Cắt Food Stamps, ai bị thiệt thòi?

Hiếu Chân/Người Việt

Gần đây nhiều người nhận được thông báo của Sở Xã Hội, nói rằng “Nếu Tổng Thống Trump và Quốc Hội không chấm dứt tình trạng đóng cửa chính phủ liên bang trước 23 Tháng Mười, trợ cấp CalFresh tháng Mười Một sẽ bị trì hoãn.”

Khoảng 42 triệu người Mỹ đang thụ hưởng food stamps, trong đó 42% số gia đình thụ hưởng SNAP có chủ nhà là người da trắng. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)

CalFresh là tên gọi Chương Trình Hỗ Trợ Dinh Dưỡng Bổ Sung SNAP (Supplemental Nutrition Assistance Program) ở California, vẫn quen được gọi là “tem thực phẩm” (food stamps).

Ngày 23 Tháng Mười đã qua và chính phủ liên bang vẫn tiếp tục đóng cửa do vậy tiền trợ cấp food stamps Tháng Mười Một và sau nữa đã trở thành “bóng chim tăm cá,” không biết đâu mà tìm.

Nếu quý vị nhận được thông báo trên của Sở Xã Hội thì xin chia buồn cùng quý vị nhưng điều an ủi là quý vị không đơn độc.

Tin mới nhất được The New York Times loan đi hôm Thứ Ba, 28 Tháng Mười, hơn hai mươi tiểu bang đã đệ đơn kiện chính quyền Trump, phản đối chính quyền “từ chối chi trả tiền hỗ trợ thực phẩm trong thời gian chính phủ đóng cửa khiến cho khoảng 42 triệu người có thu nhập thấp phải đối mặt với nguy cơ bị đói và khó khăn tài chính trong vài ngày tới.”

Đơn kiện cho rằng cắt trợ cấp food stamps là không cần thiết và bất hợp pháp, yêu cầu một thẩm phán liên bang buộc Washington phải duy trì các quyền lợi theo chương trình SNAP.

Theo thông tin trong bài báo, cứ tám người Mỹ thì có một người nhận food stamps, bình quân mỗi người nhận được $187 mỗi tháng và chính phủ liên bang phải chi mỗi tháng $8 tỷ cho chương trình này.

Hôm Thứ Sáu tuần trước, Bộ Nông Nghiệp (USDA) nói họ sẽ không dùng quỹ dự phòng của chương trình SNAP, hiện có khoảng $5 tỷ, để chi trả tiền food-stamps Tháng Mười Một dù trước đó, vào Tháng Chín, chính USDA đã cam kết sẽ xuất quỹ dự phòng để bảo đảm việc chi trả không bị gián đoạn.

Nên để ý, SNAP là một “entitlement program,” được coi là một khoản chi “bắt buộc” (mandatory spending) của chính phủ, giống như SSA, SSI, Medicare, Medicaid… nên khi cần thiết thì phải xuất quỹ dự phòng, không đợi đến khi xảy ra thiên tai địch họa như lập luận của USDA.

Ai được hỗ trợ dinh dưỡng SNAP?

Việc kiện tụng chưa biết đến đâu nhưng trước mắt người thụ hưởng SNAP sẽ rất khó khăn trong việc mua thực phẩm, nhất là tại thời điểm vật giá leo thang mà công việc và lương bổng bấp bênh như hiện nay.

Theo dữ liệu của Center for Budget and Policy Priorities, khoảng 62% người thụ hưởng SNAP là gia đình có con nhỏ, 37% là gia đình có người cao tuổi hoặc người khuyết tật. Với thành phần dân số đó, chương trình SNAP là sự hỗ trợ bổ sung rất thiết yếu.

Như tên gọi, chương trình SNAP cung cấp sự hỗ trợ về dinh dưỡng để người nghèo không bị thiếu ăn, sinh bệnh tật và giảm thọ. Để được hỗ trợ, người thụ hưởng phải là người không có việc làm, già cả, tàn tật, hoặc có việc làm nhưng thu nhập thấp hơn 130% của mức nghèo bình quân liên bang (federal poverty level – FPL).

Cụ thể, người độc thân có thu nhập hàng tháng ít hơn $1,632, cặp vợ chồng thu nhập ít hơn $2,215 mỗi tháng… thì được xét trợ cấp SNAP.

Ở California, do vật giá đắt đỏ, mức thu nhập này được nâng lên 200% FPL, nghĩa là một người độc thân có thu nhập hằng tháng dưới $2,510 vẫn được xét thụ hưởng SNAP. Người không có giấy tờ nhập cư hợp pháp thì không được hưởng SNAP.

Có thể do “tiêu chuẩn” mức thu nhập cao hơn mà California là tiểu bang có nhiều người thụ hưởng chương trình SNAP nhất, khoảng 5.3 triệu người, chiếm 14% dân số, theo số liệu của Center for Budget and Policy Priorities (CBPP).

Tiểu bang có ít người thụ hưởng SNAP nhất là Wyoming với 29,000 người, bằng 5% dân số.

Tính theo tỷ lệ người thụ hưởng trên dân số thì New Mexico là tiểu bang phụ thuộc nhiều nhất vào chương trình SNAP, 21% dân số hoặc 421,000 người, được hỗ trợ dinh dưỡng trong năm 2024; tiếp theo là Louisiana và Oregon, mỗi tiểu bang có 18% dân số thụ hưởng chương trình này.

Chia theo chủng tộc/sắc tộc thì có 42% số gia đình thụ hưởng SNAP có chủ nhà là người da trắng, 25% là người da đen, 23% người Latino/Hispanic, 4% người Châu Á và 6% thuộc các sắc tộc khác. Xem ra, người da trắng vẫn là thành phần được hỗ trợ nhiều nhất.

Chương trình “tem thực phẩm” do đâu mà có?

Có một sự hiểu lầm rằng chương trình SNAP chỉ mang lại lợi ích cho người nghèo khó mà ít ai để ý chương trình này ra đời nhằm hỗ trợ nền kinh tế nói chung, cho nông gia và tiểu thương nói riêng.

Chương trình do cố Tổng Thống Franklin Delano Roosevelt khởi sự năm 1933 nhằm ngăn chặn đà sụp đổ của giá nông sản Mỹ sau cuộc đại suy thoái 1929. Ông Roosevelt lập ra công ty Trợ Giúp Thặng Dư Liên Bang (Federal Surplus Relief Corporation – FSRC) có nhiệm vụ chính là mua nông sản dư thừa của nông dân rồi phân phối cho các tổ chức từ thiện địa phương và bếp ăn của các trường học. Ví dụ mùa Xuân 1934, công ty này đã mua 234,600 con heo thay vì giết bỏ, giúp cho giá thịt heo không bị sụp đổ. Năm 1937, Quốc Hội đặt FSRC dưới sự điều hành của USDA.

Năm 1939, để đưa thức ăn đến tay người dân, chính quyền phát hành một loại tem màu da cam; người thụ hưởng dùng tem này đổi lấy thực phẩm ngoại trừ rượu, thuốc lá và mỗi lần trả bằng tem da cam họ được nhận một loại tem màu xanh da trời có giá trị bằng một nửa số tem da cam đã chi.

Tem xanh da trời được dùng để đổi những loại thực phẩm đang sản xuất thừa như bơ, bột mì, đậu, cam quýt… Các tiệm tạp hoa1 nhận tem rồi đổi ra tiền ở các nhà băng, Bộ Tài Chính sẽ trả tiền cho nhà băng để thu hồi số tem đã phát hành. Tên gọi “food stamps” (tem thực phẩm) có từ đó, không liên quan gì tới “tem phiếu” mà các chế độ cộng sản dùng để phân chia xã hội thành các tầng lớp có mức hưởng thụ cao thấp khác nhau.

Trải qua nhiều lần thay đổi, chương trình kết thúc vào năm 1943 khi kinh tế Mỹ ra khỏi khủng hoảng thừa và giá cả bình ổn trở lại. Trong bốn năm hoạt động, chương trình đã hỗ trợ 20 triệu người Mỹ, chính quyền chi ra $262 triệu và điều đó giúp ổn định thị trường nông sản Mỹ.

Khi đi vận động bầu cử ở West Virginia năm 1961, chứng kiến cảnh nghèo của người dân, Tổng Thống John F. Kennedy cho mở lại chương trình này. Đến năm 1977, Quốc Hội ban hành Food Stamp Act, bãi bỏ quy định người thụ hưởng phải mua “tem vàng,” đổi lấy “tem xanh”; năm 1990 USDA thay phương thức phát hành tem bằng thẻ EBT (Electronic Benefit Transfer), chuyển tiền trực tiếp vào thẻ cho người thụ hưởng và đến năm 2008, Quốc Hội đổi tên chương trình thành SNAP nói trên.

Lỗ hổng cho kinh tế địa phương

Không cần phải nói chương trình hỗ trợ dinh dưỡng SNAP đã có ý nghĩa to lớn đến mức nào trong việc bảo đảm ăn uống lành mạnh và cải thiện sức khỏe của người nghèo ở Mỹ.

Nghiên cứu của CBPP ghi nhận SNAP đã giúp giữ cho 6.6 triệu người không bị lâm vào cảnh thiếu ăn trong thời kỳ đại dịch COVID-19, trong đó có 3 triệu trẻ em. “SNAP có tác động chống nghèo đói mạnh nhất trong các chương trình hỗ trợ,” một phân tích của CBPP nhận định.

Dù SNAP đã trải qua nhiều thay đổi trong sáu thập niên qua, nhưng có một điều không thay đổi là vai trò quan trọng của nó đối với các nhà bán lẻ, xa hơn là với kinh tế các địa phương.

Hai nhà nghiên cứu Ed Bolen và Elizabeth Wolkomir của Trung Tâm CBPP ghi nhận trong năm 2020, có 8% số tiền mua thực phẩm của các gia đình Mỹ được trả bằng thẻ EBT, tức là từ chương trình SNAP, vào khoảng $56 tỷ. Số tiền này đã được thanh toán tại 248,000 tiệm tạp hoá và cửa hàng bán lẻ.

Tuy phần lớn (80%) số tiền hỗ trợ SNAP được chi ra ở các siêu thị lớn – riêng Wal-Mart thu được 25% tổng số tiền – phần còn lại được trả cho các tiệm bán lẻ thực phẩm và 80% các tiệm chấp nhận thẻ EBT là doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp gia đình. Khoản tiền SNAP là một phần quan trọng trong doanh số của họ, nhất là ở các vùng nghèo không có nhiều hoạt động kinh tế lớn.

Việc cắt giảm, đình hoãn khoản trợ cấp dinh dưỡng SNAP không chỉ gây khốn khó cho người nghèo mà còn mở ra một lỗ hổng trong các nền kinh tế địa phương, khó bù đắp được.

Mới đây, chỉ riêng việc Trung Quốc ngưng mua đậu nành Mỹ, trị giá khoảng $13 tỷ mỗi năm, đã có hàng ngàn nông trại ở Illinois và Ohio lao đao, buộc chính quyền Trump phải cấp tốc đàm phán với Bắc Kinh để khắc phục; việc cắt SNAP khoảng $56 tỷ mỗi năm chắc chắn sẽ là đòn nặng hơn nữa vào ngành sản xuất và buôn bán thực phẩm của Mỹ, một tổn thất ít người để ý nhưng thật sự trầm trọng.

Dù không có tiền để tiếp tục hỗ trợ dinh dưỡng cho dân nghèo theo chương trình SNAP trong thời gian chính phủ đóng cửa, chính quyền Trump vẫn có $40 tỷ hỗ trợ cho Argentina, nơi đồng minh chính trị của ông Trump là Javier Milei đang cai trị. Thật khó hiểu. [kn]

Bác Sĩ Lê Trung Hiếu

Mỹ lại tấn công vào các tàu được cho là chở ma túy, giết chết 14 người

WASHINGTON, DC  (NV) ‒ Ngũ Giác Đài cho biết họ đã tiến hành ba cuộc tấn công vào bốn tàu được cho là buôn lậu ma túy ở phía Đông Thái Bình Dương, khiến 14 người thiệt mạng hôm 28 Tháng Mười trong đợt tấn công lớn nhất cho đến nay trong chiến dịch quân sự của Tổng Thống Donald Trump nhằm vào dòng chảy ma túy bất hợp pháp, theo USA TODAY.

Ông Pete Hegseth, bộ trưởng Quốc Phòng, nói có một người sống sót sau các cuộc tấn công, mà ông cho biết là xảy ra vào ngày 27 Tháng Mười trong hải phận quốc tế. Không có quân nhân Hoa Kỳ nào bị thương vong.

Hàng không mẫu hạm USS Gerald R. Ford được triển khai đến vùng biển Caribbean để gây áp lực đối với chính quyền Tổng Thống Nicolas Maduro ở Venezuela. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)

“Bộ Quốc Phòng đã bỏ ra hơn hai thập niên để bảo vệ các miền đất khác,” ông Hegseth viết trên X cùng với hình ảnh video về cuộc tấn công. “Giờ đây, chúng ta mới bảo vệ quê hương của mình. Những kẻ khủng bố ma túy này đã giết chết nhiều người Mỹ hơn Al-Qaeda, và chúng sẽ bị đối xử y như vậy. Chúng ta sẽ truy dấu chúng, chúng ta sẽ liên kết chúng, và sau đó, chúng ta sẽ săn lùng và giết chết chúng.”

Các cuộc tấn công mới nhất này nâng tổng số cuộc không kích tàu thuyền lên 13 và tổng số người chết lên ít nhất 57 người trong chiến dịch bị đảng Dân Chủ chỉ trích. Các thành viên Dân Chủ đặt nghi vấn về tính hợp pháp của việc sử dụng sức mạnh quân sự chết chóc vào các mục tiêu không đe dọa trực tiếp nước Mỹ.

Trong khi phần lớn các cuộc không kích diễn ra ở vùng biển Caribbean, Bộ Quốc Phòng tiến hành các cuộc tấn công đầu tiên ở Thái Bình Dương, phía Tây Trung Mỹ, vào các ngày 21 và 22 Tháng Mười.

Tuy nhiên, ông Trump vẫn chưa trưng ra bằng chứng cho Quốc Hội để chứng minh các tuyên bố rằng những con tàu này đang chở ma túy. Các thành viên Dân Chủ trong Quốc Hội cho biết họ không nhận được thông tin về danh tính của những người thiệt mạng hoặc thông tin tình báo cho thấy những con tàu này đang tìm cách đưa ma túy vào Mỹ.

Hồi Tháng Hai, ông Trump liệt một số băng đảng ma túy là “tổ chức khủng bố nước ngoài,” một hành động mà chính quyền cho rằng tạo cơ sở pháp lý cho họ tiến hành các cuộc tấn công.

Ông Trump quy trách nhiệm cho Venezuela và tổng thống nước này, ông Nicolas Maduro, về lượng ma túy có nguồn gốc từ các băng đảng Venezuela đưa vào Mỹ bất hợp pháp. Ông Trump gần đây cho biết ông đang xem xét hành động quân sự nhắm vào các mục tiêu trên bộ ở Venezuela sau khi ca ngợi các cuộc tấn công trên biển là thành công. (NNL) [đ.d.]

Thủ tướng Israel ra lệnh không kích mạnh mẽ dải Gaza

TEL AVIV, Israel (NV) – Ông Benjamin Netanyahu, thủ tướng Israel, đã ra lệnh không kích “mạnh mẽ” vào dải Gaza hôm Thứ Ba, 28 Tháng Mười, đe dọa lệnh ngừng bắn mong manh do Mỹ làm trung gian, NBC đưa tin.

“Sau các cuộc tham vấn an ninh, Thủ Tướng Netanyahu chỉ thị cho các cấp quân đội tiến hành những cuộc tấn công mạnh mẽ vào dải Gaza ngay lập tức,” văn phòng của thủ tướng ra tuyên bố cho biết.

Binh lính Israel ở gần bệnh viện Jordanian Field Hospital ở gần thành phố Gaza City thuộc dải Gaza. (Hình minh họa: Jack Guez/Pool/AFP via Getty Images)

Một giới chức của Lực Lượng Phòng Vệ Israel (IDF) cho biết lệnh tấn công này là kết quả của việc Hamas bị cáo buộc tấn công binh lính ở Rafah trong khu vực do Israel kiểm soát.

Đài Al Jazeera đưa tin về các cuộc không kích ở phía Đông Deir al-Balah và miền Trung dải Gaza vào đêm 28 Tháng Mười theo giờ địa phương.

Trước đó, ông Netanyahu nói rằng thi hài của một con tin được Hamas trao trả trong đêm là các bộ phận cơ thể của một con tin khác được quân đội Israel tìm thấy ở Gaza gần hai năm trước.

Theo thỏa thuận ngừng bắn được đồng ý vào ngày 10 Tháng Mười, Hamas dự kiến sẽ trao trả tất cả các con tin Israel càng sớm càng tốt.

Trong một tuyên bố trước đó, cánh quân sự của Hamas, Lữ Đoàn Al Qassam, cho biết họ đã tìm thấy thi thể của một con tin trong khi tìm kiếm ở miền Nam Gaza nhưng sẽ hoãn trả thi thể cho Israel do điều mà họ cáo buộc là Israel “vi phạm.” Ban đầu, việc trao trả con tin được dự trù là ngày 28 Tháng Mười.

Trước khi có tuyên bố của ông Netanyahu, ông Suhail al-Hindi, một giới chức Hamas, nói với Al Jazeera rằng họ gặp khó trong việc tìm kiếm thi thể các con tin và đã yêu cầu Israel chấp thuận cho đưa vào các thiết bị hạng nặng cũng như cho phép các đội tìm kiếm đi vào “vùng đỏ” để làm việc. Tuy nhiên, Israel đã bác bỏ. Ông Al-Hindi cũng tái khẳng định cam kết của Hamas là họ sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn và cáo buộc Israel nói sai sự thật về việc họ vi phạm lệnh ngừng bắn.

Trong những tuần sau khi có thỏa thuận ngừng bắn, quân đội Israel đã tấn công Hamas “để loại bỏ mối đe dọa” do các chiến binh gây ra và “tháo dỡ các đường hầm và các công trình quân sự được sử dụng cho hoạt động khủng bố.”

Về phần mình, Hamas đã giành lại quyền kiểm soát đối với các vùng mà Israel rút quân – họ triển khai cảnh sát vũ trang, đụng độ với các nhóm đối thủ, bắn thẳng và giết chết binh lính Israel, và thực hiện ít nhất một vụ hành quyết công khai. (NNL) [đ.d.]

‘Như Một Lời Chia Tay’ với Westminster Mall

Dorian Nguyễn

Như thường lệ, mỗi buổi sáng tôi thường hay mở iPad ra để đọc báo cùng với một ly cà phê bên cạnh. Hai tờ báo chính luận hàng đầu mà tôi đọc là The New York Times và The Los Angeles Times. Nếu hồi trước đọc báo chỉ đơn giản là cập nhật tin tức xem thế giới đang có gì, thì bây giờ với công việc về truyền thông, việc đọc báo đã trở thành một điều bắt buộc để phục vụ cho việc thu thập nguồn tin và dẫn chứng cho công việc của mình. Thậm chí là phải luôn ghi chép nữa.

Một buổi sáng như mọi ngày, sau khi đọc xong NYT, tôi chuyển sang đọc LAT. Tôi lướt qua một bản tin sét đánh. Westminster Mall sẽ đóng cửa vào ngày 29 Tháng Mười. Tôi nhìn thấy dòng tít mà giật mình luôn.

Westminster Mall sắp chính thức đóng cửa ngày 29 Tháng Mười. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Tôi từng biết tin rằng Westminster Mall sẽ không tiếp tục hoạt động và đóng vĩnh viễn trong thời gian tới. Nhưng tôi không biết là lúc nào. Đối với những ai từng đến thương xá này trước đây, thì chắc cũng biết tình trạng của trung tâm thương mại này không còn thịnh vượng như trong thời hoàng kim trước đây nữa.

Các cửa hàng bán lẻ đều dần dần đóng cửa, nối đuôi theo sau là các tiệm ăn, và cuối cùng là những cửa hàng bán lẻ có tiếng. Mặc dù biết rằng ngày định mệnh của Westminster Mall sẽ đến nhưng tôi lại không tránh được nỗi xúc động như thể thương xá này là một người thân của tôi vậy.

Đúng thế thiệt mà! Tôi từng được chính thương xá này cưu mang trong khoảng thời gian đầu khi đến Mỹ, nói chính xác là quãng thời gian tôi chưa có bằng lái xe. Hình ảnh của tôi bây giờ lúc nào cũng ăn mặc đẹp khi đi ra đường nhờ đến Westminster Mall, nơi cho tôi biết thế nào là thời trang.

Trước bản tin Westminster Mall sẽ trút hơi thở cuối cùng, tôi quyết định đến thăm nó lần cuối hay nói đúng hơn là vuốt mắt cho nó. Thương xá này là một phần kỷ niệm trong tôi và khi kỷ niệm này đã khắc cốt ghi tâm vào trái tim tôi, tôi không thể ngoảnh mặt làm ngơ như một người dưng được.

Sáng Thứ Bảy, sau khi ăn sáng đơn giản như thường lệ, tôi thay một bộ đồ trịnh trọng giống như là đến dự tang lễ và bắt đầu lái xe đến Westminster Mall. Thói quen của tôi mỗi lần lái xe là sẽ nghe nhạc trên Sirius XM, một app chuyên về tin tức, talkshow, âm nhạc dưới dạng là một radio.

Tình cờ thay, trên kênh Sirius Sinatra, một kênh chỉ chơi nhạc của ca sĩ nhạc jazz huyền thoại Frank Sinatra, đang phát bài “My Way,” một trong những nhạc phẩm bất hủ của ông, và một bài “hit” được chơi bất cứ lúc nào trong tang lễ. “And now, the end is near/And so I face the final curtain/My friend, I’ll say it clear/I’ll state my case, of which I’m certain/I’ve lived a life that’s full/I traveled each and every highway/And more, much more than this, I did it my way.” Đoạn mở đầu của nhạc phẩm này như là một tóm tắt của Westminster Mall từ lúc bắt đầu cho đến giai đoạn hoàng kim và rồi kết thúc trong vòng tay và sự tiếc thương của những cư dân vùng Orange County, những người đã lớn lên cùng Westminster Mall và lưu giữ biết bao nhiêu kỷ niệm với thương xá này.

Westminster Mall, thương xá lớn nhất Westminster, giờ vắng tanh. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Từ trước đến nay tôi luôn tin vào định mệnh. Chuyện gì xảy ra trong cuộc đời của mình đều là do sự sắp đặt của định mệnh muốn nó phải đến. Và việc tôi về California một chút để nói lời tiễn đưa với người bạn cũ và bản “My Way” được cất lên cũng là một sự sắp đặt của định mệnh rằng hãy đến và chào nó đi.

Tôi không được may mắn là người lớn lên cùng Westminster Mall hay được chứng kiến thời đại thịnh vượng của nó, nhưng có lẽ tôi đã được nhìn thấy nó ở giai đoạn cực thịnh cuối cùng trong cuộc đời của thương xá này.

Bãi đậu xe ngày cuối tuần vắng tanh, chỉ có vài chiếc xe đậu rải rác. Tôi nhớ lại ngày trước khi tôi cùng mẹ đến đây mua sắm, chúng tôi không thể tìm được chỗ đậu xe vì đã kín hết. Chúng tôi đành phải đậu ở phía sau, trước cửa JC Penny. Vẫn cái cánh cửa tự động đó mở ra. Tôi bước vào trong thương xá mà lòng bồi hồi. Như một cuốn phim, bao nhiêu ký ức bỗng ùa về trong tôi.

Năm 2015, tôi qua Mỹ định cư. Thời điểm đó tôi chưa có bằng lái xe và còn đang đi học cấp 3. Trường của tôi là Westminster High School. Thỉnh thoảng, sau mỗi buổi học, tôi cùng một số người bạn khác đi bộ đến Westminster Mall để chơi. Thực ra là để ăn là chính chứ chẳng mua sắm gì vì chẳng đứa nào có đủ tiền để mua sắm cả. Khu bán thức ăn luôn tràn ngập những tiệm ăn với nhiều loại thức ăn khác nhau.

Đi vào trong đó, ai ai cũng có thể ngửi thấy mùi thức ăn bốc ra làm bao nhiêu cái bụng dù đói hay không cũng phải lao vào để mua. Tôi vẫn còn nhớ tôi hay ăn Philly Cheesesteak ở đó. Cái mùi cheese béo ngậy cùng với thịt bò được ướp rất vừa miệng luôn khiến cho tôi thòm thèm muốn ăn thêm một cái nữa. Giờ đây, các tiệm ăn đều không còn nữa rồi. Chỉ còn hai tiệm đồ ăn Thái và Mexico mở để phục vụ cho những ai còn đến với Westminster Mall trong những ngày cuối cùng này.

Bên cạnh khu bán thức ăn là một tấm banner “Eat. Shop. Play” che đi cái cửa hàng từng một thời là Sear. Tôi từng đến mua sắm ở Sear trước khi nó phá sản vào năm 2018. Quần áo bán trong Sear cũng như là trong TJ Maxx hay JC Penny thôi. Vừa rẻ lại vừa đẹp nữa.

Sau khi Sear phá sản, tôi chưa thấy một cơ sở thương mại nào mướn lại để bán cả. Khu vực đó luôn để trống cho đến bây giờ. Tôi cho rằng, ở góc độ tình cảm mà nói, chỗ này chỉ dành riêng cho Sear thôi, như một lời khẳng định chắc nịch rằng dù Sear không còn nhưng vị thế của nó một thời vẫn còn trong trái tim của những người từng là khách hàng trung thành của cửa hàng này và mỗi lần có ai đi ngang qua, họ cũng sẽ nói rằng: “Đây từng là Sear đó và không ai có thể thay thế được nó.”

Khung cảnh hoang tàn bên trong Westminster Mall bây giờ giống như là cái thực tại hiện nay khi người người nhà nhà đều đang mua sắm trên mạng. Các tiểu thương ở đây không thể đối đầu trực tiếp với trào lưu này được nên đành lòng phải đóng cửa. Mua sắm trên mạng thì có thể tiện đó, nhanh đó, nhưng sẽ không bao giờ vui bằng khi đến tận nơi để mua sắm. Cả một tuần làm việc mệt mỏi, cuối tuần khi có thời gian rảnh, ai cũng có thể đi đến một khu thương xá nào đó để mua sắm, để ăn uống, để thư giãn cho khuây khỏa đầu óc. Đôi khi chẳng cần phải mua bán gì cả, chỉ cần đi dạo một vòng thôi là thấy khoẻ người rồi.

Các tiệm trong Westminster Mall lo dọn hàng trước ngày đóng cửa. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Cảnh điêu tàn trong Westminster Mall trái ngược hoàn toàn so với thời gian tôi đến đây chơi. Tôi vẫn nhớ vào ngày Black Friday trước kia, tôi thấy Westminster Mall đông như thế nào. Nó nhộn nhịp lắm. Người đi qua đi lại đều xách trên tay bao nhiêu túi đồ từ các cửa tiệm. Ai ai cũng đều tươi cười cả. Các cửa tiệm đều hoạt động liên tục và thậm chí là khách hàng phải đứng xếp hàng để đến lượt mình tính tiền nữa mà.

Giờ đây, cảnh tượng đó đâu còn nữa. Các cửa tiệm có tên tuổi lớn như là Victoria’s Secret, Hollister, Macy’s, DWS, Bath & Body Works, Forever 21 cũng đóng cửa hết. Nhưng đóng cửa một cửa hàng thì vẫn còn những cửa hàng khác ở khu thương xá khác mở. Nhưng với những tiểu thương thì lại là một câu chuyện khác. Họ chỉ có một cửa tiệm duy nhất trong Westminster Mall mà thôi.

Sau này, khi nó đóng cửa, tôi băn khoăn tự hỏi rồi họ sẽ đi đâu về đâu bây giờ. Họ chắc chắn đã đổ biết bao nhiêu tiền vào đứa con tinh thần của họ và giờ đây họ phải đau lòng treo bảng “Final Sale,” hay là “All Things Must Go.” Bán thốc bán tháo để có chút tiền cuối cùng. Các cửa tiệm còn sót lại trong Westminster Mall đều đang dọn dẹp để chuẩn bị rời đi. Ai ai cũng đều bỏ đồ vô thùng và đóng lại. Khách hàng thưa thớt, thậm chỉ có vài người bước vô ngắm rồi lại bước ra. Cảnh tượng đó làm cho tôi cảm thấy chạnh lòng lắm.

Tôi trách bản thân mình là tại sao tôi không dành thời gian cho nó nhiều hơn trước đây? Sau khi có bằng lái xe, nơi tôi thường lui tới nhiều hơn để mua sắm là South Coast Plaza, nơi tôi vẫn thường hay gọi là thiên đường mua sắm. Ở đây rõ ràng là đa dạng hơn so với Westminster Mall rồi. Chính vì thế mà tôi thích mua sắm ở South Coast Plaza hơn. Thêm một lý do nữa là sau này tôi chuyển đến sống ở Santa Ana, thuận đường đến South Coast Plaza hơn.

Nhưng có một cái mà South Coast Plaza không có. Cái này là ý kiến riêng của tôi thôi. Tôi cảm thấy Westminster Mall nó có cái gì đó gần gũi kiểu dành cho gia đình ấy. Mỗi lần bước vào trong đó, tôi cảm thấy thân thương lắm. Tôi nhận ra mình là một kẻ có mới nới cũ. Tôi đã dứt áo ra đi để đến với người tình mới của mình là South Coast Plaza mà quên đi Westminster Mall chính là nơi từng cưu mang mình.

Mỗi lần tôi cảm thấy mệt nhọc trong người, tôi chỉ cần đi đến Westminster Mall đi dạo một vòng, làm “window shopper” là tự nhiên cái cảm giác mệt nhọc đều tan biến trong tôi. Tôi nhận ra rằng phải đến khi những thứ hiện hữu sẵn ở đó mà hàng ngày chúng ta thờ ở với nó sắp mất đi rồi thì chúng ta mới thấy tiếc, thấy thương, rồi chúng ta cũng trách rằng tại sao không ai giữ lại nó.

Câu chuyện của Westminster Mall cũng như câu chuyện của thương xá Tax ở Sài Gòn trước kia vậy. Trước năm 1975, thương xá Tax là nơi mua sắm bậc nhất của cư dân Sài Gòn thời điểm đó. Sau năm 1975, thương xá Tax trải qua những thời kỳ đen tối và ảm đạm cho đến ngày nó bị phá hủy để xây một toà nhà hay một khu mua sắm nào đó hiện đại hơn. Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn chưa toà nhà nào được xây lên cả. Nhưng ngay cả khi nó còn ở đó, trước sự gia tăng của bao nhiêu khu thương xá tân tiến khác thì vị thế của thương xá Tax cũng có được cải thiện và nâng tầm hơn đâu.

Westminster Mall cũng như vậy thôi. Vùng Orange County cũng có nhiều thương xá khác nhau để phục vụ người dân mà. Biết rằng thời thế thế thời nhưng sao vẫn thấy tiếc cho Westminster Mall thế không biết?

Tất cả cửa hàng trên lầu 1 của Westminster Mall đều đóng cửa. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)

Biết rằng đây là lần cuối cùng tôi đặt chân vào Westminster Mall, tôi quyết định sẽ mua một món đồ gì đó làm kỷ niệm. Tôi thấy ngay có một tiệm bán đồ mà có thể khắc tên lên món đồ đó. Tiệm này ở đây lâu rồi nhưng tôi chẳng bao giờ đoái hoài đến nó vì có cần đâu.

Tôi bước vào tiệm và lựa một món đồ bất kỳ. Tôi chọn một cái hộp làm bằng thiếc. Tôi nghĩ rằng cái hộp là để đựng đồ thì nó cũng biểu trưng cho việc lưu lại ký ức trong tôi về Westminster Mall vậy. Tôi nhờ người bán hàng khắc chữ “Westminster Mall” lên nắp hộp.

Chính người bán hàng cũng bất ngờ với tôi. Tôi nói rằng tôi muốn có một kỷ niệm cuối cùng với thương xá mến yêu này. Sau khi khắc tên xong cũng là lúc tôi phải nói lời chia tay rồi. Tôi cố gắng đi thật chậm để ôm nó thêm một lúc. Tay tôi chạm lên thành lan can trên tầng hai của Westminster Mall. Tôi xoa nó như thể đang vuốt ve nó vậy. Tôi ngắm nhìn và lấy điện thoại ra chụp lại để sau này một dịp nào đó tôi sẽ lấy ra ngắm lại.

Ngày cuối cùng bước vào Westminster Mall, tôi thấy nhiều vị khách cũng đến đây. Họ đi ngang qua những cửa tiệm giờ đây chẳng còn bảng tên và đóng cửa im lìm chờ ngày bị ủi sập xuống. Có người còn lấy điện thoại ra chụp lại thương xá lần cuối như để lưu giữ lại một kỷ niệm gì đó với nó. Còn tôi thì đến để nói lời chia tay với nó và để tri ân. Giống như một người đang trong cơn hấp hối cuối đời vậy, nó đã hoàn thành một sứ mệnh cao cả phục vụ người dân vùng Little Saigon nói riêng và Orange County nói chung.

Tôi bước ra khỏi cánh cửa và nó khép lại sau lưng tôi. Tôi nhìn Westminster Mall lần cuối và nói “Tạm biệt nhé. Cảm ơn vì tất cả!” mà tôi không kìm được nước mắt. Tay tôi giữ chặt chiếc hộp thiếc khắc chữ “Westminster Mall” và tôi rời đi. Mai này đây các nhà phát triển địa ốc sẽ xây một khu hỗn hợp mới hơn, hiện đại hơn, và phục vụ cho đời sống của mọi cư dân nhưng trong trái tim của tôi và những người từng sống với nó thì sẽ mãi là Westminster Mall.

Khép lại, tôi xin trích một đoạn trong nhạc phẩm “Như Một Lời Chia Tay” của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn như một lời tri ân sâu sắc. “Những hẹn hò từ nay khép lại/Thân nhẹ nhàng như mây/Chút nắng vàng giờ đây cũng vội/Khép lại từng đêm vui.” [đ.d.]

Cộng Hòa có vẻ ‘đầu hàng’ việc vẽ lại địa hạt bầu cử ở California

SACRAMENTO, California (NV) – Đảng Cộng Hòa dường như đã từ bỏ nỗ lực đẩy lùi chiến dịch vẽ lại các địa hạt bầu cử ở California do đảng Dân Chủ phát động một tuần trước khi Dự Luật Prop. 50 được đưa ra cho cử tri bỏ phiếu, theo báo mạng Politico hôm Thứ Ba, 28 Tháng Mười.

Trong lúc phía Dân Chủ ồ ạt tung ra các quảng cáo “Yes on 50,” tức vận động bỏ phiếu thuận cho Dự Luật Prop. 50 khắp tiểu bang, phe Cộng Hòa đã trở nên yên ắng. Các nhà tài trợ lớn bên Cộng Hòa cùng các lãnh đạo đảng ở tiểu bang mất dạng trên chiến tuyến.

Người biểu tình “Không Vua” trên bãi biển Ocean Beach ở San Francisco, California, xếp hàng theo khẩu hiệu ủng hộ Dự Luật Prop. 50. (Hình minh họa: Laure Andrillon/AFP via Getty Images)

Dự Luật Prop. 50 cho phép California sử dụng bản đồ địa hạt Hạ Viện liên bang mới của tiểu bang, giúp đảng Dân Chủ có thể có thêm năm ghế tại cơ quan lập pháp Mỹ, bù cho năm phiếu mà Quốc Hội Texas đã vẽ bản đồ trước đó để giúp Cộng Hòa có thêm năm ghế.

Nhà tài trợ lớn nhất cho chiến dịch đánh bại dự luật này là ông Charles Munger Jr., đã không đóng góp bất kỳ khoản tiền lớn nào trong nhiều tuần, và Ủy Ban Bảo Vệ Cử Tri Trên Hết của ông đã cắt giảm chi tiêu hàng tuần từ hơn $4 triệu xuống chưa tới $300. Một tổ chức đối lập khác, Stop Sacramento’s Power Grab, chi $155,000 tiền quảng cáo hồi tuần trước, so với $3.8 triệu mà chiến dịch “Yes on 50” của Thống Đốc Gavin Newsom bỏ ra.

“Đó là chiến dịch toàn diện của đảng Dân Chủ ở California như thể chúng ta đang trong kỳ bầu cử tổng thống vậy,” ông Jon Fleischman, cựu giám đốc điều hành đảng Cộng Hòa California, nhận định.

Sự bất cân xứng này so với hồi Tháng Tám là sự đảo ngược hoàn toàn, khi ông Newsom lần đầu tiên đưa đề xuất vẽ lại các địa hạt bầu cử ra bỏ phiếu vào Tháng Mười Một.

Vào thời điểm đó, các cuộc thăm dò cho thấy sự ủng hộ đối với Dự Luật Prop. 50 chỉ đâu đó trên 50%, một mức rủi ro cho đảng Dân Chủ. Đó là con số dường như có thể bị đánh bại nếu đảng Cộng Hòa có thể huy động cơ sở cử tri của họ trong khi quyên góp đủ tiền để làm lung lay tỉ lệ tương đối nhỏ những người trung dung có thể thuyết phục được. Cựu Dân Biểu Kevin McCarthy (Cộng Hòa), cựu chủ tịch Hạ Viện, cam kết sẽ huy động $100 triệu cho chiến dịch.

Tuy nhiên, phe chống Prop. 50 đã bị đối thủ của họ bỏ xa về tiền bạc và hiện đang đối mặt thất bại bẽ bàng. Một cuộc thăm dò của CBS News được công bố hồi tuần trước cho thấy 62% cử tri có thể sẽ bỏ phiếu thuận.

“Chúng tôi vẫn tin rằng có con đường nào đó, mặc dù bị bỏ xa về số tiền chi tiêu với tỉ lệ một chọi hai,” bà Jessica Millan Patterson, cựu chủ tịch đảng Cộng Hòa California và là lãnh đạo ủy ban của ông McCarthy, nhấn mạnh tại một phiên thảo luận của của Hiệp Hội Tư Vấn Chính Trị Hoa Kỳ ở Long Beach vào tuần trước. (NNL) [đ.d.]

25 tiểu bang Dân Chủ kiện chính quyền Trump không chi trả ‘Food Stamps’

WASHINGTON, DC (NV) – Hai mươi lăm tiểu bang Dân Chủ kiện chính quyền Trump vì không chi trả cho chương trình hỗ trợ thực phẩm cho người nghèo hết tiền vào cuối tuần này trong lúc chính phủ đang đóng cửa.

Theo báo mạng The Hill hôm Thứ Ba, 28 Tháng Mười, Bộ Nông Nghiệp (USDA) chỉ ra rằng những phúc lợi trong Chương Trình Hỗ Trợ Dinh Dưỡng Bổ Sung (SNAP), còn gọi là “Food Stamps,” mà hơn 40 triệu người Mỹ có thu nhập thấp tiếp cận, sẽ bị ngưng kể từ ngày 1 Tháng Mười Một.

Một siêu thị ở Brooklyn, New York, nhận thanh toán bằng phiếu thực phẩm SNAP (Hình minh họa: Scott Heins/Getty Images)

Các tiểu bang nguyên đơn cho rằng chính quyền Trump có nghĩa vụ về mặt pháp lý là trước hết phải lấy tiền từ quỹ dự phòng SNAP ra xài. Các chuyên gia cho biết quỹ này hiện có từ $5 đến $6 tỷ. Số tiền đó không đủ để chi trả cho hết Tháng Mười Một, mà được ước tính vào khoảng $8 tỷ, nhưng bên nguyên đơn nhấn mạnh rằng “ít nhất số tiền đó cũng trang trải một phần đáng kể.”

“Họ không thể chỉ là ngưng mọi phúc lợi vô thời hạn, trong khi không chịu chi tiền từ các khoản phân bổ có sẵn trong chương trình SNAP cho các hộ gia đình đủ điều kiện,” đơn kiện nêu rõ.

Trong một bản ghi nhớ mới, USDA cho biết việc tiêu xài quỹ dự phòng trong thời gian chính phủ đóng cửa là bất hợp pháp vì mục đích của quỹ này là để ứng phó thiên tai và các sự việc không lường trước. Bản ghi nhớ này mâu thuẫn với kế hoạch ứng phó đóng cửa chính phủ do USDA soạn thảo hồi đầu năm.

“Chúng ta đang tiến gần đến điểm đảo chiều cho phe Dân Chủ tại Thượng Viện,” một phát ngôn viên của USDA nói. “Tiếp tục đương đầu đến cùng cho cánh cực tả của họ hoặc mở lại chính phủ để các bà mẹ, trẻ sơ sinh, và những người yếu thế nhất ta có thể nhận được sự hỗ trợ WIC và SNAP kịp thời.”

Đơn kiện do các bộ trưởng Tư Pháp thuộc đảng Dân Chủ ở Washington, DC và 22 tiểu bang đưa ra. Ba thống đốc Dân Chủ – Laura Kelly ở Kansas, Josh Shapiro ở Pennsylvania, và Andy Beshear ở Kentucky – cũng tham gia đơn kiện ở phía nguyên đơn.

“Việc đóng trợ cấp SNAP sẽ khiến y tế và phúc lợi cộng đồng suy giảm. Cuối cùng, các tiểu bang sẽ gánh chịu chi phí liên quan đến những thiệt hại này,” đơn kiện nêu rõ.

Cũng trong ngày 28 Tháng Mười, một liên minh gồm bộ trưởng Tư Pháp Cộng Hòa ở 18 tiểu bang gửi một lá thư cho Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), trưởng khối thiểu số Thượng Viên, thông qua một dự luật “sạch” để tiếp tục chương trình SNAP. Phe Dân chủ yêu cầu gia hạn các khoản trợ cấp ObamaCare tăng cường trong bất kỳ dự luật ngân sách nào.

“SNAP là một trong những cách đơn giản và hiệu quả nhất để ngăn nạn đói ở Mỹ. Để những phúc lợi đó mất đi trong lúc các cuộc đàm phán chính trị dai dẳng sẽ gửi thông điệp sai lầm đến mọi bậc cha mẹ và người cao niên đi làm vốn tuân thủ quy tắc,” họ viết trong lá thư gửi cho ông Schumer. (NNL) [đ.d.]

Texas kiện công ty bào chế Tylenol dù chưa có bằng chứng y khoa

AUSTIN, Texas (NV) – Ông Ken Paxton, bộ trưởng Bộ Tư Pháp Texas, hôm Thứ Ba, 28 Tháng Mười, nộp đơn kiện hãng dược phẩm Johnson & Johnson và Kenvue với cáo buộc các công ty này cố tình giấu bằng chứng về mối liên hệ giữa acetaminophen, thành phần chính trong thuốc Tylenol, với chứng tự kỷ và ADHD (rối loạn tăng động giảm chú ý ở trẻ em) khi thai phụ dùng thuốc trong thai kỳ; đồng thời cho rằng việc tách Kenvue nhằm che chắn trách nhiệm pháp lý cho Johnson & Johnson. 

Kenvue là công ty tách ra từ Johnson & Johnson và bắt đầu kinh doanh thuốc Tylenol từ năm 2023. Cả Kenvue và Johnson & Johnson bác bỏ cáo buộc, nhấn mạnh hồ sơ an toàn lâu năm của acetaminophen, theo nhật báo The New York Times.

Kenvue bắt đầu kinh doanh thuốc Tylenol từ 2023. (Hình minh hoạ: Justin Sullivan/Getty Images)

Tuyên bố của Trump được công luận chú ý

Đây là diễn biến mới nhất sau tuyên bố của Tổng Thống Donald Trump hồi tháng trước, khi cho rằng việc dùng Tylenol trong thai kỳ có thể gây ra chứng tự kỷ, một khẳng định chưa được y khoa chứng minh.

Vấn đề này vốn đã được bàn tán trong nhiều năm bởi một số người ủng hộ Robert F. Kennedy Jr., bộ trưởng Y Tế, nhưng chỉ đến khi ông Trump phát biểu, ý tưởng này mới thu hút sự chú ý rộng rãi.

Phản ứng của Johnson & Johnson và Kenvue

Phía Kenvue nhiều lần bảo vệ độ an toàn của Tylenol và bác bỏ hoàn toàn tuyên bố của ông Trump về mối liên hệ giữa thuốc này và chứng tự kỷ ở trẻ em.

Phát ngôn viên công ty Kenvue là bà Melissa Witt của Kenvue cho biết hôm thứ Ba: “Chúng tôi sẽ tự bảo vệ trước những cáo buộc vô căn cứ này và sẽ phản hồi theo đúng trình tự pháp lý. Chúng tôi đứng về phía cộng đồng y tế toàn cầu, vốn công nhận độ an toàn của acetaminophen, và tin rằng chúng tôi sẽ tiếp tục thành công trong các vụ kiện, vì những cáo buộc này thiếu cơ sở pháp lý cũng như bằng chứng khoa học.”

Trong các vụ kiện khác, Johnson & Johnson khẳng định rằng họ luôn cảnh báo người tiêu dùng một cách có trách nhiệm về rủi ro tổn thương gan khi dùng Tylenol quá liều.

Các vụ kiện liên quan

Trong vài năm gần đây, hàng trăm vụ kiện tại các tòa án liên bang và tiểu bang đã được các gia đình nộp, cho rằng con họ bị chẩn đoán mắc chứng tự kỷ hoặc ADHD sau khi người mẹ dùng Tylenol trong thời kỳ mang thai.

Tại nhóm vụ kiện lớn nhất ở tòa án liên bang New York, một thẩm phán Mỹ đã bác bỏ đơn kiện vì “thiếu bằng chứng khoa học đáng tin cậy.” Các nguyên đơn hiện đang kháng cáo, với phiên điều trần dự trù vào ngày 17 Tháng Mười Một.

Hãng luật Keller Postman, đại diện cho các nguyên đơn trong những vụ kiện thương tích cá nhân, cũng đang làm cố vấn pháp lý bên ngoài cho vụ kiện của ông Paxton.

Văn phòng công ty dược phẩm Johnson & Johnson tại Irvine, California. (Hình: Mario Tama/Getty Images)

Các vụ kiện cá nhân này sẽ phải chứng minh được rằng thuốc gây ra rối loạn phát triển thần kinh ở trẻ em thì mới có cơ hội được bồi thường thiệt hại.

Tuy nhiên, đơn kiện của ông Paxton đi theo hướng khác, lập luận rằng Johnson & Johnson và Kenvue đã vi phạm luật Texas khi không cảnh báo người tiêu dùng về những rủi ro có thể xảy ra khi dùng Tylenol trong thai kỳ.

Chưa có bằng chứng y khoa về hậu quả dùng acetaminophen

Trong nhiều năm qua, giới khoa học đã nghiên cứu khả năng acetaminophen có liên quan đến rối loạn phát triển thần kinh, nhưng kết quả vẫn chưa thống nhất.

Tuy nhiên, các nhà khoa học lưu ý rằng các nghiên cứu này không chứng minh được acetaminophen là nguyên nhân gây ra tự kỷ, vốn được biết là liên quan đến sự tương tác phức tạp giữa di truyền và yếu tố môi trường.

Một nghiên cứu quy mô lớn trên gần 2,5 triệu trẻ em sinh tại Thụy Điển cho thấy rằng, khi tính đến yếu tố di truyền của người mẹ, không có mối liên hệ nào giữa acetaminophen và các rối loạn phát triển thần kinh.

Các tổ chức y khoa đã phản đối cảnh báo của chính quyền Trump hồi Tháng Chín, cho rằng Tylenol là loại thuốc giảm đau duy nhất an toàn cho phụ nữ mang thai khi cần hạ sốt cao, vì nếu không điều trị, sốt cao có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho cả mẹ lẫn thai nhi.

Liên hệ lịch sử – thuật ngữ “autism,” acetaminophen và Tylenol

Theo trang Thư Viện Y Khoa Quốc Gia, thuật ngữ “autism” do Eugen Bleuler đặt năm 1911 để chỉ biểu hiện đặc thù trong các ca tâm thần phân liệt nặng; đến giữa thế kỷ 20 khái niệm mới dần chuyển thành rối loạn phát triển ở trẻ – phản ánh sự đổi hướng từ ca lâm sàng sang dịch tễ học trong chẩn đoán. 

Acetaminophen được tổng hợp lần đầu 1878 bởi hóa học gia người Mỹ Harmon Northrop Morse, dùng điều trị từ cuối thế kỷ 19, nhưng phổ biến rộng sau 1950.

Tylenol ra mắt thị trường 1955 và nhanh chóng trở thành thuốc hạ sốt, giảm đau bán tự do phổ biến nhất. (MPL) [kn]

Dân biểu MAGA nổi tiếng mắng đảng Cộng Hòa ‘phản bội người Mỹ’

WASHINGTON, DC (NV) – Trong một cuộc họp trực tuyến đầy căng thẳng hôm Thứ Ba, 28 Tháng Mười, Dân Biểu Marjorie Taylor Greene (Cộng Hòa–Georgia), một khuôn mặt tiêu biểu của phong trào MAGA và là đồng minh lâu năm của Tổng Thống Donald Trump, đã lớn tiếng chỉ trích chiến lược đối phó với việc chính phủ đóng cửa của đảng Cộng Hòa và cả nhóm cố vấn ở Toà Bạch Ốc, theo NBC News

Điều khiến bà Greene phẫn nộ nhất, và cũng đã nhiều lần công khai lên tiếng, là việc đảng Cộng Hòa “không làm gì” để giải quyết khủng hoảng y tế đang đến gần.

Nữ Dân Biểu Marjorie Taylor Green (Cộng Hoà-Georgia). (Hình: Al Drago/Getty Images)

Một phần ngân sách cho bảo hiểm y tế theo chương trình Affordable Care Act (ACA) sẽ hết hạn vào cuối năm nay, khiến hơn 24 triệu người Mỹ có nguy cơ bị tăng gấp đôi hoặc gấp ba phí bảo hiểm hàng tháng. Mối lo càng cấp bách khi kỳ ghi danh mở bắt đầu vào ngày 1 Tháng Mười Một, và có thể khiến nhiều người bỏ bảo hiểm cho năm 2026 nếu chi phí tăng vọt.

Theo nguồn tin từ một thành viên Cộng Hòa có mặt trong cuộc họp, bà Greene cáo buộc đảng của mình “đang phản bội người dân Mỹ.” Sau đó, bà xác nhận các phát biểu này trên mạng X, nói thêm chi tiết cho thấy sự chia rẽ ngày càng sâu giữa bà và đảng của mình. 

Trong vài tuần qua, dù vốn là một người ủng hộ trung thành của ông Trump, bà Greene đã công khai bất đồng với chính quyền về nhiều vấn đề, gồm các cuộc không kích vào Iran, cuộc chiến tại Gaza, và việc xử lý hồ sơ liên quan đến Jeffrey Epstein.

Ngay sau khi cuộc họp kết thúc, Greene viết trên X: “Tôi nói thẳng rằng tôi không còn tôn trọng Hạ Viện khi họ không họp để thông qua các dự luật và sắc lệnh của Tổng Thống. Tôi đã yêu cầu Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson phải nói rõ kế hoạch y tế của Đảng Cộng Hòa là gì.”

Nguồn tin cho biết, bà Greene cũng cáo buộc chiến lược đóng cửa chính phủ của đảng đã khiến người dân tức giận và làm giảm uy tín của ông Trump. Bà đề nghị Thượng Viện bãi bỏ thủ tục filibuster (thủ tục cản trở thông qua luật) và yêu cầu Hạ Viện tái nhóm họp để giải quyết khủng hoảng, đồng thời kêu gọi các dân biểu “ra khỏi Washington để nghe tiếng nói thật của dân chúng.”

Trong cuộc họp, ông Johnson phản bác lại bà Greene, nói rằng Đảng Cộng Hòa “đang làm việc ngày đêm cho giải pháp y tế” và “đang thảo luận về việc gia hạn trợ cấp ACA.”

Bà Greene nói bà không hài lòng với câu trả lời: “Johnson nói ông có nhiều ý tưởng, nhiều trang kế hoạch và các ủy ban đang làm việc, nhưng ông không đưa ra nổi một đề xuất cụ thể nào cho toàn thể dân biểu của chúng ta. Có phải tôi phải vào phòng SCIF (khu vực bảo mật cao) mới biết được kế hoạch y tế của đảng Cộng Hòa hay sao!”

Ông Johnson cũng bác bỏ đề nghị loại bỏ thủ tục filibuster, lo ngại điều đó có thể gây phản tác dụng nếu Đảng Dân Chủ nắm quyền kiểm soát Thượng Viện trong tương lai.

Văn phòng của Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson từ chối bình luận các câu hỏi của truyền thông về sự việc này. (MPL) [kn]

California sẽ giám sát lại các ‘giám sát viên’ bầu cử của Trump

SACRAMENTO, California (NV) – California tuyên bố sẽ cử các quan sát viên riêng để giám sát nhóm “quan sát viên bầu cử” của Bộ Tư Pháp Liên Bang, sau khi người đứng đầu bộ này là bà Pam Bondi thông báo việc chính quyền Trump sẽ đưa nhân viên liên bang đến năm quận hạt của tiểu bang nhằm “theo dõi” cuộc bầu cử đặc biệt, vào ngày 4 Tháng Mười Một, sắp tới.

Bộ Tư Pháp cho biết các quan sát viên sẽ có mặt tại năm quận hạt gồm Kern, Riverside, Fresno, Orange và Los Angeles, theo yêu cầu của Đảng Cộng Hòa California. Tuy nhiên, các lãnh đạo Dân Chủ tại tiểu bang xem đây là nỗ lực gieo nghi ngờ về tính liêm chính của cuộc bầu cử. Thống Đốc Gavin Newsom tuyên bố: “Đây không phải giám sát, đây là đe dọa cử tri, là đàn áp quyền bỏ phiếu,” theo NBC News, ngày Thứ Ba, 28 Tháng Mười.

Thống Đốc Gavin Newsom (phải) và Bộ Trưởng Tư Pháp Ron Bonta của California. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)

Ông Rob Bonta, bộ trưởng tư pháp California, không tiết lộ chi tiết cụ thể về công việc của các quan sát viên tiểu bang, nhưng nói rằng văn phòng ghi danh cử tri, văn phòng Bộ Hành Chính Tiểu Bang và văn phòng của ông “đều có thể tham gia một phần nào đó.”

“Sẽ có những người giám sát các quan sát viên bầu cử, gọi là các ‘election monitors’ mà Bộ Tư Pháp đang gửi tới,” ông Bonta nói với các phóng viên, đồng thời nhấn mạnh rằng “các quan sát viên liên bang sẽ không được phép làm những điều luật pháp không cho phép. Họ sẽ không được phép can thiệp vào tiến trình bầu cử.” Ông gọi kế hoạch giám sát của chính phủ liên bang là “không cần thiết nhưng được hoan nghênh.”

Bà Shirley Weber, bộ trưởng hành chính California, cũng chỉ trích việc triển khai quan sát viên liên bang “không có cơ sở pháp lý rõ ràng” trong một cuộc bầu cử đặc biệt không thuộc thẩm quyền của liên bang.

Ngoài năm quận hạt tại California, việc giám sát cũng được lên kế hoạch tại Passaic County ở tiểu bang New Jersey, nơi cử tri sẽ bầu thống đốc mới.

Ông Bonta cho rằng Tổng Thống Donald Trump và các đồng minh đang sử dụng các quan sát viên bầu cử như một công cụ để gieo nghi ngờ về tính liêm chính của cuộc bầu cử tại California, khi cử tri đang bỏ phiếu quyết định tương lai của kế hoạch phân chia lại khu vực bầu cử do Đảng Dân Chủ đề xuất.

“Ông ấy đang tạo nền tảng, đang phổ biến một ý tưởng rất nguy hiểm, rằng có thể xảy ra can thiệp và gian lận bầu cử, trong khi thực tế điều đó không tồn tại,” ông Bonta nói hôm Thứ Hai.

Đảng Cộng Hòa California chưa phản hồi yêu cầu bình luận về lời phát biểu của ông Bonta.

Cuộc chiến phân chia lại khu vực bầu cử bắt đầu tại Texas trong năm nay, khi các nhà lập pháp Cộng Hòa, với chỉ thị của ông Trump, đã vẽ lại bản đồ khu vực bầu cử nhằm gia tăng số ghế Hạ Viện của Đảng Cộng Hòa trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ năm tới. 

Hành động này đã khiến California phản công bằng kế hoạch phân chia lại bản đồ riêng. Cuộc chiến này nay đã lan sang nhiều tiểu bang khác. (MPL) [kn]

Triển lãm ’50 Năm Lưu Đày’ đầy tâm tình của tài tử Long Nguyễn

Thiện Lê/Người Việt

SANTA ANA, California (NV) – Tài tử kiêm họa sĩ Long Nguyễn mời cộng đồng đến khu trung tâm Santa Ana để dự buổi triển lãm nghệ thuật kỷ niệm 50 năm của cộng đồng Việt Nam ở hải ngoại, bắt đầu từ Thứ Bảy, 1 Tháng Mười Một.

Tài tử kiêm hoa sĩ Long Nguyễn đứng cạnh “Thuyền Hồn.” (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Buổi triển lãm nghệ thuật, có tên “50 Năm Lưu Đày: Chuyến Hành Trình Trở Thành của Một Người Tị Nạn” (50 Years in Exile: A Refugee’s Journey of Becoming), là tâm tình vị tài tử và họa sĩ này dành cho cộng đồng Việt Nam nhân dịp kỷ niệm 50 năm Sài Gòn thất thủ, khiến nhiều người phải bỏ lại quê nhà và vượt biển để tìm tự do.

Buổi triển lãm được tổ chức tại phòng tranh của đại học Santa Ana College trong Tòa Nhà Nghệ Thuật Santora (Santora Arts Building) ở khu trung tâm Santa Ana, và sẽ trưng bày nhiều bức tranh do chính tài tử Long Nguyễn vẽ trong nhiều năm, thuộc bộ tranh “Câu Chuyện Da Vàng” (Tales of Yellow Skin).

Ông Long là một diễn viên kỳ cựu xuất hiện trong nhiều phim truyền hình và điện ảnh của Mỹ như “This is Us,” “NCIS,” “Heaven & Earth,” “Seven Psychopaths,” “Six Days Seven Nights,” và “Journey from the Fall” (Vượt Sóng). Ông từng hai lần thắng giải Nam Diễn Viên Xuất Sắc Nhất cho phim “Vượt Sóng” tại Newport Beach Film Festival và cho phim “Vai Diễn Đổi Đời” tại Viet Film Fest – Đại Hội Điện Ảnh Việt Nam Quốc Tế.

Bức tường với tựa đề của buổi triển lãm. (Hình: Long Nguyễn cung cấp)

Về buổi triển lãm, ông chia sẻ: “Tôi muốn tưởng niệm 50 năm tị nạn của thuyền nhân chiến tranh Việt Nam. Khi mình nói 50 năm thì có thể liên quan đến nhiều thứ, nhưng quan trọng nhất là tưởng niệm các thuyền nhân. Tôi cũng là một thuyền nhân, thoát khỏi Việt Nam vào năm 1975, nên năm nay rất quan trọng khi nhìn lại 50 năm vừa rồi. Tôi rất thương tiếc các thuyền nhân đã trải qua nhiều khó khăn nhất là từ năm 1975 đến năm 1985, có khoảng 200,000 người chết trên biển.”

Ông Long cho biết buổi triển lãm có 12 bức tranh lớn và một tác phẩm điêu khắc lớn. Theo ông, tác phẩm điêu khắc đó dài đến 30 foot, có nghĩa là khoảng 10m, bằng kích cỡ của một chiếc thuyền, có thể chứa được 100 người, và từng đưa nhiều người trốn thoát khỏi Việt Nam sau chiến tranh.

Chiếc thuyền điêu khắc đó là một tác phẩm mà ông Long phải bỏ hơn cả năm trời để hoàn thành, và từng được trưng bày tại Bảo Tàng Nghệ Thuật San Jose vào năm 2003. Sau khi trưng bày, ông cảm thấy vẫn chưa xong nên tiếp tục điêu khắc thêm nhiều chi tiết.

“Đây là một chiếc thuyền hồn, nổi lên từ một chiếc thuyền vượt biên, có dàn thép bị rỉ sét và bị chìm, nhưng thuyền hồn từ đó sẽ sống lại và bay lên trên không,” ông nói về chiếc thuyền.

Ông còn chia sẻ là đã dùng hết mọi hình thức và những chi tiết có trên nhiều bức tranh cho chiếc thuyền.

Không gian triển lãm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Về những bức tranh, ông Long cho biết bộ tranh “Câu Chuyện Da Vàng” như một ký sự, được ông “viết” từ năm 1990 đến nay và ví bộ tranh đó như phim truyền hình nhiều tập được chia thành nhiều mùa, và hiện nay “phim truyền hình” đó đang ở mùa thứ tư.

Ông cho hay “mùa đầu tiên” của bộ tranh có chủ đề chiến tranh Việt Nam. Lúc mới ra trường được khoảng năm năm, ông quyết định vẽ nhiều hình ảnh về chiến tranh Việt Nam, trong đó có bức tranh thứ ba có hình chữ thập với bốn đầu người là bốn nạn nhân chiến tranh, còn là bốn chí hướng, cũng biểu tượng về con người và các quốc gia có chiều hướng khác nhau. Không chỉ vậy, ông cho hay bức tranh thể hiện sự tuyệt vọng của mình về chiến tranh Việt Nam.

Ông Minh Phạm, giám tuyển buổi triển lãm của họa sĩ Long Nguyễn, cho biết những bức tranh của ông Long có màu vàng quen thuộc, vừa thể hiện màu da vàng vừa là ẩn dụ cho sự kiên cường nhưng vẫn có sự yếu mềm của con người.

Trong những bức tranh thuộc các “mùa” sau của bộ tranh, ông Long còn có ý tưởng từ sự khác biệt giữa các tôn giáo, còn có cảm hứng từ vịnh Hạ Long. Vịnh Hạ Long với những bờ đá vôi và những dòng nước là phép ẩn dụ cho thời gian và sự biến đổi, và được họa sĩ Long Nguyễn đưa lên tranh rất tài tình.

Ông Minh Phạm cho biết “Câu Chuyện Da Vàng” không chỉ là câu chuyện của một con người, mà còn nói về sự bỏ lại rồi quay về, tan vỡ và hàn gắn, quên đi và nhớ lại.

“Những bức tranh của ông Long Nguyễn kêu gọi chúng ta đi vào những không gian trong tâm hồn để nhận ra mình đang mang theo điều gì trong suy nghĩ, và như những đường cọ được dành nhiều thời gian của ông, đó là những dấu vết cho thấy chúng ta đang trở thành con người,” ông Minh viết.

Ông Long nói thêm về những tác phẩm: “Mới đầu đó là những tác phẩm nói về thân phận người da vàng, nhưng sau đó có nhiều biến đổi qua nhiều tiến trình, và đến tiến trình cuối cùng màu vàng đó trở thành màu vàng của đất, màu vàng của thiên nhiên.”

Ông Long nói về bức tranh thứ ba của “Câu Chuyện Da Vàng.” (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

“Tôi muốn có chút ít cảm thông và suy nghĩ, cầu nguyện cho những người đã chết dưới biển, và còn thông cảm cho sự khó khăn của tất cả người Việt tị nạn hải ngoại. Tôi có người bạn từng đi bộ qua Cambodia và phải ngồi tù ở đó. Tôi cũng muốn có sự thông cảm cho nạn nhân chiến tranh Việt Nam, như các binh sĩ người Việt và người Mỹ, rồi sau đó là những người phải chịu nhiều khó khăn sau khi bị đi ‘Kinh Tế Mới.’ Tôi hy vọng chúng ta có thể học được từ chiến tranh để giúp đỡ thế hệ tương lai, không lo về chiến tranh để xây dựng đất nước và thế giới. Tôi hy vọng chương trình này sẽ giúp quý vị thấy được một chút điều gì đó về sự chuyển đổi,” ông Long chia sẻ

Chương trình triển lãm “50 Năm Lưu Đày: Chuyến Hành Trình Trở Thành của Một Người Tị Nạn” của tài tử Long Nguyễn sẽ bắt đầu vào Thứ Bảy, 1 Tháng Mười Một, từ 6 giờ tối đến 9 giờ tối, và sẽ kết thúc vào ngày 6 Tháng Mười Hai.

Sau ngày khai mạc, cộng đồng phải lấy hẹn để xem triển lãm miễn phí qua số điện thoại (714) 564-5615, và phòng tranh mở cửa từ 10 giờ sáng đến 5 giờ chiều mỗi ngày sau khi khai mạc.

Chương trình triển lãm “50 Năm Lưu Đày: Chuyến Hành Trình Trở Thành của Một Người Tị Nạn” tổ chức tại Tòa Nhà Nghệ Thuật Santora ở trung tâm Santa Ana, tọa lạc tại địa chỉ 207 N Broadway, Santa Ana, CA 92701. [đ.d.]

Liên lạc tác giả: [email protected]

Trump gặp nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật

play-rounded-fill
Trump gặp nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật
Tổng Thống Donald Trump của Mỹ gặp bà Sanae Takaichi, nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật, trong chuyến công du Châu Á.

Walmart doanh thu $25 tỷ/năm nhờ foodstamp, trước mắt thất thu $2 tỷ

WASHINGTON, DC (NV) –  Walmart, tập đoàn bán lẻ lớn nhất Hoa Kỳ, được dự báo sẽ mất khoảng $2 tỷ doanh thu trong Tháng Mười Một nếu chương trình Trợ Cấp Dinh Dưỡng Bổ Sung (SNAP), hay còn gọi là food stamp, bị tạm ngưng do tình trạng đóng cửa chính phủ kéo dài, theo tạp chí Newsweek hôm Thứ Ba, 28 Tháng Mười.

Theo báo cáo của công ty dữ liệu Numerator, Walmart chiếm khoảng 24% tổng chi tiêu của người hưởng SNAP, tương đương $25 tỷ mỗi năm. Với ngân sách SNAP trung bình $100 tỷ, việc đình chỉ chương trình trong toàn bộ Tháng Mười Một sẽ gây ra thiệt hại đáng kể cho các nhà bán lẻ lớn, đặc biệt là Walmart.

Walmart là hệ thống siêu thị bán hàng tiêu dùng hàng ngày lớn nhất Hoa Kỳ.  (Hình minh hoạ: Joe Raedle/Getty Images)

Vụ đóng cửa chính phủ, bước sang ngày thứ 28, kể từ khi bắt đầu ngày 1 Tháng Mười, hiện là lần đóng cửa dài thứ nhì trong lịch sử Hoa Kỳ. Nguyên nhân xuất phát từ tranh cãi giữa chính quyền Trump và Thượng Viện Dân Chủ về việc gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế theo chương trình Affordable Care Act (ACA).

Trong khi Medicare, Medicaid và An Sinh Xã Hội vẫn tiếp tục hoạt động, Bộ Nông Nghiệp Mỹ (USDA) cho biết ngân sách SNAP sẽ cạn vào ngày 1 Tháng Mười Một, và “sẽ không có thêm khoản trợ cấp nào được phát hành sau thời điểm đó.”

Thông cáo của USDA viết: “Nguồn nước đã khô cạn,” đồng thời cáo buộc Thượng Viện Dân Chủ “ưu tiên cho chăm sóc sức khỏe người nhập cư bất hợp pháp và các thủ thuật giới tính.”

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo tác động lan rộng của việc tạm ngưng chương trình.

Ismael Martinez, nhà kinh tế tại Viện Chính Sách Kinh Tế (EPI), cho biết: “SNAP chiếm khoảng 8% tổng chi tiêu thực phẩm bán lẻ ở Mỹ. Chỉ cần ngừng vài tuần, các nhà bán lẻ có thể buộc phải sa thải nhân viên hoặc cắt giảm quy mô hoạt động.”

Theo Numerator, ngoài Walmart, các hệ thống bán lẻ khác cũng phụ thuộc nhiều vào chi tiêu của người nhận SNAP như Kroger (8%) tương đương $8 tỷ, Costco (6%) $6 tỷ, Amazon (5%) $5 tỷ và Sam’s Club (4%) 4 tỷ.

Hiệp hội Các Nhà Bán Lẻ Toàn Quốc (National Grocers Association) kêu gọi Quốc Hội nhanh chóng đạt thỏa thuận mở cửa lại chính phủ, nhấn mạnh rằng SNAP là “động lực kinh tế quan trọng cho các cộng đồng lớn nhỏ trên toàn quốc.”

Tòa Bạch Ốc cho biết sẽ không sử dụng khoản dự phòng $5 tỷ để duy trì chương trình SNAP trong Tháng Mười Một, khiến hơn 40 triệu người Mỹ có nguy cơ mất nguồn trợ cấp thực phẩm thiết yếu trong mùa lễ cuối năm.

Phản ứng gay gắt về thông cáo của Bộ Nông Nghiệp

Nguyên văn trong thông cáo của Bộ Nông Nghiệp viết: “Nguồn nước đã khô cạn. Tại thời điểm này, sẽ không có trợ cấp nào được phát hành từ ngày 1 Tháng Mười Một. Chúng ta đang ở ngã rẽ: Thượng Viện Dân Chủ có thể tiếp tục đòi chăm sóc sức khỏe cho người nhập cư bất hợp pháp và các thủ thuật giới tính, hoặc họ có thể mở cửa lại chính phủ để các bà mẹ, em bé và người dễ bị tổn thương nhất được nhận hỗ trợ dinh dưỡng cần thiết.”

Trong khi hơn 40 triệu người Mỹ đang chuẩn bị đối mặt với nguy cơ mất nguồn trợ cấp thực phẩm SNAP, ngôn từ trong thông cáo chính thức của Bộ Nông Nghiệp Mỹ (USDA) gây tranh cãi về thông điệp mang tính đảng phái từ một cơ quan liên bang, theo trang Edge Media Network.

Nhiều tổ chức và chuyên gia phản đối, cho rằng việc sử dụng ngôn từ như vậy là kích động phân biệt đối xử, đặc biệt với người nhập cư và cộng đồng LGBTQ+, và có thể vi phạm các đạo luật liên bang về hoạt động chính trị của cơ quan hành chính. 

“Việc sử dụng nền tảng chính phủ để đổ lỗi cho các nhóm bị thiệt thòi là không chỉ sai mà còn nguy hiểm,” một phát ngôn viên của Human Rights Campaign. 

Chương trình SNAP, về bản chất, không hề liên quan đến tranh cãi về nhập cư hay chính sách giới tính.

Trong khi Affordable Care Act (Obamacare) vốn đã không cho phép người nhập cư bất hợp pháp tham gia, việc Bộ Nông Nghiệp gán ghép vấn đề nhân đạo này vào những chủ đề gây chia rẽ như “chăm sóc cho người nhập cư bất hợp pháp” hay “thủ thuật giới tính” cho thấy một toan tính chính trị lạnh lùng.

Thay vì tìm giải pháp để bảo đảm bữa ăn cho hàng triệu người lao động nghèo, cơ quan liên bang lại chọn đổ lỗi cho một nhóm người yếu thế khác, và bằng cách đó, chia rẽ chính dân mình.

Không ai phủ nhận rằng việc đóng cửa chính phủ là hệ quả của tranh chấp ngân sách. Nhưng cách Bộ Nông Nghiệp diễn giải đã vượt qua ranh giới giữa thông tin công khai và truyền thông mang tính chính trị/kích động. 

Việc đổ lỗi cho nhóm nhập cư và cộng đồng LGBTQ+ trong một thông báo liên quan đến chương trình trợ giúp thực phẩm đặt ra câu hỏi lớn về tính công bằng, trung lập và đạo đức trong hoạt động chính phủ. 

Khi hàng triệu người đang chờ đợi trợ cấp để có bữa ăn, thông điệp như vậy không chỉ là thiếu nhạy cảm, mà còn có nguy cơ làm xói mòn niềm tin vào hệ thống an sinh xã hội. (MPL) [kn]

Bí mật mua 40 chiến đấu cơ Sukhoi SU-35, CSVN vẫn ‘tin Nga hơn Mỹ’

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà cầm quyền CSVN ngấm ngầm mua của Nga 40 chiến đấu cơ Sukhoi SU-35 nhằm nâng cấp khả năng Không Quân qua cách trả tiền lòng vòng để tránh cấm vận của phương Tây.

Báo New York Times (NYT) hôm Thứ Hai, 27 Tháng Mười, loan tin như vậy khi dựa vào các tài liệu cũng như các cuộc phỏng vấn các viên chức chính phủ cả của Việt Nam, của Mỹ và một số quốc gia khác. Dấu hiệu này cho thấy CSVN vẫn tin Nga hơn là tin Mỹ.

Chiến đấu cơ Sukhoi SU-35 cất cánh bay biểu diễn trong một cuộc triển lãm hàng không được tổ chức tại Thổ Nhĩ Kỳ. (Hình: Yasin Akgul/AFP/Getty Images)

Thời Tổng Thống Joe Biden, Việt Nam ký thỏa hiệp nâng cấp quan hệ với Mỹ lên thành đối tác chiến lược toàn diện, ngang với Nga, Trung Quốc và nhiều cường quốc khác. Nhưng những gì nhìn thấy qua thương vụ quân sự trị giá $8 tỷ này, Nga vẫn là một đối tác an ninh quốc phòng quan trọng của Việt Nam mà khó có thể dứt áo, chia tay.

Cuộc mua bán bí mật 

Theo NYT, trong dịp Hè năm nay, có những tin tức bị lộ ra trên mạng mà báo này có được, là CSVN ký một hợp đồng khá lớn với Nga để mua một số trang bị cho cả Không Quân và Hải Quân, bất chấp những lệnh cấm vận quốc tế. Tài liệu đó chứng tỏ Việt Nam (khách hàng số 704) trong danh sách mua hệ thống tác chiến điện tử cho Sukhoi SU-35, một chiến đấu cơ khá hiện đại của Nga.

Một giới chức cấp cao CSVN nhìn nhận rằng Hà Nội đang cân nhắc mua một số chủng loại máy bay quân sự. Những máy bay của họ hiện đang có, cả chiến đấu cơ và trực thăng, đều quá cũ, được chế tạo từ thời thập niên 1980, nên rất cần được thay thế.

Một nhà lập pháp Mỹ cũng cho hay Quốc Hội Mỹ cũng đã được báo cáo về việc mua sắm cải tiến trang bị quân sự của Việt Nam, gồm cả các hệ thống phòng không cho hải và không quân. Dấu hiệu này đáng báo động vì Mỹ cũng đang có những đề nghị bán trang bị quân sự cho Việt Nam mà đến nay chưa có gì đáng kể.

Hồi đầu Tháng Mười, một nhóm tin tặc thân Ukraine đã công bố khoảng 1,000 tài liệu của tập đoàn Rostec, nhà xuất cảng võ khí chính yếu của Nga. Trong số đó có những tài liệu về Việt Nam, khách hàng số 704.

Bảng tính (spreadsheet) liệt kê các con số và tiền bạc trong hồ sơ xác nhận hợp đồng mua bán của một số nước như Iran, Algeria, Việt Nam.

Việt Nam đặt mua chín hệ thống tác chiến điện tử cho Sukhoi SU-35. Các hệ thống này và các phiên bản mặt đất (mà CSVN đã mua một số hệ thống và phụ tùng với giá gần $190 triệu) có thể chống nhiễu và đổi hướng hỏa tiễn.

Hà Nội chưa hề loan báo chuyện mua sắm vừa kể cũng như mua các chiến đấu cơ. Nhưng giới phân tích quân sự khi nhìn vào các tài liệu đều nhận thấy chuyện mua sắm này là một đơn hàng rất lớn mà CSVN đã không thấy bỏ tiền ra mua vào thời gian Nga cần nhiều tiền đổ vào cuộc xâm lăng Ukraine, cái mà Mỹ và Âu Châu chú trọng để ngăn chặn.

Một số giới chức CSVN cũng xác nhận chuyện mua sắm lớn này khi cho biết Hà Nội chi $8 tỷ mua trang bị quốc phòng từ Nga, trong đó gồm cả 40 Sukhoi SU-35.

Tài liệu bán hàng của Rostec bị bật mí, còn cho thấy cả chuyện nhân viên của tập đoàn này than phiền vì họ bị chậm trễ trả lương khi các khoản tiền đến từ Việt Nam đã phải luồn đi lòng vòng qua nhiều công ty khác nhau để tránh bị các lệnh cấm vận quốc tế cản trở.

Năm 2023, tài liệu của Bộ Tài Chính CSVN bị tiết lộ cho thấy Hà Nội trả tiền mua sắm quân sự cho đối tác Nga qua liên doanh dầu khí giữa hai nước. Một trong những công ty ghi trên danh sách thương vụ quân sự ở Hà Nội nằm trong danh sách bị cấm vận. Hãng này cũng có tên trong danh sách kiểm soát của Bộ Ngân Khố Mỹ.

Khu trục Sukhoi SU-30MK2 là máy bay chiến đấu tối tân nhất hiện nay mà CSVN mua của Nga từ hơn chục năm trước, nay cũng bị coi như đã lỗi thời. (Hình: STR/AFP/Getty Images)

Việt Nam với Mỹ tiến gần với nhau hơn dưới thời Tổng Thống Joe Biden khi hai nước ký thỏa hiệp nâng cấp quan hệ lên thành đối tác chiến lược toàn diện. Nhưng những chính sách đối ngoại, gồm cả biện pháp thuế quan, kinh tế của Tổng Thống Donald Trump làm cho Hà Nội chán nản. Đầu tiên là Mỹ cắt các khoản viện trợ, kế đến là đánh thuế quan đối ứng lên đến 46% cho hàng hóa của Việt Nam.

Sau các cuộc đàm phán, tuy thuế quan được cắt xuống còn 20%, giới chức Hà Nội than phiền các nhà thương thuyết hứa hẹn một điều, khi thi hành lại khác hay đưa ra các đòi hỏi mơ hồ rồi loan báo những quyết định mới thật bất ngờ. Một trong những việc này là loan báo thuế quan lên tới 50% cho các loại giường tủ bàn ghế Việt Nam xuất cảng.

Biện minh cho chuyện mua trang bị quốc phòng của Nga, một trong những giới chức quân sự CSVN chống chế rằng chuyện Việt Nam đa dạng hóa mua sắm quốc phòng đòi hỏi một thời gian dài để thích nghi vì không thể làm một sớm một chiều ngay.

“Thay vì áp lực chấm dứt mua của Nga, Mỹ nên gia tăng hợp tác ở các lãnh vực không phải quân sự,” giới chức này nói. (NTB) [kn]

Quảng Ngãi – Đà Nẵng: Núi đồi sạt lở kinh hoàng, cô lập xóm làng, đường sá

QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Khoảng 0 giờ 30 phút rạng sáng 28 Tháng Mười, ngọn núi ở thôn Làng Mới, xã Ngọc Linh, tỉnh Kontum, nay là Quảng Ngãi, bất ngờ sạt lở lớn rồi sau đó kéo theo dòng bùn đỏ dài hơn 3 km chảy xuống suối, tràn xuống tuyến đường liên thôn từ Làng Mới đi Ngọc Nang, khiến năm thôn Ngọc Nang, Ngọc Lâng, Mô Po, Xa Úa, Tu Răng có hơn 1,700 người bị cô lập hoàn toàn, theo báo VNExpress.

Đất đá từ sườn núi phủ kín mặt đường, vùi lấp nhiều diện tích lúa, cà phê, gia súc… của người dân.

Núi lở gây lũ bùn tràn dài hơn 3 km, cô lập 1,700 người. (Hình: Phạm Hoàng/Dân Trí)

Trước đó ở xã Ngọc Linh đã xảy ra nhiều điểm sạt lở do mưa lớn. Chỉ riêng ở tỉnh lộ 673 đoạn từ xã Xốp vào xã Ngọc Linh xảy ra khoảng 10 điểm lở đất đá tràn lên mặt đường. Trong khi cầu treo Nong Vắc đi thôn Đăk Nai, xã Ngọc Linh, hư hỏng mố trụ, người dân chỉ có thể đi bộ hoặc khiêng vác xe qua lại.

Tại Quảng Ngãi, sạt lở nghiêm trọng cũng xảy ra ở hơn 30 điểm tại các xã miền núi và các xã phía Tây tỉnh Kon Tum trước đây.

Trên quốc lộ 14 nối Quảng Ngãi với Đà Nẵng, đèo Lò Xo cũng sạt lở nhiều điểm với lượng đất đá hàng ngàn khối khiến giao thông tê liệt từ 26 Tháng Mười đến nay.

Mưa lớn ở miền Trung bắt đầu từ đêm 23 Tháng Mười, nhưng dồn dập từ đêm 25 đến nay 28 Tháng Mười, khiến nhiều nơi ở Đà Nẵng cũng bị sạt lở.

Trong khi đó, tại thành phố Đà Nẵng, chiều 28 Tháng Mười, một quả ở thôn Ngọc Giác, xã Trà Tân, bị sạt khiến đất đá đổ ầm ầm xuống đường kèm theo dòng nước lũ cắt ngang quốc lộ 40B, chia cắt giao thông, nhiều xe cộ không thể qua lại.

Theo báo Tuổi Trẻ, tuy vụ sạt lở không thiệt hại về người nhưng một nhà bếp của dân gần đó bị vùi lấp. Nhiều cây cối cũng bị đổ ngã cuốn theo dòng nước cùng đất đá.

Theo Cục Đường Bộ Việt Nam, quốc lộ 1, đường Hồ Chí Minh và các tuyến cao tốc La Sơn-Hòa Liên, La Sơn-Túy Loan tại Đà Nẵng cũng có nhiều đoạn ngập nước, sạt lở, khiến giao thông qua miền Trung bị chia cắt.

Các chuyên gia thủy văn cảnh báo, khu vực miền Trung, đặc biệt là vùng núi phía Tây Quảng Ngãi-Kon Tum-Quảng Nam, vẫn còn tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở đất quy mô lớn do mưa chưa dứt và độ ẩm đất đã bão hòa.

Nhiều khu dân cư vùng trũng thấp ở thành phố Huế nước đã ngập sát mái nhà. (Hình: Tiến Thành/Dân Trí)

Cùng ngày, mưa liên tục, thủy điện xả lũ cũng đã khiến thành phố Huế chìm trong biển nước, 32/40 xã, phường với hơn 35,000 căn nhà ở Phong Dinh, Phong Phú, Phong Quảng, Phong Thái, Đan Điền, Quảng Điền, Hóa Châu, Dương Nỗ, Thuận An, Hương Trà, Hương An, Kim Trà, Mỹ Thượng, Phú Hồ, Kim Long, Thuận Hóa, Phú Xuân, Thủy Xuân, Hương Thủy, Vỹ Dạ, An Cựu, Thanh Thủy, Phú Bài, Bình Điền, Phú Vinh, Phú Vang, Vinh Lộc, Phú Bài, Lộc An, Hưng Lộc… bị ngập sâu.

Báo Dân Trí cho hay, nhiều khu dân cư vùng trũng thấp ở thành phố Huế nước đã ngập gần 2 mét sát mái nhà. Hàng ngàn gia đình đang vật lộn trong dòng nước đục ngầu bủa vây bốn bề khiến cuộc sống đảo lộn, chỉ ăn uống cầm hơi.

Bên ngoài, các tuyến đường bị chia cắt, xe cộ không thể lưu thông, điện bị cắt, thông tin liên lạc gián đoạn, người dân phải dùng thuyền, xuồng nhỏ để di chuyển, tiếp tế lương thực.

Theo Cục Quản Lý Đê Điều Và Phòng Chống Thiên Tai thuộc Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường, tính đến 5 giờ chiều 28 Tháng Mười, mưa lũ tại miền Trung đã làm tám người chết và mất tích, trên 100,000 ngôi nhà bị ngập lụt trong nước lũ. Con số này có thể tăng thêm trong thời gian tới. (Tr.N) [kn]

Vợ cố diễn viên Đức Tiến thắng kiện mẹ chồng vụ thừa kế tài sản

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Tòa án nhận định di chúc do cố diễn viên Đức Tiến lập tại tiểu bang California, Mỹ, hợp pháp nên vợ ông được quyền sở hữu một phần tài sản trong di chúc của chồng.

Vụ tranh chấp giữa mẹ chồng-nàng dâu về thừa kế tài sản của cố diễn viên Đức Tiến khiến báo chí ở Việt Nam tốn nhiều giấy mực và đến nay mới được xét xử sơ thẩm.

Bà Nguyễn Ngọc Ánh (trái), mẹ cố diễn viên Đức Tiến, và bà Nguyễn Bình Phương, vợ ông Đức Tiến. (Hình: Chụp qua màn hình)

Theo báo Pháp Luật TP.HCM, hôm 28 Tháng Mười, sau nhiều giờ xét xử, Tòa Án TP.HCM đã tuyên chấp nhận một phần yêu cầu của nguyên đơn Nguyễn Bình Phương, hiện ở tiểu bang California, vợ ông Hoàng Đức Tiến, tức cố diễn viên Đức Tiến, và bị đơn là bà Nguyễn Ngọc Ánh, mẹ ông Tiến, liên quan đến tranh chấp tài sản thừa kế của ông này.

Tài sản thừa kế mà ông Đức Tiến để lại là căn nhà tại phường Hiệp Bình, Sài Gòn, và một thửa đất tại tỉnh Tây Ninh.

Tòa xác định, di chúc của cố diễn viên Đức Tiến lập tại tiểu bang California, Mỹ, đã được hợp pháp hóa lãnh sự nên có giá trị, hợp pháp. Do đó, tài sản của ông Tiến sẽ được chia theo di chúc.

Theo chứng thư thẩm định, tổng giá trị tài sản nhà, đất là 7.2 tỷ đồng ($273,639).

Bà Ánh và con gái cố diễn viên Đức Tiến được hưởng suất thừa kế không phụ thuộc di chúc (một suất là 2/3) nên mỗi người nhận 1.4 tỷ đồng ($53,208).

Ngoài ra, bà Ánh còn được hưởng thêm 10% giá trị căn nhà ở Sài Gòn theo “công sức tôn tạo, chăm nom…”

Bà Bình Phương được hưởng hơn 3 tỷ đồng ($114,016) theo nội dung di chúc. Đồng thời, sẽ nhận phần thừa kế của con gái do đang là người đại diện hợp pháp, tương ứng hơn 70% giá trị tài sản. Do vậy, bà sẽ nhận căn nhà ở Sài Gòn và mảnh đất ở Tây Ninh, và có nghĩa vụ hoàn trả lại phần giá trị tương ứng cho bà Ánh, tổng cộng hơn 2 tỷ đồng ($76,009).

Riêng việc bà Bình Phương đề nghị được cấn trừ chi phí cấp cứu, điều trị và mai táng cho chồng khoảng 900 triệu đồng ($34,204). Nhưng các chứng cứ cung cấp không hợp lệ nên tòa không xem xét yêu cầu này.

Trong khi đó, bà Ánh cũng không đồng ý khấu trừ tiền mai táng, chữa bệnh của con trai vào khối di sản tại Việt Nam, vì cho rằng các giấy tờ chứng minh không hợp pháp.

Thậm chí, bà Ánh còn đặt nghi vấn rằng số tiền phúng điếu ông Đức Tiến rất lớn, sau khi trừ chi phí mai táng vẫn còn dư, đủ để mua bảo hiểm cho cháu nội. Do đó, nếu có khấu trừ thì nên thực hiện tại phần tài sản ở Mỹ, vì bà cho rằng ông Đức Tiến vẫn còn “nhiều tài sản giá trị ở Mỹ.”

Bà Nguyễn Ngọc Ánh cùng người đại diện tại phiên tòa hôm 28 Tháng Mười. (Hình: Hải Duyên/VNExpress)

Còn về việc bà Ánh yêu cầu đòi chia căn nhà tại Mỹ, Tòa Án TP.HCM không thụ lý do tài sản nằm ngoài lãnh thổ Việt Nam và đề nghị nếu có yêu cầu, bà Ánh nộp đơn tại tòa án ở tiểu bang California.

Trước khi khởi kiện, bà Bình Phương từng trao đổi với bà Ánh, nói sẽ để lại phần thừa kế không phụ thuộc di chúc, song hai bên không đạt được thỏa thuận nên bà khởi kiện ra tòa.

Diễn viên Đức Tiến sang Mỹ định cư năm 2013, sau khi kết hôn với bà Bình Phương, Hoa Hậu Áo Dài Dallas. Vợ chồng ông có một con gái 6 tuổi.

Hồi Tháng Năm, 2024, ông Đức Tiến đột ngột qua đời ở tuổi 44 vì nhồi máu cơ tim.

Diễn viên Đức Tiến từng nổi tiếng trong làng người mẫu Sài Gòn vào những năm 2000. Ông đoạt cúp vàng Model Star tại Nam Hàn năm 2010, cũng như đóng nhiều phim truyền hình như: “Vòng Xoáy Tình Yêu,” “Mộng Phù Du,” “Vũ Công Sài Gòn,” “Xin Lỗi Tình Yêu,” “Tôi Là Ngôi Sao”… (Tr.N) [kn]

Thâu tóm đất phi trường Nha Trang cho Hậu ‘Pháo,’ 2 cựu thiếu tướng bị truy tố

KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Hai cựu thiếu tướng quân đội cùng hai cựu chủ tịch tỉnh Khánh Hòa bị cáo buộc đã sai phạm trong vụ “thâu tóm” đất phi trường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, giao cho công ty Phúc Sơn.

Theo báo Người Lao Động hôm 28 Tháng Mười, Viện Kiểm Sát Quân Sự Trung Ương đã ban hành cáo trạng, truy tố hai bị can Hoàng Viết Quang, thiếu tướng, cựu phó cục trưởng Cục Tác Chiến thuộc Bộ Quốc Phòng Việt Nam, và Nguyễn Duy Cường, thiếu tướng, cựu hiệu trưởng Trường Sĩ Quan Không Quân, về tội “vi phạm các quy định về quản lý đất đai.”

Thiếu tướng Nguyễn Duy Cường, cựu hiệu trưởng Trường Sĩ Quan Không Quân. (Hình: Khánh Hòa)

Viện Kiểm Sát Quân Sự Trung Ương cũng truy tố bị can Nguyễn Văn Hậu, tức Hậu “Pháo,” chủ tịch công ty Phúc Sơn, và hai bị can khác cùng về tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”

Cùng vụ án, các bị can Nguyễn Chiến Thắng và Lê Đức Vinh, hai cựu chủ tịch tỉnh Khánh Hòa; Đào Công Thiên, phó chủ tịch tỉnh Khánh Hòa; Võ Tấn Thái, cựu giám đốc Sở Tài Nguyên và Môi Trường, cũng bị Viện Kiểm Sát truy tố về tội danh nêu trên.

Ngoài ra, còn có bảy bị can khác trong vụ án bị truy tố về các tội “vi phạm các quy định về quản lý đất đai,” “lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”

Theo cáo trạng, từ năm 2015 đến năm 2024, khi chính phủ, Quân Ủy Trung Ương, Bộ Quốc Phòng có chủ trương đồng ý chuyển mục đích sử dụng 186.2 hécta đất quốc phòng tại phi trường Nha Trang cho Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Khánh Hòa làm đất “phát triển kinh tế-xã hội địa phương” (thực chất là lấy đất quốc phòng đem xây khu thương mại, nhà ở để kinh doanh) nhưng chưa được thủ tướng chính phủ phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý cơ sở nhà, đất, thì hai thiếu tướng Hoàng Viết Quang và Nguyễn Duy Cường, cùng các bị can Thắng-Vinh và thuộc cấp tại Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Khánh Hòa, đã “làm trái trình tự thủ tục quy định của pháp luật, không đúng ý kiến chủ đạo của thủ tướng và quan điểm thống nhất giữa Bộ Quốc Phòng và tỉnh.”

Theo đó, gần 63 hécta đất tại phi trường Nha Trang đã được bàn giao trái quy định cho công ty Phúc Sơn, gây thiệt hại cho nhà nước trong việc quản lý, sử dụng đất quốc phòng.

Cụ thể, ngay sau khi được Ủy Ban Nhân Dân Tỉnh Khánh Hòa ký giấy chứng nhận đầu tư nhưng chưa phê duyệt quy hoạch hai dự án khu tổ hợp khách sạn trung tâm thương mại, và khu biệt thự, nhà ở phức hợp Phúc Sơn, thì Tháng Sáu, 2015, công ty Phúc Sơn đã cho triển khai lập quy hoạch, huy động vốn bằng các hợp đồng góp vốn đầu tư.

Đến năm 2016, bị can Hậu đã ký ban hành các quyết định, thông báo… và ký hợp đồng “tiến trình thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã đầu tư hạ tầng thuộc dự án” với các khách hàng nhưng không thực hiện đúng cam kết.

Hai bị cáo Nguyễn Chiến Thắng (phải) và Đào Công Thiên tại một phiên tòa. (Hình: Kỳ Nam/Người Lao Động)

Cơ quan tố tụng cáo buộc, bị cáo Hậu đã ký hơn 980 hợp đồng với 683 cá nhân, thu hơn 7,000 tỷ đồng ($266.1 triệu). Trong đó, có gần 6,000 tỷ đồng ($ 228 triệu) được ghi nhận vào sổ sách.

Sau đó, bị cáo Hậu đã chỉ đạo nhân viên hợp thức hồ sơ bán 211 lô đất cho bị can Trần Hữu Định để ông này chuyển nhượng lại cho khách nhằm thu tiền chênh lệch.

Bên cạnh đó, bị can Hậu cũng chỉ đạo bị can Nguyễn Thị Hằng để ngoài sổ sách kế toán công ty hơn 1,000 tỷ đồng ($38 triệu) để sử dụng cá nhân, đưa hối lộ cho các cán bộ liên quan.

Viện Kiểm Sát Quân Sự Trung Ương nhận định đây là vụ án “đặc biệt nghiêm trọng” nên ra quyết định tạm giữ 1,422 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đứng tên các tổ chức, cá nhân; một xe hơi Mercedes S600 của công ty Phúc Sơn; 33 lượng vàng của bị can Nguyễn Thị Hằng…

Kết quả điều tra xác định, nguyên nhân dẫn đến sai phạm của vụ án một phần do lỗi của các cơ quan quản lý nhà nước Việt Nam. (Tr.N) [kn]

Đà Nẵng: 4 người chết, 4 nguy kịch vì ngạt khí CO từ máy phát điện

ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Trong lúc bị cúp điện vì mưa lũ, một gia đình ở khu phố Chợ Mới Phong Thử, xã Điện Bàn Tây, Đà Nẵng, đã sử dụng máy phát điện để ngủ thì bị ngạt khí, khiến nhiều người gặp nạn.

Theo báo Người Lao Động, khoảng 9 giờ sáng 28 Tháng Mười, người quen không liên lạc được với anh Nguyễn Quang Lành, 36 tuổi, ở khu phố Chợ Mới Phong Thử, xã Điện Bàn Tây, nên lội nước lũ đến nhà tìm.

Người dân xã Điện Bàn Tây, Đà Nẵng, chèo thuyền vượt lũ đưa các nạn nhân đi cấp cứu sáng 28 Tháng Mười. (Hình: VNExpress)

Khi phá cửa thông gió vào trong, người này phát hiện tám người trong gia đình đều hôn mê bất tỉnh, trong khi cửa nhà đóng kín, máy phát điện vẫn hoạt động nên tri hô.

Ngay khi phát hiện, người dân đã dùng thuyền đưa các nạn nhân qua vùng ngập để đi cấp cứu.

Năm người được xe quân sự chở đến bệnh viện Tâm Trí, ba người còn lại được chuyển đến Trung Tâm Y Tế Cẩm Lệ cấp cứu.

Chẩn đoán ban đầu tại các nơi điều trị cho thấy, các nạn nhân liên quan đến ngộ độc khí trong tình trạng nặng.

Xác nhận với các báo đài trong chiều cùng ngày, Sở Y Tế Đà Nẵng cho biết vụ nghi ngạt khí khi sử dụng máy phát điện ở khu Chợ Mới Phong Thử, xã Điện Bàn Tây, đã làm bốn người thiệt mạng và bốn người khác đang nguy kịch.

Trong số các nạn nhân thiệt mạng, một người chết trước khi đến Trung Tâm Y Tế Cẩm Lệ, ba người thiệt mạng tại bệnh viện Tâm Trí Đà Nẵng, gồm bà Nguyễn Thị Th., 75 tuổi, mẹ anh Lành; cháu Nguyễn Thị Thanh Th.,14 tuổi, con gái anh Lành; cháu Nguyễn Công Tr., 5 tuổi, con trai anh Lành, và cô Nguyễn Thị Thanh Xuân, 19 tuổi, bạn của gia đình.

Bốn nạn nhân còn lại gồm anh Lành và vợ là cô Phan Thị Tú Trinh, 33 tuổi, cùng hai người con là cháu Nguyễn Thị Thanh Trúc, 11 tuổi, và Nguyễn Thị Thanh Thảo, 8 tuổi, tất cả đều đang hôn mê trong tình trạng rất nặng, được chuyển tiếp đến các bệnh viện ở Đà Nẵng để tiếp tục điều trị.

Người nhà nạn nhân lo lắng, bật khóc tại bệnh viện (Hình: Hoài Sơn/Dân Trí)

Giới hữu trách đang khám nghiệm hiện trường, điều tra nguyên nhân. Nhận định ban đầu cho thấy, các nạn nhân có thể bị ngạt khí Cacbon monoxit (CO) do vận hành máy phát điện trong phòng kín khi mất điện.

Đây không phải vụ đầu tiên, bởi năm nào ở Việt Nam cũng ghi nhận những trường hợp thiệt mạng, nguy kịch do ngộ độc khí CO.

Cụ thể như vụ ba người ở tỉnh Phú Yên bị ngạt khí CO vì ngủ quên khi chạy máy phát điện để máy tạo khí oxy cho cá chình, trong đó cháu bé 13 tuổi thiệt mạng.

Hay vụ 10 người thiệt mạng khi đi hát karaoke ở tỉnh Quảng Ninh cũng được xác định “thủ phạm” là khí độc CO từ máy phát điện đặt trong phòng hát…

Cơ quan chức năng khuyến cáo, người dân không sử dụng thiết bị phát sinh khí CO trong không gian kín như máy phát điện, bếp than, bếp gas, bếp củi… đặc biệt khi mất điện hoặc ngập lụt, tránh các trường hợp ngạt khí, suy hô hấp, ngộ độc khí độc trong mùa mưa lũ dẫn đến thiệt mạng. (Tr.N) [kn]

Trung Quốc lại siết kiểm dịch, người trồng sầu riêng ở Đắk Lắk lo mất trắng

ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Nhiều nhà vườn trồng sầu riêng ở Đắk Lắk thiệt hại nặng khi trái chín rụng đầy vườn, nhưng giá giảm mạnh do chính sách siết chặt kiểm tra an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc của Trung Quốc.

Sau giai đoạn bùng nổ năm 2024 với kim ngạch $3.3 tỷ, bước sang năm 2025, việc xuất cảng sầu riêng trái của Việt Nam giảm mạnh do Trung Quốc siết chặt kiểm tra xét nghiệm dư lượng kim loại nặng, trong khi năng lực kiểm nghiệm tại Việt Nam chưa ổn định khiến tiến độ giao hàng bị chậm, gây thiệt hại cho doanh nghiệp và nhà vườn.

Sầu riêng rụng được nhà vườn ở Đắk Lắk gom lại bán như cho, vì doanh nghiệp và thương lái ngưng mua. (Hình: Linh Đan/VNExpress)

Ghi nhận của báo VNExpress hôm 27 Tháng Mười tại nhà bà Đoàn Thị Thúy, ở thôn Ea Tôh, xã Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk, cho thấy những ngày qua, vườn sầu riêng hơn 100 cây của bà Thúy trái chín rụng liên tục, thất thoát hơn 200 kg.

Mặc dù thương lái đặt cọc thu mua trái tại vườn với giá 82,000 đồng ($3.1) mỗi kg, nhưng nay hàng rụng bà Thúy chỉ bán được 200,000-250,000 đồng ($7.6 tới $9.5)/10 kg cho thương lái nhỏ.

Tương tự, ông Đoàn Kiêm, có hơn 500 cây sầu riêng, cho biết mình đã phải dừng thu hoạch vì chưa có kết quả xét nghiệm, trong khi cả tuần nay trái rụng, giá thu mua giảm mạnh chỉ còn bằng ¼ so với trước do khâu xét nghiệm bị dừng, ước tính đã mất hàng trăm triệu đồng vì chục tấn trái hư hỏng.

“Năm ngoái, tôi thu hoạch 3 hécta sầu riêng lãi vài tỷ đồng, năm nay được mùa mà thua lỗ chỉ vì ách tắc xét nghiệm. Nếu cơ quan chức năng duy trì một số phòng đủ điều kiện, dân đỡ khổ,” ông Kiêm bất bình nói.

Hiệp Hội Sầu Riêng Đắk Lắk thừa nhận, hàng trăm nhà vườn đến kỳ thu hoạch rơi vào cảnh trái chín rụng hoặc phải bán rẻ vì thương lái, doanh nghiệp ngừng mua.

Cùng lúc, nhiều doanh nghiệp xuất cảng sầu riêng cũng “ngồi trên đống lửa,” do buộc phải ngừng thu mua vì không có phòng xét nghiệm nhận mẫu. Thiếu giấy kiểm nghiệm, hàng không thể thông quan sang Trung Quốc, hàng ngàn container bị kẹt hơn 10 ngày qua, thiệt hại nặng nề.

Để vớt vát, nhiều doanh nghiệp phải chuyển hướng bán trong nước hoặc tách múi vì sợ hàng hư hỏng.

Theo ông Lê Anh Trung, chủ tịch Hiệp Hội Sầu Riêng Đắk Lắk, gần 2,000 container đang tồn tại kho ở nhà máy và cửa khẩu.

Tình trạng tắc nghẽn bắt đầu từ hôm 11 Tháng Mười, khi các phòng xét nghiệm ngừng tiếp nhận mẫu sầu riêng và chậm trả kết quả cho những lô đã gửi trước đó. Do không có chứng nhận an toàn – điều kiện bắt buộc để thông quan, nên các doanh nghiệp buộc phải dừng thu mua.

Hiện Việt Nam có 24 phòng kiểm nghiệm được Cục Hải Quan Trung Quốc công nhận, với năng lực xét nghiệm khoảng 3,200 mẫu mỗi ngày.

Hàng ngàn container sầu riêng tập trung ở Cụm Công Nghiệp Tân An, phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk. (Hình: Cao Nguyên/Người Lao Động)

Trong thông báo gửi doanh nghiệp xuất cảng, một trung tâm xét nghiệm được Trung Quốc chỉ định tại miền Bắc Việt Nam, cho biết việc ngừng tiếp nhận là vì “để bảo trì, bảo dưỡng hệ thống nhằm bảo đảm độ ổn định và chính xác của thiết bị sau thời gian vận hành liên tục trong mùa cao điểm kiểm nghiệm sầu riêng và nông sản xuất cảng.”

Hiệp Hội Rau Quả Việt Nam (VINAFRUIT) cho rằng việc bảo trì, nâng cấp thiết bị xét nghiệm là cần, nhưng phải có kế hoạch và thông báo sớm cho doanh nghiệp.

“Hoạt động này nên được bố trí luân phiên thay vì dừng đồng loạt để tránh tắc chuỗi kiểm nghiệm và thông quan,” đại diện VINAFRUIT nói.

Theo Cục Hải Quan Việt Nam, tám tháng qua, Việt Nam xuất cảng hơn $1.8 tỷ sầu riêng. Trong đó, sầu riêng trái khoảng 451,000 tấn, đạt $1.52 tỷ, giảm 25% so với cùng kỳ năm trước. Song, sầu riêng đông lạnh tăng mạnh, đạt hơn 58,000 tấn, tương đương $265 triệu, tăng 127% so với cùng kỳ năm trước. (Tr.N) [kn]

Tin mới cập nhật