KIEV, Ukraine (NV) – Mối quan hệ giữa Kiev và Jerusalem vừa rơi vào vòng xoáy căng thẳng mới vào Thứ Ba, 28 Tháng Tư, sau khi ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, lên án mạnh mẽ việc Israel cho phép một con tàu chở ngũ cốc mà ông khẳng định là “hàng ăn cắp” từ các vùng lãnh thổ bị Nga chiếm đóng cập cảng, theo Reuters.
Sự việc bùng phát khi chính quyền Ukraine triệu tập đại sứ Israel để trao công hàm phản đối, cáo buộc Jerusalem thiếu hành động trước các chuyến hàng bất hợp pháp. Kiev coi toàn bộ ngũ cốc sản xuất tại bốn khu vực Nga đang kiểm soát và bán đảo Crimea là tài sản quốc gia bị đánh cắp để tài trợ cho chiến tranh.
Tổng Thống Volodymyr Zelensky. (Hình: Robin Van Lonkhuijsen / ANP / AFP via Getty Images)
Trên mạng xã hội X, Tổng Thống Zelensky khẳng định: “Một con tàu chở loại ngũ cốc này cập cảng Israel và đang chuẩn bị bốc dỡ. Đây không phải và không thể là một hoạt động kinh doanh hợp pháp.” Ông cũng nhấn mạnh rằng chính quyền Israel không thể làm ngơ trước nguồn gốc của các con tàu và hàng hóa cập cảng mình, đồng thời cảnh báo sẽ áp đặt các lệnh trừng phạt lên những bên cố tình trục lợi từ kế hoạch này.
Ông Heorhii Tykhyi, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Ukraine, cho biết Kiev cung cấp “thông tin và bằng chứng sâu rộng” cho phía Israel trước khi công khai sự việc và tuyên bố: “Chúng tôi sẽ không cho phép bất kỳ quốc gia nào, ở bất kỳ đâu, tạo điều kiện cho giao dịch bất hợp pháp bằng ngũ cốc bị đánh cắp nhằm tài trợ cho kẻ thù của chúng tôi.”
Đáp lại, ông Gideon Saar, ngoại trưởng Israel, bác bỏ các cáo buộc này trong một cuộc họp báo tại Jerusalem, gọi đây là kiểu “ngoại giao Twitter.” Ông Saar khẳng định Israel là quốc gia thượng tôn pháp luật và yêu cầu phía Ukraine phải gửi bằng chứng qua các kênh chính thống. Theo ông, con tàu liên quan vẫn chưa chính thức vào cảng và chưa nộp giấy tờ để có thể xác minh.
Sự việc cũng thu hút sự chú ý từ Liên Âu (EU) với việc ông Anouar El Anouni, phát ngôn viên đối ngoại EU, cho biết khối này ghi nhận các báo cáo về một con tàu thuộc “hạm đội ma” của Nga chở ngũ cốc đánh cắp cập cảng Haifa. EU khẳng định sẵn sàng trừng phạt các cá nhân và thực thể tại các quốc gia thứ ba nếu tiếp tay cho Nga lách các lệnh cấm vận.
Về phía Moscow, ông Dmitry Peskov, phát ngôn viên Điện Kremlin, từ chối can thiệp, chỉ tuyên bố ngắn gọn: “Hãy để chính quyền Kiev tự giải quyết với Israel”.
Cuộc đối đầu ngoại giao này cho thấy Ukraine đang ngày càng quyết liệt trong việc tìm kiếm công lý và đòi lại quyền lợi trong lúc đối đầu với Nga. Giữa cuộc chiến vẫn tiếp diễn, những hạt ngũ cốc trên Biển Đen không còn là hàng hóa thông thường mà là những bằng chứng quan trọng trong cuộc chiến pháp lý và kinh tế toàn cầu. (MPL) [kn]
JAKARTA, Indonesia (NV) – Một tai nạn hai đoàn xe lửa va chạm nhau và có liên quan đến một chiếc taxi do Vinfast chế tạo xảy ra tại ga Bekasi Timur, gần thủ đô Jakarta, Indonesia, khiến ít nhất 14 người thiệt mạng và 84 người bị thương vào tối 27 Tháng Tư.
Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) dẫn lời ông Asep Edi Suheri, cảnh sát trưởng Jakarta, cho biết vụ tai nạn xảy ra tại ga Bekasi Timur, cách Jakarta khoảng 25km, khi một đoàn xe lửa đường dài tông mạnh từ phía sau vào toa cuối – toa dành riêng cho phụ nữ – của một đoàn xe lửa ngoại ô đang dừng lại.
Một góc toa xe lửa bị tông từ phía sau. (Hình: Chụp từ màn hình YouTube Al Jazeera)
Theo phát ngôn viên công ty Đường Sắt Nhà Nước Indonesia KAI, nguyên nhân ban đầu là do một chiếc taxi va quẹt vào tàu ngoại ô tại một đoạn giao cắt, khiến tàu này buộc phải dừng ngay trên đường rầy trước khi thảm kịch xảy ra, vẫn theo TTXVN.
Hình ảnh do truyền hình của Indonesia đăng tải cho thấy chiếc taxi này do hãng Vinfast chế tạo, có màu xanh lá cây lợt, thuộc công ty Dịch Vụ Xe Công Nghệ Green SM Indonesia [tiền thân là Xanh SM, một công ty của tỷ phú Phạm Nhật Vượng] nằm trên đường rầy tại điểm giao cắt JPL 85, gần ga Bekasi Timur.
Trước khi dừng, đoàn tàu lửa đụng vào chiếc taxi, hình ảnh cho thấy như vậy.
Sau đó, nhiều hình ảnh cho thấy chiếc taxi bị văng vào một bụi cây cạnh đường rầy và bị hư hại nặng phần bên trái.
Để chờ tàu phía trên giải quyết vụ đụng xe taxi trước khi vào ga, tàu KRL Tujuan Cikarang đã dừng lại đợi ở đường rầy bên cạnh và bị tàu khách Argo Bromo Anggrek chạy phía sau đâm vào, gây ra vụ tai nạn nghiêm trọng.
Nhân viên cấp cứu đưa thi thể một nạn nhân khỏi hiện trường. (Hình: Chụp từ màn hình YouTube Al Jazeera)
Một nhân chứng bán đồ ăn cách hiện trường khoảng 50 mét kể với Republika, chiếc taxi Green SM khi đến giữa đường rầy thì dừng lại. Không lâu sau đó, nhân viên gác chắn liên tục cảnh báo có tàu KRL từ hướng Cikarang đi Jakarta sắp chạy qua nhưng chiếc taxi điện VinFast vẫn không thể di chuyển.
“Họ cũng định đẩy xe nhưng taxi không nhúc nhích,” nhân chứng nói.
Theo VnExpress, sau vụ tai nạn, trong thông báo đăng trên mạng xã hội Facebook và Instagram hôm 28 Tháng Tư, Green SM Indonesia khẳng định “đã cung cấp thông tin liên quan và hoàn toàn ủng hộ quá trình điều tra đang diễn ra. An toàn và minh bạch luôn là ưu tiên hàng đầu của Green SM.”
Đồng thời, công ty cho biết “sẽ cập nhật khi có dữ liệu được xác minh.”
Tại hiện trường, không khí diễn ra vô cùng căng thẳng và hỗn loạn. Quân đội, lực lượng cứu hỏa, cơ quan cứu nạn quốc gia Indonesia và Hội Hồng Thập Tự sử dụng các thiết bị cắt dỡ chuyên dụng để đưa những người mắc kẹt trong đống đổ nát ra ngoài.
Bà Anna Purba, phát ngôn viên KAI, trả lời truyền hình địa phương vào sáng 28 Tháng Tư, cho biết ngoài những người bị thiệt mạng và bị thương, toàn bộ hơn 240 hành khách trên đoàn tàu đường dài đã được di tản an toàn.
Chiếc taxi VinFast của Green SM Indonesia liên quan trong vụ tai nạn xe lửa. (Hình: Budi Raharjo/Republika)
Trong khi đó, ông Mohammad Syafii, người đứng đầu Cơ Quan Tìm Kiếm và Cấp Cứu Indonesia, cho biết việc đưa những người sống sót ra khỏi các toa tàu bị biến dạng là “một quá trình vô cùng khó khăn.”
Tất cả thi thể các nạn nhân được đưa đến bệnh viện Cảnh Sát Kramat Jati, Đông Jakarta.
Vẫn theo TTX Việt Nam, sáng 28 Tháng Tư, Tổng Thống Prabowo Subianto đến thăm các nạn nhân tại bệnh viện ở Bekasi, chia buồn với thân nhân của những người đã khuất, đồng thời cho biết ông đã chỉ đạo mở điều tra ngay lập tức, cũng như ra lệnh xây dựng một cầu vượt ở Bekasi, nơi xảy ra tai nạn.
Các bên đang chờ kết luận từ Ủy Ban An Toàn Giao Thông Quốc Gia Indonesia (Komite Nasional Keselamatan Transportasi – KNKT) về nguyên nhân sự việc. (Tr.N) [đ.d.]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Tiến Sĩ Nguyễn Đình Thắng, 68 tuổi, tổng giám đốc kiêm chủ tịch Ủy Ban Cứu Người Vượt Biển (BPSOS) ở Mỹ, vừa bị tuyên án 11 năm tù trong phiên xử khiếm diện diễn ra ở Đắk Lắk hôm 28 Tháng Tư.
Báo Pháp Luật TP.HCM dẫn cáo trạng của Tòa Án Tỉnh Đắk Lắk cáo buộc ông Thắng “đã chỉ đạo vụ khủng bố gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.”
Ông Nguyễn Đình Thắng, tổng giám đốc kiêm chủ Tịch Ủy Ban Cứu Người Vượt Biển. (Hình: Facebook Nguyen Dinh Thang)
Ông Nguyễn Đình Thắng, tổng giám đốc kiêm chủ Tịch Ủy Ban Cứu Người Vượt Biển. (Hình: Facebook Nguyen Dinh Thang)
“Bản án thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật; việc xét xử được xác định đúng người, đúng tội; quá trình điều tra, truy tố, xét xử được thực hiện đúng quy định pháp luật,” theo Hội Đồng Xét Xử.
Hôm 30 Tháng Giêng vừa qua, ông Thắng bị Công An Đắk Lắk khởi tố khi quy chụp tội “chỉ đạo, xúi giục, giúp sức” cho ông Y Quynh Bdap và một số người tại Việt Nam thực hiện vụ nổ súng xảy ra ở trụ sở công an hai xã Ea Tiêu và Ea Ktur, huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk, hôm 11 Tháng Sáu, 2023, làm chín người chết.
Trong thông cáo đưa ra hôm 31 Tháng Giêng, ông Thắng cho hay thời điểm Bộ Công An Việt Nam ra tuyên bố nêu trên, ông đang chuẩn bị tham gia Thượng Đỉnh Thường Niên Về Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế (IRF) lần thứ sáu diễn ra từ 2 đến 3 Tháng Hai tại thủ đô Washington, DC.
Do ông đang ở Mỹ, có thể hiểu điều mà Bộ Công An Việt Nam thực hiện lúc đó là phát lệnh khởi tố và lệnh bắt giữ, chứ chưa thể thực hiện được việc bắt giữ.
Hôm Thứ Ba, 28 Tháng Tư, nhật báo Người Việt có gọi điện thoại cho ông Thắng, để lại lời nhắn, nhưng chưa được hồi âm.
Trước đó, hồi Tháng Hai, 2025, Bộ Công An Việt Nam đã dán nhãn “khủng bố” cho ông Thắng với cáo buộc “có liên quan mật thiết” với tổ chức Người Thượng Vì Công Lý (MSFJ) – một tổ chức bị cho là đứng sau vụ nổ súng nêu trên.
Ông Thắng bị cho là trợ giúp kinh phí, hướng dẫn ông Y Quynh Bdap sang Thái Lan lánh nạn.
Sau khi ông Y Quynh Bdap bị bắt giữ, ông Thắng đã vận động, gây quỹ tài trợ cho luật sư Thái Lan tham gia bào chữa cho ông Y Quynh Bdap để chống lại phán quyết trục xuất nhưng bất thành, vẫn theo tố cáo của phía Việt Nam.
Trên trang cá nhân, ông Nguyễn Đình Thắng đưa cáo buộc một số mục sư của tổ chức Hội Thánh Tin Lành Việt Nam-Miền Nam “đã tiếp tay với nhà nước đấu tố người đứng đầu những hội thánh tại gia ở Tây Nguyên, mở đường cho công an bắt bớ, tra tấn, bỏ tù và thậm chí sát hại tín đồ Tin Lành người Thượng.”
Theo ông Thắng, trong số khoảng 80 tín đồ Tin Lành người Thượng đang trong tù, không ít người là nạn nhân của số mục sư thành viên của Hội Thánh Tin Lành Việt Nam-Miền Nam.
Ngoài ra, ông Thắng cũng đưa cáo buộc ông Vũ Tuấn Anh, quản nhiệm Hội Thánh Tin Lành Mỹ Đình, Hà Nội, thuộc Hội Thánh Tin Lành Việt Nam-Miền Bắc, “thực hiện vai trò của một gián điệp cho Bộ Công An Việt Nam.”
Mục Sư Tuấn Anh bị cho là đã sang Thái Lan, gặp riêng một số người Hmông đang tạm lánh, chiêu dụ họ rằng nếu chịu tuân phục và làm theo mệnh lệnh của Bộ Công An thì sẽ được lập các tổ chức tôn giáo trong cộng đồng người tị nạn và được phong chức giáo sĩ.
Khoảng 100 bị cáo trong vụ tấn công trụ sở xã Ea Ktur và Ea Tiêu, tỉnh Đắk Lắk, bị đưa ra xét xử hồi đầu năm 2024. (Hình: Thông Tấn Xã Việt Nam)
Trong trường hợp họ bất tuân thì Bộ Công An đe dọa sẽ cho người theo dõi và cưỡng bức về Việt Nam để bỏ tù.
Việc xét xử khiếm diện những người bất đồng chính kiến đang sinh sống ở hải ngoại hay những người mà CSVN không thể bắt giữ vẫn thường xuyên diễn ra tại các tòa án ở Việt Nam.
Điển hình như ông Lê Trung Khoa, nhà báo tự do và chủ trang web “Thoibao.de,” và Luật Sư Nguyễn Văn Đài, cũng từng bị Tòa Án Thành Phố Hà Nội xử khiếm diện và tuyên án 17 năm tù.
Riêng bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, cựu chủ tịch tập đoàn Tiến Bộ Quốc Tế (AIC), bị tòa án các tỉnh thành xét xử khiếm diện đến sáu lần, với mức án 30 năm tù. (Tr.N) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba, 28 Tháng Tư, ra lệnh ABC nộp đơn yêu cầu gia hạn giấy phép cho tất cả đài truyền hình thuộc hệ thống này, theo Reuters và CNN.
Trụ sở đài ABC News ở thành phố New York. (Hình: Mario Tama/Getty Images)
“ABC của Disney phải nộp đơn yêu cầu gia hạn giấy phép cho tất cả đài truyền hình có giấy phép của họ trong vòng 30 ngày, nghĩa là tới ngày 28 Tháng Năm, 2026,” FCC cho hay trong lệnh được họ ban hành chiều Thứ Ba.
Lệnh của FCC và cuộc đối đầu giữa chính quyền Tổng Thống Trump với ABC là cuộc khủng hoảng đầu tiên đối với ông Josh D’Amaro, tân tổng giám đốc Disney, công ty làm chủ ABC.
Đài ABC có chi nhánh ở Fresno, Los Angeles, và San Francisco, California; Chicago, Illinois; New York, New York; Philadelphia, Pennsylvania; Houston, Texas; và Durham, North Carolina.
Mặc dù FCC khẳng định lệnh này liên hệ với cuộc điều tra đang diễn ra về chính sách DEI (đa dạng, bình đẳng, hòa hợp) của Disney, nhưng đa số dư luận cho rằng đây là cách chính quyền Tổng Thống Trump trả thù ABC vì vẫn chiếu chương trình của ông Kimmel.
Trong bản tuyên bố đáp lại lệnh của FCC, Disney cho biết “từ lâu, ABC và các đài của họ hoạt động hoàn toàn đúng luật lệ FCC và phục vụ cộng đồng địa phương bằng tin tức khả tín, thông tin khẩn cấp, và chương trình có lợi cho công chúng.”
“Chúng tôi tin chắc hồ sơ đó chứng tỏ chúng tôi vẫn hội đủ tiêu chuẩn lấy giấy phép theo Đạo Luật Truyền Thông và Tu Chính Án Số 1, và sẵn sàng chứng minh điều đó thông qua kênh pháp lý phù hợp,” Disney cho hay. “Như mọi khi, trọng tâm của chúng tôi là phục vụ khán giả địa phương nơi có đài của chúng tôi.”
Trước đó, giới chức Disney quyết định không đáp lại lời yêu cầu của vợ chồng Tổng Thống Trump đòi sa thải ông Kimmel. Không những vậy, họ còn tiếp tục chiếu chương trình “Jimmy Kimmel Live!” tối Thứ Hai.
Trên chương trình này tối Thứ Năm tuần trước, ông Kimmel giả bộ đóng cảnh đọc diễn văn tại buổi tiệc báo chí White House Correspondents’ Dinner (WHCD) và nói đùa bà Trump “mong đợi thành quả phụ.”
Hai ngày sau, tối Thứ Bảy, xảy ra vụ nổ súng tại WHCD có vợ chồng Tổng Thống Trump tham dự, nhưng cả hai đều được di tản an toàn.
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Hôm 28 Tháng Tư, Tòa Án Tỉnh Nghệ An đã tuyên tử hình bị cáo Đinh Văn Quyền, 30 tuổi, ở xã Hải Châu, về hai tội ”giết người và sử dụng trái phép vũ khí quân dụng.”
Báo VietNamNet dẫn cáo trạng cho biết, bị cáo Quyền và cô Nguyễn Thị Thu Hiền, 20 tuổi, ở xã Hải Châu, có quan hệ tình cảm.
Bị cáo Quyền tại tòa. (Hình: Hùng Lê/VnExpress)
Khoảng 7 giờ tối 26 Tháng Giêng, 2025, do mâu thuẫn, bị cáo Quyền thủ sẵn dao giấu trong ống tay áo, hẹn bạn gái ra khu vực bờ đê thôn Cự Nải, xã Hải Châu, để “nói chuyện.”
Cô Hiền rủ theo anh Hoàng Ngọc Thông, 20 tuổi và một bạn nữ đi cùng.
Gặp nhau, hai bên to tiếng. Cô Hiền cùng bạn ra về. Song, bị cáo Quyền chạy xe gắn máy đuổi theo, yêu cầu cô phải ở lại “nói chuyện,” nếu không sẽ “làm phiền” đến người thân của cô.
Bị uy hiếp, cô Hiền buộc phải quay lại nói chuyện với bị cáo Quyền.
Lúc này, nghi ngờ bị cáo Quyền mang theo dao, có thể gây nguy hiểm cho cô Hiền nên anh Thông yêu cầu anh ta cất hung khí và rồi dẫn tới việc hai bên cự cãi.
Nhà chức trách cáo buộc, trong lúc cãi vã, thấy bị cáo Quyền đấm vào mặt bạn, cô Hiền can ngăn thì liền bị anh ta rút dao mang theo tấn công liên tiếp khiến cô này thiệt mạng tại chỗ.
Chứng kiến sự việc, anh Hoàng Ngọc Thông đứng gần đó đã lái xe gắn máy lao vào chân bị cáo Quyền khiến anh ta ngã xuống đường. Sau khi đứng dậy, bị cáo Quyền tức giận vung dao tấn công khiến anh Thông thiệt mạng.
Gây án xong, bị cáo Quyền chạy xe gắn máy bỏ trốn khỏi hiện trường. Tuy nhiên, chạy được khoảng một cây số thì anh ta ngã xuống đường bất tỉnh, được người dân đưa đi cấp cứu.
Tại tòa, bị cáo Quyền bày tỏ hối hận, mong được giảm nhẹ hình phạt để sớm trở về chuộc lại lỗi lầm. Anh ta cho rằng sau khi chia tay, cả hai có mâu thuẫn liên quan đến tiền bạc nên hẹn người yêu cũ ra “nói chuyện” và xảy ra sự việc đau lòng kể trên.
Thế nhưng, Hội Đồng Xét Xử nhận định, hành vi của bị cáo Quyền “mang tính chất côn đồ, hung hãn, coi thường pháp luật,” tước đoạt mạng sống của hai người, gây hoang mang dư luận.
Lãnh bản án cao nhất, bị cáo Quyền thất thần bước ra xe bít bùng. Phía dưới, người thân của hai bị hại lòng nặng trĩu rời tòa. (Tr.N) [kn]
LAS VEGAS, Nevada (NV) – Cựu diễn viên Nathan Chasing Horse, nổi tiếng qua phim “Dances With Wolves,” bị kết án tù chung thân hôm Thứ Hai, 27 Tháng Tư, vì tấn công tình dục phụ nữ và thiếu nữ người Mỹ bản địa, theo CBS News.
Hồi Tháng Giêng, ông Chasing Horse, 50 tuổi, bị bồi thẩm đoàn kết 13 tội, phần lớn liên quan tới tấn công tình dục. Ông bị ba phụ nữ cáo buộc, trong đó có một người tố cáo bị ông tấn công lúc cô 14 tuổi. Ông được xóa một số tội.
Hình chụp ông Nathan Chasing Horse lúc bị giam sau khi bị bắt năm 2013. (Hình: Las Vegas Metropolitan Police Department via Getty Images)
Tại phiên tòa hôm Thứ Hai, các nạn nhân và gia đình họ cho hay tới nay, họ vẫn bị chấn thương tâm lý do ông Chasing Horse gây ra, và đức tin của họ bị lung lay vì ông lợi dụng vai trò nhà lãnh đạo tinh thần.
Ông Chasing Horse, mặc đồ tù màu xanh, nhìn thẳng khi các nạn nhân phát biểu. Ông bác bỏ những cáo trạng đối với ông.
“Đây là vụ án xử oan,” ông tuyên bố tại phiên tòa.
Bản án hôm Thứ Hai khép lại quá trình truy tố kéo dài nhiều năm sau khi ông Chasing Horse bị bắt và truy tố lần đầu tiên hồi năm 2023.
Vụ bắt giữ đó làm chấn động cộng đồng người bản địa khắp nước Mỹ. Sau đó, cơ quan công lực ở một số tiểu bang khác và thậm chí Canada truy tố ông Chasing Horse thêm nhiều tội hình sự khác. Hiện tại, những cáo trạng đó vẫn đang chờ xét xử. (Th.Long) [kn]
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Nhóm lừa đảo dựng lên màn kịch tượng Phật Di Lặc bằng đồng đen có khả năng “làm vỡ kính, đông thủy ngân” để cướp tiền đặt cọc người mua rồi bỏ trốn.
Tối 27 Tháng Tư, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh An Giang đã bắt giữ sáu nghi can Nguyễn Thị Hiền, 49 tuổi, ở phường Long Bình, tỉnh Đồng Nai; Huỳnh Kim Long, 62 tuổi, ở phường Khánh Hội, Sài Gòn; La Văn Phép, 54 tuổi; Tống Hoàng Huy, 52 tuổi; Nguyễn Bội Ngọc, 37 tuổi, và La Minh Huyên, 32 tuổi, cùng ngụ tại xã Tri Tôn, tỉnh An Giang, để điều tra về tội “lừa đảo để chiếm đoạt tài sản.”
Hai nghi can Huỳnh Kim Long và Nguyễn Thị Hiền tại cơ quan điều tra. (Hình: Dương Đông/VnExpress)
Báo Thanh Niên dẫn điều tra từ công an cho biết, lợi dụng tâm lý tin vào các vật phẩm tâm linh có giá trị cao, hai nghi can Huỳnh Kim Long và Nguyễn Thị Hiền sử dụng danh khoản Zalo “Mỹ Duyên” để rao bán tượng Phật Di Lặc bằng đồng đen có tính năng đặc biệt có thể “phá kính và đông thủy ngân,” với giá 300 tỷ đồng ($11.38 triệu).
Sau đó, hai nghi can Hiền và Long tiếp cận ông NĐK, 54 tuổi, ở tỉnh Thái Nguyên, giới thiệu về tượng Phật Di Lặc nêu trên.
Đầu Tháng Tư vừa qua, hai bên hẹn gặp nhau ở xã Tri Tôn để “thử hàng.”
Trước ngày hẹn, hai nghi can Long và Hiền đến gặp nhóm của nghi can La Văn Phép, ở xã Tri Tôn, để lên kế hoạch lừa đảo.
Trong đó, nghi can Long cho thuê phương tiện, nghi can Hiền đóng vai “Mỹ Duyên” – tên danh khoản Zalo và cũng là người sở hữu tượng Phật. Còn nghi can Phép là cha “Mỹ Duyên” kiêm “kỹ thuật viên” thử đồng đen.
Hai con ruột của nghi can Phép là La Minh Huyên, La Thị Kim Phương được phân công làm xe ôm, giật tiền và “đạo diễn” kiểm soát các bước trong kế hoạch. Những người còn lại là chân sai vặt, cảnh giới, theo dõi “con mồi.”
Hôm 17 Tháng Tư, nhóm lừa đảo này đến điểm hẹn với ông K. tại khu vực hồ Tà Pạ, xã Tri Tôn, đưa tượng Phật cho xem, sau đó yêu cầu người mua khấn vái. Nghi can Phép trực tiếp cầm tượng Phật thực hiện “huyền năng.”
Nhân lúc ông K. không chú ý, nghi can Phép tráo tấm kính và thủy ngân nguyên bản thành kính vỡ và thủy ngân bị đông cứng, trong khi những người còn lại liên tục phụ họa.
Tin tưởng, ông K. đồng ý mua, hẹn đến quán cà phê gần đó làm hợp đồng, đưa trước 300 triệu đồng ($11,387) tiền cọc và cam kết sau khi mang hàng về thẩm định sẽ đưa đủ tiền.
Từ trái qua: Các nghi can Nguyễn Bội Ngọc, Tống Hoàng Huy, La Văn Phép và La Minh Huyên. (Hình: Thanh Niên)
Ngay khi ông K. đưa tiền, nghi can Huyên bất ngờ xông ra giật cọc tiền rồi lên xe gắn máy bỏ chạy.
Lúc này, nhóm nghi can Phép tiếp tục diễn màn kịch “bất ngờ” rồi nhanh chóng tản đi.
Sau khi chia tiền tại một quán cà phê võng ở khu vực Núi Cấm, hai nghi can Long, Hiền rời khỏi Tri Tôn.
Biết bị lừa, ông K. báo công an. Sau một ngày truy xét, nhóm nghi can Phép bị bắt tại Tri Tôn.
Qua khai báo từ đồng phạm, hôm 25 Tháng Tư công an tiếp tục truy bắt hai nghi can Long và Hiền khi họ đang lẩn trốn tại Sài Gòn. (Tr.N) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Vào cuối ngày Thứ Hai, 27 Tháng Tư, Bộ Tư Pháp (DOJ) đã đệ trình một kiến nghị, đề nghị Chánh Án Richard J. Leon đảo ngược phán quyết và cho phép tiếp tục thi công dự án phòng khiêu vũ ở Tòa Bạch Ốc.
Quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche đăng bức thư cùng với nội dung ngắn gọn trên X: “Đã đến lúc phải xây phòng khiêu vũ.”
Quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche (Hình: Mandel NGAN / AFP via Getty Images)
Lá thư kiến nghị của DOJ do quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche ký tên là hành động tiếp theo một dự luật đề nghị cấp $400 triệu để xây dựng một phòng khiêu vũ, do một nhóm thượng nghị sĩ Đảng Cộng Hòa đưa ra. Dự luật này do Thượng Nghị Sĩ Lindsey Graham (Đảng Cộng Hòa, South Carolina) đứng đầu, theo NBC News loan tin.
Ông Graham cùng với Thượng nghị sĩ Katie Britt (Đảng Cộng Hòa – Alabama) và Thượng nghị sĩ Eric Schmitt (Đảng Cộng Hòa – Missouri) nói với các phóng viên hôm Thứ Hai, 27 Tháng Tư, một phần của chi phí trả cho việc xây dựng phòng khiêu vũ sẽ lấy từ tiền bán vé tham quan các công viên quốc gia.
Nhưng đáng chú ý ở chỗ, theo tờ The New York Times (NYTimes,) đơn đề nghị ký tên quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche mang phong cách đặc trưng dễ nhận biết của Tổng Thống Trump. Nội dung của đơn kiến nghị đăng trên mạng xã hội liên kết vụ xâm nhập an ninh tại bữa tiệc của Hiệp Hội Phóng Viên Tòa Bạch Ốc với vụ kiện đang diễn ra về kế hoạch xây phòng khiêu vũ của tổng thống.
Tòa kháng án đã tạm hoãn phán quyết trước đó của Chánh Án Leon cho đến khi diễn ra các phiên tranh tụng vào Tháng Sáu. Tuy nhiên, kiến nghị mới nhất từ DOJ lại nỗ lực xoay chuyển tiến trình tố tụng trong khoảng thời gian này, đồng thời tận dụng cơ hội để ca tụng tổng thống bằng những ngôn từ đầy kịch tính, theo NYTimes.
“Chính vì đó là DONALD J. TRUMP, một nhà phát triển bất động sản vô cùng thành công, người sở hữu những năng lực mà người khác không có, đặc biệt là những người đảm nhiệm chức vụ tổng thống, mà vụ kiện phù phiếm và thiếu căn cứ này đã đệ trình lên,” trong lá thư đã viết. “Xin nhắc lại, đó được gọi là HỘI CHỨNG CUỒNG LOẠN VÌ TRUMP.”
Theo NYTimes, phong cách trình bày của lá thư kiến nghị từ DOJ cho thấy rõ ràng tầm ảnh hưởng đáng kể của tổng thống đối với các quyết định của DOJ. Trong khi một số phần của thư kiến nghị được viết theo văn phong pháp lý truyền thống, thì nhiều đoạn lại chẳng khác gì những bài đăng đầy tính công kích mà ông Trump luôn sử dụng trên mạng xã hội Truth Social.
“‘Quỹ Bảo Tồn Di Sản Lịch Sử’ là một cái tên mỹ miều, nhưng ngay cả cái tên này cũng là GIẢ TẠO, bởi lẽ, khi họ thêm cụm từ ‘tại Hoa Kỳ’ vào sau tên gọi Quỹ Bảo Tồn Di Sản Lịch Sử, nó khiến người ta lầm tưởng đây là một cơ quan chính phủ, điều mà thực tế hoàn toàn không phải vậy,” bản kiến nghị mở đầu bằng những lời lẽ như thế.
Thư kiến nghị đăng trên danh khoản X của quyền Bộ Trưởng Tư Pháp Todd Blanche. (Hình: nền tảng X của Todd Blanche)
Những người ủng hộ cho rằng phòng khiêu vũ này sẽ tăng cường an ninh quốc gia bằng cách cung cấp một địa điểm an toàn cho các sự kiện có sự tham gia của các lãnh đạo cấp cao của chính quyền Donald Trump. (K.L) [kn]
HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Sau tiếng kêu cứu thất thanh, người dân phát hiện nữ nạn nhân đã thiệt mạng với nhiều vết thương, bên cạnh là con dao dính máu tại nhà riêng ở xã Sơn Tiến, tỉnh Hà Tĩnh.
Theo báo Người Lao Động, khoảng 7 giờ tối 27 Tháng Tư, nhiều người dân ở thôn Đại Thịnh, xã Sơn Tiến, nghe tiếng la hét thất thanh từ nhà bà Nguyễn Thị Thu Hiền, 46 tuổi.
Hiện trường nơi bà Nguyễn Thị Thu Hiền bị sát hại ở thôn Đại Thịnh, xã Sơn Tiến, tỉnh Hà Tĩnh. (Hình: Vĩnh Gia/Người Lao Động)
Tiến vào bên trong nhà, họ thấy bà Hiền nằm gục giữa nhà, cạnh con dao, xung quanh có nhiều vết máu loang lổ.
Nhận tin báo, Công An Xã Sơn Tiến đến phong tỏa hiện trường. Bước đầu, nhà chức trách xác định nạn nhân bị đâm nhiều nhát và đã thiệt mạng.
Qua xác minh, hung thủ bị tình nghi là ông Hà Huy Thập, 52 tuổi, ở cùng thôn Đại Thịnh và ông này đang bị Phòng Cảnh Sát Hình Sự Công An Tỉnh Hà Tĩnh phát lệnh truy bắt.
Theo chính quyền địa phương, bà Hiền đã ly hôn, sống cùng mẹ tại nhà riêng ở thôn Đại Thịnh, có một con trai đang đi du học.
Hiện nguyên nhân sự việc đang được giới hữu trách điều tra làm rõ.
Trong một vụ án tương tự, trước đó hôm 26 Tháng Tư, Cơ Quan Điều Tra Công An Tỉnh Ninh Bình cho biết đã bắt giữ nghi can Nguyễn Tiến Dũng, 43 tuổi, quê Quảng Trị, người đã sát hại cô Lê Thị Hồng Minh, 31 tuổi, ở xã Bình Minh, tỉnh Ninh Bình, để điều tra về tội “giết người.”
Theo báo VnExpress, nghi can Dũng từ Quảng Trị ra Ninh Bình làm thuê cho các cơ sở nuôi tôm tại xã Bình Minh từ đầu năm 2025.
Hiện trường vụ án mạng ở xóm Bình Minh 10, xã Bình Minh, tỉnh Ninh Bình. (Hình: VnExpress)
Trong thời gian này, ông ta có quan hệ tình cảm với cô Minh, nhưng hai người thường xuyên xảy ra mâu thuẫn.
Sáng 25 Tháng Tư, biết cô Minh chuẩn bị rời nhà đi bán hàng, nghi can Dũng âm thầm bám theo.
Khi đến đoạn đường vắng thuộc xóm Bình Minh 10, ông này ép cô Minh dừng xe gắn máy rồi bất ngờ dùng dao chém nhiều nhát, khiến nạn nhân thiệt mạng tại chỗ, sau đó bỏ trốn khỏi hiện trường.
Theo chính quyền địa phương, cô Minh đã ly hôn, sống cùng con nhỏ, buôn bán thịt heo tại khu chợ gần nhà. (Tr.N) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Taylor Swift đang cố gắng bảo vệ giọng nói và hình ảnh của cô nằm tránh bị AI (trí tuệ nhân tạo) lạm dụng, theo NBC News hôm Thứ Hai, 27 Tháng Tư.
Hôm Thứ Sáu tuần trước, siêu sao nhạc pop này nộp đơn yêu cầu bảo hộ hai đoạn thu âm giọng nói của cô. Trong đoạn đầu tiên, cô nói: “Chào, tôi là Taylor Swift, và quý vị có thể nghe album mới của tôi, ‘The Life of a Showgirl,’ theo yêu cầu trên Amazon Music Unlimited.”
Ca sĩ Taylor Swift dự 2026 iHeartRadio Music Awards tại Dolby Theatre ở Hollywood, California, hôm 26 Tháng Ba. (Hình: Frazer Harrison/Getty Images)
Trong đoạn thứ nhì, cô nói giọng thấp hơn: “Chào, tôi là Taylor. Album mới toanh của tôi, ‘The Life of a Showgirl,’ phát hành ngày 3 Tháng Mười và quý vị có thể bấm để lưu lại trước để quý vị có thể nghe trên Spotify.”
Swift, 36 tuổi, cũng nộp đơn yêu cầu bảo hộ hình ảnh của cô trên sân khấu, trong đó cô mặt bộ đồ bó sát cơ thể, lấp lánh đặc trưng của cô và ôm đàn guitar màu hồng.
Mấy năm gần đây, ca sĩ từng nhiều lần đoạt giải Grammy này trở thành đối tượng liên tục bị làm giả hình ảnh và giọng nói. Nhiều đoạn video trên mạng giả mạo Swift quảng cáo dụng cụ nấu ăn khiến người hâm mộ bị lừa, hình ảnh gợi dục giả mạo cô được lan truyền rầm rộ trên mạng xã hội, và thậm chí Tổng Thống Donald Trump cũng đăng hình ảnh giả mạo Swift ủng hộ ông tranh cử.
Swift là một trong nhiều nhân vật nổi tiếng đương đầu với tình trạng này giữa lúc công cụ chế tạo nội dung dựa trên AI ngày càng trở nên tinh vi. Thậm chí công ty AI cũng đưa ra biện pháp ngăn chặn lạm dụng sản phẩm của họ .
Hồi Tháng Giêng, tài tử Matthew McConaughey, trở thành ngôi sao hạng A đầu tiên nộp một loạt đơn yêu cầu bảo hộ hình ảnh, video và audio của ông.
Chuyên gia về AI dự đoán đơn bảo hộ cá nhân của người nổi tiếng như McConaughey và Swift sẽ ngày càng phổ biến vì họ muốn có cơ sở pháp lý vững chắc hơn để kiện nếu hình ảnh, giọng nói của họ bị sao chép mà không xin phép họ. (Th.Long) [kn]
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Trong lúc thui chó để chế biến thức ăn, hai ông ở xã Tân An, tỉnh Nghệ An, đặt bình gas gần nguồn lửa khiến khí gas phụt ra gây phỏng nặng. Song, vết phỏng càng nặng hơn khi họ dùng xăng để “xử lý.”
Hôm 28 Tháng Tư, Trung Tâm Y Tế Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An, đã tiếp nhận hai bệnh nhân LVN và PVL cùng ở xã Tân An, trong tình trạng phỏng nặng vùng đầu, mặt, cổ, tứ chi. Diện tích phỏng khoảng 38% cơ thể.
Hai bệnh nhân bị phỏng nặng khi dùng bình gas nấu ăn thui thịt chó. (Hình: Tâm Phạm/Tuổi Trẻ)
Kể với báo Dân Trí, người nhà bệnh nhân cho biết sáng cùng ngày, hai ông N. và L. sử dụng bình gas nấu ăn của gia đình để thui thịt chó và đặt bình gần nguồn lửa. Khi mở van, khí gas phụt ra ngoài bắt lửa, gây phỏng trực tiếp.
Tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn khi sau tai nạn, bệnh nhân còn đổ xăng lên vùng da tổn thương để “xử lý” làm mát vết thương, khiến vết thương lan rộng và sâu hơn.
Các bệnh nhân được đưa đi cấp cứu, xử lý vết thương theo phác đồ điều trị tại Khoa Ngoại thuộc Trung Tâm Y Tế Tân Kỳ nhằm hạn chế nguy cơ sốc phỏng và nhiễm trùng gây biến chứng.
Các bác sĩ đang xử trí vết phỏng cho hai nạn nhân. (Hình: Khánh Hoan/Thanh Niên)
Nhân vụ này bác sĩ cảnh báo, khi bị phỏng, nạn nhân cần làm mát vùng da bằng nước sạch liên tục trong 15-20 phút, không bôi các chất như xăng, dầu, nước mắm hay kem đánh răng. Sau sơ cứu, cần tới cơ sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời.
Phản ảnh sự việc trên báo Tuổi Trẻ, độc giả “Ngọc” nhận xét: “Đổ xăng lên vết phỏng? Thật không thể tin nổi người ta có thể hành động dại dột đến mức đó.”
“Nhìn vết phỏng mà thấy ‘ngộp.’ Nhậu nhẹt vui vẻ nhưng làm gì cũng phải tỉnh táo, đừng để một phút bốc đồng mà cả đời ân hận,” độc giả “Trinh” cảnh báo. (Tr.N) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Trong lịch sử di tản của người Việt Nam, có một câu chuyện mà suốt hơn nửa thế kỷ qua ít được nhắc đến. Đó là chuyến di tản bằng đường hàng không khoảng 200 người dân miền Nam Việt Nam thoát khỏi Sài Gòn trước ngày 30 Tháng Tư, 1975. Ân nhân của những người may mắn đó là ông Lionel Rosenblatt, cựu nhân viên ngoại giao Hoa Kỳ.
Ông Rosenblatt vừa qua đời ngày 11 Tháng Tư tại nhà riêng ở Washington DC, thọ 82 tuổi, sau thời gian chống chọi với căn bệnh bạch cầu. Bà Ann Rosenblatt, vợ của ông, nói với nhật báo The New York Times.
Ông Lionel A. Rosenblatt (phải), ân nhân của khoảng 200 người dân miền Nam Việt Nam. (Hình: pvfund.org)
Chuyến di tản ‘bất tuân mệnh lệnh’
Tháng Tư, 1975, Đại Sứ Graham Martin của Mỹ tại Việt Nam đề nghị những người Việt Nam muốn chạy khỏi quân đội Bắc Việt sắp tràn vào thành phố nên tìm đường ra các điểm ven biển, nơi tàu chiến Mỹ sẽ cố gắng đón họ. Khi đó, ông Rosenblatt và ông Larry Craig Johnstone (cả hai đều từng đảm nhiệm các vị trí ngoại giao tại Việt Nam) cảm thấy vô cùng lo ngại trước thái độ dường như thờ ơ của ông Martin và chính quyền Hoa Kỳ đối với những người Việt không phải là giới chức cấp cao. Vì vậy, họ đã bí mật xây dựng một kế hoạch di tản riêng nhằm hỗ trợ các đồng nghiệp cũ cùng gia đình của họ.
Vào ngày 20 Tháng Tư, 1975, ông Rosenblatt, khi ấy 31 tuổi, xin nghỉ việc, để bay từ Washington DC tới Sài Gòn. Đi cùng ông là ông Johnstone. Cả hai thuộc về một nhóm nhỏ các giới chức ngoại giao thường gặp gỡ ăn trưa hàng ngày tại Washington DC. Họ có chung nỗi lo về số phận của những người Việt Nam từng làm việc hoặc cộng tác với Hoa Kỳ trong suốt cuộc chiến. Hàng chục ngàn người trong số đó có nguy cơ phải đối mặt với sự trả thù từ chế độ Cộng Sản Bắc Việt nếu họ không thoát được ra khỏi Việt Nam.
“Đó là những người mà chúng tôi đã phối hợp làm việc rất hợp ý,” ông Johnstone chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn, theo NYT kể lại. “Sinh mạng của chúng tôi từng phụ thuộc vào khả năng hỗ trợ của họ. Việc bỏ mặc họ mà ra đi là điều hoàn toàn không thể tưởng tượng nổi.”
Hai người Mỹ này đặt chân tới Sài Gòn vào ngày 22 Tháng Tư, trên một trong những chuyến bay Pan Am cuối cùng bay vào đất nước này. Lúc đó phi trường quốc tế Tân Sơn Nhất đang chìm trong cảnh hỗn loạn. Bom đạn và pháo kích diễn ra ngày đêm.
Từ một đồng nghiệp tại tòa đại sứ Mỹ, họ biết rằng nhiệm vụ của mình bị cấp trên phát hiện, và rằng họ sẽ bị điều động trở về nước.
Theo NYT, ông Rosenblatt đã kể lại trong một tư liệu lịch sử truyền miệng vào năm 2013 rằng ông và ông Johnstone lo bị bắt giữ, và họ đã “chạy trốn nhanh nhất có thể” và phải cải trang che giấu danh tính.
Ông Rosenblatt cạo bộ ria rậm rạp và đội mũ che khuất gương mặt. Cũng vì e ngại bị cảnh sát miền Nam Việt Nam phát hiện, họ sử dụng giấy tờ tùy thân giả, đồng thời lái một chiếc xe Citroen 30 năm tuổi, cùng những chiếc xe khác mà bạn bè bỏ lại khi rời Sài Gòn, để đi gặp gỡ các đồng nghiệp người Việt.
Cả hai đều nói được tiếng Việt, riêng ông Rosenblatt còn thông thạo tiếng Pháp.
“Ai cũng tưởng chúng tôi là những tay xã hội đen người Corsica,” ông kể trong một tư liệu lịch sử truyền miệng thuộc Kho Lưu Trữ Kỹ Thuật Số Về Người Việt Hải Ngoại. “Thế nên chẳng ai dám đụng đến chúng tôi cả.”
Cả hai ẩn mình và hoạt động trong hai căn nhà. Ông Rosenblatt và ông Johnstone gọi điện thoại cho các đồng nghiệp cũ, với nỗ lực liên lạc và di tản từ 400 đến 500 người trong số đó. Một số người không thể liên lạc được, trong khi những người khác lại từ chối rời đi.
Người quản lý của Continental Air Services, một nhà thầu của CIA thường xuyên đảm nhận việc vận chuyển binh lính và giới chức chính phủ Hoa Kỳ, cho họ mượn một chiếc xe van cùng một tài xế để hỗ trợ đưa đón những người di tản.
Trong cuốn sách “Refugee Workers in the Indochina Exodus, 1975-1982 (tạm dịch là “Những Nhân Viên Cứu Trợ Người Tị Nạn Di Cư Từ Đông Dương, 1975-1982”) do ông Larry Clinton Thompson, một cựu nhân viên ngoại giao, ấn hành năm 2010. Trong đó, ông kể lại một chi tiết thú vị. Người quản lý của Continental Air Services còn cung cấp những chiếc hộp đựng giày chứa đầy tiền Việt Nam (loại tiền mà chẳng bao lâu sau đó sẽ trở nên vô giá trị) để hối lộ các binh sĩ và cảnh sát Việt Nam đang canh gác tại phi trường.
Ông Johnstone dùng một chiếc máy đánh chữ cũ ông tìm được tại nhà của người bạn để chuẩn bị giấy tờ cần thiết cho những người Việt Nam có thể lên phi cơ quân sự Mỹ. Ông và ông Rosenblatt cũng xin được các mẫu đơn xuất cảnh, con dấu, và dấu lãnh sự từ những đồng nghiệp tại tòa đại sứ vốn có thiện cảm với họ.
Hai người đàn ông này thiết lập một trạm làm việc tại một sân chơi bowling nằm trong khu vực quân sự của phi trường để hoàn tất các thủ tục xuất cảnh. Sau đó hướng dẫn những người bạn Việt Nam của họ lên các chuyến bay tới Guam và Philippines, để rồi sau cùng đặt chân đến Hoa Kỳ.
Sau năm ngày đầy căng thẳng, thiếu lương thực và ngủ không đủ giấc, hai người Mỹ này cuối cùng cũng rời khỏi Sài Gòn. Vào ngày 30 Tháng Tư, 1975, chiếc trực thăng Mỹ cuối cùng cất cánh từ trên nóc tòa nhà.
Ngay khi trở về nước, ông Rosenblatt và ông Johnstone gặp Ngoại Trưởng Henry Kissinger để đối mặt với nguy cơ bị kỷ luật, hoặc thậm chí là bị sa thải. Ông Rosenblatt kể lại trong một tài liệu lịch sử truyền miệng rằng ông Kissinger đã khiển trách nhưng không trừng phạt họ. Ông Kissinger ghi nhận rằng hai người đã hoàn thành một “nhiệm vụ tuyệt vời và đầy anh hùng tính.”
Ngoại Trưởng Kissinger nói với họ: “Chúng ta đã rời khỏi Việt Nam mà chẳng còn lại bao nhiêu danh dự, nhưng riêng hai anh thì đã hành xử thật sự đầy danh dự.” Ông Rosenblatt kể lại trong tài liệu, theo NYT.
Cuối năm đó, “nhóm phản ứng nhanh hai người” Rosenblatt và Johnstone nhận được Giải Thưởng Bất Tuân Mệnh Lệnh Mang Tính Xây Dựng của Hiệp Hội Ngoại Giao Hoa Kỳ – giải thưởng nhằm tôn vinh những thử thách đối đầu với các chính sách hiện hành.
Năm 1979, cha của ông Rosenblatt chia sẻ với nhật báo The Washington Post rằng: “Con trai tôi hẳn đã được lời dạy trong kinh Talmud dẫn dắt. Đó là ‘Người cứu một mạng người cũng tựa như đã cứu cả thế giới.,” theo NYT kể lại.
Ông Lionel Rosenblatt (Hình: Wikipeida)
Ân tình với di dân
Ông Lionel Rosenblatt sinh ngày ngày 10 Tháng Mười Hai, 1943 tại Manhattan. Gia đình ông thường xuyên chuyển chỗ ở trước khi định cư tại Bellport, New York, trên đảo Long Island. Cha ông, ông David Rosenblatt, là một nhà vật lý hạt nhân. Mẹ của ông, bà Carol (Blumenthal) Rosenblatt, là phụ nữ chăm lo việc gia đình.
Tại đại học Harvard University, ông tham gia chương trình huấn luyện bay thuộc Quân Đoàn Huấn Luyện Sĩ Quan Trừ Bị (ROTC) và nhận bằng cử nhân chuyên ngành Chính Trị Học vào năm 1965. Sau đó, ông học một năm tại trường luật đại học Stanford University trước khi gia nhập ngành ngoại giao vào năm 1966.
Ông Rosenblatt phục vụ tại Việt Nam từ năm 1967 đến 1969, và dành trọn tình nghĩa cho những người mà ông sát cánh làm việc. Trong một tư liệu lịch sử truyền miệng, ông kể lại chuyện những người lính canh gác, thuộc bộ tộc người Thượng, cứu mạng. Họ đã bắn hạ một kẻ xâm nhập mang theo thuốc nổ khi đang tìm cách tấn công khu nhà của ông Rosenblatt tại một căn cứ tiếp vận trên vùng cao nguyên, nơi ông đang tiến hành điều tra các vụ tham nhũng.
Từ đó, ông không bao giờ quên ân tình của những dân tộc thiểu số.
Chuyến di tản gần 400 người ra khỏi miền Nam Việt Nam lúc đó khởi đầu cho sự nghiệp cả đời của ông Rosenblatt. Đó là vận động bảo vệ người tị nạn tại Đông Nam Á và các điểm nóng khác trên thế giới.
Sau khi miền Nam Việt Nam lọt vào tay Cộng Sản, ông Rosenblatt dành trọn sự nghiệp của mình để giải quyết những khó khăn của người tị nạn. Ông tham gia một lực lượng đặc nhiệm của chính phủ nhằm hỗ trợ tái định cư đợt tị nạn đầu tiên gồm 130,000 người Việt Nam tại Hoa Kỳ. Từ năm 1976 đến năm 1981, ông đảm nhiệm vai trò điều phối viên về vấn đề tị nạn tại tòa đại sứ Mỹ ở Bangkok, Thái Lan.
Ông Rosenblatt rời Bộ Ngoại Giao vào năm 1988. Từ năm 1990 đến năm 2001, ông đảm nhiệm chức chủ tịch của Refugees International, một tổ chức vận động chính sách, trực tiếp chứng kiến các cuộc xung đột quốc tế như nạn diệt chủng tại Rwanda và cuộc chiến ở Bosnia sau sự tan rã của Nam Tư. (K.L) [đ.d.]
NEW YORK, New York (NV) – Giá dầu thế giới lên hơn $110 một thùng hôm Thứ Ba, 28 Tháng Tư, lần đầu tiên trong ba tuần qua, giữa lúc nhà đầu tư lo ngại tình trạng bế tắc ở eo biển Hormuz ngày càng gây rủi ro cho nguồn cung ứng toàn cầu, theo CNN và CNBC.
Giá dầu Brent, giá dầu tiêu chuẩn quốc tế, tăng 2.7% lên $111.49 một thùng tính tới 11 giờ 34 phút trưa Thứ Ba. Giá dầu WTI, giá dầu tiêu chuẩn ở Mỹ, tăng 3.5% lên gần $100 một thùng.
Một conn tàu trên biển, nhìn từ đảo Island của Iran, eo biển Hormuz hôm Thứ Ba, 28 Tháng Tư. (Hình: Asghar Besharati/Getty Images)
Nhà đầu tư lo ngại về tình trạng bế tắc ở Hormuz sau khi hôm Thứ Hai, Tổng Thống Donald Trump của Mỹ nói với đội ngũ cố vấn của ông rằng ông không hài lòng với lời đề nghị của Iran về việc mở lại eo biển này, nhiều người biết vấn đề này cho báo New York Times hay. Hiện không rõ chính xác lý do ông Trump không thích lời đề nghị này.
Theo lời đề nghị được Pakistan chuyển cho Mỹ, Iran sẵn sàng mở lại Hormuz nếu Mỹ ngưng phong tỏa cảng Iran và kết thúc cuộc chiến, nhưng muốn hoãn thảo luận chương trình nguyên tử của nước này, hai giới chức biết lời đề nghị này cho hay hôm Thứ Hai, yêu cầu giấu tên, AP đưa tin.
Trong cuộc phỏng vấn của đài Fox News hôm Thứ Hai, ông Marco Rubio, ngoại trưởng Mỹ, cũng tỏ ra hoài nghi lời đề nghị của Iran. Ông cho rằng Iran sẵn sàng mở lại Hormuz miễn là họ vẫn kiểm soát tuyến đường biển hệ trọng này.
Iran chặn Hormuz – eo biển nơi khoảng 20% lượng dầu khí thế giới đi qua vào thời bình – từ nước này khi bị Mỹ và Israel tấn công hôm 28 Tháng Hai tới nay.
Hiện tại, nguồn năng lượng đi qua Hormuz vẫn bị gián đoạn trầm trọng, ảnh hưởng gần 20 triệu thùng dầu thô, nhiên liệu và sản phẩm hóa dầu mỗi ngày, theo ông Andy Lipow, chủ tịch công ty Lipow Oil Associates.
“Quý vị biết làm sao mà đôi khi quý vị sáng thức dậy và đệ nhất phu nhân lên tiếng đòi đuổi việc quý vị?” ông Kimmel nói đùa ở đầu chương trình “Jimmy Kimmel Live!” của ông tối Thứ Hai.
Ông Jimmy Kimmel. (Hình: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Trên chương trình này tối Thứ Năm tuần trước, ông Kimmel giả bộ đóng cảnh đọc diễn văn tại White House Correspondents’ Dinner (WHCD) để than phiền về việc ban tổ chức buổi tiệc thường niên này không mời diễn viên hài tới trình diễn trong buổi tiệc như thường lệ.
Hiệp Hội Phóng Viên Tòa Bạch Ốc, ban tổ chức WHCD, quyết định mời nhà ảo thuật tâm lý (mentalist) lo phần giải trí cho buổi tiệc.
“Đệ nhất phu nhân của chúng ta, Melania, đây rồi. Hãy nhìn bà Melania, quá đẹp. Thưa bà Trump, bà tỏa sáng như người sắp thành quả phụ,” ông Kimmel nói trên chương trình “Jimmy Kimmel Live!” tối Thứ Năm tuần trước.
Hai ngày sau, tối Thứ Bảy, xảy ra vụ nổ súng tại WHCD có vợ chồng Tổng Thống Trump tham dự, nhưng cả hai đều được di tản an toàn.
Hôm Thứ Hai, Tổng Thống Trump đề nghị ABC và Disney, công ty làm chủ đài này, sa thải ông Kimmel “ngay lập tức.”
“Disney và ABC nên sa thải ông Jimmy Kimmel ngay lập tức,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social trưa Thứ Hai.
Trước Tổng Thống Trump vài tiếng, Đệ Nhất Phu Nhân Melania Trump cũng kêu gọi ABC đuổi việc nghệ sĩ hài này vì “lời lẽ đầy hận thù và bạo lực.”
“Lời lẽ đầy hận thù và bạo lực của ông Kimmel là nhằm chia rẽ đất nước chúng ta. Những chuyện ông nói về gia đình tôi không phải chuyện hài – từ ngữ của ông phá hủy dần dần và khoét sâu căn bệnh chính trị bên trong nước Mỹ,” bà Trump viết trên mạng xã hội X.
“Không nên để những người như ông Kimmel có cơ hội vào nhà chúng ta mỗi tối để gieo rắc hận thù. Là kẻ hèn nhát, ông Kimmel núp sau ABC vì ông biết đài này sẽ tiếp tục che chắn để bảo vệ ông. Quá đủ rồi,” đệ nhất phu nhân thêm. “Đã tới lúc ACB phải có lập trường. Giới lãnh đạo ABC sẽ cho phép hành vi xấu xa của ông Kimmel làm hại cộng đồng chúng ta bao nhiêu lần?”
Nhưng trên chương trình “Jimmy Kimmel Live!” tối Thứ Hai, ông Kimmel bác bỏ lời cáo buộc của bà Trump. Ông cho hay ông cũng mừng vì “không ai bị hại” tại WHCD, “tạ ơn trên,” và giải thích câu đùa “sắp thành quả phụ.”
Câu đó “rõ ràng là câu đùa về việc tuổi tác họ cách xa nhau và vẻ hân hoan chúng ta thấy trên gương mặt bà mỗi khi họ đi chung với nhau,” ông Kimmel mỉa mai. “Đó là câu châm biếm rất nhẹ về chuyện ông Trump gần 80 tuổi và bà còn trẻ hơn tôi. Câu đó không hề có nghĩa kêu gọi ám sát, và họ biết nhiều năm nay, tôi phản đối rất mạnh mẽ nạn bạo lực súng đạn.”
Đệ Nhất Phu Nhân Melania Trump và Tổng Thống Donald Trump dự buổi tiệc White House Correspondents Dinner ở Washington, DC, hôm 25 Tháng Tư. (Hình: Nathan Howard/Getty Images)
Rồi ông Kimmel lưu ý ông cũng có điểm chung với bà Trump, cho hay, “Tôi đồng ý chúng ta nên phản đối lời lẽ đầy hận thù và bạo lực. Tôi đồng ý. Mà tôi nghĩ cách bắt đầu phản đối tốt nhất là nói chuyện với chồng bà về vấn đề này.”
“Tôi rất tiếc vì bà, tổng thống và mọi người trong phòng đó tối Thứ Bảy trải qua chuyện như vậy. Tôi thực sự rất tiếc. Không phải vì không ai thiệt mạng mà nghĩa là vụ này không đáng sợ,” ông Kimmel tiếp. “Chúng ta nên đoàn kết và sống sao cho tốt nhất. Chúng ta thực sự nên như vậy. Nhưng nếu bà muốn chúng tôi tin rằng câu đùa tôi nói trước buổi tiệc này ba ngày có ảnh hưởng tới bất cứ chuyện gì xảy ra hôm đó, thì có lẽ người ta cũng nên tìm hiểu quý bà ngoại cảm này.”
Sau đó, ông Kimmel nhắc lại vụ bà Karoline Leavitt, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, nói đùa trước WHCD rằng “sẽ có vài tiếng súng nổ.”
“Quý vị biết ai sẽ nổi giận khi bà nghe câu đó?” ông Kimmel đùa.
Cũng tối Thứ Hai, tài tử George Clooney bênh vực ông Kimmel, theo tạp chí Variety.
“Ông Jimmy là nghệ sĩ hài, và tôi cũng nghĩ bà Karoline Leavitt không có ý nói sẽ có tiếng súng nổ,” Clooney cho hay tại Chaplin Award Gaza lần thứ 51, nơi ông được tôn vinh vì công lao đóng góp cho điện ảnh. “Lúc đó, bà nói đùa. Chỉ vậy. Chúng ta cứ nhìn vào khía cạnh đó và nói, ‘Ừ, chỉ là nói đùa.’ Nhưng lời lẽ hơi nguy hiểm. Mà gần đây, chúng ta thấy rất nhiều như vậy.”
Tháng Chín năm ngoái, đài ABC tạm thời dừng “Jimmy Kimmel Live!” sau khi ông Kimmel dùng chữ “băng đảng MAGA” khi nói về vụ ám sát nhà hoạt động bảo thủ Charlie Kirk. ABC quyết định tạm dừng chương trình này giữa lúc ông Brendan Carr, chủ tịch Ủy Ban Truyền Thông Liên Bang (FCC), đề nghị ABC và Disney giải quyết sự việc. Truy nhiên, chỉ trong một tuần, ông Kimmel trở lại màn ảnh. (Th.Long)
QUẬN CAM, California (NV)– Những chiếc xe hơi ngày nay phức tạp hơn bao giờ hết, được trang bị nhiều công nghệ an toàn, tạo nên sự tiện nghi, thoải mái cho hành khách. Chúng dựa trên những linh kiện phức tạp, tinh vi, đắt đỏ. Cũng giống như mọi bộ phận khác trên xe, chúng có thời gian sử dụng nhất định, sẽ cần được thay thế. Đến lúc đó, chủ xe sẽ nhận ra sự tốn kém khi sửa chữa. Trang mạng xe hơi www.motortrend.com có liệt kê một số tính năng mới trên xe hơi là “thủ phạm” hàng đầu khiến ví tiền của chủ xe bị cạn kiệt.
Xe hơi đời mới có trang bị nhiều công nghệ an toàn. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
⦁ Ghế Massage
Còn được gọi là ghế “đa điểm tựa” (multi-contour) hay ghế “chuyển động chủ động” (active motion), những chiếc ghế cao cấp này thực hiện các thao tác đấm bóp, lăn và xoa cột sống cùng vùng hông, nhằm mục đích cải thiện tuần hoàn máu, giảm căng cơ trong những chuyến đi dài. Các loại ghế massage này có cấu tạo phức tạp. Khi chúng gặp trục trặc, chủ nhân sẽ phải sửa chữa tốn kém và mất thời gian.
⦁ Màn hình Hiển thị trên Kính lái:
Màn hình hiển thị trên kính lái (Head-Up Display- HUD) trình chiếu một số thông tin lái xe lên một không gian dường như “lơ lửng” ngay phía trên nắp ca-pô của xe, cho phép người lái vừa tập trung quan sát con đường phía trước, vừa theo dõi được các thông số như tốc độ xe hay GPS.
Công nghệ này phụ thuộc vào hai yếu tố then chốt. Bộ phận máy chiếu của màn hình HUD nằm trong bảng điều khiển (dashboard) là một thiết bị tương đối đơn giản. Tuy nhiên, để hình ảnh tạo ra có thể hiển thị rõ nét, nó đòi hỏi phải sử dụng loại kính chắn gió đặc biệt có lớp phủ phản quang. Không có gì ngạc nhiên khi giá thành của những chiếc kính chắn gió tương thích với màn hình HUD thường đắt hơn nhiều so với giá của một chiếc kính chắn gió thông thường. Có những chủ xe không thể tìm được loại kính không chánh hãng phù hợp. Có người dù đã lắp đúng loại nhưng lại gặp tình trạng màn hình hiển thị trên kính lái bị mờ hoặc bị bóng đôi.
⦁ Camera ADAS ba chiều
Các vấn đề liên quan đến màn hình HUD nói trên chỉ là phần nổi của tảng băng chìm khi xét đến những rắc rối mà kính chắn gió có thể gây ra khi phải sửa chữa các mẫu xe hiện đại. Nguyên nhân là do nhiều hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS) sử dụng các camera được gắn ở phía trên kính chắn gió. Chúng nhìn xuyên qua lớp kính này để theo dõi tình hình giao thông phía trước. Dữ liệu thu thập được sử dụng cho nhiều tính năng khác nhau, thí dụ như hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng, thắng khẩn cấp tự động và hỗ trợ giữ làn đường… Bất kỳ vết nứt nào trên kính chắn gió làm cản trở tầm nhìn của camera ADAS đều sẽ ảnh hưởng đến các tính năng an toàn này.
⦁ Camera giám sát điểm mù / Camera toàn cảnh (Surround-View)
Một hệ thống an toàn dựa trên camera khác cũng đang ngày càng trở nên phổ biến trên các mẫu xe hiện đại là hệ thống giám sát toàn cảnh (surround view monitors). Hệ thống này sử dụng nhiều camera gắn bên ngoài xe, kết hợp lại tạo thành một góc nhìn 360 độ bao quát xung quanh xe. Một số mẫu xe còn được trang bị tính năng nâng cao hơn: khi người lái bật đèn báo rẽ, màn hình sẽ hiển thị hình ảnh làn đường nằm ngay bên cạnh xe.
Trong trường hợp xảy ra va chạm, các camera có thể bị hư hỏng. Nắp cốp sau và lưới tản nhiệt phía trước là những vị trí lắp đặt phổ biến nhất; gương chiếu hậu hai bên cũng thường có đặt camera. Chi phí sửa chữa thường là rất cao. Thí dụ, nếu chiếc gương chiếu hậu có tích hợp camera bị va quẹt cần thay thế, chi phí có thể khiến chủ xe phải giật mình.
⦁ Hệ thống giám sát sự chú ý của người lái
Một số xe có phát ra tiếng bíp khó chịu khi tài xế không nhìn đường quá lâu do phải theo dõi menu trên hệ thống thông tin giải trí, hay đang cố gắng tìm số nhà qua cửa sổ. Đó là hệ thống giám sát sự tập trung, thường sử dụng một cảm biến hoặc máy ảnh hướng vào vị trí khuôn mặt nhận dạng của tài xế. Khi gương mặt chuyển ra khỏi “các thông số chấp nhận được” của tầm nhìn phía trước, các tín hiệu nhắc nhở sẽ vang lên. Các hệ thống tiên tiến hơn thậm chí còn theo dõi những thứ như chuyển động mắt, chớp mắt và ngáp, cố gắng xác định xem tài xế có quá buồn ngủ để lái xe hay không! Khi chúng hỏng, việc sửa chữa sẽ tốn kém.
⦁ Màn hình LCD cỡ lớn:
Nhiều hãng xe thích các màn hình LCD lớn trong thiết kế. Có một số mẫu xe vận hành hầu hết mọi hệ thống và tính năng quan trọng thông qua màn hình này. Khi nó bị lỗi, việc sửa chữa không hề rẻ và có khi phải đợi lâu mới có phụ tùng thay thế. (HD)
Tìm một thỏa thuận khả dĩ tốt hơn JCPOA (Joint Comprehensive Plan of Action) thời Obama là điều mà Trump đang làm. Tuy nhiên, khó có thể có được thỏa thuận nào tốt hơn, thậm chí có thể tồi tệ hơn. Tờ Axios thuật rằng Trump bị lép vế đến mức có thể phải chấp nhận gỡ $20 tỷ trong tài sản bị phong tỏa của Iran như một bước lùi nhằm đạt được giải pháp kết thúc chiến tranh.
Người dân Iran tuần hành ủng hộ chính phủ ở quảng trường Sadeghyeh ở thủ đô Tehran tối 27 Tháng Tư. (Hình: Atta Kenare/AFP via Getty Images)
Con số $1.7 tỷ thời Obama từ đâu ra?
Ngày 20 Tháng Tư, Tổng Thống Trump viết trên Truth Social: “Thỏa thuận mà chúng ta đang đàm phán với Iran sẽ TỐT HƠN NHIỀU so với JCPOA… Họ (Obama) thậm chí trao tận tay $1.7 tỷ,… chất đầy lên một chiếc Boeing 757 và chuyển thẳng tới Iran…”
Tuy nhiên, tờ Axios cho biết, Mỹ có thể gỡ $20 tỷ từ khoản tài sản Iran bị đóng băng và nếu tin này chính xác thì đó là sự thoái bộ rất lớn, bởi thoạt đầu, Mỹ mở màn với mức đề xuất $6 tỷ. Tehran không đồng ý. Họ “nói thách” đến $27 tỷ. Cuối cùng, Mỹ nâng lên $20 tỷ – một con số khổng lồ so với $1.7 tỷ trong thỏa thuận JCPOA. Khoản $1.7 tỷ mà Obama trao cho Iran lẽ ra không cần thiết gây tranh cãi. Đó là tiền Iran chứ không phải tiền của Mỹ mà Obama bỏ ra để “mua chuộc” Tehran.
Thập niên 1960-1970, Iran là đối tác lớn nhất trong chương trình Bán Vũ Khí Cho Nước Ngoài (U.S. Foreign Military Sales – FMS) của Mỹ. Để điều hành FMS, người ta thành lập một Quỹ Tín Thác (Trust Fund) bằng nguồn vốn Iran để chi trả cho các nhà thầu Mỹ.
Tháng Hai, 1979, chỉ vài ngày trước khi cuộc cách mạng Iran đến hồi kết, Mỹ và Iran ký một bản ghi nhớ (MoU), theo đó đình chỉ các khoản thanh toán và hủy nhiều thương vụ dang dở. Bản ghi nhớ cũng quy định số tiền Iran mà FMS chưa sử dụng hết sẽ được gửi vào một tài khoản có lãi suất.
Cuối năm 1979, sau khi Iran chiếm đại sứ quán Mỹ, chính quyền Carter đóng băng toàn bộ tài sản Iran tại Mỹ. Cuộc khủng hoảng được giải quyết gần 15 tháng sau, thông qua thỏa thuận thành lập Tòa Án Giải Quyết Tranh Chấp Iran-Hoa Kỳ (Iran-U.S. Claims Tribunal – IUCT) nhằm giải quyết các gút mắc tài chính và thương mại nảy sinh.
Năm 1982, Iran khiếu nại lên IUCT, liên quan Quỹ Tín thác FMS. Lisa Grosh, trợ lý cố vấn pháp lý thuộc Bộ Ngoại Giao thời Obama, cho biết, vụ việc là “một tranh chấp vi phạm hợp đồng trị giá hàng tỷ, liên quan 1,126 hợp đồng vũ khí quy mô lớn.” Những gì tiếp theo là khoảng 40 vòng đàm phán trong nhiều thập niên. Năm 2015, Iran yêu cầu IUCT tổ chức cuộc điều trần toàn diện về những khiếu nại tồn đọng, đặc biệt số phận hàng trăm triệu đô la mà Quỹ Tín Thác FMS giữ.
Việc hoàn trả trong khuôn khổ JCPOA gồm hai phần: trả khoản vốn gốc $400 triệu và thanh toán khoản lãi $1.3 tỷ. Để trả vốn gốc, Bộ Tài Chính, cùng Cơ Quan Tài Chính và Kế Toán Quốc Phòng (DFAS) và Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang New York, thực hiện lệnh chuyển khoản $400 triệu từ DFAS sang Ngân Hàng Quốc Gia Thụy Sĩ. $400 triệu này được quy đổi sang franc Thụy Sĩ, rút ra dưới dạng tiền mặt, được chuyển đến Geneva, rồi cuối cùng được giải ngân và trao cho đại diện Ngân Hàng Trung Ương Iran.
Phần tiền lãi, nó được trả từ Quỹ Phán Quyết (Judgment Fund) – chuyên dùng để thanh toán “các phán quyết tòa án cũng như những thỏa thuận của Bộ Tư Pháp đối với những vụ kiện thực tế hoặc tiềm ẩn nhằm vào chính phủ.” Để một khoản thanh toán được thực hiện thông qua Quỹ Phán Quyết, Bộ Tài Chính phải được sự xác nhận từ bộ trưởng Tư Pháp rằng thỏa thuận đó phục vụ lợi ích cho nước Mỹ.
Do Quỹ Phán Quyết không cho phép xử lý các yêu cầu bồi thường đơn lẻ có giá trị lên tới mười chữ số, nên khoản lãi $1.3 tỷ được chia thành 13 yêu cầu bồi thường (claims), mỗi yêu cầu trị giá $99,999,999.99; cùng một yêu cầu bồi thường cho số dư còn lại là $10,390,236.28. Các khoản trên được chuyển từ Quỹ Phán Quyết sang Ngân Hàng Quốc Gia Hòa Lan, được quy đổi sang euro và rút ra dưới dạng tiền mặt. Ngân Hàng Hòa Lan giải ngân và trao cho đại diện Ngân Hàng Trung Ương Iran (“The United States, Iran, and $1.7 billion: Sorting out the details”/Brookings).
Một câu hỏi được quan tâm nhiều là tại sao là tiền mặt? Trong bài đăng ngày 20 Tháng Tư trên Truth Social nói trên, Trump viết: “Họ (Obama) đã chuyển $1.7 tỷ đô la tiền mặt, chất lên chiếc Boeing 757 và chở đến Iran để giới lãnh đạo nước này chi xài tùy thích. Ông ta (Obama) đã rút hết tiền mặt từ các ngân hàng ở Washington DC, Virginia và Maryland. Các chủ ngân hàng nói rằng họ chưa từng thấy điều gì tương tự trước đây…” Về vụ này, theo giải trình của chính quyền Obama, thời điểm đó, Iran không thể tiếp cận hệ thống ngân hàng quốc tế nên Mỹ buộc phải thanh toán bằng tiền mặt.
Trump có thể “deal” tốt hơn Obama?
Theo JCPOA, Iran đồng ý chuyển 98% kho dự trữ uranium ra khỏi nước họ. Trước đó, Iran sở hữu lượng uranium đủ để chế tạo tám đến 10 quả bom; sau thỏa thuận JCPOA, lượng uranium còn lại của họ không đủ để chế tạo dù chỉ một quả. Iran cũng phải tháo dỡ 2/3 máy ly tâm. Họ đồng ý chỉ vận hành tối đa 5,060 máy ly tâm cùng một lúc, và chỉ sử dụng các mẫu máy kém tiên tiến nhất. Ngoài ra, không có hoạt động làm giàu hay lưu trữ uranium nào được phép diễn ra trong vòng 15 năm…
Cụ thể, JCPOA cấm Iran – cho đến năm 2030 – không được làm giàu uranium vượt quá 3.67% – mức chỉ đủ dùng cho nghiên cứu và y học nhưng không đủ để chế tạo bom. Iran cũng vô hiệu hóa một lò phản ứng nguyên tử sản sinh plutonium – loại vật liệu có thể được sử dụng để chế tạo vũ khí. Để bảo đảm việc tuân thủ, Tehran đồng ý cho phép Cơ Quan Nguyên Tử Năng Quốc Tế (IAEA) giám sát, từ việc sử dụng camera, cử thanh sát viên theo dõi kho uranium, đến việc sử dụng máy ly tâm. Liên quan JCPOA, Iran đồng ý trả tự do cho 52 công dân Mỹ (đây là nguyên cớ dẫn đến cáo buộc rằng Obama phải trả “tiền chuộc”). Đổi lại cho tất cả, Mỹ và Châu Âu dỡ bỏ loạt lệnh trừng phạt…
Những người phản đối chỉ trích rằng JCPOA thực chất bật đèn xanh cho Iran mở rộng hoạt động nguyên tử sau năm 2030. Chính quyền Obama giải thích, Iran chắc chắn không bao giờ chấp thuận nhiều hơn 15 năm (cho đến năm 2030); hơn nữa, dù gì thì 15 năm cũng giúp có thêm thời gian để đàm phán trong tương lai. Trong thực tế, không như Trump cáo buộc, JCPOA – ngay ở phần đầu – đã nêu rõ sự cam kết của Iran rằng “trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Iran sẽ không tìm kiếm, phát triển hay sở hữu bất kỳ loại vũ khí nguyên tử nào.”
Bây giờ, câu hỏi lớn nhất được đặt ra là Trump có thể đạt được gì mà JCPOA chưa thể? Trong thực tế, khi Trump xé bỏ thỏa thuận JCPOA dài 159 trang vào năm 2018, Iran đã bắt đầu sản xuất uranium được làm giàu ở mức độ cao hơn. Theo Trung Tâm Kiểm Soát Vũ Khí và Không Phổ Biến Vũ Khí Nguyên Tử, “thời gian đột phá” của Iran – khoảng thời gian cần thiết để sản xuất đủ vật liệu phân hạch được làm giàu mức cao cho vũ khí nguyên tử – đã tăng từ mức hơn một năm dưới thời JCPOA xuống chỉ còn “vài tuần” ở thời điểm hiện tại.
Có ít nhất ba điểm mấu chốt mà Trump cần làm để chứng minh thỏa thuận tương lai của ông tốt hơn Obama.
Đầu tiên là vấn đề làm giàu uranium. Trong vòng đàm phán Geneva ngày 26 Tháng Hai, 2026, hai bên tạm thời đồng ý rằng Iran đình chỉ hoàn toàn mọi hoạt động làm giàu uranium trong 10 năm. Đáng lý mọi chuyện cần tiếp tục đàm phán thì Trump lại phá hỏng tất cả khi khai mào chiến tranh. Tại cuộc đàm phán ở Pakistan trong thời gian hưu chiến hai tuần, Iran nói bây giờ họ “không thích” vụ 10 năm nữa mà chỉ ba năm thôi. Phần mình, Mỹ đòi 20 năm nhưng sau đó Trump nói chẳng có thời hạn gì cả mà phải là vĩnh viễn.
Vấn đề thứ hai là kho dự trữ uranium đã làm giàu. JCPOA 2015 quy định giới hạn đối với kho dự trữ uranium có độ tinh khiết 3.65% là 300 kg. Hiện tại, Iran giữ 440.9 kg uranium được làm giàu ở mức 60%. Gần như toàn bộ lượng vật liệu có độ tinh khiết 60% này đều tồn tại dưới dạng khí và được trữ trong các bình chứa kích thước xấp xỉ bình khí lặn. Với Iran, mớ uranium 60% là bùa hộ mệnh, là lá bài chủ lực để họ đưa ra đàm phán. Tại Geneva ngày 26 Tháng Hai, Iran đề xuất “pha loãng” (downblend) – từ 60% xuống 3.67%. Trong khi đó, phía Mỹ nói, chẳng pha loãng gì cả mà tốt nhất phải đưa ra khỏi Iran.
Vấn đề thứ ba là việc nới lỏng các lệnh trừng phạt. Iran hiện yêu cầu Mỹ phải giải tỏa phần nào trong khoản tài sản $100 tỷ bị đóng băng ở nước ngoài nhiều thập niên qua, đồng thời dỡ bỏ các hạn chế đối với hoạt động thương mại dầu mỏ. Gỡ ra bao nhiêu trong khoảng $100 tỷ bị phong tỏa là một trong những yếu tố nổi cộm nhất khi đàm phán. Đây chính là vụ nhả ra $20 tỷ mà Trump đang thương lượng như nói ở trên.
Ngoài ra, còn vô số mắc mứu mà hai bên đang giằng co, từ việc Iran hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm, vấn đề hỏa tiễn đạn đạo, và đặc biệt việc kiểm soát Eo Biển Hormuz. Cái khó của Trump là ông muốn mọi thứ phải kết thúc thật nhanh và đạt được nhiều hơn so với JCPOA. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, Mỹ đang dưới cơ Iran và Trump ở cái thế yếu hơn Obama nhiều. Thời Obama, Iran chỉ nói chuyện; bây giờ, họ đàm phán với thái độ của một kẻ vô cùng “bựa.” [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Đông đảo cư dân Little Saigon, trong đó có nhiều cao niên, đến viện dưỡng lão Brookdale Garden Grove hôm Thứ Bảy, 25 Tháng Tư, để học nhiều điều quan trọng tại hội thảo về căn bệnh Alzheimer’s.
Người tham dự tham gia các bài tập thể dục. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Hội thảo được Hiệp Hội Phụ Nữ Á-Mỹ Orange County (AAWA-OC) hợp tác với Alzheimer’s Orange County tổ chức, với chủ đề “Hay Quên Có Phải Là Dấu Hiệu Alzheimer’s?”
Trong cộng đồng người Việt, nhiều người vẫn nghĩ rằng hay quên là một phần bình thường của tuổi già. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, đó có thể là dấu hiệu sớm của bệnh Alzheimer’s – một căn bệnh tiến triển âm thầm nhưng ảnh hưởng sâu sắc đến trí nhớ, sinh hoạt và phẩm chất cuộc sống của người bệnh cũng như gia đình.
Thực tế cho thấy, số người mắc Alzheimer’s đang gia tăng nhanh chóng, đặc biệt trong các cộng đồng thiểu số, nơi việc tiếp cận thông tin và dịch vụ y tế còn hạn chế. Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức, phát hiện sớm và chủ động phòng ngừa là vô cùng quan trọng.
Diễn giả của chương trình là Bác Sĩ Dũng Trịnh, chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực sức khỏe não bộ. Ông là giám đốc y khoa của Healthy Brain Clinic, thành viên Hội Đồng Quản Trị Alzheimer’s Orange County, và thành viên Hội Đồng Cố Vấn AAWA-OC.
Bác Sĩ Dũng Trịnh (phải) thuyết trình với sự thông dịch của Bác Sĩ Quỳnh Kiều. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Ông cho biết Alzheimer’s là một căn bệnh thể chất và sinh học, do những chất đạm đặc biệt tích tụ trong não bộ gây ra. Quá trình đó có thể xảy ra từ lâu trước khi một bệnh nhân phát hiện những biểu hiện trí nhớ suy giảm rõ rệt.
Theo bác sĩ, một chất đạm gây ra Alzheimer’s là “amyloid,” tích tụ trong những khoảng trống giữa các tế bào não bộ và ngăn chặn sự liên lạc giữa các tế bào. Sự tích tụ đó có thể xảy ra 20 năm trước khi bệnh nhân phát hiện triệu chứng Alzheimer’s.
Một chất đạm khác là “tau,” sống trong tế bào não. Những chất đạm đó thay đổi hình dáng, hay “cuộn rối,” sau đó giết tế bào não. Quá trình này thường xảy ra khoảng 10 năm sau khi chất đạm “amyloid” tích tụ.
Bác Sĩ Dũng Trịnh cho hay khi tế bào não chết, não bộ sẽ thu nhỏ lại, và không thể phục hồi lại. Chính vì vậy, phát hiện sớm vô cùng quan trọng.
Đông người đến học về Alzheimer’s. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Tiếp theo, ông nói về tấm quan trọng của phát hiện sớm, và nhấn mạnh sự thay đổi suy nghĩ về suy giảm trí nhớ. Alzheimer’s thường được chẩn đoán sai hoặc không được chú ý đúng mức vì bệnh nhân cũng như bác sĩ cho rằng các triệu chứng ban đầu chỉ là một phần của lão hóa bình thường.
Vì vậy, bác sĩ nhấn mạnh trí nhớ suy giảm không phải là chuyện bình thường hay là một phần không thể thiếu của lão hóa. Điều đó cần được đề phòng và được chữa trị nghiêm trọng như những căn bệnh như ung thư hay bệnh tim.
Về sự đề phòng, ông nói cộng đồng thường đi khám để phát hiện bệnh tim qua đo áp huyết và đo mỡ trong máu, cũng như khám để phát hiện ung thư. Alzheimer’s cũng cần có sự đề phòng như vậy.
Một vấn đề khác mà Bác Sĩ Dũng Trịnh thảo luận là nguyên do của Alzheimer’s, và điều đó không phải là do di truyền, mà là do cách sống gây ra. Ông đưa ra nhiều tình trạng liên quan đến cách sống dẫn đến suy giảm trí nhớ, và nói nếu mọi người điều khiển được những tình trạng này thì họ sẽ ngăn chặn Alzheimer’s được đến 50%.
Theo bác sĩ, những tình trạng đó gồm có những thứ liên quan đến tim mạch và dinh dưỡng như cao áp huyết, cao mỡ, tiểu đường, và béo phì. Các yếu tố này ảnh hưởng đến tuần hoàn máu lên não bộ.
Một số tình trạng khác là thiếu vận động và thiếu giao tiếp. Tập thể dục vô cùng quan trọng cho sức khỏe và giảm nguy cơ Alzheimer’s, và giao tiếp với người khác cũng làm được điều đó.
Ông Stanley Wada hướng dẫn các bài tập thể dục. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Những tình trạng khác có liên quan đến giác quan và sức khỏe tâm thần như người bị khiếm thính có nguy cơ Alzheimer’s cao hơn 40%, và người khiếm thị cũng có nguy cơ cao hơn vì thị giác là một giác quan kích thích não bộ.
Sau đó là những tình trạng liên quan đến thói quen và môi trường gồm có ô nhiễm không khí, các chất độc hại như rượu và thuốc lá.
Bác Sĩ Dũng cho biết nhận dạng và điều khiển được những tình trạng đó có thể trì hoãn hoặc ngăn chặn mất trí nhớ đến 50%.
Một vấn đề khác mà ông đề cập là dinh dưỡng, nhất là cách ăn uống để tăng cường sức khỏe não bộ, và đó là ăn theo kiểu Địa Trung Hải.
Cách ăn uống đó gồm có chất béo tốt như dầu olive và ăn cả quả olive; ăn các loại dâu; ăn các loại rau có lá xanh; ăn các chất đạm như cá có giàu chất Omega-3, thịt gà, và các loại đậu như đậu đen hay đậu đỏ; và đưa ngũ cốc nguyên hạt cùng nhiều loại hạt vào chế độ ăn uống mỗi ngày.
Ông cho hay mọi người có thể phát hiện Alzheimer’s sớm qua những cách như chụp cắt lớp phát xạ Positron (PET scan), thử máu, và kiểm tra trí nhớ mỗi năm.
Các thành viên của ban tổ chức. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Sau phần thuyết trình của Bác Sĩ Dũng Trịnh là phần hướng dẫn các bài tập thể dục của ông Stanley Wada, chuyên gia về thể dục và sức khỏe. Ông là giảng viên của Health, Wellness & Fitness, Functional Fitness for Older Adults, và đại học Cal State Long Beach.
Ông đưa ra những bài tập thể dục đơn giản và thích hợp cho người lớn tuổi như đứng lên ngồi xuống, nâng chân khi đang ngồi trên ghế, cũng như các bài tập thể dục bằng dây thun kéo. Theo ông, những bài tập đó giúp vận động cơ thể, sẽ hỗ trợ trí nhớ và tinh thần.
Trong bối cảnh Alzheimer’s ngày càng gia tăng, buổi hội thảo ở viện dưỡng lão Brookdale Garden Grove là một chương trình mang lại nhiều kiến thức cho cộng đồng về căn bệnh gây ra khó khăn cho không biết bao nhiêu gia đình. Vì vậy, ai cũng hăng hái tham gia các bài tập thể dục và đặt nhiều câu hỏi. [đ.d.]
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Khi còn sống người lập có quyền thay đổi hay hủy bỏ di chúc bất cứ lúc nào nếu hội đủ năng lực thể chất và tâm thần. (Hình minh họa: Gerd Altmann/Pixabay)
Sau khi lập di chúc chưa hẳn là đã lo xong hết mọi việc để chỉ còn chờ đến ngày giờ rũ sạch bụi trần yên lòng rời cõi trần thế vì đã an bài mọi việc đúng theo tâm nguyện. Trên thực tế vẫn thường xảy ra những trục trặc ngoài ý muốn của người lập như câu chuyện kể sau.
Ông Sáu là người vốn tính vô tư chẳng bao giờ bận tâm để ý đến những vấn đề luật pháp rắc rối. Một hôm ông bị ngất xỉu do cơn tim cấp tính phải kêu 911 đem xe cứu thương đưa gấp vào bệnh viện cấp cứu. Sau khi được cứu tỉnh ông được bác sĩ cho biết sẽ phải giải phẫu tim vì mạch máu bị nghẹt. Biết mình đang ở tình trạng thập tử nhất sinh ông bèn cho gọi tất cả thân nhân trong gia đình đến bên giường bệnh để chứng kiến ông lập di chúc. Ông có hai con trai, cậu anh rất có hiếu đã tận tụy chăm sóc cho ông cùng bà mẹ cậu vừa mất trước đó một năm nên ông muốn để trọn gia tài cho cậu này. Còn cậu em rất lêu lổng chẳng bao giờ lo cho cha già, mới đây còn cuỗm một mớ tiền lớn của bố rồi bỏ nhà đi giang hồ. Không may cuộc giải phẫu thất bại khiến ông Sáu từ trần ngay sau đó. Đáng tiếc là bản di chúc của ông cũng chết theo vì lúc ông ký không có công chứng viên (notary public) chứng kiến và thị thực. Kết quả tòa tuyên bố di chúc vô hiệu và xử theo luật tiểu bang cho chia đôi gia tài cho hai cậu con kể cả là đứa em bê bối. Dưới suối vàng chắc hẳn ông Sáu không ngậm cười được vì chẳng được toại nguyện vì chính sơ xuất của mình.
Tóm lại sau khi viết xong di chúc còn phải qua một thủ tục pháp lý nữa là “thi hành di chúc” (executing the will). Thủ tục này đòi hỏi phải có người chứng kiến (witness) lúc ký bản chúc thư trước mặt công chứng viên thì mới có hiệu lực. Theo luật của nhiều tiểu bang di chúc cần có ít nhất hai nhân chứng ký tên trước tòa án, tuy nhiên đối với chúc thư không rắc rối thì chỉ cần chữ ký có công chứng cũng được kể hợp pháp. Nhân chứng phải hội điều kiện không dính dáng tranh chấp quyền lợi (conflict of interest) có nghĩa tuyệt đối không phải là người có tên được hưởng gia tài. Thực tế chẳng phải tìm đâu xa, khi đến văn phòng luật sư để lập di chúc thì chính thư ký tại văn phòng đó có thể giúp đứng ra nhìn người lập ký tên rồi cũng ký nhận đã chứng kiến sự việc đó vì thông thường họ cũng là công chứng viên.
Tòa án chỉ nhìn nhận một bản chúc thư chính mà thôi, do đó cần phải lưu giữ cẩn thận nhưng dễ kiếm khi cần đến. Tốt nhất nên gửi luật sư giữ dùm hoặc cất trong hộp an toàn (safety box) mướn ở ngân hàng. Thêm vào đó phải cho người thi hành di chúc hay thân nhân tín cẩn biết rõ nơi cất và giao chìa khóa ủy nhiệm thẩm quyền mở hộp lấy di chúc ra khi qua đời. Đã từng có nhiều người mướn hộp ở ngân hàng mà không chỉ định người thay thế, chẳng may bị chết bất chợt không có ai mở ra lấy di chúc khiến việc thanh toán di sản bị đình trệ kéo dài rất lâu mới giải quyết được. Người lập có thể giữ một bản sao tại nhà nhưng cần ghi chú rõ nơi cất bản chính. Trường hợp lỡ đánh mất thì cần phải nhờ luật sư thảo ngay bản di chúc mới, nếu các chi tiết trong bản cũ không thay đổi thì luật sư có thể viết lại di chúc mới theo nội dung bản sao.
Cuộc đời chẳng bao giờ đứng yên do đó sau khi viết xong di chúc tất nhiên có nhiều sự việc hay biến cố xẩy ra làm thay đổi hiện trạng của người ấy. Thí dụ điển hình như tăng giảm tài sản, sinh con, đau ốm bệnh hoạn, ly dị, con cháu lớn lên vào đại học hay ra trường. Cũng có trường hợp luật lệ thay đổi khiến cho bản chúc thư nguyên thủy trở thành lỗi thời hoặc vô giá trị không thể thi hành được. Ngoài ra còn những biến chuyển trong xã hội có ảnh hưởng đến dự trù tài sản, thí dụ thị trường chứng khoán và địa ốc lên xuống khiến nhiều người có thể có tài sản tăng hay giảm một cách rõ rệt. Vì vậy cần phải cập nhật (updating) ít ra mỗi năm một lần những kế hoạch dự trù tài sản đã có để phản ảnh trung thực tình trạng tài chánh mới. Nên nhớ luật tài sản của mọi tiểu bang có nhiều khác biệt nhiều khi trái nghịch lẫn nhau cho nên cần kiểm điểm hoặc nhờ luật sư duyệt lại những bản dự tính đã lập sao cho chắc chắn phù hợp với luật tiểu bang nhà.
Khi còn sống người lập có quyền thay đổi hay hủy bỏ di chúc bất cứ lúc nào nếu hội đủ năng lực thể chất và tâm thần. Nếu muốn thay đổi mục nào trong di chúc mà vẫn giữ được hiệu lực thì có thể đính kèm một bản “tu chính di chúc (a codicil) vì luật không cho phép gạch bỏ hay viết bất cứ gì vào bản chính. Điều cần thiết là tu chính di chúc phải ghi ngày tháng và cùng chính thức thi hành chung với di chúc khi tòa án thẩm định thanh toán di sản. Luật cũng bắt buộc khi lập tu chính di chúc phải hội đủ điều kiện khả năng tâm trí và tự do không bị cưỡng ép, cho nên nếu có thay đổi quan trọng lớn lao thì bắt buộc phải lập di chúc mới. Nên hội ý với luật sư trước những quyết định hủy bỏ hay tu chính di chúc.
Như đã đề cập trước đây nếu di sản gồm có nhiều của cải cá nhân thì có thể đính kèm theo di chúc một phụ bản gọi là “bản tài sản hữu hình” (tangible personal property memoranda gọi tắt là TPPM). Đây là một văn bản viết tay riêng biệt liệt kê các món truyền lại, có ghi ngày tháng và tên họ thừa kế từng món. Dùng TPPM có lợi điểm không phải tu chính di chúc thường xuyên mà chỉ cần tu chính TPPM bằng cách viết chữ “hủy bỏ” (revoke) trên mỗi trang muốn bỏ, ký từng trang và ghi ngày tháng. Đính kèm thêm vào đó những trang TPPM mới rồi cất chung với di chúc để sau khi chết có thể tìm ra để thi hành. Mỗi khi gia cảnh thay đổi quan trọng thì tốt hơn hết nên viết lại di chúc mới và hủy bỏ bản cũ thay vì lập tu chính. Có hai ý kiến đối chọi nhau về việc lưu lại bản di chúc cũ, một đàng khuyên nên tiêu hủy bản cũ trước mặt luật sư và nhân chứng cho khỏi lẫn lộn mới cũ, ngược lại cũng có ý kiến khác khuyên nên giữ bản cũ để làm bằng chứng là di chúc đã thay đổi nhất là lúc có kiện thưa để chứng minh tính cách hợp pháp của di chúc mới. Khi viết di chúc mới cần phải kiểm điểm chắc chắn có ghi ngày ký và ngày thi hành và còn phải viết thêm một câu xác nhận “bản di chúc mới này hoàn toàn thay thế và hủy bỏ tất cả các di chúc cũ.” Có như vậy tòa án sẽ không nhầm lẫn trong trường hợp có tranh chấp thưa kiện. Đôi khi cũng có những điều tòa xử theo luật bất kể di chúc viết ra sao, thí dụ tòa cho người hôn phối vẫn được chia phần gia tài dù rằng di chúc viết cho người khác tất cả.
Ngoài ra còn có điều khoản về “tài sản dư” là những của cải khác không kê trong di chúc. Nhiều người viết câu xác định tất cả những món tài sản dư sẽ để lại cho đích danh vợ hoặc chồng hay một cá nhân, cơ sở từ thiện nào khác. Muốn phù hợp với ý nguyện tốt hơn hết nên duyệt chúc thư định kỳ để cập nhật thêm vào những món mới mua sắm sau này.
Tóm lại sau khi viết di chúc khi thi hành cần nhớ (1) sau khi chết di chúc sẽ vô dụng không có hiệu lực nếu không theo hình thức pháp định thí dụ ký tên không nhân chứng và công chứng viên (2) phải luôn luôn duyệt di chúc để cập nhật những thay đổi quan trọng về lợi tức, tài sản, liên hệ gia đình, thuế má và những mục có liên quan khác (3) tu chính di chúc những khoản nhỏ nhặt hay lập di chúc mới nếu có thay đổi quan trọng.
Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
