ĐỒNG THÁP, Việt Nam (NV) – Lập kế hoạch bắt cóc chủ nợ bất thành, một nghi can ở xã Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp, cùng năm đồng phạm quay sang cướp xe gắn máy.
Hôm 25 Tháng Mười Một, Phòng Cảnh Sát Hình Sự Công An Tỉnh Đồng Tháp đã bắt giữ sáu nghi can gồm Đỗ Văn Trên, 43 tuổi; Võ Tấn Lộc, 23 tuổi; Nguyễn Minh Tiền, Lê Văn Thiện, Nguyễn Đức Thịnh, cùng 18 tuổi, và Nguyễn Huỳnh Thanh Tuấn, 16 tuổi, đều ở xã Tháp Mười, để điều tra về tội “cướp tài sản.”
Nhóm nghi can tham gia kế hoạch bắt cóc, cướp tài sản của chủ nợ ở xã Thanh Mỹ, tỉnh Đồng Tháp, tại cơ quan công an. (Hình: Dân Trí)
Báo Dân Trí dẫn điều tra ban đầu cho hay, hôm 15 Tháng Mười, nghi can Trên mượn của ông Trần Văn Thanh ở xã Thanh Mỹ, tỉnh Đồng Tháp, số tiền 1.4 tỷ đồng ($53,088) để đáo hạn ngân hàng theo quy định, nhằm duy trì khoản vay.
Đến hạn nhưng không có tiền trả, nghi can Trên nảy sinh ý định bắt cóc chủ nợ nên bèn rủ nhóm năm người Lộc, Tiền, Thiện, Thịnh và Tuấn bàn chuyện bắt cóc ông Thanh đưa về căn nhà trọ thuê tại xã Trường Xuân.
Tang vật, xe cộ các nghi can dùng để gây án. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Để thực hiện kế hoạch, hôm 22 Tháng Mười Một, nghi can Trên hẹn ông Thanh đến quán nhậu để trả nợ, thực chất nhằm tạo tình huống để nhóm đồng phạm ra tay tấn công. Tuy nhiên, nhóm nghi can không bắt giữ được ông Thanh nên chuyển sang cướp xe gắn máy của nạn nhân rồi bỏ trốn về hướng tỉnh Tây Ninh.
Qua điều tra, công an đã bắt giữ nhóm nghi can sau một ngày gây án.
Công an thu nhiều tang vật gồm súng điện, kim tiêm, thuốc gây mê, bình xịt hơi cay, xe gắn máy và một xe hơi sử dụng khi gây án cùng xe gắn máy của bị hại. (Tr.N) [kn]
BORGO VIRGILIO, Ý (NV) – Một ông ở Ý đang bị điều tra vì bị cáo buộc cải trang thành người mẹ quá cố của ông để lãnh tiền hưu của bà, báo chí địa phương đưa tin, theo Yahoo News hôm Thứ Ba, 25 Tháng Mười Một.
Người đàn ông 56 tuổi này tới văn phòng chính phủ lãnh tiền hưu của mẹ ông suốt ba năm nay mặc dù bà đã qua đời, theo báo Corriere della Sera của Ý. Giới chức chưa công bố tên ông.
Bà Graziella Dall’Oglio (trái) và con trai bà. (Hình: Mantova Questura)
Mẹ ông này, bà Graziella Dall’Oglio, cư dân Borgo Virgilio, mất ở tuổi 82 năm 2022, nhưng ông chưa bao giờ thông báo với chính quyền. Thay vào đó, ông bị cáo buộc bỏ thi thể của bà vào túi ngủ rồi giấu trong phòng giặt đồ ở nhà.
Từ đó, ông cải trang thành mẹ ông một cách tỉ mỉ, từ ăn mặc tới trang điểm, và thậm chí làm lại thẻ căn cước của bà sau khi bà qua đời.
Ông bỏ túi gần $61,000 một năm từ tiền hưu của mẹ ông. Bà cũng có ba căn nhà.
Cảnh sát ở Ý gọi vụ lừa đảo này là “vụ cải trang kiểu Mrs. Doubtfire,” ý nói bộ phim cùng tên năm 1993 nổi tiếng, trong đó, tài tử Robin Williams phải cải trang làm bà vú em để tiếp tục được ở gần con cái trong nhà sau khi ly dị vợ.
Nhưng cũng như trong phim, vụ cải trang của ông này rốt cuộc bị lộ. Nhân viên chính phủ bắt đầu nghi ngờ sau khi thấy ông có nhiều nét “nam tính,” như giọng trầm, cổ lớn.
Cảnh sát so sánh hình ảnh và nhận thấy nhiều điểm giống nhau giữa ông này với mẹ ông. Khi khám xét nhà ông, cảnh sát tìm thấy xác ướp của bà.
Cảnh sát tin rằng ông này không hãm hại mẹ ông. “Có lẽ bà chết vì nguyên nhân tự nhiên, nhưng chúng tôi sẽ giảo nghiệm tử thi để xác định,” ông Francesco Aporti, thị trưởng Borgo Virgilio, cho hay. Ông nói đây là “câu chuyện rất, rất buồn.”
Ông này đang bị điều tra về tội giấu thi thể và gian lận tiền hưu. (Th.Long)
Công tố viên Trump bổ nhiệm: Danh không chính, ngôn không thuận
Lindsey Halligan, nhân vật do Tổng Thống Trump bổ nhiệm, vẫn khăng khăng bắt cấp dưới gọi là “Công tố viên liên bang” dù tòa đã phán bà được bổ nhiệm bất hợp pháp
Rubio chơi vai ‘Lê Lai cứu chúa’ và cứu cả chính mình trong chuyện hòa bình Ukraine
Diễn biến những ngày qua đặt ra loạt câu hỏi lớn về nguồn gốc thực sự của bản kế hoạch hòa bình 28 điểm, vai trò của chính quyền Trump, và liệu Thượng nghị sĩ Marco Rubio có đang chạy theo để “vá víu” một âm mưu chính sách được soạn thảo theo ý Moscow.
QUẬN CAM, California (NV) – Trong nhiều năm, Toyota và Honda là những cái tên hàng đầu cho độ tin cậy, là lựa chọn mặc định của nhiều người mua. Trong khi đó, Kia là một thương hiệu từng được coi là lựa chọn giá rẻ từ đầu những năm 2000s, nay bắt đầu thu hút sự chú ý với nhiều ưu điểm: thiết kế táo bạo, nội thất đẹp hơn và độ tin cậy được cải thiện. Kia đang dần chinh phục những khách hàng vốn quen thuộc với các thương hiệu Nhật Bản.
Trạng mạng tin tức xe hơi autos.yahoo.com đã làm một so sánh về độ tin cậy giữa ba thương hiệu Toyota, Honda, Kia, cũng như phân tích sự tiến bộ vượt bực của Kia. Cách đây chừng hai thập niên, xe Kia có giá rẻ, nhưng thường gặp vấn đề về cơ khí. Dòng sản phẩm đầu tiên tại Mỹ tập trung nhiều vào giá cả hơn là độ bền. Sau khi Tập đoàn Hyundai Motor tiếp quản và đầu tư vào R&D, Kia bắt đầu định hình lại hình ảnh, đặt ra mục tiêu cao hơn về độ tin cậy. Việc đưa ra điều kiện bảo hành hệ thống truyền động 10 năm/100,000 dặm cho thấy Kia đặc biệt quan tâm đến độ tin cậy, tập trung nhiều vào việc chế tạo những chiếc xe mà mọi người có thể tin tưởng.
Kia ngày càng có nhiều mẫu xe có độ tin cậy cao. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Trở lại với danh tiếng về độ tin cậy của Toyota. Đó là một huyền thoại được xây dựng trong nhiều thập niên về sự cẩn trọng trong kỹ thuật, cam kết cải tiến liên tục, hay còn gọi là “Kaizen”. Từ Corolla đến Camry, thương hiệu này đã trung thành với một công thức đơn giản: hệ thống cơ khí được kiểm nghiệm chặt chẽ, giảm thiểu sự phức tạp không cần thiết, tập trung vào chất lượng hơn là kiểu dáng.
Kết quả là nhiều mẫu xe Toyota thường chạy hơn 200,000 dặm mà không gặp vấn đề, giúp Toyota luôn đứng đầu bảng xếp hạng độ tin cậy dài hạn qua nhiều năm. Thương hiệu này liên tục thống trị các báo cáo từ J.D. Power, Consumer Reports, RepairPal về độ tin cậy. Toyota có cách tiếp cận thận trọng và bảo thủ đối với sự thay đổi. Công nghệ mới chỉ được ứng dụng vào các mẫu xe sau khi đã được chứng minh, kiểm nghiệm và đáng tin cậy.
Nếu điểm mạnh của Toyota là sự ổn định, bền bỉ, thì điểm mạnh của Honda đến từ kỹ thuật chính xác. Thương hiệu này đã nhận được nhiều lời khen ngợi nhờ động cơ và hộp số mang lại cả sức mạnh và độ tin cậy, một sự kết hợp hiếm có. Triết lý “Con người tối đa, Máy móc tối thiểu” giúp Honda luôn đáng tin cậy mà không làm giảm đi sự thích thú của người lái. Sự cân bằng này giúp Honda trở thành thương hiệu được yêu thích bởi cả những người đam mê xe hơi lẫn các gia đình, mang đến những chiếc xe vừa hấp dẫn vừa đáng tin cậy.
Honda cũng xây dựng danh tiếng dựa trên kỹ thuật vững chắc thay vì công nghệ hào nhoáng. Động cơ, hộp số và hệ thống treo vẫn nằm trong số những thương hiệu đáng tin cậy nhất trong ngành. J.D. Power liên tục xếp hạng Honda gần như đứng đầu cùng với Toyota. Các mẫu xe như Accord, CR-V và Civic thường dẫn đầu về giá trị bán lại.
Hiện nay độ tin cậy của Kia đã đạt được những bước tiến lớn. Nghiên cứu Độ tin cậy Xe cộ gần đây của J.D. Power cho thấy thương hiệu này liên tục vượt qua mức trung bình của ngành; và thậm chí còn vượt qua cả Toyota và Honda trong một số năm. Sự chuyển mình của thương hiệu cho thấy kỹ thuật thông minh, kiểm soát chất lượng chặt chẽ, giành được lòng tin của khách hàng đã biến Kia thành một đối thủ đáng gờm về độ tin cậy.
Dòng sản phẩm hiện tại của Kia cho thấy mức độ tin cậy và sự tinh tế mà khó có thể tưởng tượng được cách đây hai mươi năm. Các mẫu xe như Telluride, Sorento, K5 đạt điểm cao nhất về độ tin cậy và sự hài lòng của chủ sở hữu, ngang bằng với Toyota và Honda. Nghiên cứu Độ tin cậy Xe năm 2024 của J.D. Power thậm chí còn xếp hạng Kia trong số năm thương hiệu đáng tin cậy nhất tại Hoa Kỳ, vượt qua cả hai gã khổng lồ Nhật Bản.
Sự trỗi dậy của Kia không phải là không có những khó khăn. Mặc dù hệ thống truyền động của hãng rất ổn định, một số chủ xe đã báo cáo các vấn đề về điện tử và thông tin giải trí, đặc biệt là trên các mẫu xe mới. Sự đổi mới táo bạo mang lại cho xe Kia phong cách riêng và sức hấp dẫn, nhưng đôi khi cũng tiềm ẩn những rủi ro về độ tin cậy mà các thương hiệu Nhật Bản thường tránh được.
Tóm lại, khoảng cách giữa Kia và các đối thủ Nhật Bản về độ tin cậy đang thu hẹp nhiều. Điều kiện bảo hành 10 năm mang đến sự an tâm, giúp xua tan mọi nghi ngờ về độ bền lâu dài. Những mẫu xe như EV6, Telluride… chứng minh Kia có thể tạo ra những chiếc xe vừa đáng tin cậy vừa mang tính khát vọng. Với trọng tâm cải tiến liên tục, sự hài lòng của khách hàng và thiết kế nổi bật, Kia vươn lên từ kẻ yếu thế trở thành một ứng cử viên nặng ký trong cuộc đua độ tin cậy. (HD)
San Jose, California (NV) – Gabriela Nguyễn là một cô gái thuộc thế hệ “Gen Z” – những người sinh ra khoảng từ năm 1997 đến năm 2012, hay còn gọi là “Zoomer” – từng có một iPod Touch lúc 9 tuổi, 10 tuổi có danh khoản Facebook, 12 tuổi sở hữu điện thoại thông minh (smartphone), và những đêm làm bài tập kéo dài chỉ vì mải mê lướt mạng xã hội. Cho đến một ngày cô nhận ra, “smartphone và mạng xã hội là lực hút của tất cả diễn biến chung quanh chúng ta.”
Gabriela Nguyễn và chiếc điện thoại Mudita Kompakt trắng đen, không Internet, chỉ có chức năng nghe, gọi, và nhắn tin. (Hình: Chụp qua Zoom)
Năm 2024, khi đang học cao học ngành chính sách giáo dục ở đại học Harvard University, cô lập ra “Appstinence” (Sự Tiết Chế), một phong trào đang gây tiếng vang lớn trong thế hệ “Gen Z” liên quan đến việc tìm lại giá trị chân thực của cuộc sống khi thoát ly mạng xã hội.
Nghiện mạng xã hội
Như những người trẻ cùng thế hệ, Gabriela Nguyễn, sinh năm 2000, lớn lên ở Silicon Valley, California, học trường trung học Presentation, một ngôi trường xác định công nghệ là “con đường dẫn đến thành công” đã có những năm chìm trong mạng xã hội.
“Tôi cứ lướt, lướt, lướt hàng giờ mỗi ngày. Tuổi thơ của tôi nhanh chóng chìm vào những trò chơi ảo vô nghĩa, những hiệu ứng chỉnh sửa ảnh phi thực tế, và những video ngắn gây nghiện trên Instagram, Snapchat, và sau này là TikTok,” Gabriela kể lại, qua cuộc trò chuyện trên Zoom.
Nhưng rồi cô nhanh chóng nhận ra việc đó gây ra quá nhiều vấn đề. Cô dành rất nhiều thời gian một ngày để theo dõi những người không quen biết trên thế giới đang làm gì. Và quan trọng, Gabriela nhận ra, mạng xã hội quyết định tâm trạng của cô vào buổi sáng. Nó khiến cho cô gái trẻ càng thêm ám ảnh về bản thân, cố gắng tạo một bản tin Instagram hoàn hảo, vừa đẹp mắt vừa ghét chính mình vì điều đó.
“Tôi nhận ra rằng thật khó để làm bài tập về nhà, hoặc tôi không còn thường xuyên nói chuyện trực tiếp với con người nữa,” Gabriela nhớ lại, tự hỏi, và tự trả lời.
Càng dành nhiều thời gian trên các nền tảng mạng xã hội, Gabriela càng khó nhận ra bản thân. Cô luôn để ý đến vẻ bề ngoài của mình và “nói bằng tiếng lóng mà tôi không hoàn toàn hiểu.”
Đến một lúc, Gabriela thấy cần phải thay đổi.
“Tôi đã thử nhiều cách khác nhau mà mọi người gợi ý. Ví dụ như cai nghiện kỹ thuật số, cất điện thoại ở phòng khác để có thể tập trung làm việc lúc cần, nhưng chúng không thật sự giải quyết được gốc rễ của vấn đề,” cô gái trẻ nói.
Hàng loạt nỗ lực thực hiện như tránh xa, xóa các danh khoản mạng xã hội, nhưng tất cả đều tạm thời. Bởi vì, “có lúc tôi không dùng 30 ngày và xóa Instagram của mình, nhưng lại mở lại.” Cô đã tạo lại danh khoản Snapchat và TikTok hết lần này đến lần khác. Ngay cả khi ngừng sử dụng Snapchat và TikTok, Gabriela vẫn hình thành thói quen lướt Reddit qua trình duyệt của điện thoại.
“Cuối cùng tôi cũng nhận ra mình cần làm gì. Tôi đổi sang dùng điện thoại Cat S22 – một chiếc điện thoại nắp gập và nó chấm dứt hoàn toàn thói quen lướt mạng xã hội của tôi,” cô nói.
Đó là “nền tảng” đầu tiên của phong trào “Appstinence” do Gabriela đề xướng.
“Appstinence” và ý nghĩa của giao tiếp
“’Appstinence’ là xóa các danh khoản và bắt đầu một cuộc sống mới hoàn toàn bên ngoài những công nghệ này, điều mà đối với thế hệ trẻ nhất có thể khó khăn hơn rất nhiều so với thế hệ lớn tuổi hơn, những người trưởng thành 20, 30, 40 năm trước, khi không có các mạng xã hội. ‘Appstinence’ tập cho chúng ta học lại tất cả những điều mình đã học sai cách hoặc chưa học được vì dành quá nhiều thời gian trực tuyến,” Gabriela giải thích về ý nghĩa của từ “Appstinence” và mục đích của phong trào này.
Điều Gabriela nói đến, là ý nghĩa của giao tiếp giữa người với người.
Cô gái “Gen Z” nhấn mạnh: “Tôi muốn, ví dụ, có những tương tác ý nghĩa, nội tâm giữa con người với nhau. Khi bạn ngừng sử dụng mạng, bạn phải học cách giao tiếp với mọi người ngoài đời thực. Và nó đòi hỏi một kỹ năng khác.”
Cô đưa lên màn hình cho xem chiếc điện thoại Mudita Kompakt cô đang dùng. Chức năng của nó không có gì ngoài nghe/gọi, nhắn tin, và vài trò chơi giải trí mặc định trong đó. Màn hình trắng đen, không Internet, nó làm cho người ta liên tưởng ngay đến những chiếc điện thoại Nokia, Sony Ericsson đã trở thành cổ vật.
Cô gái “Gen Z” của Silicon Valley hiểu không phải công nghệ nào cũng được thiết kế để gây nghiện. Người ta có thể có những chiếc điện thoại đơn giản như cô đang dùng, là điện thoại di động, nhưng nó không được thiết kế để gây nghiện. Appstinence.org của cô thấu hiểu điều này.
“Vậy nên, ‘Appstinence’ là lựa chọn không sử dụng những công nghệ đó, nhưng chúng ta vẫn sử dụng loại công nghệ khác, loại công nghệ được tạo ra chỉ để bạn kết nối với người khác,” Gabriela nói.
Loại công nghệ cô muốn nói là thư điện tử, số điện thoại, trang web. Cuộc nói chuyện với Gabriela Nguyễn được lên lịch từ những trao đổi qua email, không phải những tin nhắn để lại trong mạng xã hội như Facebook, Instagram, và TikTok.
Gabriela kể về trường hợp của một sinh viên đại học đã tìm đến Appstinence.org khi anh 18 tuổi.
Gabriela Nguyễn hồi còn nhỏ cùng với cha ở Boreal Mountain, California, năm 2004. (Hình: Gabriela Nguyễn cung cấp)
“Anh ấy đã thử mọi cách để giảm thời gian ‘online.’ Anh ấy dành hơn 10 tiếng mỗi ngày trên mạng xã hội. Chúng tôi đã làm việc cùng nhau trong hơn bốn tháng, cố gắng trao đổi qua lại và giúp anh tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi lớn như ý nghĩa cuộc sống của bạn là gì? Bạn quan tâm đến điều gì? Bạn muốn dành thời gian của mình như thế nào? Bạn thích làm những việc gì? Nếu bạn ngừng sử dụng mạng xã hội, bạn sợ điều gì sẽ xảy ra với mình? Giống như việc cho phép anh ấy định hình lại quan điểm của mình về công nghệ, về bản thân, về thế giới, và sau đó trong quá trình đó, hướng dẫn anh ấy thoát khỏi những nền tảng này và bước vào thế giới thực,” cô kể.
Vì những giá trị chân thực
Gabriela Nguyễn có cái tên Việt rất đẹp, Khánh Linh. Cô phát âm tên của mình khá chuẩn, và có lẽ đó là hai từ tiếng Việt duy nhất Gabriela nói ra đầy tự tin. Cô xác nhận quan điểm của cô về giá trị thực của cuộc sống, cách cô nhìn về công nghệ, là “100% ảnh hưởng cha tôi, một người không ủng hộ tôi dùng iPhone và mạng xã hội khi còn nhỏ.”
“Là người tị nạn chạy trốn Cộng Sản, cha tôi luôn ‘nhạy cảm’ với thông điệp truyền thông. Khi tôi còn nhỏ, chúng tôi từng có một cái, nhưng sau đó cha nói ‘đây là tuyên truyền’ và bỏ nó ra ngoài đường,” Gabriela kể. “Bây giờ cha tôi rất vui, như bất kỳ bậc cha mẹ nào, khi thấy con mình nhận ra rằng lời nói của cha mẹ là đúng.”
Cô gái vừa học xong cao học có cách phản biện lại những gì được cho là lợi ích của mạng xã hội ngày nay cũng rất “Appstinence.”
Với Gabriela, cô không phủ nhận giá trị của mạng xã hội trong việc lan truyền thông điệp, điều hành doanh nghiệp, hoặc đó là cách lên tiếng của những người yếu thế nếu sống giữa một xã hội bị bưng bít thông tin.
Nhưng bên cạnh đó, cô nói: “Tôi nghĩ trong trường hợp cụ thể này, mọi thứ sẽ thay đổi tùy từng trường hợp. Có thể thông điệp sẽ mạnh hơn và hiệu quả hơn nếu chúng ta trực tiếp bằng cách gặp các lãnh đạo địa phương trong cộng đồng? Bởi vì, khi đó chúng ta tương tác với con người cụ thể, bằng xương bằng thịt, nhìn thấy và lắng nghe chúng ta, chứ không phải thông tin nửa giây trên Instagram rồi lướt qua.”
Gabriela nói cô hiểu vì sao trong những trường hợp cụ thể, mạng xã hội lại hữu ích.
“Nhưng vấn đề không phải là liệu mạng xã hội có hữu ích ngay lúc đó hay không. Mà là trong tất cả những khoảng thời gian khác mà bạn dành cho mạng xã hội,” cô nói. “Chúng ta không thể dùng tình huống ngoại lệ đó để bào chữa cho tất cả việc dùng mạng xã hội như một hình thức giải trí để tương tác với thế giới thật.”
Gabriela cho rằng khi các nền tảng này trở nên tồi tệ hơn, con người sẽ lãnh hậu quả của sự đánh đổi này.
Do đó, cô muốn chính phủ nên có cách quản lý các nền tảng này và cha mẹ nên can đảm nói “không” khi con cái nài nỉ dùng Instagram.
“Tôi muốn nói thẳng với những người ‘Gen Z’ rằng mạng xã hội gây hại nhiều hơn lợi: Hãy xóa tài khoản của bạn. Và ‘Appstinence’ là một giải pháp thực sự và khả thi,” cô nói.
“Tôi biết rằng việc từ bỏ có thể rất khó khăn. Tôi đã phát triển một phương pháp đơn giản, gọi đó là Phương Pháp 5D bao gồm: Decrease (Giảm); Deactive (Vô hiệu); Delete (Xóa); Downgrade (Hạ thấp giá trị), và Depart (Rời đi)”
Cách đây khoảng 30 năm, khi chưa có điện thoại thông minh và mạng xã hội, hình như con người đã có những giá trị chân thực “Appstinence.” [đ.d.]
Xe máy điện đang dần chiếm ưu thế trước xe xăng do ưu thế về giá cả, chi phí vận hành và ít gây hại cho sức khỏe, theo tìm hiểu của Người Việt với người dân trong nước, trong bối cảnh chính quyền Việt Nam chủ trương bắt đầu cấm xe xăng để chuyển hoàn toàn sang xe điện.
Tấm hình này được chụp vào ngày 17 Tháng Bảy cho thấy xe máy điện mới đang đậu tại một bãi xe ở Hà Nội. (Hình: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)
Honda lo lắng
Hàng chục năm nay, xe máy chạy xăng, hay được gọi một cách bình dân là “xe Honda,” là phương tiện thống lĩnh thị trường Việt Nam. Thực ra, Việt Nam được mệnh danh là “vương quốc xe máy” với hàng chục triệu chiếc Honda lưu thông khắp đất nước.
Tuy nhiên, hồi Tháng Bảy, Thủ Tướng Phạm Minh Chính ra chỉ thị cấm xe máy chạy xăng vào trung tâm thủ đô Hà Nội bắt đầu từ giữa năm 2026 và hướng tới cấm hết xe xăng ở thành phố này vào năm 2028, Reuters đưa tin. Trong lúc đó, thành phố lớn nhất nước ở miền Nam cũng thông báo kế hoạch tương tự.
Kế hoạch này khiến các hãng xe Nhật nhấp nhỏm. Hồi Tháng Mười, các hãng xe máy xăng của Nhật, dẫn đầu là Honda, và Tòa Đại Sứ Nhật ở Hà Nội cùng gửi thư đến chính quyền Việt Nam yêu cầu xem xét lại chính sách này, theo Reuters.
Thị trường xe hai bánh của Việt Nam là một trong những thị trường lớn nhất thế giới với gần 80% trong tổng số 100 triệu dân đăng bộ xe gắn máy vào năm ngoái, Reuters dẫn số liệu của giới chức Việt Nam cho biết. Tỉ lệ sở hữu xe máy này nằm trong nhóm cao nhất thế giới.
Chính phủ Việt Nam cho rằng cấm xe xăng là cần thiết để giải quyết tình trạng ô nhiễm không khí ở các thành phố lớn trong nước. Hà Nội và Sài Gòn nằm trong số các thành phố ô nhiễm khói bụi nhiều nhất thế giới, theo tìm hiểu của Người Việt.
Trong lá thư của mình, Tòa Đại Sứ Nhật cảnh báo Việt Nam rằng một lệnh cấm đột ngột như vậy sẽ “ảnh hưởng đến công ăn việc làm trong các ngành phụ trợ,” chẳng hạn như các nhà cung cấp phụ tùng và các đại lý bán xe.
Còn hãng Honda, trong lá thư họ đứng tên cùng các hãng xe Nhật khác như Yamaha và Suzuki, cũng cảnh báo chính quyền Việt Nam rằng lệnh cấm này sẽ làm các công ty trong chuỗi cung ứng ở Việt Nam “bị gián đoạn sản xuất và có nguy cơ phá sản.”
Thị trường xe gắn máy của Việt Nam, một thị trường có giá trị đến $4.6 tỷ, có vị trí hết sức quan trọng đối với Honda, vốn có thị phần xe hơi trên toàn cầu ngày càng thu hẹp do sự cạnh trạnh của xe hơi điện.
Honda đang dựa rất nhiều vào thị trường xe gắn máy chạy xăng ở Việt Nam mà họ đang chiếm đến 80% thị phần với 2.6 triệu chiếc bán ra hồi năm ngoái.
Thời cơ cho VinFast?
VinFast, hãng xe thuần điện do tỷ phú Phạm Nhật Vượng, người giàu nhất Việt Nam, sở hữu, được giới quan sát cho là sẽ được hưởng lợi nhiều nhất từ sự chuyển đổi này.
Khác với thị trường xe máy chạy xăng do Honda thống lĩnh, thị trường xe máy chạy điện ở Việt Nam là sân chơi của VinFast và các hãng xe điện của Trung Quốc và Đài Loan.
Theo số liệu về doanh số bán xe trên chuyên trang Motorcycles Data được báo Tiền Phong dẫn lại, trong chín tháng đầu năm nay, VinFast tăng trưởng tới 354%, dẫn đầu thị trường xe máy điện.
Theo sau là Yadea của Trung Quốc, với mức tăng 48.5% trong khi Dibao của Đài Loan cũng tăng trưởng mạnh, cũng theo số liệu của Motorcycles Data.
Trái ngược với xe điện, doanh số của năm hãng sản xuất xe máy chạy xăng ở Việt Nam thuộc Hiệp Hội Các Nhà Sản Xuất Xe Máy Việt Nam (VAMM), trong giai đoạn từ Tháng Bảy đến Tháng Chín, lại giảm 9.37% so với cùng kỳ năm 2024, theo số liệu của VAMM được Tiền Phong dẫn lại. Năm hãng xe này bao gồm Piaggio của Ý, SYM của Đài Loan, và ba hãng Nhật là Honda, Suzuki, và Yamaha.
Riêng Honda, doanh số xe của hãng này trong Tháng Chín giảm 11.4% so với cùng kỳ năm 2024, cũng theo số liệu VAMM.
Trên trang cá nhân của mình, ông Trần Vũ Hải, một luật sư ở Hà Nội, nhận định rằng VinFast đang “vượt vững chắc và có khoảng cách” đối với các tên tuổi sừng sỏ như Toyota, Grab, và sắp sửa vượt Honda ở thị trường Việt Nam.
Cụ thể, VinFast đang thắng Toyota ở mảng xe hơi, cạnh tranh sát nút với Honda ở mảng xe máy, và qua mặt Grab trên thị trường gọi xe với thương hiệu Xanh SM.
Công nhân lắp ráp xe máy điện ở nhà máy Selex ở Hà Nội. Giới chức Hà Nội cho rằng hơn 2/3 khói mù bao trùm thành phố này là do xe máy chạy xăng gây ra. (Hình: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)
“Cách đây hơn hai năm, rất ít người Việt nghĩ có doanh nghiệp Việt lại vượt lên được Toyota (về ô tô), Honda (về xe máy) và Grab (về dịch vụ gọi xe công nghệ) trên đất Việt. Phần lớn nghĩ là ‘điều hoang tưởng,’” ông Hải viết.
“Nay có vẻ như Honda sắp thất thủ với VinFast, hãng tuyên bố sẽ chiếm vị trí số một về xe máy tại Việt Nam với 1.5 triệu xe máy điện sẽ được tiêu thụ vào năm 2026,” ông nhận định.
Ông Hải cho biết ông từng dự đoán dịch vụ gọi xe công nghệ Xanh SM với toàn bộ là xe điện sẽ vươn đến ngôi đầu ở thị trường Việt Nam vào cuối năm 2024 hoặc đầu năm 2025 và sẽ chiếm đến 90% thị trường vào cuối năm 2026, đá văng Gojek và chiếm ngôi vương của Grab, một tên tuổi của Malaysia.
Yếu tố chi phí
Trao đổi với Người Việt, anh Nguyễn Văn Tuấn, một nhà đầu tư tự do ở Sài Gòn, cho biết bản thân anh chuyển từ xe xăng sang xe điện được một năm rưỡi, bước đi mà anh cho biết là “đúng đắn” và đến nay anh “hoàn toàn hài lòng.”
Lý do chính khiến anh chuyển đổi là vấn đề chi phí, từ giá cả cho đến chi phí vận hành thì xe điện đều rẻ hơn xe xăng, theo lời anh.
Theo giải thích của anh thì nếu như xe Vision chạy xăng có giá là 40 triệu đồng (khoảng $1,500) thì chiếc xe điện cùng kích cỡ của VinFast lại rẻ hơn với giá 32 triệu đồng (khoảng $1,200)
Anh cho biết lúc trước chạy xe xăng anh tốn khoảng 500 ngàn đồng (khoảng $20) tiền xăng mỗi tháng thì giờ anh chỉ mất khoảng 100 ngàn đồng (khoảng $4) cho tiền điện với khoảng đường di chuyển như nhau, tức cách biệt gấp năm lần.
Mặc dù cục pin xe điện đắt tiền, khoảng 11 triệu đồng ($450) và có tuổi thọ khoảng năm năm, nhưng với 11 triệu đồng đó thì chỉ đủ đổ xăng chạy trong hai năm, anh Tuấn phân tích và nói thêm rằng pin xe điện “càng ngày càng bền.”
“Xe điện không chỉ rẻ mà còn đi rất êm, rất nhẹ, không phải thay nhớt gì hết. Chạy sướng lắm,” anh chia sẻ với Người Việt.
Khi được hỏi tại sao không chọn thương hiệu xe điện của Trung Quốc, vốn rất mạnh trong lĩnh vực xe điện, mà lại chọn xe của VinFast, anh Tuấn nói rằng do tiêu chuẩn chất lượng của Việt Nam thấp nên xe điện của Trung Quốc bán sang Việt Nam “sử dụng pin công nghệ cũ, nguy cơ cháy nổ cao” trong khi “pin của VinFast sử dụng công nghệ tiên tiến và đã được kiểm nghiệm rồi, không bị cháy nổ khi va chạm.”
Về việc thiếu trạm sạc có là trở ngại cho xe máy điện hay không, anh Tuấn cho biết VinFast đang triển khai xây dựng các trạm sạc cho xe máy điện, cần ít diện tích hơn trạm sạc xe hơi.
VinFast hiện đang có hệ thống trạm sạc xe máy điện rộng khắp cả nước với 150,000 trụ sạc, tờ Thanh Niên cho biết. Bên cạnh đó, còn có rất nhiều trạm sạc xe điện tự phát do người dân mở ra kinh doanh trong các quán cà phê.
Không những thế, V-Green, công ty triển khai các trạm sạc thuộc VinFast, và chuỗi Thế Giới Di Động hồi Tháng Chín còn triển khai mô hình “1,000 điểm đổi pin xe máy điện” tức là tài xế có thể đến đổi pin hết lấy pin đã sạc đầy chạy tiếp mà khỏi cần chờ sạc, tờ Người Lao Động cho biết.
Về phạm vi chạy, anh Tuấn cho biết người dân ở các thành phố lớn ở Việt Nam mỗi ngày “di chuyển đến 100 km là quá nhiều” trong khi xe điện VinFast chạy được 140 km mỗi lần sạc đầy.
“Tôi chạy thẳng từ Sài Gòn xuống Vũng Tàu còn được,” anh nói.
Nhà đầu tư này nói anh ủng hộ chủ trương của chính quyền chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện vì lý do môi trường. Anh cho biết người dân ở Sài Gòn “luôn sống trong bụi bặm, khói xe khiến sức khỏe xấu đi.”
Theo quan sát của anh thì trong vài ba năm trở lại đây, anh thấy các tài xế chạy dịch vụ gọi xe ở Sài Gòn “đã chuyển sang xe điện gần hết” còn các học sinh, sinh viên mua xe mới thì “đến 80% mua xe máy điện.”
“Họ chạy dịch vụ nên rất quan trọng chi phí mà xe điện rẻ hơn nên họ chuyển sang thôi,” anh giải thích và dự đoán xu thế chuyển sang xe điện “sẽ diễn ra ngày càng mạnh mẽ” nếu người dân nhạy cảm về kinh tế.
“Nếu người dân thấy chạy xe điện có lợi về kinh tế thì mục tiêu chuyển đổi hoàn toàn có thể thực hiện được,” anh phân tích và dẫn ra chủ trương bắt buộc đội nón bảo hiểm khi đi xe gắn máy trước đây dù hết sức khó khăn nhưng cuối cùng vẫn thực hiện được.
Kinh nghiệm Trung Quốc
Trao đổi với Người Việt, anh Trịnh Nhiên, sinh sống ở Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc, gần 20 năm, cho biết lý do tại sao xe điện, bao gồm cả xe gắn máy và xe hơi, lại làm “bá chủ” ở quốc gia này.
Anh cho biết: “Trung Quốc có sự chuẩn bị kỹ lưỡng trong rất nhiều năm, và cũng phải mất cả chục năm mới có thể đạt được mục tiêu đề ra.”
“Chính phủ Trung Quốc có hỗ trợ cho các xưởng sản xuất xe điện, họ không trực tiếp hỗ trợ người dân nhưng với sự cạnh tranh khốc liệt về mẫu mã và giá cả xe điện thì người dân Trung Quốc chính là người được hưởng lợi đầu tiên,” anh nói thêm.
Theo kinh nghiệm của anh thì việc Trung Quốc chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện là “thắng lợi” vì nhờ đó mà “bầu trời ở các thành phố lớn ở Trung Quốc ngày càng xanh hơn” trong khi “đi trên đường phố không hề có cảm giác tiếng ồn từ xe xăng rồ ga.”
Ngoài ra, nhờ sự chuyển đổi mà Trung Quốc xây dựng được những thương hiệu xe điện hàng đầu thế giới, cũng theo lời anh Nhiên.
“Việt Nam có thể làm được như Trung Quốc, nhưng cần thời gian nhiều hơn vì Việt Nam không có cái gốc rễ chắc chắn như họ,” anh chỉ ra. (NNL) [đ.d.]
GARDEN GROVE, California (NV) – Garden Grove cho biết vừa mở chương trình “Black Friday Goes BiGG” phục vụ cộng đồng nhân dịp lễ cuối năm sắp đến.
Theo thông báo của thành phố hôm Thứ Hai, 24 Tháng Mười Một, kể từ ngày “Black Friday” Thứ Sáu, 28 Tháng Mười Một, đến hết ngày Thứ Năm, 18 Tháng Mười Hai, những ai đi mua sắm tại bất cứ cơ sở kinh doanh nào ở Garden Grove và giữ lại biên nhận (receipt) trị giá $50 trở lên sẽ có cơ hội tham gia cuộc xổ số rút thăm trúng số tiền mặt là $500, hoặc $250, hoặc một đêm nghỉ tại khách sạn Great Wolf Lodge Southern California, cũng như “gift-card” $50 của nhà hàng địa phương.
Garden Grove có chương trình mua sắm “Black Friday Goes BiGG” trúng thưởng vào mùa lễ cuối năm. (Hình minh họa: City of Garden Grove)
Khi đi mua sắm tại Garden Grove từ ngày “Black Friday,” bao gồm nhà hàng, trạm xăng, dịch vụ ở các cửa tiệm địa phương,… mỗi $50 thì sẽ nhận được một vé số để có cơ hội trúng các giải thưởng tiền mặt, hoặc một đêm nghỉ ở tại khách sạn Great Wolf Lodge Garden Grove, hoặc một phiếu “gift-card” trị giá $50 của nhà hàng Kaju Soft Tofu.
Không giới hạn số lượng vé số cho mỗi người tham gia, và có thể cộng những biên nhận lại để đổi lấy vé số.
Các biên nhận phải được mang tới Phòng Thương Mại Garden Grove để đổi lấy vé số, trước 1 giờ chiều Thứ Năm, 18 Tháng Mười Hai.
Địa chỉ của phòng thương mại là 12866 Main Street, Suite 102, Garden Grove, CA CA 92840 (góc với đường Acacia Parkway).
-Năm mươi (50) người đầu tiên đến đưa biên nhận (receipt) sẽ nhận được quà tặng của thành phố.
-Vé trúng giải sẽ được đăng trên trang mạng xã hội của thành phố và Phòng Thương Mại Garden Grove vào tuần lễ sau đó.
-Người may mắn thắng giải sẽ có 30 ngày để nhận giải thưởng.
-Mỗi người chỉ có thể trúng một giải.
-Người tham gia phải đủ 18 tuổi để trúng giải.
-Không phải tốn lệ phí nào để tham gia chương trình BiGG.
Nếu những món hàng được mua tại một trong những doanh nghiệp tham gia chương trình BiGG (Buy in Garden Grove), hoặc những nhà hàng tham gia chương trình “Foods of Garden Grove,” hoặc từ Phòng Thương Mại Garden Grove, người tham gia sẽ nhận được thêm một vé số (raffle ticket).
Để biết thêm chi tiết, xin liên lạc thành phố tại số điện thoại 714-741-5280 hoặc Phòng Thương Mại Garden Grove tại số điện thoại (714) 638-7950. [đ.d.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Những công ty xây dựng lớn nhất nước Mỹ đang gặp khó khăn trong việc bán nhà, ngay cả khi họ tung gói ưu đãi lãi suất thế chấp chỉ 4%. Kinh nghiệm này cho thấy mỗi việc giảm lãi suất sẽ không đủ để vực dậy doanh số yếu kém trên thị trường nhà ở nói chung.
Báo The Wall Street Journal trích dẫn dữ liệu của Ngân Hàng Dự Trữ Liên Bang St. Louis cho thấy, số lượng nhà mới xây xong nhưng chưa bán được đã tăng lên mức cao nhất kể từ mùa Hè năm 2009.
Một căn nhà mới đang được xây dựng ở Altadena, California, Tháng Mười, 2025. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)
Cuối năm ngoái, các công ty xây dựng tin rằng doanh số sẽ phục hồi trong năm 2025 nên đã xây hàng chục nghìn căn nhà để chuẩn bị nguồn cung cho mùa mua sắm mùa Xuân năm 2025. Tuy nhiên, nhu cầu không tăng như kỳ vọng, khiến nhiều căn nhà vẫn nằm im trên thị trường.
Họ đã thử dùng nhiều chiêu khuyến mãi để đẩy hàng tồn. D.R. Horton – một công ty xây dựng khoảng 1/7 số nhà mới ở Mỹ và có bộ phận tài chính riêng – đang cung cấp các khoản vay thế chấp chỉ 3.99% cho người mua. Công ty này cũng đã giảm 3% giá bán trung bình trong 12 tháng qua và dự kiến sẽ tiếp tục giảm thêm trong năm tài chính 2026, kéo dài đến Tháng Chín.
Công ty xây dựng lớn thứ hai nước Mỹ, Lennar, cho biết họ đã phải đưa ra các gói khuyến mãi trị giá trung bình $64,000 cho mỗi căn nhà bán được trong quý vừa qua để đạt chỉ tiêu doanh số. Kết hợp giữa hỗ trợ lãi suất và giảm giá, mức ưu đãi tương đương giảm 14.3% giá bán – Đây là mức giảm sâu nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Biên lợi nhuận đã bị thu hẹp vì chi phí khuyến mãi tăng cao, nên các công ty xây dựng quyết định chậm khởi công dự án mới để chờ nhu cầu phục hồi. Trong 3 tháng tính đến Tháng Chín, D.R. Horton chỉ khởi công xây 14,600 căn, giảm 21% so với cùng kỳ năm trước.
Mặc dù doanh số nhà mới chỉ chiếm khoảng 1/5 tổng số giao dịch bán nhà ở tại Mỹ, nhưng nó lại phản ánh rõ hơn về nhu cầu thực tế so với thị trường nhà cũ ở nhiều nơi. Các công ty xây dựng buộc phải định giá phù hợp với nhu cầu nếu muốn bán được nhà đã hoàn thiện.
Ngược lại, chủ nhà riêng lẻ có thể chọn gỡ thông tin rao bán hoặc cho thuê nếu họ không nhận được trả giá như mong muốn. Trừ khi bị buộc phải bán, hành động này khiến nguồn cung nhà cũ trên thị trường vẫn hạn chế. Đây là một lý do khiến giá nhà ở Mỹ vẫn cao, dù nhu cầu thực tế vẫn đang yếu.
Tình hình nhà tồn kho của các công ty xây dựng khác nhau tùy khu vực. Vùng Trung Tây không có vấn đề đáng kể. Nhưng Texas và Florida lại đang dư thừa nguồn cung vì quy định xây dựng cởi mở và tăng dân số mạnh, dẫn đến bùng nổ xây dựng. Những thị trường gặp khó thường là nơi cạnh tranh nhà xây mới với nhà cũ tăng mạnh, và mọi người cùng tranh giành lượng người mua ít ỏi, thận trọng.
Tuy nhiên, vấn đề này đang lan sang những khu vực bất ngờ hơn. Ở miền Nam California, số lượng nhà mới xây xong nhưng chưa bán được trung bình 5 căn mỗi khu phát triển, gấp đôi so với năm ngoái, theo dữ liệu từ John Burns Research & Consulting.
Tỷ lệ khoảng 2 căn chưa bán mỗi khu được xem là “khỏe mạnh.”
Việc nhà mới ngày càng khó bán ở California có nhiều nguyên nhân: lượng nhà cũ rao bán tăng, khách mua ngoại quốc sụt giảm mạnh – một phần do thay đổi quy định visa khiến lao động nước ngoài ngại chi tiền lớn để mua nhà. Thêm vào đó, thị trường việc làm, đặc biệt là các vị trí lương cao, cũng chững lại, theo ông Rick Palacios, giám đốc nghiên cứu của John Burns.
Tồn kho nhà chưa bán ở Washington, D.C. tăng 130% so với một năm trước. Các công ty xây dựng cho rằng việc chính phủ đóng cửa và sa thải nhân viên liên bang khiến người mua thận trọng, làm suy yếu nhu cầu.
Các nhà đầu tư địa ốc cũng không mấy mặn mà giúp các công ty xây dựng giải quyết hàng tồn. Các quỹ đầu tư lớn chuyên mua nhà biệt lập trở nên khắt khe hơn về vị trí và mức giá. Hoạt động mua của giới đầu tư trên toàn thị trường đang ở mức thấp nhất trong 15 năm.
Các công ty đầu tư thường yêu cầu giảm ít nhất 20% so với giá bán cho người mua bình thường. Nhưng các công ty xây dựng chưa sẵn sàng giảm sâu đến mức đó. Trong khi đó, những ông lớn như American Homes 4 Rent có thể tự xây nhà thông qua bộ phận xây dựng riêng và đạt lợi nhuận cao hơn so với việc mua lại nhà tồn từ các công ty xây dựng khác.
Dù nhà mới không phản ánh hoàn toàn bức tranh toàn cảnh thị trường – vì chúng thường nằm ở vị trí kém hấp dẫn hơn các khu dân cư lâu đời, và các công ty xây dựng lớn chủ yếu phục vụ người mua lần đầu – nhưng tín hiệu từ các công trường không mấy lạc quan: nguồn cung đang tăng, trong khi người mua thì vẫn đứng ngoài cuộc. (Ng.Tr)[kn]
WESTMINSTER, California (NV) – Nhân mùa Lễ Tạ Ơn, đông đảo cư dân và đồng hương đến dự “Ngày Tri Ân Tổng Thống Donald Trump,” do Hội Quân Xa Việt Mỹ, Hội Cựu Quân Nhân Việt Mỹ và Đồng Minh cùng một số hội đoàn tổ chức tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ, Westminster, sáng Chủ Nhật, 23 Tháng Mười Một.
Ban tổ chức và đồng hương tại điểm xuất phát diễn hành, có tượng của Tổng Thống Donald Trump trên quân xa. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Chương trình còn bao gồm một cuộc diễn hành bằng quân xa xuất phát từ Tòa Thị Chính Westminster, đi qua trung tâm Little Saigon, rồi đến Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ cử hành nghi thức tri ân tại đây.
Ông Phạm Công Phạm, chủ tịch Hội Quân Xa Việt Mỹ, cho hay: “Đặc biệt hôm nay, ban tổ chức có đúc tượng của Tổng Thống Trump đặt trên đoàn xe của hội, và phái đoàn Xe Mô Tô Việt Mỹ dẫn đầu cuộc diễn hành, từ điểm xuất phát qua các đường Westminster Blvd., Brookhurst St., Bolsa Ave., Beach Blvd., và đến Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ. Trong nghi thức tri ân đất nước Hoa Kỳ và Tổng Thống Donald Trump có tiết mục thả chim bồ câu trắng, tượng trưng cho sự hòa bình thế giới.”
Đoàn xe mô tô dẫn đầu đoàn quân xa rời Tòa Thị Chính Westminster bắt đầu cuộc diễn hành. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Bác Sĩ Đặng Trần Hào, thành viên ban tổ chức, nói: “Theo tôi, Tổng Thống Donald Trump đang thực hành nhiệm vụ để xoay chuyển lại thế giới này, nhằm để không còn phân biệt giữa chiến tranh nóng và lạnh nữa, và cho mọi nước được phát triển tự do, theo ý nguyện của mình. Đó là cái quan trọng của Tổng Thống Trump, chớ chúng ta không thể chỉ nhìn những cái nhỏ nhoi được. Dĩ nhiên, muốn thực hiện được điều này thì tổng thống sẽ gặp nhiều khó khăn. Nhưng bổn phận chúng ta là làm sao giúp được một ít gì trong sự khó khăn đó, để mình được sống trong tự do, hạnh phúc và xây dựng một thế giới thương yêu và tha thứ.”
Ông Chí Charlie Nguyễn, thị trưởng Westminster, nói: “Tôi xin cám ơn ban tổ chức đã cho chúng ta một khoảnh khắc thật ý nghĩa và mang tính cách lịch sử tại thành phố Westminster. Đó là buổi ra mắt bức tượng vinh danh tổng thống thứ 45 và 47 của Hoa Kỳ, Donald Trump. Buổi triển lãm này không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật, mà còn là biểu tượng của sức mạnh, sự kiên cường và tinh thần lãnh đạo mà nhiều người trong cộng đồng chúng ta trân trọng.”
Đoàn quân xa diễn hành trên đường Bolsa, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Sau đó là lời phát biểu của Dân Biểu Tiểu Bang Trí Tạ (Địa Hạt 70), và nghị viên NamQuan Nguyễn và Amy Phan West của Westminster.
Nhiều đồng hương đến dự chia sẻ cảm tưởng của mình đối với Tổng Thống Donald Trump.
Bà Ngân Nguyễn, thành viên nhóm ủng hộ MAGA, nói: “Tôi là người ủng hộ Tổng Thống Donald Trump từ 2016 cho đến bây giờ, và tôi cũng từng tham dự rất nhiều lần trong những tổ chức ủng hộ Tổng Thống Trump tại Little Saigon và nhiều nơi khác tại Hoa Kỳ. Cứ mỗi mùa Lễ Tạ Ơn, đồng hương mình phải có bổn phận cám ơn nước Mỹ đã cưu mang chúng ta từ 30 Tháng Tư, 1975 cho đến bây giờ.”
Thả chim bồ câu trắng hai đợt, đợt một 45 con và đợt hai 47 con tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Bà Nhật Linh, cư dân Westminster, nói: “Hôm nay, tôi theo phái đoàn đưa tượng của Tổng Thống Donald Trump diễn hành vòng quanh thành phố Westminster. Cũng có thể có một vài người nói chúng tôi là những người ‘cuồng Trump.’ Nhưng theo tôi, đó là tại vì những lời mà Tổng Thống Trump nói thiếu lưu loát về ngôn ngữ chính trị. Cho nên, có thể vì vấn đề này ông đã làm mích lòng nhiều người. Nhưng đối với tôi, đó là một điểm yếu và vừa là một điểm mạnh của tổng thống.”
Bà nói thêm: “Tổng Thống Trump không màu mè, không có nói vừa lòng người như những chính trị gia lão luyện, mà có nhiều người ngồi trong Quốc Hội Hoa Kỳ trên 20 năm. Vì họ là những chính trị gia chuyên nghiệp, nên khi họ phát biểu thì làm rất vừa lòng đồng viện, dân chúng, và cử tri. Nhưng khi họ thực hành công việc thì họ lại làm khác. Và có một điều mà tôi thấy rõ là, nhiều nhà chính trị từ hai bàn tay trắng, đến khi họ ra khỏi Quốc Hội, hay ra khỏi vai trò tổng thống, thì họ trở nên những nhà triệu phú hay tỷ phú.”
Ban Tù Ca Xuân Điềm và Hậu Duệ QLVNCH hợp ca bài “Thank You America.” (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
“Tôi là người lúc nào cũng muốn đứng về phía cộng đồng, nên chỉ có một ước mơ duy nhất là làm sao cộng đồng người Việt của mình đoàn kết và thương yêu nhau. Các dân cử phải đoàn kết để làm cho cộng đồng mình càng ngày càng lớn mạnh,” Nhật Linh chia sẻ thêm.
Chương trình “Ngày Tri Ân Tổng Thống Donald Trump” có phụ diễn văn nghệ, do Ban Tù Ca Xuân Điềm và đồng hương đóng góp. [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump chuẩn bị phỏng vấn lại một số người tị nạn được nhận vào Mỹ dưới thời Tổng Thống Joe Biden, theo thông báo nội bộ và một người biết kế hoạch này, CNN đưa tin hôm Thứ Hai, 24 Tháng Mười Một.
Đây là một phần trong việc kiểm tra lại toàn diện hồ sơ tị nạn của những người thuộc diện này.
Người xin tị nạn mong chờ vượt biên giới vào Mỹ tại cửa khẩu El Chaparral ở Tijuana, tiểu bang Baja California, Mexico. (Hình minh họa: Guillermo Arias/AFP via Getty Images)
Kế hoạch này là biện pháp chưa từng thấy trong chiến dịch trấn áp nhập cư của Tổng Thống Trump, lần này nhắm những người dễ tổn thương nhất thế giới.
Người tị nạn phải chứng minh họ bị bách hại hoặc có thể bị bách hại ở quê hương của họ và phải được xét duyệt nghiêm ngặt mới được nhận vào Mỹ. Thủ tục này thường kéo dài nhiều năm.
Giới chức chính quyền Tổng Thống Trump cho rằng chính quyền cựu Tổng Thống Biden không kiểm tra kỹ lưỡng những người tị nạn được nhận vào Mỹ. Từ khi nhậm chức hồi Tháng Giêng tới nay, ông Trump hầu như ngưng nhận người tị nạn, ngoại trừ người Nam Phi da trắng.
Sở Di Trú (USCIS) sẽ được giao nhiệm vụ xem xét lại hồ sơ và phỏng vấn lại một số người tị nạn được nhận vào Mỹ thời Tổng Thống Biden, theo thông báo nội bộ đề ngày 21 Tháng Mười Một, nêu lý do chính quyền phải làm như vậy để bảo đảm người tị nạn không đe dọa an ninh quốc gia hoặc an ninh công cộng.
Từ năm tài chính 2021 tới 2025, khoảng 235,000 người tị nạn được nhận vào Mỹ sau khi trải qua thủ tục xét duyệt.
Suốt nhiều năm, Mỹ từng vượt xa các quốc gia khác trong việc nhận người tị nạn, cho phép hàng triệu người nhập cảnh kể từ khi có Đạo Luật Người Tị Nạn Năm 1980.
Nhưng chương trình này bị ảnh hưởng đáng kể trong nhiệm kỳ đầu của Tổng Thống Trump khi ông cắt giảm mạnh số người tị nạn được nhận vào Mỹ, và trong đại dịch COVID-19, vốn khiến chương trình này tạm dừng. Cựu Tổng Thống Biden cố gắng xây dựng lại chương trình này, và cuối cùng, quyết định nhận tối đa 125,000 người tị nạn một năm. (Th.Long) [kn]
Được báo chí phương Tây gọi là “durian diplomacy,” sầu riêng – loại trái cây có mùi nồng đến mức từng khiến một bưu điện ở Đức phải di tản vì bị hiểu lầm là khí độc – đang trở thành tâm điểm của cuộc đấu địa chính trị ở Đông Nam Á. Sầu riêng bỗng có vai trò quan trọng đến mức nó có thể củng cố mối quan hệ mậu dịch nói chung giữa quốc gia xuất cảng với quốc gia nhập cảng.
Một trái sầu riêng “Musang King” bán tại một cửa hàng ở Kuala Lumpur, Malaysia. (Hình minh họa: Mohd Rasfan/AFP via Getty Images)
Sầu riêng và “bản thể quốc gia”
Cuộc đối đầu giữa các quốc gia Đông Nam Á trong việc tranh giành thị trường sầu riêng thời gian gần đây cho thấy một điều lớn hơn. Ẩm thực, tưởng như không dính dáng đến chính trị, đang trở thành mặt trận khẳng định bản sắc quốc gia trong một khu vực vốn có lịch sử văn hóa đan xen.
Tất cả bắt đầu từ việc Trung Quốc đang trở thành nước nhập cảng sầu riêng nhiều nhất thế giới và ai cũng muốn giành giật thị trường khổng lồ này. Tháng Tám, khi lô sầu riêng đầu tiên được xuất sang Trung Quốc, báo chí Cambodia đã làm rùm beng như thể họ vừa lập nên một kỳ tích kinh tế.
Dân Trung Quốc đang tiêu thụ sầu riêng nhiều nhất thế giới. Năm 2024, giá trị nhập cảng sầu riêng vào Trung Quốc lên đến gần $7 tỷ, với hơn 1.5 triệu tấn, tăng gần 10% so với 2023, sau mức tăng 66% của một năm trước đó. Thái Lan chiếm khoảng 58% thị phần xuất sang Trung Quốc. Phần mình, Việt Nam chiếm 38% (tính đến Tháng Chín, Trung Quốc chi gần $1 tỷ nhập sầu riêng Việt, tăng 67.7% so với tháng trước và chiếm tới 93.6% tổng kim ngạch xuất cảng mặt hàng này – “Trung Quốc chi gần $1 tỷ mua sầu riêng Việt trong một tháng”/VNE).
Trong các nước Đông Nam Á áp dụng “durian diplomacy,” Malaysia đầu tư mạnh nhất. Không chỉ xuất cảng, Malaysia còn quảng bá những chương trình trải nghiệm du lịch ẩm thực bằng các các tour du lịch sầu riêng, cho phép du khách tự tay hái và đóng gói, học cách chế biến thành các món ăn, đồ uống… Cơ Quan Du Lịch Malaysia đã phát triển 62 gói Du Lịch Nông Nghiệp Sầu Riêng phối hợp với nông dân và doanh nghiệp lữ hành tại 12 bang, bao gồm Perak, Penang, Selangor, Malacca, Johor, Pahang và Sabah. (“Durian diplomacy heats up in SEA”/asiamediacentre.org).
Chưa dừng lại, ngày 8 Tháng Chín, Hiệp Hội Các Nhà Sản Xuất Sầu Riêng Malaysia (DMA) đệ trình Bộ Nông Nghiệp và An Toàn thực phẩm nước họ, kiến nghị chọn ngày 7 Tháng Bảy là “Ngày Sầu Riêng Quốc Gia.” Mục đích không chỉ muốn tôn vinh một sản phẩm nông nghiệp mà còn gửi một thông điệp rằng sầu riêng là một phần của “Malaysia brand” – một biểu tượng văn hóa ẩm thực có thể mang lại tự hào dân tộc. DMA lập luận rằng mọi người dân Malaysia, bất kể sắc tộc hay tôn giáo, đều có “câu chuyện sầu riêng” riêng của mình.
Chuyện bắt đầu “nặng mùi sầu riêng” hơn khi Indonesia phản ứng. Bộ trưởng điều phối về các vấn đề lương thực, Zulkifli Hasan, tuyên bố Indonesia mới là quốc gia xứng đáng coi sầu riêng là “quốc quả” (national fruit), đơn giản vì sản lượng cao hơn, khi nước họ thu hoạch gần hai triệu tấn mỗi năm so với khoảng 592,000 tấn của Malaysia.
Không nhịn, Malaysia nói rằng dù sản lượng thấp nhưng sầu riêng họ có nhiều chủng loại (khoảng 200), đặc biệt nhất là “siêu phẩm” Musang King. Được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý (“geographical indication status”, được Cục Sở hữu trí tuệ Malaysia gia hạn cho đến Tháng Ba, 2034), Musang King (dân Trung Quốc gọi là “Mao Shan Wang” – Miêu Sơn Vương) là vua của thế giới sầu riêng. Mất đến 4-6 năm cây mới cho ra trái và mỗi cây chỉ có 30-50 trái mỗi năm trong 2-3 năm đầu (cây trưởng thành cho ra khoảng 250 trái/năm). Một trái “Miêu Sơn Vương” nặng trung bình 3-4 kg.
Căn cước ẩm thực
Ở đây có thể thấy cuộc tranh luận bắt đầu vượt khỏi chuyện buôn bán trái cây. Đó là câu hỏi rằng ai có quyền sở hữu biểu tượng văn hóa khi hai quốc gia (hoặc nhiều hơn) cùng chia sẻ một lịch sử, một không gian, và một hệ sinh thái. Như trong mọi cuộc tranh cãi tương tự, điều cần thiết là tìm bằng chứng gốc gác. Trong trường hợp này là căn cước quốc gia của sầu riêng. Nhà nghiên cứu Khir Johari (Singapore) nhắc rằng: “Tên ‘durian’ bắt nguồn từ ‘duri’ trong tiếng Malaysia – nghĩa là gai, và hậu tố ‘an’ trong ‘durian’ có nghĩa là ‘thứ có gai.’“
Việc đẩy mạnh thương hiệu quốc gia quanh một sản phẩm có giá trị xuất cảng cao là điều dễ hiểu. Nhật đã làm với bò wagyu, Hàn Quốc với kimchi, Thái Lan với xoài, còn Malaysia muốn Musang King trở thành biểu tượng. Indonesia – với sản lượng vượt trội, nhiều giống đa dạng và thị trường nội địa khổng lồ – không muốn đứng ngoài cuộc. Đó là lý do Indonesia thấy “không vui” khi Malaysia “làm như thể chỉ nước họ mới có sầu riêng” và cũng là lý do Indonesia muốn sầu riêng được “phong danh hiệu” “quốc quả” (national fruit).
Ở Đông Nam Á, bất kỳ món ăn nào được truyền thông đề cập đều dễ trở thành ngòi nổ. Năm 2018, CNN xếp cendol vào danh sách 50 món tráng miệng ngon nhất thế giới và gọi nó là một phần văn hóa ẩm thực độc đáo của Singapore. Ngay lập tức, Malaysia và Indonesia phản ứng gay gắt, rồi giới học giả vào cuộc, chỉ ra rằng cendol thực ra xuất hiện ở Indonesia trước.
Trong thực tế, Thái Lan, Cambodia hay Myanmar đều có biến thể riêng món tráng miệng phổ biến này. “Cendol” thật ra chẳng có “bản sắc” gì đặc biệt. Nó là thứ chè thạch xanh lá, có nước cốt dừa, đá bào, trộn đậu đỏ hoặc đậu đen. Ở Việt Nam, dân miền Tây gọi nó là… chè bánh lọt!
Tương tự, nhiều cuộc cãi vã cũng bùng nổ quanh “căn cước” của món “nasi lemak” (cơm nấu với nước cốt dừa và lá dứa – được xem là quốc hồn quốc túy của Malaysia nhưng khắp Singapore và Indonesia cũng dễ dàng tìm thấy), hay “bak kut teh” (tiếng Singapore) – món được xem là niềm tự hào của cộng đồng người Hoa hải ngoại. Ở Sài Gòn-Chợ Lớn, “bak kut teh” được bán đầy. Người Việt gọi nó là “nhục cốt trà.”
Lời qua tiếng lại, cuối cùng, cũng chỉ nhằm giành giật cái căn cước quốc gia trong ý thức “tự ái dân tộc.” Điều khiến dễ cãi vã là có một số “đại diện văn hóa” được xem là “đặc sản” riêng biệt của một quốc gia nhưng lại không khó tìm thấy ở các nước khác. Năm 2020, UNESCO xếp “văn hóa ẩm thực đường phố” của Singapore vào Danh Sách Di Sản Văn Hóa Phi Vật Thể, gần hai năm sau khi Singapore nộp đơn xin. Cái mà Singapore gọi là “hawker culture” (“tiểu phiến văn hóa”), với người Đông Nam Á nói chung, thì có gì là độc đáo? Ở đâu tại Đông Nam Á mà không có văn hóa ẩm thực đường phố?
Trong thực tế, nhiều quốc gia Đông Nam Á được định hình bởi lịch sử di cư và thương mại từ đời này sang đời kia. Đông Nam Á đã trải qua vô số thay đổi về biên giới từ thời tiền thực dân, thực dân rồi hậu thực dân. Điều đó càng đúng hơn ở các xã hội đa sắc tộc như Indonesia, Malaysia hay Singapore. Có một số món ăn, như sambal, rendang và cá muối, có nguồn gốc từ văn hóa Malaysia, nhưng sự di chuyển của người Malaysia giữa các bờ biển đã khiến những món ăn đó vượt qua biên giới các quốc gia thời hiện đại – theo Fanada Sholihah, nghiên cứu sinh tiến sĩ về lịch sử tại Đại Học Indonesia (“Why Southeast Asia Fights Over Food – but Shouldn’t, According to Experts”/Time).
Joshua Kam, nhà nghiên cứu tại Đại Học Cornell, bổ sung: “Thức ăn đi theo dòng người. Và con người di chuyển xuyên biên giới trước khi có hộ chiếu.” Điều mà các quốc gia ngày nay coi là “của riêng mình” thực chất là phần của một vùng văn minh rộng lớn hơn. Những con sông và eo biển từng là đường kết nối chứ không phải biên giới. Tuy nhiên, khi các quốc gia ngày nay nhìn nhau như những thực thể tách biệt, cảm giác “đây là của tôi – không phải của anh” trở nên mạnh hơn.
Câu chuyện sầu riêng, xét đến cùng, không phải về trái sầu riêng, trong cái gọi là “durian diplomacy.” Nó là câu chuyện về cách các nước tìm cách xây dựng thương hiệu quốc gia. Đây là xu hướng vốn hình thành từ thập niên 1990, vào những ngày đầu của thế giới toàn cầu hóa, trong một “thế giới phẳng” mà Thomas Friedman miêu tả trong “The World Is Flat” cách đây đúng 20 năm.
Với một số ý kiến, một nền văn hóa mạnh không phải là nền văn hóa cố giành để “sở hữu” mà là nền văn hóa biết kể câu chuyện chung một cách bao dung hơn. Ở Đông Nam Á, sầu riêng là chứng nhân của lịch sử giao thương, là hình ảnh của một vùng văn hóa không thể chia cắt, là lời nhắc rằng trước khi có biên giới, đã có một không gian chung nơi con người, ký ức và hương vị luôn đi cùng nhau. Có lẽ điều mà sầu riêng gợi ra lúc này không phải là “ai sở hữu nó?” mà là “người ta đã quên mất bao nhiêu về lịch sử chung của mình…”
Tuy nhiên, đó là lời nói tử tế của những người tử tế. Trong thực tế, đã xảy ra không ít vụ “ăn cắp” “căn cước văn hóa quốc gia,” chẳng hạn chuyện Trung Quốc một thời nằng nặc nói rằng kimchi bắt nguồn từ nước họ chứ không phải Nam Hàn.
Cũng Trung Quốc, hồi năm 2019, tại Tuần Lễ Thời Trang Xuân Hè ở Bắc Kinh, họ trình làng một bộ sưu tập áo dài (Việt Nam) và nói rằng đó là mẫu thời trang thuộc “phong cách Trung Quốc.” [kn]
Tòa nói công tố viên của Trump làm việc ‘bất hợp pháp,’ không được truy tố Comey và James
Một chánh án liên bang hôm Thứ Hai, 24 Tháng Mười Một, ra phán quyết rằng công tố viên Lindsey Halligan được Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm một cách “bất hợp pháp,” nên không thể truy tố cựu Giám Đốc FBI James Comey và Bộ Trưởng Tư Pháp New York Leticia James.
WESTMINSTER, California (NV) – Đông đảo cư dân đến tham gia hội chợ y tế miễn phí do VCH (Vietnamese Community Health) đại học UCLA tổ chức hôm Chủ Nhật, 23 Tháng Mười Một, tại Westminster Civic Center.
Dược Sĩ Vivian Lý (thứ nhì từ trái) và hai sinh viên giải thích về lượng thuốc và cách sử dụng cho một người tham dự hội chợ y tế. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Hội chợ y tế được tổ chức với sự hợp tác của UCLA Vietnamese Dental Student Association, ECN Purpose, Healing Hands for Humanity, và sự hỗ trợ của các trường UCI, Western University of Health Sciences, và các đơn vị USULB Nursing, SCCO Optometry.
Cô Tracy Nguyễn, phó chủ tịch ngoại vụ của VCH, cho biết hội chợ có nhiều dịch vụ miễn phí qua tham khảo các bác sĩ nội tiết, bác sĩ gia đình, và bác sĩ tim mạch.
Cô cho hay đây là năm học thứ tư và cô chuẩn bị ra trường. Cô rất vui khi thấy cộng đồng đến tham gia rất đông trong ngày hội chợ y tế này. Mọi người hỏi han các bác sĩ để hiểu biết thêm về bệnh của mình và để các sinh viên các trường có cơ hội được giúp đỡ họ.
Cô chia sẻ: “Chúng em đã họp nhiều lần để chuẩn bị cho hội chợ y tế này được chu đáo nhất để giúp bà con, nhất là giúp các cô bác lớn tuổi gặp khó khăn về ngôn ngữ lại không có điều kiện đi lại, trở ngại khó khăn.”
Đồng hương đến gian hàng khám răng đông nhất trong hội chợ y tế UCLA. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô cho biết thêm hội chợ này là lần thứ ba hàng năm, và năm nay là năm thứ 20 VCH tổ chức hội chợ y tế với các dịch vụ như đánh giá thuốc, siêu âm tim, do điện tâm đồ, trị liệu nắn khớp xương, đo lượng đường, đo lượng mỡ trong máu, sàng lọc thiếu máu, khám mắt, khám răng, tham khảo về mắt, đo thị lực, phát kính đọc sách miễn phí, đo độ loãng xương, đo chỉ số cân nặng, và chích người cảm cúm…
Hội chợ y tế kỳ này với các gian hàng đông người nhất là khám răng, khám mắt, đo lượng đường, và đo lượng mỡ trong máu.
Tại trung tâm các gian hàng hội chợ, có một bàn chuẩn bị sẵn các tài liệu hướng dẫn về các loại bệnh thường gặp, nếu ai có nhu cầu tìm hiểu thêm sẽ có bác sĩ trực tiếp giải thích. Tại đây có nhiều hướng dẫn in sẵn bằng nhiều ngôn ngữ, và hướng dẫn thêm của các sinh viên, như chỉ số BMI là viết tắt của chỉ số khối cơ thể. bằng cách sử dụng chiều cao và cân nặng hiện tại của cơ thể từng người, để biết có khỏe mạnh hay không.
Tại gian hàng đầu tiên do Dược Sĩ Vivian Lý, đại học Western University, và hai sinh viên Carolyn Nguyễn và Tanya Nguyễn phụ trách.
Các dược sĩ đại học Western University hướng dẫn sinh viên cách đo mỡ máu và lượng đường trong máu tại hội chợ y tế. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Em Carolyn Nguyễn cho biết: “Em vừa cố gắng học chuyên ngành của mình vừa học thêm về tiếng Việt, để sau khi ra trường có thể giúp đồng hương người Việt được tốt, em rất vui vì hôm nay bà con đến rất đông, cho thấy bà con biết quan tâm đến sức khỏe của mình nhiều hơn.”
Dược Sĩ Huân Nguyễn, đại học Western University, đã 10 năm nay giúp các sinh viên. tại gian hàng Đo Lượng Đường và Đo Mỡ, cho hay ông rất vui khi được đến đây giúp các em sinh viên trên bước đường tương lai, vừa hướng dẫn các em cách lấy máu đo chỉ số đường máu, đồng thời trả lời những câu hỏi liên quan.
Tại gian hàng Đo Thị Lực, quan trọng nhất là kết quả với con số 20 và 30. Số 20 chỉ khoảng cách từ chỗ phải đứng nhìn vào bảng các chữ cái để có thể đọc được. Số 30 là khoảng cách một người có thị lực hoàn hảo phải đứng so với bảng chữ cái để có thể đọc được. Với số 20/30 nghĩa là có thể đứng cách bảng chữ cái 6 mét để đọc được chữ cái. Một người có thị lực hoàn hảo có thể đọc được chữ cái từ khoảng cách 9 mét.
Các sinh viên trong ban tổ chức hội chợ y tế miễn phí đại học UCLA. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Bà Mai Trần, đi nhờ xe cùng hai bà bạn, từ Anaheim đến dự hội chợ y tế từ sáng sớm, cho biết bà rất hãnh diện khi thấy các em sinh viên ai cũng có đeo bảng “Tôi Biết Nói Tiếng Việt” trên ngực áo.
Bà chia sẻ: “Tiếng Anh thì đương nhiên các cháu phải giỏi rồi vì các cháu sinh ra và lớn lên ở Mỹ, nhưng vẫn giữ được tiếng Việt là cội nguồn của mình, đó mới là điều đáng quý. Tôi bị đau khớp gối, được nghe các bác sĩ và nhất là các cháu giải thích thêm bằng tiếng Việt, biết thêm về bệnh của mình giúp tôi bớt lo. Chúc các cháu học hành giỏi giang, mai sau ra giúp đời.”
Hội chợ y tế kéo dài đến hơn 2 giờ chiều, trong không khí vui vẻ một ngày được giúp đỡ cộng đồng, là một dịp học hỏi thêm chuyên môn và là kỷ niệm đẹp khó quên trong đời sinh viên. [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Một dân biểu Dân Chủ từng phục vụ trong Hội Đồng An Ninh Quốc Gia dưới chính quyền Donald Trump nhiệm kỳ đầu tiên đã kêu gọi Tòa Bạch Ốc công bố bản ghi cuộc điện đàm năm 2019 giữa ông Trump với Thái Tử Mohammed bin Salman của Saudi Arabia sau khi nhà báo Jamal Khashoggi của Mỹ bị sát hại, Reuters đưa tin hôm 21 tháng Mười Một.
“Gia đình Khashoggi và người dân Mỹ xứng đáng được biết có những gì trong cuộc gọi đó… nó sẽ đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng,” Dân Biểu Eugene Vindman nói trong một cuộc họp báo với góa phụ của ông Khashoggi, bà Hanan Elatr Khashoggi.
Tổng Thống Donald Trump tiếp Thái Tử Mohammed bin Salman tại Phòng Bầu Dục ở Tòa Bạch Ốc hôm 18 Tháng Mười Một. (Hình: Win McNamee/Getty Images)
Vào năm 2019, ông Vindman khi đó đang làm việc cho Hội Đồng An Ninh Quốc Gia (NSC). Công việc của ông bao gồm xem xét các cuộc điện đàm bí mật.
“Theo ý kiến của tôi, cuộc gọi đó gây sốc,” Dân Biểu Vindman, một sĩ quan quân đội nghỉ hưu, nói với Reuters.
Ông Vindman từ chối tiết lộ chi tiết cuộc gọi đó vì nó được bảo mật. Nhưng ông nói rằng nó dính đến việc “bánh ít đi, bánh quy lại,” ngụ ý rằng ông Trump đã đề nghị cho Saudi Arabia ân huệ để đổi lấy lợi ích gì đó.
Khi được hỏi ý kiến, ông Steven Cheung, giám đốc truyền thông Tòa Bạch Ốc trả lời trong e-mail như sau: “Vindman là một dân biểu với lòng dạ cay đắng mà không ai coi trọng. Ông ta là kẻ nói dối liên tục.”
Ông Trump đã biện hộ cho Thái Tử Mohammed bin Salman tại Tòa Bạch Ốc hôm 18 Tháng Mười Một trong vụ sát hại và chặt thi thể nhà báo Khashoggi do các đặc vụ Saudi Arabia thực hiện và được Thái Tử Mohammed bin Salman chấp thuận, theo kết luận của các cơ quan tình báo Mỹ.
Ông Trump nói rằng Thái Tử Mohammed không biết gì về vụ sát hại ông Khashoggi và rằng nhà báo này là “một nhân vật gây tranh cãi, bị nhiều người không thích.”
Dân Biểu Vindman đại diện cho tiểu bang Virginia, nơi cư trú của ông Khashoggi khi ông bị sát hại tại lãnh sự quán Saudi Arabia ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Hàng chục dân biểu Dân Chủ đã cùng ông ký một lá thư yêu cầu Tòa Bạch Ốc công bố bản ghi cuộc gọi.
Ông Vindman không nêu rõ ngày tháng diễn ra cuộc gọi. Theo tin tức trên truyền thông, ông Trump và Thái Tử Saudi Arabia đã nói chuyện vào ngày 21 Tháng Sáu năm 2019. Tin tức cho biết họ đã thảo luận về căng thẳng giữa Mỹ với Iran và giá dầu.
Dân Biểu Vindman cho biết ông quan ngại về hai cuộc điện đàm khi ông còn làm việc ở NSC, một là giữa ông Trump với Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky, vốn dẫn đến ông Trump bị luận tội lần đầu tiên và cuộc gọi với nhà lãnh đạo Saudi Arabia.
Trong cuộc điện đàm đó, ông Trump đề nghị ông Zelensky điều tra ông Joe Biden, người đã đánh bại ông Trump trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020. (NNL) [kn]
FULLERTON, California (NV) – Một chiếc pickup truck bị tông và lật ở Fullerton cuối tuần qua, khiến bảy thiếu niên trên xe được chở đi bệnh viện, cảnh sát loan báo hôm Chủ Nhật, 23 Tháng Mười Một, theo nhật báo The Orange County Register.
Vụ tai nạn xảy ra khoảng 11 giờ đêm Thứ Bảy trong khu 1000 đường East Elm, Sở Cảnh Sát Fullerton (FPD) cho hay. Khi tới hiện trường, cảnh sát thấy chiếc pickup truck bị lật nghiêng, trên xe có tám người.
Bảy người trong số đó, tất cả đều là vị thành niên, bị thương nhẹ và được chở đi bệnh viện, FPD cho biết.
Video từ hiện trường cho thấy lính cứu hỏa và nhân viên cấp cứu đang giúp một số thiếu niên lên xe cứu thương. Tất cả thiếu niên này đều đeo dây chuyền.
Tài xế chiếc pickup truck bị kiểm tra xem có say rượu hoặc ma túy hay không. Cảnh sát cho hay tài xế này khoảng 18 tới 19 tuổi. Không ai bị bắt, theo FPD.
Cảnh sát đang điều tra nguyên nhân vụ tai nạn. (Th.Long) [kn]
ANAHEIM, California (NV) – Một cậu bé 12 tuổi được chở đi bệnh viện sau khi bị xe hơi tông trong lúc đi xe đạp điện ở Anaheim cuối tuần qua, và cảnh sát đang tìm nghi can, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Hai, 24 Tháng Mười Một.
Khoảng 8 giờ 45 phút tối Chủ Nhật, cảnh sát được gọi tới khu vực đường East North và North Topeka, Trung Sĩ Matt Sutter, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Anaheim (APD), cho hay.
Nạn nhân bị gãy chân và nhiều vết bầm, ông Sutter cho biết.
Cảnh sát tin rằng tài xế chiếc sedan Honda không dừng lại ở bảng “STOP” và tiếp tục lái khoảng một dãy phố sau khi tông nạn nhân, rồi cuối cùng xuống xe bỏ chạy, theo ông Sutter.
Cảnh sát đang tìm tài xế này và nhóm người đi chung xe với nghi can, ông Sutter cho hay.
Vụ tông xảy ra trong khu dân cư ngay phía Nam đường La Palma, và bảng “STOP” chỉ dành cho xe chạy đường Topeka.
Hình ảnh từ hiện trường cho thấy chiếc sedan Honda bị hư phần đầu, bể kính chắn gió, và nằm sát một chiếc xe đang đậu. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Giá bán sỉ gà Tây ở Mỹ năm nay dự trù tăng 44% vì số lượng gà giảm mạnh do dịch bệnh, theo Bộ Nông Nghiệp (USDA), AP đưa tin hôm Chủ Nhật, 23 Tháng Mười Một.
Chỉ trong ba tháng qua, hơn hai triệu con gà Tây ở Mỹ bị chết vì cúm gia cầm, theo USDA. Ngoài ra, số lượng gà Tây cũng giảm do bệnh avian metapneumovirus (aMPV), loại bệnh khiến gà Tây đẻ ít trứng hơn.
Gà Tây đông lạnh. (Hình minh họa: Joseph Prezioso/AFP via Getty Images)
Bất chấp giá bán sỉ tăng, nhiều siêu thị đang giảm giá hoặc thậm chí không tặng giá gà Tây nhằm tránh làm tăng chi phí bữa tiệc Lễ Tạ Ơn của người Mỹ.
Tuy nhiên, dù giá gà Tây năm nay rẻ hơn năm ngoái, giá những món khác cho ngày lễ quan trọng này dự trù tăng. Chẳng hạn, thời gian qua, giá thực phẩm đóng hộp tăng do thuế nhập cảng thép.
Tính tới ngày 17 Tháng Mười Một, giỏ hàng gồm 11 món ăn đặc trưng Lễ Tạ Ơn – gồm con gà Tây đông lạnh 10 pound, 10 củ khoai tây Russet, hộp gia vị, và lon bắp, đậu que (green bean) và sốt cranberry – có giá $58.81, tăng 4.1% so với năm ngoái, theo Datasembly, công ty nghiên cứu thị trường chuyên theo dõi giá cả hằng tuần của 150,000 cửa hàng ở Mỹ.
Tính tới ngày 17 Tháng Mười Một, giá bán lẻ con gà Tây 10 pound giảm 2%, theo Datasembly. Cần lưu ý, đưa ra giá bữa tiệc Lễ Tạ Ơn không phải là khoa học chính xác, và con số của Datasembly khác với con số của nơi khác.
Liên Đoàn Trang Trại Hoa Kỳ (AFBF), tổ chức chuyên khảo sát giá cả thông qua người tiêu dùng ở tất cả 50 tiểu bang, cho hay bữa tiệc Lễ Tạ Ơn cho 10 người năm nay sẽ tốn trung bình $55.16, rẻ hơn năm ngoái 5%.
Trong khi đó, bằng dữ liệu của NielsenIQ từ Tháng Chín, Viện Nông Nghiệp-Thực Phẩm Wells Fargo ước tính bữa ăn như vậy năm nay sẽ tốn $80, giảm 2% tới 3% so với họ ước tính cho năm ngoái. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump cho hay ông nhận lời mời thăm Trung Quốc vào Tháng Tư của Chủ Tịch Tập Cận Bình và sẽ mời ông Tập thăm Mỹ sau đó trong năm 2026, theo USA Today.
Tổng Thống Trump công bố kế hoạch này sau khi điện đàm với Chủ Tịch Tập hôm Thứ Hai, 24 Tháng Mười Một, sau gần bốn tuần hai ông hội đàm ở Nam Hàn hôm 30 Tháng Mười giữa lúc mối quan hệ Mỹ-Trung hết sức căng thẳng do thuế quan của ông Trump.
Tổng Thống Donald Trump (trái) và Chủ Tịch Tập Cận Bình. (Hình minh họa: Jim Watsonpeter Klaunzer/AFP/POOL/AFP via Getty Images)
Trong cuộc hội đàm ở Nam Hàn, ông Tập đồng ý mua lại đậu nành Mỹ và ngưng hạn chế xuất cảng đất hiếm, còn ông Trump đồng ý giảm 10% thuế quan đối với Trung Quốc. Hai bên cũng đồng ý hoãn kế hoạch áp thuế quan lẫn nhau trên 100%.
“Từ đó tới nay, có nhiều tiến bộ ở cả hai bên trong việc giữ đúng thỏa thuận của chúng tôi,” Tổng Thống Trump viết trên mạng xã hội Truth Social của ông hôm Thứ Hai. “Nay, chúng tôi có thể nhắm tới mục tiêu lớn. Để đạt mục tiêu đó, Chủ Tịch Tập mời tôi thăm Bắc Kinh vào Tháng Tư, tôi nhận lời, và tôi cũng mời ông thăm Mỹ sau đó trong năm.”
Chuyến thăm sẽ là lần đầu tiên một tổng thống Mỹ thăm Trung Quốc từ khi ông Trump thăm chính thức nước này trong nhiệm kỳ đầu hồi năm 2017.
Trong cuộc điện đàm hôm Thứ Hai, ông Tập nói với ông Trump rằng mối quan hệ Trung-Mỹ “nhìn chung giữ được hướng đi đều đặn và tích cực” từ sau cuộc hội đàm ở Busan, Nam Hàn, theo bà Mao Ninh, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc.
“Hai bên nên giữ đà này, tiếp tục đi đúng hướng trên cơ sở bình đẳng, tôn trọng và có lợi cho đôi bên, kéo dài danh sách hợp tác và cắt ngắn danh sách chuyện rắc rối,” bà Ninh cho hay.
Ông Tập cũng cho ông Trump biết việc Đài Loan “trở về với Trung Quốc” là phần quan trọng trong trật tự thế giới thời hậu chiến, theo bà Ninh.
“Trung Quốc và Mỹ từng cùng nhau chiến đấu chống chủ nghĩa phát xít và quân phiệt, và nay nên hợp tác bảo vệ thành quả Đệ Nhị Thế Chiến,” bà Ninh nhấn mạnh.
Trung Quốc coi Đài Loan là lãnh thổ của Trung Quốc và không loại trừ dùng vũ lực chiếm đảo quốc này. Tuy nhiên, chính phủ Đài Loan bác bỏ lập trường của Trung Quốc và tuyên bố chỉ người dân Đài Loan mới có quyền quyết định tương lai của họ.
Hàng chục năm nay, các tổng thống Mỹ đều tuân thủ “chính sách Một Trung Quốc” mơ hồ, theo đó, Mỹ công nhận Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa là chính phủ hợp pháp duy nhất của Trung Quốc nhưng vẫn giữ mối quan hệ ngoại giao không chính thức với Đài Loan. (Th.Long) [kn]
CHARLESTON, South Carolina (NV) – Tòa liên bang hôm Thứ Hai, 24 Tháng Mười Một, hủy bỏ vụ án hình sự của cả ông James Comey, cựu giám đốc FBI, lẫn bà Letitia James, bộ trưởng Tư Pháp New York, sau khi xác định công tố viên trong hai vụ án này, bà Lindsey Halligan, cựu luật sư của Tổng Thống Donald Trump, được bổ nhiệm bất hợp pháp, theo NBC News.
Bà Cameron Currie, chánh án liên bang ở South Carolina do cựu Tổng Thống Bill Clinton bổ nhiệm, cho hay bà đồng ý với ông Comey hủy bỏ bản cáo trạng đối với ông với lý do bà Halligan được bổ nhiệm bất hợp pháp.
Ông James Comey, cựu giám đốc FBI. (Hình minh họa: Michael M. Santiago/Getty Images)
“Vì bà Halligan không có thẩm quyền hợp pháp truy tố vụ này, tôi sẽ chấp thuận đơn yêu cầu của ông Comey và hủy bỏ cáo trạng,” bà Currie viết trong phán quyết, xác định bà Halligan không có thẩm quyền đưa vụ án ra đại bồi thẩm đoàn.
“Toàn bộ hành vi xuất phát từ việc bổ nhiệm bà Halligan bất hợp pháp, như truy tố và ký bản cáo trạng đối với ông Comey, đều là sử dụng bất hợp pháp quyền hành pháp nên đều không có giá trị,” bà Currie viết, gọi bà Halligan, luật sư bảo hiểm, là “cựu nhân viên Tòa Bạch Ốc chưa từng có kinh nghiệm truy tố.”
Chánh Án Currie ra phán quyết thứ nhì, tương tự, hủy bỏ cáo trạng đối với bà James.
“Vụ án này là trường hợp lạ đời, có lẽ chưa từng có, công tố viên được bổ nhiệm sai Hiến Pháp, ‘sử dụng thẩm quyền mà họ không có,’” để truy tố, bà Currie cho hay.
Vì bà Halligan là công tố viên duy nhất truy tố hai vụ án này và ký bản cáo trạng, nên bản cáo trạng sẽ bị hủy bỏ, theo bà Currie. Bà Halligan được bổ nhiệm làm công tố viên liên bang tạm thời ở Virginia theo lệnh của Tổng Thống Trump.
Bộ Tư Pháp (DOJ) chưa trả lời thư của NBC News yêu cầu nhận xét về phán quyết này.
Bà Letitia James, bộ trưởng Tư Pháp New York. (Hình minh họa: Stephanie Keith/Getty Images)
Bà James ra tuyên bố hoan nghênh phán quyết của Chánh Án Currie.
“Tôi phấn khởi với thắng lợi hôm nay và biết ơn vì những lời cầu nguyện và sự ủng hộ mà tôi nhận được từ khắp đất nước suốt thời gian qua. Tôi vẫn không sợ hãi trước những cáo trạng vô căn cứ này trong lúc tôi tiếp tục đấu tranh cho người dân New York từng ngày,” bà James cho biết.
Cả hai vụ án đều bị hủy bỏ “vĩnh viễn,” nghĩa là không thể đưa ra trở lại sau này.
Ông Comey bị truy tố tội nói dối Quốc Hội và cản trở cuộc điều tra của Quốc Hội, còn bà James bị truy tố tội gian lận ngân hàng và khai gian với định chế tài chính. Cả hai đều không nhận tội.
Bà Halligan là công tố viên duy nhất đưa hai vụ án này ra đại bồi thẩm đoàn và là công tố viên duy nhất ký bản cáo trạng. Đây là trường hợp đầy bất thường. Trước đó, những công tố viên khác trong văn phòng của bà Halligan ở Virginia khuyến cáo đừng truy tố ông Comey và bà James vì tin rằng không đủ bằng chứng kết tội.
Tổng Thống Trump tuyên bố sẽ chọn bà Halligan làm công tố viên liên bang ở Virginia hôm 20 Tháng Chín – ngay sau ngày ông sa thải người mà ông chọn ban đầu, ông Erik Siebert, sau khi ông Siebert từ chối truy tố ông Comey và bà James.
Việc bổ nhiệm bà Halligan ngay lập tức bị coi là có vấn đề vì theo luật liên bang, công tố viên ở vị trí đó chỉ được làm việc 120 ngày kể từ lúc được bổ nhiệm, trừ khi được Thượng Viện chuẩn thuận trước đó.
Thượng Viện không chuẩn thuận ông Siebert, nên các chánh án liên bang ở Virginia dùng thẩm quyền bổ nhiệm độc lập để giữ ông Siebert làm việc quá 120 ngày.
Luật sư của ông Comey và bà James lập luận rằng sau khi ông Siebert bị sa thải, trách nhiệm chọn người thay thế ông thuộc về các chánh án, không phải của bà Pam Bondi, bộ trưởng Tư Pháp.
DOJ khẳng định bà Halligan được bổ nhiệm hợp pháp vì vị trí đó bị bỏ trống sau khi ông Siebert bị sa thải.
Tổng Thống Trump chọn bà Halligan thay thế ông Siebert không lâu sau khi ông hối thúc bà Bondi truy tố những người bị ông coi là kẻ thù chính trị, như ông Comey, bà James hay Thượng Nghị Sĩ Adam Schiff (Dân Chủ-California). (Th.Long) [kn]
