WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump gia tăng áp lực ông Nicolas Maduro, tổng thống Venezuela, bằng cách chính thức coi “Cartel de los Soles” là tổ chức khủng bố ngoại quốc do ông Maduro đứng đầu, theo đài NPR hôm Thứ Hai, 24 Tháng Mười Một.
Quyết định này được công bố trên công báo Federal Register hôm Thứ Hai. Đây là biện pháp mới nhất trong chiến dịch chống buôn lậu ma túy vào Mỹ của chính quyền Tổng Thống Trump.
Ông Nicolas Maduro phát biểu tại dinh tổng thống ở Caracas, Venezuela, hôm 21 Tháng Mười Một. (Hình minh họa: Jesus Vargas/Getty Images)
Cách đây khoảng một tuần, ông Marco Rubio, ngoại trưởng Mỹ, loan báo trước biện pháp này. Lúc đó, ông Rubio cáo buộc Cartel de los Soles “chịu trách nhiệm cho nạn bạo lực khủng bố” ở Tây Bán Cầu.
Chính quyền Tổng Thống Trump quyết định dùng biện pháp này giữa lúc ông cân nhắc tấn công Venezuela hay không. Mặc dù để ngỏ khả năng đàm phán với ông Maduro, ông Trump không loại trừ tấn công bên trong lãnh thổ Venezuela.
Mấy tháng qua, Tổng Thống Trump ra lệnh quân đội Mỹ gia tăng hiện diện trên vùng biển Caribe và tấn công tàu bè bị nghi buôn lậu ma túy. Tính tới nay, những vụ tấn công như vậy làm thiệt mạng hơn 80 người.
Người dân Venezuela bắt đầu dùng cụm từ “Cartel de los Soles” vào những năm 1990 để chỉ giới chức quân sự cấp cao trở nên giàu có nhờ buôn lậu ma túy.
Khi nạn tham nhũng lan rộng khắp Venezuela, ban đầu dưới thời cố Tổng Thống Hugo Chávez rồi tới ông Maduro, cụm từ này còn được dùng để chỉ giới chức cảnh sát và chính phủ cũng như hoạt động bất hợp pháp như khai thác mỏ bất hợp pháp và buôn lậu nhiên liệu.
Năm 2020, cụm từ này được nâng lên thành tổ chức buôn lậu ma túy do ông Maduro cầm đầu, khi Bộ Tư Pháp trong nhiệm kỳ đầu của Tổng Thống Trump loan báo truy tố ông Maduro và đồng minh trong chính phủ của ông tội khủng bố ma túy (narcoterrorism) và nhiều tội khác.
Ông Maduro luôn luôn khẳng định ông không dính líu tới buôn lậu ma túy, và chính phủ ông cũng liên tục khẳng định không có tổ chức này.
Bằng cách coi “Cartel de los Soles” là tổ chức khủng bố ngoại quốc, Tổng Thống Trump sẽ có quyền áp đặt lệnh trừng phạt mới đối với tài sản và cơ sở hạ tầng của ông Maduro. Tuy nhiên, biện pháp này không rõ ràng cho phép dùng vũ lực chết người, chuyên gia pháp lý lưu ý, theo CNN.
Nhưng thời gian qua, giới chức chính quyền Tổng Thống Trump lập luận biện pháp này – một trong những biện pháp chống khủng bố nghiêm trọng nhất của Bộ Ngoại Giao – sẽ cho phép Mỹ quyền tấn công bên trong lãnh thổ Venezuela. (Th.Long) [kn]
WESTMINSTER, California (NV) – Buổi tiệc gây quỹ cho đêm thánh nhạc “Đường Hy Vọng” để tưởng nhớ và tôn vinh Đấng Đáng Kính, cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận được tổ chức lúc 6 giờ chiều Thứ Sáu, 21 Tháng Mười Một, tại nhà hàng Diamond Seafood Palace 3, Westminster.
Ông bà Chánh Nguyễn (thứ tư và năm, từ trái) chuộc được bức phù điêu Hồng Y Nguyễn Văn Thuận bằng gỗ giáng hương, chụp hình bên Linh Mục Thái Quốc Bảo và các giáo dân. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Theo ban tổ chức, buổi tiệc gây quỹ với các linh mục và gần 600 giáo dân tham dự ngồi kín cả khán phòng. Các phẩm vật trưng bày để nhiều người chiêm ngưỡng, được giới thiệu đến từng bàn qua lời giới thiệu của hai MC Tuyết Linh và Ngọc Chiệu.
Linh Mục Thái Quốc Bảo, quản đốc Nhà Thờ Chính Tòa Chúa Kitô, Garden Grove, trưởng ban tổ chức đêm thánh nhạc sắp tới, chia sẻ: “Hội Thánh Nhạc Journey of Grace sẽ tổ chức một đêm thánh nhạc với chủ đề ‘Đường Hy Vọng’ vào Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, 2026, tại Nhà Thờ Chính Tòa Chúa Kitô nhằm tưởng nhớ cuộc đời phi thường và tinh thần bất khuất của Đức Cố Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, một mục tử nhân hậu nhưng can đảm, một tù nhân trong ngục tối nhưng tỏa sáng bằng ‘Đường Hy Vọng,’ trở nên chứng nhân sống động cho tình yêu Thiên Chúa giữa khổ đau. Vì thế, ban tổ chức mới mở buổi tiệc gây quỹ này để thực hiện đêm thánh nhạc.”
Tại buổi tiệc gây quỹ, anh chị Chánh Nguyễn và Ngọc Lê, “chuộc” được bức tranh phù điêu 3D khổ lớn với chân dung Hồng Y Thuận cầu nguyện trên tấm gỗ giáng hương quý hiếm, do điêu khắc gia Tống Quân thực hiện.
Ban tổ chức buổi gây quỹ cho đêm Thánh Nhạc “Đường Hy Vọng.” Từ trái, ông Khanh Nguyễn, Linh Mục Thái Quốc Bảo, và ông Bảo Nguyễn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Mỗi đường nét khắc họa là một lời cầu nguyện, tôn vinh đức tin kiên định và lòng cậy trông của vị chứng nhân của Hy Vọng. Đây là một tác phẩm nghệ thuật độc bản, biểu tượng của lòng tôn kính và đức tin bền vững, một minh chứng sống động cho tinh thần “Đường Hy Vọng.”
Anh Chánh chia sẻ, sau khi được đọc quyển sách “Đường Hy Vọng,” từ năm 1995 của ngài, anh rất xúc động. “Buổi tiệc hôm nay khiến em cảm xúc khi nhớ lại được đọc quyển sách ấy. Khi đến Mỹ, em cũng được nghe ngài giảng nhiều lần, đó cũng chính là niềm khát khao của tuổi trẻ hy vọng bước đường đi của mình trên trần gian này cũng được như thế.”
“Nỗi khát khao đó tuy chưa đến, nhưng cũng là trên ‘Đường Hy Vọng,’ để người trần thế đạt được mục đích cuối cùng. Hôm nay nhận được bức phù điêu này gợi nhớ lại những gì mà Hồng Y Thuận đã truyền lại đức tin cho tuổi trẻ, giúp chúng em mong được lớn lên trong niềm tin và hy vọng. Năm nay cũng là Năm Thánh trên đường hành hương và hy vọng, với tất cả tình yêu thương,” anh Chánh tiếp.
Anh chị Anthony Nguyễn và Nhiên Trần chuộc được “Trái Tim Hy Vọng,” được Linh Mục Thái Quốc Bảo làm phép Thánh. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ông bà Tuấn Hoàng chuộc được tác phẩm “Ánh Sáng Hy Vọng,” trong khối thủy tinh khắc laser 3D tinh xảo, mô tả Hồng Y Nguyễn Văn Thuận với hình ảnh hiền từ và thánh thiện. Khi ánh sáng chiếu qua, từng đường nét khắc họa phản chiếu lung linh, huyền ảo trang nghiêm như biểu tượng của “Đường Hy Vọng,” là ánh sáng của đức tin soi rọi giữa bóng tối thử thách. Sau đó ông bà tặng lại mẹ, là cơ hội để người mẹ 96 tuổi được vui. Ông cũng hy vọng sau đó sẽ có được một vị thánh mới trong giáo hội Việt Nam, đó là Đức Hồng Y Thuận.
Nghị viên Garden Grove, cô Cindy Trần chia sẻ rằng trên “Đường Hy Vọng,” Đức Hồng Y Thuận luôn hy vọng để hướng tới. Với đức tin trong chặng đường ngài đã đi, giúp cho những người dù trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng hy vọng hướng về Nước Trời, để đến nơi ấy chứ không phải ở thế gian này.
Ban Tù Ca Xuân Điềm trong hợp ca “Thank You America.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô Trần Bạch Yến, cộng đoàn Anaheim, liên nhóm trưởng Phong Trào Cầu Nguyện Canh Tân Đặc Sủng Giáo Phận Orange, chia sẻ về cố Hồng Y Nguyễn Văn Thuận: “Thật là vinh dự cho người Công Giáo Việt Nam, khi có một đấng đáng kính đã hy sinh hết lòng cho đất nước, ngài rất khiêm nhường. Khi ngài được phong thánh lại càng vinh dự hơn.”
“Khi đức tin của ngài vững vàng như vậy, ước gì chúng ta được chút nào nhỏ nhoi của ngài. Nhân Tháng Mười Một là Tháng Kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, nguyện xin qua lời cầu bầu của ngài chúng ta cũng tiếp tục là con cháu được ơn của các thánh, xin ngài chúc phúc cho chúng ta,” cô tiếp.
Anh chị Anthony Nguyễn và Nhiên Nguyễn, chuộc được tác phẩm “Trái Tim Hy Vọng” mô tả Đức Hồng Y Nguyễn Văn Thuận trong khối thủy tinh hình trái tim, biểu tượng của tình yêu, lòng nhân từ và đức tin kiên vững.
Ông bà Tuấn Hoàng (thứ nhất và thứ hai, đứng) chuộc được bức thủy tinh “Ánh Sáng Hy Vọng,” tặng lại cho mẹ 96 tuổi. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô chia sẻ: “Năm 2000 đi dự Đại Hội Thánh Mẫu ở Missouri được nghe Đức Hồng Y giảng, mới đây lại hành hương qua Rome, được nghe lời của Cha linh hướng, được nghe lời kể của người canh tù miền Bắc kể lại cuộc sống của ngài trong tù, làm thay đổi đức tin của anh ấy. Ngài thật là vĩ đại.”
Đặc biệt, tác phẩm “Chứng Nhân Đức Tin,” bức tượng điêu khắc Hồng Y Thuận trên gỗ giáng hương quý hiếm, do điêu khắc gia Tống Quân thực hiện, được một gia đình tín hữu (ẩn danh) chuộc được và sau đó tặng lại cha mẹ ngay trong buổi tiệc.
Những ai tham dự tiệc gây quỹ vào ngày 21 Tháng Mười Một này sẽ được mua vé tham dự đêm thánh nhạc “Đường Hy Vọng” vào ngày 27 Tháng Hai, 2026, với giá giảm 50%.
Buổi tiệc gây quỹ cho đêm Thánh Nhạc “Đường Hy Vọng,” thành công mỹ mãn, với phần văn nghệ đóng góp của các ca sĩ gạo cội Mai Thiên Vân, Minh Khoa, Huy Tuấn, Tuyết Minh, Hoài Hương, Nhóm múa 3 Âm, và Ban Tù Ca Xuân Điềm. [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Dự báo mưa lớn và bão tuyết sẽ xảy ra ở nhiều nơi khắp nước Mỹ tuần này, đe dọa làm xáo trộn kế hoạch đi chơi của hàng triệu người Mỹ vào dịp Lễ Tạ Ơn, theo USA Today hôm Chủ Nhật, 23 Tháng Mười Một.
Phần lớn nước Mỹ, từ Seattle, Washington tới Dallas, Texas, có thể hứng mưa lớn, gió mạnh và mưa dông suốt tuần này, theo chuyên gia khí tượng công ty dự báo thời tiết AccuWeather, và một số nơi phía Bắc nước Mỹ dự trù bị tuyết rơi vài inch.
Xe hơi chạy giữa trời tuyết ở Chicago, Illinois, hôm 12 Tháng Hai, 2025. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)
Bão dự trù bắt đầu trút mưa và tuyết xuống New Mexico và Colorado vào Chủ Nhật, trước khi di chuyển về hướng Đông băng qua vùng đồng bằng Great Plains vào đầu tuần mới, rồi về phía vùng Trung Tây và miền Đông nước Mỹ gần tới Lễ Tạ Ơn vào Thứ Năm.
“Thời tiết xấu nhiều phần sẽ xảy ra ở những tiểu bang Nam Trung Bộ và Đông Nam,” ông Paul Pastelok, chuyên gia khí tượng AccuWeather, dự báo.
Bão ập tới vào tuần lễ được dự đoán là một trong những tuần lễ đi lại nhộn nhịp nhất trong năm. Hiệp Hội Xe Hơi Hoa Kỳ (AAA) dự đoán hơn 81 triệu người Mỹ sẽ đi chơi vào Lễ Tạ Ơn sắp tới.
Đầu tuần này, mưa và sấm chớp dự trù lớn tới mức có thể ảnh hưởng chuyến bay ở Texas và Arkansas, bao gồm chuyến bay tại phi trường ở Austin, Dallas và Little Rock.
Khi trận bão tiến về miền Trung nước Mỹ vào Thứ Ba, chuyến bay tại hàng loạt phi trường lớn ở Chicago, Illinois; Nashville, Tennessee; St. Louis, Missouri; Houston, Texas; và Minneapolis, Minnesota có thể bị trễ, theo chuyên gia khí tượng AccuWeather.
Ở vùng Great Lakes, thời tiết vừa tuyết vừa mưa vào Thứ Tư có thể làm gián đoạn đi lại bằng xe hơi và phi cơ ở một loạt thành phố như Detroit, Michigan; Cleveland, Ohio; và Buffalo, New York, theo chuyên gia khí tượng.
“Ai đi chơi vào Lễ Tạ Ơn quanh vùng Great Lakes có thể phải đối phó với thời tiết vừa mưa vừa tuyết đặc trưng ở vùng này, loại thời tiết có thể làm giảm tầm nhìn xa và làm đường sá trơn trượt,” bà Reneé Duff, chuyên gia khí tượng AccuWeather, cảnh báo.
Một trận bão khác đang di chuyển về hướng Đông dự trù sẽ làm tuyết rơi từ nhẹ tới trung bình ở nhiều nơi của Montana, North Dakota, Minnesota và Wisconsin từ Thứ Hai tới Thứ Tư. Tuyết dự trù rơi nhẹ hơn ở nơi xa hơn về phía Nam, theo AccuWeather.
Tới Thứ Tư, tuyết và gió mạnh có thể gây khó khăn đi lại ở một số vùng của Wyoming và Colorado.
Vùng Great Lakes có thể bị tuyết rơi vài inch dọc những xa lộ liên bang lớn. Nhiệt độ hạ thấp có thể làm giảm tầm nhìn xa của tài xế và làm đường sá trơn trượt vào Lễ Tạ Ơn.
Vùng Pacific Northwest cũng dự trụ có mưa và tuyết vào Thứ Năm. Hiện tượng thời tiết “atmospheric river” (luồng hơi nước trong khí quyển) có thể đem không khí ẩm tới vùng này, “làm tăng rủi ro lũ lụt và đi lại khó khăn ở phía Nam Washington và Tây Bắc Oregon,” theo AccuWeather. (Th.Long) [kn]
Mamdani vẫn gọi Trump là ‘phát xít’ dù được tiếp đón thân thiện trong Tòa Bạch Ốc
Dân Biểu Zohran Mamdani, thị trưởng đắc cử New York, vẫn gọi Tổng Thống Donald Trump là “phát xít” và “chuyên quyền” dù được nhà lãnh đạo Mỹ tiếp đón thân thiện trong Tòa Bạch Ốc.
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Tối 23 Tháng Mười Một, người dân thôn Lạc Thiện 2, xã D’Ran, tỉnh Lâm Đồng, gần hồ thủy điện Đa Nhim, phát hiện vết lún nứt khổng lồ xé đôi đồi Trảng Bằng, buộc nhiều gia đình phải di tản.
Theo báo Dân Trí, khoảng 3 giờ chiều cùng ngày, người dân sống ven quốc lộ 27 qua thôn Lạc Thiện 2, phát hiện vết nứt chạy dọc triền đồi Trảng Bằng, còn gọi là đồi Ba Lá Xanh (khu vực huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng trước đây) khoảng 300 mét, rộng hơn 20 cm, có nơi sụt lún gần 0.5 mét.
Vết nứt xé đôi trên đồi Trảng Bằng ở xã D’Ran, tỉnh Lâm Đồng, đã dài hơn và lớn hơn so với chiều 23 Tháng Mười Một. (Hình: Minh Bằng/VnExpress)
Phía dưới chân đồi, bờ taluy phía sau nhà một số gia đình bị sạt lở, đất đá tràn xuống khu vực canh tác.
Sau khi khảo sát, Ủy Ban Nhân Dân Xã D’ran nhận thấy khả năng sạt trượt đất rất cao, buộc giới hữu trách phải di tản hơn 30 gia đình sống dưới chân đồi đến nhà những người thân ở khu vực lân cận.
Báo Tuổi Trẻ ghi nhận, đến sáng 24 Tháng Mười Một, vết nứt tiếp tục lan rộng, kéo dài hơn 700 mét, độ hở khoảng 50 cm, sụt sâu khoảng 1 mét, chia quả đồi thành hai mảng lớn.
Qua khảo sát, xung quanh khu vực đất đã ngấm nước nhiều ngày nên toàn bộ sườn dốc có nguy cơ sạt trượt rất cao. Phía sau một số nhà dân, khối lượng lớn đất đá đã sạt xuống, tạo thành các “hàm ếch” sát chân tường.
Do vậy, đến trưa cùng ngày, lực lượng hữu trách đã căng dây, cắm bảng cảnh báo, cấm người và xe cộ vào khu vực nguy hiểm, đồng thời di tản hết 50 gia đình với 150 người ở thôn Lạc Thiện 2.
Anh Nguyễn Tiến, 32 tuổi, cho biết người dân thôn Lạc Thiện 2 đang rất lo lắng và bất an.
“Gia đình tôi có bốn thế hệ với 20 người phải đi ở nhờ,” anh Tiến cho biết.
Theo ông Trương Quang Kiên, phó chủ tịch xã D’ran, mưa lũ những ngày qua đã gây thiệt hại nặng nề cho xã D’ran. cả xã hiện có ba khu vực nguy cơ sạt trượt đất rất lớn gồm thôn Đường Mới, thôn Lạc Thiện 2 và thôn Phú Thuận 3, trong đó nặng nhất là thôn Lạc Thiện 2.
Trước đó, khuya 19 Tháng Mười Một, mưa lớn kéo dài cùng với hồ thủy điện Đơn Dương của công ty Thủy Điện Đa Nhim-Hàm Thuận-Đa Mi xả lũ với lưu lượng lớn đã khiến khu dân cư dưới chân đập ở xã D’ran và Ka Đô ngập sâu, hơn 750 người phải cầu cứu.
Sau trận lũ, 15 căn nhà bị sập hoặc bị cuốn trôi, hơn 1,320 hécta cây trồng bị ngập úng, hư hại; các tuyến đường giao thông nông thôn bị sạt lở tan hoang; nhiều trường học bị ngập hỏng máy móc, cơ sở vật chất…
Quả đồi phía sau nhà dân đã bắt đầu sạt và đổ đất vào khu vực dân cư. (Hình: Ngọc Thành/Tuổi Trẻ)
Liên quan đến sạt lỡ, cùng ngày 24 Tháng Mười Một, một vết nứt trên đèo Prenn nằm cách khu du lịch thác Datanla khoảng 500 mét ở phường Xuân Hương-Đà Lạt, vừa được phát hiện trên taluy dương, dài khoảng 50 mét, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở cung đèo huyết mạch này.
Theo thống kê của Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Lâm Đồng, đợt mưa lũ vừa qua đã làm năm người chết, một người bị thương; 2,784 gia đình bị ảnh hưởng, thiệt hại về nhà cửa; 4,457 hécta cây trồng, hoa màu bị ảnh hưởng. Nhiều cung đường sạt lở, hư hỏng, nhất là tuyến huyết mạch dẫn vào thành phố Đà Lạt như đèo Prenn, Mimos… sạt lở, gây kẹt xe. Tổng thiệt hại ước tính gần 1,100 tỷ đồng ($41.7 triệu). (Tr.N) [kn]
ĐỒNG THÁP, Việt Nam (NV) – Ông quốc tịch Malaysia nghi bị sát hại rồi mang thi thể thả trên mặt đường cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận, đoạn qua xã Mỹ Lợi, tỉnh Đồng Tháp, để ngụy tạo phi tang.
Theo báo Tuổi Trẻ, khoảng 1 giờ 15 phút 24 Tháng Mười Một, người dân đi trên tuyến cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận phát hiện một thi thể nằm trên mặt đường thuộc ấp Thái Hòa, xã Mỹ Lợi, tỉnh Đồng Tháp, hướng từ Trung Lương đi Mỹ Thuận.
Hiện trường nơi thi thể ông Malaysia trên cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận. (Hình: M.T/Tuổi Trẻ)
Nhận được tin báo, cảnh sát tuần tra kiểm soát trên tuyến cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận đến phong tỏa hiện trường, điều tiết giao thông, đồng thời thông báo cho cơ quan điều tra.
Qua kiểm tra bước đầu, trên người nạn nhân có giấy tờ tùy thân mang tên Aeron Lee Khei Chen, quốc tịch Malaysia.
Điều đáng nói, tuyến cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận chỉ dành cho xe hơi lưu thông, vì vậy việc xuất hiện một thi thể nằm giữa mặt đường được xem là bất thường, đặt ra nhiều nghi vấn về thời điểm nạn nhân thiệt mạng, có thể bị sát hại trước đó rồi mang ra cao tốc ngụy tạo hiện trường giả, phi tang.
Hiện lực lượng hữu trách đang khám nghiệm hiện trường, xem lại dữ liệu camera để điều tra vụ án.
Việc người ngoại quốc bị sát hại tại Việt Nam liên tục diễn ra trong những ngày gần đây.
Theo báo VnExpress, trước đó, hôm 23 Tháng Mười Một, hai người đàn ông mang valise, túi bạt màu xanh lớn có mùi tử khí đang rời khỏi tòa nhà Landmark 81 trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, Sài Gòn, song bị bảo vệ chung cư và người dân nghi ngờ chặn lại kiểm tra. Hai nghi can được cho là cướp một xe taxi để tháo chạy khỏi hiện trường.
Hiện trường vụ phát giác thi thể trong túi bạt màu xanh tại chung cư Vinpearl Landmark 81, hôm 23 Tháng Mười Một. (Hình: VnExpress)
Thi thể được ghi nhận đã chết từ vài ngày trước, đang bắt đầu quá trình phân hủy và có các dấu hiệu bất thường.
Một số hình chụp lan truyền qua mạng xã hội cùng ngày cho thấy, thi thể nằm trong túi bạt xanh có nhiều hình xăm trên ngực và bả vai.
Liên quan vụ án mạng, hình chụp màn hình trong một nhóm Zalo cộng đồng cư dân Landmark 81 cho biết: “Bốn hung thủ người nước ngoài thủ tiêu một nạn nhân trong căn hộ Landmark 81, cho nạn nhân vào valise mang ra sảnh, bị phát hiện, cướp taxi bỏ chạy như phim, để lại valise chứa xác nạn nhân đầy máu.”
Hai nghi can được mô tả là người ngoại quốc, thuê căn chung cư ngắn hạn tại Landmark 81.
Một số cư dân mạng bàn tán về khả năng nạn nhân và hai nghi can là người Trung Quốc hay Nam Hàn nhưng chưa có câu trả lời cuối cùng. Công An TP.HCM loan báo đã khám nghiệm hiện trường và mở cuộc truy tìm các nghi can. (Tr.N) [kn]
LÀO CAI, Việt Nam (NV) – Trong buổi tiệc liên hoan mừng “Ngày Nhà Giáo Việt Nam,” ông hiệu trưởng trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Trạm Tấu, xã Trạm Tấu, tỉnh Lào Cai, đã hành hung cấp dưới của mình khi bị hỏi về những quyền lợi chính đáng.
Tối 23 Tháng Mười Một, trên danh khoản Facebook “Ngô Năm,” giáo viên của trường tiểu học và trung học cơ sở Trạm Tấu, xuất hiện hình ảnh một người đàn ông với nhiều vết thương trên mặt cùng giấy khám bệnh nhập viện bày tỏ mong cơ quan hữu trách sớm vào cuộc, làm rõ nguyên nhân xô xát để “tránh gây ảnh hưởng xấu đến môi trường giáo dục,” ngay lập tức gây xôn xao trên mạng xã hội.
Phiếu khám bệnh và hình ảnh giáo viên Ngô Ngọc Năm điều trị ở bệnh viện (Hình: Chụp màn hình)
Báo Lao Động dẫn lời ông Ngô Ngọc Năm, nhân vật trong bài đăng, cho biết chiều tối 19 Tháng Mười Một, nhà trường tổ chức liên hoan kỷ niệm “Ngày Nhà Giáo Việt Nam” tại quán Hiền Đào ở xã Trạm Tấu.
Khi tiệc gần tàn, ông Năm nhân tiện hỏi ông Nguyễn Văn Thanh, hiệu trưởng trường tiểu học và trung học cơ sở Trạm Tấu, về tiền chế độ bán trú và tiền công tác phí của giáo viên.
Sau đó, ông Thanh nói “từ từ sẽ giải quyết,” song bất ngờ quay sang tát ông Năm.
“Khi xuống dưới cổng, tôi tiếp tục hỏi về chế độ vì đã cuối năm, đồng thời thắc mắc về tiền bảo hiểm của cá nhân. Lúc này, thầy Thanh tiếp tục đánh, tát vào đầu, vào mặt mũi tôi gây chấn thương. Cùng lúc đó, một phụ huynh vào can ngăn thì cũng bị hiệu trưởng đấm,” ông Năm kể với báo Dân Trí.
Cũng theo ông Năm, việc chi trả chế độ trong nhà trường nhiều năm qua vốn không minh bạch khiến không ít lần ông đã phải lên tiếng.
Hiện, sức khỏe của ông Năm đã tạm thời ổn định nhưng vẫn đang điều trị tại bệnh viện khu vực Nghĩa Lộ.
Cùng ngày, trả lời sự việc với các báo đài, ông Nguyễn Văn Thanh cho biết sự việc “xảy ra ngoài tầm kiểm soát” và cá nhân ông “cũng rất buồn.”
Theo ông Thanh, sau khi xảy ra sự việc, cả hai cũng đã gặp nhau để xin lỗi và hòa giải trước sự chứng kiến của các giáo viên trong trường. Bản thân ông Thanh cũng đã làm phúc trình gửi cho Ủy Ban Nhân Dân Xã Trạm Tấu.
Một buổi sinh hoạt của trường phổ thông dân tộc bán trú tiểu học và trung học cơ sở Trạm Tấu, xã Trạm Tấu, tỉnh Lào Cai. (Hình: Facebook trường Trạm Tấu)
“Tuy nhiên, đến nay thầy Năm đăng tải các thông tin chưa được kiểm chứng làm ảnh hưởng đến danh dự cá nhân tôi và nhà trường. Thực chất, thầy Năm say rượu, đe dọa và đánh nhau với phụ huynh, già làng trưởng bản và bị người ta đánh cho. Thầy Năm có đánh vào mặt tôi một cái và tôi có tát thầy một cái. Sau đó, thầy Năm cầm một bó tăm đánh vào mặt tôi chảy máu, gây thương tích. Anh Giàng A Páo, già làng trưởng bản, là người có uy tín trong thôn đẩy thầy Năm ra nhưng thầy Năm đánh lại anh Páo. Sau đó, anh Páo đánh thầy Năm,” ông Thanh giải bày.
“Sự việc cần làm rõ ai đánh và đánh như thế nào phải để công an điều tra, vì hôm đó không phải mình tôi mà còn có phụ huynh, khách mời, thầy cô giáo làm chứng. Tôi mong muốn công an làm rõ, ai sai phải chịu trách nhiệm trước pháp luật,” ông Thanh nói thêm với báo Lao Động.
Tối cùng ngày, nói với báo đài về sự việc, ông Nguyễn Văn Hòe, chủ tịch xã Trạm Tấu, cho biết chính quyền mới nắm sơ bộ sự việc được thông tin lan truyền trên mạng xã hội và đang giao công an xã điều tra làm rõ. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bất chấp thuế quan, hàng hóa của Việt Nam xuất cảng sang Mỹ trong mười tháng qua “cao kỷ lục,” vượt kim ngạch cả năm 2024, dẫn đầu bởi “các nhóm hàng tỷ đô la” như dệt may, điện tử, nông-thủy sản.
Báo VnExpress hôm 23 Tháng Mười Một dẫn số liệu từ Cục Hải Quan thuộc Bộ Tài Chính Việt Nam cho thấy, mười tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất cảng hàng hóa Việt Nam sang Mỹ vượt $126 tỷ, tăng 28% so với cùng kỳ 2024 – mức “cao nhất lịch sử từ trước tới nay.”
Nhiều doanh nghiệp thủy sản tại Việt Nam ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh trở lại. (Hình: Hoàng Giám/Tuổi Trẻ)
Trong đó, các nhóm hàng chủ lực, đặc biệt là các ngành điện tử, máy móc và công nghệ như máy vi tính, điện tử và linh kiện tăng gần 78%, đạt hơn $34 tỷ – mức tăng mạnh nhất trong thập kỷ qua nhờ nhu cầu máy chủ AI, thiết bị công nghệ và linh kiện phục vụ sản xuất bán dẫn.
Bên cạnh đó, nhóm đồ chơi và dụng cụ thể thao sau khi nhiều doanh nghiệp Mỹ “bỏ chạy” khỏi Trung Quốc, nhóm này tăng hơn 255%, từ $1.47 tỷ lên $5.24 tỷ – mức tăng cao nhất trong nhiều năm qua.
Ngoài ra, hàng dệt may cũng đã phục hồi với $14.81 tỷ, tăng 11.4%, với kết quả kinh doanh quý 3/2025 của hầu hết doanh nghiệp trong ngành đều khả quan.
Ông Phạm Văn Việt, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị công ty Việt Thắng Jean, cho biết doanh nghiệp vẫn xuất hàng sang Mỹ đều đặn, đặc biệt trong giai đoạn dồn hàng cho mùa lễ hội cuối năm.
“Để bảo đảm thông quan suôn sẻ, doanh nghiệp phải khai báo nguồn gốc nguyên phụ liệu đầy đủ và tăng mạnh tỷ lệ nội địa hóa, nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn mới của Mỹ,” ông Việt cho biết thêm.
Khối nông-thủy sản cũng có sự tăng tốc đáng kể. Rau quả tăng 58.5%, cà phê tăng hơn 60% nhờ giá thế giới cao, sản phẩm cao su tăng 51%…
Còn ngành thủy sản, sau giai đoạn giảm sâu kéo dài đã phục hồi với mức tăng 7.5% khi tồn kho tại Mỹ giảm mạnh và nhu cầu sản phẩm cao cấp khởi sắc trở lại.
Một doanh nghiệp thủy sản tại tỉnh An Giang cho biết, dù thuế quan khiến chi phí tăng, các lô hàng có nguồn gốc rõ ràng và phẩm chất ổn định vẫn vào Mỹ khá thuận lợi. Tuy vậy, để tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn, doanh nghiệp đang tập trung chế biến sâu, tự động hóa và áp dụng công nghệ trong nuôi trồng để giảm giá thành.
Hàng dệt may của Việt Nam đã khởi sắc nhờ thị trường Mỹ tăng mua. (Hình: Phạm Nguyễn/Dân Trí)
Theo các chuyên gia ngành hàng, diễn biến tích cực việc xuất cảng của Việt Nam năm nay phản ánh sự “dịch chuyển mạnh mẽ của chuỗi cung ứng toàn cầu.” Xu hướng giảm phụ thuộc vào Trung Quốc của doanh nghiệp Mỹ càng củng cố lợi thế cho Việt Nam trong các ngành điện tử, cơ khí, đồ chơi, dệt may và công nghiệp nhẹ.
Năm 2026, Mỹ tiếp tục là thị trường xuất cảng lớn nhất của Việt Nam, chiếm trên 30% tổng kim ngạch và đóng vai trò “dẫn dắt triển vọng thương mại.” Tuy nhiên, triển vọng 2026 được đánh giá “khả quan nhưng không kém phần thách thức.”
Theo các hiệp hội, Mỹ đang gia tăng điều tra phòng vệ thương mại, đặc biệt ở gỗ, kim loại và dệt may, đồng thời áp tiêu chuẩn môi trường và truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe.
Nếu doanh nghiệp tại Việt Nam duy trì khả năng thích ứng, từ nâng chuẩn minh bạch nguyên liệu đến đầu tư sản xuất xanh, nhiều ngành như điện tử, máy móc, giày dép, dây cáp điện, đồ chơi và các ngành nông thủy sản phẩm chất cao có thể tiếp tục giữ đà tăng trưởng. (Tr.N) [kn]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Một viên quản lý quán karaoke ở xã Ea Drăng, tỉnh Đắk Lắk, cùng hai đồng phạm bị cáo buộc đưa nữ tiếp viên về phòng trọ đánh đập, xích chân vì cô này không cho khách sàm sỡ.
Hôm 24 Tháng Mười Một, Công An Tỉnh Đắk Lắk đã bắt giữ ba nghi can Nguyễn Thanh Hải, 30 tuổi; Phạm Trường Vũ, 20 tuổi, và Y Bi Mlô, 32 tuổi, để điều tra về tội “bắt giữ người trái pháp luật.”
Nghi can Nguyễn Thanh Hải (ngoài cùng, phải) cùng đồng phạm tại cơ quan công an. (Hình: Ngọc Oanh/VnExpress)
Báo VnExpress dẫn điều tra cho hay, trước đó, một cô gái 25 tuổi, không được nêu tên, xin vào làm nhân viên phục vụ các quán nhậu, quán karaoke tại xã Ea Drăng, dưới sự quản lý, điều hành của nghi can Hải.
Trong lúc làm việc, cô và các nữ tiếp viên khác bị nghi can Hải ép “phải cho khách sờ mó cơ thể.” Nếu ai không đáp ứng yêu cầu sẽ bị anh ta và đồng bọn đưa về nhà trọ đánh đập, đe dọa.
Tuy nhiên, tối 15 Tháng Mười Một, cô gái không chiều khách theo “luật ngầm” trên nên đã bị nghi can Hải và đồng bọn xịt hơi cay vào mặt, kéo lên xe hơi đưa về nhà trọ xích chân, đánh đập.
Sau khi được nhóm này thả về, nạn nhân đã đến công an trình báo. Vụ án hiện đang được công an mở rộng điều tra.
Trong một vụ án tương tự, báo VTV hôm 22 Tháng Năm, 2025, dẫn tin từ Công An Tỉnh Gia Lai loan báo đã bắt giữ, khởi tố các bị can Phạm Thế Thanh, 31 tuổi, ở huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai; Mai Anh Nguyên, 30 tuổi, ở thành phố Pleiku; Lê Đình Trung, 19 tuổi và Nguyễn Hữu Tuân, 17 tuổi, cùng trú huyện Ia Grai, để điều tra về tội “bắt giữ người trái pháp luật.”
Theo Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra, hai em HNA và TTBN, cùng 16 tuổi, ở huyện Chư Pưh, là tiếp viên của quán karaoke do bị can Thanh làm chủ.
Cùng làm tiếp viên với hai em N và A còn có hai nữ tiếp viên khác cũng là trẻ vị thành niên.
Theo quy định của bị can Thanh, khi khách đến hát karaoke tại quán, các tiếp viên sẽ được anh ta cho vào phục vụ và phải “chiều chuộng” khách, nếu không sẽ bị chửi mắng, đánh đập và phạt tiền.
Để quản lý các tiếp viên, bị can Thanh mua điện thoại Iphone cho họ (trừ vào tiền công) và cài đặt tài khoản Icloud của mình vào các điện thoại trên nhằm định vị, truy bắt nếu họ bỏ trốn.
Bình xịt hơi cay và xích sắt nhóm nghi can Nguyễn Thanh Hải dùng hành hạ cô gái. (Hình: Ngọc Oanh/VnExpress)
Hồi Tháng Tư, 2025, em N. bị khách phàn nàn vì không cho sờ mó nên bị can Thanh đã dùng ống nhựa đánh bầm tím thân thể. Bất bình, N. rủ A. bỏ trốn.
Lợi dụng lúc bị can Thanh đang ngủ, cả hai bắt xe đò về huyện Chư Pưh và đến tiệm bán hai điện thoại Iphone để “cắt” định vị. Đồng thời, dự định bắt xe đò vào Sài Gòn tìm việc làm.
Tuy nhiên, sau khi cả hai quay lại tiệm điện thoại mua sim khác thay vào thì phát hiện nhóm bị can Thanh, Nguyên, Trung, Tuân đi trên xe hơi theo định vị Icloud tìm đến.
Tại đây, em N. chạy thẳng vào nhà một người quen trốn. Còn em A. bị nhóm bị can Thanh ép lên xe đưa về quán tiếp tục làm tiếp viên karaoke.
Đến khuya cùng ngày, mẹ của em A. tìm đến quán karaoke và dọa báo công an nên bị can Thanh thả cho em A. về nhà.
Sau sự việc, cả hai nạn nhân đến trụ sở Công An Tỉnh Gia Lai tố giác. (Tr.N) [kn]
CẦN THƠ, Việt Nam (NV) – Gần $7 tỷ kiều hối từ người Việt Nam đi “xuất cảng lao động” làm việc theo hợp đồng tại gần 40 quốc gia và vùng lãnh thổ gửi về nước mỗi năm.
Thông tin trên được Cục Quản Lý Lao Động Ngoài Nước thuộc Bộ Nội Vụ Việt Nam loan báo tại hội nghị “Thúc đẩy triển khai hiệu quả các chương trình đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo các thỏa thuận quốc tế đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới,” diễn ra tại Cần Thơ hôm 24 Tháng Mười Một.
Một công nhân Việt Nam “xuất cảng lao động” sang hái cam ở Nam Hàn. (Hình: Giang Nam/Người Lao Động)
Báo Người Lao Động dẫn lời ông Vũ Trường Giang, quyền cục trưởng Cục Quản Lý Lao Động Ngoài Nước thuộc Bộ Nội Vụ, cho hay trong mười tháng qua, đã có 128,044 người Việt Nam đi “xuất cảng lao động” làm việc ở ngoại quốc, đạt 98.5% kế hoạch trong năm.
Ước tính, đến cuối năm 2025, số người Việt Nam đi “xuất cảng lao động” sẽ tăng lên khoảng 650,000 người, đạt 130% kế hoạch giai đoạn 2021-2025.
Trong đó, các thị trường trọng điểm dẫn đầu như Nhật Bản có tới 57,215 người, tiếp theo là Đài Loan với 51,646 người và Nam Hàn với 9,599 lao động.
Bên cạnh đó, một số thị trường khu vực Châu Âu như Đức, Rumani, Hungary… cũng thu hút lượng lớn lao động từ Việt Nam.
Khoảng gần một nửa trong số này làm trong các ngành sản xuất, chế tạo, nông nghiệp, ngư nghiệp, xây dựng, đóng tàu hoặc lâm nghiệp.
“Tổng lượng kiều hối công dân đang ở nước ngoài gửi về hàng năm từ $6.5- $7 tỷ, là số tiền trực tiếp mang về cho các gia đình. Đây là lợi nhuận thực sự và lượng kiều hối tương đối lớn, giải quyết các vấn đề cho Việt Nam,” ông Giang khẳng định.
Những người Việt Nam đi “xuất cảng lao động” gửi về nước gần $7 tỷ mỗi năm. (Hình: Nhật Dương/VnEconomy)
Trong khi đó, ông Vũ Chiến Thắng, thứ trưởng Bộ Nội Vụ, thừa nhận: “Hằng năm, lực lượng này đóng góp lượng ngoại tệ quan trọng cho Việt Nam, bên cạnh các ngành xuất cảng hàng hóa, dịch vụ, du lịch và kiều hối, góp phần quan trọng vào công cuộc giảm nghèo bền vững, bảo đảm an sinh xã hội, đặc biệt là đối với các đối tượng chính sách, người dân vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, quân nhân và công an xuất ngũ.”
Tuy nhiên, theo ông Thắng, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn một số tồn tại “muôn thuở” như: nhiều lao động vi phạm kỷ luật, bỏ trốn do áp lực công việc, thu nhập hoặc điều kiện thời tiết; trình độ tiếng bản địa còn hạn chế… Nếu không xử lý kịp thời, những hạn chế này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của lao động Việt Nam và sự bền vững của các chương trình hợp tác quốc tế. (Tr.N) [kn]
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Trước pháp luật chủ bán luôn luôn có bổn phận phải nói rõ lai lịch và quá trình sửa chữa những hư hỏng hay khuyết điểm ngôi nhà cho người định mua. (Hình minh họa: Trista/Pixabay)
Cũng như các dịch vụ “thuận mua vừa bán” khác, sau khi “đóng hồ sơ” một bất động sản bình thường cả hai bên chủ bán lẫn người mua đều hài lòng như ý. Tuy nhiên không phải trường hợp nào cũng đạt được kết cuộc vui vẻ như vậy vì có thể có vài vấn đề rắc rối thường xảy ra mà quý đồng hương nên lưu ý khi mua bán nhà đất trên đất Mỹ.
Văn tự không minh bạch
Trong luật địa ốc Hoa Kỳ có hai từ ngữ để chỉ một văn tự chủ quyền bất động sản mơ hồ gọi là “color of title” hay đôi khi còn được gọi là “apparent title.” Thí dụ một người sau khi “đóng hồ sơ” mua nhà bỗng nhận được thư người khác khiếu nại nên mới phát giác ra văn tự của chủ cũ là di sản do tổ tiên nhiều đời trước truyền lại trong giấy tờ tuy có mô tả ngôi nhà mới mua nhưng không minh định chi tiết rõ ràng. Nếu lỡ mua nhà rồi gặp trường hợp bị khiếu nại thì người mua phải nhờ luật sư đưa ra tòa xin tái xác nhận quyền sở hữu trên bất động sản đã mua để làm sáng tỏ vấn đề và xin lập một văn tự mới mô tả mọi chi tiết chủ quyền ngôi nhà cho minh bạch hơn để không ai kiện thưa được nữa.
Không tiết lộ rõ ràng chi tiết sửa chữa những hư hỏng nặng trước khi ký kết
Thí dụ chủ bán viết quảng cáo “nhà mới thay mái một năm” người sắp mua có thể hiểu là “nhà được thay mái mới trong một năm qua,” đến khi mua rồi về sau phát hiện ra mái nhà bị dột thì tân chủ nhân có quyền kiện đòi bồi thường mái mới. Theo luật địa ốc trong trường hợp trên chủ bán phải có bổn phận cho người định mua biết một cách chính xác và rõ ràng về chi tiết mái mới được thay bằng cách nào, thay toàn diện hay chỉ thay chỗ bị dột, thay cả sườn mái hay chỉ thay phần lợp, mái do ai sửa do chính chủ nhà hoặc thợ chuyên môn có môn bài hay nhân công không chuyên nghiệp lãnh sửa, có bảo hành hay không và nếu có thì bảo hành bao nhiêu năm. Ngược lại nếu chủ bán có tiết lộ mọi chi tiết về hư hỏng và sửa chữa và trong giao kết lại có viết rõ “thấy sao mua vậy”(sold in as-is) thì khi bán rồi sẽ không còn bị trách nhiệm gì nữa về sau.
Không sửa chữa hư hỏng đã giao kết
Khi ký kết đóng hồ sơ chủ bán có hứa sửa chữa một hư hỏng nào đó (thí dụ như hệ thống máy điều hòa không khí) nhưng sau lại lờ đi hay trì hoãn không chịu sửa thì tân chủ nhân chỉ cần gọi cho môi giới địa ốc thu xếp thi hành việc sửa chữa vì ngay khi ký kết thông thường khoản tiền hứa hẹn sửa chữa đó đã được trừ trong phần tiền trả cho chủ bán để gởi vào trương mục dự trữ cho các khoản chi (escrow). Trường hợp không có trong escrow thì đương nhiên chủ bán bắt buộc phải thi hành việc sửa nếu không muốn bị kiện.
Phát hiện hư hỏng khi kiểm tra nhà
Trường hợp giao kết mua nhà thuận theo kết quả kiểm xét (home inspection contingency), nếu phát hiện một số hư hỏng sau khi kiểm tra mà chủ bán không tiết lộ trước thì người định mua không bị ràng buộc gì hết vì trên nguyên tắc giao kèo như trên chỉ có hiệu lực với hai điều kiện (1) ngôi nhà phải được hoàn tất kiểm xét toàn diện (2) người định mua phải chấp thuận tình trạng ngôi nhà theo kết quả đã thấy. Tuy nhiên phải lưu ý nếu hợp đồng viết rằng mua theo điều kiện ngôi nhà có kiểm xét (contingency of getting a home inspection) thì lại khác, người định mua vẫn bị ràng buộc vào giao kèo dù có phát hiện hư hỏng hay không miễn là ngôi nhà chỉ cần hoàn tất điều kiện được người đến thanh tra. Nếu hợp đồng có viết như trên và phát hiện hư hỏng sau khi kiểm xét được chủ bán đồng ý sửa chữa thì người mua bị ràng buộc; tuy nhiên có ngoại lệ nếu những hư hỏng nặng quá đáng không sửa chữa được thì người định mua nên tham khảo với luật sư để xét lại văn kiện ký kết tìm lý do hủy bỏ hợp đồng. Mặt khác nếu chỉ một mình chủ bán có môi giới địa ốc thì có thể kiện trên vấn đề “trung gian song phương” (dual agency) theo đó người môi giới địa ốc vi phạm trách vụ bảo vệ quyền lợi cho người thân chủ mà cũng vừa là người mua. Tóm lại trước pháp luật chủ bán luôn luôn có bổn phận phải nói rõ lai lịch và quá trình sửa chữa những hư hỏng hay khuyết điểm ngôi nhà cho người định mua dù có điều kiện kiểm tra vì đó chỉ là phương cách tìm tòi những khuyết điểm mắt thấy chứ không khám phá ra được dấu vết những hư hỏng đã từng sửa trong quá khứ.
Lưu ý bảo hành của hãng địa ốc
Thông thường mua nhà qua trung gian của công ty địa ốc có thể được bảo hành một thời gian ngắn sau ngày đóng hồ sơ phòng hờ những vật dụng hay máy móc quan trọng bị hư hỏng hay bất khiển dụng phải sửa chữa với tốn phí nặng. Loại bảo hiểm này có thể do chủ bán hay người mua đài thọ do đó trước khi ký kết đóng hồ sơ nên xác nhận rõ bên nào trách nhiệm chi cho bảo hiểm này. Trường hợp không được bảo hành thì tân chủ nhân phải tìm hiểu xem chủ cũ có tiết lộ khiếm khuyết trước đây không hoặc họ cố tình che dấu. Ngoài ra cũng cần xét khả năng của người thanh tra được mướn vì sao không khám phá ra trước. Phần lớn các vụ kiện đòi chủ cũ bồi thường có khuynh hướng được thắng kiện do đó nên tham khảo với luật sư chuyên môn để xác định có đủ nguyên cớ khởi tố.
Ngày đóng hồ sơ dời lại nhưng người mua vẫn muốn dọn vào trước
Có vài trường hợp ngày đóng hồ sơ phải hoãn lại thay như ngày đã định vì lý do giấy tờ hay thủ tục chưa hoàn tất nhưng người mua vẫn muốn tiến hành dọn vào trước với điều kiện trả tiền thuê cho tới khi ký kết chính thức. Quyết định trong trường hợp này hoàn toàn tùy thuộc vào lòng tin tưởng của chủ bán đối với người mua vì một khi họ đã dọn vào rồi mà lại đổi ý không muốn mua nữa lúc đó chủ nhà phải lập thủ tục ra tòa xin trục xuất rất tốn kém và mất nhiều thời giờ. Nếu chủ bán vẫn có hảo ý muốn cho người định mua dọn vô thì tốt hơn hết phải tu chính lại hợp đồng thêm vào điều khoản thuê mướn trước ngày đóng hồ sơ. Nên tham khảo nhờ luật sư sửa lại giao kèo cho hợp pháp. Điều khoản này cần ấn định rõ ràng điều kiện thuê mướn, giá tiền cùng hạn định thuê, đồng thời phải chắc chắn buộc người mua đi xem xét kiểm tra nhà trước khi dọn vào tránh những rắc rối bất ngờ không tiên đoán trước được trong ngày đóng hồ sơ. Ngay khi mới dọn vào vấn đề điện nước và những dịch vụ tiện nghi khác như đổ rác hay truyền hình hữu tuyến phải sang tên ngay cho chủ mới kể cả bảo hiểm nhà. Ngoài ra chủ bán còn phải yêu cầu người mua đặt cọc một số tiền vào trương mục escrow và ký giao ước sửa chữa hư hỏng xẩy ra trong thời gian ở thuê; số tiền cọc này sẽ tính vào tiền đặt (down payment) nếu ngày đóng hồ sơ được tiến hành êm thấm sau đó như đã định. Trường hợp ngày ký kết đóng hồ sơ mua bán bất thành hoặc người mua đổi ý và hủy bỏ hợp đồng thì số tiền cọc này cũng mất theo không trả lại nữa để thanh toán các thiệt hại hay hư hỏng. Nhờ vậy điều kiện đóng tiền cọc sẽ buộc người mua phải tiến hành ký kết đàng hoàng như đã định nếu muốn lấy số tiền này lại.
Vấn đề kỳ thị trong việc mua bán tài sản địa ốc
Chiếu theo điều luật liên bang về bình đẳng nhà đất (Federal Fair Housing Act) mọi kỳ thị về chủng tộc trong các giao dịch địa ốc đều bị tuyệt đối cấm chỉ. Luật này áp dụng cho tất cả mọi người sinh sống trên đất Mỹ trong việc mua bán thuê mướn đất đai, nhà cửa. Việc khuyến khích, hướng dẫn hay áp lực ép một cư dân (không phải tự ý) vào một khu riêng biệt cùng chủng tộc với người đó là bất hợp pháp.
Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ hoàn toàn được sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
Trump ép Ukraine chấp nhận kế hoạch hòa bình mà Rubio thừa nhận của Nga (rồi chối)
Các nhà lập pháp Mỹ cho biết Ngoại Trưởng Rubio đã gọi cho phái đoàn lưỡng đảng tại Halifax International Security Forum vào chiều thứ Bảy nói rằng kế hoạch hòa bình 28 điểm là của Nga, chứ không phải của Mỹ.
QUẬN CAM, California (NV) – Khi muốn chọn một chiếc xe tiết kiệm xăng trong thời buổi đắt đỏ hiện nay, nhiều người lái xe nghĩ ngay đến một chiếc xe sedan hybrid. Mà thương hiệu xe hybrid được ưa chuộng nhất hiện nay vẫn là Toyota, với nhiều mẫu xe đa dạng. Vì vậy, cũng không ngạc nhiên khi chiếc sedan hybrid tiết kiệm xăng nhất trên thị trường Mỹ cũng là một chiếc Toyota.
Theo trang mạng xe hơi topspeed.com, mẫu xe sedan hybrid Nhật Bản có mức MPG cao nhất, cũng là mẫu xe có giá cả phải chăng nhất là 2026 Toyota Corolla Hybrid. Với mức giá cơ bản $24,575, nó là nhà vô địch ở hai tiêu chí tiết kiệm tiền cho chủ nhân, và là một chiếc sedan khiêm tốn về mọi mặt.
2026 Corolla Hybrid là nhà vô địch trong lĩnh vực tiết kiệm. (Hình của nhà sản xuất Toyota)
Đầu tiên là sức mạnh khiêm tốn. 2026 Toyota Corolla Hybrid được trang bị Hệ thống Hybrid Toyota (THS V) thế hệ thứ năm, với hệ thống hybrid nối tiếp-song song (series-parallel) 1.8 lít cho công suất 138 mã lực. Con số này gần tương đương với đối thủ cạnh tranh Hyundai Elantra Hybrid, với hệ thống hybrid song song công suất 139 mã lực. Nhờ sử dụng hệ dẫn động hybrid nối tiếp-song song, Corolla Hybrid có thể đạt mức tiêu thụ nhiên liệu kết hợp tối đa đáng nể là 50 MPG.
Kế đến là chất lượng lái xe cũng khiêm tốn, hướng đến mục tiêu thoải mái hơn là phấn khích. Thực tế, xét về khả năng điều khiển, tất cả đều tốt. Tay lái có sự đáp ứng khá tốt. Hệ thống treo không cho cảm giác thể thao, nhưng lái êm ái.
Corolla Hybrid không thể tăng tốc quá nhanh, với mức gia tốc 0-60 mph trong khỏang 10 giây. Trong tiêu chí này, Corolla Hybrid thua đối thủ Honda Civic (khoảng 7.5 giây). Tuy nhiên, nếu lái Corolla Hybrid một cách hợp lý, người lái sẽ tận hưởng hệ thống hybrid tinh tế, phản ứng nhanh và mượt mà.
Thiết kế nội, ngoại thất của 2026 Corolla Hybrid cũng khiêm tốn. Mặt dù có một vài thay đổi cho năm 2026, nhưng thiết kế vẫn hầu như không thay đổi kể so với phiên bản nâng cấp giữa chu kỳ năm 2023. Corolla Hybrid có ba phiên bản: LE, SE và XLE. SE vẫn có một chút phong cách riêng với cản trước và sau trông thể thao hơn, đẹp mắt hơn; kết hợp với bánh xe 18 inch lớn hơn và đẹp hơn. LE và XLE có thiết kế đầu và đuôi xe theo phong cách truyền thống hơn.
Tương tự, nội thất của 2026 Toyota Corolla Hybrid sẽ không giành được bất kỳ giải thưởng thiết kế nào, nhưng những cập nhật đáng chú ý giúp nó trông cũng khá hiện đại. Hệ thống thông tin giải trí Toyota Audio Multimedia với màn hình 8 inch là trang bị tiêu chuẩn. Phiên bản XLE cao cấp nhất được trang bị cụm đồng hồ kỹ thuật số hoàn toàn mới 12.3 inch, cùng với màn hình thông tin giải trí cảm ứng 10.5 inch mới. Tất cả các phiên bản đều có Apple CarPlay và Android Auto không dây.
Nói tóm lại, 2026 Corolla Hybrid vẫn giữ đúng truyền thống của mình, là nhà vô địch trong lĩnh vực tiết kiệm, nhưng không hào nhoáng. Nó vẫn là mẫu xe lý tưởng cho những tài xế có mức thu nhập giới hạn, chỉ cần một chiếc xe đáng tin cậy để đi lại hằng ngày. (HD)
QUẬN CAM, California (NV) – Khi chờ đèn đỏ, một số tài xế muốn sử dụng điện thoại để nói chuyện, gởi tin nhắn. Tuy nhiên, theo luật lái xe mất tập trung của California, hành vi này là bất hợp pháp.
Theo trang mạng tin tức desertsun.com, hầu hết mọi người đều biết rằng việc sử dụng điện thoại khi đang lái xe là bất hợp pháp ở California. Nhưng nhiều người vẫn mơ hồ về việc sử dụng điện thoại khi xe đang ngừng. Theo một cảnh sát viên ở Palm Springs, đang ở trong luồng giao thông vẫn được coi là đang lái xe, bất kể là xe đang ngừng. Lái xe mất tập trung là một vấn đề an toàn ở Palm Springs; cảnh sát thường xuyên chặn những người lái xe sử dụng điện thoại khi đèn đỏ vì nghĩ là hợp pháp.
Điện thoại cần được gắn trên thiết bị giữ điện thoại khi sử dụng cho mục đích GPS. (Hình: HD/Người Việt)
Theo Văn phòng An toàn Giao thông California, “lái xe mất tập trung” là bất cứ hành vi nào khiến người lái mất tập trung vào đường xá hoặc rời tay khỏi vô lăng. Việc sử dụng điện thoại bằng tay dưới bất kỳ hình thức nào khi lái xe đều làm tăng nguy cơ tai nạn lên khoảng gấp ba lần.
Hội đồng An toàn Quốc gia báo cáo trung bình mỗi ngày có chín người chết do tai nạn giao thông do mất tập trung. Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia cho rằng con số này lên tới 3,275 người vào năm 2023.
Người lái xe trưởng thành chỉ được phép sử dụng thiết bị di động ở chế độ rảnh tay, chẳng hạn như sử dụng tính năng lệnh thoại hoặc hệ thống Bluetooth. Tuy nhiên, điều này vẫn có thể gây nguy hiểm, vì vậy người lái xe nên thận trọng. Người lái xe dưới 18 tuổi không được phép sử dụng điện thoại di động trong bất kỳ trường hợp nào. Nếu cần đọc tin nhắn hoặc gọi điện thoại, tốt nhất nên dừng xe lại an toàn.
Giới hữu trách khẳng định không được cầm điện thoại khi dừng đèn đỏ ở California. Điện thoại cần được gắn trên thiết bị giữ điện thoại khi sử dụng cho mục đích GPS. Tài xế có thể nói chuyện điện thoại khi lái xe, nhưng chỉ khi ở chế độ “rảnh tay”, không dùng tay hoặc bị phân tâm khi lái xe.
California lần đầu tiên ban hành luật lái xe mất tập trung vào năm 2008, cấm người lái sử dụng điện thoại khi lái xe, sau đó bổ sung thêm lệnh cấm nhắn tin. Năm 2017, cơ quan lập pháp của tiểu bang yêu cầu người lái xe phải gắn điện thoại lên kính chắn gió hoặc bảng điều khiển trung tâm; bổ sung luật điện thoại cần hoạt động chỉ bằng một lần chạm để giảm khả năng mất tập trung. Bản cập nhật mới nhất được đưa ra trong năm nay, ghi rõ rằng việc cầm điện thoại khi lái xe là bất hợp pháp.
Theo Cảnh sát Tuần tra Đường bộ California (CHP), lần vi phạm đầu tiên sẽ bị phạt khoảng $160, kèm theo nhiều khoản phí khác. Lần vi phạm thứ hai trong vòng 36 tháng có thể làm tăng tổng số tiền phạt lên $275, bị trừ điểm vào hồ sơ DMV dẫn đến tăng chi phí bảo hiểm hoặc các hình phạt khác. (HD)
Cách đây chỉ hơn nửa năm, phong trào MAGA còn là thứ quyền lực bao trùm thống trị hệ sinh thái truyền thông cánh hữu. Tuy nhiên, sau chuỗi biến động dữ dội – từ xung đột Israel, sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc da trắng, đến cuộc đại chiến giữa các thủ lĩnh truyền thông bảo thủ – MAGA đang bước vào cuộc nội chiến khốc liệt nhất kể từ ngày khai sinh. Một phong trào từng thống nhất dưới cái tên Trump nay bị chia rẽ, nghi kỵ, và thậm chí đâm chém lẫn nhau ngay giữa “sân nhà”…
Fuentes, kẻ tôn thờ chủ nghĩa thượng đẳng da trắng, có quan điểm chính trị cực đoan, thuyết trình trên đường phố New York, hồi Tháng Mười Một, 2021. (Hình: Stephanie Keith/Getty Images)
Hỗn loạn đến mức nào?
Câu hỏi lớn nhất đang được những người sừng sỏ trong “vũ trụ” MAGA tranh luận gay gắt nhất là MAGA có còn “thuần khiết” với những mục tiêu ban đầu hay không. Trên bề mặt, MAGA vẫn ủng hộ Trump nhưng ngày càng ít liên quan hơn trong việc định hình chương trình nghị sự của Trump, và đang mất dần khả năng đoàn kết để duy trì việc nhận thức những ý tưởng truyền thống xuyên suốt của cánh hữu. Chưa bao giờ bằng lúc này, khi mà MAGA dành nhiều thời gian để đấu đá lẫn nhau hơn là tấn công những kẻ thù bên ngoài nhãn quan của họ.
Sự khủng hoảng nhận thức về “giá trị” của “lý tưởng” MAGA đang bị thách thức nghiêm trọng. Có quá nhiều chính sách của Trump đang được xem là hoàn toàn vi phạm các nguyên tắc tiên phong của “America First.” Những kẻ cực hữu khét tiếng như Steve Bannon thậm chí nói rằng cử tri thuộc tầng lớp lao động – lực lượng nòng cốt mang lại sức mạnh của phong trào – đang bị những kẻ giàu có và có thế lực chèn ép “tàn bạo không một chút lương tri.”
Chưa hết, “thực tế đáng thất vọng nhất trong chín tháng qua là phần lớn đảng Cộng Hòa lại thù ghét tự do ngôn luận chẳng khác gì bọn cánh tả,” Tucker Carlson nói. Còn nữa, nhiều người nhận ra rằng ngày càng có nhiều “MAGA rởm,” “theo đóm ăn tàn” khoác áo MAGA, đang bám đuôi Trump để trục lợi.
“Khi những kẻ nịnh nọt xuất hiện ở Washington, DC gần đây, chủ đề được mọi người bàn tán nhiều nhất là mức độ tham nhũng trắng trợn,” Mike Cernovich, người ủng hộ MAGA lâu năm, đăng trên X. “Nó ở mức độ mà người ta chỉ có thể thấy trong sách sử. (Tham nhũng xảy ra) gần như ở mọi ban bộ…”
Ngòi nổ Nicholas Fuentes
Không sự kiện nào dẫn đến cuộc hỗn loạn nội bộ MAGA bằng vụ Nicholas Fuentes được mời tham gia chương trình podcast của Tucker Carlson ngày 27 Tháng Mười. Sự kiện này, chứ không phải chuyện ồn ào liên quan bà Dân Biểu Marjorie Taylor Greene, mới thật sự là vấn đề nghiêm trọng nhất cho thấy mức độ rạn nứt nội bộ MAGA.
Nicholas Fuentes, mới 27 tuổi, một kẻ tôn thờ chủ nghĩa thượng đẳng da trắng, có quan điểm chính trị cực đoan đến mức chính MAGA cũng kinh tởm. Do vậy, việc Fuentes xuất hiện trong một kênh có đến ba triệu người theo dõi được xem là điều phỉ nhổ đối với MAGA. Trong thực tế, buổi nói chuyện khoảng hai tiếng của Fuentes với Tucker Carlson có hơn năm triệu lượt xem.
Bốn năm trước, Nick Fuentes hầu như bị tẩy chay mọi nơi. Vi phạm chính sách ngôn từ thù hận; cổ vũ việc bạo loạn phá hoại Điện Capitol ngày 6 Tháng Giêng, 2021; rằng chủ thuyết Nazi cần được khôi phục,… Fuentes từng bị cấm trên gần như mọi nền tảng mạng xã hội và cả một số dịch vụ thanh toán. Bây giờ, danh khoản X (Twitter) của Fuentes có hơn một triệu người theo dõi. Trước khi bị ám sát, Charlie Kirk cũng là kẻ thù không đội trời chung của Fuentes.
Năm ngày mỗi tuần, hàng ngàn người hâm mộ xem Nick Fuentes tranh luận về nguy cơ của làn sóng nhập cư, chủ nghĩa nữ quyền và “cộng đồng Do Thái có tổ chức.”
Fuentes thuyết giảng về sự thiếu cấp tiến của đảng Cộng Hòa, sự phản bội của nhà nước Israel, thậm chí sự yếu đuối của Trump. Nỗi ám ảnh của Fuentes với Israel không bắt nguồn từ mối lo ngại về cuộc chiến ở Gaza mà là niềm tin rằng người Do Thái phải chịu trách nhiệm cho hầu hết các vấn đề của xã hội loài người, rằng Adolf Hitler là nhân vật vĩ đại “thật sự ngầu” (“really fucking cool”) và cuộc diệt chủng Holocaust chẳng có gì ghê sớm vì nó tương tự việc “nướng bánh quy.”
Khi Elon Musk cho phép Fuentes trở lại X vào năm 2024, các bài đăng và video clip của đương sự có hàng triệu người theo dõi. Trong đêm bầu cử tổng thống 2024, một bài chế giễu người phụ nữ ủng hộ quyền phá thai của Fuentes có đến hơn 90 triệu lượt xem! Tháng Mười, trước khi bị xóa, podcast Fuentes là podcast được xem nhiều nhất trên Spotify. Năm 2021, Fuentes từng nói: “Công việc của tôi là tiếp tục đẩy mọi thứ đi xa hơn… Chúng tôi sẽ bị dán nhãn là phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, bài Do Thái, kỳ thị, kệ mẹ hết đi…”
Tháng Mười Một, 2022, Fuentes từng được mời đến dinh thự Mar-a-Lago để dùng bữa với Trump. Nói về cuộc gặp, Fuentes kể, “Tôi đang cố giúp ông ấy lấy lại phong độ… Tôi nói, ‘Tôi nghĩ ông là một trong những người Mỹ vĩ đại nhất còn sống!’” Phần mình, Trump nhận xét, “Anh chàng này rất cứng rắn. Tôi thích anh ta!”
Cuộc phỏng vấn Carlson với Fuentes đã và tiếp tục gây phản ứng dữ dội từ những nhân vật bảo thủ cộm cán, từ Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz (Cộng Hòa-Texas) đến Ben Shapiro (đồng sáng lập trang tin bảo thủ The Daily Wire). Vụ việc dẫn đến cuộc khủng hoảng nội bộ trầm trọng, đặc biệt là trong giới bảo thủ lớn tuổi.
Đó là những người từng lo sợ “các thế lực đen tối” từ lâu rình rập MAGA giờ đây bắt đầu xâm nhập vào bên trong để phá hoại những tư tưởng “tinh tuyền” của MAGA. Tại sao Tucker Carlson cho phép Fuentes xuất hiện trên chương trình mình? Tại sao Tucker Carlson không phản bác chủ nghĩa phân biệt chủng tộc bệnh hoạn của hắn? Tờ Wall Street Journal gọi quan điểm chính trị của Fuentes là “chất độc.” Thượng Nghị Sĩ Ted Cruz nói rằng bất kỳ đảng viên Cộng Hòa nào không lên án Fuentes đều là “bọn hèn nhát và đồng lõa với cái ác” (“How Right-wing extremism is tearing Maga apart”/The Telegraph).
Nhân vật cực hữu Rod Dreher gọi những kẻ như Fuentes là “những chàng trai lạc lõng của nước Mỹ thời Weimar” (thời kỳ Cộng Hòa Weimar – tức giai đoạn nước Đức từ 1919 đến 1933, lúc Hitler lên nắm quyền). Đó là một thế hệ mất phương hướng về mục đích lẫn đạo đức. Trong khi đó, Kevin Roberts, chủ tịch Heritage Foundation, lại bênh vực Carlson, cho rằng chuyện chẳng có gì đáng ồn ào. Đến lúc này, nội chiến trong thượng tầng MAGA nổ tung.
“Hàng không mẫu hạm” Heritage Foundation đang chìm
Là nơi soạn “cẩm nang trị quốc” Project 2025 cho Trump, chẳng có tổ chức nào có uy tín chính trị lẫn sức ảnh hưởng mạnh bằng Heritage Foundation. Với doanh thu hàng năm khoảng $100 triệu, Heritage thống trị vị trí trung tâm trong các liên minh hình thành nên chủ nghĩa bảo thủ Mỹ và đảng Cộng Hòa. Nhà bình luận Dominic Green gọi Heritage là “hàng không mẫu hạm” giữa những hạm đội gồm các viện nghiên cứu bảo thủ ở Washington, DC (“The MAGA civil war begins: Can conservative institutions figure out what to do?”/Washington Examiner).
Ít nhất năm thành viên trong nhóm bài Do Thái của Heritage đã từ chức để phản đối thái độ bênh vực Carlson của Kevin Roberts. Thành viên sừng sỏ Chris DeMuth lẫn nghiên cứu viên cao cấp Stephen Moore cũng rời khỏi Heritage vào thượng tuần Tháng Mười Một.
Heritage không phải là một viện nghiên cứu chính sách thông thường. Kể từ thời Ronald Reagan, tổ chức này đã là phong trào bảo thủ có uy tín lớn, là đầu não thai nghén nhiều chính sách. Nhiều chuyên gia dày dạn kinh nghiệm của họ từng làm việc cho các tổng thống Cộng hòa. Heritage tự hào tuyên bố họ luôn hoạt động với “một tiếng nói duy nhất”, nhấn mạnh rằng các học giả của họ phải có lập trường thống nhất trong các vấn đề then chốt.
Tuy nhiên, bắt đầu từ thời Kevin Roberts, đường lối Heritage thay đổi. Thay vì phục vụ lợi ích quốc gia, họ nhắm vào đảng phái, cụ thể hơn là “phò” Trump. Từ khi đảm nhận vị trí chủ tịch vào năm 2021, Kevin Roberts gắn liền Heritage với phong trào MAGA.
Với vụ Carlson-Fuentes, Roberts đang đối mặt mối đe dọa lớn nhất đối với vị trí lãnh đạo trong bốn năm cầm quyền. Cách Kevin Roberts xử lý cuộc khủng hoảng đang diễn ra là một phép thử không chỉ đối với sự liên kết của phe cánh hữu MAGA với chủ nghĩa bài Do Thái mà còn cả mối quan hệ vốn thường xuyên thù địch của nội bộ họ với các nguyên tắc lâu đời của đảng Cộng Hòa.
Một cách toàn cảnh, tất cả diễn biến gần đây, từ vụ Nicholas Fuentes, sự kiện Marjorie Taylor Greene loan bố từ chức đến cuộc khủng hoảng liên quan vấn đề quan điểm và nguyên tắc của đường lối trong Heritage, cho thấy một cuộc nội chiến gay gắt và ngày càng lan rộng trong nội bộ phe cánh hữu Mỹ, phơi bày những rạn nứt lâu đời – giữa phe bảo thủ và phe dân túy, giữa những người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái và những người hoài nghi Israel, giữa cánh MAGA chính thống và phe MAGA “tiến bộ,” giữa thế hệ già và lớp trẻ…
Quan trọng hơn, thượng tầng MAGA đang bất lực nhìn và không ai chịu trách nhiệm tạo ra con quái vật đang hình thành. Sự hỗn loạn nội bộ MAGA cũng cho thấy mức độ mà đảng Cộng hòa, vốn đã bị những kẻ cực đoan tràn ngập những năm gần đây, giờ đây dường như không thể kiểm soát nổi tình trạng cắn xé nhau. Nó không còn là một cuộc mâu thuẫn nội bộ. Nó là cuộc chiến giữa bầy sói này với bầy sói kia trong cùng một đàn. [kn]
Hàng loạt các tỉnh Nam miền Trung đang chìm trong một thảm họa mà ai cũng biết sẽ đến, đã đến nhiều lần, nhưng chưa bao giờ được chuẩn bị đúng mức.
Quan tài được mang tới vào ngày 22 Tháng Mười Một, để an táng nạn nhân chết ba ngày trước đó, ở xã Hòa Thịnh, tỉnh Đăk Lắk, vì thủy điện xả lũ. Xã này trước đây thuộc huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên cũ. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Nhà cửa bị cuốn trôi. Cầu đường sập đổ. Người chết đuối, mất tích, tuyệt vọng trong dòng nước lặng ngắt, đục ngầu. Và như thường lệ, công tác cứu hộ lại rơi vào hỗn loạn quen thuộc, thiếu thuyền, thiếu phao, thiếu lực lượng chuyên nghiệp, thiếu một bộ chỉ huy có năng lực.
Trong khi dân vật lộn với lũ, các hồ thủy điện đồng loạt xả nước. Không phải xả theo kế hoạch phòng lũ, mà xả để cứu các con đập thủy điện. Có nghĩa là họ không xả để cứu dân, mà xả để cứu lấy tài sản của họ. Thảm họa bắt đầu từ thiên nhiên, nhưng nó trở nên tàn khốc hơn là bởi bàn tay con người.
Đổ thừa nguyên nhân do thiên tai
Miền Trung có địa hình hẹp và dốc, chỉ cần một sai lầm là cả một địa phương có thể bị nhấn chìm. Vậy mà hàng trăm dự án thủy điện vẫn được phê duyệt một cách cẩu thả, bất chấp cảnh báo của giới khoa học. Khi cấp phép cho những con đập thủy điện tồn tại, thì các con số, các lý do luôn được tô hồng, như: Điện sạch, đóng góp ngân sách, phát triển kinh tế địa phương…
Dĩ nhiên, không ai muốn nói đến sự tô hồng đó đã đánh đổi những gì? Có phải rằng rừng tự nhiên bị phá sạch, dòng chảy tự nhiên bị bóp nghẹt, lưu vực bị băm nát, và mỗi mùa mưa đến, cả miền Trung trở thành phễu thoát lũ khổng lồ.
Đặt lợi nhuận lên trên sự an toàn
Nhà máy thủy điện luôn giữ mực nước cao để tối đa hóa sản lượng điện. Nhưng mực nước cao đồng nghĩa không còn dung tích phòng lũ. Khi mưa lớn đổ về, họ chỉ còn một cách mở cửa xả. Khi xả, nước dâng trong vòng vài giờ, cuốn trôi tất cả. Họ thản nhiên cho rằng làm “đúng quy trình.”
Nhưng thật ra, quy trình nào cho phép xả lũ vào nửa đêm mà không báo trước? Quy trình nào biến một nhà máy thủy điện thành vũ khí nước nhấn chìm cả một vùng dân cư rộng lớn? Quy trình nào khiến dân không kịp chạy mà chỉ còn kịp… chết?
Suốt nhiều năm, cụm từ “đúng quy trình” đã trở thành bùa hộ mệnh của mọi chủ đoanh nghiệp thủy điện và cơ quan quản lý lẽ ra phải chịu trách nhiệm. Nếu một quy trình hợp pháp dẫn đến hậu quả chết người, thì chính cái quy trình đó phải bị đặt lên bàn mổ.
Quy trình là để bảo vệ lợi ích xã hội
Trong pháp luật hiện đại, “quy trình” (procedure) chỉ là một phương tiện kỹ thuật được con người lập nên để bảo vệ an toàn cộng đồng, giảm thiểu rủi ro và bảo đảm lợi ích công. Quy trình không phải là luật, lại càng không phải là căn cứ để một tổ chức, doanh nghiệp miễn trừ trách nhiệm khi gây ra thiệt hại đến sinh mạng, sức khỏe và tài sản của người dân.
Nếu một quy trình, dù đã “được phê duyệt” đủ thủ tục, nhưng trong thực tế vận hành gây thiệt hại nghiêm trọng, thì quy trình đó đã vi phạm chính mục đích tồn tại của nó. Và khi mục đích bảo vệ cộng đồng bị phá vỡ, người xây dựng quy trình, người phê duyệt, và người vận hành đều phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng.
Không thể có chuyện một quy trình gây chết người nhưng lại là “đúng” theo luật, vì lẽ đơn giản, nếu “đúng” nó đã không gây ra hậu quả chết người. Hơn nữa, pháp luật không bảo vệ cái sai.
Theo dõi cơn lũ lụt hoành hành miền Trung và một số tỉnh Tây Nguyên trong tuần qua. Theo tường thuật của người dân, là các nạn nhân trong vùng lũ lụt, họ đã không hề được thông báo, cảnh báo gì của chính quyền hoặc của các doanh nghiệp sở hữu các đập thủy điện về việc xả lũ cả.
Trong trường hợp này, đã có thể thấy ngay việc xả lũ của họ đã không hề tuân thủ theo quy trình, ít nhất về nghĩa vụ thông báo, cảnh báo việc xả lũ cho người dân biết để kịp có biện pháp phòng ngừa. Thế nên, việc họ vội vã tự bào chữa cho rằng xả lũ “đúng quy trình” là hoàn toàn trái sự thật một cách hiển nhiên mà không cần phải quá nhọc công điều tra sự việc.
Do không được thông báo, cảnh báo, cho nên, người dân đã hoàn toàn bị động khi cơn lũ lụt ập đến khu dân cư như “sóng thần”. Sức nước mạnh đến mức cuốn trôi nhà cửa, công trình cầu đường. Thậm chí, những chiếc ô tô nặng hàng tấn bị cuốn trôi lông lóc như chiếc lon rỗng trong dòng nước hung hãn đục ngầu.
Với bối cảnh đó, sức con người chỉ mong manh như chiếc lá trong cơn giông mà thôi. Rất nhiều người đã lên tiếng trên mạng xã hội kêu cứu như xé lòng khi tạm nương tấm thân trong mưa, trên mái nhà ướt đẫm rằng “Cha đã chết trong nhà, trong dòng nước lạnh siết, không đưa thi thể lên được…” Hoặc chỉ “xin ít nước nước sôi pha sữa cho con sơ sinh, vì đã chịu đói rét hai hôm rồi…”.
Hoặc những tiếng kêu cứu khẩn thiết gọi đi khắp nơi, nhưng hầu như không có tiếng trả lời nào vọng lại.
“Đúng quy trình” không miễn trừ được trách nhiệm
Việc đập thủy điện xả lũ gây chết người không phải là chuyện mới phát sinh mà dã xảy ra trong suốt thời gian dài từ nhiều năm nay. Mỗi dịp như vậy, câu “đúng quy trình” lại được đưa ra như câu thần chủ và hầu như đều hiệu nghiệm cả. Vì lẽ, công chúng chưa từng nghe việc chế tài các chủ doanh nghiệp sở hữu thủy điện xả lũ gây chết người bao giờ cả.
Như lần này, với lỗi hiển nhiên về việc vi phạm trách nhiệm thông báo, cảnh báo về việc xả lũ gây hậu quả cực kỳ nghiêm trọng, khi gây hậu quả làm chết nhiều người, nhiều tài sản, kể cả các công trình cầu đường công cộng… Việc đặt ra vấn đề truy cứu trách nhiệm của những kẻ vi phạm là hết sức chính đáng và cần thiết.
Nhà ngập tới nóc ở tỉnh Đăk Lắk (gồm Phú Yên cũ) do các đập thủy điện ở thượng nguồn sông Ba Hạ xả lũ. (Hình: Dân Trí)
Không chỉ thế, cả những cơ quan, cá nhân đã từng thẩm định, duyệt xét những quy trình xả lũ không an toàn, cũng phải truy cứu trách nhiệm của họ, Vì lẽ, một hệ thống pháp luật lành mạnh không cho phép bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào có thể bình thản khi gây ra thiệt hại, rồi phủ nhận trách nhiệm bằng cách núp sau một “quy trình” không an toàn do chính họ xây dựng.
Trong pháp luật, nếu hậu quả là thật, thì trách nhiệm cũng phải là thật.
Giải pháp tại các nước khác trên thế giới
1. Nhật Bản: Không có “quy trình” nửa vời: Hồ chứa do cơ quan độc lập quản lý. Dung tích phòng lũ được cố định và giám sát 24/7. Cảnh báo bắt buộc đến từng hộ dân qua hệ thống công nghệ khẩn cấp.
2. Hàn Quốc: Điều phối liên hồ theo thời gian thực: Tất cả hồ chứa miền Trung Hàn Quốc kết nối thành một mạng lưới thống nhất. Mọi thông số đều bộc lộ trước công chúng. Xả lũ mà không cảnh báo? Lãnh đạo đi tù.
3. Hoa Kỳ: Ràng buộc trách nhiệm pháp lý với doanh nghiệp: Gây thiệt hại = bồi thường hàng chục triệu USD. Vi phạm = truy tố hình sự. Không có khái niệm “đúng quy trình” để bao che tắc trách.
4. Châu Âu: Bảo tồn thiên nhiên là ưu tiên sống còn: Rừng thượng nguồn được bảo vệ nghiêm ngặt. Không xây dựng dự án trên hành lang thoát lũ. Mọi kế hoạch phát triển đều dựa trên bản đồ rủi ro khí hậu.
So với họ, Việt Nam đang làm ngược lại ở hầu hết mọi điểm.
Tóm lại, không thể để “đúng quy trình” trở thành chiếc “phao cứu sinh” cho những chủ doanh nghiệp sở hữu các đập thủy điện xả lũ theo cách vô lương tâm được. Cũng vậy, không thể để cho các quan chức duyệt xét những “quy trình” không an toàn cho người dân được phép “bình an vô sự”.
Vì “phao cứu sinh” hoặc “bình an vô sự“ dành cho họ đều phải đánh đổi bằng tính mạng, sức khỏe và tài sản của rất nhiều người dân lương thiện. Nếu “đúng quy trình” mà người dân phải chết, nếu “đúng quy trình” mà cả vùng bị nhấn chìm trong biển nước, thì kẻ có lỗi không thể nào là người dân, mà là những kẻ đã dựng nên cái quy trình chết chóc đó và cho phép nó tồn tại.
Bi kịch của miền Trung một phần đến từ thiên tai, nhưng phần lớn đến từ một hệ thống quản trị chấp nhận đẩy sinh mạng nhân dân ra trước dòng lũ dữ, còn mình thì trốn sau hai chữ “quy trình.” Và nếu hệ thống ấy không thay đổi, miền Trung sẽ tiếp tục là vùng hiến tế, còn nhân dân sẽ tiếp tục chết… đúng quy trình, hết lần này đến lần khác, hết năm nay đến năm sau, mãi không dứt. [kn]
ANAHEIM, California (NV) – Cảnh sát khắp Nam California cảnh báo cư dân đề phòng xu hướng ăn cắp xe hơi bằng kỹ thuật cao đang gia tăng tới mức đáng lo ngại: Kẻ trộm đứng trước nhà nạn nhân, bắt tín hiệu chìa khóa xe rồi ăn cắp xe.
Theo OC Patch hôm Thứ Sáu, 21 Tháng Mười Một, ông Matt Sutter, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Anaheim (APD, cho tờ báo này hay họ đang điều tra ít nhất hai kiểu ăn cắp xe hơi sang trọng bằng kỹ thuật cao xảy ra cuối tuần trước.
Xu hướng ăn cắp xe hơi bằng kỹ thuật cao gia tăng ở California. (Hình minh họa: Storyblocks)
Về kỹ thuật, hai kiểu ăn cắp này tinh vi hơn những gì cảnh sát từng biết trước đây, theo ông Sutter.
“Thời tôi bắt đầu làm cảnh sát, hầu như người ta có thể ăn cắp xe hơi bằng tuốc-nơ-vít,” ông Sutter nói. “Nhưng vì ngày nay, xe hơi tiến bộ nhiều về kỹ thuật, nên nghi can muốn ăn cắp những chiếc xe hơi này phải sáng tạo hơn và phải dùng kỹ thuật để ăn cắp.”
Theo ông Sutter, APD nhận thấy hai kiểu ăn cắp xe đang trở nên phổ biến: Bằng máy tính bảng (tablet), và bằng tín hiệu.
“Nếu họ có máy tính bảng và đột nhập vào xe của nạn nhân, họ có thể cắm máy tính bảng vào hệ thống máy điện toán của xe, lập trình lại rồi ăn cắp xe,” ông Sutter cho hay. “Cách đó bắt buộc phải phá cửa xe để đột nhập.”
Tuy nhiên, không phải cách nào cũng cần phá cửa xe để đột nhập, như trong vụ ăn cắp xe hơi ở Anaheim Hills.
“Bọn trộm cầm ăng-ten để bắt tín hiệu chìa khóa xe, giống như bắt tín hiệu thẻ ngân hàng,” ông Sutter cho biết. “Họ sẽ gửi tín hiệu đó cho nghi can đang chờ kế bên chiếc xe.”
Mới đây, một trong những nạn nhân, yêu cầu giấu tên, kể với đài KTLA về chuyện họ bị ăn cắp xe hơi hôm 12 Tháng Mười Một.
Một trong những nghi can tới cửa trước nhà nạn nhân như thể đang tìm cách đột nhập vào nhà.
Thay vào đó, nghi can này đưa công cụ giống như ăng-ten lên trên đầu trong lúc đứng trước nhà nạn nhân – công cụ đó dùng để bắt tín hiệu chìa khóa xe của chủ nhà, theo ông Sutter.
“Họ bắt được tín hiệu, nổ máy xe rồi vọt đi,” nạn nhân kể với KTLA. “Tôi để chìa khóa trong nhà bếp, không phải ở cửa trước. Ai mà nghĩ có người cầm ăng-ten tới ăn cắp xe của mình?”
Để chống hai kiểu ăn cắp này, ông Sutter đề nghị cơ quan công lực và cư dân hợp tác với nhau.
“Chúng tôi đang điều tra hai vụ này cuối tuần trước. Chúng tôi hy vọng sẽ bắt được một số người, nhưng cư dân có thể thực hiện vài biện pháp phòng ngừa.”
Trước hết, cư dân có thể gắn “kill switch,” thiết bị chống ăn cắp xe, không cho nghi can nổ máy xe bằng cách ngắt dòng điện hay nhiên liệu động cơ, cho dù kẻ trộm có chìa khóa.
Ngoài ra, cư dân nào có garage thì nên đậu xe trong garage.
“Đừng cất chìa khóa xe kế bên cửa trước – đôi khi người ta làm như vậy,” ông Sutter khuyên. “Hãy cất chìa khóa xe xa và sâu trong nhà – mặc dù làm vậy cũng không bảo đảm, nhưng tôi khuyên như vậy.”
Ngoài ra, còn một số cách khác chống kiểu ăn cắp xe này, như dùng túi “faraday” – túi đựng đồ giúp ngăn chặn tín hiệu chìa khóa xe. Loại túi này có bán trên Amazon, giá từ $5 tới $72. (Th.Long) [kn]
SAN JOSE, California (NV) – Hai chánh án liên bang hôm Thứ Sáu, 21 Tháng Mười Một, tạm thời không cho phép chính quyền Tổng Thống Donald Trump đơn phương áp đặt thêm điều kiện đối với hàng trăm triệu đô la mà Bộ Nội An (DHS) trợ cấp một loạt thành phố, gồm San Francisco, Los Angeles và New York, theo Reuters.
Ông William Orrick, chánh án liên bang ở San Jose, California, tạm thời cấm chính quyền Tổng Thống Trump đơn phương áp đặt thêm điều kiện đối với số tiền trên $350 triệu mà DHS trợ cấp hơn 20 thành phố và quận hạt ở California, Washington và Arizona.
Ông Greg Bovino, chỉ huy Biên Phòng Mỹ, nói chuyện với cảnh sát Chicago trong lúc tìm kiếm người nhập cư không giấy tờ ở Chicago, Illinois, hôm 6 Tháng Mười Một. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)
Cùng ngày, ông Manish Shah, chánh án liên bang ở Chicago, Illinois, cũng tạm thời cấm chính quyền Tổng Thống Trump áp đặt thêm điều kiện đối với số tiền trên $100 triệu mà DHS trợ cấp New York, Boston và một số thành phố khác.
Cả hai chánh án đều cho rằng có lẽ chính quyền Tổng Thống Trump phạm luật khi ban hành sắc lệnh cắt tiền trợ cấp của DHS cho chính quyền địa phương nếu không dẹp bỏ những chương trình DEI (đa dạng, bình đẳng, hòa hợp) và không tuân thủ sắc lệnh khác của Tổng Thống Trump.
Chánh Án Orrick còn tạm thời cấm chính quyền Tổng Thống Trump áp đặt điều kiện rằng chính quyền địa phương phải hỗ trợ đặc vụ di trú liên bang và ngưng trợ cấp người nhập cư đang ở Mỹ bất hợp pháp.
Bà Jill Habig, tổng giám đốc Public Rights Project, nơi đại diện các thành phố và quận hạt trong hai vụ kiện này, ra tuyên bố cho hay phán quyết của hai vị chánh án giúp bảo vệ những cộng đồng đang cần phòng ngừa thảm họa và hồi phục sau thảm họa.
Ngày 30 Tháng Chín, một loạt thành phố và quận hạt, gồm San Francisco, Los Angeles và San Diego, kiện chính quyền Tổng Thống Trump ở California, cáo buộc chính quyền liên bang chơi trò chính trị bằng tiền mà DHS và Cơ Quan Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang trợ cấp cho chính quyền địa phương phòng ngừa thảm họa và hồi phục sau thảm họa.
Các thành phố và quận hạt trong vụ kiện này có tổng cộng 30 triệu dân, và họ cho biết họ bị chính quyền Tổng Thống Trump dọa cắt trợ cấp trên $350 triệu.
Chính quyền địa phương dùng tiền trợ cấp này để mướn nhân viên cấp cứu/cứu hộ, trả chi phí tìm kiếm/cứu hộ, huấn luyện nhân viên ứng phó với thảm họa, và chuẩn bị cho sự kiện lớn như trận banh Super Bowl LX và 2026 FIFA World Cup, theo Santa Clara County ở California, nguyên đơn chính trong vụ kiện này.
Hôm 20 Tháng Mười, New York, Boston, Chicago và năm chính quyền địa phương khác kiện chính quyền Tổng Thống Trump ở Illinois về những điều kiện liên hệ với DEI.
Chính quyền Tổng Thống Trump cũng đe dọa truy tố hình sự hoặc rút lại tiền trợ cấp chính quyền địa phương nào nhận tiền của DHS nhưng không tuân thủ các sắc lệnh mới của Tổng Thống Trump, theo đơn kiện này. (Th.Long) [kn]
LTS: Nhật báo Người Việt hợp tác với đại học University of Southern California (USC) qua chương trình “2025 Ethnic Media Health Reporting Collaborative” để nghiên cứu các chủ đề liên quan đến cải tổ y tế của California như sức khỏe tâm thần, sức khỏe di dân, thiếu thốn về kinh tế và thực phẩm, vô gia cư… mang đến cái nhìn phổ quát cho cộng đồng thiểu số. Đây là bài viết thứ chín về đề tài này.
Ông Văn Nguyễn và thẻ EBT ông dùng để mua thực phẩm. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Ngay cả khi đợt đóng cửa chính phủ liên bang kéo dài 43 ngày kết thúc vào tối ngày 12 Tháng Mười Một, hàng ngàn gia đình thu nhập thấp vẫn còn lao đao vì nhiều tuần bị gián đoạn nguồn sống căn bản nhất của họ đó là thực phẩm!
Trong Tháng Mười Một, các phúc lợi của Chương Trình Hỗ Trợ Dinh Dưỡng Bổ Sung (Supplemental Nutrition Assistance Program – SNAP) bị trì hoãn hoặc không thể truy cập đối với nhiều gia đình vì hệ thống liên bang bị “đóng băng.”
Tại California, 5.5 triệu người đang nhận phúc lợi của SNAP – bao gồm các gia đình thu nhập thấp, người cao niên và người khuyết tật.
Là chương trình chống đói nghèo lớn nhất Mỹ, SNAP hỗ trợ khoảng 1/8 dân số gặp khó khăn trong việc trang trải cuộc sống. Suốt hơn 60 năm qua, SNAP là trụ cột của hệ thống an sinh xã hội Hoa Kỳ.
CalFresh – tên gọi của SNAP tại California – giúp cư dân thu nhập thấp mua thực phẩm. Hơn 310,000 cư dân Orange County – phần lớn là người cao niên và trẻ em – đang tham gia chương trình này.
Đối với nhiều người nhận CalFresh trên khắp Orange County, đặc biệt tại các khu dân cư đông người nhập cư như Santa Ana, Garden Grove và Westminster, Tháng Mười Một rất chông chênh vì số dư EBT bằng không, phúc lợi bị đình trệ và không có câu trả lời rõ ràng.
“CalFresh là lý do duy nhất tôi có thể mua được thực phẩm,” ông Văn Nguyễn, 64 tuổi, tài xế giao hàng Uber Eats, chia sẻ. “Không có nó, tôi phải ăn đồ rẻ tiền làm tăng huyết áp. Ở tuổi này, rất nguy hiểm. Tôi dựa vào số tiền đó để giữ sức khỏe, không chỉ để no bụng.”
“Tôi giao đồ ăn cho người khác cả ngày,” ông nói “nhưng tôi không thể tự mua bữa ăn cho mình nếu không có CalFresh. Đợt đóng cửa chính phủ khiến tôi thấy mọi thứ mong manh đối với người già như tôi. Chỉ cần một kỳ tiền vô trễ, sức khỏe của tôi có thể bị ảnh hưởng.”
Ngay cả khi chính phủ mở cửa trở lại, những hệ lụy vẫn còn, cho thấy hàng triệu người Mỹ dễ bị tổn thương ra sao khi sự bế tắc chính trị làm gián đoạn chương trình an sinh mà họ phụ thuộc để có thực phẩm mỗi ngày.
Orange County Social Services Agency cho biết quận hạt chi $62 triệu cho CalFresh mỗi tháng. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Các chuyên gia y tế công đồng cho biết tình trạng gián đoạn này cho thấy một vấn đề sâu xa hơn vì mất lương thực không chỉ là khó khăn kinh tế, mà còn là tình trạng khẩn cấp về sức khỏe.
Đối với nhiều gia đình nhập cư, người cao niên, người khuyết tật và gia đình thu nhập thấp, sự gián đoạn phúc lợi không chỉ gây bất tiện mà còn là mối đe dọa trực tiếp đối với sức khỏe, dinh dưỡng và sự ổn định của họ.
Việc thiếu tiếp cận thực phẩm bổ dưỡng với giá phải chăng có liên quan đến bệnh tim mạch, tiểu đường và một số loại ung thư.
Đặc biệt, trong một hội thảo trực tuyến của Viện Sức Khỏe Quốc Gia (NIH), phối hợp với Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) và Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (USDA), các chuyên gia kết luận rằng “những người thuộc tầng lớp kinh tế – xã hội thấp và các nhóm chủng tộc thiểu số phải đối mặt với tỷ lệ mất nguồn lương thực cao hơn, dễ sống trong khu vực thiếu nguồn thực phẩm, và tiếp tục chịu gánh nặng lớn nhất của các bệnh mãn tính liên quan đến dinh dưỡng.”
Hoang mang và bất ổn
Việc tạm ngưng “CalFresh” do chính phủ liên bang đóng cửa tạo ra nỗi lo lớn cho các gia đình, anh Thân Nguyễn, giám sát viên về cộng đồng tại Orange County Social Services Agency (Sở Dịch Vụ Xã Hội – SSA), cho biết.
Anh nói SSA phát thông cáo báo chí, cập nhật trang web, dịch tài liệu hướng dẫn và dùng mạng xã hội để bảo đảm cư dân biết nơi tìm cứu trợ.
“Sự gián đoạn này khiến nhiều người phải đưa ra những lựa chọn bất khả kháng,” anh nói. “Một số gia đình phải vay tiền. Số khác phải cắt giảm các chi phí thiết yếu chỉ để mua được thức ăn. Ảnh hưởng lâu dài có thể rất nặng nề – nhất là khi họ phải trả lãi khoản vay đó sau này.”
“CalFresh không chỉ là một chương trình thực phẩm, mà còn là động lực kinh tế,” anh Thân giải thích.
“Orange County thường phát khoảng $62 triệu cho phúc lợi của CalFresh mỗi tháng. Mất số tiền đó sẽ là đánh một đòn lớn – không chỉ với các gia đình mà còn với doanh nghiệp địa phương.”
Vital Access Care Foundation (VACF) – tiền thân là Hội Ung Thư Việt Mỹ – từ lâu cung cấp dịch vụ giáo dục ung thư, truy tầm và hỗ trợ theo nhu cầu văn hóa cho cộng đồng gốc Việt tại Orange County.
Nhưng khi CalFresh đình trệ trong 43 ngày chính phủ đóng cửa, tổ chức này bất ngờ trở thành điểm cứu trợ thực phẩm cho nhiều gia đình Việt Nam.
Một buổi phát thực phẩm của Hội Ung Thư Việt Mỹ-VACF. (Hình: VACF)
Ngoài phát thực phẩm hàng tuần dành cho bệnh nhân ung thư, tổ chức còn duy trì chương trình phát thực phẩm hàng tháng cho cộng đồng – một “phao cứu sinh” cho rất nhiều người.
“Tôi rất thông cảm với các gia đình khi quyền lợi thực phẩm bị gián đoạn – điều đó gây hoang mang và lo lắng – nên chúng tôi cố gắng hỗ trợ hết mức,” cô Dung Hứa, giám đốc điều hành chương trình tại VACF, chia sẻ.
Cô Dung cho biết số người ghi danh cho chương trình phát thực phẩm Tháng Mười Một tăng 50% ngay sau khi có tin CalFresh có thể bị gián đoạn.
“Tôi thấy rất nhiều gia đình mới trong danh sách tháng này,” cô nói. “Chúng tôi nhận rất nhiều cuộc điện thoại hỏi về phát thực phẩm vì họ hoảng loạn khi xem tin tức.”
SNAP hoạt động như thế nào?
SNAP do liên bang tài trợ nhưng do các tiểu bang điều hành. Điều kiện hội đủ dựa trên thu nhập, tài sản, số người trong nhà, tình trạng di trú và bằng chứng việc làm.
Người có visa du học, lao động, du lịch; người có DACA (Deferred Action for Childhood Arrivals), TPS (Temporary Protected Status) hoặc không có giấy tờ đều không đủ điều kiện nhận SNAP.
CalFresh có thể dùng để mua thực phẩm, đồ uống và hạt giống, cây trồng dùng để làm thức ăn. Không thể dùng để mua thuốc lá, rượu, thức ăn cho thú cưng, xà bông, đồ gia dụng, vitamin hay các mặt hàng không phải thực phẩm.
Tại California, để đủ điều kiện, tổng thu nhập của một gia đình thường phải dưới 130% Mức Nghèo Liên Bang (FPL). Tuy nhiên, theo tiêu chuẩn Modified Categorical Eligibility của California – chính sách mở rộng tiếp cận CalFresh – giới hạn có thể lên đến 200% FPL tùy theo số người trong nhà. Ví dụ, gia đình 3 người tại California trong năm tài khóa 2025 có giới hạn thu nhập hàng tháng là $4,442.
Sau khi được chấp thuận, người nhận CalFresh sẽ có thẻ EBT (Electronic Benefit Transfer) hoạt động như thẻ “debit,” và tiền được nạp hàng tháng.
“Tôi phải chọn giữa tiền xăng, thuốc hoặc thức ăn”
Dân Biểu Liên Bang Derek Trần, đại diện Địa Hạt 45 của California, cho biết ông làm việc với các lãnh đạo liên bang để ngăn thiệt hại khó đo lường đối với các cộng đồng cần hỗ trợ thực phẩm trong thời gian chính phủ bế tắc.
Vị dân biểu gốc Việt nói ông thúc giục chính quyền Trump và Bộ Nông Nghiệp giải ngân “quỹ dự phòng cần thiết để bảo đảm các gia đình trên khắp nước Mỹ nhận phúc lợi SNAP cho Tháng Mười Một.”
Cuối Tháng Mười, USDA thông báo sẽ không thể chi toàn bộ $8 tỷ cần thiết cho phúc lợi Tháng Mười Một. Cơ quan chỉ tiếp cận $4.5 tỷ từ quỹ dự phòng – chỉ đủ chi một nửa.
“Các nhân viên của tôi luôn theo dõi nỗ lực của California nhằm nhanh chóng hỗ trợ thêm cho các ngân hàng thực phẩm và công tác phân phối thực phẩm,” Dân Biểu Derek cho biết. “Tuy nhiên, chỉ riêng các tổ chức cộng đồng và tư nhân thì không đủ nguồn lực để bù vào khoảng trống do liên bang để lại.”
VACF cho biết cư dân ghi danh nhận thực phẩm tăng 50% trong Tháng Mười Một khi nghe tin CalFresh bị trì hoãn. (Hình: Người Việt)
Ông Văn Nguyễn cho biết ông kiểm tra thẻ EBT mỗi sáng “như dò vé số.” “Vẫn không có gì. Ngày này qua ngày khác. Ai chưa trải qua thì không thể hiểu nổi nỗi lo đó.”
“Người ta nghĩ người già như tôi có thể ‘tự xoay xở,’” ông nói. “Nhưng khi CalFresh trễ, tôi phải chọn giữa đổ xăng, mua thuốc hoặc mua thực phẩm. Không ai đáng phải đối diện lựa chọn như vậy.”
“Chỉ một lần chính phủ đóng cửa ở Washington mà tôi không thể ăn uống đúng cách,” ông thêm. “Sức khỏe của chúng tôi phụ thuộc vào những quyết định mà bản thân không thể kiểm soát. Điều đó mới thật sự đáng sợ!” [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Marjorie Taylor Greene (Cộng Hòa-Georgia) phủ nhận tin tức nói rằng bà quyết định rút khỏi Quốc Hội để tranh cử tổng thống năm 2028, theo CNN hôm Chủ Nhật, 23 Tháng Mười Một.
“Tôi sẽ không tranh cử tổng thống và chưa từng nói tôi muốn tranh cử tổng thống, và mấy ngày qua, tôi chỉ cười khi bất cứ ai nhắc tới chuyện này,” bà Greene cho hay trong bài viết dài trên mạng xã hội X hôm Chủ Nhật.
Dân Biểu Marjorie Taylor Greene (Cộng Hòa-Georgia). (Hình minh họa: Alex Wroblewski/AFP via Getty Images)
Hôm Thứ Sáu, bà Greene tuyên bố sẽ không tái tranh cử vào Quốc Hội và sẽ từ chức vào Tháng Giêng, trong bối cảnh bà bất hòa nghiêm trọng với đồng minh lâu năm, Tổng Thống Donald Trump.
Suốt nhiều tuần trước đó, bà Greene liên tục chỉ trích ông Trump quá chú trọng chính sách ngoại giao mà không quan tâm đủ tới vấn đề trong nước. Bà cũng trở thành một trong những người công kích Tổng Thống Trump nặng nhất về vụ hồ sơ Jeffrey Epstein, tội phạm ấu dâm nay đã chết.
Đáp lại, ông Trump gọi bà Greene là “kẻ phản bội,” đồng thời tuyên bố sẽ ủng hộ ứng cử viên Cộng Hòa nào tranh cử với bà vào năm sau.
Không những Tổng Thống Trump, gần đây, bà Greene còn chỉ trích cả đảng Cộng Hòa về một loạt vấn đề, bao gồm cách đảng này giải quyết vụ chính phủ đóng cửa.
Trong bài viết trên X hôm Chủ Nhật, bà Greene đăng kèm hình chụp bản tin hôm Thứ Bảy của tạp chí TIME, theo đó, bà nói riêng với đồng minh rằng bà dự định tranh cử tổng thống năm 2028.
Bản tin của TIME cho hay một số dân biểu Cộng Hòa biết kế hoạch của bà Greene nghi ngờ bà tranh cử tổng thống để hút bớt phiếu bầu từ ứng cử viên được đảng này chọn, rồi dùng “số vốn chính trị” đó để có thể giành chức vụ nào đó trong chính quyền Cộng Hòa tương lai.
Trong bài viết hôm Chủ Nhật, bà Greene khẳng định bản tin của TIME “hoàn toàn giả dối và họ bịa đặt như vậy vì họ thậm chí không thể nêu danh tánh những người mà họ nói đã cho biết như vậy.”
Trước đây trong Tháng Mười Một, Tổng Thống Trump cho hay bà Greene chỉ trích ông vì ông ngăn cản bà tranh cử vào Thượng Viện liên bang hoặc thống đốc Georgia. Trong cuộc phỏng vấn với CNN tuần trước, bà Greene bác bỏ lời của ông Trump. (Th.Long) [kn]
