắc của các học sinh gốc Việt. Bà tin chương trình này sẽ giúp bảo tồn văn hóa truyền thống Việt Nam.
Đến phần đốt pháo là đám đông trở nên xôn xao, náo động hẳn lên. Tiếng pháo và mùi khói pháo vẫn có tác động mạnh cho nhiều người.
Ông Minh Nguyễn, ở Washington DC về, nói: “Tôi là đàn ông mà nghe lại tiếng pháo này cũng cảm động muốn khóc. Từ năm 1968 đến giờ tôi mới được nghe lại tận tai, nhìn tận mắt.”
Ông cho biết sau biến cố Mậu Thân 1968, chính quyền Việt Nam Cộng Hòa có lệnh cấm đốt pháo mừng Xuân vì sợ Cộng Sản trà trộn và tấn công bất ngờ lần nữa.
Giới trẻ gốc Việt trong diễn hành Tết. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tiếng pháo cũng làm xúc động nhiều người khác.
Bà Thanh Lê, ở Cộng Hòa Czech, kiềm cảm xúc: “Tôi mới đến Little Saigon lần đầu và mấy hôm nay tâm tư ‘chộn rộn’ lắm. Đêm khuya, nghe tiếng pháo xa xa, tôi khóc vì nhớ một thời ấu thơ đã qua. Ngày ấy, hai anh tôi hay đi lượm pháo rồi đem về trước nhà, lén cha mẹ cắm vô lon sữa bò Ông Thọ rồi đốt. Pháo nổ, cái lon tung lên trời rồi mấy anh em cùng vỗ tay. Hồi ấy niềm vui sao mà mộc mạc, đơn sơ quá, dễ thương quá.”
“Bây giờ được nghe tận tai những tiếng pháo quen thuộc công khai nổ rền vang giữa trời Mỹ, ngay giữa lòng đường xứ người sao mà lòng tôi bùi ngùi lạ lùng,” bà cười.
Cháu gái bà Thanh là Anastasia Cần, nói (bà Thanh dịch tiếng Việt): “Bên này, đông người Việt quá. Bên con, cả trường chỉ có con là người Việt thôi. Con không có bạn Việt. Con thích nghe tiếng pháo quá. Thích quá.”
Hội Quân Xa Việt Mỹ biểu dương lực lượng. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Sự lớn mạnh về chính trị của cộng đồng gốc Việt khắp nơi gây ấn tượng cho nhiều người.
Ông Minh Nguyễn tiếp: “Tôi rất hãnh diện vì mình đã có tiếng nói trong Quốc Hội, từ tiểu bang tới liên bang.”
Bà Tina Hồng Nương Trương, ở Na Uy, nói: “Hãnh diện ghê khi thấy cộng đồng mình bên này có sức mạnh chính trị. Em gái tôi [ở Little Saigon] nói bữa nay có bà Michelle Steel, người gốc Nam Hàn, là dân biểu liên bang và ông Derek Trần là ứng cử viên muốn lấy vào chức vụ của bà Steel cũng đi diễn hành chúc Tết cộng đồng.”
“Đông người, cộng đồng mình ‘ngon lành’ quá. Bên Na Uy, họ cũng quý mình nhưng người mình sống ‘khép nép’ hơn nhiều,” bà tiếp.
Đoàn Hậu Duệ Vì Dân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Diễn hành phong phú, mỗi người tự chọn cho mình một điểm đáng chú ý.
Ông Trần Văn Doanh, ở tiểu bang Kansas, nói: “Tim thôi như thót lại khi thấy các cô nữ sinh gốc Việt trong tà áo dài trắng, nhìn thùy mị đoan trang làm sao. Ngày xưa, tôi từng thao thức nhiều đêm vì mấy cô nữ sinh áo trắng.”
Bà Liên Hoàng, ở San Diego, nói: “Diễn hành rất vui và cho tôi cảm giác hãnh diện. Hãnh diện nhất là khi các cháu tiểu học hát bài ‘Hào Khí Việt Nam’ bằng giọng rất chuẩn và hãnh diện lẫn ‘rưng rưng’ khi thấy đoàn xe quân đội Việt Nam Cộng Hòa gợi lại cho tôi hình ảnh hào hùng Ngày Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa 19 Tháng Sáu trước 1975.”
Học sinh chương trình Việt Ngữ của trường trung học Garden Grove High School. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông Phạm Công, hội trưởng Hội Quân Xa Việt-Mỹ và cũng là thành viên Hội Cựu Quân Nhân Việt-Mỹ và Đồng Minh, nói: “Đây là cuộc diễn hành đầu tiên của chúng tôi kể từ COVID-19.”
“Cộng đồng mình có đoàn kết hay bất hòa về chính trị thì chúng tôi lúc nào cũng duy trì tiếng nói Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa. Luôn luôn là như vậy,” ông dứt khoát.
Một cô bé 9 tuổi, đang giữa cuộc diễn hành, đòi mẹ cho học tiếng Việt.
Liên Hiệp Các Trường Việt Ngữ Hải Ngoại (TAVIET). (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Bà Nguyễn Minh Thy, ở tiểu bang Mississippi, “than:” “Con gái tôi hồi nào tới giờ thờ ơ tiếng Việt, bây giờ nghe mấy người chức sắc ngoại quốc nói, ‘Chúc mừng năm mới’ lia lịa nên kỳ kèo đòi về học tiếng Việt. Mà bên tôi đâu có chỗ nào dạy tiếng Việt mới chết.”
Ông Nguyễn Thanh Trường, ở tiểu bang Nebraska, hào hứng nói: “‘Đã quá’ diễn hành thiệt là đủ màu lễ hội, đầy ‘khí thế’ màu Xuân.” [qd]
WESTMINSTER, California (NV) – Một phái đoàn bốn người, đang vận động thành lập Hội Đồng Tôn Giáo Người Mỹ Gốc Á Châu, đến thăm và chúc Tết nhật báo Người Việt, Westminster, hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Hai (ngày 30 Tết Giáp Thìn).
Phái đoàn bao gồm Mục Sư Nguyễn Công Chính, chủ tịch Hội Đồng Các Dân Tộc và Tôn Giáo Việt Nam; Linh Mục Bùi Phong, thuộc Dòng Tận Hiến ở Houston, Texas, và hiện là tuyên úy nhà tù liên bang Hoa Kỳ; Mục Sư Phạm Thanh Bình, thuộc Hội Thánh Đời Sống Mới ở Davenport, Iowa; và Mục Sư Nguyễn Mạnh Cường, thuộc đại học tổng hợp Thần Học Nước Trời ở Waller, Texas.
Từ trái, Mục Sư Nguyễn Mạnh Cường, Mục Sư Phạm Thanh Bình, Mục Sư Nguyễn Công Chính, Linh Mục Bùi Phong, và bà Hoàng Vĩnh, tổng giám đốc Người Việt, tại nhật báo Người Việt ngày 30 Tết Giáp Thìn. (Hình: Quốc Dũng/Người Việt)
Các mục sư và linh mục sau đó cầu nguyện và chúc Tết nhật báo Người Việt một năm mới nhiều thành công, an khang, và thịnh vượng.
Được biết, phái đoàn vừa có một cuộc họp báo tại Westminster Community Center hôm Thứ Năm, liên quan đến việc vận động thành lập Hội Đồng Tôn Giáo Người Mỹ Gốc Á Châu.
Theo Mục Sư Nguyễn Công Chính cho biết, mục đích của cuộc vận động là kết hợp các tôn giáo Á Châu, bao gồm cả vùng Tây Tạng và Tân Cương, ở Mỹ, khuyến khích các tôn giáo hiệp thông với nhau để đồng hành cùng dân tộc, đồng thời có trách nhiệm hỗ tương, giúp đỡ đồng bào, ví dụ như người tị nạn tại Thái Lan.
“Bởi vì dân tộc nuôi tôn giáo bằng vật chất, tôn giáo nuôi dân tộc bằng tinh thần. Ví dụ, ở Việt Nam, nếu dân chúng đói khổ thì tôn giáo sẽ làm gì,” Mục Sư Chính giải thích thêm. “Hiện nay, tôn giáo suy đồi tại Việt Nam có thể vì chế độ Cộng Sản, nhưng đói nghèo cũng có thể làm mất niềm tin tôn giáo. Thành ra, chúng tôi nghĩ cần có một giải pháp đồng hành với dân tộc và quốc gia.”
Theo dự trù, những người vận động sẽ tổ chức một đại hội ở Washington DC vào Tháng Chín. (Đ.D.)
COSTA MESA, California (NV) – Hội Tết Sinh Viên 2024 với chủ đề “Long Vân Hội Ngộ,” đông đúc, vui tươi và nhộn nhịp từ ngày đầu tiên vào chiều Thứ Sáu, 9 Tháng Hai, tức 30 Tết Giáp Thìn.
Đông người đến Hội Tết Sinh Viên. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Hội Tết Sinh Viên do Tổng Hội Sinh Viên Việt Nam Nam California (UVSA) tổ chức hằng năm. Hội chợ này năm nào cũng thu hút được rất nhiều người đến trung tâm sự kiện OC Fair & Event Center, 88 Fair Dr, Costa Mesa, CA 92626.
Năm nay Hội Tết Sinh Viên kéo dài đến Chủ Nhật, 11 Tháng Hai, và kết thúc lúc 9 giờ đêm.
Vì là ngày đầu tiên, ban tổ chức cùng nhiều nhân viên và thiện nguyện viên phải bận rộn chuẩn bị đến giờ phút chót. Trong lúc chuẩn bị, một số người nói hội chợ phải mở cửa trễ hơn thời gian dự tính là 4 giờ chiều vì gặp một số trở ngại do trời mưa trước đó.
Làng Việt Nam luôn là một điểm thu hút của hội chợ. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Trong khi đó, rất nhiều người đứng xếp hàng ngoài cổng để đợi đến giờ mở cửa, và họ may mắn vì không cần phải đợi quá lâu. Đoàn người từ cửa tràn vào bên trong khuôn viên trung tâm OC Fair để dự hội chợ mang theo sự háo hức và niềm vui của ngày Tết, làm không khí chưa đến Mùng Một đã vui tươi.
Ngay sau lối vào là sảnh để du khách chụp hình với nhiều khung cảnh trang trí Tết, từ những hình ảnh rồng cho đến lồng đèn với dù đủ màu và nhiều tranh ảnh khác. Một số người thì dừng lại trước bản đồ để biết mình sẽ dừng chân tại nơi nào trước và biết thời gian của các chương trình.
Nhiều gia đình đến Làng Việt Nam. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Một góc của Hội Tết Sinh Viên lúc nào cũng thu hút du khách đến là khu văn hóa mang tên Làng Việt Nam, đẹp từ cổng vào, bên trong có nhiều trang trí đầy văn hóa Việt Nam và gợi nhớ nhiều ký ức đẹp về quê nhà như tranh ảnh về áo dài, mô hình chùa, những xe bán xôi và nước mía, còn có sân khấu để tổ chức nhiều chương trình văn nghệ.
Trong không khí vui tươi đó, một số du khách chia sẻ cảm tưởng về Hội Tết Sinh Viên.
Ông Nguyên Thanh Duy, cư dân Santa Ana, đi cùng gia đình cho biết: “Tôi phải nói thật là tôi rất nể các bạn sinh viên này. Năm nào cũng tổ chức hội chợ lớn như vậy, đúng là niềm tự hào dân tộc ở Mỹ. Hội chợ năm nào cũng vui, hôm nay chưa phải là ngày chính thức khai mạc mà đã đông vui vậy rồi, chắc chắn hai ngày sau sẽ đông hơn nhiều lần. Tôi hy vọng bà con năm nào cũng đến đây ủng hộ các em để giúp hội chợ mỗi năm mỗi tốt hơn.”
Tiết mục múa lân. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Bà Loan Lê, cư dân Garden Grove, chia sẻ: “Năm nào tôi cũng đi hội chợ này và lúc nào cũng hãnh diện vì thấy thế hệ trẻ luôn gìn giữ văn hóa của quê nhà, biết cách giúp người Mỹ tìm hiểu về văn hóa Việt.”
Đến khoảng 5 giờ 15 phút chiều, Làng Việt Nam bắt đầu sôi động với tiếng trống của tiết mục múa lân để chào đón du khách. Rất đông người đứng xem múa lân, còn cho trẻ em lì xì cho lân, rồi đứng cầu nguyện tại bàn thờ cùng lân.
Cùng thời điểm đó, khu vực sân khấu chính gần cổng vào thì có những tiết mục như thi hoa hậu, đố vui và nhiều chương trình khác cũng thu hút nhiều người đến xem.
Sân khấu có nhiều chương trình hấp dẫn. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Ngoài những trang trí và chương trình văn hóa, ai đến Hội Tết Sinh Viên của UVSA cũng không thể bỏ qua được nhiều món ăn hấp dẫn của các gian hàng khắp hội chợ. Những gian hàng đó bán đủ loại món ăn từ các món ăn vặt hay những món truyền thống của Việt Nam đến món ăn của các nước khác Thái Lan, Philippines, Nhật và Nam Hàn, còn có nhiều món giải khát quen thuộc với cộng đồng Á Châu như các loại trà boba.
Với chủ đề “Long Vân Hội Ngộ,” Hội Tết Sinh Viên năm Giáp Thìn cũng như mọi năm, là một nơi vô cùng thích hợp để họp mặt gia đình và bạn bè. Đó là mục đích mà UVSA bỏ ra không biết bao nhiêu nỗ lực để đạt được.
Chó cũng hòa mình vào không khí Tết. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Trong tờ chương trình, các trưởng ban tổ chức có đôi lời gửi đến cộng đồng: “Chúng em xin thay mặt ban tổ chức để chào đón quý vị đến Hội Tết Sinh Viên của UVSA. Chủ đề ‘Long Vân Hội Ngộ’ cho thấy nhiệm vụ của chúng em là giúp gia đình và bạn bè họp mặt. Hội chợ này có sự đóng góp của hơn 500 nhân viên và thiện nguyện viên, tạo ra một không gian để cộng đồng vinh danh và bảo tồn văn hóa Việt Nam.”
“Con rồng sẽ mang sức khỏe và tài lộc cho quý vị vào năm mới, và chúng em rất biết ơn sự ủng hộ của cộng đồng. Chúng em hy vọng quý vị sẽ yêu quý hội chợ này như chúng em năm nào cũng quý công việc tổ chức. Chúc mừng năm mới!” các trưởng ban viết thêm.
Hội chợ đông đúc vào lúc tối. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Khi mặt trời lặn và nhiều người đi làm về, hội chợ bắt đầu đông đúc hơn nhiều, và có rất nhiều nhóm bạn, có nhiều gia đình đến tham dự đúng như mục đích của chủ đề “Long Vân Hội Ngộ.”
Chính vì năm nào cũng bỏ rất nhiều nỗ lực và mang lại nhiều niềm vui cho cộng đồng trong những ngày đầu năm, Hội Tết Sinh Viên của UVSA rất xứng đáng được công nhận là một trong những sự kiện mừng Tết Nguyên Đán lớn nhất Hoa Kỳ, và Hội Tết Sinh Viên 2024 vẫn giữ được truyền thống đó. [qd]
GARDEN GROVE, California (NV) – Dưới nắng mai chan hòa ấm áp, trường tiểu học Murdy Elementary, Garden Grove, ngay trung tâm Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, ngập tràn sắc màu trong những chiếc áo dài truyền thống Việt Nam của học sinh và cả thầy cô giáo cùng phụ huynh, để cùng đón chào năm mới Giáp Thìn 2024.
Em Vincent Nguyễn (trái) và em Elena Trần, hai MC trong ngày hội Tết mừng Xuân Giáp Thìn của trường tiểu học Murdy Elementary, Garden Grove. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Chương trình đặc sắc mừng Xuân mới do nhà trường và hội phụ huynh cùng tổ chức vào sáng Thứ Sáu, 9 Tháng Hai. Tại đây, hai MC là học sinh của trường, em Vincent Nguyễn (lớp Sáu) và em Elena Trần (lớp Năm), giới thiệu từng tiết mục văn nghệ mừng Xuân bằng tiếng Anh và tiếng Việt lưu loát. Không những thế, hai em giải thích thật hay về ý nghĩa của ngày Tết truyền thống Việt Nam khiến mọi người thích thú.
Hai em trình bày: “Hôm nay chúng ta hiện diện nơi đây để mừng một sự kiện rất quan trọng được biết đến trong văn hóa Việt Nam. Đó là Tết, là ngày lễ quan trọng nhất của người Việt, đánh dấu sự khởi đầu của năm mới Âm Lịch. Trong dịp Tết, người Việt tạ ơn trời đất và tổ tiên đã ban phước lành cho mọi người trong năm vừa qua. Và mọi người cũng chúc nhau một năm mới an khang và thịnh vượng.”
“Năm 2024 là năm Giáp Thìn. Ở các nước Châu Á, rồng không phải là loài vật đáng sợ mà rồng lại là biểu tượng cho quyền lực và sức mạnh. Rồng là một con vật huyền thoại được tạo nên từ cọp, cá, rắn, và đại bàng. Những người sinh năm con rồng được coi là khôn ngoan và mạnh mẽ,” hai em MC tiếp.
Sau đó, hai MC nhí giới thiệu các em học sinh Tiểu Học Murdy chào mừng năm Giáp Thìn bằng một chương trình văn nghệ với những màn trình diễn đặc sắc.
Trường Tiểu Học Murdy tràn ngập sắc màu ngày Xuân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Mở đầu chương trình văn nghệ là đoàn lân của trường rộn ràng với điệu múa lân truyền thống cùng lời chúc mừng năm mới bằng tiếng Việt. Nhiều tràng pháo tay cổ vũ nồng nhiệt của các bạn nhỏ, khiến không khí cả sân trường càng náo nhiệt tưng bừng thêm.
Tiếp đến là màn hợp ca của các em Mẫu Giáo qua bài “Happy New Year” và “Trống Cơm,” bài dân ca Việt Nam mà ai cũng đều biết, khiến mọi người bên dưới sân khấu cùng vỗ tay hòa nhịp theo tiếng nhạc.
Một loạt các bài nhạc Xuân với nhịp điệu rộn ràng, vui tươi sôi nổi được các em trình diễn trên sân khấu, trong khi bên dưới các bạn nhỏ ngồi nghe càng sôi động hơn với những tràng pháo tay reo hò cổ vũ, khiến các bạn trên sân khấu nhiệt tình ca hát say sưa hơn nữa.
Các em lớp Mẫu Giáo múa “Trống Cơm.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Các em lớp Sáu của trường nhịp nhàng trong vũ điệu múa quạt “Mùa Xuân Ơi” cùng các em lớp Hai, lớp Ba và lớp Bốn. Đặc biệt, các học sinh lớp Ba trình diễn bản nhạc “Chúc Xuân” để chúc mừng năm mới đến ông bà cha mẹ, và các thầy cô một năm mới thật nhiều sức khỏe, may mắn và hạnh phúc.
Nói với nhật báo Người Việt, Giáo Sư Quyên Di, cố vấn chương trình song ngữ ở trường Tiểu Học Murdy, cho hay ông thấy rất vui mừng khi tiếng Việt được sử dụng nhiều.
Các em học sinh lớp Bốn múa “Đón Xuân.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
“Khi về làm việc chung với Học Khu Garden Grove, tôi cảm nhận được một sức sống mãnh liệt từ các bạn trẻ đang lớn lên. Phải nhắc đến trước hết là các thầy cô giáo trẻ với sự năng động của mình, vừa ra sức dạy học vừa tập luyện các học trò trong những màn trình diễn văn nghệ như hôm nay. Rồi đến những phụ huynh học sinh cũng là thành phần giới trẻ. Ngay cả thầy cô hiệu trưởng cũng trẻ, đều yêu mến tiếng nước nhà, với cả tấm lòng họ truyền lại ngôn ngữ Việt Nam cho các thế hệ học trò của mình,” giáo sư nói.
“Hiện tại chương trình song ngữ Anh-Việt tại trường ngày càng phát triển, danh sách học sinh ghi danh vào học ngày càng dài thêm, phải hết sức cố gắng từ từ mở rộng ra mới kham nổi. Tôi rất mừng khi thấy những chương trình văn hóa, ngôn ngữ truyền thống Việt Nam ngày càng phát triển, đặc biệt tại trường Tiểu Học Murdy,” vị giáo sư nói tiếp.
Các học sinh lớp Sáu múa quạt trong màn múa “Mùa Xuân Ơi.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
“Tôi cảm thấy rất ấm lòng khi sân trường hôm nay tràn ngập màu sắc áo dài, không chỉ học sinh, các thầy cô giáo và cả các vị phụ huynh cũng đẹp qua chiếc áo dài, là một trong những biểu tượng của văn hóa Việt Nam, nói lên tính cách ôn hòa và hòa hợp của người Việt. Khi mọi người cố gắng gìn giữ truyền thống ăn mặc như thế này thì bên ngoài là y phục nhưng bên trong là tấm lòng. Bên ngoài là ngôn ngữ bên trong là văn hóa. Do đó khi gìn giữ được cách ăn mặc thì văn hóa Việt Nam vẫn còn tồn tại mãi với thời gian,” Giáo Sư Quyên Di cười tươi nói.
Cô Huỳnh Đoàn, phụ huynh của em Dylan Trương, cho hay trong những sự kiện trường Murdy tổ chức thì ngày Tết là ngày quan trọng nhất trong năm, nên cô và con đều mặc áo dài đến trường dự tiệc mừng Xuân.
Tiến Sĩ Michele Lương (phải), hiệu trưởng trường Tiểu Học Murdy, và thầy Thảo Tô, hiệu phó, chúc mừng Xuân Giáp Thìn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
“Để các em hiểu được về phong tục ngày Tết của người Việt, hôm nay con của em cũng tham gia biểu diễn tiết mục múa, em thấy rất vui và tự hào khi áo dài, một phong cách đặc trưng của người Việt rất được trân trọng, em thường giải thích với con mình là phải mặc áo dài trong ngày Mùng Một để chúc Tết ông bà mới đúng ý nghĩa. Em thấy rất vui và cảm động muốn khóc khi trường Mỹ cùng vui Tết Việt Nam. Em rất hãnh diện khi con em được học ở trường này,” cô Huỳnh nói.
Cô Tara Phan, có hai con học ở trường, một lớp Hai và một lớp Bốn, cho hay: “Em rất vui và tự hào khi các con được hát tiếng Việt, nhất là hiểu được ý nghĩa của những bài hát. Các thầy cô rất tận tâm khi dạy các con học tiếng Việt, và còn hướng dẫn các con múa hát mừng Xuân. Đặc biệt, các thầy cô, khách mời và cả phụ huynh cũng mặc áo dài, đó là một nét văn hóa truyền thống Việt Nam đã du nhập vào nước Mỹ, em vô cùng tự hào.”
Các thầy cô giáo và nhân viên trường Tiểu Học Murdy trong ngày hội Tết mừng Xuân Giáp Thìn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô Tuyền Nguyễn, hội trưởng Hội Phụ Huynh Học Sinh Trường Tiểu Học Murdy, chia sẻ: “Em rất mừng khi ngày hội mừng Tết của trường hôm nay rất vui. Chương trình song ngữ được dạy ở trường đã được bảy năm rồi, các em đã được học nhiều kiến thức về văn hóa Việt Nam. Từ hai năm trước, hội chúng em đã đóng góp rất nhiều trong những chương trình Tết Trung Thu, Tết Nguyên Đán nhằm giúp con em mình thể hiện được kỹ năng tiếng Việt của mình.”
Chương trình văn nghệ mừng Xuân của trường tuy diễn ra trong khoảng hai giờ, sau đó các học sinh phải trở lại lớp học, nhưng qua các màn trình diễn văn nghệ của các lớp, khiến mọi người cảm thấy thích thú khi nhìn thấy con em mình vẫn còn biết đến văn hóa và nói tiếng Việt để mừng Xuân mới. (Văn Lan) [qd]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Mùng Một đầu năm Giáp Thìn 2024, đông đảo người dân Sài Gòn vào chùa Ngọc Hoàng, quận 1, để dâng lễ mong làm ăn suôn sẻ, bình an. Ngôi chùa này từng được ông Barack Obama, tổng thống Mỹ, ghé thăm.
Báo VNExpress ghi nhận sáng 10 Tháng Hai (Mùng Một Tết), nhiều người đổ về chùa Phước Hải, còn gọi là chùa Ngọc Hoàng ở đường Mai Thị Lựu, quận 1, đi lễ đầu năm.
Sáng Mùng Một Tết, chùa Ngọc Hoàng, quận 1, đông người dân tới thăm viếng, cầu bình an cho năm mới. (Hình: Quỳnh Trần/VNExpress)
Trong sân chùa, nhiều người dân cúng bái. Bên trong chánh điện đông đúc người làm lễ. Càng về trưa, chùa Ngọc Hoàng thêm đông khách tới thăm viếng. Đường Mai Thị Lựu trước cổng chùa luôn kín người ra vào. Lực lượng dân phòng, công an túc trực để điều tiết giao thông.
Hầu hết người dân đều dùng đèn cầy (nến) để cầu nguyện, không dùng nhang tránh khói ngạt. Bảo vệ túc trực ở bốn góc nhắc nhở khách hành hương xếp hàng, không đi ngược chiều và làm lễ quá lâu.
Ở những điện thờ nơi đâu cũng đông nghịt người, ai cũng cố gắng sờ vào tượng ngựa và rung chuông.
Nhiều người cầm theo lộc từ nhà chùa và hơ tay lên ngọn lửa thờ để mong vạn sự tốt lành trong năm mới.
Ngoài cúng bái, khách lễ chùa đều dâng lễ cho Ngọc Hoàng, trong đó rót dầu là nghi thức quan trọng nhất. Những chai dầu ăn được rót vào đèn thờ trước điện và luôn có người đứng để rót vào ngọn đèn cúng.
Nhà chùa liên tục phát loa kêu gọi bà con chỉ cắm một cây nhang ngoài sân, không mang vào chánh điện. (Hình: Quỳnh Trần/VNExpress)
Ông Quách Minh, 53 tuổi, ở quận Bình Thạnh, cho biết: “Việc châm dầu ăn mang ý nghĩa cho mọi điều trong cuộc sống luôn suôn sẻ, trơn tru. Người cúng sẽ nói tên và điều mình mong cầu trong lúc rót.”
Anh Huỳnh Khôi, ở quận 10, nói với VNExpress: “Năm nào vào dịp Tết, nhà tôi đều đến chùa Ngọc Hoàng, chạm nhẹ vào tượng, hy vọng gặp nhiều may mắn.”
Chùa vốn là điện thờ Ngọc Hoàng Thượng Đế, do người Hoa xây dựng đầu thế kỷ 20, nơi Tổng Thống Barack Obama từng viếng thăm trong chuyến đến Việt Nam hồi Tháng Năm, 2016. (Tr.N) [qd]
Với cộng đồng người Việt tị nạn, Mùa Xuân Ất Mão 1975 là cái Tết cuối cùng trên quê Cha đất Tổ. Đến khi phải rời bỏ quê hương, vào mỗi độ Xuân về, Tết đến, những mất mát, buồn tủi đè nặng tâm hồn, nhưng nỗi nhớ quê hương da diết lại tràn về, thôi thúc những người con ra đi phải bằng mọi cách để tìm lại không khí Tết Việt nơi xứ người, từ những năm đầu tiên…
Tết Việt đầu tiên ở Los Angeles
Gần 50 năm sau ngày rời Sài Gòn, nhạc sĩ Nam Lộc vẫn còn nhớ như in cái Tết đầu tiên ở Hoa Kỳ – quê hương thứ hai của ông. “Đó là năm 1976, lúc tôi thuê nhà trên Los Angeles, chị Khánh Ly (ca sỹ Khánh Ly) từ Miami ghé qua California để thăm em của chị ấy rồi ghé qua nhà tôi, hôm đó có anh Jo Marcel nữa, nhậu nhẹt, hát hò với nhau, chị Khánh Ly thích quá, nên quyết định ở lại L.A. luôn, nhờ ‘khí thế’ ấy, tôi mới quy tụ được anh em chuẩn bị cho cái Tết đầu tiên – Tết Bính Thìn.”
Thời gian đó, nhạc sĩ Nam Lộc đang làm cho Cơ Quan Từ Thiện Công Giáo Hoa Kỳ (USCC) vùng Los Angeles. Hơn ai hết, ông hiểu rõ tâm trạng của người Việt tị nạn, đau đớn, buồn tủi, sầu bi thế nào khi “Tết nhất đến nơi” mà phải xa quê, vất vưởng nơi xứ người, thế là ông đến gặp ban lãnh đạo của USCC và năn nỉ: “Đây là cái Tết đầu tiên, xin quý vị tạo cơ hội để đồng bào người Việt chúng tôi có dịp cùng nhau tụ họp.” USCC hỏi: “Các anh tính làm bằng cách nào?” Nhạc sĩ Nam Lộc trình bày: “Chúng tôi có nhiều anh em nghệ sĩ ở các tiểu bang, và tôi cam đoan là mời được mọi người về đây biểu diễn một chương trình văn nghệ cho đồng bào chúng tôi xem. Tết mà, phải có văn nghệ!”
Tết Bính Thìn 1976. Từ trái: Vũ Huyến, Lữ Liên, Ngọc Bích tập dượt trong căn chung cư của nghệ sĩ Nam Lộc (ảnh tư liệu, nhạc sĩ Nam Lộc cung cấp)
Lần đó, USCC bảo trợ $5,000, nhạc sĩ Nam Lộc dùng số tiền này, mua vé mời các nghệ sĩ, ca sĩ khắp nơi tụ họp về Los Angeles, như Hoàng Thi Thơ, Lê Quỳnh, Quỳnh Anh, Kiều Chinh, Kim Oanh, Khánh Ly, Bùi Thiện, Vũ Huyến, Mai Lệ Huyền,… rồi mượn phòng họp của trường Franklin High School ở số 820 N. Ave 54, trên Los Angeles, để mọi người tập dượt. Gánh đàn ông thân quen, ông rủ về căn chung cư của mình.
“Thời gian tập văn nghệ, vui lắm, mạnh ai nấy tập,” nhạc sĩ Nam Lộc kể. “Còn trang phục thì phải đi đặt, nhưng trong cộng đồng khi đó có người may được, nên họ tình nguyện may đồ cho các nghệ sĩ mặc biểu diễn.”
Buổi tập dượt bắt đầu từ ngày 27 Tháng Mười Hai và trong vòng một tháng. “Vui nhất là lúc ba thằng, anh Lê Quỳnh, Vũ Huyên và tôi tập tuồng ‘Trấn Thủ Lưu Đồn’. Vì nhà tôi chật, không muốn làm ồn, nên ba thằng phải ra bãi xe để tập, mở băng ông Hoàng Thư hát rồi múa theo. Cứ mỗi lần tới cái câu “Ba năm bác còn đương trấn thủ, Tình dẫu cái mà tình ơi, ơi ới ơi ời…” thấy mấy tay người Mỹ đi ngang, tụi này phải giả bộ như đang tập võ kung fu, chứ không họ nghĩ có ba thằng khùng đứng giữa trời la làng la xóm.”
Tết Bính Thìn 1976. Nghệ sĩ Kiều Chinh tập nhạc cảnh “Kinh Chiều” của Hoàng Thi Thơ (ảnh tư liệu, nhạc sĩ Nam Lộc cung cấp)
Chương trình văn nghệ còn có tiết mục hài của ông Lữ Liên, Ngọc Bích, Vũ Hiến ban AVT; nghệ sĩ Kiều Chinh đóng kịch “Kinh Chiều”; Thúy Nga vợ nghệ sĩ Hoàng Thi Thơ thì múa nón,… Rồi có Tam ca Mây Trắng, độc tấu dương cầm Hoàng Thi Thi, đơn ca Bùi Thiện, vũ dân tộc, hoạt cảnh “Đưa em qua cánh đồng vàng”, và các tiết mục khác có sự góp mặt của ca sĩ như Mai Lệ Huyền, Kim Oanh, Kim Quy, Kim Thùy, Trần Hoàng Ngữ, Quỳnh Như, Văn Khâm,… và tất nhiên không thể thiếu giọng ca Khánh Ly.
Tết Bính Thìn 1976. Tuồng “Trấn Thủ Lưu Đồn” do Nam Lộc, Lê Quỳnh, Vũ Huyên biểu diễn (ảnh tư liệu, nhạc sĩ Nam Lộc cung cấp)
Tới giờ kể lại, nhạc sĩ Nam Lộc vẫn tức anh ách, khi nhạc phẩm “Sài Gòn ơi, vĩnh biệt” của ông, tha thiết, da diết, đậm tình là thế, mà không được nhạc sĩ Jo Marcel cho biểu diễn, chỉ vì giai điệu của bản nhạc quá buồn, không hợp với Tết.
“Lúc ấy, mời được các nghệ sĩ, nhạc sĩ, ca sĩ từ mọi nơi về, mình phải bỏ tiền lo chi phí, chứ ai cũng là người tị nạn, có tiền nong dư giả gì đâu!” nhạc sĩ Nam Lộc kể. “Còn ngày biểu diễn thì không bán vé, nghĩ bụng chắc khoảng vài trăm đồng bào ở L.A. tới xem thôi, nhưng bất ngờ có hơn 1,000 người đến dự, từ San José bay xuống, từ San Diego lái xe tới.”
Ông kể, Mùng 1 Tết Bính Thìn nhằm ngày 31 Tháng Giêng 1976. Cái ngày đáng nhớ năm ấy, không có một cái gì, từ “thịt mỡ dưa hành câu đối đỏ” đến “cây nêu tràng pháo bánh chưng xanh”. Không có gì, chỉ có nước mắt và ngậm ngùi.
Tết Bính Thìn 1976. Tiết mục múa nón. Từ trái: Quỳnh Như, Kim Oanh, Thúy Nga (vợ Hoàng Thi Thơ, giữa); Kim Quy, Kim Ly, Kim Thùy (ảnh tư liệu, nhạc sĩ Nam Lộc cung cấp)
Là một trong hàng ngàn người đến xem buổi văn nghệ, ông John Trần, cư dân thành phố Huntington Beach, nhớ lại: “Năm đó tôi 16 tuổi, cũng lớn rồi, nên vẫn có thể nhớ mãi cái Tết đầu tiên trong cuộc đời không diễn ra trên quê hương mình. Tết ở Việt Nam vui lắm, thích lắm, nhưng đêm hôm ấy, tôi thấy ai cũng khóc, các cô chú gặp nhau cứ hỏi thăm được vài câu lại ôm nhau khóc, cứ nhìn nhau là khóc, khiến tôi cũng không cầm được nước mắt. Thấm thoát gần 50 năm, thời gian trôi đi nhanh thật!”
Tết ở đại lộ Bolsa
Vào năm 1980, ông Tony Lâm – một trong những người Việt có mặt sớm ở Orange County, và sau đó là nghị viên gốc Việt đầu tiên của thành phố Westminster, lập Phòng thương mại của cộng đồng Việt, để ông Phiêu Chinh làm chủ tịch, ông Lưu Hùng Sơn là thành viên. Ông Tony Lâm tổ chức Hội thiện nguyện Lion Club giúp người tật nguyền, mù lòa. Nhưng điều ông vui nhất là tổ chức được mấy hội chợ vào dịp Tết Nguyên Đán.
Hội chợ đầu tiên có ở Orange County là vào năm Tân Dậu 1981. Ông Tony đứng ra xin phép tổ chức ở Mile Square Park, nhưng năm đó chỉ có loe ngoe vài người. Qua năm sau, ông lại mở chợ Tết. “Lần này đông hơn, vui hơn,” ông kể. “Hội chợ Tết Nhâm Tuất năm 1982 được tổ chức ở góc đường Hoover và Westminster (đoạn đường rày xe lửa). Năm đó, có cựu Hoàng Bảo Đại tham dự theo lời mời của Đại tá Nguyễn Linh Chiêu, và cả sự hiện diện của cựu Phó Tổng thống VNCH, Thiếu Tướng Nguyễn Cao Kỳ.”
Nhắc lại sự kiện lịch sử đáng ghi nhớ này, ký giả Du Miên nói, năm đó trên đại lộ Bolsa, ở khu Bolsa Mini Mall (nay là khu Thành Mỹ) cộng đồng người Việt cũng tổ chức Tết.
“Khu Bolsa Mini Mall lúc đó có khoảng bốn, năm tiệm của người Việt,” ông Du Miên kể. “Tết mà im ắng thì chán lắm, tui bèn nghĩ ra chuyện tinh nghịch, chơi thôi, là đốt pháo, vì lâu quá rồi không được nghe tiếng pháo.”
Nhưng muốn đốt pháo phải có giấy phép. Mà lấy giấy phép ở đâu? Chẳng ai biết, nên mọi người chỉ đoán là hỏi Sở Cảnh Sát. Ông Du Miên đi gõ cửa cảnh sát, nhưng họ nói họ không có quyền, mà là bên cứu hỏa. Qua bên cứu hỏa thì họ đồng ý, với điều kiện phải có người đứng ra ký giấy bảo đảm an toàn, thì mới được đốt pháo. “Chẳng tay nào dám ký, tôi làm liều, ký luôn,” Du Miên kể.
Đốt pháo thì cũng phải có bục, có kệ đàng hoàng, nên ký giả Du Miên mời Tùng Giang làm sân khấu trước nhà sách Tú Quỳnh. Năm đó, ông mới có đứa con nhỏ, đặt luôn con lên xe đẩy đi xem đốt pháo. Buổi đốt pháo không ngờ thành công tới mức đốt hết luôn chỗ pháo mua ở chợ Ái Hoa, Hòa Bình. Chưa hết, những thương gia ở Bolsa Mini Mall cũng ‘thủ’ sẵn nhiều băng pháo, lại lôi ra đốt tiếp.
Pháo nổ vang trời trên Đại lộ Bolsa trong ngày diễu hành Tết Quý Mão 2023 (ảnh: Đ. Trang)
Trong giấy tờ ký giả Du Miên đặt bút ký tên, có điều kiện là sau khi xong xuôi phải dọn dẹp sạch sẽ. Hôm đó, pháo đốt xong, để lại một “bãi chiến trường”. Ký giả Du Miên nhớ lại: “Xác pháo nhiều tới mức không thể dùng chổi hốt, nên phải thuê xe. Mà xe hốt tới thì phải trả tiền. Tiền đâu có! Tụi tôi bèn kêu gọi những thương gia trong khu buôn bán, mỗi người góp vô một ít, trả phí cho xe hốt. Ai cũng đồng tình, vui lắm! 4 giờ sáng là sạch sẽ không còn một xác pháo.”
Vui chuyện, ông Du Miên kể lại một chi tiết, mà ông cho rằng thời đó, ít người để ý tới: “Với người Mỹ, cựu Thượng Hoàng Việt Nam, cựu Phó Tổng Thống Việt Nam, và thị trưởng Westminster có mặt ở sự kiện nào, thì sự kiện đó được coi là rất quan trọng. Nhưng bữa đó, khi báo Mỹ phỏng vấn cảnh sát, họ nói thấy bên Bolsa đông hơn, vui hơn, vì có đốt pháo, thế là mấy nhà báo đăng tin bên đốt pháo nhiều hơn bên có ông Bảo Đại.”
Qua tới năm 1983 – Tết Quý Hợi, ông Tony Lâm cùng ông Phạm Đặng Long Cơ tổ chức chợ Tết trên đại lộ Bolsa, đoạn giữa Magnolia đến Bushard, thuê kiến trúc sư Thái Bá làm cổng Tam Quan, bà con người Việt kéo đến tham dự rất đông.
“Hội Chợ Tết năm đó chỉ được ngày đầu tiên Thứ Sáu là vui, chứ hai ngày Thứ Bảy và Chủ Nhật thì mưa tầm tã,” ông Tony Lâm kể. “Vui Xuân thì phải có hát hò. Ông Cơ mướn ông Hoàng Thi Thơ làm chương trình ca nhạc, với thù lao $17,000, thỏa thuận là phải đưa tiền trước. Mưa, không có biểu diễn gì mà ông Thơ không trả lại tiền. Năm đó tụi tôi lỗ lớn. Mọi người cãi nhau, tôi thì lo ‘thu dọn chiến trường’, là đem cái cổng Tam Quan đi gửi, chứ chỗ đâu mà chứa! Rồi từ đó chán quá, tôi bỏ, không đứng ra tổ chức Tết nhất gì nữa.”
Người Việt các nơi về ăn Tết ở Nam California. Trong ảnh là một gia đình chụp hình kỷ niệm tại Hội Tết Sinh viên tại Costa Mesa năm 2023 (ảnh: Đoan Trang)
Dấu ấn Tet Festival và Đạo luật bánh chưng
Từ khi Tổng hội Sinh viên Việt Nam, miền Nam California, gọi tắt là UVSA (Union of Vietnamese Student Associations of Southern California) ra đời, chuyện tổ chức Tết nhất, diễu hành, hội chợ,… ngày càng đi vào nề nếp.
Năm 1982, khi một nhóm liên trường gồm các sinh viên Việt Nam các trường cao đẳng, đại học như Orange Coast, Golden West, Long Beach, Irvine… cùng hợp sức lại để tổ chức hội chợ Tết nho nhỏ, làm ở thành phố Garden Grove.
Nhận thấy người Việt dù ở đâu cũng không thể đánh mất tập tục văn hóa ngàn đời của dân Việt, là đón Tết, vui Tết, ăn Tết, từ những năm sau đó cho đến bây giờ, UVSA đều tổ chức hội chợ, cũng như thực hiện các công tác khác để phục vụ cộng đồng Việt ở hải ngoại. Phải gọi là “cộng đồng Việt ở hải ngoại” vì những hội chợ Tết sau này, Tết ở Nam California trở thành “điểm hẹn” không chỉ cho cộng đồng Việt ở California, mà các nơi, từ nhiều tiểu bang của Mỹ, và từ các ngoại quốc gia khác tụ họp vào dịp Tết đến, như trở về nhà của mình vậy.
Nhưng Tết mà thiếu bánh chưng, bánh tét, thì còn gì là Tết! Theo luật California, các loại bánh này nếu đem bán ở nhiệt độ bình thường trong phòng sẽ bị phạt, vì trong bánh gạo nếp, đậu xanh, thịt heo, nếu là bánh tét cũng có thịt heo hoặc chuối, hay đậu xanh, và dù đã nấu kỹ từ 10-12 tiếng, nhưng vẫn không thể giữ lâu ở nhiệt độ thường.
Thức ăn bán cho công chúng buộc phải bầy bán trong tủ lạnh với nhiệt độ tối thiểu 41 độ F. Nếu tuân thủ luật lệ hiện hành, các nhà làm bánh chưng sẽ phải dẹp nghề, vì người Việt sẽ không mua bánh chưng đông lạnh.
Quầy bánh chưng, bánh tét bán bên ngoài khu chợ ABC, thành phố Westminster, California (ảnh: Đoan Trang)
Cũng vì quy định này, vào dịp Tết năm 2006, Cơ Quan Y Tế Orange County yêu cầu nhiều chủ chợ vứt bỏ tất nhiều bánh chưng, vì không hợp tiêu chuẩn bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Năm đó, dân biểu Trần Thái Văn đứng ra can thiệp, yêu cầu một giải pháp dung hòa và được cơ quan này cho phép bánh chưng được bầy bán không cần để trong tủ lạnh, nhưng không được lâu quá bốn tiếng.
Dự luật mà dân biểu Trần Thái Văn soạn thảo có tên AB 2214 về các loại thực phẩm truyền thống trong dịp Tết của Việt Nam như bánh chưng, bánh tét. Dự thảo được toàn Hạ viện Tiểu bang California thảo luận và thông qua vào lúc 10 giờ tối ngày Thứ Ba, 31 Tháng Năm 2006, với tỷ số phiếu 75/1 – luật sư Trần Thái Văn cho biết.
Hơn 10 năm sau, một đạo luật khác cũng liên quan đến loại bánh truyền thống Việt- Đạo Luật SB 969 cho phép bánh chưng, bánh tét được bán ở nhiệt độ bình thường trong vòng 24 tiếng sau khi nấu chín.
Đạo Luật SB 969 có hiệu lực kể từ ngày 1 Tháng Giêng, 2017. “Đó là một ngày quan trọng cho cộng đồng người Mỹ gốc Việt ở tiểu bang California, vì đây là lần đầu tiên trong lịch sử tiểu bang, có một đạo luật được viết ra để giải quyết các nhu cầu đặc biệt của cộng đồng Việt Nam, và được ký ban hành,” Thượng Nghị Sĩ Janet Nguyễn cho biết.
Và như vậy, Tết ở California, nhất là hai nơi có cộng đồng Việt đông đúc: Little Saigon ở Orange County, và San José ở Santa Clara, ngày càng “xôm tụ”, có nhiều “món ăn chơi” mà không thể thiếu trong dịp Tết.
Từ năm 2013, USVA tổ chức lễ chợ Tết (Tet Festival) tại Trung tâm Tổ chức Sự kiện & Hội chợ OC ở Costa Mesa. Năm nào cũng có hơn 200 nhân viên và hơn 500 tình nguyện viên, Tet Festival thu hút mọi người trong ba ngày cuối tuần, là nơi để giới thiệu văn hóa, ẩm thực và giải trí Việt Nam.
Trong hơn 40 năm qua, Tet Festival được cải thiện đáng kể trong nhiều lĩnh vực theo thời gian, càng ngày càng thể hiện tốt hơn văn hóa và truyền thống Việt, đồng thời tăng cường hợp tác với các tổ chức cộng đồng địa phương.
Hội Tết Sinh viên tại Costa Mesa 2023 (ảnh: Đoan Trang)
Tầm nhìn của UVSA về việc tổ chức Tet Festival là tạo ra một con đường để mọi người hiểu rõ hơn về văn hóa Việt Nam theo nhiều cách: các món ăn truyền thống sôi động, biểu diễn và giải trí truyền thống, và triển lãm văn hóa Tết Nguyên Đán trở thành một trong những hoạt động tiêu biểu nhất của một hội đoàn dành riêng cho giới trẻ – những thế hệ hậu duệ đầu tiên ở tiểu bang có nhiều người Việt tập trung sinh sống nhất, ngoài Việt Nam.
Tết ở Little Saigon còn phải kể đến buổi diễu hành trên đại lộ Bolsa. “Hơn chục năm nay, cứ tới Tết Nguyên Đán là cả nhà tôi phải bay qua California,” chị Tracy Phạm, định cư tại Grand Rapid, Michigan, cho biết. “Hai đứa nhỏ nhà mình được ‘ăn Tết Việt’ bên California từ lúc chập chững biết đi, càng lớn, tụi nhỏ càng thích được qua Little Saigon ăn Tết, bận làm ăn đến mấy, vợ chồng mình cũng phải sắp xếp để không bỏ lỡ năm nào.”
Nếu trên đại lộ Bolsa, 40 năm trước chỉ có pháo đốt ở khu Thành Mỹ, thì nhiều năm qua, ở đây không thiếu thứ gì. Đó là lý do Tết năm nào, giữa lòng thủ đô người Việt tị nạn cũng đông đúc. Trung Sĩ Phương Phạm thuộc Sở Cảnh Sát Westminster từng chia sẻ: “Tôi làm ở đây lâu rồi, nên chuyện đại lộ Bolsa kẹt xe vào dịp lễ Tết là chuyện bình thường, đông đúc nhất là ở khu vực Thương xá Phước Lộc Thọ, nơi tổ chức các hội chợ, chợ hoa, chợ Tết,… Mấy ngày đó, cảnh sát phải làm việc nhiều, cực mà vui lắm!”
WESTMINSTER, California (NV) – Sáng Thứ Bảy, 10 Tháng Hai, nhằm Mùng Một Tết, thành phố Westminster tổ chức Diễn Hành Tết Giáp Thìn 2024 trên đại lộ Bolsa, miền Nam California.
Tại khán đài tổ chức Diễn Hành Tết Giáp Thìn 2024, Câu Lạc Bộ Thiếu Nhi Tình Nghệ Sĩ múa “Du Xuân Trên Phố Bolsa.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tiếp tục truyền thống nhiều thập niên qua, thành phố Westminster, ngay trung tâm Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, tổ chức Diễn Hành Tết Giáp Thìn 2024 với hàng ngàn người tham dự.
Phóng viên nhật báo Người Việt ghi nhận một số hình ảnh trong diễn hành này.
Múa lân khai mạc. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Dàn pháo chuẩn bị cho diễn hành Tết. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Đại kỳ Việt Nam Cộng Hòa dẫn đầu đoàn diễn hành. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Phi cơ kéo lá cờ Việt Nam Cộng Hòa với dòng chữ “Lunar New Year 2024.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)Các thành viên Hội Đồng Thành Phố Westminster “cưỡi rồng.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)Giới trẻ gốc Việt trong diễn hành Tết. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Thượng Nghị Sĩ Janet Nguyễn (Cộng Hòa-Địa Hạt 36) cùng gia đình. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Dân Biểu Trí Tạ (Cộng Hòa-Địa Hạt 70) lì xì cho đồng hương. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Giám Sát Viên Andrew Đỗ (Địa Hạt 1) và phu nhân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Chánh Lục Sự Orange County Hugh Nguyễn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Hội Quân Xa Việt Mỹ biểu dương lực lượng. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Đoàn Hậu Duệ Vì Dân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Học sinh chương trình Việt Ngữ của trường trung học Garden Grove High School. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Liên Hiệp Các Trường Việt Ngữ Hải Ngoại (TAVIET). (Hình: Văn Lan/Người Việt)Tổng Hội Sinh Viên Việt Nam Nam California (UVSA). (Hình: Văn Lan/Người Việt)Cộng Đồng Người Việt Pomona Valley. (Hình: Văn Lan/Người Việt)VROC (Viet Rainbow of Orange County) – một hiệp hội của những người đồng tính, lưỡng tính và chuyển đổi giới tính tại Orange County. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Đoàn xe Phật Giáo Hòa Hảo. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Đoàn xe Cổ Nhạc Phương Nam. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Luật Sư Derek Trần, thuộc đảng Dân Chủ, ứng cử chức dân biểu Hạ Viện Hoa Kỳ, Địa Hạt 45 của California. (Hình: Văn Lan/Người Việt)Luật Sư Văn Trần (Trần Thái Văn) ứng cử chức giám sát viên Địa Hạt 1 của Orange County, cùng gia đình. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Mai khoe sắc thắm đầy sân nắng vàng. (Hình: Nguyễn Đức Cung)
Chợt nghe hương gió bâng khuâng
Mai khoe sắc thắm đầy sân nắng vàng
Rẽ trời chim én bay ngang
Trên đôi cánh nhỏ chở ngàn điều vui
Tạm dừng bề bộn ngược xuôi
Thương cha nhớ mẹ bùi ngùi cảnh quê
Bướm vờn hoa dại triền đê
Cùng ta nao nức trở về nhà xưa
Ngàn lời cây lá đong đưa
Trong veo lộc biếc cũng vừa thanh tân
Giọt sương ban sớm ngại ngần
Rưng rưng vạn thọ ngoài sân cha trồng
Gió ơi có nói gì không?
Một năm mới đến ước mong niềm gì
Đường về rộn cánh chim di
Nghe mùi gió Tết thầm thì nguyên xuân…
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việ.” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
MIAMI, Florida (NV) – Một viên chức từng làm người khai thác tin tức cho chính phủ Hoa Kỳ bị kết án chung thân vì vai trò của ông trong vụ ám sát Tổng Thống Haiti Jovenel Moise, Đài BBC loan tin.
Việc tuyên án diễn ra hai tháng sau khi Joseph Vincent, người Mỹ gốc Haiti, 58 tuổi, nhận tội tham gia vào âm mưu ám sát vị tổng thống.
Trước khi diễn ra buổi tuyên án tại tòa án Miami hôm Thứ Sáu, 9 Tháng Hai, Vincent nói với thẩm phán: “Xin hãy tha thứ cho tôi vì những gì tôi đã làm.”
Ủng hộ viên Tổng Thống Jovenel Moïse biểu tình trước trụ sở Liên Hiệp Quốc ở New York hôm 22 Tháng Chín, 2023, kêu gọi công lý trong vụ ám sát (Hình: DIANE DESOBEAU/AFP/Getty Images)
Tổng Thống Moise bị bắn chết tại tư gia ở Port-au-Prince hồi năm 2021.
Vincent, từng làm việc cho Cơ Quan Thực Thi Công Lực về Ma Túy Hoa Kỳ DEA, là bị cáo thứ tư trong số 11 bị cáo bị kết án chung thân trong vụ án liên bang tại Miami vì vai trò đồng phạm của Vincent trong âm mưu sát hại tổng thống Haiti.
Phiên tòa đang được tổ chức tại Florida vì Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đưa ra phán quyết rằng phiên tòa nằm trong phạm vi quyền tài phán của Miami – vì một phần của âm mưu được thực hiện tại miền Nam Florida.
Vincent, sẽ bị giam tại một nhà tù ở Florida, thú nhận từng bàn bạc về âm mưu ám sát và đi cùng những kẻ đồng chủ mưu tới tư gia của cố Tổng Thống Moise vào Tháng Bảy năm 2021.
Vincent đóng vai trò cố vấn cho các đồng phạm về chính trị Haiti, gặp gỡ các nhà lãnh đạo chính trị và cộng đồng địa phương cũng như kích động các cuộc biểu tình chống lại ông Moise như một cái cớ để lật đổ ông ta, theo hãng tin AFP.
Người ta tin rằng trong những cuộc gặp gỡ đó, Vincent đeo huy hiệu của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ để làm cho người khác tin rằng ông phục vụ Washington. Nhưng cơ quan DEA cho biết Vincent không đại diện DEA để hành động.
Đại sứ Haiti tại Hoa Kỳ, Bocchit Edmond, cho biết “không có chuyện” các đặc vụ ma túy của Mỹ thực hiện vụ ám sát. Phát biểu vào thời điểm ông Moise bị sát hại, Đại Sứ Edmond cho biết ông tin rằng thủ phạm là “lính đánh thuê chuyên nghiệp.”
Các tài liệu của tòa án cho thấy chiến dịch này ban đầu nhằm mục đích bắt cóc cố tổng thống, nhưng sau đó chính thức trở thành một vụ ám sát.
Cũng trong ngày Thứ Sáu, một nghi can khác, Frederick Joseph Bergmann Jr. nhận tội tuồn tin tức sai lạc hoặc gây nhầm lẫn. Bergmann Jr. bị buộc tội buôn lậu áo khoác chống đạn như một phần của âm mưu.
Các cựu quân nhân và thương gia Colombia cũng nằm trong số những người bị cáo buộc tài trợ tiền bạc hoặc võ khí và thực hiện vụ tấn công.
Haiti bắt giữ 17 người vì tội sát hại Tổng Thống Moise, theo Miami Herald, nhưng không ai trong số họ bị buộc tội chính thức.
Quốc gia Caribbean này vẫn chưa có tổng thống kể từ vụ ám sát ông Moise.
Từ thời điểm đó, Haiti rơi vào tình trạng hỗn loạn chính trị và chứng kiến mức độ bạo lực băng đảng chưa từng có.
Hôm Thứ Sáu, Liên Hiệp Quốc cho biết Tháng Giêng là tháng bạo lực nhất tại quốc gia này trong hơn hai năm, với khoảng 1,100 người chết, bị thương hoặc bị bắt cóc chỉ trong một tháng đầu năm. (TTHN)
Phải qua đêm nay, đêm giao thừa, tôi mới bước qua tuổi ba mươi – nếu tính theo âm lịch. Tam thập nhi lập nhưng tôi đang hơi lập cập vì vừa bắt đầu một cuộc đời mới, đời tị nạn.
Nghề ngỗng không, tiền bạc không, vốn liếng tiếng Anh cũng không được nhiều nhặn gì cho lắm. Chỉ có điều may mắn là tôi không đến nỗi thất nghiệp thôi. Việc làm tuy chỉ với đồng lương tối thiểu nhưng được cái rất nhẹ nhàng và dễ dàng như chơi vậy. Tôi có thể đi học ban ngày. Mãi đến 10 giờ tối mới phải có mặt ở trạm xăng, để thay thế cho người làm việc ca chiều, rồi loanh quanh ở đó cho đến sáng sớm hôm sau.
Tháng Giêng, Tháng Hai ở California trời thường mưa nên khách hàng rất lưa thưa, thỉnh thoảng mới có người dừng xe, và càng về khuya càng vắng. Tôi gần như chả phải làm gì cả nên đóng kín cửa, mở máy sưởi tay, kê lọ thức ăn làm sẵn đựng trong lọ thủy tinh sát ngay bên cạnh, rồi ngồi học bài hay đọc báo. Sau một lúc lâu, khi đã hơi đoi đói, tôi sẽ có một bữa ăn nóng sốt ngon lành.
Tác giả và “nơi làm việc” khi mói sang Mỹ. (ảnh tác giả cung cấp)
Giữa một đêm Đông mưa lạnh mà được ở trong phòng kín, có máy sưởi ấm áp, với một lọ cơm đầy đang bốc khói (thịt cá gia vị tiêu ớt đầy đủ) thì không còn gì để phàn nàn nữa cả. Tôi sắp thưởng thức bữa ăn khuya thì khách lạ xuất hiện, một người đàn ông trung niên, trông có vẻ là dân Mễ Tây Cơ.
Ông đứng trước khung cửa kính nhìn vào – ướt như chuột lột, áo quần nhầu nhĩ, dáng điệu thiểu não – với ánh mắt lo âu. Một người vô gia cư, cần đi tiêu đi tiểu gì đó, tôi đoán vậy.
Restroom của trạm xăng chỉ dành cho khách hàng. Để cho dân homeless sử dụng tự do thì họ cứ đến hoài, đám nhân viên tụi tôi sẽ phải lau chùi và dọn dẹp muốn khùng luôn.
Tuy biết thế nhưng tôi vẫn bước ra bên ngoài, đưa ra chìa khoá nhà vệ sinh như thường lệ. Ổng không cầm, chừng như không hiểu tại sao, cho đến khi tôi chỉ tay vào cánh cửa có hai chữ WC thì người khách lạ mới gật đầu, vội vã đi vội vào bên trong.
Vài phút sau y trở ra (chắc đã bỏ quên chìa khoá bên trong) đứng ở chỗ cũ, vai run run vì lạnh, ngơ ngác nhìn quanh. Cái gì chứ đói lạnh thì tôi “rành” lắm nên không khỏi chạnh lòng. Người khách lạ khiến tôi nhớ đến những ngày tháng không nhà của chính mình – sau một chuyến vượt biên thất bại, và lạc mất hết giấy tờ cùng tiền bạc – ở một thành phố không một người quen.
Vào mùa mưa, Rạch Giá hay có những ngày biển động. Trời thấp, ẩm, lạnh, mây xám màu chì. Lòng buồn, bụng đói, dạ hoang mang, tôi bước đi không thấy phố, không thấy nhà, chỉ thấy mưa sa trên màu cờ đỏ. Sáng nào tôi cũng loanh quanh trong chợ Nhà Lồng của thị xã, mắt láo liên nhìn quanh những bàn ăn, chỉ chờ thực khách buông đũa là nhào vào húp vội phần ăn thừa còn lại. Tôi trải qua nhiều tháng ngày như thế (ngay giữa lòng quê hương của chính mình) nhưng chưa bao giờ nhận được một nụ cười thân thiện, hay một cử chỉ thân ái, của bất cứ ai.
Chỉ độ vài ba phút sau thì Domingo quay lại, nhè nhẹ gõ vào khung kính. Tôi chưa biết nói sao thì y móc túi chìa ra một manh giấy nhỏ, với vài dòng chữ mực xanh nghuệch ngoạc và nhoè nhẹt. Tôi đọc chữ được, chữ mất nhưng vẫn đoán được nội dung vì giản dị đây chỉ là một cái địa chỉ của một tiệm bánh nhưng không rõ số nhà (King Bakery … King Road … San Jose) và số điện thoại.
Nơi tôi làm việc cách trạm xe buýt Greyhound không xa lắm, chỉ chừng một giờ đi bộ. Có lẽ Domingo là di dân lậu. Y băng qua biên giới vào được San Diego, một thành phố cực Nam của Mỹ giáp ranh với Mexico. Từ đây chắc có người giúp y mua vé xe buýt lên San Jose để tìm người thân. Đến một nơi xa lạ, giữa đêm mưa, đi loanh quanh mãi rồi không biết đi đâu nữa nên y dừng chân ở nơi này.
Chúng tôi bất đồng ngôn ngữ nên mọi suy đoán của tôi vô phương kiểm chứng. Tần ngần một lát, tôi lấy cuốn niên giám điện thoại trang vàng – Yellow Pages San Jose – lật kiếm vần B coi thử :
Bingo!
Chắc phải có đến mấy trăm tiệm bánh ở thành phố đông cả triệu dân này nhưng riêng trên đường King thì tôi tìm được hơn chục. Tôi bắt đầu bấm số, giữa khuya không ai bắt máy nhưng tôi để lại được lời nhắn rõ ràng và gọn gàng:
Tôi gọi từ cây xăng Shell, số 1455 đường The Alameda, có ông Domingo vừa từ Mexico đến đây. Xin đến đón ông ấy ngay hay gọi lại tôi càng sớm càng tốt (ASAP, as soon as possible) ở số này …
Domingo có vẻ an tâm hơn đôi chút sau khi thấy tôi gọi xong hơn chục cú phone. Đồng hồ mới chỉ 11:45 PM, cũng sắp giao thừa, tôi nghe tiếng pháo nổ lác đác đó đây. Những tiệm bánh không mở cửa trước 6 hay 7 giờ sáng nhưng chắc chắn họ đến làm việc rất sớm để chuẩn bị ra lò cho loạt hàng đầu tiên.
Hy vọng là sẽ có người đến đón Domingo trước khi đổi ca, chứ không thì cũng lôi thôi lắm. Thiệt là hy vọng mỏng manh. Lỡ không ai tới thì sao? Tôi sẽ “làm gì” với người khách lạ này vào sáng ngày mai, sáng mùng một Tết? Domingo lo lắng đã đành, tôi cũng bắt đầu lo thấy mẹ luôn vì “tình trạng cư trú” của tôi không được sáng sủa gì cho lắm.
Tôi đang “chia” chỗ nằm, ở phòng khách, trong apartment một phòng, với một người đồng hương. Ổng cũng mới chân ướt chân ráo tới Mỹ y như tôi vậy, và đang làm assembler cho một hãng điện tử nhỏ. Lương lậu cũng gần ở mức tối thiểu, nghĩa là chả khá hơn tôi bao nhiêu nhưng cả vợ lẫn con vẫn còn kẹt ở VN, đó là chưa kể khoản nợ tiền vượt biên – nghe đâu cũng gần chục cây vàng – nên thằng chả phải “cày hai job” lận.
LTS:Nhật báo Người Việt mở mục ‘Bạn đọc viết’ nhằm mời gọi quý thân hữu ‘cùng làm báo’ với Người Việt, chia sẻ những rung cảm, ý tưởng, quan niệm, hồi ức, kiến thức, kinh nghiệm,… về đời sống và xã hội. Để tham gia, quý bạn đọc vui lòng gởi email: [email protected]
Trần Thiên Hương
Ba tôi đứng trên bậc ghế, lặt lá trên cành cao, còn tôi đứng dưới đất lặt lá cành thấp. (Hình minh Hoạ: Quang Định/ Tuổi Trẻ)
Ngày ấy, đời sống còn khó khăn nên ít người chơi hoa và cây cảnh, nhưng hầu như trước sân nhà ai cũng trồng một vài cây mai.
Người xứ Quảng yêu chuộng giống mai hoa vàng lộc biếc, thường trổ hoa vào tiết Lập Xuân. Nhưng ai cũng mong cây mai nở hoa đúng vào dịp Tết để năm mới được an khang thịnh vượng nên năm nào cũng canh ngày để trảy lá mai. Cứ qua tiết Đông Chí là ba tôi lại nhắc: “Đã đến ngày lặt lá mai rồi đó nghe con!”
Nếu giống mai Hồng diệp của miền Nam phải đợi qua Tháng Chạp mới trảy lá thì giống mai Thanh diệp của xứ Quảng đã trảy từ rằm Tháng Mười Một mới kịp ngày. Đi ngang qua những ngôi nhà có trồng mai trong dịp này, bạn sẽ thấy xúm xít quanh cây mai là những người trong gia đình họ đang cùng nhau lặt lá. Cảnh tượng ấy năm nào cũng lặp đi lặp lại nhưng không hề nhàm chán mà ai nấy đều cảm thấy rộn ràng, có thể nói đó là một phần trong văn hoá – tín ngưỡng, là hồn cốt của đất đai xứ sở này.
Mai là loài cây dễ trồng, không kén đất và có sức chịu đựng phi thường, bất chấp thời tiết khắc nghiệt đến đâu. Dưới cái nắng chói chang của mùa Hạ, cành lá vẫn xanh tươi; sang Thu, dẫu phải oằn mình trong những cơn dông bão nhưng ở những nách lá vẫn nhú ra những nụ mầm. Khi mùa Đông đến, mai hiên ngang vươn mình trong giá rét và tất cả sinh lực dồn vào bảo vệ nụ, giống như những bà mẹ trong kì hoài thai…
Với những người trồng mai, lặt lá mai là việc làm đầu tiên để đón năm mới, ấp ủ những ước mong và hy vọng tương lai.
Ba tôi lấy chiếc ghế gỗ cao hai bậc, hằng ngày dùng để đứng thắp nhang trên bàn thờ, đem đến bên cây mai. Ba tôi đứng trên bậc ghế, lặt lá trên cành cao, còn tôi đứng dưới đất lặt lá cành thấp. Ông bày cho tôi cách làm, tuy đơn giản nhưng phải hết sức chú tâm, chỉ cần vô ý làm gãy cành sứt nụ thì hỏng việc.
Lần đầu tiên, tôi lóng ngóng lỡ tay làm sứt vài cái nụ khiến ba tôi nuối tiếc và buồn lắm. Đứng trên ghế cao thỉnh thoảng ông lại cúi nhìn xuống chỗ tôi và nhắc: “cẩn thận kẻo gãy nụ đó!” Những mầm nụ nứt ra từ kẽ lá, được lá chở che, khi trảy lá phải nhẹ nhàng cầm từng chiếc lá kéo lật ngược ra phía sau cho lá rời cành thì sẽ không làm hư nụ. Cứ như thế, sang năm sau, rồi nhiều năm sau nữa, tôi vẫn cùng ba tôi trảy lá mai chờ Tết đến.
Khi lá mai đã trút hết thì chất dinh dưỡng trong cây sẽ tập trung nuôi nụ, mầm nụ lớn dần lên, sang Tháng Chạp tróc “vỏ trấu” rồi nở ra thành từng chùm xanh biếc. Đến khoảng hai tám, hai chín Tết, bắt đầu xuất hiện những búp hoa màu hồng vàng trên mỗi đầu nụ. Ngày ba mươi, mai e ấp hoa hàm tiếu, và sáng Mùng Một sẽ bung thành từng chùm vàng rực, sáng cả một khoảng trời!
Những năm tôi xa nhà đi đại học, đến tiết Đông Chí vẫn chưa kịp về, tôi nhớ cây mai lắm, và thương cảnh ba tôi đứng trên bậc ghế lặt lá một mình, lòng buồn ghê gớm…
Tôi ra trường đi dạy học, rồi có gia đình riêng, nhưng năm nào cũng vậy, cứ qua tiết Đông Chí là tôi lại thu xếp công việc hối hả đạp xe về với ba tôi để trảy lá mai…
Những tháng năm êm đềm rồi cũng qua mau. Giờ đây ba tôi đã đi về nơi xa khuất, chỉ còn mình mẹ già đã lưng còng tóc bạc, chân chậm mắt mờ ngày ngày ngóng trông con. Một mình trở về bên cội mai già, tôi lại lấy chiếc ghế gỗ năm xưa đứng lên trảy lá. Những kỷ niệm ùa về, thương nhớ vô cùng.
Giờ đây, tôi mới hiểu vì sao ba tôi lại yêu quý mai đến vậy. Cốt cách mai đã khiến người ta phải thốt lên: “Nhất sinh đê thủ bái mai hoa!” Trải qua những năm tháng cuộc đời với bao chìm nổi đắng cay, có những lúc phải đương đầu với những cơn giông bão nhưng ba vẫn hiên ngang ngẩng cao đầu. Gia tài ông để lại cho cháu con là niềm kiêu hãnh của một con người đã cống hiến cả cuộc đời cho quê hương tổ quốc và thân xác ông vẫn còn gửi lại cho những thế hệ mai sau, khi ông tự nguyện hiến xác thân cho y học…
Tôi như thấy ba vẫn nhìn tôi sau vòm lá và nhắc nhở: “cẩn thận kẻo gãy nụ nghe con!”
Những ngày Tết, ẩn hiện sau cánh mai vàng là hình bóng ba tôi với nụ cười tươi mãn nguyện, vừa đếm những bông mai mới nở, vừa nói: “Mai nở đúng dịp Tết thế này, năm nay làm ăn phát đạt, vui vẻ cả năm rồi các con ơi!”
Chip khoai tây, chỉ 1 củ khoai tây nhưng làm cả nhà ồn ào hẳn lên!
Khoai tây đơn giản nhưng biết tận dụng nó sẽ làm được rất nhiều món ngon bất ngờ mà một trong những món ấy là chiên giòn (chip) để ăn chơi trong lúc rảnh rỗi. Nguyên liệu cũng không gì khác là khoai và cách làm cũng đơn giản không kém: luộc và chiên!
LOS ANGELES, California (NV) – Los Angeles Lakers đã bất tử hóa huyền thoại Kobe Bryant, cầu thủ bóng rổ ngôi sao dành trọn sự nghiệp cho Lakers qua bức tượng cao 19 foot (5 mét 7), vừa được khánh thành trong một buổi lễ đầy cảm xúc tại Crypto.com Arena vào tối Thứ Năm, 8 Tháng Hai, theo CNN Sports.
Tác phẩm điêu khắc bằng đồng nặng 4,000 pound (1,814 kg) có hình Bryant mặc áo số 8 và chỉ ngón tay lên trời – ghi lại khoảnh khắc ngôi sao bước ra khỏi sân sau trận đấu với Toronto Raptors năm 2006, tạo kỷ lục ghi điểm (81 điểm) trong sự nghiệp.
Cổ động viên đội bóng rổ Los Angeles Lakers đứng xung quanh bức tượng Kobe Bryant dựng bên ngoài Crypto.com Arena. (Hình: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)
“Một kỷ lục, Kobe đã chọn tư thế sắp được ra mắt,” cô Vanessa, góa phụ của Bryant, nói về tư thế của bức tượng trước khi nó được vén màn. Cô bày tỏ lòng biết ơn đối với những người hâm mộ của chồng mình và nói: “Khoảnh khắc này không chỉ dành cho Kobe mà còn dành cho tất cả các bạn đã ủng hộ Kobe suốt những năm qua.”
Cô Vanessa Bryant cũng thông báo đây là bức đầu tiên trong số ba bức tượng sẽ được đặt bên ngoài nhà thi đấu. Bức thứ hai sẽ có hình Kobe mặc áo số 24 và bức thứ ba sẽ có hình con gái anh, Gianna Bryant.
Kobe và Gianna Bryant là hai trong số chín người thiệt mạng trong một vụ tai nạn trực thăng vào Tháng Giêng, 2020. Ngày ra mắt bức tượng, 2 Tháng Tám, 2024 (2-8-2024) trùng với hai số áo Bryant mặc trong sự nghiệp thi đấu của mình, số 8 và 24, trong khi số 2 tượng trưng cho số áo mà Gianna đã mặc.
“Gửi tới những người hâm mộ ở Los Angeles, đây là một thành phố đặc biệt mà Kobe rất tự hào được đại diện. Tôi rất vui khi thấy bạn dành bao nhiêu tình yêu cho tất cả chúng tôi. Chúng tôi lại yêu quý bạn,” cô Vanessa Bryant nói thêm vào Thứ Năm, theo thông cáo từ Lakers.
Bức tượng do Julie Rotblatt Amrany điêu khắc, có bản sao năm chiếc cúp vô địch NBA của Kobe Bryant bao quanh. Gia đình Bryant cũng yêu cầu khắc tên cả bốn cô con gái của anh lên cánh tay của bức tượng dưới dạng hình xăm, mặc dù ba người con vẫn chưa ra đời khi ngôi sao này đạt được 81 điểm trong trận đấu, Lakers cho biết.
Phần đế hình tam giác có khắc nhiều thành tựu trong sự nghiệp của Bryant, cũng như một trong những câu nói mang tính biểu tượng nhất của anh: “Hãy chơi tốt tất cả các trận đấu mà bạn chơi. Và khi đến lúc bạn phải ra đi, hãy để lại một huyền thoại.”
Trong sự nghiệp 20 năm với Lakers, Kobe Bryant có 18 lần tham dự trận đấu của những ngôi sao bóng rổ NBA All-Star. Kobe là người thứ bảy trong lịch sử của Lakers được dựng tượng cùng với Elgin Baylor, Shaquille O’Neal, Kareem Abdul-Jabbar, Earvin “Magic” Johnson, Jerry West, và Chick Hearn.
Cô Vanessa Bryant, vợ của Kobe Bryant, tại buổi họp báo trước khi dựng tượng chồng hôm 8 Tháng Hai. (Hình: Ronald Martinez/Getty Images)
“Bất cứ ai theo dõi Kobe thi đấu đều biết Kobe có cách chơi rất độc đáo không giống ai. Đó là sắc bén, bền bỉ, tinh thần lạc quan và cũng rất nghệ sĩ tính. Kobe có thể điều khiển thế giới theo ý muốn của mình,” bà Jeanie Buss, chủ đội Lakers, phát biểu tại buổi lễ tưởng niệm Kobe Bryant.
Bên trong Crypto.com Arena vào tối Thứ Năm, Lakers đấu với Denver Nuggets trong khi mặc đồng phục “Black Mamba” của họ, được đồng thiết kế để vinh danh biệt danh trên sân của Kobe. Đồng phục ra mắt lần đầu trong mùa giải 2017-18, có in hình da rắn màu đen, chữ “LA 24” trên thắt lưng và số 8 và 24 dưới vạt mỗi ống quần đùi. (KV) [đ.d.]
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách tỉnh Nghệ An xác nhận có tổng cộng 32 nghi can bị bắt trong đường dây lừa đảo trực tuyến nhắm vào người Việt.
Theo tạp chí Tri Thức (ZNews) và báo Nghệ An hôm 10 Tháng Hai (Mùng Một Tết), đây là băng nhóm tội phạm hoạt động có tổ chức làm việc cho các công ty đóng ở Cambodia, để lừa đảo chiếm đoạt 200 tỷ đồng ($8.2 triệu) của các nạn nhân tại Việt Nam.
Bốn nghi can bị cáo buộc cầm đầu băng nhóm lừa đảo trực tuyến nhắm vào người Việt. (Hình: Văn Hậu/Nghệ An)
Chiêu thức của băng nhóm này là giả danh cán bộ tư pháp hoặc giới chức Bộ Công An Việt Nam để gọi điện thoại hăm dọa bắt giữ, khởi tố, khóa SIM điện thoại…, khiến các nạn nhân nhẹ dạ sợ hãi đến mức giao quyền quản lý tài khoản ngân hàng của họ cho kẻ lừa đảo.
Sau khi “con mồi” dính bẫy, các nghi can luôn yêu cầu họ ở không gian kín đáo, không được nói cho ai khác biết sự việc, kể cả người thân, và thường xuyên giữ liên lạc để dễ dàng thao túng tâm lý bị hại.
Công An Tỉnh Nghệ An xác nhận đã bắt giữ nghi can cầm đầu đường dây là Tăng Quảng Vinh, 35 tuổi, ở quận 5, Sài Gòn, và làm việc tại Cambodia.
Nghi can Vinh được ghi nhận câu kết với các nghi can người Nghệ An và người Đài Loan, điều hành mọi hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Hầu hết các nghi can tham gia đường dây được xác định là người Nghệ An, số ít còn lại là người Sài Gòn, tỉnh Bình Thuận và Thanh Hóa.
Sau vụ bắt giữ nhóm nghi can, Công An Tỉnh Nghệ An thông báo những ai là nạn nhân của băng nhóm này “nhanh chóng trình báo để được giải quyết.”
Nhà chức trách cũng khuyến cáo người dân “cần đề cao cảnh giác” khi nhận các cuộc gọi của những người tự xưng là cán bộ, nhất là công an viên để yêu cầu điều tra vụ án và quản lý tài khoản ngân hàng.
Sổ thông hành (passport) và giấy tờ của các nghi can bị tịch thu. (Hình: Văn Hậu/Nghệ An)
Hồi giữa tháng trước, báo Tuổi Trẻ trích dẫn một thống kê của Cục An Toàn Thông Tin, Bộ Thông Tin Truyền Thông Việt Nam, cho hay, người Việt thiệt hại gần $20 tỷ do bị lừa đảo trực tuyến.
Liên quan tình trạng này, bản tin dẫn lời ông Philip Hùng Cao, chuyên gia mạng: “Lừa đảo có giáo trình ứng dụng công nghệ, có điều tra nắm bắt tâm lý, có thiết kế kịch bản hết sức chuyên nghiệp nên bất cứ ai cũng có thể sụp bẫy.” (N.H.K) [qd]
QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận ông Phạm Văn Ân, 48 tuổi, ở thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, thiệt mạng, sau khi đốt pháo tự chế tại tư gia ngay trước giờ đón Giao Thừa Tết Giáp Thìn 2024.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 10 Tháng Hai (Mùng Một Tết), sau vụ nổ pháo, bà Mai Thị Lời, vợ ông Ân, và anh Phạm Ngọc Lĩnh, con trai ông, bị thương nặng, đang được chữa trị tại bệnh viện.
Công an khám nghiệm hiện trường tại một căn nhà ở thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi. (Hình: Tuổi Trẻ)
Sau tiếng pháo nổ, Công An Thị Xã Đức Phổ đến hiện trường và điều tra nguyên nhân.
Tại căn nhà ông Ân, nhà chức trách tịch thu được nhiều vật liệu rơi vãi sau vụ nổ và một số chất bột, nghi là thuốc nổ còn sót lại.
Từ nhiều năm qua, nhà cầm quyền Việt Nam cấm đốt pháo dịp Tết Nguyên Đán, và Tết năm nay, Bộ Quốc Phòng được độc quyền bán pháo bông.
Tuy vậy, theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, vào đêm Giao Thừa, nhiều người dân ở Việt Nam tự bắn pháo bông không rõ nguồn gốc, được mua bán qua mạng.
Các loại pháo bông này “có tiếng nổ, hình thù bông bung trên nền trời có sự khác biệt so với pháo bông của Bộ Quốc Phòng.”
Trong những ngày trước Tết, các báo ở Việt Nam liên tiếp ghi nhận các trường hợp, hầu hết là thiếu niên, bị thương hoặc chết do tự chế pháo tại tư gia.
Báo VTC News hôm 9 Tháng Hai (30 Tết) cho hay, hai thiếu niên THT, 16 tuổi, và VVH, 15 tuổi, ở huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, bị thương nặng trong lúc cùng nhau tự chế pháo ở nhà.
Em H. sau đó thiệt mạng trong lúc em T. được cấp cứu tại bệnh viện Đà Nẵng.
Các vật dụng để chế tạo pháo được phát giác ở nhà nạn nhân Phạm Văn Ân. (Hình: Tuổi Trẻ)
Hồi tháng trước, hai học sinh lớp Chín, 14 tuổi, ở huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng, nhập viện trong tình trạng hôn mê, cơ thể có nhiều vết thương, sau khi cùng nhau chế pháo.
Một trong hai nạn nhân được chẩn đoán thủng khí quản, thủng phổi và tràn máu màng phổi, được bác sĩ đặt nội khí quản để thở máy.
Điều tra sơ bộ của Công An Tỉnh Lâm Đồng cho biết, hai nam sinh đã mua một số lọ hóa chất để chế pháo và vụ nổ xảy ra trong lúc thiếu niên trộn các loại hóa chất với nhau. (N.H.K) [qd]
HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Ông PHS, 52 tuổi, tài xế của Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Tỉnh Hà Tĩnh, vừa bị công an tỉnh này triệu tập, xử phạt hành chính 2.5 triệu đồng ($102) và tước bằng lái xe hai tháng.
Báo VietNamNet hôm 9 Tháng Hai đưa tin nêu trên nhưng không dám nhắc chi tiết ông PHS làm việc tại Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Tỉnh Hà Tĩnh, và bị phạt vạ chỉ vì làm theo lệnh của bà Nguyễn Thị Lệ Hà, chủ tịch cơ quan này.
Ông PHS (phải), tài xế của Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Tỉnh Hà Tĩnh, tại buổi triệu tập của công an. (Hình: ZNews)
Vụ phạt vạ của công an ghi sai phạm của ông S. là “sử dụng bộ còi, đèn ưu tiên không đúng quy định” và chiếc xe “biển xanh” (bảng số màu xanh, xe công vụ) do ông S. làm tài xế, bị tịch thu các thiết bị này.
Hành động của Công An Tỉnh Hà Tĩnh khiến công luận bất bình, vì ông S. chỉ là thuộc cấp, làm theo lệnh của sếp bà.
Trong sự việc xảy ra hôm 2 Tháng Hai, bà Nguyễn Thị Lệ Hà “tranh thủ” dùng xe công vụ do ông S. lái, để đến phi trường Vinh, tỉnh Nghệ An, đón con gái về nhà ăn Tết.
Để đưa hai mẹ con bà Hà về nhà cho nhanh, chiếc xe bật đèn và còi ưu tiên.
Cũng trong hôm 9 Tháng Hai, mạng xã hội dấy lên bàn tán khi ông Vũ Đình Thắng, phóng viên tạp chí Công Nghiệp-Môi Trường, bị Thanh Tra Sở Thông Tin Truyền Thông Hà Tĩnh phạt 4 triệu đồng ($163) vì ông này “dám” gọi điện cho bà Hà để xác minh thông tin.
Bản thân bà Hà không phủ nhận vụ việc khi biện hộ với một số tờ báo: “Do con gái mang bầu nên tôi có báo cơ quan vào phi trường Vinh đón cháu. Vì máy bay đáp trễ nên xe chờ hơi lâu. Lúc cháu ra thì xe cộ đông nên tài xế bật đèn để chạy cho nhanh.”
Liên quan vụ này, báo Công Thương xác nhận chiếc xe “biển xanh” là “thuộc quyền quản lý, sử dụng của Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Tỉnh Hà Tĩnh.”
Báo này cho rằng trong vụ này, bà Hà đưa ra lời giải thích theo kiểu “trăm dâu đổ đầu tài xế.”
Chiếc xe bảng số xanh của Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Tỉnh Hà Tĩnh được bà chủ tịch lạm dụng đón con gái ở phi trường. (Hình: ZNews)
Bản tin viết thêm: “…Tất cả những hành vi vi phạm nếu có sẽ phải được xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, bà Nguyễn Thị Lệ Hà cũng phải chịu trách nhiệm người đứng đầu khi để xảy ra sự việc trên, gây dư luận bất bình, ảnh hưởng tới uy tín của Hội Liên Hiệp Phụ Nữ tỉnh nói riêng và chính quyền các cấp của tỉnh Hà Tĩnh nói chung.”
“Phải xử lý thật nghiêm vụ việc này để làm gương nhằm răn đe, ngăn chặn, hạn chế tình trạng lạm dụng xe công vào việc tư như một dạng tham nhũng quyền lực gây lãng phí tiền thuế của nhân dân,” theo báo Công Thương. (N.H.K) [qd]
NEW YORK (NV) – Ủy Ban Truyền Thông Liên Bang FCC hôm Thứ Năm, 8 Tháng Hai đưa ra quyết định cho rằng các cuộc gọi tự động có chứa giọng nói do trí tuệ nhân tạo (Artificial Intelligence – AI) tạo ra là phi pháp, quyết định này ban bố thông điệp rõ ràng rằng việc khai thác kỹ nghệ hòng lừa đảo người dân và đánh lừa cử tri sẽ không được dung thứ, theo hãng tin AP.
Phán quyết đạt được sự đồng thuận nhắm vào các cuộc gọi tự động được tạo ra bằng công cụ nhân bản giọng nói AI theo Đạo Luật Bảo Vệ Người Sử Dụng Điện Thoại, luật định ban hành năm 1991 nhằm hạn chế các cuộc gọi quấy rối sử dụng tin nhắn nhân tạo và được ghi âm trước.
Thông báo này được đưa ra khi chính quyền tiểu bang New Hampshire đang tiến hành điều tra các cuộc gọi tự động do AI tạo ra bắt chước giọng nói của Tổng Thống Joe Biden nhằm ngăn cản người dân bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sơ bộ đầu tiên trên toàn nước Mỹ vào tháng trước.
Trí tuệ nhân tạo ngày càng cho thấy khả năng ảnh hưởng đến các cuộc vận động tranh cử (Hình minh họa: Kaique Rocha/Pexels)
Có hiệu lực ngay tức thời, luật định này trao quyền cho FCC trừng phạt các công ty ứng dụng giọng nói AI trong cuộc gọi của họ, hoặc ngăn chặn các nhà cung cấp dịch vụ áp dụng kỹ nghệ AI. Luật định cũng mở ra cơ hội cho những người nhận cuộc gọi đệ đơn kiện và giúp các tổng chưởng lý tiểu bang có được cơ chế mới để trấn áp những người vi phạm, theo FCC.
Chủ tịch FCC, Jessica Rosenworcel, cho biết những kẻ xấu lợi dụng giọng nói do AI tạo ra trong các cuộc gọi tự động để lan truyền tin tức sai lạc cho cử tri, mạo danh những người có tiếng tăm và tống tiền các thân nhân trong nhiều gia đình.
“Nghe thì thấy có vẻ như kỹ nghệ giả giọng là điều gì đó xuất hiện trong trí tưởng tượng, nhưng nó cuối cùng thì nó cũng là chuyện có thật,” chủ tịch Rosenworcel nói với hãng tin AP hôm Thứ Tư khi ủy ban đang duyệt xét các quy định. “Ai trong chúng ta cũng đều có thể là nạn nhân của những cuộc gọi mạo danh, vì vậy đó là lý do chúng tôi cảm thấy đã tới lúc phải bắt tay vào việc.”
Theo luật bảo vệ người tiêu thụ, các nhà quảng cáo qua điện thoại thường không được sử dụng nhu liệu quay số tự động hoặc tin nhắn nhân tạo hoặc được ghi âm trước để gọi điện thoại di động, và họ không thể thực hiện các cuộc gọi như vậy cho điện thoại cố định mà không có sự đồng ý trước bằng văn bản của người nhận cuộc gọi.
Phán quyết mới phân loại giọng nói do AI tạo ra trong các cuộc gọi tự động là “nhân tạo” và do đó có thể được thi hành theo các tiêu chuẩn tương tự, FCC nói.
Những người phạm luật có thể phải đối diện với mức phạt nặng, tối đa hơn $23,000 cho mỗi cuộc gọi, FCC cho biết, FCC trước đây từng áp dụng luật tiêu thụ để ngăn chặn những kẻ gọi điện tự động can thiệp vào cuộc bầu cử, gồm có cả việc phạt hai kẻ bảo thủ chơi khăm $5 triệu vì đưa ra cảnh cáo sai cho những người ở các khu vực với dân số phần đông là dân da đen rằng việc bỏ phiếu qua thư có thể làm tăng nguy cơ bị bắt giữ, đòi nợ và bị ép buộc chích ngừa.
Luật định cũng cho phép người nhận cuộc gọi có quyền khởi kiện và có khả năng được bồi thường thiệt hại lên tới $1,500 cho mỗi cuộc gọi không mong đợi.
Josh Lawson, giám đốc về AI và dân chủ tại Viện Aspen, cho biết ngay cả với phán quyết của FCC, cử tri cũng nên có sự chuẩn bị kỹ càng trước những loại thư rác được cá nhân hóa nhắm vào họ qua điện thoại, tin nhắn và mạng xã hội.
Kathleen Carley, giáo sư đại Carnegie Mellon University chuyên về thông tin sai lệch về máy tính, cho biết để phát giác hành vi AI lạm dụng kỹ nghệ giọng nói, người ta cần có kỹ thuật nhằm xác định rõ ràng rằng âm thanh đó là do AI tạo ra.
Các công cụ AI phức tạp, từ nhu liệu sao chép giọng nói cho tới công cụ tạo dựng hình ảnh, được sử dụng trong các cuộc bầu cử tại Hoa Kỳ và trên toàn thế giới.
Năm ngoái, khi cuộc đua tổng thống Hoa Kỳ chuẩn bị xuất phát, một số quảng cáo tranh cử sử dụng âm thanh hoặc hình ảnh do AI tạo ra và một số ứng cử viên cũng thử dùng chatbot có nguồn gốc AI để nói chuyện với cử tri.
Lưỡng đảng tại Quốc hội nỗ lực tìm cách quản lý AI trong các chiến dịch chính trị, nhưng chưa có đạo luật liên bang nào được thông qua khi cuộc tổng tuyển cử còn chín tháng nữa sẽ diễn ra.
Các cuộc gọi tự động do AI tạo ra nhằm tìm cách tác động tới vòng bầu cử sơ bộ ngày 23 Tháng Giêng tại New Hampshire, sử dụng giọng nói tương tự như của Tổng Thống Biden, dùng những câu mà tổng thống hay nói, “Thật là một lũ khốn nạn” và gợi ý sai trái rằng việc bỏ phiếu trong vòng bầu cử sơ bộ sẽ ngăn cản cử tri tham gia trong cuộc bỏ phiếu vào Tháng Mười Một.
Tổng chưởng lý tiểu bang New Hampshire, John Formella, cho biết hôm Thứ Ba rằng các nhà điều tra xác định công ty Life Corp. đặt trụ sở tại Texas và chủ sở hữu, Walter Monk, là nguồn căn của các cuộc gọi tới hàng ngàn cư dân tiểu bang, phần lớn là gọi cho các thành viên Đảng Dân Chủ đã ghi danh. Formella cho biết các cuộc gọi bắt nguồn từ một công ty khác có trụ sở tại Texas, Lingo Telecom.
Cả Lingo Telecom và Life Corp. đều từng bị điều tra về các cuộc gọi tự động bất hợp pháp trong quá khứ.
Lingo Telecom cho biết trong một tuyên bố hôm Thứ Ba rằng họ “hành động ngay tức khắc” nhằm hỗ trợ tiến trình điều tra các cuộc gọi tự động mạo danh Tổng Thống Biden. Công ty cho biết họ “không liên can gì tới việc làm ra nội dung cuộc gọi.”
Người trả lời điện thoại cho Life Corp thì từ chối nói chuyện với truyền thông. (TTHN)
Mọi người vẫn thường nghe bài hát “Happy New Year” mỗi độ Tết về, dù là Tết tây hay Tết ta. Nhưng thật ra nội dung bản nhạc này chất chứa nội dung ảm đạm, không gợi mở hy vọng vào tương lai, chỉ “ăn tiền” bằng câu “Happy New Year” lặp đi lặp lại nhiều lần trong bản nhạc.
“Happy New Year” theo xu hướng trở thành nhạc phẩm chào đón năm mới
Ra đời vào năm 1980, “Happy New Year” là nhạc phẩm do hai thành viên Benny Andersson và Björn Ulvaeus của nhóm Abba sáng tác và trình bày. Bài hát này hiện vẫn vang rền khắp mọi nhà, quán cà phê, quán ăn, nhà hàng, siêu thị, nhà sách… mỗi khi Tết đến Xuân về.
Chắc là vì câu “Happy New Year” trong lời bài hát tiếng Anh này mà người ta lầm tưởng đây là bài hát dành để chào đón năm mới.
Hồi năm 2022, “Happy New Year” đã lọt vào thứ hạng #29 trong danh sách 100 bản nhạc thịnh hành nhất ở Việt Nam do Billboard Vietnam bình chọn. Trên bình diện thế giới, “Happy New Year” đã đạt được danh hiệu đĩa vàng tại Đan Mạch với số bản đĩa được bán ra hơn 45 ngàn bản.
Song nếu để con tim lắng đọng và khép hờ hai hàng mi lại khi cảm thụ lời bài ca thì chúng ta sẽ nhận ra ngay nhạc phẩm này chất chứa nỗi niềm của một thanh niên về một tương lai không mấy xán lạn.
(Hình: Unsplash)
Rượu sâm banh đã cạn,
Và pháo hoa trên bầu trời cũng đã tắt,
Chỉ còn lại nơi đây mỗi em và anh,
Cảm thấy mất mát và cảm thấy buồn.
Buổi tiệc tàn rồi,
Và ngày mai thì bầu trời chắc sẽ xám nghét,
Chẳng còn trong xanh như ngày hôm qua.
Đây là lúc chúng ta cần ngồi lại để chúc nhau câu chúc
(hình: myriam-zilles/Unsplash)
Chúc mừng năm mới,
Chúc mừng năm mới,
Chúc cho tất cả chúng ta từ nay về sau,
Được sống trong một thế giới mà tất cả là bạn của nhau.
Chúc mừng năm mới,
Chúc mừng năm mới,
Chúc cho tất cả chúng ta có niềm hy vọng, ý chí vững chắc,
Nếu chúng ta sống mà không hy vọng, không có chí thì chẳng khác nào đã chết,
Anh và em cũng vậy.
Em chờ xem,
Thế giới mới này sẽ kiên cường đến độ nào,
Và em chờ xem thế giới sẽ phát triển ra sao.
Trong đống tro tàn của nhân loại,
Con người chẳng khác gì những chú hề,
Vì họ nghĩ rằng họ sẽ ổn,
Nhưng họ đang lê từng bước chân nặng nề,
Mà không hề biết rằng họ chỉ là đống tro tàn,
Và vẫn cố bước đi.
Đối với em bây giờ,
Những gì em hằng mơ ước,
Tất cả đã chết trong lòng, chẳng khác gì so với những xác pháo tơi tả trên nền,
Một thập niên đến hồi kết thúc,
Một thập niên mới mở ra,
Ai mà biết được chúng ta sẽ tìm thấy gì trong tương lai?
Những gì đang chờ phía trước?
Cho đến khi hết năm tám mươi chín.
Hồi còn nhỏ xíu, mỗi lần nghe bài hát này tôi cảm thấy buồn nhưng tôi không hiểu vì sao. Lớn lên, tôi mới ngộ ra rằng đó là vì lời bài hát mang tâm sự của một kẻ chán chường.
Thử hỏi, khi hát một bản nhạc có nội dung như vậy thì cho dù ca sĩ có hát theo phong cách “giựt bứt gân” cũng không toát lên nổi tinh thần sung sức, tràn đầy niềm vui một cách thật sự để có thể lan truyền sức sống cho thính giả. Toàn bài chỉ “vớt vát” được mấy chữ “Happy New Year”.
Minh họa: PIRO4D/Pixabay
“Auld Lang Syne” nhắc nhở chúng ta chào đón năm mới nhưng đừng quên ngày tháng cũ
Nhiều năm nay, người Việt trong nước đã dùng nhạc phẩm “Happy New Year” như là một “nhạc hiệu” để đón chào năm mới, mà quên đi bài ca “Auld Lang Syne” từng để lại trong tim những con người thời Việt Nam Cộng Hòa biết bao cảm xúc đẹp. Cho đến ngày nay các nước nói tiếng Anh vẫn hát vang bản “Auld Lang Syne” vào đêm Giao thừa Tết tây.
Chính bài hát này cũng đưa tôi về dòng ký ức tuổi thơ. Ngày ấy, đám trẻ con miền Nam hay chế lời bài hát thành khúc hát vui: “Ò e cây me đánh đu, trực thăng nhảy dù…”.
Và cứ mỗi lần trăng sáng, lấp ló trong tán lá cây xoài trong sân nhà tôi, tôi lấy một cây sào dài vừa cố dựng lên bằng sức của trẻ con để “hái trăng” giữa tán cây, vừa hát: “Ò e cây me đánh đu, trực thăng nhảy dù…”. Tôi hát như thể muốn nói rằng cái sào nặng quá cứ đánh đu qua lại làm tôi phải cố ghì chặt để dựng nó lên. Năm tháng đi qua, tuổi thơ tôi đã trở thành ngày tháng cũ như những ngày tháng cũ trong bài “Auld Lang Syne” mà tôi không bao giờ quên.
Cho dù ngày tháng cũ có đẹp hay không thì tôi vẫn cứ nhớ. Người ta thường khuyên tôi “Hãy quên đi những tháng ngày mông muội ấy”. Song tôi nghĩ rằng chính quá khứ làm nên nền tảng con người, vì vậy cho dù đấy không phải là một quá khứ đẹp thì vẫn cứ phải nhớ để suy ngẫm, để coi như là trải nghiệm.
Trở lại bài ca “Auld Lang Syne”, đây là một bản nhạc dân gian truyền thống ra đời hồi năm 1799 – dựa trên ý của một bài thơ bằng tiếng Scotland của nhà thơ Robert Burns sáng tác năm 1788. Kể từ đó, bài hát được trình bày trong đêm Giao thừa, tiễn đưa năm cũ, đón năm mới về. Lần lần, bài ca này còn được hát trong những dịp khác như lễ tốt nghiệp, hay dịp kết thúc một sự kiện.
“Auld Lang Syne” được đưa vào danh sách 13,892 bài hát dân gian bằng tiếng Anh từ các nước trên khắp thế giới. “Auld Lang Syne” là cụm từ cổ của nghĩa “Old Long Since”, và chúng ta có thể hiểu rằng “Những Ngày Tháng Cũ”.
Có rất nhiều phiên bản “Auld Lang Syne” được nhiều ca sĩ, nhóm nhạc trình bày. Trong bài này, chúng ta cùng lắng nghe phiên bản của nhóm nhạc The Tenors.
Có nên quên đi người quen ngày trước,
Để không còn mang hình ảnh trong tim?
Có nên quên đi người quen ngày trước,
Và những ngày tháng cũ đã qua?
Ôi! Những ngày tháng cũ,
Những ngày tháng cũ,
Ta nâng ly chúc mừng nhau nhé,
Vì những ngày tháng cũ đã qua.
Hai ta chung một con thuyền năm cũ,
Vượt suối về nguồn trong ánh ban mai,
Biển cả giữa chúng ta và vũ trụ bao la,
Từ những ngày tháng cũ đã qua.
Em sẽ mời anh một ly rượu nhé,
Và chắc rằng ta sẽ nâng ly!
Ta nâng ly chúc nhau lời tốt đẹp,
Vì những ngày tháng cũ đã qua.
Những giọng hát mạnh mẽ dạt dào tình cảm của bốn thành viên nam thuộc nhóm The Tenors trình bày “Auld Lang Syne” như nhắc chúng ta vào giờ phút liêng thiêng tiễn đưa năm cũ, cũng đừng quên ôn lại những kỷ niệm, những người dù không thân nhưng đã đồng hành cùng ta trong cuộc sống.
(Hình: artem-kniaz/Unsplash)
Quan niệm của người Việt là “tống cựu nghênh tân” nên nhiều người muốn quên đi những ngày tháng cũ và chỉ sống cho hiện tại. Ngay cả các thầy tu cũng thường khuyên chúng ta “hãy chánh niệm”, tức là sống cho hiện tại.
Tuy nhiên, thiển nghĩ chánh niệm ở bậc cao hơn là chúng ta có thể sống dung hòa giữa việc ghi nhận quá khứ đã qua, nhưng vẫn sống hết mình ở phút giây hiện tại. Mỗi khi chúng ta đón chào năm mới thì đừng quên ngày tháng cũ – đã từng chứa đựng sự nỗ lực, sự dũng cảm vượt qua thử thách của mỗi cá nhân, hình thành nên những trải nghiệm khó quên của đời người, giúp chúng ta mạnh mẽ hơn và có niềm hy vọng vào tương lai.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trong bài trả lời phỏng vấn báo Dân Trí hôm 10 Tháng Hai (Mùng Một Tết), ông Vương Đình Huệ, chủ tịch Quốc Hội Việt Nam, tự hào nói rằng những người được giới thiệu làm dân biểu “đều là tinh hoa.”
“Qua quá trình sàng lọc, đã lựa chọn 300 người để bổ sung vào nguồn quy hoạch đại biểu Quốc Hội khóa tới. Hàng ngàn người được giới thiệu đều là ‘tinh hoa,’ trong đó có một số đang là đại biểu đương chức, nhất là các phó trưởng đoàn đại biểu Quốc Hội chuyên trách, rồi nhiều lãnh đạo, kể cả cấp thứ trưởng trong quân đội, công an và các ngành, các cấp,” ông Huệ nói.
Ông Vương Đình Huệ, chủ tịch Quốc Hội Việt Nam. (Hình: Dân Trí)
Ông Huệ nói thêm: “Khóa này phẩm chất đại biểu đã tốt, khóa sau phải chu đáo, đầy đủ hơn, bởi phẩm chất đại biểu quyết định phẩm chất hoạt động Quốc Hội.”
Tuy vậy, ông Huệ phớt lờ chuyện bảy “tinh hoa” lần lượt mất ghế trong chưa đầy ba năm của Quốc Hội nhiệm kỳ này.
Trường hợp mới nhất là ông Trần Tuấn Anh, cựu trưởng Ban Kinh Tế Trung Ương, bị mất ghế đại biểu Quốc Hội ngay trước Tết Giáp Thìn 2024, sau khi mất ghế ủy viên Bộ Chính Trị.
Ông Tuấn Anh ngã ngựa do có sai phạm từ thời làm bộ trưởng Công Thương. Theo giới quan sát, ông này “nhận trách nhiệm của người đứng đầu” và tự nguyện rời ghế để tránh nguy cơ bị bắt, khởi tố như các thuộc cấp tại bộ nêu trên.
Trước ông Tuấn Anh, những người bị mất ghế đại biểu khác là các ông Nguyễn Xuân Phúc, cựu chủ tịch nước; Phạm Bình Minh, cựu phó thủ tướng; Nguyễn Thanh Long, cựu bộ trưởng Y Tế; Nguyễn Văn Thạnh, cựu phó viện trưởng Viện Kiểm Sát Tỉnh An Giang…
Ông Trần Tuấn Anh, cựu trưởng Ban Kinh Tế Trung Ương, là trường hợp thứ bảy bị mất ghế đại biểu Quốc Hội sau khi mất ghế ủy viên Bộ Chính Trị. (Hình: VNExpress)
Theo báo VNExpress, hồi Tháng Năm, 2021, có 500 đại biểu Quốc Hội khóa 15 “được bầu,” thực chất là do đảng chỉ định thắng cử.
Tuy nhiên, ngay sau đó, ông Trần Văn Nam, khi đó còn làm bí thư Tỉnh Ủy Bình Dương, bị mất tư cách đại biểu do “có vi phạm,” cụ thể là tham nhũng.
Quốc Hội do vậy chỉ còn 499 đại biểu, và sau khi bảy người “rơi rụng,” hiện chỉ còn 492 người. (N.H.K) [qd]
