KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Hồ chứa nước Sông Than có sức chứa 85 triệu khối nước ở huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận trước đây, nay thuộc xã Anh Dũng, tỉnh Khánh Hòa, vừa khánh thành mới một tháng đã xuất hiện nhiều vết nứt, thấm nước.
Xác nhận với báo Tiền Phong hôm 9 Tháng Mười Hai, ông Lê Xuân Toàn, phó giám đốc Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Tỉnh Khánh Hòa, cho biết theo phúc trình từ công ty Khai Thác Các Công Trình Thủy Lợi Ninh Thuận – đơn vị vận hành hồ Sông Than, cho biết tuy mới khánh thành hồi Tháng Chín vừa qua nhưng đến cuối Tháng Mười trong lúc vận hành, công ty đã phát hiện sáu vết nứt bê tông chạy dọc mặt đập hồ, chiều dài hơn 92 mét, bề rộng từ 0.5 cm đến 4 cm.
Một số vị trí nứt vỡ ở thân đập tại hồ chứa Sông Than ghi nhận hồi cuối Tháng Mười Một, 2025. (Hình: Tiền Phong)
Ngoài ra, đơn vị quản lý cũng ghi nhận khoảng năm vị trí và nhiều dòng thấm nhỏ tại các khe thi công và khớp nối bê tông trong hành lang thân đập, trong đó có một điểm thấm mạnh với lưu lượng khoảng 0.3 l/s, tương đương gần 26 khối/ngày đêm, khiến hành lang hồ chứa luôn ẩm ướt và lượng nước thu vào khá lớn.
Tuy nhiên, theo ông Toàn, trước mắt với sáu vết nứt trên than đập, đơn vị thi công xịt sơn đánh dấu theo dõi. Còn các điểm thấm trong hành lang thân đập bê tông chính đều nhỏ, không ảnh hưởng công trình và đã được trám lại bằng silicon.
“Công trình đang trong thời gian bảo hành, các bên tiếp tục phối hợp rà soát. Hiện nay Ban Quản Lý đang làm báo cáo giải trình gửi ủy ban tỉnh về tình trạng thấm nứt nêu trên,” ông Toàn cho biết.
Hồ Sông Than có tổng mức đầu tư hơn 1,040 tỷ đồng ($39.4 triệu) từ nguồn trái phiếu chính phủ, ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.
Vị trí thấm chảy thành dòng trong hành lang thân đập của hồ chứa nước Sông Than. (Hình: Dân Trí)
Đây là công trình trọng điểm gồm đập chính với đập đất dài hơn 1 km và đập bê tông trọng lực dài 304 mét; cao trình thiết kế đỉnh đập hơn 141 mét, cấp nước sản xuất cho 4,500 hécta canh tác, sinh hoạt cho hơn 20,000 gia đình ở nhiều xã phía Nam tỉnh Khánh Hòa, đồng thời điều tiết nước, hỗ trợ ứng phó hạn hán hằng năm.
Phản ảnh trên báo VnExpress, độc giả “Sông Đông êm đềm” ngao ngán bày tỏ: “Vết nứt dài 92 mét, rộng từ 0.5-4cm mà bảo không ảnh hưởng thì cũng lạ thật.”
Trong khi đó, độc giả “ledungvl2026” châm biếm: “Chuyện như đùa. Sau khi đọc tin này, tôi phải nhận thức lại khái niệm ‘thấm nước.’” (Tr.N) [kn]
SEOUL, Nam Hàn (NV) – Tòa án Seoul vừa kết luận cô gái họ Yang thừa nhận có thai với ngôi sao đang khoác áo câu lạc bộ Los Angeles và đội tuyển Nam Hàn, Son Heung-min là bịa đặt, theo Yonhap News ngày 9 Tháng Mười Hai.
Vụ án Son Heung-min có con với thiếu nữ tuổi 20 đã được làm sáng tỏ và tòa án Seoul đã đưa ra kết luận rõ ràng lẫn án phạt dành cho kẻ lừa đảo.
Ngôi sao Son Heung-min từng đau đầu với vụ tác giả cái thai của cô gái Yang, 20 tuổi là của mình và anh sẵn sàng chi $215,000 để đổi lấy sự im lặng. (Hình: Jeff Vinnick/Getty Images)
Theo cáo trạng, cô gái người Nam Hàn họ Yang, 20 tuổi trước đây đã gửi cho ngôi sao Son Heung-min một ảnh siêu âm thai nhi và phù phép với lời khẳng định đó là con chung của cô ấy và Son Heung-min.
Cô gái trên đã đặt thẳng vấn đề với đội trưởng đội tuyển Nam Hàn đòi phải chi ít nhất 300 triệu won (khoảng $205,000), để đổi lấy sự im lặng. Nếu không cô sẽ tung hết các thông tin về cái thai mà tác giả là ngôi sao Son Heung-min cho giới truyền thông đồng thời hủy hoại sự nghiệp của cầu thủ đang khoác áo câu lạc bộ Los Angeles.
Lo sợ vụ việc ảnh hưởng tiêu cực đến danh tiếng và sự nghiệp, Son đã chuyển hơn 300 triệu won (tương đương $215,000) cho Yang.
Sau khi chuyển số tiền trên cho Yang, Son Heung-min lại tiếp tục bị tống tiền lần hai. Lần này còn có sự tiếp tay của bạn trai Yang mang tên Yong. Cả hai đặt vấn đề với Son Heung-min và đòi thêm 70 triệu won (khoàng $48,000). Lần này chưa nhận được tiền của Son Heung-min thì cả Yang và Yong đã bị phát hiện và bị cảnh sát Nam Hàn bắt giữ.
Son Heung-min từ lâu được biết đến như một biểu tượng của giới trẻ và người hâm mộ bóng đá Nam Hàn. Anh hiếm khi vướng scandal đời tư và là gương mặt đại diện cho giới thể thao Nam Hàn.
Mới đây, tòa án tại Seoul, Nam Hàn trong phiên tòa xét xử cặp lừa đảo Yang – Yong đã kết luận rằng lời khai “mang thai” của Yang là hoàn toàn bịa đặt. Cô gái trẻ này không hề mang thai và tất cả những hình ảnh về thai nhi mang tên cô đều là giả mạo.
Tòa án tại Seoul gọi hành vi này là tống tiền, lợi dụng danh tiếng và sự dễ dãi, sợ ồn ào của người nổi tiếng. Tòa còn xác định hành vi của cặp lừa đảo trên còn gây tổn hại tinh thần nghiêm trọng cho ngôi sao Son Heung-min.
Nụ cười đã trở lại với người đội trưởng đội tuyển Nam Hàn, Son Heung-min. Anh đã bình tâm để chuẩn bị cùng đội tuyển bước vào vòng chung kết World Cup 2026 vào mùa hè tới. (Hình: Chung Sung-Jun/Getty Images)
Cũng trong phiên tòa trên, tòa án tại Seoul đưa ra phán quyết bốn năm tù cho cô gái 20 tuổi giả mang thai và dựng lên đứa con trong bụng là của Son Heung-min, còn đồng phạm Yong thì lĩnh án hai năm từ giam.
Với Son Heung-min dù đã được minh oan nhưng sự việc chi đậm tiền khi bị tống tiền chuyện có thai với cô Yang cũng khiến nhiều người lo lắng về sự “dễ dãi” hoặc lo sợ mà làm theo kẻ lừa đảo.
Cũng có ý kiến đặt ra đồng thời cảnh báo với những người nổi tiếng của công chúng luôn phải cẩn thận với những giao tiếp ngoài luồng bởi có thể bị lợi dụng và trả giá nếu gặp kẻ xấu như cô gái Yang kia. (Anh Khoa) [kn]
LOS ANGELES, California (NV) – Bài hát trữ tình 63 năm trước của Connie Francis – “Pretty Little Baby” – được TikTok bình chọn là Ca Khúc Toàn Cầu Hàng Đầu Năm 2025, theo tạp chí Rolling Stone hôm Thứ Ba, 9 Tháng Mười Hai.
Bản nhạc năm 1962 này được sử dụng hơn 28 triệu lần trong hàng loạt bản “post,” có trên 68 tỷ “view.” Trong số người nổi tiếng sử dụng ca khúc này trên TikTok có người mẫu Nara Smith người Nam Phi, ngôi sao truyền hình Kylie Jenner người Mỹ, và nữ diễn viên Ariana Greenblatt người Mỹ.
Ca sĩ nhạc pop Connie Francis khoảng năm 1960. (Hình: Archive Photos/Getty Images)
“Pretty Little Baby” bắt đầu nổi lên trở lại rõ nhất hồi Tháng Năm, 2025, khi đứng đầu TikTok Music Charts với hơn 1.3 triệu bản “post.”
“Tôi xúc động và choáng ngợp vì ‘Pretty Little Baby’ thành công,” Francis ra thông cáo báo chí cho hay lúc đó. “Tôi thu âm bản nhạc đó cách đây 63 năm và thật xúc động khi biết giờ đây, một thế hệ hoàn toàn mới biết tôi là ai cũng như nhạc của tôi. Cảm ơn mọi người rất nhiều, cảm ơn TikTok.”
Nữ ca sĩ Francis qua đời hồi Tháng Bảy, 2025, hưởng thọ 87 tuổi.
Hiện tại, hai bản thu âm chính thức của “Pretty Little Baby” xuất hiện trong 2.4 triệu video và 1.3 triệu video, và một loạt trích đoạn một phút của bài hát này được sử dụng trong 14,000 tới 1 triệu video.
Đứng sau “Pretty Little Baby” trên danh sách Ca Khúc Toàn Cầu Hàng Đầu Năm 2025 của TikTok là bản nhạc nổi đình đám năm 2013 của Jess Glynne – “Hold My Hand.” Bài hát này được lồng vào đoạn thu âm câu khẩu hiệu “Nothing Beats a Jet2 Holiday” vốn được dùng trong hơn 3.6 triệu video.
Trong số ca khúc đáng chú ý khác trên danh sách này, có “Rock That Body” của Black Eyed Peas, “Azul” của J Balvin, và “Dame Un Grrr” của Fantomel và Kate Linn.
TikTok cũng tôn vinh những ca khúc mới đây hơn. Katseye được bình chọn Nghệ Sĩ Toàn Cầu Của Năm.
Taylor Swift, Sombr, và Tate McRae cũng có một năm thành công trên mạng xã hội chia sẻ video này. Swift là Nghệ Sĩ Được Lưu Trữ Nhiều Nhất Toàn Cầu Năm 2025, “Back to Friends” của Sombr là Đĩa Nhạc Được Lưu Trữ Nhiều Nhất Toàn Cầu, còn “So Close to What” của McRae là Album Được Lưu Trữ Nhiều Nhất Toàn Cầu. Trong khi đó, Doechii truyền cảm hứng cho Xu Hướng Âm Nhạc Của Năm bằng ca khúc “Anxiety.” (Th.Long) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tin theo lời chỉ dẫn trị bệnh “thuận tự nhiên” trên mạng xã hội, một ông ở Hà Nội đã tự ý bỏ thuốc huyết áp, chuyển sang uống chanh muối đặc và phơi nắng liên tục để “thải độc,” dẫn đến đột tử.
Nói với báo VTC News hôm 10 Tháng Mười Hai, Bác Sĩ Đoàn Dư Mạnh, phó giám đốc Trung Tâm Tim Mạch và Đột Quỵ Quốc Tế thuộc bệnh viện Phương Đông, cho biết bệnh nhân nam 47 tuổi ở Hà Nội, được đưa đến cấp cứu trong tình trạng ngừng tuần hoàn và đã thiệt mạng.
Tăng huyết áp là bệnh mạn tính, đồng nghĩa người bệnh phải uống thuốc điều trị suốt đời. (Hình: Quỳnh Trần/VnExpress)
Người nhà cho biết, trước đó, ông này bất ngờ ngã quỵ khi đang phơi nắng.
Bác Sĩ Mạnh nhận định, rất có thể nạn nhân gặp cơn tăng huyết áp kịch phát dẫn đến vỡ mạch máu não – biến chứng nguy hiểm hàng đầu của tăng huyết áp không kiểm soát.
Theo người nhà, bệnh nhân có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm, vốn tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ. Tuy nhiên, gần đây ông tham gia một hội nhóm trên mạng xã hội, tin theo quan điểm “uống thuốc Tây nhiều hại người” vì vậy nên để “cơ thể tự chữa lành.”
Bỏ ngoài tai lời khuyên ngăn của gia đình, bệnh nhân tự ý ngưng thuốc, chuyển sang áp dụng liệu trình uống chanh muối liều cao kết hợp phơi nắng suốt 10 ngày, nhằm mục đích “toát mồ hôi, đào thải độc tố đưa huyết áp về mức bình thường.”
“Rất nhiều người tin vào mẹo truyền tai, tin trên mạng xã hội rằng detox, uống chanh muối hay phơi nắng để hạ áp. Nhưng cái giá phải trả có thể là tính mạng,” Bác Sĩ Mạnh nói.
Phân tích về ca bệnh trên, Bác Sĩ Mạnh cho biết tăng huyết áp là bệnh mạn tính, buộc người bệnh phải dùng thuốc suốt đời để kiểm soát chỉ số ổn định.
Hành động ngưng thuốc đột ngột khiến mạch máu co lại nhanh chóng, gây ra hiện tượng “bùng phát huyết áp.” Lúc này, áp lực dòng máu tăng vọt không kiểm soát, tim phải làm việc quá tải, đẩy người bệnh vào những biến chứng “chí mạng” như nhồi máu cơ tim hay vỡ mạch máu não.
Mặt khác, khi bệnh nhân nạp lượng lớn chanh muối đậm đặc vào cơ thể, hàm lượng Natri cao trong muối gây giữ nước, buộc tim bơm máu mạnh hơn, làm gia tăng áp lực lên thành mạch vốn đã yếu. Thêm vào đó, việc phơi nắng gắt gây mất nước và tăng nhịp tim.
“Sự cộng hưởng giữa ba yếu tố gồm ngừng thuốc, nạp nhiều muối và mất nước do phơi nắng khiến huyết áp bệnh nhân tăng kịch trần, phá vỡ mạch máu não và gây chết tức tưởi,” Bác Sĩ Mạnh nhận định.
Danh khoản “Bơ Thực Vật” cho rằng uống nước chanh pha muối hột và phơi nắng có thể “chữa bách bệnh.” (Hình: Tuổi Trẻ chụp màn hình)
Theo ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, thời gian qua, danh khoản “Bơ Thực Vật” với gần 650,000 người theo dõi trên Facebook tiếng Việt thường xuyên đăng tải các video hướng dẫn uống nước chanh pha muối hột để chữa nhiều loại bệnh, từ dạ dày, cao huyết áp, tiểu đường đến suy thận…
Đi xa hơn, trong một video, danh khoản này còn cho rằng xét nghiệm HIV có thể “nhầm lẫn” do cơ thể bị “nhiễm độc, suy giảm hệ miễn dịch,” và khuyên người xem không cần lo lắng, chỉ cần thay đổi “lối sống, hít thở sâu, tắm nắng và uống nước chanh, muối hột thì sẽ khỏi HIV.”
Theo Bác Sĩ Mạnh, những cá nhân, nhóm lan truyền phương pháp chữa bệnh phản khoa học này không khác gì bán thực phẩm bẩn, gây nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng cộng đồng. (Tr.N) [kn]
SAN FRANCISCO, California (NV) – Sau khi xảy ra một loạt vụ ngộ độc nấm “tử thần” – trong đó có một người thiệt mạng, giới chức y tế California khuyến cáo cư dân đừng ăn bất cứ nấm tự nhiên nào nếu không phải chuyên gia về nấm, theo NBC News hôm Thứ Ba, 9 Tháng Mười Hai.
Bác sĩ vùng San Francisco Bay Area cho rằng loại nấm có tên khoa học Amanita phalloides gây ra 23 vụ ngộ độc được báo cho Hệ Thống Kiểm Soát Chất Độc California (CPCS) từ ngày 18 Tháng Mười Một tới nay, theo Bác Sĩ Craig Smollin, giám đốc y khoa của hệ thống này ở San Francisco và là giáo sư y học cấp cứu của đại học University of California, San Francisco.
Chỉ một centimet vuông nấm “tử thần” cũng chứa độc tố đủ làm chết người. (Hình minh họa: William West/AFP via Getty Images)
“Tất cả bệnh nhân này đều tự đi hái nấm ngoài thiên nhiên,” ông Smollin cho hay trong buổi họp báo hôm Thứ Ba. “Tất cả họ đều phát triệu chứng trong vòng 24 tiếng đầu tiên, gồm muốn ói, ói, tiêu chảy, đau bụng.”
Ông Smollin cho biết vài bệnh nhân nằm trong một số nhóm đã ăn cùng mẻ nấm tự nhiên. Nhóm đông nhất khoảng bảy người, ông thêm.
Tất cả bệnh nhân này đều phải vào bệnh viện, ít nhất trong thời gian ngắn. Một người thiệt mạng. Năm người hiện vẫn nằm bệnh viện. Một người phải ghép gan, còn một người đang trong danh sách chờ ghép gan, theo ông Smollin. Những bệnh nhân này từ 1 tuổi rưỡi tới 56 tuổi.
Người chuyên hái nấm cho hay một số nơi ở California mùa này có nhiều nấm “tử thần” hơn những năm trước, có thể là lý do số vụ ngộ độc tăng.
Trong thông cáo báo chí của Cơ Quan Y Tế California, Bác Sĩ Erica Pan, y sĩ tiểu bang, cảnh báo “vì nấm ‘tử thần’ có thể dễ bị lầm là nấm ăn được an toàn, chúng tôi khuyên công chúng đừng bao giờ đi hái nấm tự nhiên trong mùa đầy rủi ro này.”
Bác Sĩ Cyrus Rangan, bác sĩ nhi khoa và nhà nghiên cứu độc tố y khoa của (CPCS), cho hay cần phải “cảnh báo tất cả” vì hầu hết mọi người đều không có chuyên môn để nhận biết nấm nào ăn được an toàn.
Tuy nhiên, ông Rangan nói, “hiếm thấy một loạt vụ (ngộ độc) như thế này.”
Nấm “tử thần” nhìn giống những loại nấm Amanita khác được ăn phổ biến ở các quốc gia Trung Mỹ, theo bà Heather Hallen-Adams, chủ tịch khoa chất độc Hiệp Hội Nấm Học Bắc Mỹ. Vì nấm “tử thần” thường không có ở vùng đó, có lẽ người đi hái nấm ở California không biết mối nguy hiểm của những loại nấm nhìn tương tự, bà giải thích.
Trong 10 năm qua, phong trào đi hái nấm tự nhiên bùng nổ ở Bay Area cũng như nhiều nơi khác ở Mỹ. Cùng lúc đó, nguồn thông tin về nấm độc, đáng tin lẫn không đáng tin, cũng lan tràn, bao gồm trên mạng xã hội, ứng dụng điện thoại và nền tảng trí tuệ nhân tạo. Giới chuyên gia khuyên cẩn trọng khi xem những nguồn đó. (Th.Long) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Nhiều cư dân đến dự buổi hướng dẫn cắt tỉa và nuôi dưỡng Bonsai, do Hội Cây Kiểng Việt Nam-USA (Vietnamese-USA Bonsai Society) tổ chức vào sáng Chủ Nhật, 2 Tháng Mười Hai, tại Phúc Long Coffee & Tea, Garden Grove.
Ông Nghi Bùi (trái) hướng dẫn mọi người cách thức cắt tỉa cây Hollywood Juniper (cây Tùng). (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Vì đây là buổi tổ chức nhằm hướng dẫn cắt tỉa và nuôi dưỡng Bonsai, nên hội không có bày biện nhiều chậu hoa kiểng, Bonsai như những lần triển lãm trước tại nhiều nơi ở Little Saigon.
Theo ban tổ chức, nghệ thuật Bonsai xuất phát từ Trung Hoa. Đến khi du nhập vào Nhật thì được phát triển và phổ biến rộng rãi hơn. Bonsai là cây có kích thước nhỏ, nhưng phải mang đầy đủ dáng đẹp của thân cây cổ thụ được sống ngoài thiên nhiên. Sau đó, các nghệ nhân mới đưa các thân cây này vào trồng trong chậu cạn.
Hội trưởng Đan Nguyễn nói: “Thú vui về cây kiểng cũng là món ăn tinh thần cho người Việt mình đang sống tại hải ngoại. Song song đó, Bonsai là nghệ thuật dễ thương qua hình dạng của nhiều tác phẩm đẹp, và cũng là niềm vui tinh thần với cuộc sống đương đại bây giờ. Lúc ban đầu anh em chúng tôi tụ lại với nhau tổ chức một diễn đàn cho những ai yêu thích nghệ thuật cây kiểng và Bonsai. Từ đó, hàng tuần, chúng tôi cùng đến sinh hoạt với nhau để tạo cho mình một sân chơi lành mạnh qua những nghệ thuật của từng cá nhân. Rồi cũng vì lý đó, hội ra đời cách nay khoảng 25 năm tại miền Nam California.”
Cũng theo ông hội trưởng, trong thực tế cuộc sống hiện tại, con người thường chạy theo thời gian và máy móc trong nhiều hoàn cảnh xã hội, nên có thể có nhiều người dễ bị căng thẳng trong cuộc sống.
Hội trưởng Đan Nguyễn (bìa phải) và cây Bonsai Bông Giấy Đỏ. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
“Vì thế, con người cần sự giải trí nhiều hơn. Đó có thể là đi du ngoạn để được ngắm nhiều thắng cảnh thiên nhiên, và vừa được thoải mái tinh thần, vừa biết thêm nhiều về cảnh vật bên ngoài. Nhưng không lẽ tuần nào mình cũng lên núi, lên rừng, ra biển để ngắm cảnh thiên nhiên. Vì thế, chúng tôi chọn môn giải trí là nuôi dưỡng cây kiểng và Bonsai, xem như mình cũng được gần gũi với thiên nhiên hằng ngày vậy,” ông hội trưởng tâm tình thêm.
Ông Thanh Châu là thành viên của hội hơn 15 năm. Trước đây, ông đến tham dự một buổi triển lãm về cây Bonsai do người Nhật tổ chức, ông rất thích, vì thấy nghệ thuật Bonsai rất đẹp và trông dễ thương. Lúc đó có một nghệ nhân trong ban tổ chức cũng có hướng dẫn sơ cho ông biết cách thức chăm sóc cây Bonsai như thế nào.
“Lúc ban đầu, tôi mua một cây Bonsai để về nuôi dưỡng. Nhưng không bao lâu thì cây này chết, vì mình chưa có đủ kinh nghiệm để chăm sóc nó. Nhưng sau khi tôi tham gia vào hội này, thì cũng nhờ những bạn trong hội hướng dẫn về cắt tỉa cũng như tìm phân bón cho cây. Cho đến bây giờ thì tôi cũng khá thành thạo trong vấn đề nuôi dưỡng và cắt tỉa Bonsai,” ông Thanh Châu cho biết.
Ông Nghi Bùi, trước khi là thành viên của hội, đã chơi Bonsai với nhiều người bạn quen biết tại Los AngeLes trên 10 năm. Lúc đó thì ông Nghi đã có ông thầy người Nhật hướng dẫn về chăm sóc Bonsai.
Ông Nghi Bùi nói: “Cái quyến rũ của Bonsai là khi mình muốn thực hiện một tàng cây cổ thụ đang sống với thiên nhiên lâu đời, rồi mang về để cho thân cây được sống trong một chậu nhỏ thì rất là nan giải. Đó là phải có thời gian đi tìm thân cây sao cho thích hợp với môi trường sống, rồi đào cây về để nuôi dưỡng trong một chậu nhỏ. Nhưng quan trọng nhất là làm sao cho cây sống được. Cái khó để trở thành một nghệ nhân Bonsai, việc khởi đầu là những người yêu thích Bonsai phải biết một số quy tắc về kỹ thuật và mỹ thuật để cắt tỉa và nuôi dưỡng. Đồng thời, những người thưởng lãm về nghệ thuật này cũng phải hiểu biết đôi chút kiến thức Bonsai, thì khi họ thưởng thức tác phẩm Bonsai sẽ có nhiều thú vị hơn.”
Đông đảo đồng hương đến xem cắt tỉa Bonsai tại Phúc Long Coffee & Tea, Garden Grove. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Nhiều cư dân yêu thích ngắm nhìn Bonsai, kể cả những nghệ nhân của nghệ thuật này, đến xem những thành viên trong ban tổ chức giải thích, hướng dẫn cách thức cắt tỉa và nuôi dưỡng Bonsai. Đa số ở độ tuổi trung niên trở lên thuộc nhiều sắc dân, trong đó người Việt Nam là nhiều nhất.
Trong số đồng hương đến dự, bà Hannah Phạm nói: “Nghệ thuật Bonsai là một thú vui nhàn hạ, tuy phải có nhiều công phu để chăm sóc cũng như khả năng về nghệ thuật sáng tạo. Những nghệ nhân này có công giúp cho xã hội là tạo dựng một cuộc sống thanh bình, không bon chen và cũng không có hận thù. Đối với tôi, nghệ thuật này tạo ra mùi hương thiền trong sự an bình của xã hội.”
Theo tài liệu của Hội Cây Kiểng Việt Nam-USA được ban tổ chức phổ biến tại chỗ, bao gồm tổng quát vài kiến thức căn bản phổ thông nuôi dưỡng cây kiểng và Bonsai ở Orange County và các thành phố lân cận, thì Bonsai là cây sống trong chậu cạn, dù rằng với kích thước nhỏ, nhưng phải có những dáng nét, bố cục đầy đủ những yếu tố: gốc, thân, ngọn, nhánh, tàng… giống như cây cổ thụ đẹp sống ngoài thiên nhiên.
Tại Nam California, Bonsai thích hợp với thiên nhiên đủ nắng gió sương, cẩn thận khi có gió Santa Ana hoặc nóng trên mức bình thường. Cuối tuần đem vô nhà thưởng lãm một hai ngày không thành vấn đề.
Về phần chăm sóc, tưới nước mỗi ngày vào mùa nóng, giảm bớt vào mùa lạnh ẩm ướt. Nên thường xuyên xem màu đất, hoặc dùng đũa xới nhẹ đất để đoán biết đất khô hay ướt.
Các thành viên ban tổ chức buổi hướng dẫn cắt tỉa và nuôi dưỡng Bonsai. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Về cách nuôi dường bằng phân bón, nên dùng loại phân bón 14-14-14, dạng hạt vào đầu mùa Xuân và ngưng vào mùa Thu. Phải đọc kỹ phần chỉ dẫn của loại phân bón này.
Thuốc trừ sâu thì mua ở Home Depot hoặc Lowe’s, đọc kỹ nhãn chỉ dẫn, rồi xịt thuốc vào buổi chiều. Cho sự an toàn thì nên dùng nửa phân lượng chỉ dẫn (Malathion Plus hoặc Ortho Volck Oil Spray).
Thời điểm sang chậu và thay đất: Đầu mùa Xuân là thời điểm tốt nhất cho tất cả các loại. Còn nhóm cây Tùng, cây Bách bao gồm: Black Pine, California Juniper, Prostrate, Shimpaku, San Jose, Hollywood, Foemina Juniper, Nana Juniper… có thể bắt đầu sang chậu hay thay đất từ Tháng Giêng đến Tháng Năm.
Về cách trộn đất thì tùy thuộc vào các loại cây theo phương thức: Sỏi 50%, đất Acadama 50%, cho Black Pine và California Juniper. Sỏi 30%, cát 30%, potting soil 20%, đất Acadama 20%, cho những cây Juniper khác. Sỏi 50%, cát 30%, potting soil 20%, cho các loại cây thông thường khác như Apple, Azalea, Bald Cypress, Bông Giấy, Bạch Lê, Chanh, Ổi…
Người yêu thích cây kiểng, Bonsai có thể tìm hiểu bộ môn này qua trang mạng: hoicaykiengvietnamusa.com. [đ.d.]
ORLANDO, Florida (NV) – Gần đây, những người lái xe ở một số khu vực của Florida như Gainesville, Fort Myers, Orlando, Collier County nhận thấy những ngọn đèn xanh dương nhỏ kỳ lạ, được gắn trên đỉnh một số đèn giao thông. Người qua đường suy đoán công dụng của chúng là gì? Chúng có liên quan gì đến camera tự động chụp hình đèn đỏ không?
Theo trang mạng xe hơi https://www.jalopnik.com, giống như camera giao thông, những ngọn đèn xanh dương này giúp cảnh sát phát hiện và xử phạt những người lái xe vượt đèn đỏ. Chúng được gọi là đèn xác nhận, được thiết kế để giúp cảnh sát nhìn thấy từ mọi hướng. Chúng chỉ sáng lên khi đèn bên dưới là màu đỏ, giúp cảnh sát dễ dàng nhận diện đèn đỏ. Nếu không có chúng, một người lái xe đang đi về phía nam, nhưng cảnh sát đang hướng về hướng khác sẽ không thể biết người lái xe đó đi vào ngã tư có vượt đèn đỏ không.
Đèn xác nhận xanh dương được gắn trên đỉnh một số đèn giao thông. (Ảnh cắt từ Youtube của npr.org)
Việc lắp đặt những đèn xanh dương này có nhiều lợi ích. Thứ nhất, chỉ cần một cảnh sát để giám sát một ngã tư thay vì hai người. Ngoài ra, cảnh sát cũng an toàn hơn, vì họ có thể giám sát toàn bộ giao lộ từ một vị trí quan sát an toàn. Khi bắt và xử phạt chính xác những người vượt đèn đỏ, hy vọng số tai nạn giao thông sẽ giảm.
Florida không phải là tiểu bang duy nhất lắp đặt loại đèn này. Các thành phố ở Colorado, South Dakota và Kansas cũng đã lắp đặt loại đèn báo hiệu màu xanh dương này. Sở Giao thông Vận tải Minnesota đã nghiên cứu về về tác động của đèn xác nhận vào năm 2014, sau đó áp dụng tại các thị trấn của Minnesota như Blaine, Crystal và Maplewood. Kết quả cho thấy số vụ tai nạn do vượt đèn đỏ đã giảm 33% sau khi những đèn xanh dương này được lắp đặt.
Một nghiên cứu khác do Cục Quản lý Đường bộ Liên bang thực hiện vào năm 2017 cho thấy đèn xác nhận giúp giảm đáng kể đối với hầu hết các loại tai nạn.
Vượt đèn đỏ vẫn là một nguyên nhân đáng kể gây tử vong do tai nạn giao thông ở Hoa Kỳ. Theo Viện Bảo hiểm An toàn Đường bộ (IIHS), 1,086 người đã thiệt mạng và 136,000 người bị thương vào năm 2023 trong các vụ tai nạn liên quan đến việc vượt đèn đỏ. Người đi bộ, người đi xe đạp, tài xế và hành khách trên các xe không vượt đèn đỏ chiếm một nửa tổng số người chết.
Ở Florida, tài xế bị camera ghi hình vượt đèn đỏ sẽ bị phạt $158; trường hợp cao nhất có thể lên tới $500 bao gồm cả chi phí hành chính và lệ phí tòa án. Nếu bị cảnh sát giao thông chặn lại, người vượt đèn đỏ sẽ phải trả hơn $264 tùy thuộc vào quận hạt, cộng với điểm phạt trên bằng lái xe. Tại California, vượt đèn đỏ có mức phạt cơ bản là $100; cộng thêm phí tòa án và các khoản phí khác có thể lên tới $430 – $550. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Bạn đang nghĩ đến việc mua nhà trước khi năm 2025 kết thúc?
Dù giá nhà ở California nổi tiếng cao ngất ngưỡng, tuy nhiên nếu chịu khó tìm kiếm người mua vẫn có thể tìm thấy các căn nhà có giá khoảng $250,000, theo Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc California (CAR).
Một khu dân cư Rancho Cucamonga, California. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)
Báo The Sacramento Bee trích dẫn báo cáo mới nhất của nhóm này từ ngày 18 Tháng Mười Một cho thấy giá nhà trung vị (median) trên toàn tiểu bang đạt đến $886,960 trong Tháng Mười.
Con số này tăng 0.4% so với $883,640 vào Tháng Chín, nhưng vẫn thấp hơn 0.2% so với mức trung vị $888,740 của Tháng Mười năm 2024.
“Giá nhà đang tăng ở mức kiểm soát được,” Tamara Suminski, chủ tịch của CAR, cho biết trong báo cáo ngày 18 Tháng Mười Một.
Cùng với mức giá dễ thở hơn, bà Suminski nói: “Nhu cầu nhà ở tại California đang dần dần cải thiện.”
“Dù lãi suất vay thế chấp có nhích lên kể từ cuối Tháng Mười, nhưng thị trường vẫn sôi động, và người mua vẫn còn cơ hội tốt,” bà Suminski nói thêm. “Khi bước sang 2026, những xu hướng này mở ra thời điểm hứa hẹn cho bất kỳ ai cân nhắc tham gia thị trường địa ốc California.”
Lãi suất vay thế chấp hiện nay ở California
Lãi suất vay thế chấp tại California bắt đầu tăng trở lại kể từ Tháng Mười, theo CAR.
“Lãi suất, từng chạm đáy thấp nhất trong vòng 12 tháng vào Tháng Mười, nay đã quay đầu tăng khi Fed thận trọng hơn trong thời gian chính phủ tạm ngừng hoạt động,” Jordan Levine, Phó chủ tịch cấp cao kiêm kinh tế gia trưởng của hiệp hội, cho biết.
Dù Fed mới vừa giảm lãi suất chính 0.25%, nhưng các chuyên gia tài chính cho rằng hầu hết người vay sẽ không thấy nhiều thay đổi khi mua nhà.
Nguyên nhân là lãi suất vay thế chấp không gắn trực tiếp với lãi suất chuẩn của Fed, mà chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố khác như thị trường trái phiếu.
Mức lãi mục tiêu của Fed giảm từ 4.25% – 4.5% xuống 4% – 4.25%, có thể giúp lãi suất vay thế chấp giảm nhẹ. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo không nên kỳ vọng rằng sẽ có sự thay đổi lớn.
“Không có gì đảm bảo,” Matt Schulz, chuyên gia tài chính người tiêu dùng của LendingTree, từng nói với The Sacramento Bee. “Khác với thẻ tín dụng, lãi suất vay thế chấp không gắn trực tiếp với hành động của Fed. Ai nói điều đó là chắc chắn được thì sẽ chỉ đoán mò.”
Tính đến ngày 1 Tháng Mười Hai, lãi suất vay thế chấp cố định 30 năm trung bình ở California vào khoảng 6%, theo Zillow.
“Với thị trường nhà ở bước vào giai đoạn suy giảm nhịp độ theo mùa, nhu cầu nhà ở sẽ vẫn yếu, và California khả năng kết thúc 2025 với chỉ tăng nhẹ trong số lượng nhà bán so với năm ngoái,” Levine nói trong báo cáo ngày 18 Tháng Mười Một.
Nơi nào có giá nhà dễ chịu nhất ở California
Theo báo cáo mới nhất của CAR, các căn nhà rẻ nhất chủ yếu nằm ở miền Bắc California và Central Valley.
Dựa trên báo cáo bán nhà và giá nhà Tháng Mười, công bố ngày 18 Tháng Mười Một, 10 quận có giá nhà trung vị thấp hơn mức trung vị toàn tiểu bang $886,960 là:
Trinity County – $250,000
Lassen County – $251,500
Siskiyou County – $286,000
Glenn County – $325,000
Lake County – $340,000
Tehama County – $353,880
Kings County – $357,500
Del Norte County – $360,000
Tuolumne County – $360,000
Shasta County – $360,500
Nơi nào có giá nhà cao nhất ở California
Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc California cho biết những căn nhà đắt đỏ nhất chủ yếu tập trung ở Bay Area.
Trong Tháng Mười năm 2025, giá nhà biệt lập trung vị ở khu vực này là $1,300,000, theo dữ liệu mới nhất.
Năm quận có giá nhà biệt lập trung vị cao nhất là:
San Mateo County – $2,189,500
Santa Clara County – $1,950,000
San Francisco County – $1,850,000
Marin County – $1,680,000
Orange County – $1,391,000. (Ng.Tr) [kn]
ABU DHABI, United Arab Emirates (NV) – Trong đêm rực rỡ của Abu Dhabi Grand Prix 2025, Lando Norris về thứ ba chặng cuối, thành tích vừa đủ để tay đua trẻ người Anh bước lên bục danh giá và cũng là thắng lợi kép của đội đua McLaren, theo ESPN ngày 8 Tháng Mười Hai.
Trước chặng đưa cuối, ngôi “vua” của đường đua F1 2025 là cuộc đua tam mã căng thẳng giữa Norris, Verstappen và Piastri. Tình thế với yêu cầu bắt buộc đối với Norris là phải về đích trong top 3. Một thách thức không nhỏ với một tay đua trẻ cảm nhận được “cờ đến tay.”
Tân vô địch đường đua F1, Lando Norris hạnh phúc trong sự chúc mừng của các cộng sự sau khi kết thúc chặng cuối Abu Dhabi Grand Prix (Hình: Clive Mason/Getty Images)
Norris, thành viên trẻ trong đội đua McLaren trước chặng cuối luôn mang trong mình suy nghĩ đến danh hiệu quán quân cho cá nhân mình và cũng là ngôi vô địch cùng đội McLaren mà suốt từ năm 2008 đến nay vẫn bỏ ngỏ sau khi Lewis Hamilton đăng quang.
Mùa giải 2025 đã khép lại như một kịch bản phim hành động. McLaren sau nhiều năm lỡ hẹn với chức vô địch, nay giành lại danh hiệu đội đua số 1 cùng ngôi quán quân trao cho tay đua trẻ 26 tuổi người Anh – Norris.
Norris đã có khởi đầu mạnh mẽ ở mùa giải 2025 khi giành chiến thắng ngay chặng mở màn. Chiến thắng mà bất kỳ tay đua nào dù kỳ cựu hay non trẻ cũng đều bị các đối thủ soi rất kỹ giống như chiếc áo vàng trong đua xe đạp luôn bị “đánh” và bị hăm he “xé.”
Nhưng với một tay đua trẻ giàu khát vọng như Norris thì việc giành “pole + win” sớm đã giúp anh định hình cho cá nhân mình và tạo đà tâm lý tốt cho cả mùa.
Sang giai đoạn giữa mùa, Norris luôn giữ được sự cân bằng áp lực và sự ổn định bất kể các đối thủ thay nhau áp sát và đánh chiếm ngôi đầu.
Đến giai đoạn cuối mùa thì bất ngờ Norris có những màn thể hiện “bùng nổ” qua các chiến thắng quan trọng chiếm lại lợi thế trong bảng tổng sắp. Giai đoạn này có cả thăng, trầm khi lần lượt Norris rồi Piastri bị loại khỏi kết quả chặng Las Vegas vì vi phạm kỹ thuật.
Chính lúc đấy, bản lĩnh và sự táo bạo của một tay đua trẻ đã thể hiện mạnh mẽ. Rõ nhất là đêm chung kết ở Abu Dhabi Grand Prix. Áp lực cực lớn khi rơi vào cuộc đua tam mã, nhưng Norris vẫn giữ bình tĩnh để về đích thứ ba đủ để đăng quang.
Chiến thắng kép của McLaren vừa có ngôi quán quân của Norris vừa có danh hiệu đội đua số 1. (Hình: Clive Rose/Getty Images)
Xuất phát P2, bị Piastri vượt ngay lap 1, đã thế Norris phải chống đỡ các cuộc tấn công từ phía sau. Đối mặt với tình huống “pit-stop” kẹt trong nhóm xe phía sau, Norris chen lên đầy táo bạo có lúc tưởng vượt vạch giới hạn
Chính các bình luận viên trực tiếp cũng hú hồn tường thuật Norris qua Lance Stroll, qua Liam Lawson, sau đó ép vượt Yuki Tsunoda bằng một pha xử lý táo bạo “phá bẫy” làm người xem nín thở.
Cú vượt đấy đã đưa Norris trở thành tân vô địch thế giới F1 với 423 điểm hơn người về nhì là Verstappen 2 điểm. (Yến Nhi) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Thị trường nhà ở vẫn đang khó tiếp cận, khi giá nhà cao gần mức kỷ lục và lãi suất thế chấp vẫn duy trì trên 6%. Nhưng tình hình có thể thay đổi vào năm 2026, khi giá địa ốc được dự báo giảm sẽ ở 22 trong 100 thành phố lớn nhất của Mỹ và lãi suất thế chấp được kỳ vọng giảm nhẹ, theo phân tích mới từ Realtor.com.
CBS News cho hay, thị trường địa ốc được dự báo sẽ biến đổi theo hướng “có lợi cho người mua” vào năm tới, tạo nên một “thị trường cân bằng nhất kể từ đại dịch,” nghĩa là cả người bán và người mua đều khó chiếm ưu thế trong đàm phán, Jake Krimmel, kinh tế gia trưởng cấp cao của Realtor.com, cho biết.
Bảy trong tám thành phố lớn nhất Florida dự báo giá nhà sẽ giảm trong năm 2026. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
Lãi suất thế chấp trung bình dự kiến giảm xuống còn 6.3% vào năm tới, thấp hơn một chút so với mức 6.6% năm 2025. Chi phí vay thấp hơn cùng với mức tăng lương mạnh sẽ khuyến khích nhiều người mua tham gia thị trường nhà ở hơn, Krimmel nói thêm.
“Năm 2026 sẽ là năm thị trường nhà ở ổn định trở lại,” Krimmel nhận định. “Nó sẽ cho thấy nhiều dấu hiệu trở lại quỹ đạo bình thường.”
Điều này sẽ thúc đẩy doanh số nhà cũ, dự kiến tăng chưa đến 2%, đạt 4.13 triệu căn trong năm 2026, theo báo cáo của Realtor.com. Đây chỉ là mức tăng nhẹ so với dự kiến 4.07 triệu căn của năm nay, nhưng đáng chú ý vì giao dịch gần như đi ngang suốt năm 2025.
Zillow, một nền tảng địa ốc trực tuyến khác, cũng dự báo người mua nhà sẽ có nhiều lựa chọn hơn trong năm 2026. Công ty dự kiến doanh số nhà cũ sẽ tăng lên gần 4.3 triệu căn, tăng 4.3% so với dự kiến của năm 2025. Lãi suất thế chấp dự kiến dao động trên 6%, mặc dù cao hơn các năm gần đây nhưng vẫn được cho là vừa phải nếu tính theo tiêu chuẩn lịch sử.
Những thành phố nào sẽ giảm giá?
Hầu hết 22 thành phố dự báo giảm giá nhà năm tới nằm ở miền Đông Nam và miền Tây. Ví dụ, bảy trong tám thành phố lớn nhất Florida dự kiến giảm giá nhà, chỉ riêng Miami ngoại lệ, theo báo cáo.
Khu vực đô thị Cape Coral-Fort Lauderdale dự kiến ghi nhận mức giảm giá lớn nhất nước Mỹ với 10.2%, tiếp theo là vùng North Port-Sarasota-Bradenton, Florida với 8.9%.
Những thành phố có giá giảm chủ yếu là nơi nguồn cung mở rộng, mang đến nhiều lựa chọn hơn cho người mua, Krimmel giải thích. Một số khu đô thị này hiện cũng ít nhu cầu hơn so với cơn sốt địa ốc thời COVID, vốn được thúc đẩy bởi lãi suất thấp và chính sách được làm việc tại nhà.
“Những nơi này từng chứng kiến cơn sốt lớn trong đại dịch, vì vậy một phần dự báo của chúng tôi là nhu cầu nhà ở đang quay trở lại mức thực tế,” Krimmel nói với CBS News.
Ở 78 thành phố lớn còn lại, giá nhà dự kiến tăng, nhưng mức tăng sẽ nhỏ, với mức tăng trung vị (median) tại các địa phương này khoảng 4%.
Để đưa ra dự báo, Realtor.com đã xem xét dữ liệu về nguồn cung, xây dựng mới, tăng giá, tăng lương và việc làm, cùng tỷ lệ thất nghiệp ở 100 thành phố. (Ng.Tr) [kn]
Sau khi đánh bại phát xít Đức và quân phiệt Nhật trong Thế Chiến II, Hoa Kỳ trở thành nhà lãnh đạo của thế giới tự do ngăn chặn sự bành trướng của chủ nghĩa cộng sản. Hoa Kỳ cùng đồng minh Tây Âu đã thiết lập một trật tự thế giới mới, trong đó pháp quyền và nhân quyền được tôn trọng, độc tài bị lật đổ, kinh tế thị trường được đề cao. Trật tự này là nền móng tạo ra một thế giới tương đối hòa bình và phát triển thịnh vượng suốt 80 năm qua.
Phó Tổng Thống J.D. Vance đến Munich, Đức, hồi Tháng Hai, 2025, và kêu gọi “tự do ngôn luận” trong khi chính quyền Trump liên tục chà đạp Tu Chính Án Thứ Nhất về quyền tự do ngôn luận. (Hình minh họa: Sean Gallup/Getty Images)
Nhưng ngày nay, chính quyền Trump, và rộng hơn là phong trào MAGA đang muốn thay đổi cái trật tự đó, từ bỏ vai trò lãnh đạo của Hoa Kỳ để nhường chỗ cho các chế độ độc tài cựu cộng sản Nga và Trung Quốc.
Bản Chiến Lược An Ninh Quốc Gia 2025 (National Security Strategy for the United States – NSS) mà ông Trump công bố tối Thứ Năm vừa qua thể hiện ý đồ ấy. Đáng lo ngại là chiến lược này đề ra sự đối kháng giữa Mỹ và Châu Âu chung quanh chủ nghĩa dân chủ và tự do vốn là hệ giá trị được chia sẻ ở hai bờ Đại Tây Dương suốt tám thập niên qua.
Lý Thuyết Thay Thế từ Âu sang Mỹ
Trong phần “Thúc Đẩy Sự Vĩ Đại Châu Âu” (Promoting European Greatness), NSS nhận định châu lục này đang đối mặt với “triển vọng u ám khi bị xóa sổ nền văn minh,” cảnh báo một tương lai u ám trong đó “một số quốc gia thành viên NATO sẽ có đa số là dân phi-Châu Âu (non-European).”
Nói trắng ra, chính quyền Mỹ lên án Châu Âu đang đi sai đường qua việc tiếp nhận người nhập cư từ các nước nghèo, hậu quả là dân số da màu sẽ lấn át dân da trắng, khiến cho “nền văn minh” bị xóa sổ. NSS cho rằng vài thập niên nữa, Châu Âu sẽ không còn vì chính sách di trú hiện hành đang xói mòn bản sắc của người Châu Âu.
Cách đánh giá này không mới, nó lặp lại quan điểm của Lý Thuyết Thay Thế (The Replacement Theory). Viễn cảnh diệt chủng người da trắng được báo động và trình bày một cách hệ thống trong cuốn sách Cuộc Thay Thế Vĩ Đại xuất bản năm 2012 của lý thuyết gia người Pháp Renaud Camus (sinh 1946). Ông ta cho rằng người nhập cư da màu kéo tới Châu Âu ngày càng đông, sinh đẻ nhiều con hơn là mối đe dọa đối với người da trắng, vị thế thống trị về chính trị, văn hóa và kinh tế của người da trắng ở Châu Âu hiện nay sẽ bị mai một dần và sẽ bị diệt chủng.
Trước Camus, “thuyết thay thế” và ý tưởng về “cuộc diệt chủng người da trắng” đã là trụ cột trong hệ tư tưởng của Đức Quốc Xã. Adolf Hitler tin rằng người Đức là dân tộc thượng đẳng, không thể để dòng máu Đức bị pha trộn bởi các sắc dân khác và ông ta đã giết chết sáu triệu người Do Thái trong Thế Chiến II.
Từ 2012, thuyết Thay Thế trở thành nền tảng tư tưởng của một số đảng dân tộc chủ nghĩa châu Âu, chủ trương chống người nhập cư như đảng Reform UK của Anh, Mặt Trận Quốc Gia của Pháp hay đảng Sự Thay Thế Đức (AfD) của Đức.
Tại Mỹ, Lý Thuyết Thay Thế được hỗ trợ bởi quan niệm người da trắng thượng đẳng được quảng bá rộng rãi trên các kênh truyền thông bảo thủ như Fox News và trở thành cốt lõi của chính sách chống người nhập cư của đảng MAGA.
MAGA liên tục tố cáo đảng Dân Chủ mở cửa biên giới, khuyến khích người di dân đến Mỹ để thay đổi cơ cấu dân số, số cử tri da trắng theo Cộng Hòa sẽ giảm và sẽ bị thay thế bởi những cử tri da màu từ Thế Giới Thứ Ba. Người da màu nhập cư từ Châu Á, Nam Mỹ bị biến thành cái bung xung để người dân Mỹ trút nỗi tức giận và lo sợ của họ vì tin người nhập cư là thủ phạm gây ra những nỗi thống khổ của họ và một ngày nào đó sẽ thay thế nền văn minh da trắng thượng đẳng.
Đây là chủ trương dẫn dắt các cuộc bố ráp, bắt bớ, trục xuất tàn nhẫn của lực lượng cảnh sát di trú ICE hiện nay nhắm vào người da màu, hợp pháp hay bất hợp pháp.
“Tôi sẽ tạm dừng vĩnh viễn việc di cư từ tất cả Các Nước Thế Giới Thứ Ba để cho phép khôi phục hoàn toàn hệ thống của Mỹ, chấm dứt hàng triệu trường hợp tiếp nhận bất hợp pháp của Biden,” ông Trump tuyên bố hôm cuối Tháng Mười Một khi xảy ra vụ một người tị nạn Afghanistan nổ súng vào hai lính Vệ Binh Quốc Gia ở Washington, DC.
Xuất cảng chính sách di trú khắc nghiệt
Với NSS, chính quyền Trump đang bắt đầu “xuất cảng” chính sách di trú khắc nghiệt đó sang Châu Âu. “Chúng tôi muốn Châu Âu vẫn là Châu Âu, muốn Châu Âu duy trì niềm tự tin vào nền văn minh của mình và từ bỏ chính sách bóp nghẹt các phong trào cánh hữu,” văn bản dài 33 trang của NSS khẳng định.
Không ai phủ nhận Châu Âu đang đau đầu với bài toán người nhập cư, nhất là sau khi Nga tấn công xâm lược Ukraine năm 2022 làm hàng triệu người Ukraine phải tản cư sang các nước láng giềng. Năm 2023 là năm Châu Âu tiếp nhận nhiều người nhập cư nhất với 1.6 triệu người, gây sức ép nặng nề lên cơ sở hạ tầng, y tế, giáo dục của một số quốc gia, nhất là Ba Lan và Đức. Trước đây, khi các tổ chức khủng bố như Al-Qaeda, ISIS còn hoạt động mạnh, người nhập cư là Hồi Giáo cực đoan từ Trung Đông đã thực hiện nhiều vụ thảm sát ở Châu Âu gây chấn động khắp thế giới.
Nhưng dữ liệu cho thấy, làn sóng di cư sang Châu Âu đang bắt đầu giảm sau năm 2023, số người vượt biên bị chặn ở biên giới năm 2024 giảm 0.3% so với năm 2023, số người bị trục xuất giảm 7.3% và số người được hồi hương tăng 19.3%.
Kết quả là đến cuối năm 2024, toàn EU chỉ còn gần một triệu (918,925) người nhập cư bất hợp pháp đang sinh sống, giảm 27.4% so với năm 2023.
Theo nhiều chuyên gia, nhập cư là một thách thức sâu sắc về kinh tế xã hội nhưng không là mối đe dọa sinh tử của EU. Nhập cư là công cụ thiết yếu để duy trì lực lượng lao động và an sinh xã hội khi dân số có xu hướng lão hóa nhanh. Mặt tiêu cực không nằm ở người nhập cư mà ở thất bại của hệ thống trong việc quản lý tiến trình nhập cư một cách hiệu quả; điều đó gây ra những xáo trộn nội bộ về chính trị để các đảng cực hữu lợi dụng.
Thổi phồng mối đe dọa của người nhập cư đến mức “xóa sổ nền văn minh” Châu Âu chỉ là cách thể hiện nỗi căm ghét của giới lãnh đạo MAGA Mỹ mà không có căn cứ thực tế.
Chỗ dựa cho các đảng tân phát xít
Để xuất cảng hệ tư tưởng bảo thủ, người Mỹ cần các chính đảng cực hữu ở châu lục này.
Hồi Tháng Hai, 2025, chỉ vài ngày sau khi nhậm chức, Phó Tổng Thống Mỹ JD Vance đã gây kinh ngạc khi ông đọc diễn văn tại hội nghị an ninh Munich ở Đức. Ông Vance cho rằng thách thức an ninh lớn nhất của Châu Âu không phải là Nga hay Trung Quốc mà là “kẻ thù bên trong” – tức là người nhập cư và chính sách bóp nghẹt tự do ngôn luận.
Ông kêu gọi Châu Âu chấm dứt việc cô lập các đảng cực hữu như AfD – được coi là đảng tân phát xít – và công khai ủng hộ các đảng này như là người cùng chí hướng với phong trào MAGA ở Mỹ, cùng chống nhập cư, bảo vệ bản sắc dân tộc.
Ông Vance thậm chí còn bỏ các cuộc tiếp xúc với thủ tướng Đức khi ấy, ông Olaf Scholz, để đi gặp và trò chuyện với bà Alice Weidel, lãnh đạo đảng AfD – hành động bị người Đức coi là can thiệp vào chính trị nội bộ của nước này.
Ông Vance cũng không hài lòng với các đạo luật kiểm soát Internet của Châu Âu, chống đưa lên mạng những phát ngôn thù ghét và kỳ thị chủng tộc, mà theo ông đang bóp nghẹt tiếng nói của giới bảo thủ cực hữu.
Điều buồn cười là trong lúc ông Vance đi chê trách tự do ngôn luận ở Châu Âu thì ở Mỹ, Tu Chính Án thứ Nhất về quyền ngôn luận của người Mỹ liên tục bị chính quyền của ông chà đạp, từ kiện tụng báo chí, chửi mắng nữ phóng viên đến việc đòi “xử tử” các thượng nghị sĩ, dân biểu liên bang chỉ vì họ dùng video để nhắc nhở quân đội Hoa Kỳ nghĩa vụ không chấp hành các mệnh lệnh phi pháp.
Thứ Sáu tuần trước EU ra lệnh phạt mạng X của tỷ phú Elon Musk $140 triệu do phạm luật Châu Âu càng làm cho những người như ông Vance thêm tức tối; ông viết trên mạng X rằng EU nên “hỗ trợ tự do ngôn luận thay vì tấn công các công ty Mỹ vì chuyện rác rưởi.” Bản thân ông Musk đã lên mạng kêu gọi giải tán EU và đe dọa trả thù cá nhân đối với “những ủy viên Stasi thức tỉnh của EU” chịu trách nhiệm cho lệnh phạt này.
Ông Musk, cũng như ông Vance và các tác giả của NSS, đều muốn EU tan rã để các nước thành viên tự định đoạt đường lối của mình. Ở điểm này, ý tưởng của họ trùng với chiến lược của Nga và Trung Quốc.
Giáo Sư Henry Farrell, người Ái Nhĩ Lan, đang giảng dạy tại Đại Học Princeton nói thẳng, NSS của Mỹ là một chương trình thay đổi chế độ ở Châu Âu, biến nó thành một chính thể phi tự do, làm suy yếu các chính phủ tiến bộ hiện nay và câu kết với phe cực hữu.
Còn theo Giáo Sư Paul Krugman, giải Nobel Kinh Tế, Đại Học New York, “Rõ ràng MAGA ghét Châu Âu vì Châu Âu tự do. Họ đang cố biến nước Mỹ thành quốc gia chuyên chế, da trắng thượng đẳng, muốn chúng ta từ bỏ các lý tưởng dân chủ để đi theo chủ nghĩa dân tộc dựa trên đất đai và huyết thống, và họ muốn châu Âu đi theo con đường tương tự.”
Chỉ có lợi cho Nga, Trung
Thổi phồng mối đe doạ của người nhập cư da màu với “văn minh” Châu Âu, ủng hộ các đảng “tân phát xít,” Chiến Lược NSS của Mỹ có hậu quả gì? Nó phá vỡ mối liên kết bền bỉ và lâu dài giữa hai bờ Đại Tây Dương dựa trên hệ giá trị chung về tự do, dân chủ. Nó làm suy yếu cả Mỹ và Châu Âu trước hai chế độ độc tài, cũng là hai đối thủ địa chính trị nguy hiểm nhất: Nga và Trung Quốc.
Sức mạnh vô đối của Mỹ là từ mối liên kết với các đồng minh. Chiến lược NSS 2025 coi Châu Âu là kẻ thù đang hủy hoại sức mạnh của chính nước Mỹ, không đợi đến lúc Mỹ rút ra khỏi NATO hay chuyển quân đội đồn trú ở Châu Âu về nước.
“Thực tế, ông Trump đã chọn chủ nghĩa da trắng thượng đẳng thay vì sự vĩ đại thực sự của quốc gia,” Giáo Sư Krugman nhấn mạnh. Theo nghĩa đó, NSS là một thất bại khó có thể cứu vãn cho trật tự tự do và dân chủ. [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Cuối Tháng Mười Một, chính quyền Tổng Thống Donald Trump đề nghị loại một số ngành nghề khỏi danh sách các bằng cấp chuyên môn, giới hạn khoản vay tiền học của sinh viên do liên bang trợ cấp. Đây là một phần của đạo luật “To và Đẹp” của tổng thống ký ban hành ngày 4 Tháng Bảy sau khi được đảng Cộng Hòa kiểm soát lưỡng viện Quốc Hội thông qua.
Một chuyên viên điều dưỡng chích vaccine cho người dân tại Central Falls High School, Central Falls, Rhode Island (Hình minh họa: Joseph Prezioso/AFP via Getty Images)
Trong danh sách các ngành bị hạn chế, có ngành y tá và kiến trúc sư – hai ngành nghề được xem là niềm hãnh diện, nỗ lực của người theo học cũng như sự hy sinh của gia đình, đặc biệt là các gia đình di dân.
Đóng cánh cửa cầu tiến
Một nữ chuyên viên điều dưỡng (Nurse Practitioner – NP) gốc Việt, đang làm cho bệnh viện UCI Medical Center, Orange County, chia sẻ những suy nghĩ của cô với nhật báo Người Việt về những hạn chế mới. Cô nói về mức học phí, thời gian học của một sinh viên nếu muốn trở thành y tá hoặc NP. Vì những lý do cá nhân, cô yêu cầu được ẩn danh.
Cô chia sẻ: “Hai năm đầu tiên, bạn sẽ học ‘pre-nursing’ và trường sẽ đánh giá điểm trung bình (GPA) cũng như trình độ của bạn. Sau đó, bạn lại nộp đơn xin học năm thứ hai và năm thứ tư chương trình điều dưỡng. Ví dụ, tại UCI, bạn được nhận vào học năm thứ nhất, nhưng điều đó không bảo đảm bạn sẽ tốt nghiệp chương trình điều dưỡng của UCI. Tỉ lệ trúng tuyển khoảng 1% thậm chí còn khó hơn cả sinh học. Năm thứ hai, bạn sẽ phải nộp đơn lại. Một số người nộp đơn vào nhiều chương trình vì đôi khi họ không thể vào được UCI và họ sẽ phải học ở đại học Cal State Long Beach hoặc các chương trình khác. Chương trình đào tạo khá nặng. Do đó, thực tế là bốn năm chỉ là con đường bắt đầu.”
Anh Alexander Nguyễn, đang làm y tá tại Valley Medical Center, San Jose, cho biết kế hoạch của chính quyền hiện tại sẽ khiến những người muốn theo đuổi sự nghiệp chăm sóc sức khỏe khó đạt được ước mơ của mình hơn.
“Các trường cao đẳng và đại học sẽ không bao giờ giảm học phí. Đó là thực tế của cung và cầu. Theo dự đoán, học phí có thể lên tới $50,000, hoặc hơn cho mỗi năm đối với một số trường, ví dụ như đại học Samual Merritt Unviersity hoặc đại học Unitek College. Điều này sẽ buộc sinh viên phải vay vốn tư nhân để theo học. Các công ty cho vay này sẽ được hưởng lợi rất nhiều từ đó,” anh nói.
Cô Vân Anh Đỗ, cư dân Sugarland, Texas, đang làm y tá toàn thời gian cho một bệnh viện chăm sóc người cao niên, cho biết: “Tôi học bốn năm để trở thành một y tá. Đầu vô cũng khó, mà đầu ra cũng không dễ. Chuyện đầu tiên để thấy rằng kế hoạch đó sẽ ảnh hưởng đến người làm nghề y tá là lương bổng. Lương theo kinh nghiệm là đã đành, và bắt buộc theo trình độ học vấn.”
Theo phân tích của cô Vân Anh, khi không công nhận y tá là một nghề chuyên môn, không hỗ trợ người học vay tiền liên bang thì một là sinh viên không có khả năng học, hai là họ phải vay các công ty tài chính tư nhân. Khi học xong, họ cần một mức lương thỏa đáng để có thể trả lại tiền nợ.
“Sẽ có những trường hợp không vay tiền được thì người ta không thể đi học được. Rồi sau đó, nếu mức lương không được trả theo ‘nghề’ thì họ sẽ không thể chọn ngành học này,” cô Vân Anh nêu vấn đề thực tế.
Theo cô, “y tá là xương sống của bệnh viện.” Khi không đủ y tá, bệnh viện không thể vận hành, bệnh nhân không ai chăm sóc, toàn bộ hệ thống làm việc của bệnh viện gặp trở ngại.
Trước đây, sinh viên ở Mỹ có thể vay tiền học bằng với chi phí bằng cấp của mình. Nhưng với quy định mới, từ ngày 1 Tháng Bảy, 2026, tùy thuộc vào việc chính quyền nhìn nhận bằng cấp đó thế nào, có phải “chuyên nghiệp” hay không.
Sinh viên trong các chương trình không được coi là chuyên môn chỉ có mức vay tối đa hàng năm là $20,500/năm và giới hạn tổng cộng là $100,000. Sinh viên theo học chương trình chuyên môn sẽ có thể vay $50,000/năm và giới hạn lên đến $200,000.
Bà Deborah Trautman, chủ tịch Hiệp Hội Các Trường Cao Đẳng Điều Dưỡng Hoa Kỳ, phát biểu với nhật báo The New York Times rằng “việc giảm mức vay liên bang của sinh viên cho các y tá theo đuổi bằng cao học và tiến sĩ có thể sẽ khiến nhiều người nản lòng trong việc nâng cao trình độ học vấn.”
Người nữ NP làm ở bệnh viện UCI Medical Center nói, nếu kế hoạch mới của chính quyền Tổng Thống Trump thông qua, thì cô nhìn thấy rõ nó ảnh hưởng lớn đến nghề nghiệp của mình.
Cô phân tích: “Khi chúng ta học lên cao hơn về điều dưỡng, nếu không được tiếp cận các khoản vay cho sinh viên, rất nhiều y tá sẽ không đủ khả năng để tiếp tục học lên cao hơn. Không có y tá muốn theo đuổi sự nghiệp lãnh đạo hoặc giáo dục, hoặc trở thành NP để nâng cao phẩm chất chăm sóc bệnh nhân,” cô nói thêm.
Bộ Trưởng Bộ Giáo Dục Linda McMahon (trái) trong một buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc ngày 20 Tháng Mười Một, 2025 (Hình: Win McNamee/Getty Images)
Kiến trúc sư cũng “ra rìa”
Bản kế hoạch của chính quyền Tổng Thống Trump ghi rõ 11 ngành nghề được gọi là chuyên nghiệp, gồm: Y Khoa, Dược Khoa, Nha Khoa, Luật Khoa, Thú Y, Nhãn Khoa, Y Học Chỉnh Hình, Y Học Bàn Chân, Nắn Xương, Thần Học, và Tâm Lý Học Lâm Sàng.
Trong danh sách này, không có những ngành nghề vốn từng là mục đích nỗ lực, cố gắng, thậm chí hy sinh của những thế hệ di dân để con cháu đời sau tốt đẹp, như kiến trúc sư, kỹ sư.
“Viện Kiến Trúc Sư Hoa Kỳ (AIA) phản đối bất kỳ đề xướng hoặc chính sách nào không công nhận kiến trúc sư là chuyên gia, đặc biệt là khi chỉ định bằng cấp nào đủ điều kiện được hưởng hạn mức vay nợ sinh viên,” AIA cho biết trong một tuyên bố.
“Danh hiệu ‘kiến trúc sư’ có được thông qua nhiều năm học tập nghiêm ngặt, các kỳ thi chuyên môn mở rộng, và quy trình cấp phép khắt khe,” cũng theo tuyên bố của AIA. “Việc phân loại theo cách khác sẽ phủ nhận trình độ chuyên môn, tiêu chuẩn nghề nghiệp, và sự tận tâm, vốn là những yếu tố định hình nên nghề nghiệp này.”
Anh Hùng Lê, cư dân của Orange County, đang làm thiết kế kiến trúc, cho biết để được gọi là kiến trúc sư thì ngoài bằng cấp, phải qua thời gian làm người hướng dẫn, phải làm nhiều nơi để có đủ kinh nghiệm về các thể loại cấu trúc tòa nhà, phải lấy đủ tất cả chứng chỉ do AIA quy định, thì mới đủ điều kiện dự thi lấy bằng kiến trúc sư.
“Năm năm, 10 năm, tùy từng người. Khi có bằng kiến trúc sư, lương cao, giỏi hơn là đấu thầu những dự án lớn,” anh Hùng nói.
Anh thêm: “Một kiến trúc sư đòi hỏi nhiều thứ, phải hiểu về khoa học kỹ thuật, nghệ thuật, quy hoạch. Đây là cái ngành thuộc về văn minh của nhân loại. Cho nên đòi hỏi phải huấn luyện rất nhiều. Qua thời gian học tập, hướng dẫn, luật đào thải sẽ nói cho mình biết mình phù hợp với chuyên ngành nào của kiến trúc.”
Theo trang ArchitectureCourses, một sinh viên học năm năm lấy bằng cử nhân kiến trúc sẽ tốn trung bình từ $100,000 đến $200,000 cho trường công. Trường tư chiếm khoảng từ $200,000 đến $300,000.
Do đó, AIA tin rằng những thay đổi về khoản vay nợ của kế hoạch mới sẽ làm giảm số lượng người có đủ khả năng theo học ngành kiến trúc.
Thiệt hại là người dân Mỹ
Hiệp Hội Điều Dưỡng Hoa Kỳ (American Nurses Association – ANA) cảnh báo nếu hạn chế số tiền sinh viên có thể vay để theo học lấy bằng cấp chuyên môn thì có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt y tá trên cả nước.
Bà Jennifer Mensik Kennedy, chủ tịch ANA, lên án những kế hoạch mới của chính quyền Tổng Thống Trump, cho rằng sẽ làm cho tình trạng thiếu hụt NP, là những người đòi hỏi bằng cấp sau đại học, ngày càng nghiêm trọng. Trong số họ có các NP có khả năng chẩn đoán bệnh và kê đơn thuốc.
“Các NP cung cấp lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu (primary care) lớn nhất tại Hoa Kỳ,” bà Kennedy nói. “Hiện tại, chúng ta đang thiếu hụt NP.”
Bà Kennedy cho biết các quy định mới sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu điều dưỡng tại California và trên toàn quốc, bởi vì trong hầu hết các trường hợp, cần có bằng tiến sĩ để giảng dạy cho các điều dưỡng viên khác.
“Chúng ta đang thiếu hơn 2,000 giảng viên điều dưỡng tại Hoa Kỳ. Vì vậy, điều này sẽ gây ra chuỗi phản ứng tiêu cực,” bà cảnh báo.
Nữ NP gốc Việt ẩn danh đang làm cho bệnh viện UCI Medical Center, Orange County nói: “Điều này sẽ rất tệ. Điều này sẽ ảnh hưởng đến rất nhiều y tá trẻ, bởi vì, trong nghề của chúng tôi, chúng tôi muốn nâng cao trình độ cho các y tá trẻ. Và trong bối cảnh thiếu hụt, chẳng hạn như dịch vụ chăm sóc y tế cơ bản, chúng tôi muốn khuyến khích nhiều người quay lại làm điều dưỡng viên, đặc biệt là đến các vùng nông thôn, bảo đảm có đủ dịch vụ y tế cơ bản để chăm sóc người cao niên.”
Cũng theo cô, quan trọng hơn nữa, là nếu nói về phẩm chất, sẽ không đủ số lượng người đào tạo ngành điều dưỡng và xây dựng một chương trình cải thiện phẩm chất của ngành.
“Nếu không được huấn luyện, chúng ta không thể có những người lãnh đạo ngành y tá,” cô nói.
Anh Alexander Nguyễn đồng ý, cho rằng điều này sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nhân viên y tế, và người dân Mỹ lãnh hậu quả.
Kế hoạch mới của chính quyền Tổng Thống Trump đang trong giai đoạn lấy ý kiến công chúng. Nếu nó được áp dụng, thì có lẽ một phần không nhỏ của Giấc Mơ Mỹ sẽ muôn phần khó hơn với phần lớn những gia đình lao động di dân. Vì khi ấy, “người nghèo khó, dân tộc thiểu số khó học cao hơn,” theo lời anh Alexander Nguyễn. [đ.d.]
Lưỡng đảng Quốc Hội buộc Bộ Quốc Phòng đưa video gốc bắn chết 2 người Venezuela
Lưỡng đảng tại Quốc Hội Mỹ vừa đưa điều khoản buộc Bộ Quốc Phòng đưa video gốc vụ tấn công thuyền Venezuela bị tình nghi chở ma túy vào trong dự luật quốc phòng trị giá $900 tỷ.
TEGUCIGALPA, Honduras (NV) – Ông Johel Antonio Zelaya, bộ trưởng Tư Pháp Honduras, đã ban hành lệnh bắt giữ quốc tế đối với cựu Tổng Thống Juan Orlando Hernandez, ông cho biết trên X hôm Thứ Hai, 8 Tháng Mười Hai, USA TODAY đưa tin.
Ông Hernandez mới được Tổng Thống Donald Trump ân xá và được thả ra khỏi tù, nơi ông đang thụ bản án 45 năm tù về tội buôn ma túy.
Cựu Tổng Thống Juan Orlando Hernandez của Honduras. (Hình minh họa: Orlando Sierra/AFP via Getty Images)
Ông Hernandez bị tòa án liên bang Mỹ kết án tội âm mưu với các trùm ma túy để buôn lậu một lượng lớn cocaine vào Mỹ. Cáo trạng cho biết hàng triệu đô la tiền thu được từ buôn bán ma túy và tiền hối lộ giúp ông vươn lên trong nền chính trị Honduras.
Khi ân xá ông Hernandez, ông Trump tuyên bố rằng cựu tổng thống Honduras bị chính quyền Biden “gài bẫy.”
Trên X, bộ trưởng Tư Pháp Honduras viết: “Chúng ta đã bị những kẻ tham nhũng và các mạng lưới tội phạm vốn chi phối sâu sắc đất nước chúng ta xé nát.”
Ông cho biết lệnh bắt này được cố tình đưa ra nhân “Ngày Quốc tế Chống Tham Nhũng” vào ngày 9 Tháng Mười Hai.
Ông Luis Santos, giám đốc Đơn Vị Chuyên Trách Chống Tội Phạm Tham Nhũng của Honduras, nói với CNN vài ngày trước đó rằng Tối Cao Pháp Viện nước này đang mở một vụ án nhằm vào ông Hernandez “về tội rửa tiền và gian lận.”
Ông Santos nói thêm rằng nếu ông Hernandez không trở lại Honduras, nước này sẽ yêu cầu Mỹ dẫn độ ông.
Các công tố viên Mỹ cáo buộc ông Hernandez âm mưu với các băng đảng ma túy khi ông còn làm tổng thống, để cho họ vận chuyển hơn 400 tấn cocaine qua lãnh thổ Honduras tới Mỹ. Đổi lại, ông Hernandez nhận được tiền hối lộ hàng triệu đô la. (NNL) [đ.d.]
LONDON, Anh (NV) – Tổng Thống Volodymyr Zelensky của Ukraine lặp lại rằng ông sẽ không nhượng đất cho Nga hôm Thứ Hai, 8 Tháng Mười Hai, một ngày sau khi ông bị Tổng Thống Donald Trump chỉ trích trong bối cảnh Washington áp lực Kiev phải chấp nhận những nhượng bộ đau đớn để chấm dứt chiến tranh, theo NBC.
“Chúng ta có cân nhắc từ bỏ bất kỳ lãnh thổ nào không? Chúng ta không có quyền hợp pháp – theo luật pháp Ukraine, theo Hiến Pháp Ukraine, theo luật pháp quốc tế – và thật lòng mà nói, chúng ta cũng không có quyền về mặt đạo đức,” ông Zelensky nói trong đoạn ghi âm do văn phòng ông công bố.
Tổng thống Ukraine, ông Volodymyr Zelensky (thứ hai từ phải) ngồi cùng với các nhà lãnh đạo Anh, Pháp, Đức tại số 10 phố Downing ở London khi ông tới Anh để tranh thủ sự ủng hộ của các đồng minh Châu Âu. (Hình: Toby Melville – WPA/Getty Images)
Phát biểu này của ông Zelenskyy được đưa ra sau khi ông Trump nói rằng ông “hơi thất vọng vì Tổng Thống Zelensky vẫn chưa đọc đề xuất hòa bình (của Washington)”.
“Người dân của ông ấy thích. Nhưng ông ấy đã không đọc. Nga không có vấn đề gì với nó,” ông Trump phát biểu tại Kennedy Center ở thủ đô Washington, DC.
Bất chấp phát biểu của ông Trump rằng Moscow “không có vấn đề gì” với phiên bản mới nhất của thỏa thuận, Điện Kremlin lại nói ngược lại.
Ông Zelensky cũng nói rằng các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt đã giảm 28 điểm trong thỏa thuận ban đầu xuống còn 20 điểm và mặc dù ông tin tưởng cam kết chấm dứt chiến tranh của ông Trump, ông không tin Nga.
“Tổng Thống Trump chắc chắn muốn chấm dứt chiến tranh – đó là sự thật,” ông nói. “Nhưng đối với chúng tôi, điều quan trọng là chiến tranh sẽ kết thúc như thế nào và theo các điều kiện nào, để không có nguy cơ cuộc chiến bùng phát trở lại – bởi vì chúng tôi không tin Nga. Chỉ thế thôi.”
Ukraine đặt mục tiêu gửi đến Mỹ lập trường về 20 điểm hiện tại vào tối Thứ Ba, 9 Tháng Mười Hai, ông Zelensky cho biết.
Trước đó, ông Yuri Ushakov, phụ tá chính sách đối ngoại Tổng Thống Vladimir Putin của Nga, nói phía Mỹ sẽ phải có “những thay đổi triệt để” về “một số vấn đề” trong dự thảo thỏa thuận.
Nga không công khai rút lại các yêu cầu cứng rắn đòi Kiev nhượng lại một phần năm lãnh thổ mà Nga đang chiếm đóng và đòi Kiev giảm quy mô quân đội. Ông Zelensky cho biết hôm Thứ Hai rằng các nhà đàm phán vẫn bị chia rẽ trên vấn đề cốt lõi là nhượng bộ lãnh thổ và bảo đảm an ninh.
Trước đó, ông Zelensky thể hiện hình ảnh thống nhất với các nhà lãnh đạo Pháp, Đức, và Anh tại văn phòng thủ tướng Anh trên phố Downing ở thủ đô London. Ông đến London để tranh thủ sự ủng hộ từ các đồng minh Châu Âu. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump không loại trừ khả năng triển khai quân đến Venezuela khi ông trả lời một cuộc phỏng vấn của tờ Politico được công bố hôm Thứ Ba, 9 Tháng Mười Hai, trong lúc căng thẳng giữa Washington và Caracas tăng lên.
“Tôi không bình luận về chuyện đó. Tôi sẽ không nói kiểu này hay kiểu khác,” ông Trump nói với nhà báo Dasha Burns của Politico khi được hỏi liệu Mỹ có triển khai bộ binh đến quốc gia Nam Mỹ này trong tương lai hay không.
Người dân Venezuela xuống đường để dự tang lễ một lãnh đạo chính trị đối lập chết trong tù hôm 8 Tháng Mười Hai. (Hình minh họa: Giam León/AFP via Getty Images)
Chính quyền Trump đã tiến hành một loạt các cuộc tấn công vào tàu bè mà họ cáo buộc là buôn lậu ma túy ở biển Caribbean trong nỗ lực chặn dòng ma túy bất hợp pháp như fentanyl tuồn vào Mỹ.
Washington cũng tăng cường đáng kể sự hiện diện quân sự ở vùng Nam Mỹ, và điều này đặt ra nghi vấn liệu Mỹ sẽ có thêm hành động quân sự nhằm vào Venezuela hay không.
Ông Trump quy trách nhiệm cho ông Nicolas Maduro, tổng thống Venezuela, về điều mà ông cho là vai trò của ông Maduro việc buôn lậu ma túy vào Mỹ.
Ông Trump không nói rõ ông sẽ có hành động đến đâu để lật đổ ông Maduro, nhưng khi được hỏi liệu ông có muốn đảo chính nhà lãnh đạo Nam Mỹ hay không thì ông nói “ông ấy không còn được mấy ngày nữa.”
Ông Trump lảng tránh khi được hỏi về khả năng Mỹ đưa quân vào lãnh thổ Venezuela với lý do ông không muốn bàn về chiến lược quân sự.
“Một mục tiêu là tôi muốn người dân Venezuela được đối xử tốt. Tôi muốn người dân Venezuela, nhiều người trong số họ sống ở Hoa Kỳ, được tôn trọng,” ông Trump nói. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump lập luận rằng an ninh quốc gia của Mỹ sẽ bị đe dọa nếu Tối Cao Pháp Viện ra phán quyết chặn chương trình thuế quan sâu rộng của ông, báo mạng The Hill đưa tin hôm Thứ Ba, 9 Tháng Mười Hai.
“Mối đe dọa lớn nhất trong lịch sử đối với an ninh quốc gia của Mỹ sẽ là phán quyết tiêu cực về thuế quan của Tối Cao Pháp Viện. Chúng ta sẽ mất khả năng tự vệ về tài chính,” tổng thống viết trên Truth Social.
Bên ngoài Costco ở Chicago, Illinois. Costco là một trong các tập đoàn Mỹ kiện chính quyền Trump để đòi hoàn lại thuế quan mà họ cáo buộc ông Trump áp đặt sai. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)
“Bây giờ Châu Âu sẽ áp thuế quan nhằm vào Trung Quốc, như họ đã làm với các nước khác. Chúng ta lại không được phép làm những gì các nước khác đã làm!” ông nói thêm.
Hồi tháng trước, Tối Cao Pháp Viện đã nghe các bên tranh luận trong một vụ kiện về việc tổng thống sử dụng quyền hạn khẩn cấp để áp dụng thuế quan.
Việc chính quyền Trump tăng thuế các đối tác nước ngoài ảnh hưởng đến ngành công nghiệp xe hơi và bán lẻ của Mỹ với chi phí tăng cao chưa từng thấy. Nếu thuế quan bị Tối Cao Pháp Viện bác bỏ, các công ty bị ảnh hưởng có thể được quyền đòi chính phủ hoàn tiền lại.
Hàng chục tập đoàn đã đệ đơn kiện yêu cầu bồi thường cho việc chính quyền Trump áp thuế đối ứng lên các đối tác thương mại nước ngoài.
Ông nói thêm rằng chỉ có “thế lực đen tối và độc ác” mới muốn thấy chương trình thuế quan của ông kết thúc.
Tuy nhiên, các công ty Mỹ đã phản bác mạnh mẽ lập luận của Tòa Bạch Ốc rằng Đạo Luật Quyền Lực Kinh Tế Khẩn Cấp Quốc Tế (IEEPA) cho phép tổng thống ấn định các mức thuế quan mà không cần sự phê chuẩn của Quốc Hội.
“Bởi vì IEEPA không ủy quyền rõ ràng cho tổng thống đề ra thuế quan… các sắc lệnh về thuế quan bị thách thức không thể đứng vững và phía bị đơn không được phép áp đặt và thu thuế,” một luật sư của Costco viết trong đơn kiện chính quyền Trump về thuế quan. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump thông báo ông bật đèn xanh cho hãng Nvidia bán con chip H200 lợi hại hơn cho Trung Quốc, Reuters cho biết hôm Thứ Hai, 8 Tháng Mười Hai.
Trước đó, ông Trump dỡ bỏ các hạn chế bán chip AI H20 mà Nvidia thiết kế để dành riêng cho thị trường Trung Quốc và có thể giải quyết vấn đề thấp hơn H200, nhưng Trung Quốc đã tạm dừng nhập cảng các sản phẩm bị hạn chế.
Một con chip của Nvidia được chiếu trên màn hình. Nvidia là hãng chế tạo chip AI lớn nhất thế giới. (Hình minh họa: Ina Fassbender/AFP via Getty Images)
Viết trên Truth Social, ông Trump cho biết Chủ Tịch Tập Cận Bình của Trung Quốc phản ứng “tích cực” trước hành động này.
Ông Trump cũng nói rằng Nvidia sẽ trả cho Mỹ 25% doanh thu bán chip cho Trung Quốc, tăng từ mức 15% ban đầu.
Ông Jensen Huang, tổng giám đốc Nvidia, nói rằng việc bán chip năng lực cao cho Trung Quốc sẽ mang lại lợi thế cho Mỹ trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo bằng cách bảo đảm rằng các nhà phát triển trí tuệ nhân tạo Trung Quốc phụ thuộc vào các công nghệ của Mỹ.
Khi không có chip của Nvidia, các công ty công nghệ của Trung Quốc tìm cách phát triển các con chip và phần mềm AI của riêng họ.
Ông Huang cho biết Mỹ buộc phải tham gia vào thị trường AI của Trung Quốc, nơi có gần một nửa số lập trình viên AI toàn thế giới.
Nhưng những người phản đối cho rằng bán chip cao cấp cho Trung Quốc sẽ cho phép các công ty và quân đội nước này phát triển các mô hình AI lợi hại hơn.
Chính quyền Biden ban đầu cấm bán chip AI cho Trung Quốc, nhưng ông Trump sau đó đã dỡ bỏ lệnh cấm đối với các chip năng lực xử lý thấp.
Tuy nhiên, chip H200 đi sau dòng chip Blackwell, dòng chip AI tân tiến của Nvidia, bao gồm B200 và B300, đến một thế hệ. Tập đoàn này có kế hoạch tung ra chip Rubin AI vào năm 2026.
Thượng Nghị Sĩ Elizabeth Warren (Dân Chủ-Massachussetts) ra tuyên bố chỉ trích hành động này của chính quyền Trump và cho rằng việc Nvidia góp tiền vào việc xây dựng phòng dạ vũ của Tòa Bạch Ốc giúp họ có thể bán chip sang thị trường Trung Quốc.
“Việc này có nguy cơ đẩy nhanh nỗ lực thống trị công nghệ và quân sự của Trung Quốc, đồng thời làm suy yếu nền kinh tế và an ninh quốc gia của Mỹ,” bà Warren nói. “Quốc Hội phải hành động nhanh chóng. Chúng ta nên thông qua luật lưỡng đảng kiềm chế chính quyền này, và Quốc Hội nên yêu cầu ông Huang ra điều trần trước Quốc Hội.” (NNL) [đ.d.]
