California muốn bán trái phiếu bảo hiểm cho nhà xây trước trong nhà máy

SACRAMENTO, California (NV) – Để đối phó với tình trạng thiếu nhà, California đang cân nhắc tham gia vào một lĩnh vực mới, đó là bảo hiểm xây dựng cho nhà được xây trước trong nhà máy (factory-built housing) rồi dùng xe tải chở đến nơi nào đó và ráp vào.

Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Ba, 31 Tháng Ba, Dân Biểu Buffy Wicks của California cùng một liên đoàn các nhà lập pháp lưỡng đảng giới thiệu một số dự luật để giúp xây nhà ít tốn kém hơn, nhất là nhà được làm trong nhà máy.

Một khu nhà được xây bằng nhà máy. (Hình: Jungho Kim/CalMatters)

Xây nhà trong nhà máy rồi chở đến nơi khác có một số lợi ích: Xây nhanh hơn, môi trường làm việc an toàn hơn, và ít tốn kém hơn. Điều đó sẽ giúp tạo ra nhà ở giá rẻ dễ hơn.

Tuy đã qua mấy thập niên đầy kỳ vọng, những hứa hẹn đó chưa bao giờ thành công. Những người ủng hộ xây nhà trong nhà máy chỉ trích các rào cản về quy định và tài chánh ảnh hưởng đến sản xuất hàng loạt.

Sáu dự luật mới có mục đích giúp ngành công nghiệp này vượt qua các rào cản đó, trong đó có AB 2166, bảo đảm tiền bảo hiểm cho những công ty phát triển địa ốc và những người cho vay muốn vào lĩnh vực xây nhà trong nhà máy.

California sẽ giữ vai trò tái bảo hiểm, cung cấp tiền vào những thời điểm xây dựng đang bị kẹt, và đó là một biện pháp mà tiểu bang chưa thực hiện bao giờ để giảm giá nhà.

Ông Tyler Puller, một nhà nghiên cứu về nhà ở của đại học UC Berkeley, là người hỗ trợ kỹ thuật cho Dân Biểu Wicks và các nhà lập pháp trong các dự luật. Ông cho biết đây là lần đầu tiên thấy tiểu bang soạn thảo các dự luật như vậy. Ông còn nói đó là những dự luật không có giới hạn và phức tạp về kỹ thuật nhất.

Xây dựng là một ngành có nhiều rủi ro như các công ty phát triển hết tiền, chi phí tốn kém hơn dự đoán, bị kiện, và các dự án thất bại. Vì vậy, những dự luật của tiểu bang sẽ hỗ trợ tài chánh cho tất cả những người trong các dự án xây dựng, từ người cho vay đến các nhà đầu tư, rồi đến cả những nhà thầu nhỏ.

Một trong những cách hỗ trợ quan trọng nhất là trái phiếu bảo đảm, một thỏa thuận tài chánh với công ty bảo hiểm. Công ty phát triển chỉ cần trả phí trước để bảo đảm được nhận bảo hiểm nếu gặp trục trặc.

Ông Michael Merle, giám đốc phát triển kinh doanh của Autovol, nhà máy xây nhà ở Idaho, cho biết một dự án có trái phiếu bảo vệ làm các nhà phát triển và người cho vay an tâm vì họ không phải mất tiền nếu dự án thất bại ở bất cứ giai đoạn nào.

Tùy theo dự án và hợp đồng như thế nào, các nhà máy sẽ trả từ 0.75% đến 3% tổng chi phí của dự án. Với một nhà máy thực hiện một dự án chung cư lớn, tỉ lệ nhỏ đó có thể lên đến mấy trăm ngàn đô la.

Tuy nhiên, ngành xây dựng thường bị kẹt vào một vòng quay khiến họ không thể có trái phiếu bảo vệ các dự án.

Vòng quay thường bắt đầu bằng việc công ty phát triển hoặc người cho vay dè chừng với một dự án nhà xây trong nhà máy do một công ty mới phụ trách, vì họ từng thất bại, và điều đó bắt nhà máy phải có trái phiếu. Nhà máy có thể mua được trái phiếu nếu chứng minh họ từng thành công, nhưng rốt cuộc không mua được vì công ty phát triển và người cho vay dè chừng với dự án. Không có trái phiếu có nghĩa là nhà máy không làm ăn được, dẫn đến thất bại.

Dự luật của Dân Biểu Wicks và Dân Biểu Juan Carrillo sẽ bắt tiểu bang cung cấp bảo hiểm cho các công ty bảo hiểm. Nếu một dự án thất bại và cần phải sử dụng trái phiếu, tiểu bang sẽ trả một phần tiền.

Mục đích của tiểu bang là muốn các dự luật sẽ làm các công ty bảo hiểm bán bảo hiểm thoải mái hơn, các công ty phát triển ký hợp đồng với nhà máy thoải mái hơn, giúp các nhà máy có công việc ổn định và sẽ gia tăng sản xuất, giảm giá, và cuối cùng giữ được những lời hứa của nhà sản xuất hàng loạt.

Tuy California chưa giữ một vai trò như vậy bao giờ, nhưng ý tưởng này phù hợp với nhiều chính sách của tiểu bang và liên bang.

Một câu hỏi mà nhiều người đặt ra là tiền mặt có tốt hơn trái phiếu cho ngành xây dựng hay không. Các nhà lập pháp cho biết trái phiếu có mục đích giúp tiểu bang hỗ trợ những người đầu tư xây nhà trước trong nhà máy trong khi ngành công nghiệp đó gầy dựng danh tiếng, và đó là một vấn đề có thể giải quyết ở thị trường tư nhân.

Nếu mọi thứ không gặp trở ngại, các công ty bảo hiểm tư nhân sẽ bán bảo hiểm cho nhà máy, còn các công ty phát triển và người cho vay không cần có thêm bảo hiểm từ tiểu bang nữa. (TL) [đ.d.]

California ngày càng có nhiều trẻ em không khám mắt đầy đủ

SACRAMENTO, California (NV) – Hiện nay, nhiều trẻ em ở California đang đi học mà không khám mắt, phải đợi cho đến khi cảm thấy không theo kịp nữa mới bắt đầu lo lắng.

Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Năm, 2 Tháng Tư, các vấn đề về mắt, đặc biệt là cận thị, ngày càng quen thuộc với trẻ em Mỹ. Khoảng 25% trẻ em trong độ tuổi 6 đến 12 phải đeo kính hoặc đeo kính sát tròng, và tỉ lệ này tiếp tục tăng khi các em lớn tuổi hơn.

Một học sinh khám mắt. (Hình minh họa: Ariana Drehsler/CalMatters)

Trẻ em ở California có Medi-Cal ít khi nào đi khám mắt và vấn đề đó đang trở nên nghiêm trọng hơn. Từ năm 2022 đến 2024, chỉ khoảng 16% trẻ em từ 6 đến 12 tuổi có Medi-Cal đi khám mắt lần đầu, khám mắt thường xuyên, hoặc làm mắt kính, theo báo cáo của Hiệp Hội Nhãn Khoa California. Tỉ lệ này giảm xuống từ 19% của tám năm trước. Báo cáo được dựa theo thông số hai năm của Medi-Cal, cho thấy tiểu bang đang đi sai hướng tuy các vấn đề mắt ngày càng thường thấy ở trẻ em hơn.

Nhiều bác sĩ cho biết họ rất ngạc nhiên vì trẻ em có bảo hiểm Medi-Cal mà không sử dụng để khám mắt, và đó là một xu hướng đáng lo ngại. Trẻ em nhiều khi vào tiểu học hoặc lớn tuổi hơn mới đi khám mắt lần đầu trong khi có những vấn đề mắt bẩm sinh.

Gần như mọi quận hạt của California, 47 trong 58, có số người khám mắt giảm so với mấy năm trước.

Gần như quận hạt nào cũng có ít trẻ em đi khám mắt hơn. Tỷ lệ trẻ em nhận các dịch vụ về mắt như đo mát và làm mắt kính giảm đáng kể khắp tiểu bang, theo Hiệp Hội Nhãn Khoa California. Báo cáo so sánh số trẻ em đi khám mắt cho thấy vào năm 2015 và năm 2016 đến năm 2022 rồi đến năm 2024, chỉ có 15.8% trẻ em nhận các dịch vụ đó, trong khi nhiều ước tính cho thấy có ít nhất 25% trẻ em cần mắt kính.

Số trẻ em đi khám mắt giảm nhiều nhất ở các khu vực hẻo lánh, nhưng những quận hạt đô thị như San Francisco và Los Angeles cũng giảm. Chỉ có bảy quận hạt có tỉ lệ trẻ em khám mắt hay làm mắt kính tăng. Bốn quận hạt không được đưa vào báo cáo vì các thông số quá ít.

Ông David Maxwell-Jolly, tác giả của báo cáo và cựu giám đốc Sở Dịch Vụ Y Tế (DHCS) giám sát Medi-Cal, cho biết tỉ lệ khám mắt giảm ở rất nhiều nơi nên cần có cách giải quyết, và những con số đó quá thấp nếu hệ thống y tế California nghĩ rằng họ đang làm tốt trong việc theo dõi trẻ em có những bệnh chữa trị được.

Một phát ngôn viên của DHCS cho biết tiểu bang không thể xác nhận báo cáo có chính xác không, và còn nói các dịch vụ mắt khó theo dõi.

Họ đưa ra ví dụ là trẻ em khám mắt lần đầu khi đến bác sĩ nhi khoa vào những lần khám sức khỏe, có các dịch vụ khám mắt cũng như miễn nhiễm và kiểm tra sự phát triển. Thông số của California cho thấy khoảng 50% trẻ em có Medi-Cal đi khám sức khỏe.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết tỉ lệ thấp trong báo cáo cũng đáng lo ngại vì nếu trẻ em tiếp tục khám mắt sau khi khám lần đầu, tỉ lệ sẽ lên đến từ 25% đến 30% chứ không phải chỉ có gần 16% như trong báo cáo.

Báo Cáo Dịch Vụ Phòng Ngừa của California, theo dõi Medi-Cal mang các dịch vụ phòng ngừa đến cho trẻ em như thế nào, cho thấy tỉ lệ khám mắt của trẻ em và thanh thiếu niên từ 6 đến 21 tuổi gần giống với báo cáo của Hiệp Hội Nhãn Khoa vì có tỉ lệ 17%.

Contra Costa County là quận hạt có số trẻ em khám mắt giảm nhiều thứ ba tiểu bang. Phát ngôn viên của Sở Y Tế Contra Costa cho biết các kế hoạch y tế Medi-Cal không cần phải được theo dõi, và cần nhiều thời gian để hiểu rõ thông số đó.

Dân Biểu Patrick Ahrens của California đang giới thiệu một dự luật yêu cầu tiểu bang có các chính sách về phẩm chất dịch vụ khám mắt và công khai các thông số quan trọng. Mục tiêu của dự luật là theo dõi những nơi trẻ em không có các dịch vụ mắt quan trọng và bảo đảm những cơ quan cung cấp Medi-Cal cải thiện dịch vụ.

Những khu vực hẻo lánh vẫn còn nhiều trở ngại về khám mắt cho trẻ em nhất California. Modoc County, gần biên giới với Oregon và Nevada, chỉ có một bác sĩ mắt phục vụ cho cư dân trong bán kính 90 dặm. Các chuyên gia cho biết mất một bác sĩ hay người cung cấp dịch vụ y tế sẽ ảnh hưởng đến các khu vực này rất nhiều, càng khó cho nhiều gia đình hơn.

Tuy vậy, Modoc County là một trong bảy quận hạt có nhiều trẻ em đi khám mắt hơn của California.

Những nơi cung cấp dịch vụ y tế thường cho biết tỉ lệ hoàn tiền thấp từ tiểu bang là lý do họ không muốn nhận bệnh nhân có Medi-Cal. Hiệp Hội Nhãn Khoa California ước tính chỉ có 10% thành viên nhận Medi-Cal. Tỉ lệ hoàn tiền cho một lần khám mắt tổng quát chỉ có khoảng $47, không tăng trong 25 năm.

Tiểu bang bắt buộc trường học phải kiểm tra mắt cho trẻ em, bắt đầu từ Mẫu Giáo. Những lần kiểm tra đó tốt cho trẻ em không thấy rõ trong lớp, nhưng rất khó bắt những trẻ em có mắt không tốt đến gặp bác sĩ. Nhiều trẻ em được khám mắt trong trường, nhưng rất ít trẻ em đến bác sĩ để khám và làm mắt kính sau khi có kết quả không tốt.

Nhiều phụ huynh không có khả năng để đưa con đến gặp bác sĩ mắt. Nhiều lúc, thư báo với phụ huynh về việc con họ kiểm tra mắt không tốt, rồi thư bị nhồi nhét trong cặp táp, và trẻ em không nhớ đến. Bộ Giáo Dục California không theo dõi kết quả kiểm tra mắt ở trường.

Tổ chức bất vụ lợi Vision to Learn tạo ra một phòng khám mắt lưu dộng để giúp trẻ em kiểm tra mắt không tốt ở trường làm mắt kính. Tổ chức này đưa bác sĩ mắt đến trường, giúp trẻ em khám mắt sau khi kiểm tra ở trường và được đo độ để làm mắt kính.

Tại những trường học có chương trình này, 70% học sinh được đo mắt không làm mắt kính, và khoảng 20% có mắt kinh không đúng độ. Vì vậy, các chuyên gia cho biết điều đó ảnh hưởng đến kết quả học rất nhiều. (TL) [đ.d.]

Chiến lược mới phòng ngừa tình trạng vô gia cư tại California

SACRAMENTO, California (NV) – Có thể cách giúp tiểu bang California thoát khỏi tình trạng vô gia cư là phòng ngừa ngay từ đầu, thay vi tập trung vào những người “đã” ở trong tình trạng này rồi, theo một bài viết trên báo mạng CalMatters hôm Thứ Tư, 25 Tháng Ba.

Đây là cách suy nghĩ của các giới chức ở Santa Clara County – cũng như ở các nơi khác khắp tiểu bang – ngày càng gây chú ý và sẽ được thử nghiệm không chỉ ở California.

Một người vô gia cư ở khu vực chợ ABC, Westminster, California. (Hình minh họa: Đoan Trang/Người Việt)

Các chương trình này cho thấy rằng chỉ với khoản hỗ trợ vài nghìn đô la, các tổ chức có thể giúp một người tránh rơi vào cảnh vô gia cư. Cách làm này vừa giúp người nhận giúp đỡ tránh được cú sốc mất nhà, vừa tiết kiệm cho chính quyền địa phương hàng chục nghìn đô la chi phí giải quyết hậu quả sau đó.

Chương trình tại Santa Clara County do tổ chức phi lợi nhuận “Destination: Home” tiến hành gần đây trở thành hình mẫu cho 10 dự án thí điểm mới toàn nước Mỹ. Đây là lần đầu tiên chương trình được thử nghiệm tại nhiều tiểu bang. Nếu thành công, các nhà vận động chính sách sẽ thúc đẩy xây dựng một chương trình cấp quốc gia.

Song song đó, một dự luật tại California năm nay đưa ra yêu cầu tiểu bang xây dựng chiến lược tổng thể về phòng ngừa vô gia cư.

Bà Jennifer Loving, giám đốc điều hành “Destination: Home,” nhận định: “Cách rõ ràng nhất để giải quyết nạn vô gia cư là ngay từ đầu không nên để nó xảy ra.”

Chuyển hướng tư duy: Từ chữa cháy sang phòng ngừa

Việc tập trung vào phòng ngừa đánh dấu một thay đổi lớn trong tư duy chính sách. Trước đây, nguồn lực chủ yếu thường được dồn cho những người đã sống trên đường phố nhằm giúp họ quay lại cuộc sống ổn định. Vấn đề là cứ mỗi người được đưa vào nhà tạm trú, lại có nhiều người khác rơi vào cảnh vô gia cư, khiến tình hình không được cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, phòng ngừa cũng đặt ra thách thức riêng. Hiệu quả cao nhất chỉ đạt được khi hỗ trợ đúng những người đang cận kề nguy cơ mất nhà, nhưng việc xác định chính xác nhóm này không hề đơn giản. Một số khu vực ở vùng Bay Area sử dụng bảng câu hỏi đánh giá rủi ro, trong khi Los Angeles County áp dụng mô hình trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Jim Sullivan, giám đốc Phòng Thí Nghiệm Cơ Hội Kinh Tế thuộc đại học Notre Dame University, lưu ý rằng nếu xác định sai đối tượng, nguồn lực có thể bị phân tán vào những người vẫn có khả năng tự xoay xở, qua đó làm giảm nguồn lực dành cho các hình thức hỗ trợ thiết yếu như nhà tạm trú khẩn cấp hoặc nhà ở hỗ trợ dài hạn cho nhóm có nguy cơ cao. Nghiên cứu của nhóm nghiên cứu của ông Sullivian tại Santa Clara County cho thấy những người nhận hỗ trợ phòng ngừa có khả năng rơi vào vô gia cư thấp hơn 78% so với nhóm tương tự không nhận hỗ trợ.

Tuy nhiên, ngay cả trong nhóm không được hỗ trợ, tỉ lệ này vẫn ở mức thấp: 4.1% so với 0.9% ở nhóm có hỗ trợ. Theo bà Janey Rountree, giám đốc điều hành Phòng Thí Nghiệm Chính Sách California tại đại học UCLA, đơn vị tham gia phát triển một chương trình tương tự tại Los Angeles County, chuyện này phản ánh một thực tế rằng dù cuộc khủng hoảng trên đường phố rất dễ nhận thấy, nhưng xét về mặt thống kê, vô gia cư vẫn là hiện tượng hiếm. Phần lớn người dân vẫn duy trì được chỗ ở nhờ sự hỗ trợ từ gia đình hoặc bạn bè.

Phương thức vận hành của chương trình

“Destination: Home” đã góp phần khởi động chương trình phòng ngừa vô gia cư đầu tiên của Santa Clara County từ năm 2017. Vào thời điểm đó, gần như không có sự trợ giúp nào dành cho những người đang cận kề nguy cơ mất nhà. Nhiều gia đình đối mặt với lệnh trục xuất nhà khi tìm đến các dịch vụ hỗ trợ thậm chí còn bị từ chối ngay cả khi họ rơi vào cảnh sống ngoài đường.

Với ngân sách ban đầu $1 triệu từ nguồn quyên góp, chương trình đã hỗ trợ 200 hộ gia đình trong năm đầu tiên. Những năm sau đó, kết quả đạt được giúp tổ chức này nhận được sự ủng hộ của chính quyền quận hạt. Chương trình hiện có ngân sách hằng năm khoảng $30 triệu, phần lớn là tài trợ từ công quỹ, và giúp đỡ được khoảng 2,500 gia đình mỗi năm. Hiệu quả tác động ngày càng thể hiện rõ. Trước khi chương trình ra đời, cứ một người được sắp xếp nhà ở thì có thêm ba người mất nhà. Hiện nay, con số này giảm xuống chỉ còn khoảng 1.7 người cho mỗi trường hợp được hỗ trợ, theo “Destination: Home.”

Người tham gia biết đến chương trình qua nhiều phương tiện khác nhau, như ngân hàng thực phẩm, các tổ chức dịch vụ xã hội, truyền miệng, hoặc thông qua nhân viên hỗ trợ tại tòa án xét xử trục xuất nhà. Sau đó, họ điền một bảng câu hỏi nhằm đánh giá rủi ro vô gia cư, dựa trên nhiều yếu tố như từng trải qua bạo lực gia đình, từng vô gia cư hoặc bị khuyết tật. Nếu rơi vào mức rủi ro nhất định, họ sẽ đủ điều kiện nhận hỗ trợ.

Trong năm qua, mỗi người tham gia nhận trung bình khoảng $6,500, kể cả trường hợp quay lại nhiều lần, phần lớn dùng để chi trả tiền thuê nhà, tiền cọc, và các chi phí liên quan đến chỗ ở. Khoản tiền này cũng có thể được sử dụng để giải quyết những vấn đề trực tiếp đe dọa việc giữ được nơi cư trú, như sửa xe để đi làm, trả tiền khách sạn trong thời gian chuyển chỗ ở, chi phí y tế, hoặc thanh toán nợ thẻ tín dụng nếu khoản trả góp hàng tháng ảnh hưởng đến việc đóng tiền thuê. Người tham gia có thể quay lại xin hỗ trợ nhiều lần khi cần, và thực tế nhiều người đã làm như vậy, “Destination: Home” cho biết.

Bà Erin Stanton, giám đốc hỗ trợ gia đình của tổ chức Sacred Heart Community Service, đơn vị điều phối chương trình, cho biết họ đang cung cấp dịch vụ trợ giúp tạm thời cho những người đối mặt với các vấn đề có tính hệ thống và dài hạn, và không kỳ vọng rằng chỉ vài tháng hỗ trợ có thể ngay lập tức làm tăng nguồn cung nhà ở giá rẻ hoặc tạo ra các công việc có mức lương đủ sống.

Hiện nay, “Destination: Home” đang mở rộng mô hình này toàn nước Mỹ, bao gồm San Mateo County tại California, Miami-Dade County ở Florida, thành phố Atlanta ở Georgia, Austin-Travis County tại Texas, các cộng đồng ở Alaska, và nhiều cộng đồng bộ lạc tại Minnesota. Mục tiêu là kiểm chứng xem mô hình này có hiệu quả ngoài phạm vi Santa Clara County hay không, đồng thời điều chỉnh cho phù hợp với từng bối cảnh cụ thể, vì nhu cầu tại những khu vực suy thoái kinh tế hoặc bị tình trạng nghiện ngập ảnh hưởng sẽ khác với những nơi đang trải qua tiến trình đô thị hóa nhanh.

Lều của người vô gia cư ở Westminster, California. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)

Với gần $80 triệu huy động từ các nhà tài trợ tư nhân, “Destination: Home” cấp cho mỗi địa phương $500,000 để xây dựng chương trình theo mô hình Santa Clara County, cùng ít nhất $5 triệu để vận hành trong ba năm. Các chương trình đầu tiên dự kiến khởi động vào mùa Thu năm nay. Đại học Notre Dame University sẽ tiến hành đánh giá hiệu quả, và nếu kết quả tích cực, tổ chức này sẽ thúc đẩy xây dựng một chiến lược phòng ngừa nạn vô gia cư với quy mô toàn quốc.

San Mateo County tham gia thử nghiệm mô hình này vì xem đây là một cơ hội đáng chú ý, theo bà Amy Davidson, giám đốc Trung Tâm Vô Gia Cư của quận hạt. Dù đã có chương trình hỗ trợ tài chính khẩn cấp, quận hạt vẫn chưa sàng lọc để xác định nhóm nào có nguy cơ vô gia cư cao nhất. Với sự hỗ trợ của “Destination: Home,” một chương trình thứ hai sẽ được triển khai nhằm nhắm đến đối tượng chính xác của chương trình. Theo bà Davidson, đây là dịp để đánh giá rõ những gì đang hiệu quả, đồng thời nhận diện các hướng tiếp cận mà địa phương chưa từng thử nhưng có thể cân nhắc áp dụng.

Tỉ lệ vô gia cư giảm

Năm cộng đồng khác tại vùng Bay Area, bao gồm San Francisco và Oakland, đã triển khai các chương trình phòng ngừa tương tự, phục vụ tổng cộng hơn 30,000 người. Các chương trình này được tổ chức All Home và Bay Area Community Services hỗ trợ. Những đơn vị vừa tài trợ vừa xây dựng một biểu mẫu trực tuyến chuẩn hóa để đánh giá mức độ rủi ro vô gia cư của từng người ghi danh. Một chương trình thứ sáu cho cộng đồng tại Marin County dự kiến được triển khai vào cuối năm nay.

Tại San Francisco, những người tham gia chương trình có nguy cơ vô gia cư thấp hơn 40% so với nhóm có hoàn cảnh tương tự nhưng không nhận được hỗ trợ. Trong giai đoạn từ Tháng Ba, 2023 đến Tháng Hai, 2025, có dưới 5% người tham gia trở thành vô gia cư trong vòng một năm sau khi nhận hỗ trợ phòng ngừa, trong khi đó, ở nhóm không nhận hỗ trợ, con số này là 8%.

Tại Los Angeles County, những người được hỗ trợ thông qua Homelessness Prevention Unit có thể phải vào nhà tạm trú hoặc sử dụng dịch vụ hỗ trợ ngoài đường phố thấp hơn 71% về sau. Tương tự như Santa Clara County, tỉ lệ vô gia cư nói chung ở Los Angeles vẫn ở mức thấp: Dưới 2% người tham gia chương trình rơi vào tình trạng này và sử dụng dịch vụ đường phố hoặc nhà tạm trú trong vòng 18 tháng, so với hơn 6% ở nhóm có hoàn cảnh tương tự nhưng không tham gia.

Công cụ của Los Angeles County có điểm khác biệt là sử dụng AI để dự đoán ai có thể bị vô gia cư cao nhất. Người tham gia không cần nộp đơn. Nếu mô hình AI xác định họ thuộc nhóm rủi ro, nhân viên chương trình sẽ chủ động liên lạc và mời tham gia.

Chương trình vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm và một bản báo cáo phân tích chi tiết sẽ được công bố vào năm tới. Chương trình nhận được sự ủng hộ nồng nhiệt từ các lãnh đạo địa phương. Los Angeles County bổ sung thêm nguồn tài trợ từ Measure A và đang triển khai một chương trình phòng ngừa mới dành riêng cho thanh niên.

Từ những nỗ lực này, một dự luật được đưa ra trong năm nay yêu cầu California xây dựng chiến lược phòng ngừa vô gia cư toàn tiểu bang và sẽ được đệ trình vào Tháng Bảy, 2027. (TC) [đ.d.]

Nhiều học sinh California không thể vào đại học vì thiếu các môn cần thiết

COMPTON, California (NV) – Học sinh Lớp 12 khắp California đang hồi hộp chờ kết quả trúng tuyển vào các trường đại học công lập, nhưng hàng chục ngàn học sinh khác gần như bị “loại khỏi cuộc đua.” Một trong những nguyên nhân chính là gần một nửa học sinh toàn tiểu bang chưa hoàn tất các môn học bắt buộc.

Theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, khắp tiểu bang chỉ có 54% học sinh trung học hoàn thành tối thiểu các môn cần thiết để vào hệ thống University of California (UC) hoặc California State University (CSU), còn gọi là Cal State.

Học sinh một Lớp 12 của trung học Dominguez High School ở Compton. (Hình minh họa: Ariana Drehsler/CalMatters)

Những năm gần đây, tiểu bang tăng ngân sách để giúp cải thiện tình trạng này, nhưng tỉ lệ sẵn sàng vào đại học chỉ tăng rất chậm.

Học sinh có thu nhập thấp, da đen, và Latino có tỉ lệ hoàn thành thấp nhất. Học sinh học tiếng Anh và học sinh khuyết tật cũng có tỉ lệ thấp, dù được cải thiện nhẹ trong vài năm gần đây.

Hai hệ thống đại học công lập của California yêu cầu học sinh phải đạt điểm C trở lên trong các môn thuộc bộ tiêu chuẩn gọi là A-G như: Bốn năm tiếng Anh, ba năm toán, hai năm khoa học, hai năm khoa học xã hội, hai năm ngoại ngữ, và một năm nghệ thuật.

Các yêu cầu này thường quyết định lộ trình học ngay từ Lớp Chín. Chỉ cần trượt một môn hoặc bị điểm D hoặc F trong lớp, cũng như bỏ qua môn khó như hóa học hoặc lượng giác, hay do trường không mở lớp, học sinh có thể bị “lệch đường” ngay lập tức.

CalMatters phân tích dữ liệu niên khóa 2024-2025 của 1,468 trường trung học công lập, không bao gồm khoảng 800 trường thay thế, một số trường chuyên có tỉ lệ A-G cao cùng các trường tiếp tục và các chương trình trong trại giam vị thành niên. 

Kết quả cho thấy 222 trường có tỉ lệ hoàn thành A-G dưới 30%, trong khi hơn 400 trường đạt trên 70%.

Ý kiến của giới nghiên cứu

Theo hai nhà nghiên cứu giáo dục Sherrie Reed Bennett và Michal Kurlaender tại đại học UC Davis, cũng là hai tác giả của một nghiên cứu năm 2023 về chênh lệch tỉ lệ A-G, cho hay có nhiều nguyên nhân khiến học sinh không hoàn thành đầy đủ các môn học này.

Một số trường có mở lớp nhưng học sinh không ghi danh. Một số học sinh đạt dưới điểm C và không học lại sau giờ học hoặc trong mùa Hè. Ngoài ra, ở một số trường, giáo viên không cho làm lại bài tập để tránh việc học sinh phải học lại cả môn, dù một số nơi có cho phép.

Dữ liệu cũng cho thấy gần 10% các trường trung học truyền thống không cung cấp đầy đủ các môn học cần thiết.

Theo hai nhà nghiên cứu nêu trên, lý tưởng nhất là tất cả học sinh đều nên theo học các môn A-G, vì đó là cách duy nhất để bảo đảm mọi học sinh đều có cơ hội vào đại học bốn năm sau khi tốt nghiệp trung học.

Dữ liệu mới nhất của tiểu bang năm 2023 cho thấy rằng trong vòng 16 tháng sau khi tốt nghiệp, 86% học sinh hoàn tất các môn theo yêu cầu của UC và CSU đã ghi danh vào đại học bốn năm hoặc đại học cộng đồng. 

Trong khi đó, chỉ có 55% học sinh không hoàn thành A-G tiếp tục học tiếp, và phần lớn trong số này vào các trường cộng đồng.

Bước chuyển mình của một trường ở Compton

Trung học Dominguez High ở Học Khu Compton đạt tỉ lệ 96% học sinh đáp ứng tiêu chuẩn A-G, thuộc hàng cao nhất tiểu bang. Đây là kết quả của quá trình cải tổ kéo dài khoảng 10 năm.

Trường loại bỏ các lớp không đạt tiêu chuẩn UC và CSU, bổ sung tiết học để học sinh có thể học lại môn học trong giờ học, và cải tổ hệ thống tư vấn, mỗi nhóm học sinh có cùng cố vấn suốt bốn năm.

Ngoài ra, trường còn bổ sung cố vấn chuyên về tuyển sinh đại học và tăng cơ hội học song song tại đại học cộng đồng. Nhờ đó, tỉ lệ học sinh đạt tiêu chuẩn tăng từ khoảng 66% lên 96% chỉ trong vài năm.

Một học sinh, em Gisele Genovez, cho biết em học 14 lớp ở đại học cộng đồng trước khi tốt nghiệp và được nhận vào nhiều trường đại học. 

Một học sinh khác, em Alexis Hernandez, từng nghĩ không thể vào đại học vì hoàn cảnh khó khăn, nhưng em cũng được nhận vào nhiều trường UC và CSU.

Hiệu Trưởng Caleb Oliver cho biết, đến một mức độ nào đó, nhà trường không thể quyết định lựa chọn của học sinh sau khi tốt nghiệp trung học. Các trường đại học cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút sinh viên.

Ông Oliver nói các chương trình giúp học sinh được nhận vào trường học các khóa học Hè miễn phí và làm quen với các phương pháp học tập được kiểm chứng có thể là yếu tố quyết định việc các em có ghi danh hay không. 

Ông Oliver dẫn chứng một chương trình như vậy tại đại học Cal State Dominguez Hills, nơi mỗi năm nhận khoảng 20 học sinh từ trung học Dominguez High.

Sinh viên đi bộ trong khuôn viên đại học UC Berkeley. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)

“D = tốt nghiệp, C = đại học”

Các trường có tỉ lệ hoàn thành các lớp A-G thấp thường có nhiều học sinh đang học tiếng Anh hoặc học sinh trong chương trình giáo dục đặc biệt. 

Nhiều học sinh trong số này vẫn ghi danh các lớp A-G, nhưng nếu phải dành một hoặc hai tiết mỗi ngày cho các dịch vụ hỗ trợ như trị liệu ngôn ngữ hoặc phát triển tiếng Anh, thì rất khó để hoàn tất toàn bộ các môn cần thiết để đủ điều kiện vào hệ thống UC hoặc CSU, theo các nhà quản lý trường học.

Hai nhà nghiên cứu Bennett và Kurlaender cho rằng đây không phải là lý do thỏa đáng, và nhiều học sinh hơn trong diện giáo dục đặc biệt hoặc học tiếng Anh hoàn toàn có thể hoàn thành các môn A-G.

Để hỗ trợ các trường cải thiện tỉ lệ này, tiểu bang cung cấp các khoản tài trợ để thuê gia sư, mở rộng tư vấn đại học, hoặc triển khai các biện pháp khác.

Tại hai trường trung học Mt. Diablo High và Ygnacio Valley High – đều thuộc thành phố Concord – gần 90% học sinh là người học tiếng Anh hoặc thuộc diện thu nhập thấp. 

Cả hai trường cũng có tỉ lệ học sinh khuyết tật cao hơn mức trung bình. Năm ngoái, tỉ lệ hoàn thành A-G tại cả hai trường đều dưới 25%.

Học khu đang cố gắng nâng tỉ lệ bằng cách chuyển đổi nhiều lớp học sang các lới A-G tiêu chuẩn, dù thách thức lớn nhất vẫn là giúp học sinh vượt qua các môn này. Để được tính vào điều kiện xét tuyển đại học, học sinh phải đạt điểm C trở lên trong các môn A-G, nhưng chỉ cần điểm D là đủ để tốt nghiệp trung học.

Nguyên nhân là học sinh có điểm dưới C phải học lại môn học nếu vẫn muốn vào đại học bốn năm. Các lớp học lại thường diễn ra sau giờ học, gây khó khăn cho những em phải đi làm hoặc có trách nhiệm với gia đình.

Vì vậy, học khu bắt đầu cung cấp dịch vụ kèm học cho những học sinh đang gặp khó khăn, nhằm giúp các em giữ được điều kiện A-G trước khi điểm C tụt xuống D. Đồng thời, học khu cũng gia tăng kết nối với phụ huynh để họ có thể hỗ trợ học sinh trong quá trình chuẩn bị vào đại học.

Trung học Manteca High ở San Joaquin County cũng có tỉ lệ hoàn thành A-G thấp, khoảng 30%.

“Chúng tôi có tỉ lệ tốt nghiệp rất cao,” bà Clara Schmiedt, phó tổng quản trị học khu, cho biết, đồng thời nhấn mạnh tỉ lệ tốt nghiệp của trường Manteca High gần 95% và trường được vinh danh là Trường Xuất Sắc California. “Nhưng nâng tỉ lệ A-G vẫn là ưu tiên của chúng tôi.”

Một vấn đề tại trường Manteca High là môn hóa học – nhiều học sinh gặp khó khăn khi vượt qua môn này, nên học khu đang triển khai chương trình giảng dạy mới và bổ sung giáo viên khoa học. 

Một vấn đề khác là ngoại ngữ. Trường chỉ mở một số lớp tiếng Pháp, nên học sinh học môn này có thể không hoàn tất đủ yêu cầu ngoại ngữ cho A-G.

Học khu cũng đang nỗ lực thay đổi văn hóa hướng đến đại học, mở rộng chương trình học song song với đại học cộng đồng địa phương, và đưa hàng chục học sinh mỗi mùa Hè tham gia chương trình học thuật tại đại học University of the Pacific ở Stockton. (T.Nhiên) [đ.d.]

California khuyến khích cư dân vào làm việc trong ngành lâm nghiệp

Thiện Lê/Người Việt

SACRAMENTO, California (NV) – California đang có một nỗ lực để kêu gọi nhiều cư dân vào làm việc trong ngành lâm nghiệp hơn. Đó là chủ đề của buổi hội thảo do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức vào chiều Thứ Ba, 31 Tháng Ba.

Lâm nghiệp California đang cần nhiều người. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)

Buổi hội thảo của sự hiện diện của ông Matt Dias, chủ tịch và tổng giám đốc Hiệp Hội Lâm Nghiệp California (Calforests), nói về chiến dịch Nỗ Lực Việc Làm Lâm Nghiệp California. Chiến dịch này có mục đích quảng bá những công việc trong lâm nghiệp, tập trung vào quản lý rừng, chống cháy rừng, và bảo tồn rừng.

Nỗ lực không chỉ muốn tạo thêm việc làm, mà còn muốn tạo cơ hội cho những cộng đồng ít được đại diện trong lâm nghiệp như phụ nữ, người thiểu số, và cựu chiến binh.

Qua cung cấp những nguồn lực về giáo dục, đào tạo, và những hướng đi trong sự nghiệp, nỗ lực này sẽ bảo đảm cư dân California có cơ hội công bằng trong ngành lâm nghiệp, đóng góp cho cộng đồng và ngành môi trường hàng đầu khắp tiểu bang.

Ông Dias cho biết nỗ lực được Calforests hợp tác với Sở Cứu Hỏa California (CAL FIRE) khởi xướng cách đây gần hai năm, có mục đích tạo thêm việc làm trong lâm nghiệp khi đang phải đối mặt với nguy cơ cháy rừng ngày càng gia tăng.

Theo ông, một số trở ngại chính gồm có những người trong ngành này ngày càng lớn tuổi và lúc nào cũng thiếu người; thường tuyển người ở những nơi quen thuộc như Trung và Bắc California; chưa đến được những nơi như Nam California, các cộng đồng ở vùng Vịnh Bắc California, hay những cộng đồng hẻo lánh.

Các công việc trong ngành lâm nghiệp California rất phong phú. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)

Vì vậy, Calforests muốn giải quyết những trở ngại đó bằng cách mở rộng tuyển người đến những nơi mới để có sự tiến bộ và cách nhìn mới. Hiệp hội này sẽ tạo nhiều việc làm có lương cao cho những cộng đồng ít được đại diện trong lâm nghiệp, và nhấn mạnh không có bất cứ ai có thể đơn độc giải quyết các vấn đề môi trường, nên cần có sự hợp tác.

Sau đó, ông Dias mở một đoạn video của Calforests để nói về Nỗ Lực Việc Làm Lâm Nghiệp California, có nhóm nhân viên đa sắc dân và văn hóa. Họ còn có nhiều công việc như nhân viên điều hành, nhân viên hỗ trợ từ văn phòng, quản lý khu vực, quản lý giao tế cộng đồng, và nhiều việc khác. Hai công việc được giới thiệu nhiều nhất trong video là trồng và chặt cây, và quản trị nơi xử lý gỗ.

California đang kêu gọi nhiều người trẻ tuổi tham gia lâm nghiệp vì môi trường làm việc tốt, có nhiều việc làm ở mọi cấp bậc với mức lương tốt, lại không cần kinh nghiệm. Nhân viên sẽ được huấn luyện từ đầu và còn được phát triển sự nghiệp.

Vì cần có cách nhìn của nhiều cộng đồng, nên Calforests đang tuyển nhiều người biết song ngữ. Điều đó sẽ giúp hỗ trợ nhân viên đa văn hóa tốt hơn.

Ông Dias cho hay bảo vệ rừng sẽ tạo ra nhiều sản phẩm quan trọng cho California, có giá trị không chỉ về kinh tế như nước sạch, không khí sạch, và nhiều yếu tố quen thuộc của California.

Ông còn nói về nhiều công việc khác thuộc lâm nghiệp California, nhiều hơn cả những ngành nghề được giới thiệu trong video. Những công việc đó gồm có những nghề thực hành như thợ hàn, thợ điện, cho đến những ngành như thương mại, kỹ thuật điện toán, và lái xe vận tải.

Theo ông Dias, cư dân California có thể tìm hiểu thông tin về công việc trong lâm nghiệp bằng cách vào trang web www.caforestryworkforce.com.

Hiện nay, ngành lâm nghiệp California, phần lớn là tư nhân, đang tuyển dụng khoảng 55,000 người, vừa làm việc trực tiếp, vừa có người làm việc gián tiếp qua nghề xây dựng.

Tuy cháy rừng, nhưng nhiều người vẫn muốn vào ngành lâm nghiệp. (Hình minh họa: David McNew/AFP via Getty Images)

Trang web hiện có đăng 95 việc làm cần tuyển người, và dự định sẽ tăng lên đến từ 150 đến 200 việc làm trong tương lai.

Ông Dias cho biết nhiều công việc của lâm nghiệp California nằm trong những khu vực hẻo lánh khắp miền Bắc California, khu thung lũng ở miền Trung California, chưa thấy nhiều ở những khu đô thị như vùng Vịnh Bắc California, cũng như Los Angeles.

Ngành lâm nghiệp California ngày càng đa văn hóa hơn, đang có nhiều người nộp đơn hơn trước sau những đợt cháy rừng lớn, và những chương trình về lâm nghiệp của các đại học đang có nhiều sinh viên hơn. [đ.d.]

Liên lạc tác giả: [email protected]

DB Derek Trần trao $1 triệu chỉnh trang Trung Tâm Cao Niên và Phục Vụ Cộng Đồng Westminster

WESTMINSTER, California (NV) – Dân Biểu Liên Bang Derek Trần vừa trao tấm chi phiếu $1 triệu cho các giới chức thành phố Wesminster hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư, để chỉnh trang Trung Tâm Cao Niên và Phục Vụ Cộng Đồng, theo trang Facebook của thành phố trung tâm Little Saigon.

“Thành phố Westminster vừa nhận $1 triệu tiền ngân quỹ liên bang để chỉnh trang Trung Tâm Cao Niên và Phục Vụ Cộng Đồng Westminster do Dân Biểu Derek Trần vận động,” thông báo trên trang Facebook của thành phố cho biết hôm Thứ Năm, 2 Tháng Tư. “Chúng tôi cảm ơn Dân Biểu Derek Trần ủng hộ cơ sở phục vụ cao niên và cộng đồng, nơi tiếp tục phục vụ cư dân Westminster trong những năm tới.”

Dân Biểu Derek Trần (giữa) cùng các giới chức thành phố Westminster chụp hình tấm chi phiếu $1 triệu. (Hình: Facebook City of Westminster)

Số tiền $1 triệu này là một phần trong ngân khoản gần $11 triệu mà Dân Biểu Derek Trần vận động được, theo thông cáo báo chí của vị dân cử gốc Việt cao cấp nhất Hoa Kỳ đưa ra hôm Thứ Năm, 22 Tháng Giêng.

Tổng số tiền Dân Biểu Derek Trần vận động được, cụ thể là $10,950,000, nằm trong Dự Luật HR 7148, “the Consolidated Appropriations Act of 2026,” được lưỡng đảng tại Hạ Viện Hoa Kỳ thông qua, cung cấp ngân khoản trong một năm tài khóa cho các bộ trong Nội Các Mỹ, như Bộ Lao Động, Bộ Y Tế, Bộ Giáo Dục, Bộ Gia Cư, và Bộ Quốc Phòng, cho tới cuối Tháng Chín, 2026.

“Tôi rất tự hào xin được gần $11 triệu ngân khoản liên bang qua một dự luật Hạ Viện, để bảo đảm cuộc sống hàng ngày của người dân Nam California dễ dàng và an toàn hơn – cho thấy tiền đóng thuế của người dân hữu hiệu như thế nào đối với cộng đồng chúng ta,” Dân Biểu Derek Trần được trích lời nói hôm 23 Tháng Giêng. “Chúng ta chỉ còn một bước nước để có hàng triệu đô la dùng sửa đường xá, làm giảm giá nhà, và làm cho khu vực chúng ta an toàn hơn. Thành tích này là cho cộng đồng chúng ta, và tôi sẽ tiếp tục đấu tranh để đưa ngân khoản của liên bang về nơi các gia đình chúng ta xứng đáng được hưởng.”

Ngoài Westminster, các nơi khác cũng được tiền trong ngân khoản gần $11 triệu là các thành phố Cerritos, Fountain Valley, Garden Grove, La Palma, Brea, và Placentia, và Thư Viện Buena Park, Quỹ Tài Chánh Gia Cư Orange County, và Cơ Quan Kiểm Soát Muỗi và Côn Trùng Orange County.

Địa Hạt 45 do Dân Biểu Derek Trần (Dân Chủ) đại diện bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố thuộc Orange County và Los Angeles County như Artesia, Brea, Buena Park, Cerritos, Cypress, Fountain Valley, Fullerton, Garden Grove, Hawaiian Gardens, La Palma, Lakewood, Los Alamitos, Placentia, Rossmoor, Westminster, và Yorba Linda, trong đó có vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại. (MPL) [đ.d.]

Bứng Bondi: Chiêu ‘giải độc’ trước Quốc Hội của Trump?

Bứng Bondi: Chiêu ‘giải độc’ trước Quốc Hội của Trump?

play-rounded-fill

Bộ Công An sản xuất pháo bông, cạnh tranh với Bộ Quốc Phòng

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một giới chức Bộ Công An Việt Nam loan báo việc bộ này đang phối hợp nghiên cứu về sản xuất, đổi mới pháo bông sau khi được chính phủ cho phép sản xuất.

Hiện tại, các loại pháo bông tại Việt Nam đều do Bộ Quốc Phòng độc quyền sản xuất và phân phối. Người dân nếu bị phát giác bắn pháo bông nhập lậu hoặc không do Bộ Quốc Phòng sản xuất thì sẽ bị nhà chức trách phạt vạ.

Các loại pháo bông tại Việt Nam đều do Bộ Quốc Phòng độc quyền sản xuất. (Hình: VnExpress).

Báo VnExpress hôm 3 Tháng Tư dẫn lời ông Trần Hồng Phú, cục phó Cục Cảnh Sát Quản Lý Hành Chính Về Trật Tự Xã Hội, Bộ Công An, cho biết, một “nghị định” vừa có hiệu lực, cho phép các tổ chức, doanh nghiệp thuộc bộ này, nghiên cứu, sản xuất, xuất cảng, nhập cảng, cung cấp pháo bông.

“Mục đích sẽ là làm sao pháo bông đa dạng chủng loại màu sắc nhưng phải bảo đảm an toàn. Qua đó, người dân có nhiều sự lựa chọn, phù hợp với thuần phong mỹ tục,” ông Phú được dẫn lời.

Tại Việt Nam, pháo bông thuộc danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự.

Trong khi đó, các tỉnh, thành ở Việt Nam thường xuyên lạm dụng việc chi tiền thuế dân để bắn pháo bông vào các dịp lễ, Tết hoặc trong các sự kiện, buổi diễn văn nghệ tuyên truyền của nhà cầm quyền.

Các tỉnh, thành ở Việt Nam lạm dụng việc chi tiền thuế dân để bắn pháo bông vào các dịp lễ, Tết hoặc trong các sự kiện, buổi diễn văn nghệ tuyên truyền của nhà cầm quyền. (Hình minh họa: ZNews).

Do vậy, Bộ Công An đã nhảy vào kinh doanh mặt hàng “béo bở” này với lập luận cho rằng việc các tổ chức, doanh nghiệp được bộ trưởng Quốc Phòng giao nhiệm vụ mới được phép nghiên cứu, sản xuất kinh doanh pháo bông “là chưa phù hợp, thống nhất với Luật Đầu Tư.”

Ngoài ra, đại diện Bộ Công An còn lấy lý do là nhà máy Z121 thuộc sở hữu của Bộ Quốc Phòng, được độc quyền sản xuất pháo bông nên số lượng sản phẩm cung ứng ra thị trường “chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế của các tổ chức và người dân.”

Việc này bị cho là dẫn tới trường hợp những người buôn bán “lợi dụng tăng giá pháo bông do lượng hàng khan hiếm.”

Hồi dịp Tết Bính Ngọ 2026, tờ Thanh Niên đưa tin rằng các loại pháo bông do Bộ Quốc Phòng sản xuất có giá bị đẩy cao gấp ba lần giá gốc nhưng người dân “khó mua được.” (N.H.K) [dt]

Người Mỹ bi quan về cuộc chiến tại Iran 

WASHINGTON, DC (NV) – Kết quả từ cuộc thăm dò dư luận mới nhất của Reuters/Ipsos công bố ngày Thứ Sáu, 3 Tháng Tư, phơi bày một làn sóng bi quan đang bao trùm khắp Hoa Kỳ. 

Người dân không chỉ lo ngại về sự an nguy của quân đội mà còn bày tỏ sự hoảng loạn trước những tác động kinh tế ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống thường nhật của họ.

Người dân Mỹ ở New York biểu tình chống chính phủ Tổng Thống Donald Trump tiến hành chiến tranh Iran. (Hình: Leonardo Munoz / AFP via Getty Images)

Dựa trên dữ liệu khảo sát 1,021 người trưởng thành trên toàn quốc, các biểu đồ cho thấy những tỷ lệ đáng báo động:

Về tài chánh cá nhân: Biểu đồ khảo sát cho thấy có đến 56% người Mỹ tin rằng hành động quân sự tại Iran sẽ gây ra tác động “phần lớn là tiêu cực” đến túi tiền của họ. Chỉ có 27% hy vọng vào một tác động tích cực và 25% cho rằng sẽ không có ảnh hưởng gì.

– Về sự an toàn của binh sĩ: Đây là con số gây chấn động nhất khi có đến 84.5% (tương đương 863 trên 1,021 người) bày tỏ sự “lo lắng” cho tính mạng của các quân nhân Mỹ. Ngược lại, chỉ có khoảng 12% (123 người) cho biết họ không lo ngại.

– Về tình hình Trung Đông: Khoảng 49% người Mỹ dự đoán chất lượng cuộc sống của người dân tại khu vực chiến sự sẽ “trở nên tồi tệ hơn” trong năm tới, phản ánh sự thiếu tin tưởng vào mục tiêu nhân đạo của cuộc chiến.

Sự bi quan này dẫn đến một thái độ kiên quyết mạnh hơn đó là ít nhất 3/4 người dân Mỹ (75%) phản đối việc gửi bộ binh sang Iran. Người dân dường như đang chuẩn bị tâm lý cho một giai đoạn thắt lưng buộc bụng khi giá xăng tại các trạm xăng nội địa được dự báo sẽ tăng vọt lên từ $4.25 đến $4.45 cho một gallon vào tuần tới.

Những quyết định quân sự của chính quyền Tổng Thống Donald Trump đang đẩy lòng dân Mỹ vào thế đối đầu trực tiếp với các chương trình nghị sự của Tòa Bạch Ốc, tạo nên một cuộc khủng hoảng niềm tin sâu xa ngay trong nước.

Kết quả thăm dò của Reuters/Ipsos nêu trên không chỉ là những con số khô khan mà là lời cảnh báo gửi đến Washington về cái giá của những biện pháp quân sự phiêu lưu.

Tỷ lệ 56% người dân lo sợ thiệt hại tài chính cá nhân, cho thấy người Mỹ không còn dễ dàng bị thuyết phục bởi những lời hứa về sự thịnh vượng từ dự luật “Big Beautiful Bill.” Khi giá xăng tăng và thị trường chứng khoán chao đảo, sự tương phản giữa những khu biệt thự sang trọng và cuộc sống khó khăn của tầng lớp trung lưu trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết. Sự bi quan này là minh chứng cho thấy người dân hiểu rằng họ chính là những người phải chi trả cho cuộc chiến này.

Con số 84.5% người dân lo ngại cho quân nhân là một chỉ dấu về sự phản kháng đối với việc sử dụng máu xương binh sĩ cho những mục tiêu mơ hồ. Người Mỹ đã quá mệt mỏi với các cuộc chiến sa lầy. Việc phản đối đưa bộ binh vào Iran (75%) cho thấy dân chúng không muốn thấy thêm những phi vụ giải cứu phi công hay những tổn thất nhân mạng vô ích ngay trên lãnh thổ đối phương.

Mọi quyết định của chính quyền hiện nay dường như đang đi ngược lại với mong mỏi của đa số. Thay vì tạo ra sự đoàn kết, cuộc chiến Iran đang khoét sâu thêm hố ngăn cách xã hội. Khi một chính phủ hành động bất chấp sự bi quan của 3/4 dân số là một chính phủ đang tự cô lập mình ngay tại quê hương. (MPL) [dt]

Sài Gòn: Cán bộ công an ‘vòi’ $5,700 để ‘giúp’ bị can được tại ngoại

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bị can Nguyễn Minh Thoại, 32 tuổi, cựu điều tra viên Công An Quận 5 trước đây, Sài Gòn, bị truy tố với cáo buộc đòi 150 triệu đồng ($5,693) để “giúp” một bị can được tại ngoại và được trả lại một chiếc xe hơi bị tạm giữ.

Tờ Thanh Niên hôm 3 Tháng Tư đưa tin này nhưng không cho biết liệu bị can Thoại đã bị bắt hay được ưu ái cho tại ngoại do là cán bộ công an. Bản tin cũng không đăng hình nam bị can do các trường hợp cán bộ công an phạm tội được coi là chủ đề “nhạy cảm.”

Trụ sở Công An Quận 5 trước đây, Sài Gòn. (Hình: Sài Gòn Giải Phóng).

Theo bản tin, khi còn tại vị, bị can Thoại được phân công giải quyết vụ nghi can Lý Quang Duy bị cáo buộc hành vi “chống người thi hành công vụ” và “sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.”

Hồi Tháng Ba, 2023, bà Trần Thị Điều, vợ nghi can Duy, nhờ một người quen là bị can Trần Bình Thuận, gặp bị can Thoại để xin giúp cho chồng nhẹ tội và cho nhận lại chiếc xe hơi của gia đình đang bị công an tạm giữ.

Tại một quán cà phê gần trụ sở Công An Quận 5, bị can Thuận đặt vấn đề với bị can Thoại và được yêu cầu “lót tay” để nghi can Duy được tại ngoại.

Sau khi “ngã giá,” hai bên đồng ý số tiền cần đưa là 120 triệu đồng ($4,555). Sau đó, bị can Thuận chủ động hứa hẹn đưa thêm 30 triệu đồng ($1,138), nâng tổng số tiền hối lộ lên 150 triệu đồng.

Từ trưa hôm 4 đến chiều 5 Tháng Tư cùng năm, bị can Nguyễn Minh Thoại liên tục gọi điện và nhắn tin qua ứng dụng Zalo để hối thúc bị can Thuận giao tiền.

Trước sự hối thúc của điều tra viên, bị can Trần Bình Thuận bất ngờ “quay xe,” không đến điểm hẹn trao tiền hối lộ mà đến thẳng trụ sở Công An TP.HCM tố cáo bị can Thoại và giao nộp các file ghi âm làm bằng chứng. Khi bị đồng đội triệu tập, bị can Thoại thừa nhận hành vi phạm tội.

Liên quan vụ án, bị can Trần Thị Điều bị truy tố về tội “đưa hối lộ.”

Theo cáo trạng, bà Điều đã bốn lần đưa cho bị can Thuận tổng cộng 405 triệu đồng ($15,373) để nhờ “chạy án.”

Ông Trần Bình Thuận bỏ trốn và đang bị truy nã. (N.H.K) [dt]

Lương Cường, Phạm Minh Chính được trao huân chương ‘an ủi’

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ba ngày trước khi bị ép phải “về vườn” cùng một lượt, hai ông Lương Cường (chủ tịch nước Việt Nam) và Phạm Minh Chính (thủ tướng), được ông Tô Lâm (tổng bí thư đảng CSVN), trao huân chương để “an ủi.”

Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 3 Tháng Tư, ông Cường nhận “Huân Chương Quân Công” hạng nhất, còn ông Chính nhận “Huân Chương Độc Lập” hạng nhất.

Ông Lương Cường (bìa trái), và ông Phạm Minh Chính (thứ ba, từ trái), được ông Tô Lâm (thứ nhì, từ trái), trao huân chương. (Hình: Chính Phủ).

Điều buồn cười là theo quy định về khen thưởng, các loại huân chương nêu trên lẽ ra phải do chủ tịch nước, tức ông Cường trao cho người khác.

Theo bản tin, huân chương được trao cho hai ông Cường và Chính cùng một số quan chức khác là để “ghi nhận những cống hiến to lớn, bền bỉ, nổi bật, đặc biệt xuất sắc…”

Vụ trao huân chương diễn ra chỉ ba ngày trước khi Quốc Hội khóa 16 nhóm họp để bầu ông Tô Lâm kiêm nhiệm thêm chức chủ tịch nước và ông Lê Minh Hưng làm thủ tướng.

Ông Tô Lâm là ứng viên duy nhất thay ghế ông Cường, trong lúc ông Hưng cũng là ứng viên duy nhất thay ghế ông Chính.

Vài  ngày trước khi “về vườn,” ông Phạm Minh Chính còn được một quan chức công khai tâng bốc tại cuộc họp.

Ông Lương Cường (đứng), phải “về vườn” cùng một lượt với ông Phạm Minh Chính (bìa phải). (Hình: Chính Phủ).

Tờ Tuổi Trẻ hôm 1 Tháng Tư đưa tin, bà Lê Thị Nga, phó chủ nhiệm thường trực Ủy Ban Dân Nguyện và Giám Sát, Quốc Hội, dành nhiều phút tại cuộc họp bàn về phát triển kinh tế chỉ để ca tụng ông Phạm Minh Chính “đã rất lăn lộn, bám sát thực tiễn.”

Bà Nga nói thêm rằng Thủ Tướng Chính “gần dân và luôn sát dân, làm việc bất kể ngày đêm, ngày nghỉ.”

Theo giới quan sát, việc được trao huân chương và khen ngợi trong những ngày cuối tại vị là chỉ dấu cho thấy hai ông Lương Cường, Phạm Minh Chính có thể thở phào vì mình “hạ cánh an toàn.”

Việc này cũng giảm thiểu nguy cơ hai ông bị ông Tô Lâm truy xét “trách nhiệm người đứng đầu” trong các vụ sai phạm khi còn tại chức, trước khi thẳng tay lột chức cựu chủ tịch nước và cựu thủ tướng để kỷ luật như những người tiền nhiệm của họ gần đây. (N.H.K) [dt]

Nhân viên ngân hàng của con gái Nguyễn Tấn Dũng lừa gần $800,000

CẦN THƠ, Việt Nam (NV) – Bị can Diệp Văn Vĩnh, nhân viên tín dụng, ở phòng giao dịch Trần Đề của ngân hàng BVBank (Bản Việt), tỉnh Sóc Trăng trước đây, nay thuộc thành phố Cần Thơ, bị bắt, khởi tố với cáo buộc chiếm đoạt 20.4 tỷ đồng ($774,369) của nhiều nạn nhân.

Ngân hàng BVBank được bà Nguyễn Thanh Phượng, 46 tuổi, con gái của cựu Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng, sáng lập.

Bị can Diệp Văn Vĩnh (trái) lúc bị bắt. (Hình: Công An Cần Thơ).

Theo báo VietNamNet hôm 3 Tháng Tư, do nợ nần đùm đề, bị can Vĩnh, 32 tuổi, nảy sinh ý định lừa đảo, đưa ra thông tin gian dối về việc có nhiều khách hàng cần vay tiền gấp để “đáo hạn ngân hàng” nhằm huy động tiền.

“Đáo hạn ngân hàng” là ngày cuối cùng của hợp đồng vay, khi khách hàng phải hoàn tất nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi để tránh bị liệt vào danh sách nợ xấu.

Ban đầu, bị can Vĩnh vay số tiền nhỏ, trả gốc và lãi đúng hẹn để tạo lòng tin cho nạn nhân.

Đến khi họ bắt đầu tin tưởng, từ giữa Tháng Chín năm ngoái, bị can Vĩnh huy động 20.4 tỷ đồng của năm người.

Khoản tiền này được nam bị can dùng để trả nợ cá nhân, tiêu xài, trước khi bỏ trốn khỏi địa phương.

Trong một vụ lừa đảo tương tự cũng xảy ra tại Cần Thơ, theo tờ Tuổi Trẻ hôm 31 Tháng Ba, bị can Đặng Thanh Hùng, 41 tuổi, ở xã Hỏa Lựu, Cần Thơ, bị bắt, khởi tố vì chiếm đoạt 13 tỷ đồng ($493,470).

Phòng giao dịch Trần Đề của ngân hàng BVBank (Bản Việt), tỉnh Sóc Trăng trước đây, nay thuộc thành phố Cần Thơ. (Hình: BVBank).

Bị can Hùng bị cho là lợi dụng một số người quen biết để vay tiền họ làm “đáo hạn ngân hàng.”

Bị can Hùng hứa hẹn với các nạn nhân rằng sẽ trả tiền gốc và lãi cao trong vòng năm ngày nhưng không giữ lời.

Nam bị can cũng dùng tiền để trả nợ và chi tiêu cá nhân và trả lãi cho các khoản vay trước đó của bản thân.

Sau vụ việc, Công An Cần Thơ khuyến cáo người dân cần cảnh giác với các hình thức huy động vốn, vay mượn rồi hứa hẹn trả lãi suất cao, nhất là chiêu thức “đáo hạn ngân hàng.”

Theo nhà chức trách, các giao dịch vay mượn tiền cần được thực hiện qua ngân hàng và có chứng từ giao nhận rõ ràng. (N.H.K) [dt]

Ông Điện Biên bị bắt với cáo buộc ‘xuyên tạc, nói xấu chính quyền’

ĐIỆN BIÊN, Việt Nam (NV) – Bị can Phạm Văn Lộc, 46 tuổi, ở tỉnh Điện Biên, bị bắt, khởi tố với cáo buộc “xuyên tạc, nói xấu quy kết sai sự thật đối với hoạt động của cơ quan, lực lượng chức năng.”

Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 2 Tháng Tư, bị can Lộc bị Công An Điện Biên quy chụp là chủ danh khoản Facebook “Phạm Lộc Đb.”

Bị can Phạm Văn Lộc (giữa) lúc bị bắt. (Hình: Công An Điện Biên).

Hồ sơ điều tra cho rằng, từ hồi cuối Tháng Mười Hai năm ngoái đến hôm 26 Tháng Ba, bị can Lộc liên tục đăng tải 10 bài viết về “nhiều sự việc chưa rõ ràng, không chính thống.”

Công An Điện Biên cáo buộc bị can Lộc “nhiều lần đăng tải bài viết, video clip và bình luận trên không gian mạng với nội dung xuyên tạc, nói xấu, quy kết sai sự thật đối với hoạt động của cơ quan, lực lượng chức năng.”

Các bài đăng của nam bị can được cho là thu hút 602,000 lượt view…

Đáng nói, trang cá nhân của bị can Phạm Văn Lộc được nhìn thấy không có nhiều lượt follow và lượt like như quy kết của công an.

Các bài trên trang này chủ yếu đăng tải với mục đích bán hàng.

Nam bị can được hiểu là không thuộc giới tranh đấu hoặc xã hội dân sự.

Vụ bắt giữ bị can Phạm Văn Lộc diễn ra sau khi Công An Điện Biên kết luận rằng hành vi của ông này “gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.”

Khi bị bắt, nam bị can bị quy tội “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.”

Trước đó, tội danh này từng bị quy chụp cho một số TikToker vốn không thuộc giới bất đồng.

Hồi Tháng Mười Một năm ngoái, đã có hai TikToker liên tiếp bị công an TP.HCM bắt giữ với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ…”

Trang cá nhân của bị can Phạm Văn Lộc không có nhiều lượt follow. (Hình: Chụp qua màn hình).

Theo báo VnExpress, một trong hai bị can là Đoàn Quốc Việt, 22 tuổi, tự TikToker “Dù Bầu Trời,” quê Hà Nội.

Công an cáo buộc bị can Việt đăng tải các video clip trên nền tảng TikTok với nội dung kích động, miệt thị, xúc phạm, gây chia rẽ vùng miền, và phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc.

Các clip của bị can Việt được cho là “thu hút hàng trăm ngàn lượt view, hàng nghìn lượt thích, bình luận, và chia sẻ, gây bất bình trong dư luận xã hội, tạo làn sóng phản đối mạnh mẽ, ảnh hưởng đến an ninh trật tự trên không gian mạng.”

Trên mạng xã hội thời điểm đó có ý kiến cho biết TikToker “Dù Bầu Trời” chửi khắp nơi, gạ chấp tất cả dân miền Nam, và dạy dỗ người miền Bắc “đừng bướng.”

TikToker cũng mô tả dân Nghệ An là “cá gỗ” và còn dùng nhiều từ ngữ miệt thị phụ nữ miền Tây.

Trong một số đoạn clip, TikToker “Dù Bầu Trời” còn khoe rằng mình có cha “làm rất to, giang hồ cộm cán cả nước biết, nên không ai dám va chạm, công an cũng không dám bắt.”

Bị can còn lại là Lê Anh Điệp, 30 tuổi, tự TikToker “Tàng Keng Ông Trùm,” bị bắt giữ với cùng tội danh như Đoàn Quốc Việt.

Bị can Điệp bị công an cho là thường xuyên đăng các video clip công kích việc cứu trợ nạn nhân bị lũ lụt ảnh hưởng, miệt thị người miền Nam để “câu view.” (N.H.K) [dt]

Cầu thủ Việt Nam và Thái Lan giới thiệu ‘đặc sản’ mừng chiến thắng

BANGKOK, Thái Lan (NV) – Lượt trận cuối vòng bảng Asian Cup, cả bóng đá Thái Lan và Việt Nam đều giành chiến thắng và cùng đặt chân vào vòng chung kết với hai cách ăn mừng chiến thắng đều thuộc dạng độc và lạ, theo Bangkok Post ngày 3 Tháng Tư.

Chiến thắng 2-1 trong trận quyết định của đội tuyển Thái Lan trước Turkmenistan tại Bangkok làm hàng chục ngàn người hâm mộ trên sân Rajamangala phấn khích. Về đích với vị trí đầu bảng D, đội tuyển Thái Lan đoạt chiếc vé chính thức tham dự vòng chung kết  Asian Cup 2027. Trong men say chiến thắng cùng sự cuồng nhiệt của cổ động viên nhà, đội trưởng Chanathip Songkrasin của Thái Lan nhận pháo sáng của một cổ động viên và châm lửa đốt ngay trên sân.

Nguyễn Xuân Son ghi hai bàn xong liền kéo áo khoe bụng sáu múi “phản đòn” những ai chê anh bụng mỡ. (Hình: Minh Tú, Thanh Niên)

Màn ăn mừng độc và lạ trên sân của ngôi sao cao chỉ 5.2 feet (1.58 mét) nhưng đắt giá nhất Đông Nam Á bất chấp đội nhà có thể nhận án phạt, nhưng lại khiến người hâm mộ Thái Lan thích thú reo hò.

Hùa theo màn ăn mừng đầy cảm xúc trên của Chanathip Songkrasin, các cổ động viên đưa ra lý luận hài hước: “Ban tổ chức và Liên Đoàn Bóng Đá Châu Á cấm cổ động viên đốt pháo sáng chứ đâu có cấm cầu thủ đốt.”

Sau hành động đốt pháo sáng trên sân được bàn tán nhiều về án phạt mà cá nhân Chanathip lẫn đội tuyển Thái Lan có thể nhận án phạt nặng, hai ngày sau, đội trưởng đội tuyển Thái Lan viết trên mạng xã hội với giọng điệu khá khôi hài trong việc kêu gọi hỗ trợ đóng phạt: “Hành động mà mọi người rất phấn khích sau chiến thắng Turkmenistan khiến tôi có thể phải nộp phạt. Vậy có ai giúp tôi không? Chỉ cần mỗi người 100 baht là đủ.”

Hưởng ứng đồng đội của mình, cầu thủ Theerathon Bunmathan góp vui với màn “cà khịa” dí dỏm: “Bây giờ tôi mới biết anh là chủ tịch quỹ pháo sáng. Gửi gấp số tài khoản, tôi góp 20 baht nhé captain.”

Song song với câu chuyện cầu thủ đốt pháo sáng kêu gọi cổ động viên hỗ trợ đóng phạt của đội tuyển Thái Lan là câu chuyện mừng bàn thắng theo cách khoe hình thể và cơ bụng sáu múi của tiền đạo người Brazil nhập tịch, Nguyễn Xuân Son.

Trước trận đấu, báo chí Việt Nam đề cập nhiều đến phát biểu của huấn luyện viên trưởng đội tuyển Việt Nam Kim Sang-sik về việc đo lại vòng bụng và cân nặng của Nguyễn Xuân Son trước trận gặp Malaysia trên sân Thiên Trường, Nam Định. Từ đó có nhiều người bàn tán nói Xuân Son tăng cân và bụng mỡ sau giai đoạn dưỡng thương chưa lấy lại phong độ.

Để chứng minh mình không tăng cân và nhất là bụng không mỡ như mọi người bàn luận, sau khi ghi liền hai bàn ở phút 51 và 59, Xuân Son đã mừng bàn thắng bằng cách vén áo lên để khoe cơ bụng sáu múi không có tí mỡ nào.

Cách mừng bàn thắng trên được người xem thích thú. Ngay cả đồng đội của Xuân Son và huấn luyện viên Kim Sang-sik cũng bật cười với pha “phản đòn” khoe bụng sáu múi cho mọi người và huấn luyện viên thẩm định Son đủ chuẩn không cần phải giảm cân. (Yến Nhi) [dt]

Trump muốn $1,500 tỷ cho quốc phòng, nói ‘mở eo biển Hormuz dễ dàng’

WASHINGTON, DC (NV) – Tòa Bạch Ốc đề nghị Quốc Hội duyệt gói ngân sách khoảng $1,500 tỷ cho quốc phòng của năm tài khóa 2027, theo nhật báo The New York Times (NYT) cho hay sáng Thứ Sáu, 3 Tháng Tư.

Nếu được thông qua, đây là khoản ngân sách cho chi tiêu quân sự ở mức cao nhất trong lịch sử hiện đại.

Tổng Thống Donald Trump (trái) và Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth trong một cuộc họp nội các ngày 29 Tháng Giêng tại Tòa Bạch Ốc, Washington, DC. (Hình: Win McNamee/Getty Images)

Tòa Bạch Ốc đưa ra yêu cầu này như một phần trong đề nghị ngân sách mới của Tổng Thống Donald Trump, tương đương với mức tăng khoảng 40% so với số tiền mà Hoa Kỳ đã chi cho Ngũ Giác đài trong năm tài khóa hiện tại.

Chính quyền tổng thống cho biết họ sẽ kết hợp đề nghị tăng ngân sách này với lời kêu gọi cắt giảm $73 tỷ chi tiêu tại nhiều cơ quan nội địa, bao gồm cả việc loại bỏ một số chương trình về khí hậu, nhà ở, và giáo dục.

Theo NYT, những ý tưởng này có nguy cơ làm gia tăng thêm hàng nghìn tỷ đô la vào khối nợ liên bang vốn đang chồng chất trong thập niên tới.

Trước đó, ông Trump thúc giục Quốc Hội phê duyệt phần lớn khoản ngân sách quốc phòng mới, như một phần trong công tác cấp ngân sách thường niên cho chính phủ. Đồng thời thông qua $350 tỷ còn lại bằng cách sử dụng chính chiến thuật lập pháp từng giúp phe Cộng Hòa đạt được mục tiêu cắt giảm thuế một năm trước đó.

Ông cũng yêu cầu các nhà lập pháp tăng cường ngân sách liên bang để hỗ trợ công tác thực thi pháp luật tại biên giới và trục xuất hàng loạt người nhập cư bất hợp pháp.

Trong một buổi tiệc trưa khoảng hai ngày trước ở Tòa Bạch Ốc, ông Trump ngụ ý rằng chi tiêu quân sự cần phải trở thành ưu tiên hàng đầu của quốc gia, ngay cả khi phải đánh đổi bằng việc cắt giảm các chương trình an sinh xã hội liên bang và các khoản viện trợ chính phủ khác.

“Chúng ta không thể nào lo liệu cho các dịch vụ giữ trẻ, chương trình Medicaid, Medicare, và tất cả những khoản mục riêng lẻ kiểu đó. Các tiểu bang hoàn toàn có thể tự đảm nhiệm những việc này,” ông Trump phát biểu. Đoạn video này lan truyền nhiều trên mạng xã hội X (Twitter trước đây).

Theo NYT, lưỡng đảng đều bày tỏ hoài nghi về tăng chi tiêu quân sự lên con số mà tổng thống đề nghị. Họ nghi ngờ chính quyền không cập nhật đầy đủ thông tin cho họ về tình hình cuộc chiến với Iran, nay đã bước sang tuần thứ năm.

Các nhà lập pháp cũng không phản hồi tích cực trước một số đề xuất cắt giảm ngân sách đối với các cơ quan và chương trình phục vụ các gia đình cũng như doanh nghiệp Mỹ.

Những tuyên bố “loạn cào cào” của Trump về eo biển Hormuz

Sáng Thứ Sáu, 3 Tháng Tư, Tổng Thống Trump đăng nội dung trên Truth Social:

“”Chỉ cần thêm chút thời gian nữa, chúng ta hoàn toàn có thể MỞ EO BIỂN HORMUZ DỄ DÀNG, CHIẾM DẦU MỎ, và KIẾM VỀ MỘT KHOẢN KHỔNG LỒ. Đó sẽ là một ‘nguồn lợi’ cho cả thế giới??? Tổng Thống DONALD J. TRUMP”

Tin nhắn của Tổng Thống Donald Trump trên Truth Social sáng Thứ Sáu, 3 Tháng Tư. (Hình: Chụp màn hình Truth Social Media của Tổng Thống Donald Trump)

Những bình luận mới nhất của ông Trump trái ngược với khẳng định của ông hồi đầu tuần rằng các đồng minh của Hoa Kỳ lẽ ra nên vào cuộc và mở lại eo biển để lấy dầu.

Giữa Tháng Ba, ông Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ hợp tác với các quốc gia khác để “giám sát” eo biển này, mặc dù ông từ chối tiết lộ những quốc gia nào đã đạt được thỏa thuận như vậy.

Ông khuyến khích các quốc gia khác “hãy đến và hỗ trợ chúng tôi tại eo biển này.” Khẳng định rằng “chúng tôi đang kiểm soát tình hình rất tốt.”

Khi được hỏi tại sao Hoa Kỳ không thể ngay lập tức mở cửa trở lại eo biển, ông Trump trả lời: “Cần có sự hợp tác từ cả hai phía.”

Vào ngày 20 Tháng Ba, ông Trump khẳng định rằng việc mở cửa trở lại eo biển là một hành động quân sự “rất đơn giản.” Ông nói “đến một thời điểm nhất định, eo biển sẽ tự động mở ra.”

Ngày 31 Tháng Ba, ông Trump nói “mở eo biển Hormuz không phải là việc của chúng tôi… Trách nhiệm đó sẽ thuộc về bất cứ ai đang sử dụng eo biển này.”

Trước khi đọc bài diễn văn vào khung giờ vàng tối Thứ Tư, 1 Tháng Tư, ông Trump một lần nữa nhắc lại lời kêu gọi các quốc gia khác, như Trung Quốc, Nam Hàn, Nhật, Pháp, và các nước Châu Âu khác, hãy đứng ra bảo vệ eo biển này.

“Hãy để tất cả họ cùng làm việc đó,” ông nói.

Vào tối Thứ Tư, ông Trump lại một lần nữa ngụ ý rằng việc bảo đảm an ninh cho eo biển này không phải là trách nhiệm của Hoa Kỳ. (K.L) [đ.d.]

Hậu trường chuyện Trump gạt ‘lâu la’ ra rìa

Hậu trường chuyện Trump gạt ‘lâu la’ ra rìa

play-rounded-fill

Hai chiến đấu cơ Mỹ bị Iran bắn rơi, 2 phi công được cứu, 1 chưa rõ số phận

TEHRAN, Iran (NV) – Hai chiến đấu cơ của Mỹ, một chiếc F-15E Strike Eagle và một chiếc A-10 Warthog bị rơi ở Iran hôm Thứ Sáu, 3 Tháng Tư, một trong hai phi công của chiếc F-15 được cứu trong khi số phận của phi công thứ nhì chưa rõ, và phi công của chiếc A-10 bung dù thoát và được cứu sống, các giới chức Hoa Kỳ xác nhận với hãng thông tấn AP và nhật báo The New York Times.

Quân đội Mỹ vẫn đang tiếp tục tìm kiếm phi công còn lại của chiếc F-15.

Chiếc F-15 bị bắn rơi ở tỉnh Khuzestan ở phía Tây Iran, theo CBS News, trong khi chiếc A-10 Warthog bị rơi gần eo biển Hormuz, và cả hai chiếc bị nạn gần như cùng thời gian, theo NYT.

Một chiến đâu cơ F-15. (Hình minh họa: Dan Kitwood/Getty Images)

Hiện chưa rõ vì sao chiếc A-10 Warthog rớt, nhưng truyền thông nhà nước Iran nói chiến đấu cơ một phi công này bị quân đội nước này bắn rơi, theo AP.

Đây là lần đầu tiên chiến đấu cơ Mỹ bắn rơi ở Iran kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran bắt đầu từ 28 Tháng Hai.

Sự kiện này đánh dấu mức leo thang của cuộc chiến, hai ngày sau khi Tổng Thống Donald Trump nói trong một bài diễn văn trước dân Mỹ là Hoa Kỳ “đánh và tiêu diệt hoàn toàn Iran” và “đang hoàn tất cuộc chiến và sẽ kết thúc cuộc chiến rất nhanh.”

Vụ cứu phi công Mỹ xảy ra trong lúc quân đội tiến hành một cuộc tìm kiếm, một giới chức Mỹ và một giới chức Israel nói, theo AP. Ba người quen thuộc với sự việc xác nhận là cuộc tìm kiếm vẫn đang tiếp diễn.

Tất cả nói trong điều kiện ẩn danh vì sự tế nhị của tình huống hiện tại.

Chưa có chi tiết nào được chính thức đưa ra. Số phi công trên chiến đấu cơ và số phận cũng như vị trí của bất cứ ai, nếu có, hiện chưa được biết ngay lúc này.

CNN dẫn lời các giới chức cho biết quân đội Mỹ đang tìm kiếm “phi công thứ nhì” và chưa biết số phận ra sao.

Vì sao chiếc F-15 rớt chưa được rõ. Tuy nhiên, trong một email từ Bộ Quốc Phòng Mỹ mà AP có được, quân đội Hoa Kỳ nói rằng họ được báo “có một chiến đấu cơ bị bắn rớt” ở Trung Đông, nhưng không cho biết thêm chi tiết.

Một chiến đấu cơ A-10 Warthog của Mỹ. (Hình: US Air Force/Getty Images)

Tòa Bạch Ốc cho biết Tổng Thống Trump có được báo cáo vụ F-15 bị rớt.

Trước đó trong ngày, một phát thanh viên của đài truyền hình địa phương trực thuộc đài phát thanh quốc gia Iran đọc một tuyên bố trên truyền hình, kêu gọi người dân địa phương bắt giữ “phi công hoặc các phi công của kẻ thù” và giao nộp họ trong tình trạng còn sống cho lực lượng an ninh để đổi lấy phần thưởng, theo nhật báo The New York Times.

CBS News cũng loan tin xác nhận chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn của Hoa Kỳ diễn ra trên bầu trời Iran vào Thứ Sáu.

Theo NYT, những thông tin này xuất hiện một ngày sau khi quân đội Mỹ bác bỏ tuyên bố trước đó của Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran (IRGC) về việc đã bắn hạ một chiến đấu cơ của Mỹ tại một khu vực khác.

Hai cơ quan truyền thông có liên hệ với IRGC cho biết các trực thăng đang tìm kiếm các phi công, dẫn nguồn từ những nguồn tin giấu tên nói với NYT. Một trong hai cơ quan này, là hãng tin Fars của Iran, cho biết chưa rõ các trực thăng đó thuộc về bên nào.

Trong khi đó, cơ quan còn lại, là Tasnim, đưa tin rằng đó là trực thăng của Mỹ và một chiếc đã buộc phải rút lui sau khi bị khai hỏa. Theo Tasnim, một phi cơ Hercules C-130 của Mỹ cũng tham gia vào công tác tìm kiếm này.

Cũng liên quan đến cuộc chiến Iran, sáng Thứ Sáu, 3 Tháng Tư, Tổng Thống Trump đăng nội dung trên Truth Social:

“”Chỉ cần thêm chút thời gian nữa, chúng ta hoàn toàn có thể MỞ EO BIỂN HORMUZ DỄ DÀNG, CHIẾM DẦU MỎ, và KIẾM VỀ MỘT KHOẢN KHỔNG LỒ. Đó sẽ là một ‘nguồn lợi’ cho cả thế giới??? Tổng Thống DONALD J. TRUMP.” (K.L) [đ.d.]

Làm sao để thăm mực dung dịch làm mát động cơ?

QUẬN CAM, California (NV) – Cùng với nhớt động cơ, dung dịch làm mát là một chất lỏng có nhiệm vụ quan trọng bảo vệ động cơ khỏi sự quá nhiệt. Tuy nhiên, việc thăm dò mức dung dịch làm mát trong khoang động cơ không phải lúc nào cũng dễ dàng giống như kiểm tra mức nhớt. Trên trang mạng www.cartalk.com có đăng thắc mắc từ một độc giả về cách thăm mức dung dịch làm mát của một chiếc Honda Civic, cùng câu trả lời của chuyên viên Car Talk.

Bình nước làm mát của xe Honda Civic nằm khuất dưới bình điện, khó quan sát. (Hình: HD/Người Việt)

Độc giả thắc mắc: Một độc giả tên Ken cho biết đang lái một chiếc Honda Civic đời 2014, mới chỉ đi được 17,300 dặm. Vào một ngày nọ, ông vặn chìa khóa mà xe không nổ máy, nên biết là xe đang bị trục trặc kỹ thuật. Ông tìm cách tự kiểm tra nhớt máy, mực nước làm mát. Lúc đó, ông mới nhận ra là Honda lại đặt bình chứa dung dịch làm mát nằm quá sâu bên dưới nắp ca-pô, đến mức không thể nào nhìn thấy rõ mực nước đang ở đâu. Ông đã thử đoán mò mức nước, nhưng việc đó lại gây rắc rối khi xe của ông bị quá nhiệt. Ken hỏi Car Talk có lời khuyên nào về cách kiểm tra mực dung dịch làm mát trên chiếc Civic này không?

Chuyên gia trả lời: Cách dễ dàng nhất để kiểm tra mực nước làm mát là một đèn cảnh báo trên bảng điều khiển; đèn sẽ bật sáng mỗi khi mức nước bị tụt xuống thấp. Hiện nay, rất nhiều mẫu xe được trang bị cảm biến mức nước làm mát. Tuy nhiên, thật ngạc nhiên khi vì lý do nào đó mà hầu hết các dòng xe Nhật lại không có đèn báo này, trong số đó có Honda Civic.

Vì vậy, Ken phải chấp nhận cách kiểm tra thủ công, và điều này đúng là có khó khăn. Bình chứa nước làm mát trên xe Honda Civic nằm khá khuất. Nó nằm ở phía ghế lái, gần két nước tản nhiệt, bị che khuất bởi các bộ phận khác của động cơ. Trông nó giống như một cái vỏ chai sữa nhựa.

Điều khiến việc quan sát bên trong bình chứa trở nên khó khăn hơn nữa là chất liệu nhựa của bình có màu trắng đục. Theo thời gian, bình sẽ bị bám bẩn nhiều hơn, khiến càng khó xác định chính xác lượng dung dịch làm mát màu xanh còn lại bên trong là bao nhiêu, nhất là khi phải nhìn trong không gian tối tăm của khoang động cơ.

Chuyên gia Car Talk đề nghị nếu nghi ngờ mức dung dịch làm mát đang thấp, cứ việc châm thêm vào. Việc châm nước quá mức quy định vào bình chứa sẽ không gây hại gì cho chiếc xe. Nếu bình chứa phụ (bình tràn) bị đầy khi động cơ nóng lên, lượng dung dịch dư thừa sẽ tự động bị đẩy ra ngoài.

Ken cũng có thể dùng một chiếc đèn pin có cường độ sáng mạnh để chiếu qua thành bình chứa; hoặc chiếu thẳng xuống bên trong bình. Cách làm này sẽ giúp dễ dàng quan sát mức nước hơn. Hoặc Ken có thể lắc nhẹ xe để làm dung dịch bên trong bình dao động nhẹ, giúp dễ xác định chính xác vị trí mực dung dịch.

Cách dễ hơn nữa? Đem xe ra tiệm sửa xe quen nhờ kiểm tra. Việc chọn một tiệm sửa xe quen thuộc gần nhà để thường xuyên bảo trì xe vẫn là một điều nên làm. Chi tiền để bảo trì xe định kỳ, đúng cách là một cách tiết kiệm tiền trong dài hạn. (HD)

California đề xuất dự luật đẩy nhanh xây dựng nhà tiền chế

(The Sacramento Bee) – Các nhà lập pháp bang California vào hôm Thứ Ba đã công bố một gói dự luật mà họ kỳ vọng rằng sẽ thúc đẩy việc sử dụng các căn nhà được sản xuất theo module trong nhà máy và lắp ráp tại công trường, nhằm góp phần giải quyết chi phí nhà ở cao tại bang này.

Các biện pháp này dù không mang tính đột phá nhưng hướng tới việc tạo sự rõ ràng hơn về tiêu chuẩn xây dựng, nguồn vốn và quy trình kiểm tra, qua đó khuyến khích việc sử dụng các loại nhà lắp ghép, còn gọi là nhà tiền chế (module).

Một căn nhà tiền chế (Hình minh họa: Storyblocks.com)

“California là nơi dẫn đầu về đổi mới, đã đến lúc áp dụng tư duy đó để giải quyết cuộc khủng hoảng nhà ở,” nữ nghị sĩ bang Buffy Wicks, đại diện khu vực Oakland, cho biết trong một tuyên bố.

Các nhà lập pháp đã thực hiện các chuyến khảo sát tới Thụy Điển, Idaho và Indiana; trao đổi với đại diện công đoàn lao động, nhà đầu tư và các nhà sản xuất; đồng thời tổ chức các phiên điều trần trong khuôn khổ một ủy ban đặc biệt mới được thành lập do bà Wicks làm chủ tịch. Terner Center for Housing Innovation thuộc UC Berkeley cũng đã công bố một báo cáo vào đầu tháng này về các giải pháp thúc đẩy loại hình nhà ở này.

“Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy việc mở rộng quy mô nhà tiền chế tại California phụ thuộc ít hơn vào tiến bộ công nghệ mà chủ yếu là giải quyết các rào cản về chính sách, tài chính và triển khai dự án,” Ben Metcalf, CEO của trung tâm, cho biết. “Gói dự luật này phản ánh những kết quả đó.”

Trong một phiên điều trần, Metcalf cho biết hiện mỗi năm chỉ có vài nghìn căn nhà tiền chế được xây dựng tại California và khu vực miền Tây nước Mỹ.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi về khả năng mở rộng nhanh chóng của ngành xây dựng nhà tiền chế và liệu việc tăng sử dụng loại nhà này có vấp phải sự phản đối từ các công đoàn lao động hay không. Cho đến nay, lãnh đạo các nhóm xây dựng có ảnh hưởng tỏ ra lạc quan rằng điều này sẽ mang lại lợi ích cho người lao động, nhưng các nhóm này cũng từng có nhiều bất đồng trong các vấn đề chính sách nhà ở khác.

Các đề xuất hiện tại dường như tránh đi sâu vào những căng thẳng đó, mà tập trung vào những thay đổi mang tính kỹ thuật mà phần lớn người dân California có thể không nhận thấy rõ.

Báo cáo của Terner Center cho biết phần lớn trong số 67 người tham gia thảo luận đã chỉ ra chi phí vận chuyển nhà tiền chế là một vấn đề đáng kể.

Một trong các dự luật được công bố hôm Thứ Ba nhằm giải quyết vấn đề này bằng cách giới hạn các yêu cầu kỹ thuật mà Sở Giao thông Vận tải và các cơ quan địa phương có thể áp dụng đối với các nhà tiền chế khi vận chuyển các bộ phận nhà tiền chế bằng xe tải. Dự luật cũng sẽ miễn yêu cầu xe hộ tống trên đường cao tốc đối với các công ty có giấy phép vận chuyển nhà tiền chế.

Nghị sĩ Hoover gọi đây là một “dự luật hợp lý và mang tính thực tiễn.” (Ng.Tr)[kn]

Lãi suất vay mua nhà tăng tuần thứ tư liên tiếp

(WSJ) – Lãi suất vay mua nhà tăng tuần thứ tư liên tiếp, lên mức cao nhất kể từ Tháng Chín, đánh dấu một sự đảo chiều mạnh làm chững lại giai đoạn khởi đầu của mùa mua nhà mùa Xuân – thời điểm quan trọng trong năm.

Lãi suất trung bình đối với khoản vay cố định kỳ hạn 30 năm tăng từ 6.22% của tuần trước lên tới 6.38% trong tuần này, theo Freddie Mac vừa công bố vào hôm Thứ Năm.

Lãi suất tăng luôn là áp lực đối với người vay mua nhà. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Lãi suất vay mua nhà đã xuống dưới 6% vào cuối Tháng Hai – lần đầu tiên kể từ năm 2022 – nhưng sau đó quay đầu tăng mạnh trở lại. Cuộc chiến với Iran và đà tăng của giá dầu đã làm dấy lên kỳ vọng rằng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) sẽ duy trì lãi suất ngắn hạn ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Thời điểm này đặc biệt bất lợi cho thị trường địa ốc, vốn đã trì trệ trong ba năm qua do giá nhà cao và lãi suất vay mua nhà đồng thời kiên trì ở mức cao. Tháng Ba thường đánh dấu giai đoạn sôi động nhất trong năm đối với hoạt động mua bán nhà. Nhiều gia đình muốn mua và bán nhà vào mùa Xuân để có thể chuyển nhà trong mùa Hè.

“Điều này đang gây sức ép lên người tiêu dùng,” Robert McGibney, CEO của công ty xây dựng nhà KB Home, cho biết trong một cuộc họp công bố kết quả kinh doanh tuần này. Ông cho rằng xung đột tại Trung Đông đang làm suy giảm thêm niềm tin vốn đã mong manh của người tiêu dùng. “Vài tuần gần đây có phần chững lại so với kỳ vọng hoặc so với mức thông thường vào thời điểm này trong năm.”

Ngành địa ốc nhà ở từng kỳ vọng rằng khi bước sang năm 2026, thị trường “đóng băng” có thể bắt đầu tan chảy.

Lãi suất vay mua nhà đã giảm từ các đỉnh điểm trước đó, và tốc độ tăng giá nhà cũng chậm lại đáng kể. Ở nhiều khu vực ở Mỹ, người mua có nhiều lựa chọn hơn và có thể đàm phán giảm giá khi mua nhà. Doanh số nhà cũ đã tăng trong Tháng Hai khi lãi suất giảm. Theo Zillow, khả năng chi trả nhà ở trong Tháng Hai là tốt nhất kể từ Tháng Tám 2022.

Tuy nhiên, khả năng chi trả đang xấu đi trở lại khi lãi suất tăng, và tốc độ tăng nhanh của lãi suất có thể đã khiến một số người mua e ngại. Số đơn đăng ký vay mua nhà giảm 5% trong tuần qua so với tuần trước đó, theo Hiệp hội Ngân hàng Thế chấp (MBA).

“Thông thường, bạn sẽ không thấy lãi suất tăng 0.5% chỉ trong một hoặc hai tuần,” Matt Vernon, phụ trách mảng cho vay tiêu dùng tại Bank of America, cho biết. “Nhưng việc lãi suất thực tế đã tăng nhanh như vậy, chứng tỏ phản ứng của người mua rõ ràng là không đồng nhất.”

Jon Granlund, một địa ốc viên địa ốc tại khu vực Bắc Virginia, so sánh tình hình năm nay với năm 2025, khi thị trường mùa Xuân bị chững lại sau khi Tổng thống Trump triển khai các mức thuế quan trên diện rộng, khiến người tiêu dùng lo ngại về giá cả tăng cao và nguy cơ mất việc.

Vào đầu năm 2026, “tôi thực sự từng cảm nhận rằng khi lãi suất giảm, nhu cầu bị dồn nén và nguồn cung tích tụ sẽ cùng quay trở lại thị trường,” ông nói. “Nhưng thực tế đã không diễn ra như vậy.”

Khi lãi suất tăng trở lại, ông dự đoán người mua sẽ thận trọng hơn: “Sẽ có nhiều người chọn chờ đợi và quan sát.”

Lãi suất hiện vẫn thấp hơn so với một năm trước, khi lãi suất lúc đó ở mức 6.65%. Theo Vernon, nhiều người mua có nhu cầu thực tế – như chuyển việc hoặc có thêm con – sẽ vẫn tham gia thị trường, trong đó một số chuyển sang tìm nhà giá thấp hơn hoặc cân nhắc các khoản vay với lãi suất điều chỉnh để giảm chi phí hàng tháng.

Jordan Schwartz và vợ đã bắt đầu tìm mua căn nhà đầu tiên tại khu ngoại ô Chicago từ hai năm qua. Tuy nhiên, các căn nhà tốt thường được bán rất nhanh, và họ không sẵn sàng mua khi giá nhà và lãi suất vẫn cao như hiện nay.

Trong tháng này, hai vợ chồng đã ký hợp đồng thuê nhà 3 năm để có không gian sống rộng rãi hơn.

“Cảm giác rất tốt vì chúng tôi tìm được nơi phù hợp cho gia đình,” Schwartz cho biết. Họ vẫn có kế hoạch mua nhà, nhưng “sẽ chờ thị trường điều chỉnh thêm một chút nữa.”

Một khảo sát của Redfin vào đầu Tháng Ba cho thấy 25% người Mỹ dự định trì hoãn hoặc hủy các khoản chi lớn như mua nhà hoặc mua xe do chiến tranh, nhưng phần lớn người được hỏi cho biết xung đột này không ảnh hưởng đến kế hoạch mua sắm của họ.

Một số người mua đã ký hợp đồng mua nhà hiện đã chốt được lãi suất vay ở mức thấp hơn trước đó, nên tác động đến doanh số có thể chưa xuất hiện ngay.

Nếu lãi suất cao chỉ kéo dài vài tuần hoặc vài tháng, người mua có thể trì hoãn nhưng sẽ quay lại thị trường vào mùa Hè hoặc mùa Thu, theo Mischa Fisher, kinh tế gia trưởng của Zillow. Tuy nhiên, nếu lãi suất duy trì ở mức hiện tại cho đến mùa Thu, người mua có thể sẽ trì hoãn đến năm sau.

“Mặc dù điều này sẽ không làm thị trường sụp đổ,” ông nói về đợt tăng lãi suất gần đây. Tuy nhiên, ông cho biết thêm, “sẽ có sự khác biệt đáng kể giữa việc tình trạng này kéo dài thêm một tháng so với kéo dài thêm sáu tháng.”

Breno Donatti và Jeanette Vecchione-Donatti đã đưa căn nhà ba phòng ngủ của họ tại Naples, bang Florida, rao bán ra thị trường từ năm 2024. Dù đã hai lần giảm giá, họ vẫn chưa nhận được lời đề nghị mua nào. Hai người đang cân nhắc cho thuê trong sáu tháng để chờ thị trường cải thiện hơn.

“Lãi suất vay mua nhà đóng vai trò rất lớn. Nó tạo ra sự khác biệt đáng kể trong khoản thanh toán hàng tháng,” Donatti cho biết. “Tôi nghĩ điều đó ảnh hưởng rất nhiều đến quyết định của người mua.” (Ng.Tr)[kn]

Tin mới cập nhật