HOLLYWOOD, California (NV) – Tài tử James McAvoy bị một người đấm trong quán bar khi đến Toronto, Canada, để công chiếu phim do ông làm đạo diễn tại đại hội phim ở thành phố này.
Theo Yahoo! Entertainment, một nguồn tin thân cận với ông McAvoy xác nhận điều đó, cho biết ông đến quán bar Charlotte’s Room ở Toronto vào dịp Đại Hội Phim Toronto để chiếu phim “California Schemin’.”
Tài tử James McAvoy. (Hình: Gareth Cattermole/Getty Images for IMDb)
Lúc đó, một người đàn ông trong quán rất say xỉn bị nhân viên đuổi về đi ngang qua tài tử McAvoy và bất ngờ đấm ông. Ông không hề quen biết, cũng như không hề gây hấn với người đó khi bị đấm lúc 11 giờ 55 phút tối Thứ Hai, 8 Tháng Chín.
Nhiều vị khách trong quán bar thấy vậy liền nhào đến chặn người đàn ông kia lại, sau đó đưa ông ra khỏi quán bar.
Nhiều tờ báo và tạp chí liên lạc với quán bar Charlotte’s Room để hỏi về sự việc này nhưng không có câu trả lời.
“California Schemin’” là lần đầu tiên James McAvoy làm đạo diễn. Ông từng làm nhà sản xuất vào năm 2013 cho phim “Filth” và cũng đóng vai chính cho phim đó.
Tài tử người Scotland 46 tuổi này cũng xuất hiện trong phim do ông làm đạo diễn, cho biết đó là “điều sáng tạo nhất ông từng làm.” Tác phẩm nói về hai thanh niên đi từ Scotland đến Hoa Kỳ để thử sức trong thế giới nhạc hip-hop đầy khó khăn.
Dàn diễn viên ngoài ông McAvoy còn có những gương mặt như Séamus McLean Ross, Samuel Bottomley, Lucy Halliday và Rebekah Murrell.
Ông McAvoy chia sẻ: “Tôi có lẽ cũng phạm những sai lầm mà nhiều đạo diễn từng phạm là không biết cách ‘đạo diễn đúng’ vì không có cách nào là đúng cả. Tôi nghĩ sau 30 năm trong nghề mình sẽ hiểu các diễn viên, nhưng chỉ hiểu được phần nào.”
Đại Hội Phim Toronto luôn được coi là cơ hội tốt cho nhiều phim muốn tranh giải Oscar, và đại hội năm 2025 còn là nơi một diễn viên gạo cội khác cũng lần đầu làm đạo diễn.
Người đó là minh tinh Scarlett Johansson với tác phẩm “Eleanor the Great” có minh tinh June Squibb 95 tuổi đóng vai chính. (TL) [qd]
WASHINGTON, DC (NV) – Hiện nay trên thị trường có quá nhiều sản phẩm dưỡng da dễ khiến bạn rơi vào vòng lẩn quẩn phung phí mà không có kết quả rõ ràng như mong muốn.
Tuy nhiên, để tinh giản lại, bạn nên cần chú ý qua năm loại thành phần cơ bản dưới đây, giúp dưỡng da hiệu quả lâu dài, theo trang mạng Health.
Nếu bạn dễ bị mụn trứng cá đỏ, bạn nên dùng kem chống nắng khoáng chất. (Hình: Pascal Le Segretain/Getty Images)
1. Retinoid
Retinoid là một nhóm hợp chất có nguồn gốc từ vitamin A, theo đó được các chuyên gia chuyên về da cho vào danh sách về những thành phần tốt nhất để điều trị mụn trứng cá, nếp nhăn, vết chân chim, lỗ chân lông to và da dầu.
Các hợp chất có trong retinoid hoạt động bằng cách ức chế sản xuất melanin dư thừa, tăng tốc độ thay mới tế bào và tăng trưởng sự sinh sản collagen, là một loại protein giúp da săn chắc và mịn màng.
2. Kem chống nắng
Kem chống nắng là sản phẩm chăm sóc da vô cùng quan trọng và không thể nào thiếu được trong quy trình dưỡng da mỗi ngày. Cho dù bạn chọn loại kem chống nắng hóa học hay khoáng chất, các bác sĩ hay chuyên gia về da về xác định nó là sản phẩm tốt nhất để ngăn ngừa nếp nhăn và vết chân chim.
Theo Bác Sĩ Adam Friedman, hiện đang giảng dạy tại trường đại học George Washington University ở Washington DC, kem chống nắng giúp bảo vệ da khỏi tia UV, là nguyên nhân chính gây ra sự phá vỡ collagen, thoái hóa elastin và tổn thương DNA.
Loại kem chống nắng này sử dụng các thành phần khoáng chất để tạo thành một lớp màng bảo vệ vật lý trên bề mặt da và thường được da nhạy cảm dung nạp tốt hơn. Ngoài ra, nó còn có thể giúp bảo vệ da khỏi tia cực tím, là một trong những tác nhân gây mụn trứng cá đỏ.
3. Salicylic acid
Salicylic acid là một loại beta-hydroxy acid (BHA), một nhóm acid tẩy tế bào chết. Đây là một trong những thành phần tốt nhất để điều trị mụn trứng cá và da dầu.
Bằng cách tẩy tế bào chết sâu bên trong nang lông, salicylic acid liên kết với dầu và giúp làm sạch bụi bẩn và vi khuẩn bám trên mặt.
Nếu da bị khô, bạn có thể dùng thêm thành phần có ammonium lactate, ceramides, hyaluronic acid hoặc petrolatum. (Hình: Vittorio Zunino Celotto/Getty Images)
4. Glycolic acid
Glycolic acid là một trong các acid hòa tan có trong cây mía, giúp tăng tốc độ tái tạo tế bào và chứa các phân tử nhỏ, giúp các thành phần hoạt tính thẩm thấu sâu hơn vào da.
Chính vì vậy mà nó trở thành một thành phần quan trọng và không thể thiếu để làm mờ vết thâm và ngăn ngừa mụn trứng cá.
5. Niacinamide
Niacinamide còn được gọi là vitamin B3 hoặc nicotinamide, là một loại vitamin tan trong nước, có khả năng làm mờ vết thâm và giảm mẩn đỏ trên mặt bằng cách làm dịu tình trạng viêm, đồng thời còn ngăn ngừa sắc tố dư thừa tiếp xúc với bề mặt da.
Ngoài năm thành phần cơ bản kể trên, bạn còn có thể bổ sung thêm một số thành phần khác tùy vào da của bạn tại thời điểm đó.
Chẳng hạn, nếu da bị khô, bạn có thể dùng thêm thành phần có ammonium lactate, ceramides, hyaluronic acid hoặc petrolatum. Trong khi đó, để trị vết thâm, bạn dùng azelaic acid, kojic acid và hydroquinone. Nếu da bị mẩn đỏ, bạn có thể dùng qua ivermectin, metronidazole hoặc brimonidine. (YY) [qd]
Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website nguyentranhoang.com và radiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
Sống và hỗ trợ người thân có rối loạn tâm thần có thể gặp nhiều thách thức, nhưng quan trọng là phải kiên nhẫn, thấu hiểu và hỗ trợ. (Hình minh họa: Pablo Porciuncula/AFP via Getty Images)
Rối loạn tâm thần cũng như rối loạn về thể chất, đều là những rối loạn ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhưng bệnh nhân bị rối loạn về tâm thần, nhất là trong cộng đồng Á Châu, có vẻ như là thường cảm thấy mắc cỡ, và gặp khó khăn hơn trong quan hệ với gia đình.
Rối loạn tâm thần thường khiến cho người bệnh gặp khó khăn hơn trong việc quan hệ với người khác. Điều này, khiến cho ta cần phải thương hơn, và có sự thông cảm nhiều hơn, vì thật ra, bệnh nhân bị rối loạn tâm thần thường cần sự nâng đỡ nhiều hơn so với các rối loạn, bệnh tật về thể chất nhưng lại thường khó nhận được nâng đỡ đúng mức.
Bệnh nhân bị các rối loạn tâm thần thường không làm chủ được hành vi, lời nói của mình, không ý thức được tác động của hành vi, lời nói của mình với người xung quanh. Điều này dễ khiến người thân bực tức, khó chịu. Vì không phải lúc nào người thân của họ cũng ý thức được hành vi “bậy bạ,” lời nói “lung tung” của người bệnh thật sự thường là do “bệnh nói,” “bệnh làm,” vì nhận thức của người bệnh đã bị bóp méo do căn bệnh họ đang mắc phải.
Sống cùng và giúp đỡ người thân có rối loạn tâm thần có thể là một thử thách, nhưng ta có thể làm nhiều việc thiết thực sau đây để hỗ trợ họ và duy trì sức khỏe tâm thần của chính mình.
-Tìm hiểu về rối loạn tâm thần của người thân. Điều này sẽ giúp ta hiểu được trải nghiệm của họ và những gì họ đang trải qua.
-Lắng nghe chủ động và giao tiếp một cách trung thực với người thân. Hãy cho họ biết rằng ta ở đó để hỗ trợ và bạn quan tâm đến họ.
-Khuyến khích người thân tìm kiếm điều trị và hỗ trợ họ trong các nỗ lực của họ. Điều này có thể bao gồm tâm lý trị liệu, thuốc hoặc các hình thức điều trị khác.
-Chăm sóc sức khỏe tâm lý và thể chất của ta là quan trọng khi hỗ trợ người thân có rối loạn tâm thần. Bảo đảm ta có hệ thống hỗ trợ và nghỉ ngơi khi cần.
-Khi gặp khó khăn trong việc hỗ trợ người thân, đừng ngại tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp. Một chuyên gia sức khỏe tâm thần có thể cung cấp hướng dẫn và hỗ trợ.
-Hãy nhớ rằng, sống và hỗ trợ người thân có rối loạn tâm thần có thể gặp nhiều thách thức, nhưng quan trọng là phải kiên nhẫn, thấu hiểu và hỗ trợ. Với sự chăm sóc và hỗ trợ đúng đắn, người thân của ta có thể sống một cuộc sống đầy đủ ý nghĩa.
-Tạo một môi trường an toàn và hỗ trợ có thể giúp người thân của ta cảm thấy thoải mái hơn và được hỗ trợ. Điều này có thể bao gồm giảm các yếu tố gây căng thẳng, tạo ra một lịch trình và thiết lập ranh giới rõ ràng.
-Kiên nhẫn và thấu hiểu khi hỗ trợ người thân có rối loạn tâm thần. Hãy nhớ rằng quá trình phục hồi có thể là một quá trình chậm và người thân của ta có thể gặp phải những trở ngại trên đường đi.
-Kết nối với các nhóm hỗ trợ có thể cung cấp cho ta một cộng đồng các người hiểu những gì ta đang trải qua. Những nhóm này cũng có thể cung cấp cho ta các tài nguyên và thông tin quý giá.
-Cuối cùng, quan trọng là thể hiện tình yêu và sự bao dung với người thân của ta. Hãy cho họ biết rằng họ không đơn độc và ta ở đó để hỗ trợ họ.
Sống và hỗ trợ người thân có rối loạn tâm thần có thể gặp nhiều thách thức, nhưng quan trọng là nhớ rằng với sự chăm sóc và hỗ trợ đúng đắn, họ có thể sống một cuộc sống đầy đủ ý nghĩa. Bằng cách tìm hiểu, lắng nghe và giao tiếp, khuyến khích điều trị, chăm sóc bản thân, tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp, tạo một môi trường an toàn và hỗ trợ, kiên nhẫn và thấu hiểu, kết nối với các nhóm hỗ trợ, và biểu lộ tình yêu và lòng trắc ẩn, ta có thể cung cấp cho thành viên trong gia đình của ta sự hỗ trợ cần thiết để phát triển.
Nếu cảm thấy khó khăn trong việc hỗ trợ một người trong gia đình có rối loạn tâm thần, hãy nhớ rằng ta không phải là một người đơn độc. Có rất nhiều nguồn hỗ trợ và tài nguyên khác nhau để giúp ta và gia đình của ta. Đừng ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia, nhân viên y tế hoặc các tổ chức hỗ trợ.
Phương pháp trị liệu
Quyết định liệu có sử dụng trị liệu bằng thuốc hay tâm lý trị liệu phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể và đặc điểm của bệnh nhân. Thông thường, các bệnh lý tâm thần nghiêm trọng như trầm cảm, rối loạn lo âu, tâm thần phân liệt đều có thể được điều trị bằng thuốc hoặc tâm lý trị liệu, hoặc kết hợp cả hai.
Thuốc được sử dụng khi các triệu chứng của bệnh nhân gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động của bệnh nhân và không thể điều chỉnh bằng các phương pháp khác, hoặc khi các triệu chứng đang gây nguy hiểm cho tính mạng và sức khỏe của bệnh nhân. Thuốc cũng có thể được sử dụng để giảm các triệu chứng trầm trọng trước khi bệnh nhân bắt đầu tâm lý trị liệu để có thể học các kỹ năng mới và hiệu quả hơn.
Tâm lý trị liệu được sử dụng khi bệnh nhân cần hỗ trợ trong việc thay đổi suy nghĩ và hành vi của mình để cải thiện sức khỏe tâm lý và tăng cường phẩm chất cuộc sống.
Tâm lý trị liệu thường được sử dụng khi rối loạn tâm lý là kết quả của các vấn đề tâm lý, ví dụ như lo lắng, áp lực cuộc sống, hoặc các vấn đề quan hệ.
Tâm lý trị liệu có thể được thực hiện bằng nhiều phương pháp khác nhau, bao gồm tư vấn cá nhân, tư vấn gia đình, tư vấn nhóm, tâm lý trị liệu hành vi và tâm lý trị liệu tư duy.
Cả hai phương pháp trên có thể được sử dụng kết hợp để tối đa hóa kết quả điều trị và giảm thiểu tác dụng phụ của thuốc. Quyết định sử dụng trị liệu bằng thuốc hay tâm lý trị liệu là tùy thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân và tùy thuộc vào quyết định của bác sĩ hoặc nhà tâm lý trị liệu chuyên nghiệp.
HOLLYWOOD, California (NV) – Phim băng đảng là một thể loại thường gắn liền với kết cuộc làm khán giả phải giật mình. Tuy vậy, có những phim có đoạn kết đầy kinh ngạc mà khán giả không thể tưởng tượng được.
Tom Hanks trong “Road to Perdition.” (Hình: Facebook Road to Perdition)
Từ những ngày đầu của điện ảnh, phim băng đảng luôn là một phần quen thuộc của Hollywood, từ thời đại phim câm cho đến thời hoàng kim. Những phim này có cùng một điểm mà khán giả luôn biết đến là các thành viên băng đảng sẽ bỏ mạng hay hủy hoại cuộc sống khi phim kết thúc, nhưng có một số phim vẫn làm khán giả kinh ngạc trong khi vẫn giữ đúng tính chất.
Vì vậy, bốn phim băng đảng dưới đây vẫn được khán giả nhớ đến vì có đoạn kết kinh ngạc mà không ai ngờ được.
Road to Perdition
Nghe Tom Hanks đóng phim mafia là một điều làm khán giả phải kinh ngạc. Tác phẩm đó là “Road to Perdition” chiếu năm 2002.
Tài tử Tom Hanks đóng vai Michael Sullivan, một thành viên của mafia ở miền Trung Tây Hoa Kỳ trong thời kỳ Đại Khủng Hoảng và được trùm mafia John Rooney coi như con trai. Cậu con trai của ông Sullivan chứng kiến con trai của trùm mafia Rooney giết người, làm cả gia đình bị giết và chỉ có hai cha con còn sống.
Ông Sullivan cùng con trai phải bỏ chạy, nhưng ông vẫn muốn tìm cách trả thù cho gia đình và muốn tìm đến được một nơi yên lành với con trai.
Trong đoạn kết, ông Sullivan phải giết cả hai cha con ông Rooney, và nghĩ điều đó sẽ chấm dứt nguy hiểm mà hai cha con ông phải trải qua vì được một trùm băng đảng khác hứa. Tuy nhiên, mọi thứ không như ông nghĩ vì một sát thủ xuất hiện trong căn nhà của hai cha con, bắn ông Sullivan vào lưng, và ông dùng hết mọi sức lực còn lại để bắn chết sát thủ, bảo vệ con trai lần cuối.
Ai xem “Road to Perdition” cũng nghĩ phim sẽ có một đoạn kết có hậu, nhưng khán giả không ngờ được việc ông Sullivan bị bắn chết.
Ông Tony Camonte và em gái trong “Scarface” chiếu năm 1932. (Hình: Hulton Archive/Getty Images)
Scarface
“Scarface” là phim băng đảng tiêu biểu, có một phiên bản xuất sắc vào năm 1932 và sau đó được tái bản lại vô cùng tuyệt vời vào năm 1983, nhưng phiên bản của năm 1932 có đoạn kết đầy kinh ngạc vì rất u tối, khác hẳn so với phiên bản của năm 1983.
Phim có vai chính là Tony Camonte, một thành viên có thế lực của mafia ở phía Nam Chicago và là một người đầy tham vọng nhưng cũng rất liều lĩnh. Ông không nghe lời cảnh báo nên tránh xa các băng đảng người Ireland ở Bắc Chicago, dẫn đến một cuộc chiến đẫm máu giữa các băng đảng.
Thấy các băng đảng khác phản kháng, ông Camonte quyết định giết hết mọi đối thủ, làm ông gần như trở thành người đứng đầu trong thế giới tội phạm ở Chicago. Điều đó làm trùm mafia Johnny Lovo phải ra lệnh giết ông Camonte, người mình luôn coi là thân cận trong nhiều năm, nhưng không thành công.
Đoạn kết của “Scarface” năm 1932 không bạo lực như phiên bản của năm 1983 vì ông Camonte không đấu súng với những người muốn sát hại mình như Tony Montana.
Đoạn kết cho thấy em gái ông muốn giết mình nhưng cô không làm được điều đó, và cảnh sát nổ súng vào nhà ông, làm người em gái mất mạng. Ông Camonte sau đó bỏ chạy và bị cảnh sát bắn chết ngoài đường, tạo ra một đoạn kết ít bạo lực như phiên bản của Al Pacino đóng, nhưng đầy kinh ngạc vì là phim mafia mà lại kết thúc như vậy.
Jack Nicholson (trái) và Leonardo DiCaprio trong “The Departed.” (Hình: Facebook The Departed)
The Departed
“The Departed” của đạo diễn Martin Scorsese chiếu vào năm 2006 là một phim băng đảng có kết cuộc đầy kinh ngạc, đến nay vẫn luôn được coi là một tuyệt phẩm.
Phim đưa khán giả đi theo câu chuyện của cảnh sát viên Billy Costigan (Leonardo DiCaprio đóng) phải trà trộn vào băng đảng của ông trùm Frank Costello (Jack Nicholson đóng).
Trong khi đó, một tội phạm có tên Colin Sullivan (Matt Damon đóng) thì trà trộn vào Sở Cảnh Sát Boston để báo cáo mọi hoạt động cho các trùm băng đảng. Khi cả hai tổ chức tội phạm và công lực biết có người trà trộn vào, anh Billy và Colin phải tìm cách lật mặt nhau để sống còn.
Từng giây phút của “The Departed” đầy sự căng thẳng vì đến khán giả cũng không biết ai là người đáng tin, ai là kẻ thật sự gian ác. Diễn xuất tuyệt vời của mọi diễn viên càng tạo ra sự căng thẳng đó, nhất là tài tử gạo cội Jack Nicholson.
Đoạn kết của phim chắc chắn sẽ làm người xem hoàn toàn kinh ngạc vì không ai nghĩ một cảnh sát viên đàng hoàng từ đầu đến cuối phim là Sean Dignam (Mark Wahlberg đóng) biết được anh Sullivan là kẻ trà trộn vào sở cảnh sát, rồi xuất hiện tại nhà của anh và nổ súng giết anh ngay lúc đó.
Al Pacino trong “The Godfather Part II.” (Hình: Paramount/Getty Images)
The Godfather Part II
Dòng phim mafia lừng danh “The Godfather” có phần hai chiếu năm 1974 được coi là phần tiếp theo hay nhất, và phần lớn nhờ vào đoạn kết vô cùng kinh ngạc cũng như u tối.
“The Godfather Part II” đưa khán giả vào câu chuyện của trùm mafia Michael Corleone, do tài tử Al Pacino đóng, phải tiếp tục vượt qua nhiều nguy hiểm trong thế giới tội phạm.
Phim còn đan xen nhiều cảnh nói về tuổi trẻ của thân phụ ông là “Bố Già” Vito Corleone, có Robert De Niro đóng vai đó trong thời thanh niên. Những cảnh đó cho thấy thời ơ ấu của ông ở Ý, sau đó phải chạy trốn đến Hoa Kỳ và bắt đầu vào con đường tội phạm trong tuổi thanh niên.
Tuy không có Marlon Brando như phần một, nhưng Robert De Niro có diễn xuất thần sầu trong vai Vito Corleone lúc còn trẻ. Không chỉ vậy, Al Pacino tiếp tục chinh phục khán giả trong vai Michael Corleone với sự hiện diện đầy mạnh mẽ trên màn ảnh.
Khán giả đã xem phần một chắc chắn biết thế giới mafia của “The Godfather” đầy sự phản bội, đến cả anh em ruột thịt cũng phản bội nhau. Sau khi ông Michael Corleone biết anh trai Fredo phản bội làm ông suýt mất mạng, ông hứa sẽ không có ai đụng đến người anh trai khi thân mẫu vẫn còn sống.
Sau khi thân mẫu qua đời, ông ra lệnh cho băng đảng giết anh trai mình và chứng kiến từng giây phút. Việc ra lệnh giết anh trai làm ông trở thành một tội phạm vô cùng nguy hiểm, và phải chịu cảnh đơn độc vì điều đó.
Tuy bạo lực, nhưng dòng phim “The Godfather” luôn nói về gia đình, và điều đó làm khán giả không ngờ được ông Michael sẽ giết anh trai trong đoạn kết của phần hai. (Thiện Lê) [qd]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Một căn nhà tại Yucca Valley, California, đã mất 1/3 giá trị trong vòng ba năm qua khi đổi chủ, giữa lúc nguồn cung ứng tăng mạnh trên toàn quốc giúp người mua có thêm quyền mặc cả.
Tạp chí Newsweek hôm 28 Tháng Tám, tường thuật cho biết một căn nhà có 3 phòng ngủ, 2 phòng tắm toạ lạc tại số 6185 Mirlo Road, San Bernardino County, được bán với giá $510,000 theo Zillow, sau khi giảm 14.9% so với giá niêm yết từ hồi Tháng Năm. Giá này là giá đã được giảm 14.3% so với niêm yết gốc $699,000 vào Tháng Mười Một, năm 2024. Đáng chú ý, giá này còn thấp hơn nhiều so với $769,000 mà căn nhà đạt được hồi Tháng Bảy, năm 2022.
Căn nhà ở đường Mirlo Road, San Bernardino County. (Hình: Google map)
Liệu có phải nhà ở vùng sa mạc California đang mất giá?
Với hồ bơi nhìn ra sa mạc Mojave và vị trí gần Công Viên Quốc Gia Joshua Tree, căn nhà số 6185 Mirlo Road mang đến lối sống vùng sa mạc cao nguyên mà nhiều người yêu thiên nhiên, chuyên gia chăm sóc sức khoẻ và nghệ sĩ tìm kiếm.
Nhưng tại khu vực này, giá nhà đang lao dốc nhanh sau cú tăng vọt đột ngột trong đại dịch.
Từ 2020 đến 2022, thị trường nhà ở Joshua Tree và vùng lân cận như Yucca Valley bùng nổ khi giới đầu tư và những người được làm việc từ xa đổ về, tìm đến nơi yên bình, có cảnh đẹp và giá cả tương đối rẻ hơn của California. Giá nhà ở nơi đây vì thế tăng vọt.
Tại Joshua Tree và Yucca Valley, giá nhà gần như tăng gấp đôi từ Tháng Ba, năm 2020 đến Tháng Năm, năm 2022, làm dấy lên lo ngại về môi trường và khả năng chi trả khi nhiều người dân bản địa bị loại khỏi thị trường bởi dòng vốn săn địa ốc cho thuê ngắn hạn.
Nhưng vài năm trở lại đây, mọi thứ đã đổi chiều khi nhiều công ty yêu cầu nhân viên quay lại văn phòng, còn người mua phải đối diện thị trường ngày càng đắt đỏ.
Theo Zillow, giá trị nhà trung bình ở Yucca Valley hiện là $366,188, giảm 4.7% so với năm ngoái, trong khi giá niêm yết trung bình là $468,750. Con số này dù thấp hơn so với đỉnh thời kỳ đại dịch, nhưng vẫn còn cao hơn giai đoạn trước đại dịch.
Mức giảm giá của căn nhà số 6185 Mirlo Road phản ánh xu hướng toàn cảnh của thị trường Yucca Valley. Zillow ghi nhận giá đã giảm liên tục kể từ đỉnh $410,809 hồi Tháng Bảy, năm 2022.
Thị trường cơ bản đang “bình thường hóa” sau cơn sốt địa ốc gây ra trong đại dịch vốn không bền vững. Đây có thể là tin tốt cho cả người mua lẫn người bán, dù người bán phải cắt giảm giá bán để chốt giao dịch, bởi giá thấp hơn có khả năng giúp thị trường bớt băng giá hơn.
Zillow cho biết 56.7% số nhà bán ở Yucca Valley đã phải giảm giá trước khi ký hợp đồng, sau trung bình 58 ngày rao bán. Chỉ 24.7% nhà được bán cao hơn giá niêm yết.
Phải chăng đây chỉ là vấn đề của Yucca Valley?
Ngoài những nguyên nhân đặc thù như lợi nhuận từ thị trường cho thuê ngắn hạn giảm khiến nhiều nhà đầu tư rút lui, Yucca Valley còn phản ánh xu hướng toàn quốc đang nghiêng về phía người mua.
Nguồn cung trên khắp nước Mỹ đã tăng trong vài tháng gần đây, với hơn 2 triệu căn nhà được rao bán, khi nhiều chủ nhà không còn chờ lãi suất thế chấp hạ nữa và người mua thì khó kham nổi mức giá hiện tại. Sự mất cân bằng này mang lại cho người mua nhiều lựa chọn hơn và nhiều quyền mặc cả hơn.
Dù giá nhà trung bình quốc gia vẫn tăng, tốc độ tăng đã chậm nhất trong nhiều năm. Theo Zillow, gần một nửa số căn rao bán (49.6%) được bán ở mức dưới giá niêm yết ban đầu. (Ng.Tr) [kn]
HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Orange County có nhiều tiệm ăn, nhà hàng Nam Hàn vô cùng hấp dẫn, đi đâu cũng tìm được món ngon. Lần này tôi tìm đến tiệm ăn Chan Chan ở Huntington Beach có gà chiên, cơm cuốn và bánh gạo cay không thể nào bỏ qua được.
Các món ăn hấp dẫn của Chan Chan. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Chan Chan là một tiệm ăn Nam Hàn thành công ở Irvine, khai trương vào năm 2015. Tên gọi của quán sử dụng nghĩa đôi của từ “Chan” trong tiếng Hàn, có nghĩa là giúp đỡ, hỗ trợ hay bữa ăn. Vì vậy, Chan Chan có nghĩa là hỗ trợ thực khách qua bữa ăn.
Sau nhiều năm thành công ở Irvine, Chan Chan quyết định mở tiệm thứ hai ở Huntington Beach, chỉ cách Little Saigon từ 5 đến 10 phút lái xe. Tiệm thứ hai này vẫn bán những món ngon giúp tiệm “mẹ” thu hút được nhiều thực khách ở Irvine.
Bảng hiệu của tiệm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Những món ăn đắt khách nhất của Chan Chan gồm có gà chiên, cơm cuốn rong biển và bánh gạo cay, nên tôi phải gọi thử những món đó. Thấy họ có một phần “combo” có cả ba món nên tôi gọi luôn cho tiện.
Trong thực đơn có nhiều loại gà chiên, nhiều loại cơm cuốn và một số loại bánh gạo để thực khách chọn cho phần ăn đó. Nhìn thực đơn một chút, tôi chọn cánh gà chiên với nước xốt đặc biệt, một phần cơm cuốn đặc biệt của tiệm, và một phần bánh gạo cay với nước xốt kem.
Tôi còn gọi thêm một phần thịt gà nạc chiên giòn với nước xốt chua ngọt và hành lá, thêm một phần bánh xếp chiên là đủ hết các món tiêu biểu của tiệm.
Bên trong tiệm. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Đợi chừng 10 phút thì các món ăn được dọn ra, và món đầu tiên tôi thử là bánh xếp chiên để bánh vẫn còn nóng giòn. Nhiều tiệm ăn Nam Hàn thường mua bánh xếp từ nơi khác, nhưng Chan Chan cho biết họ tự làm bánh xếp. Loại bánh này có nhân thịt bò trộn với thịt heo, có thêm một chút giá với hẹ và những sợi miến.
Bánh được chiên giòn nên có lớp vỏ giòn tan, nhưng bột vẫn có độ dẻo dai ở dưới lớp vỏ thơm giòn đó. Nhân bánh được nêm nếm rất vừa miệng, đầy vị ngọt tự nhiên của thịt kết hợp với mùi thơm của hẹ không có gì để chê. Thực khách có thể chấm bánh chiên vào xì dầu pha giấm với ớt cho có thêm chút vị mặn, vị chua và vị hơi cay để bánh ngon hơn nữa.
Bánh xếp chiên. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Món cơm cuốn rong biển đặc biệt của tiệm khác với nhiều loại cơm cuốn kiểu Nam Hàn khác vì được cuốn thành từng cuốn nhỏ, chứ không là một cuốn lớn rồi được cắt thành từng lát như bình thường. Món cơm cuốn này có những nguyên liệu như cà rốt, củ cải chua, trứng, chả cá, thịt cua giả, củ ngưu bàng, củ zucchini và chút mầm củ cải.
Một điểm đặc biệt khác của món cơm cuốn này là loại củ cải chua do Chan Chan tự làm, không sử dụng phẩm màu như những loại củ cải thường thấy, mà sử dụng nước củ dền để tạo ra màu tím tự nhiên.
Từng hạt cơm thơm dẻo và rời hạt, không có hạt nào bị nhão cả, và thực khách có thể nếm được mùi vị của mọi nguyên liệu cuốn ở giữa.
Củ cải chua có vị chua ngọt, còn các loại rau củ như cà rốt và zucchini đầy vị ngọt tự nhiên, kết hợp với vị thanh của trứng cùng vị hơi ngọt của chả cá và mùi hơi nồng của thịt cua giả ngon không có gì để chê.
Cơm cuốn đặc biệt. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Món thịt gà nạc chiên giòn được dọn ra trên chảo gan nên giữ nóng lâu, và miếng gà nào cũng được phủ nước xốt đặc sệt và có thêm nhiều sợi hành lá tước ở trên. Gà chiên có lớp bột thơm giòn, tuy thấm nước xốt nhưng không bị mềm, và miếng nào cũng thấm mùi vị chua ngọt rất vừa miệng, còn thịt gà ở trong thì không khô chút nào.
Mùi vị chua ngọt của gà kết hợp với mùi thơm nồng với vị ngọt tự nhiên của hành lá ngon khó tả được.
Thịt gà nạc chiên với hành lá. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Món bánh gạo cay với nước xốt kem cũng là một món phải thử của Chan Chan, có nước xốt được làm từ tương ớt của Nam Hàn kết hợp với kem, thịt bacon, xúc xích, hành tây, chả cá và bắp.
Nước xốt đầy vị béo của kem có vị hơi ngọt với hơi cay, lại có thêm chút vị chua dịu bám vào từng miếng bánh gạo dẻo dai rất ngon. Thịt bacon và xúc xích có mùi khói với vị hơi mặn, tạo độ tương phản với nước xốt cay ngọt, và thêm vào đó là những hạt bắp đầy mùi vị ngọt ngào tự nhiên.
Bánh gạo cay với nước xốt kem. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Cuối cùng là món cánh gà chiên với nước xốt đặc biệt của Chan Chan. Nước xốt đặc biệt đó là xì dầu cay ngọt, có thêm những miếng ớt xanh và nhiều hạt mè thấm vào từng miếng cánh gà chiên bột. Miếng cánh gà nào cũng lớn, có lớp bột hơi dày bên ngoài nhưng không bị cứng và giòn tan rất ngon.
Nước xốt có vị mặn của xì dầu kết hợp với vị ngọt của mật ong, thêm vào đó là chút mùi nồng của tỏi. Những miếng ớt xanh mang mùi vị cay thơm cho món gà, và vị cay đó rất hợp với vị mặn ngọt của nước xốt. Một điểm không thể bỏ qua là cánh gà được chiên rất đúng độ, có lớp vỏ giòn nhưng thịt bên trong không khô, và chỉ cần cắn một miếng là biết gà mới chiên.
Cánh gà chiên với nước xốt cay ngọt. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Chan Chan có nhiều món ăn Nam Hàn hấp dẫn, và giá cả cũng vừa phải. Một phần “combo” có cơm cuốn, cánh gà chiên và bánh gạo cay có giá $53, đủ cho ba đến bốn người ăn nên rất vừa túi tiền.
Chan Chan tọa lạc tại địa chỉ 7862 Warner Ave., UNIT 110, Huntington Beach, CA 92647. [qd]
NEW YORK CITY, New York (NV) – Thời đại mới của ẩm thực Việt do các thế hệ đầu bếp trẻ “chế biến” rộ lên trên những nẻo đường sầm uất, nhất là tại khu Lower Manhattan, trung tâm tài chính của thế giới và là “trái tim” của New York, thành phố lớn nhất miền Đông Hoa Kỳ, với những cái tên nhà hàng rất “kêu,” rất Việt như “Ha’s Snack Bar,” “Mắm,” “Sen Saigon,” “Bánh Anh Em…“
Nếu ông bà và cha mẹ trải qua chiến tranh và gian lao với căn cước tị nạn để tồn tại ở Hoa Kỳ, thì giờ đây thế hệ hậu duệ của họ không còn bị cuốn vào cuộc mưu sinh vất vả nữa mà thực sự có đặc quyền theo đuổi sự sáng tạo với ẩm thực.
Nữ đầu bếp An Nguyễn Hawks (trái) trước quán “Sen Saigon” ở New York. (Hình: Facebook Sen Saigon)
Nhật báo The New York Times hôm 25 Tháng Tám có viết một bài về sự kiện này, và cho biết ẩm thực Việt Nam tại New York khởi đầu đầy hứa hẹn: Năm 1961, nhà hàng được xem là đầu tiên ở Mỹ chuyên về món Việt – mang cái tên giản dị “Viet Nam” – khai trương tại khu Morningside Heights, Manhattan.
Nhưng đến thập niên 1970 và 1980, khi hàng trăm ngàn người Việt tị nạn đặt chân đến Hoa Kỳ, phần đông họ lại chọn định cư ở những nơi khác. Kết quả là, trong khi những thành phố như Houston (Texas) hoặc ở Orange County (California) từ lâu đã tràn ngập các món bún bò Huế hay bánh xèo, thì tại New York, lựa chọn có phần hạn chế.
Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, cộng đồng người Việt ở thành phố này tăng nhanh – gần 9% chỉ trong giai đoạn 2015–2020, tốc độ cao hơn nhiều so với mức tăng dân số chung – theo đó, sự hiện diện của ẩm thực Việt cũng ngày càng nở rộ.
Ở Lower East Side, phía Nam Manhattan, quán Ha’s Snack Bar phục vụ những món ăn bất ngờ như hàu ăn kèm ớt xanh, ốc xốt bơ me, hay bánh Pâté Chaud ăn kèm cùng lá chua (lá me đất). Chủ quán là đôi vợ chồng đầu bếp Anthony Hà (33 tuổi) và Sadie Mae Burns (30 tuổi).
Ha’s Snak Bar mở cửa vào Tháng Mười Hai, 2024, gia nhập vào một “cụm điểm hẹn ẩm thực Việt” tại khu này, vốn đã có “Mắm,” chuyên ẩm thực đường phố, do đôi vợ chồng Nhung Đào (36 tuổi) và Jerald Head (32 tuổi) điều hành, và “Sen Saigon,” chuyên các món chay, do đầu bếp An Nguyễn Hawks (35 tuổi) và chồng Erik Dornbush Hawks (32 tuổi) phụ trách.
Cặp vợ chồng Anthony Hà và Sadie Mae Burns còn dự định mở rộng kinh doanh với quán mới “Bistrot Ha” ngay gần khu này vào cuối năm nay.
Nữ đầu bếp Nhung Đào, đồng chủ quán “Mắm” ở New York. (Hình: Instagram mam.nyc)
Hai đầu bếp Như Tôn (34 tuổi) và John Nguyễn (43 tuổi) cũng đồng sở hữu hai nhà hàng tại New York, trong đó “Bánh Anh Em,” tọa lạc gần Union Square, vừa khai trương đầu năm nay.
Anh John chia sẻ rằng cách họ vận hành như tự nướng bánh mì tại chỗ, phục vụ bánh ướt chồng theo suất gọi, là “một sự tri ân với cách mà người ta làm món ăn ở quê nhà, rất tốn công sức.”
Những chuyên gia ẩm thực khác như cô Phoebe Trần (31 tuổi), đầu bếp kiêm nhà thảo dược, sáng lập Bé Bếp với các hội thảo, các dạng quầy ăn “pop-up,” và dịch vụ nấu cơm cữ hậu sản theo y học dân gian Việt Nam. Hoặc cô Thu Phạm Buser (33 tuổi), một “stylist” ẩm thực với loạt tiệc lưu động “Ăn Cỗ” khám phá ẩm thực vùng miền, thì việc nấu nướng chính là một sợi dây kết nối.
“Nó vượt lên khỏi phạm vi món ăn, trở thành cách để giữ gìn văn hóa và xây dựng cộng đồng,” cô Phoebe Trần chia sẻ.
Giò thủ của quán Ha’s Snack Bar. (Hình: Instagram has_dac_biet)
Dù đặt cơ sở ở New York, cô Trisha Đỗ (27 tuổi) và cô Gùi Trang Nguyễn (34 tuổi) cũng đưa câu lạc bộ ẩm thực lưu động “Xin Mời” sang Amsterdam (Hòa Lan), Paris (Pháp), và Toronto (Canada), đồng thời thường xuyên về Sài Gòn để tìm cảm hứng.
Theo cô Trisha, làn sóng bùng nổ ẩm thực Việt sôi động tại Manhattan những năm gần đây là điều dễ hiểu, nếu nhìn vào hoàn cảnh di dân.
“Tôi nghĩ phải cần một thế hệ [để tạo nên xu hướng ẩm thực],” cô Trisha nói. (T.Nhiên) [đ.d.]
SACRAMENTO, California (NV) – California đang cân nhắc cho những sinh viên bị trục xuất vẫn trả học phí thấp hơn, tương đương mức dành cho cư dân của tiểu bang.
Theo đài phát thanh LAist hôm Thứ Ba, 9 Tháng Chín, các nhà lập pháp California đang cân nhắc thông qua một dự luật cho những sinh viên đã bị trục xuất vẫn trả học phí theo mức của những người trong tiểu bang khi tiếp tục học qua mạng cho đến năm 2030.
Đại học cộng đồng East Los Angeles College. (Hình minh họa: Jules Hotz/CalMatters)
Sinh viên đại học cộng đồng bị trục xuất và những người thuộc diện DACA không trở lại Hoa Kỳ được cũng nhận được mức học phí đó. Nếu được vào lại Hoa Kỳ một cách hợp pháp, họ sẽ tiếp tục nhận học phí dành cho sinh viên sống ở California.
Ông Jose Luis Solache, dân biểu California đại diện Huntington Park đến Lakewood và tác giả của Dự Luật AB 695, cho biết: “Trục xuất không có nghĩa là giấc mơ học vấn của một sinh viên bị xóa bỏ.”
AB 695 còn có những đồng tác giả khác là các dân biểu như Mike Fong của San Gabriel Valley và Mark Gonzalez đại diện Koreatown, Boyle Heights và Montebello.
Dân Biểu Fong trình bày trong một cuộc họp về giáo dục tại Thượng Viện California: “Trong mấy tháng qua, chúng ta thấy có tin tức về nhiều người bị bắt giữ và trục xuất gần như mỗi ngày. Điều đó làm nhiều người tự bỏ đi để tránh nguy hiểm. Dự luật này sẽ cho phép những sinh viên rời khỏi Hoa Kỳ, tự nguyện hay bị ép buộc, cơ hội để tiếp tục được theo đuổi giáo dục.”
Sinh viên nhập cư lậu ở Hoa Kỳ rất đa dạng về văn hóa và chủng tộc. California có khoảng 100,000 sinh viên nhập cư lậu, chỉ là một phần nhỏ của các đại học lớn, và đa số học tại 116 đại học cộng đồng của tiểu bang.
Lý do là vì họ không nhận được trợ cấp tài chánh, phải dựa vào chi phí từ tiểu bang, học bổng và đồng lương để trả học phí. AB 695 sẽ giúp họ nhận được trợ cấp nếu đủ điều kiện.
Một sinh viên của đại học Long Beach City College phải trả học phí $1,556 cho niên khóa 2025-2026 nếu là cư dân California. Nếu không phải là cư dân, sinh viên phải trả đến $11,440. Những sinh viên phải rời khỏi Hoa Kỳ sẽ kiếm được ít tiền hơn, trả học phí theo mức cho cư dân California đã khó và trả theo mức cho người không phải cư dân chắc chắn sẽ không được.
Chính quyền Donald Trump vẫn giữ lập trường là việc cho sinh viên nhập cư lậu trả học phí theo mức của cư dân tiểu bang là bất hợp pháp vì cho rằng điều đó là thiên vị họ hơn những sinh viên là công dân Mỹ mà không phải cư dân tiểu bang.
AB 695 đang được các nghiệp đoàn lao động và nhà giáo khắp California ủng hộ, cũng như hệ thống Đại Học Cộng Đồng California.
Dự luật đó sẽ được đưa ra trước Quốc Hội California trong khi chính quyền Trump đang tìm cách xóa bỏ học phí theo mức cư dân cho sinh viên nhập cư lậu khắp nước. Bộ Tư Pháp đã kiện một số tiểu bang làm chuyện đó, vì muốn “bảo đảm người nhập cư lậu không nhận được phúc lợi thuế và được đối xử một cách thiên vị.”
Bà Maria Morales, giám đốc chính sách của Hispanas Organized, cho biết người nhập cư lậu đóng góp hàng tỷ đô la tiền thuế và chiếm đến gần 5% tiền lương của California.
Hiện nay, nhiều chuyên gia giáo dục cho biết chính quyền Trump đã thay đổi cuộc sống đại học của nhiều người, làm nhiều sinh viên phải học qua mạng hết phần còn lại của học kỳ vì không dám đến trường.
Đối với một số người, họ muốn học qua mạng vì nó giúp họ cân bằng giữa đi học và đi làm dễ hơn, nhưng lý do quan trọng nhất là không muốn đến trường trong khi những vụ trấn áp di trú thường xuyên xảy ra.
Vì vậy, các chuyên gia giáo dục cho rằng AB 695 “tạo hy vọng” cho nhiều sinh viên vì giữ mức học phí của cư dân California cho nhiều người. (TL) [đ.d.]
ANAHEIM, California (NV) – Nhiều đồng hương đến dự chương trình văn nghệ gây quỹ hỗ trợ Project Vietnam giải phẫu cho trẻ em Việt Nam bị sứt môi, tại Trung Tâm Cao Đài, Anaheim, vào trưa Chủ Nhật, 7 Tháng Chín.
Các ca sĩ tham gia chương trình văn nghệ gây quỹ hỗ trợ Project Vietnam giải phẫu cho trẻ em Việt Nam. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Hướng dẫn chương trình MC Tawni Thanh Thảo.
Chương trình văn nghệ mở đầu với ba tình khúc của cố nhạc sĩ Phạm Duy.
Năm 1952, Phạm Duy cho ra đời bài “Tình Ca” được trình diễn đầu tiên với giọng hát của các ca sĩ Anh Ngọc rồi đến Thái Thanh và nhiều ca sĩ khác. Tác phẩm “Tình Ca” nói lên lòng yêu quê hương đã bị chìm đắm trong chiến tranh qua ca từ “Tôi yêu tiếng nước tôi từ khi mới ra đời, người ơi!”
Tawni Thanh Thảo, một giọng hát có thể nói thuộc dạng Soprano, hát bài “Tình Ca” rất tròn âm sắc cao vút. Và ca khúc này đã mở đầu cho chương trình ca nhạc thính phòng đặc biệt.
Gần đây, Little Saigon chào đón một giọng ca mới, Tạ Hùng Cường, tuy không chuyên nghiệp, nhưng tiếng hát của anh rất khác biệt với nhiều tiếng hát tuổi nghề đầy đặn, và hát rất hay qua âm nét đệm đàn dương cầm của Minh Ngọc.
MC Tawni Thanh Thảo (trái) và ca sĩ Chế Tùng trong chương trình văn nghệ gây quỹ hỗ trợ Project Vietnam giải phẫu cho trẻ em Việt Nam.. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Trong chương trình này, Tạ Hùng Cường hát bài “Chiều Về Trên Sông” của Phạm Duy, qua những ca từ bị dính mắc giữa cảnh đẹp quê hương và tình yêu không trọn vẹn, “Chiều buông trên dòng sông Cửu Long/ Như một cơn ước mong, ơi chiều!/ Về đâu ơi hàng cây gỗ rong/ Nghiêng mình trên sóng sông yêu kiều/ Buồn tôi không vì sao bỗng dưng/ Theo đò ngang quá giang thương chiều/ Bởi vì thương nhiều nên nhớ tình yêu…”
“Quán Bên Đường,” cũng của Phạm Duy, tiếp nối chương trình với song ca Hoàng Oanh và Trần Đức.
“Chúng ta là những người Việt ly hương, nhưng trong bất cứ hoàn cảnh nào, thì ánh sáng tình người vẫn rọi chiếu cho những người kém may mắn tại quê nhà. Trong số này, có những em bé bất hạnh bị sứt môi, đang trông chờ sự cứu giúp của chúng ta,” Hoàng Oanh chia sẻ.
Tạ Hùng Cường hát bài “Chiều Về Trên Sông” với phần đệm đàn dương cầm của nhạc sĩ Minh Ngọc. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Chương trình được tiếp nối với Tường Vy hát bài “Hỏi Em” của Đức Quỳnh; Hương Thơ hát bài “Khi” của Lê Quang; Nguyên Dung hát bài “Quien Sera;” Quý Hà hát bài “Đường Xưa Ướt Mưa” của Đức Huy; Ngọc Hiền hát bài “Biển Tình” của Lam Phương; Chế Tùng và Hoàng Oanh song ca bài “Tình Sầu” của Trịnh Công Sơn; Tammy Minh Tâm hát bài “Tái Sinh” của Tùng Dương; Đông Triều hát bài “Chiều Nay Không Có Em” của Ngô Thụy Miên; và Thùy Dung hát bài “Áo Mới Cà Mau” của Thanh Sơn.
Cô Minh Nguyệt, một thiện nguyện viên của Cao Đài Center, từng lo về ẩm thực cho nhiều chương trình tổ chức tại trung tâm. Đặc biệt trong chương trình ca nhạc này, cô hát bài “Hoa Học Trò” của Anh Bằng.
Cô tâm tình: “Lý do tôi hát bài ‘Hoa Học Trò’ vì tôi nghĩ đến tuổi thơ của mình, thì ai cũng phải trải qua những kỷ niệm êm đềm trong lứa tuổi học trò. Hiện nay, tại đất nước mình có những em học sinh nghèo đang bị khuyết tật. Tuy tôi hát không hay, nhưng tôi phải hát để trong tâm tư mình có niềm vui nho nhỏ, vì đã góp phần trong việc từ thiện có ý nghĩa này.”
Hương Thơ hát bài “Khi” của Lê Quang. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Tiếp theo chương trình là Song Ngân hát bài “Mưa Trên Biển Vắng” (Je n’pourrai Jamais T’oublier) lời Việt Nhật Ngân; Hương Thơ hát bài “Phiến Đá Sầu” của Diệu Hương; Nguyên Dung hát bài “Lại Gần Hôn Em” (Vien M’embrasser) lời Việt Pham Duy; Tawni Thanh Thảo hát bài “You Raise Me Up;” Quý Hà hát bài “Riêng Một Góc Trời” của Ngô Thụy Miên; Tạ Hùng Cường hát bài “Khúc Mùa Thu” của Phú Quang; và Tường Vy hát bài “Tình Quê Hương” của Đan Thọ và Phan Lạc Tú.
Bài “Ôm Em Được Không” của Đông Thiên Thức, qua tiếng hát của Bác Sĩ Ngô Bá Định, đã chở trĩu nặng đau thương qua giọng hát của mình. Không biết từ nỗi lòng của ông hay của một vài ai đó.
Bác sĩ tâm tình: “Bài nhạc này nói lên tâm trạng của một cuộc tình tan vỡ. Người đàn ông trong cuộc muốn chia sẻ nỗi cô đơn, buồn tủi của người yêu, nhưng không thể gánh hết cuộc đời bất hạnh của người mình yêu được. Vì thế, Đông Thiên Đức đã nói lên những ca từ ‘Gánh ngang gánh dọc cuộc đời nổi trôi đến mấy/Lòng người dối gian khiến em khổ đau bao ngày/Sai một lần mất em rồi. Anh không thể nào buông xuôi/Anh có thể ôm em được không?’”
Bác Sĩ Ngô Bá Định trình bày bài “Ôm Em Được Không” của Đông Thiên Thức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Sau đó, Hoàng Oanh hát bài “Lời Ru, Bú Mớm, Nâng Niu” với lời thơ trìu mến của Phạm Thiên Thư và nhạc Phạm Duy. Đông Triều, một tiếng hát chưa được nhiều người biết đến, nhưng anh có giọng hát rất đặc biệt và thích hợp với những ca khúc trữ tình, như bài “Chiều Nay Không Có Em” và “Biết Bao Giờ Trở Lại” đều của Ngô Thụy Miên. Minh Nguyệt lại trở lại với khán giả qua bài “Lời Tình Buồn” của Hoàng Thanh Tâm, và Ngọc Hiền hát bài “Khi Đã Yêu” của Phượng Linh.
Trong chương trình ca nhạc này, nữ nhạc sĩ dương cầm Minh Ngọc đệm đàn piano cho nhiều ca khúc, và nhạc sĩ cũng là hiền thê của Giáo Sư Trần Năng Phùng.
Ông chia sẻ: “Hôm nay, tôi đảm trách nhiệm vụ tài xế cho hiền thê Minh Ngọc đi đánh đàn cho chương trình ca nhạc này.”
Nhạc sĩ Minh Ngọc cũng là cựu sinh viên của Đại Học Văn Khoa, sau đó bà tốt nghiệp Quốc Gia Âm Nhạc Sài Gòn trước 1975, và được giữ lại làm giáo sư dương cầm của trường.
Thiện nguyện viên Minh Nguyệt của Cao Đài Center. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Giáo Sư Trần Năng Phùng nói: “Chúng ta là những người may mắn được sống tại đất nước tự do thì chúng ta cũng phải nghĩ đến những đồng bào kém may mắn tại quê nhà, nhất là những trẻ em bất hạnh bị sứt môi. Đó là nhiệm vụ của chúng ta.”
Những ca khúc cuối cùng là “Đông Mang” với tiếng hát Tammy Minh Tâm; “Sợi Tóc” của Anh Bằng với tiếng hát của Ngô Bá Định; “Con Đường Xưa Em Đi” của Châu Kỳ và Hồ Đình Phương, với tiếng hát của Thùy Dung.
Cuối cùng là bài “Còn Tuổi Nào Cho Em” của Trịnh Công Sơn, do Chế Tùng và Song Ngân song ca.
Bà Trần Phạm Đức, một thiện nguyện viên trong chương trình ca nhạc, chia sẻ: “Tôi thì không biết hát hay đàn gì cả, nhưng tôi được tham gia vào chương trình này trong vai trò của người tiếp tân, và có thể làm bất cứ việc gì do ban tổ chức giao phó, ngoài vấn đề ca hát để phụ giúp cho Cao Đài Center gây quỹ giúp các em ở Việt Nam bị sứt môi, trong tinh thần ‘Lá lành đùm lá rách’ đã được duy trì trong tâm hồn của dân tộc Việt. Đối với tôi, đây không phải là bổn phận mà là do lòng thiện tâm, bác ái và tình người.” [đ.d.]
NEW YORK, New York (NV) – Tỷ phú Elon Musk mất danh hiệu “người giàu nhất thế giới” về tay ông Larry Ellison, người đồng sáng lập công ty nhu liệu Oracle, theo Bloomberg, nhờ giá cổ phần Oracle tăng vọt trong những phút đầu thị trường mở cửa sáng sớm Thứ Tư, 10 Tháng Chín, ABC News đưa tin.
Tài sản ông Ellison, 81 tuổi, hiện lên tới $393 tỷ, theo Bloomberg, hơn ông Musk $8 tỷ. Trước đó, ông Musk, 54 tuổi, tổng giám đốc hãng xe hơi điện Tesla và công ty hỏa tiễn SpaceX, giữ danh hiệu “người giàu nhất thế giới” bốn năm liên tiếp.
Ông Elon Musk (trái) và ông Larry Ellison. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images & Andrew Harnik/Getty Images)
Tài sản ông Ellison từ $101 tỷ vọt lên $393 tỷ nhờ giá cổ phần Oracle tăng vọt, tính tới 11 giờ sáng Thứ Tư là 40%, ngay sau ngày công ty này công bố một loạt đơn hàng trị giá hàng tỷ đô la từ khách hàng giữa lúc cuộc cạnh tranh về AI (trí tuệ nhân tạo) ngày càng quyết liệt.
Trong khi đó, giá cổ phần Tesla đi ngược chiều với Oracle, giảm 14% từ đầu năm 2025 tính tới Thứ Ba.
Tuy nhiên, theo Forbes, công ty truyền thông khác cũng có lịch sử thống kê người giàu nhất thế giới, ông Musk vẫn là người giàu nhất thế giới, với tài sản $439 tỷ.
Còn theo Bloomberg, tài sản của tỷ phú này chỉ $385 tỷ. Lý do có sự khác biệt là cách Forbes và Bloomberg tính giá trị công ty SpaceX của ông Musk và tài sản cá nhân khác.
Tài sản mới của ông Ellison đủ nuôi sống 5 triệu gia đình Mỹ một năm, gần bằng toàn bộ dân số Florida, dựa theo lợi tức gia đình trung bình ở Mỹ.
Hay là ông Ellison có thể cho toàn bộ người dân Nam Phi nghỉ mát suốt năm và không cần sản xuất bất cứ thứ gì, dựa theo tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này. (Th.Long) [qd]
Nền kinh tế Nga đã chậm lại đáng kể từ Tháng Tư đến Tháng Sáu và bắt đầu bước vào giai đoạn “đình trệ kỹ thuật,” nhận định ngày 3 Tháng Chín của ông German Gref, người đứng đầu Sberbank, ngân hàng lớn nhất nước Nga.
Sau khi xâm chiếm Ukraine từ ngày 24 Tháng Hai, 2022, đến nay các nhà máy lọc dầu Nga bị Ukraine liên tục tấn công, làm mất hơn 17% công suất, đồng thời khiến giá xăng nội địa tăng lên mức kỷ lục. Trong hình, giá xăng dầu tại một trạm xăng ở Moscow vào ngày 8 Tháng Chín. Giá xăng bán lẻ đã đạt mức cao kỷ lục và tăng nhanh hơn lạm phát chung kể từ Tháng Tám. (Hình: Alexander Nemenov/AFP via Getty Images)
Năm 2025 đánh dấu giai đoạn đầy thử thách đối với kinh tế Nga. Từ hậu quả chiến tranh Ukraine, áp lực lạm phát, tăng trưởng GDP yếu cho đến vụ mùa thất bát nghiêm trọng, Nga đang đối diện cuộc khủng hoảng kinh tế toàn diện, làm lung lay những trụ cột từng nâng đỡ vị thế quốc tế của Moscow.
Cuộc khủng hoảng không thể tránh khỏi
Các nhà kinh tế và giới chức Nga đều thừa nhận, dù chính quyền đang nỗ lực duy trì khả năng tài chính để tiếp tục cù nhằng cuộc chiến xâm lược Ukraine, nhưng những hạn chế sâu sắc đang dần hiện rõ, buộc nước này phải cân nhắc các lựa chọn chính sách đầy rủi ro.
GDP Nga tăng 1.8% trong quý 2, cao hơn một chút so với 1.4% của quý 1 nhưng thấp hơn nhiều so với tốc độ năm 2024. Ngân Hàng Trung Ương Nga dự báo tăng trưởng sẽ chậm lại trong quý 3 và tiến gần mức… 0 vào cuối năm 2025. Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng Nga năm 2025 xuống còn 0.9%, so với 4.3% năm ngoái – mức giảm mạnh nhất trong các nền kinh tế lớn.
Tháng Sáu, bà Elvira Nabiullina, thống đốc Ngân Hàng Trung Ương Nga, nói rằng Nga đã “đạt đến giới hạn năng lực,” trong khi ông Maxim Reshetnikov, bộ trưởng Kinh Tế, cho rằng quốc gia họ “đang trên bờ vực suy thoái.”
Ngày 4 Tháng Chín, phát biểu trên Russia 1 – kênh truyền hình do Kremlin kiểm soát, ông Maxim Reshetnikov nói rằng Nga đang “trả giá” cho bi kịch lạm phát cùng lãi suất cao trong bối cảnh “tình hình kinh tế cực kỳ khó khăn.”
Việc ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, gần đây tiếp cận Ấn Độ và Trung Quốc không chỉ là chiến lược ngoại giao mà còn nhằm tìm kiếm giải pháp cứu nền kinh tế Nga. Giới chức Ấn Độ khẳng định rằng họ sẽ không khuất phục trước áp lực Mỹ, sau khi chính quyền ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, áp đặt mức thuế quan 50% lên nước này, với lý do Ấn là một trong những nơi mua dầu nhiều nhất từ Nga kể từ cuộc xâm lược Ukraine năm 2022.
Tuy nhiên, không ai biết chắc cuối cùng Ấn Độ có nhân nhượng Mỹ hay không, và nếu họ giảm việc mua dầu Nga thì chắc chắn “sẽ có tác động lớn” đến ngân sách vốn đang căng thẳng của Nga, theo ông Janis Kluge, nhà kinh tế thuộc Viện Nghiên Cứu An Ninh và Quan Hệ Quốc Tế Đức.
Cần biết, Ấn hiện chiếm gần một phần ba tổng xuất cảng dầu của Nga. Dù thế nào, ngay cả khi Ấn không giảm mua dầu Nga và ngay cả khi không có thêm lệnh trừng phạt nào từ Tây phương, Tổng Thống Putin cũng phải tìm một giải pháp cho cuộc chiến chứ không thể vét ngân sách cho chiến tranh đang ngày càng cạn đến đáy.
Kinh tế Nga đang bị ảnh hưởng nặng do lạm phát – hiện ở mức 9%. Nỗ lực của Ngân Hàng Trung Ương trong việc kiềm chế giá cả bằng lãi suất cao ngất – hiện là 18% – đã khiến đầu tư cạn kiệt, nợ không được thanh toán tăng cao và tăng trưởng kinh tế gần như dừng lại khi các công ty Nga vật lộn để tái cấp vốn cho các khoản nợ doanh nghiệp ngày càng tăng. Mới đây, Bộ Phát Triển Kinh Tế Nga báo cáo rằng tăng trưởng hầu như đã dừng lại, với mức tăng hằng năm chỉ 0.4% vào Tháng Bảy.
Nếu Nga không giảm chi tiêu cho chiến tranh, Ngân Hàng Trung Ương sẽ phải giữ lãi suất rất cao và điều này sẽ dần giết chết nền kinh tế dân sự. Doanh thu dầu khí đã giảm 30% so với năm trước, chủ yếu do giá dầu giảm và đồng ruble mạnh hơn.
Áp lực càng căng thẳng khi Ukraine liên tục tấn công vào các nhà máy lọc dầu Nga, làm mất hơn 17% công suất, đồng thời khiến giá xăng nội địa tăng lên mức kỷ lục. Một cách tổng quát, thâm hụt ngân sách đang tăng, vượt mức dự báo chính thức năm nay là 2.5% GDP, tương đương $62 tỷ, và có thể leo lên đến 3%, mức chưa từng thấy trong nhiều năm. Trong khi đó, chi tiêu cho chiến tranh vẫn không hề giảm. Chi tiêu cho an ninh quốc gia và quốc phòng dự kiến lên đến $213.4 tỷ trong năm nay.
Họa vô đơn chí
Thời Chiến Tranh Lạnh, Liên Xô không thể tự cung cấp lương thực và phải nhập ngũ cốc, chủ yếu từ Mỹ. Điều này mang lại cho Washington đòn bẩy địa chính trị thông qua việc cung cấp thực phẩm với điều kiện kiềm chế chính sách đối ngoại.
Tuy nhiên, điểm yếu của Liên Xô trở thành sức mạnh của Nga. Việc chuyển đổi sang sở hữu đất tư nhân và đầu tư mạnh của nhà nước giai đoạn hậu Liên Xô đã biến Nga thành cường quốc nông nghiệp. Họ thậm chí đủ tự tin để cấm nhập thực phẩm Tây phương vào năm 2014 nhằm trả đũa các lệnh trừng phạt sau khi Nga sáp nhập Crimea và một phần Donbas. Đến năm 2016, Nga trở thành nước xuất cảng lúa mì lớn nhất thế giới và là nhà xuất cảng phân bón hàng đầu. Nguồn thu xuất cảng này mang lại không chỉ ngoại tệ mà còn tầm ảnh hưởng, đặc biệt ở Phi Châu và Trung Đông.
Sau khi Nga thực hiện cuộc xâm lược Ukraine năm 2022, các lệnh trừng phạt Tây phương hầu như không áp dụng đối với xuất cảng nông nghiệp, nhằm bảo vệ an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt ở các nước đang phát triển. Với Kremlin, sự “bỏ qua” này trở thành nguồn thu nhập và tạo ra tầm ảnh hưởng, giúp ổn định nền kinh tế và hỗ trợ chiến tranh. Tuy nhiên, “ông trời” không thương ông Putin.
Vụ mùa 2025 dự báo là tệ nhất trong nhiều năm. Xuất cảng ngũ cốc vào Tháng Bảy được ghi nhận là thấp nhất kể từ năm 2008, do biến đổi khí hậu ngày càng thất thường. Sương muối mùa Xuân làm hư hại hơn 240,000 hécta, trong đó 100,000 hécta bị mất hoàn toàn.
Tiếp đó là nắng nóng kỷ lục, trên 40 độ C ở các vùng phía Nam. Hạn hán mùa Hè tàn khốc đã phá hủy gần 500,000 hécta, khiến chính quyền vùng Rostov, một trung tâm sản xuất ngũ cốc, tuyên bố tình trạng khẩn cấp. Những cánh đồng lúa mì từng vàng óng giờ nứt nẻ khô khốc. Dự báo sản lượng lúa mì được điều chỉnh từ 90 triệu tấn xuống còn 82-84 triệu tấn. Tổng sản lượng ngũ cốc, đạt đỉnh 158 triệu tấn năm 2022, nay dự kiến giảm còn khoảng 130 triệu tấn – theo bài viết của Giáo Sư Peter Frankopan trên trang IISS – International Institute for Strategic Studies (“The geo-economics of Russia’s bad harvest”).
Tổng Thống Putin lâu nay xem nhẹ vấn đề biến đổi khí hậu, thậm chí cho rằng hiện tượng nóng toàn cầu có lợi cho Nga khi giúp mở rộng thêm vùng đất phía Bắc tạo thuận lợi cho phát triển canh tác.
Tuy nhiên, thiên nhiên không biết “nói chuyện phải quấy.” Biến đổi khí hậu không phải là “đối tác” mà ông Putin có thể thương lượng. Việc mùa màng thất bát không chỉ là thiệt hại nông nghiệp mà còn mang lại hậu quả địa kinh tế, khiến chiến lược “ngoại giao ngũ cốc” của Nga tại khu vực Nam bán cầu bị suy yếu, giảm một trụ cột quan trọng đối với vị thế toàn cầu của Nga, trong bối cảnh hàng loạt trụ cột khác đang chịu áp lực.
Sự khốn khó do thời tiết gây ra lại xảy ra ngay thời điểm mà áp lực tăng cao bởi vì tình trạng nhiều nguồn thu ngoại tệ giảm như nói ở trên. Cần nhắc lại, Tháng Bảy, EU và Anh đã “chơi ác” khi giảm trần giá dầu thô Nga từ $60 xuống $47/thùng và siết chặt trừng phạt nhằm vào đội tàu chở dầu lén lút của Nga.
Sống nhờ chiến tranh nhưng chết cũng bởi chiến tranh
Cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của Nga dẫn đến loạt lệnh trừng phạt từ các quốc gia Tây phương và sự rút lui gần như hoàn toàn của các công ty Tây phương. Tuy nhiên, bất chấp những dự đoán về sự sụp đổ, kinh tế Nga đã đứng vững khá tốt, khi họ áp dụng chiến lược thúc đẩy tăng trưởng thông qua chi tiêu tài chính khổng lồ liên quan quốc phòng. Bằng cách đổ nguồn tài nguyên kỷ lục vào tổ hợp công nghiệp-quân sự, lên đến $167 tỷ vào năm 2024, Kremlin đã thúc đẩy sản xuất công nghiệp tăng vọt, giúp tăng trưởng GDP trong hai năm liên tiếp.
Theo Ngân Hàng Thế Giới, năm 2021, Kremlin chi 3.6% GDP cho quốc phòng. Hiện tại, 6.3% GDP được dành cho quốc phòng, gần gấp đôi tỷ lệ của Mỹ. Tuy nhiên, bong bóng chi tiêu quân sự của Nga đang tạo ra thứ mà bà Elina Ribakova, nhà kinh tế tại Viện Kinh Tế Quốc Tế Peterson, mô tả là “trò chơi đổi ghế” (“game of musical chairs” – một trò chơi trẻ con trong đó người ta xếp một số ghế theo vòng tròn, số ghế ít hơn số người chơi một cái; khi nhạc bật lên, tất cả người chơi đi vòng quanh các ghế; khi nhạc dừng, mọi người phải ngồi nhanh vào một chiếc ghế và người nào không kịp ngồi sẽ bị loại).
Cái gọi là “trò chơi đổi ghế” bây giờ có nghĩa mọi người quay cuồng giành ghế và chỉ mong… nhạc được bật lên mãi để mình có thể là kẻ chiến thắng cuối cùng. Tuy nhiên, như ông Nicholas Fenton, phó giám đốc Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế, nhận định: “Người ta chỉ có thể chi tiêu đến một mức nào đó trước khi chạm đến giới hạn cấu trúc của nền kinh tế.” Giới hạn đó giờ đã “sát mí” giới hạn. [qd]
WOHYN, Ba Lan (NV) – Ba Lan hôm Thứ Tư, 10 Tháng Chín, cho biết một số máy bay không người lái (drone) Nga xâm nhập lãnh thổ Ba Lan suốt nhiều giờ bị các đồng minh Khối Hiệp Ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) can thiệp và bắn hạ, các viên chức loan báo, đồng thời mô tả đây là hành động xâm lược giữa làn sóng không kích nhắm vào Ukraine, theo AP.
Bộ Quốc Phòng Nga cho biết họ không nhắm vào Ba Lan, nhưng Belarus, đồng minh thân cận của Moscow, thì thấy có một số “drone” “bị mất phương hướng” vì bị nhiễu sóng.
Cảnh sát và quân đội Ba Lan đánh giá thiệt hại một căn nhà bị máy bay không người lái (drone) của Nga rớt trúng khi bị bắn rơi ở làng Wyryki-Wola, ngày 10 Tháng Chín. (Hình: Wojtek Radwanski/AFP/Getty Images)
Tuy nhiên, một số nhà lãnh đạo Âu Châu cho biết họ tin rằng Nga cố tình gia tăng căng thẳng trong cuộc xâm lược Ukraine bằng vụ xâm nhập Ba Lan, và cần phải phải đáp trả quyết liệt.
Một số “drone” được khai hỏa từ Belarus, nơi quân đội Nga và Belarus đang tập hợp cho đợt tập trận mở màn từ Thứ Sáu, Ba Lan cho biết.
Không phận Ba Lan bị xâm phạm nhiều lần từ lúc Nga xua quân xâm lược Ukraine toàn diện vào năm 2022, nhưng tại Ba Lan hay những nơi thuộc lãnh thổ NATO thì chưa từng có trường hợp nào xảy ra ở quy mô tương tự. Một phát ngôn viên cho biết đây là lần đầu tiên NATO phải đương đầu với một hiểm họa tiềm tàng trên không phận của liên minh.
Sau khi Nga phát động đợt không kích ồ ạt nhất nhắm vào Ukraine được ba ngày từ lúc châm ngòi cuộc chiến, NATO liền tổ chức một phiên họp thảo luận vụ xâm nhập.
“Nga ngày càng bành trướng cuộc chiến chứ không hề chấm dứt,” bà Kaja Kallas, cao ủy chính sách đối ngoại Liên Hiệp Âu Châu, cho biết.
Ông Donald Tusk, thủ tướng Ba Lan, phát biểu trước Quốc Hội rằng trong hơn bảy giờ qua các viên chức ghi nhận 19 vụ xâm phạm, nhưng vẫn tiếp tục thu thập thêm tin tức. Chính quyền Ba Lan phát giác ra chín địa điểm rơi “drone,” trong đó có vài địa điểm cách biên giới hàng trăm km. Bộ trưởng Quốc Phòng Hòa Lan cho biết phi đội chiến đấu cơ Hòa Lan đã yểm trợ Ba Lan và chặn một số “drone.”
Phát biểu trước Quốc Hội, ông Tusk cho biết vụ xâm phạm đầu tiên xảy ra khoảng 11 giờ 30 phút tối Thứ Ba và vụ sau cùng khoảng 6 giờ 30 phút sáng Thứ Tư. Thủ tướng Ba Lan nói rằng cho tới nay 19 vụ xâm phạm “chưa phải là dữ liệu cuối cùng.” Trước đó, ông Władysław Kosiniak-Kamysz, bộ trưởng Quốc Phòng Ba Lan, viết trên X rằng có hơn 10 vật thể xâm phạm không phận Ba Lan.
Bộ Quốc Phòng Nga cho biết các đợt không kích trong đêm nhắm vào khu vực công nghiệp-quân sự Ukraine ở các vùng phía Tây giáp với Ba Lan, và không lập kế hoạch nhắm vào lãnh thổ Ba Lan.
Trong một thông điệp khác thường, Bộ Quốc Phòng Nga cho biết các viên chức sẵn sàng tham vấn với Bộ Quốc Phòng Ba Lan.
Thiếu Tướng Pavel Muraveiko, tổng tham mưu trưởng kiêm thứ trưởng Quốc Phòng Belarus, dường như không muốn để cho Belarus dính líu tới vụ xâm phạm.
Trong một tuyên bố trên mạng xã hội, ông Muraveiko cho biết khi Nga giao chiến với Ukraine bằng “drone” trong đêm, và lực lượng phòng không Belarus đã theo dõi “các ‘drone’ bị mất phương hướng” sau khi bị nhiễu sóng, đồng thời cho biết thêm rằng lực lượng Belarus cảnh cáo Ba Lan và Lithuania rằng có “máy bay không xác định” đang tiến vào lãnh thổ hai quốc gia.
Các viên chức Ba Lan tìm được “drone” hoặc các bộ phận của “drone” tại tám địa điểm ở Ba Lan. Các viên chức còn tìm được các vật thể không rõ nguồn gốc, tại địa điểm thứ chín.
Một căn nhà bị trúng hỏa lực ở làng Wyryki thuộc vùng Lublin gần biên giới Ukraine, Thị Trưởng Bernard Blaszczuk nói với TVP Info. Mái nhà bị hư hại nghiêm trọng nhưng không ai bị thương.
Lực lượng phòng không NATO yểm trợ Ba Lan trong “lần giao chiến đầu tiên giữa phi đội NATO và các hiểm họa tiềm tàng trong không phận của Đồng Minh,” Đại Tá Martin O’Donnell, phát ngôn viên NATO, cho biết. Vào thời điểm giao chiến, chiến đấu cơ F-35 của Hòa Lan đã ngăn chặn “drone,” theo ông Ruben Brekelmans, bộ trưởng Quốc Phòng Hòa Lan.
Liên minh “cam kết bảo vệ từng km lãnh thổ NATO, trong đó có cả không phận,” ông O’Donnell nói.
Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo ở các quốc gia Baltic gồm có Lithuania, Latvia và Estonia, là các quốc gia thành viên NATO tỏ ra âu lo nhất trước hành vi hung hăng của Nga, cũng tỏ ra vô cùng dè chừng trước vụ xâm phạm.
Ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, thì cho biết đây là “trường hợp vô cùng nguy hiểm tại Âu Châu” và kêu gọi Nga “chịu trách nhiệm.”
Ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, lập kế hoạch điện đàm với ông Karol Nawrocki, tổng thống Ba Lan, vào Thứ Tư, theo một viên chức Tòa Bạch Ốc ẩn danh. (TTHN) [qd]
Charlie Kirk, ‘đệ ruột’ của Trump bị ám sát ngay trước mặt hàng ngàn MAGA
Ông Charlie Kirk, một người cực hữu và được coi là “đệ ruột” của Tổng Thống Donald Trump vừa bị bắn chết tại một buổi nói chuyện ở Utah, trước hàng ngàn cổ động viên MAGA hôm Thứ Tư, 10 Tháng Chín.
WASHINGTON, DC (NV) – Ba giới chức cao cấp bị sa thải của Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI) kiện ông Kash Patel, giám đốc cơ quan này, hôm Thứ Tư, 10 Tháng Chín, cáo buộc ông Patel sa thải họ trong “chiến dịch trả thù” do chính quyền Tổng Thống Donald Trump ra lệnh, theo The Hill.
Ông Brian Driscoll, từng làm giám đốc FBI tạm thời trước khi ông Patel được Thượng Viện chuẩn thuận lãnh đạo cơ quan này, bị sa thải hồi Tháng Tám sau khi từ chối nộp cho chính quyền Tổng Thống Trump danh sách toàn bộ điều tra viên FBI trong những vụ liên quan tới vụ bạo loạn Quốc Hội 6 Tháng Giêng, 2021.
Ông Kash Patel, giám đốc FBI. (Hình: Andrew Caballero-Reynolds/AFP via Getty Images)
Hai giới chức FBI khác bị sa thải là ông Steve Jensen, phụ tá giám đốc văn phòng FBI ở Washington, DC, và ông Spencer Evans, người phụ trách văn phòng FBI ở Las Vegas.
Trong đơn kiện dài 68 trang nộp lên tòa liên bang ở DC, ba cựu giới chức này yêu cầu tòa công bố họ bị sa thải bất hợp pháp và phục hồi chức vụ cho họ.
Ba cựu giới chức này cáo buộc ông Patel và nhiều người khác “mở chiến dịch trả thù các nguyên đơn vì bị các bị cáo cho là không chứng tỏ đủ trung thành về chính trị.”
Vụ ba người này bị sa thải “làm suy yếu an ninh quốc gia” vì họ nằm trong số những giới chức FBI giàu kinh nghiệm nhất, “mỗi người trong số họ là chuyên gia về chống khủng bố và giảm tội ác bạo lực,” theo đơn kiện.
Ba người này còn cáo buộc dường như họ bị sa thải theo lệnh những giới chức cao cấp nhất trong chính quyền Tổng Thống Trump. Trong đơn kiện, ông Driscoll cho biết rằng ông Patel không thể bác bỏ lời cáo buộc đó khi hai ông nói chuyện với nhau, và rằng ông Patel nói ông biết vụ sa thải này có thể bất hợp pháp.
“Ông Patel giải thích ông phải sa thải người nào cấp trên của ông ra lệnh sa thải, vì ông có giữ được chức vụ của ông hay không là tùy ông có sa thải những điều tra viên liên hệ với các vụ án dính líu tới tổng thống,” ông Driscoll kể lại lần nói chuyện với ông Patel chỉ vài ngày trước khi bị sa thải.
Ông Patel giải thích cả ông lẫn ông Driscoll đều không làm gì được để ngăn chặn ba người này hoặc bất cứ người nào khác bị sa thải, vì “FBI cố đưa tổng thống vào tù và ông [Trump] chưa quên chuyện đó.” Ông Driscoll tỏ ý nói cấp trên mà ông Patel nhắc tới là Bộ Tư Pháp và Tòa Bạch Ốc, và ông Patel không phủ nhận điều đó.
FBI từ chối nhận xét về đơn kiện này. (Th.Long) [qd]
SANTA ANA, California (NV) – Một ông ở Orange County bị truy tố vì lường gạt hàng trăm nhà đầu tư khoảng $62.5 triệu, Bộ Tư Pháp (DOJ) loan báo hôm Thứ Ba, 9 Tháng Chín.
Ông Marco Giovanni Santarelli, 56 tuổi, cư dân Laguna Niguel, tự xưng là “người tạo ra của cải.”
Ông Marco Giovanni Santarelli dự đêm khai mạc vở nhạc kịch “Reefer Madness: The Musical” tại The Whitley ở Los Angeles, California, hôm 30 Tháng Năm, 2024. (Hình: Monica Schipper/Getty Images)
Thông qua chương trình podcast và trang web, ông quảng cáo công ty Norada Capital Management của ông là công ty phát hành kỳ phiếu (promissory note) lợi nhuận cao, được hỗ trợ bằng những khoản đầu tư vào nhạc kịch Broadway, địa ốc và tiền số.
Nhưng công tố viên liên bang cáo buộc đây là trò lừa đảo và nạn nhân của ông Santarelli lên tới khoảng 500 người.
Hôm Thứ Hai tuần này, ông Santarelli bị truy tố một tội lừa đảo. Nếu bị kết tội, ông có thể ngồi tù tối đa 20 năm, theo DOJ.
Điều tra viên tịch thu hơn $5 triệu liên hệ với vụ lường gạt này và đang tìm thêm tài sản khác, DOJ cho biết.
Từ Tháng Sáu, 2020, tới Tháng Sáu, 2024, ông Santarelli bị cáo buộc dụ dỗ nạn nhân đầu tư vào kỳ phiếu $25,000 tới $500,000. Trên Cơ Sở Dữ Liệu Internet Broadway, ông Santarelli được quảng cáo là nhà sản xuất, có tham gia nhiều vở nhạc kịch như “The Who’s Tommy,” “Cabaret” và “A Beautiful Noise.”
Ông Santarelli hứa trả tiền lời hằng tháng cho nhà đầu tư, khoảng 12% tới 15%, trong ba tới bảy năm, DOJ cho hay. Tiền lời đó được lấy từ tiền đầu tư vào nhạc kịch, địa ốc, thương mại điện tử và tiền số, DOJ cho biết.
Ông Santarelli đưa hồ sơ tài chính cho nhà đầu tư, trong đó nói giá trị của công ty Norada là $143.3 triệu tới $224 triệu.
Tuy nhiên, ông Santarelli không trả tất cả tiền lời như ông hứa. Thay vào đó, ông đầu tư vào tài sản nhiều rủi ro, lời rất ít, và mang gánh nợ lớn, theo DOJ. Trong hồ sơ tài chính cung cấp cho nhà đầu tư, ông giấu tiền nợ hơn $90 triệu và nâng khống tài sản. Ông lấy tiền của nhà đầu tư này để trả tiền lời cho nhà đầu tư kia, theo DOJ.
Ông Santarelli sẽ ra tòa liên bang ở Santa Ana ngày 20 Tháng Mười. (Th.Long) [qd]
Tranh cãi về Trấn Thành (38 tuổi – vừa là MC, vừa là diễn viên, đạo diễn, nhà sản xuất phim) vẫn chưa chấm dứt cả trên mạng xã hội lẫn hệ thống truyền thông chính thức tại Việt Nam.
Tiến Sĩ Đoàn Hương trên VTC News nói Trấn Thành “thiếu hiểu biết lịch sử.”(Hình: Chụp qua màn hình)
Cuối tháng rồi, Trấn Thành bày tỏ sự tiếc thương khi ông Phạm Đức Thành (69 tuổi – nghệ sĩ chuyên biểu diễn đàn bầu, thường xuất hiện trong nhiều chương trình của Thúy Nga Paris, một trong những nhân vật tiêu biểu cho nỗ lực gìn giữ di sản âm nhạc dân tộc) qua đời (ngày 22 Tháng Tám) và bị chỉ trích kịch liệt vì những lý do như dám “viết tắt quốc hiệu,” tiếc thương như thế là “lạc điệu” khi cả quốc gia đang hân hoan chào đón 80 năm Cách Mạng Tháng Tám và Quốc Khánh.
Không chỉ có một số người sử dụng mạng xã hội lên án Trấn Thành theo kiểu như thế. Nhiều cơ quan truyền thông chính thức tại Việt Nam cũng nhập cuộc. Tờ Công An Nhân Dân gọi status bày tỏ sự tiếc thương ông Phạm Đức Thành là “nốt trầm lệch pha mang tên Trấn Thành.”
Có thể vì thế mà Trấn Thành vội vàng đục bỏ status vừa kể rồi trưng một loạt ảnh chụp hoạt động diễu binh, diễu hành, đồng thời nhấn mạnh “thấy biết ơn và lòng đầy tự hào khi mình là người Việt Nam.”
Tuy nhiên chuyện chưa ngừng ở đó. Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách Mạng Tháng Tám và Quốc Khánh của Cộng Hòa XHCN Việt Nam, thiên hạ được xem “Mưa Đỏ” (bộ phim do một số doanh nghiệp tư nhân và Quân Đội Nhân Dân Việt Nam phối hợp sản xuất). Trong trận bão dư luận nhằm tâng bốc bộ phim về chiến tranh cách mạng này lên mây, Trấn Thành lại tiếp tục bị chỉ trích vì không có ý kiến về “Mưa Đỏ,” “không ủng hộ phim lịch sử”… Trấn Thành lập tức sửa sai.
Trong một status về “Mưa Đỏ,” Trấn Thành bảo rằng suốt quá trình xem phim đã “tự nhiên vô thức thốt lên ‘hay quá’ ít nhất 20 lần,” xem xong đã “vỗ tay cả một phút” và việc “thấy dâng thêm lòng yêu nước là hoàn toàn có thật.” Trấn Thành còn nói thêm “đây là bộ phim lịch sử làm về đề tài chiến tranh Việt Nam hay nhất mà Trấn Thành từng xem.”
Song thiện chí ấy không được… chứng! VTC News (thuộc VOV – Đài Tiếng Nói Việt Nam) đã mời một tiến sĩ tên là Đoàn Hương lên sóng để nhắc toàn dân rằng Trấn Thành “thiếu hiểu biết lịch sử.” Cụ thể là khi đề cập đến cuộc chiến từ 1954 đến 1975 tại Việt Nam, dứt khoát phải dùng cụm từ “cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước,” dùng cụm từ “chiến tranh Việt Nam” như Trấn Thành đã dùng lúc khen “Mưa Đỏ” là không thể chấp nhận được.
Cứ như bà Đoàn Hương thì người nổi tiếng cần có trách nhiệm với lời nói và hành động của mình, đặc biệt khi có lượng người theo dõi lớn vì ảnh hưởng đến nhận thức của giới trẻ. May là cả VTC News lẫn bà Đoàn Hương không phân tích sâu hơn về chuyện vì sao Trấn Thành lại chủ động đếm, xác định được số lần đã khen phim “hay” là… 20, đã vậy còn cẩn thận tính được thời lượng dành cho việc vỗ tay kéo dài tới “cả một phút.” Nếu VTC News và bà Đoàn Hương đủ tinh ý, việc lên án Trấn Thành chắc còn đa dạng hơn!
***
Chỉ trích của nhiều cá nhân trên mạng xã hội cũng như nhận định mang tính chất quy chụp của nhiều cơ quan truyền thông chính thức tại Việt Nam đối với Trấn Thành thật ra không có gì mới.
Thiên hạ đã từng thấy điều đó ở Cambodia vào giữa thập niên 1970, trước nữa một chút là ở Trung Quốc từ giữa thập niên 1960 đến giữa thập niên 1970.
Cứ dùng Google hẳn sẽ thấy, từ 1975 đến 1979, Pol Pot – thủ tướng Cambodia Dân Chủ – tuyên bố, muốn xây dựng thành công CNXH tại Cambodia thì phải có “xã hội lý tưởng.” Theo Pol Pot, muốn có “xã hội lý tưởng” thì phải đạt “sự thuần khiết tư tưởng” và để được như vậy, cá nhân không có quyền biểu đạt cảm xúc hay hành xử khác với “tiêu chuẩn chung.”
Những người từng được đến trường, biết ngoại ngữ, thậm chí chỉ mang kính để nhìn cho rõ đều bị Pol Pot xác định là không hội đủ “sự thuần khiết tư tưởng,” cản trở việc xây dựng “xã hội lý tưởng,” đương nhiên trở thành “phản động” và cần hành quyết ngay lập tức. Khoảng hai triệu người Cambodia (tương đương 1/4 dân số Cambodia lúc đó) bị giết.
Một post trên trang facebook của Trấn Thành hôm 7 Tháng Chín chúc mừng phim “Mưa Đỏ trở thành phim top 1 doanh thu phòng vé.” (Hình: Chụp qua màn hình)
Tương tự, từ 1966 đến 1976, Đại Cách Mạng Văn Hóa do Mao Trạch Đông khởi xướng nhằm “thanh lọc tư tưởng, bảo vệ chủ nghĩa cộng sản khỏi ảnh hưởng tư sản” đã biến hàng chục triệu thanh niên Trung Quốc thành “Hồng Vệ Binh.” Họ tổ chức đấu tố trí thức, thầy cô, cha mẹ, đốt bỏ sách vở, phá hủy đền đài, chùa miếu vì khác với hoặc ngăn trở việc xiển dương, thực thi “tư tưởng của Mao Chủ Tịch.”
Trong Đại Cách Mạng Văn Hóa, tất cả những gì không phải “tư tưởng của Mao Chủ Tịch” đều là “phản động.” Kết quả, khoảng hai triệu người bị giết và tự sát, nhiều triệu người khác bị cầm tù, bị đầy đọa ở các nông trường. Không chỉ kinh tế mà hệ thống giáo dục cũng tê liệt vì các trường học đóng cửa. Không thể đếm được số di sản văn hóa – lịch sử bị hủy hoại. Đó là chưa kể nội bộ đảng Cộng Sản Trung Quốc bị phân hóa, Hồng Vệ Binh đã biến nhiều địa phương thành vô chính phủ khiến Mao Trạch Đông phải giải tán họ vào 1968…
***
Chẳng riêng Cambodia, Trung Quốc, lịch sử cận đại và hiện đại còn vô số bài học khác về hậu quả của cực đoan hóa. Giữa thập niên 1930 đến giữa thập niên 1940 là chủ nghĩa phát xít ở Đức. Cuối thập niên 1970 đến nay là Cách Mạng Hồi Giáo ở Iran. Gần hơn là hoạt động của Nhà Nước Hồi Giáo (ISIS) từ giữa thập niên 2010 đến đầu thập niên 2020,…
Cho dù việc diệt trừ ý kiến, cảm xúc cá nhân, chống đa nguyên (loại bỏ tư tưởng đa chiều) buộc phải chấp nhận chỉ một hệ giá trị, trở thành nguyên nhân dẫn tới đủ loại thảm họa kinh tế, xã hội nhưng có rất nhiều bằng chứng cho thấy, chính quyền Việt Nam đang men theo lối này, bất chấp cực đoan hóa, độc đoán hóa mang lại không ít rắc rối cho việc thực thi nhiều chính sách quan trọng như “hòa hợp, hòa giải,” “làm bạn với tất cả,” xây dựng xã hội “dân chủ, văn minh.”
Hồi Tháng Sáu năm ngoái. Đại Học Fulbright Việt Nam tổ chức lễ tốt nghiệp cho sinh viên khóa 2024 tại TP.HCM. Lễ tốt nghiệp với thông điệp “Fearless” (không sợ hãi) đã bị một số cá nhân chỉ trích kịch liệt trên mạng xã hội vì không có nghi thức chào cờ. Đại Học Fulbright Việt Nam phản bác các cáo buộc, lưu ý về việc phát tán thông tin sai lạc nhằm thao túng dư luận, khẳng định hoạt động của họ không có gì sai với luật pháp và sẽ tiếp tục hoạt động với tinh thần giáo dục khai phóng, đề nghị chính quyền hỗ trợ.
Cuộc tấn công Đại Học Fulbright Việt Nam trở thành đáng ngại khi kênh Truyền Hình Quốc Phòng Việt Nam phát phóng sự “Không để cách mạng màu đổi màu giáo dục.” Vấn đề không còn là khác biệt về quan niệm giáo dục mà giống như cuộc đối đầu giữa Cộng Hòa XHCN Việt Nam với các giá trị phương Tây bị dán nhãn thù địch.
Một tuần sau, kênh Truyền Hình Quốc Phòng Việt Nam của Bộ Quốc Phòng đột nhiên tháo gỡ phóng sự “Không để cách mạng màu đổi màu giáo dục.” Hạ tuần Tháng Tám, 2024, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Việt Nam chính thức trả lời các cơ quan truyền thông ngoại quốc, rằng chính quyền Việt Nam hoan nghênh các hoạt động của Đại Học Fulbright Việt Nam, khẳng định sự hiện diện của đại học này là thành quả hợp tác giáo dục giữa Việt Nam và Hoa Kỳ!
Cuộc tấn công vào Đại Học Fulbright Việt Nam không phải là trường hợp cá biệt nhưng là một trong những ví dụ minh họa hết sức rõ ràng cho một xã hội bị dẫn dắt, lũng đoạn bởi các quan điểm cực đoan, độc đoán, nếu không do chính quyền phát động thì phát triển cũng là nhờ sự làm ngơ của chính quyền và phù thủy phải gánh hậu quả do âm binh gây ra.
WESTMINSTER, California (NV) – Ban Hợp Xướng Trưng Vương kỷ niệm 10 năm thành lập bằng chiều nhạc trữ tình vào trưa Chủ Nhật, 7 Tháng Chín, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster, thu hút đông đảo giới mộ điệu cùng thân hữu đến chung vui.
Ban Hợp Xướng Trưng Vương ngân vang liên khúc “Hè Về” và “Túi Đàn.” (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Với sự chỉ huy của ca trưởng Như An, Ban Hợp Xướng Trưng Vương ngân vang các nhạc phẩm “vượt thời gian” của nhiều nhạc sĩ “vang bóng một thời” như Phạm Duy, Ngô Thụy Miên, Nguyễn Đức Quang, Lê Uyên Phương, Văn Phụng…
Qua sự điều hợp duyên dáng của MC Bích Trâm, các tình khúc “đi vào lòng người” lần lượt được trình diễn với các giọng ca đầy nội lực của dàn hợp xướng.
Ca trưởng Như An cho biết bà nhận thấy trong Hội Cựu Nữ Sinh Trưng Vương có nhiều người đam mê ca hát, và thiết nghĩ nên lập ban hợp xướng để mọi người cùng sinh hoạt âm nhạc và giữ trí óc minh mẫn.
“Ca hát là một sinh hoạt rất bổ ích cho tất cả mọi người vì giúp chúng ta phát triển văn hóa,” nữ ca trưởng cũng là cựu nữ sinh Trưng Vương chia sẻ.
“Tôi không ngờ đã qua 10 năm,” bà cười nói. “Nhờ ban hợp xướng này mà tôi học hỏi được rất nhiều điều như biết cách nương theo trình độ của từng ca viên.”
Bà cho biết đa số ca viên của Ban Hợp Xướng Trưng Vương có niềm đam mê với âm nhạc rất lớn nhưng thiếu nền tảng kỹ thuật thanh nhạc nên việc điều hợp không dễ dàng như các ca đoàn khác.
Ca trưởng Như An cho biết bà cũng là sáng lập viên của Ban Hợp Xướng Ngàn Khơi.
Ca viên Minh Châu, 85 tuổi, gia nhập ban hợp xướng cũng được năm năm, hào hứng chia sẻ rằng âm nhạc khiến bà trẻ hơn và yêu đời hơn.
“Chủ Nhật nào tôi cũng mong đến giờ tập hát. Chúng tôi tập luyện cho chương trình này cũng được một năm rồi,” bà cười nói.
Ca trưởng Như An (trái) chỉ huy dàn hợp xướng. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Ca viên Sương Vũ, trong lúc đợi tới tiết mục của mình, cho biết Ban Hợp Xướng Trưng Vương rất đặc biệt đối với bà.
“Khi ban hợp xướng mới ra đời thì phải nuôi dưỡng ý chí vững vàng để các chị em đi tập hát đều đặn. Dần dà, ca viên thấy được các bài hát đưa ra xứng đáng và giá trị cùng mục đích xây dựng cộng đồng cao đẹp nên mọi người ngày càng tham gia hăng hái và kỷ luật,” bà Sương bộc bạch.
Bà Sương nói các ca viên đồng lòng luyện tập chăm chỉ vì không chỉ đại diện cựu nữ sinh Trưng Vương mà còn cùng chí hướng là hát các tác phẩm hay của đất nước, góp phần phát triển và duy trì văn hóa ở hải ngoại.
Điều đặc biệt của chương trình là phần hát cộng đồng, khi các ca viên cùng khán giả hòa giọng trong những ca khúc quen thuộc, tạo nên không khí gắn kết và như một nhịp cầu kết nối tâm hồn qua âm nhạc.
Nhóm Sóng Biếc trình bày ca khúc “Nhớ Mẹ” đong đầy cảm xúc. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Cô Quỳnh Hoa, một trong các ca viên trẻ tuổi nhất, tâm sự rằng các đàn chị giới thiệu cô đến với ban hợp xướng.
“Tôi rất thích hát các bài hát Việt Nam và về tình yêu quê hương, đất nước, và hãnh diện là người Việt Nam. Tuy sống xa quê hương nhưng âm nhạc của Việt Nam khiến cho tôi cảm giác như mình đang sống ở quê hương,” cô Hoa chia sẻ.
Cô thêm: “Tôi mong mình biết nhiều tác phẩm hay như thế này để truyền lại cho con cháu của mình vì âm nhạc quê hương rất phong phú và đa dạng.”
Bà Kim Anh, cư dân Santa Ana, tấm tắc khen chương trình.
“Tôi rất quý các tiết mục của Ban Hợp Xướng Trưng Vương vì tổ chức rất chu đáo. Tôi thích hết các tiết mục,” bà nói. “Các ca khúc của nhạc sĩ Phạm Duy, Ngô Thụy Miên… khiến tôi quay trở lại như thời nữ sinh xa xưa.”
Tiết mục hát cộng đồng của Ban Hợp Xướng Trưng Vương. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Chăm chú theo dõi các tiết mục đến phút cuối cùng là ông Tiến Nguyễn, ở Garden Grove, cho biết chương trình rất hay.
“Trong các loại hình âm nhạc thì hợp xướng là khó nhất và đẳng cấp nhất. Hợp xướng Trưng Vương đã làm được điều đó. Phải nói là ca trưởng và các ca viên quá xuất sắc,” ông Tiến khen.
Chiều nhạc mừng Ban Hợp Xướng Trưng Vương kỷ niệm một thập niên gắn bó cùng cộng đồng khép lại trong cao trào cảm xúc, khi toàn thể ca viên và khán giả đồng cất tiếng hát vang ca bài “Việt Nam Việt Nam.”
Thanh âm hòa quyện, giai điệu ngân vang, như nối kết trái tim mọi người trong một khúc nhạc chung đầy tự hào. [đ.d.]
