ELK GROVE, California (NV) – Công ty ở Bắc California đang thu hồi chocolate kích dục nam sau khi sản phẩm bị phát giác chứa nguyên liệu “nguy hiểm tính mạng” giống như trong thuốc Viagra và Cialis, Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) loan báo, theo OC Patch hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư.
Công ty Gear Isle ở Elk Grove tự nguyện thu hồi hai loại chocolate khắp nước Mỹ, gồm Gold Lion Aphrodisiac Chocolate Male Enhancement Sachet và ilum Sex Chocolate Male Sexual Enhancement Booster, sau khi sản phẩm bị phát giác chứa nguyên liệu dùng trong thuốc điều trị rối loạn cương dương (ED), như sildenafil và tadalafil.
Hai loại chocolate bị thu hồi. (Hình: FDA)
Gear Isle công bố thu hồi hôm 19 Tháng Ba, và FDA loan báo tin này hôm Thứ Năm tuần trước. FDA cảnh báo người bị rủi ro nhiều nhất khi ăn hai loại chocolate này là những ông dùng nitrate cho sức khỏe tim mạch.
FDA giải thích sildenafil và tadalafil có thể làm huyết áp hạ xuống mức “nguy hiểm tính mạng” nếu trộn lẫn với thuốc có nitrate.
Huyết áp thấp có thể làm hoa mắt, ngất xỉu, choáng váng, nhức đầu, mệt mỏi, khó tập trung, theo Mayo Clinic.
Theo trang web Gear Isle, công ty này chuyên về “sản phẩm mới cho người lớn” và “sản phẩm dành cho người lớn.” Công ty này không sản xuất bất cứ sản phẩm nào họ bán.
Gear Isle cho hay chưa có người tiêu dùng nào thông báo bị vấn đề gì liên quan tới hai loại chocolate này, theo FDA.
FDA khuyến cáo người nào lỡ mua hai sản phẩm này thì đừng sử dụng và hãy đem trả để lấy lại tiền.
Hai sản phẩm bị thu hồi có số mã vạch UPC như sau: Gold Lion Aphrodisiac Chocolate Sachet: UPC 795847916279, Expires: 06/2027; và ilum Sex Chocolate: UPC 1002448578911, Expires: 12/25/2027. (Th.Long) [dt]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Chủng virus EV71 trở lại khiến ca tay chân miệng nặng tăng gấp năm lần, các bệnh viện ở Sài Gòn đang lo bùng phát dịch sẽ không có chỗ chứa.
Bà Lê Hồng Nga, phó giám đốc Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh Tật TP.HCM (HCDC), cho biết 12 tuần đầu năm 2026, các bệnh viện tại thành phố tiếp nhận gần 11,000 ca tay chân miệng, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tỷ lệ ca nặng tăng gấp năm lần so với năm ngoái với hơn 300 ổ dịch tập trung chủ yếu tại trường học và cộng đồng. Trong đó, bốn trẻ đã thiệt mạng.
Dịch bệnh tay chân miệng nặng đang bùng phát ở miền Nam, các bệnh viện ở Sài Gòn lo quá sức chứa. (Hình: Thành Nguyễn/VnExpress)
Điều đáng lo là các xét nghiệm xác nhận cho thấy, chủng virus EV71 từng gây nhiều đợt dịch lớn trước đây khiến tỷ lệ ca nặng tăng vọt.
Báo VnExpress hôm 31 Tháng Ba dẫn lời Bác Sĩ Cao Minh Hiệp, trưởng Phòng Kế Hoạch Tổng Hợp, bệnh viện Nhi Đồng 1, cho biết dù tổng số ca điều trị hiện chỉ hơn 30, thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 200 ca trong các đợt dịch trước, nhưng tỷ lệ ca nặng từ độ 2B trở lên đã chiếm 20%-30%, gấp 3-6 lần mức thông thường.
Chỉ trong ba tháng đầu năm, bệnh viện tiếp nhận khoảng 80 ca nặng, vượt toàn bộ con số của năm 2025, buộc bệnh viện phải nâng số giường hồi sức tích cực từ 30 lên 50, đồng thời sẵn sàng mở rộng lên tối đa 250 giường khi cần.
Tương tự, tại bệnh viện Nhi Đồng 2, Bác Sĩ Nguyễn Đình Qui, trưởng Khoa Nhiễm, cho biết tỷ lệ ca nặng trong quý đầu năm ở mức 15%-16% “một con số đáng lo ngại.” Gần như tuần nào bệnh viện cũng tiếp nhận ca từ độ 2B đến độ 4, nhiều trường hợp trở nặng chỉ trong 24 giờ, buộc bác sĩ phải cấp cứu và lọc máu ngay lập tức.
Tại bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố, trong hơn 300 ca nhập viện thời gian qua, 20% thuộc nhóm rất nặng và 2/3 trong số đó là bệnh nhân từ các tỉnh chuyển lên.
Ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu, phó giám đốc Sở Y Tế TP.HCM, cho biết đã chỉ đạo bốn bệnh viện Nhi Đồng 1, Nhi Đồng 2, Nhi Đồng Thành Phố và Bệnh Nhiệt Đới “khẩn trương bảo đảm nguồn thuốc,” đồng thời liên tục tập huấn nhằm phát hiện sớm ca nặng, hạn chế thấp nhất nguy cơ tử vong.
Trẻ nhiễm tay chân miệng nặng điều trị tại bệnh viện nhi ở Sài Gòn bị buộc tay chân vào giường để tránh kích thích. (Hình: Thành Nguyễn/VnExpress)
Ông Nguyễn Vũ Thượng, viện phó Viện Pasteur TP.HCM, nhận định dịch đang bùng phát theo chu kỳ ba năm – thời điểm xuất hiện một quần thể trẻ mới chưa có miễn dịch. Ngoài ra, sự biến đổi của virus từ nhóm B5 sang C1 có thể làm giảm hiệu quả miễn dịch cộng đồng sẵn có.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Liên Hương, thứ trưởng Bộ Y Tế, đánh giá nguy cơ bùng phát dịch tại khu vực phía Nam đang ở mức cao, yêu cầu các địa phương chủ động mua sắm, dự trữ đủ thuốc đặc trị (Gamma Globulin, Phenobarbital…) và vật tư y tế, đồng thời rà soát xem xét mở rộng xét nghiệm giám sát sang cả người tiếp xúc gần, bao gồm người chăm trẻ và giáo viên mầm non để chặn nguồn lây từ sớm. (Tr.N) [dt]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Quen bạn gái qua mạng và được đưa về nhà chơi, nhưng một thanh niên ở phường Minh Phụng, Sài Gòn, ra tay “cuỗm” chiếc đồng hồ Rolex trị giá hàng trăm triệu đồng.
Hôm 1 Tháng Tư, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An TP.HCM khởi tố bị can Hoàng Lê Gia Huy, 29 tuổi, ở phường Minh Phụng, để điều tra về tội “trộm cắp tài sản.”
Bị can Hoàng Lê Gia Huy tại cơ quan công an. (Hình: Người Lao Động)
Báo Người Lao Động dẫn kết quả điều tra ban đầu cho biết, bị can Huy quen cô PNAT, ở phường Tân Mỹ, Sài Gòn, thông qua mạng xã hội.
Hôm 9 Tháng Ba vừa qua, sau khi đi công việc, bị can Huy cùng bạn gái về căn hộ của cô T. ở chung cư Scenic Valley, phường Tân Mỹ, Sài Gòn.
Tại đây, cô T. vào phòng thay đồ, tháo đồng hồ Rolex và ba chiếc nhẫn kim cương cất vào chiếc hộp để trong ngăn kéo tủ quần áo. Sau đó cùng bị can Huy ăn uống, sinh hoạt vui vẻ. Đến khoảng 5 giờ chiều cùng ngày, bị can Huy ra về.
Mọi việc tưởng chừng bình thường cho đến sáng hôm sau 10 Tháng Ba, khi vào phòng thay đồ, định lấy đồng hồ và nhẫn đeo đi làm, cô T. phát giác chiếc Rolex màu bạc, mặt màu hồng, trị giá 274 triệu đồng ($10,404) của mình “không cánh mà bay” nên trình báo với công an. Trong hộp chỉ còn lại ba cái nhẫn kim cương.
Nhận tin báo, Công An Phường Tân Mỹ đến nhà cô T. truy xét. Qua chứng cứ, công an xác định “người tình” Hoàng Lê Gia Huy là nghi can gây án. Khi bị bắt giữ, bị can Huy thừa nhận đã trộm đồng hồ của bạn gái.
Cũng may cho cô T. vì anh ta chưa kịp bán chiếc đồng hồ lấy tiền tiêu xài. Tang vật sau đó được thu hồi trao trả lại cho khổ chủ. (Tr.N) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư, loan báo Iran yêu cầu Mỹ đạt thỏa thuận ngưng bắn, nhưng ông chỉ xem xét lời yêu cầu này sau khi Iran mở lại Eo Biển Hormuz, theo CNN.
Tổng Thống Trump thêm từ đây tới lúc đó, “chúng tôi sẽ đánh cho Iran tan tành” và “trở về Thời Đồ Đá!!!”
Tòa nhà dân cư bị hư hại sau trận không kích làm một người thiệt mạng ở Tehran, Iran, hôm 31 Tháng Ba. (Hình: Majid Saeedi/Getty Images)
“Tổng thống chính quyền mới của Iran, ít cực đoan hơn nhiều và thông minh hơn nhiều so với những người tiền nhiệm, vừa yêu cầu Mỹ đạt thỏa thuận ngưng bắn! Chúng tôi sẽ xem xét khi Eo Biển Hormuz mở lại, tự do, thông thoáng,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social sáng Thứ Tư.
Tuy nhiên, sau đó cùng ngày, Bộ Ngoại Giao Iran tuyên bố Tổng Thống Trump nói nước này yêu cầu đạt thỏa thuận ngưng bắn là “bịa đặt và vô căn cứ,” theo BBC.
Trong khi đó, ba giới chức Mỹ, yêu cầu giấu tên, cho báo mạng Axios hay Mỹ và Iran đang thảo luận về thỏa thuận có thể bao gồm lệnh ngưng bắn để đổi lấy việc Iran mở lại Hormuz.
Ba giới chức này không nói rõ Mỹ và Iran thảo luận trực tiếp hay thông qua trung gian, đồng thời lưu ý hiện chưa rõ liệu hai bên đạt được thỏa thuận không. Nhưng ba giới chức này cho biết Tổng Thống Trump đang bàn vấn đề này với giới chức cả bên trong lẫn bên ngoài chính quyền của ông.
Tổng Thống Trump cũng nêu vấn đề ngưng bắn khi nói điện thoại với ông Mohammed bin Salman, hoàng thái tử Saudi Arabia, hôm Thứ Tư, theo hai người biết cuộc điện đàm này.
Mới hôm Thứ Ba, Phó Tổng Thống JD Vance cũng thảo luận với các nhà trung gian về vấn đề ngưng bắn, theo nguồn tin biết cuộc thảo luận này.
Thông qua các nhà trung gian, ông Vance chuyển lời tới Iran rằng Mỹ sẵn sàng ngưng bắn nếu Tehran đáp ứng yêu sách của Washington, gồm mở lại Eo Biển Hormuz, một trong những thủy lộ vận chuyển dầu khí lớn nhất thế giới, nguồn tin này cho hay.
Ông Vance cũng lặp lại lời đe dọa của Tổng Thống Trump rằng Mỹ sẽ tấn công cơ sở năng lượng Iran nếu không đạt được thỏa thuận, nguồn tin này thêm.
HƯNG YÊN, Việt Nam (NV) – Tuyệt vọng với cuộc sống liên tục bị chồng cũ bạo hành, một bà mẹ ở xã Văn Giang, tỉnh Hưng Yên để lại thư tuyệt mệnh, dẫn theo hai con nhỏ định nhảy sông Hồng tự tử.
Theo báo VietNamNet, cả đêm hôm 1 Tháng Tư, lực lượng cứu hộ dùng xuồng rà soát dọc khu vực cống Xuân Quan và đoạn sông Hồng lân cận. Đồng thời, cơ quan công an cũng kiểm tra, xem camera an ninh xung quanh khu vực để tìm kiếm tung tích của ba mẹ con cô Phạm Thị T., 29 tuổi, ở xã Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, nghi nhảy xuống tự tử ở sông Hồng tại khu vực cống Xuân Quan, xã Phụng Công, tỉnh Hưng Yên.
Khu vực cống Xuân Quan, xã Phụng Công, tỉnh Hưng Yên, nơi ba mẹ con cô T. định nhảy xuống sông Hồng tự tử vào đêm 31 Tháng Ba. (Hình: Bảo Khánh/VietNamNet)
Trước đó, tối 31 Tháng Ba, người dân địa phương phát hiện một chiếc xe gắn máy mang bảng số tỉnh Hưng Yên cùng nhiều đôi dép bị bỏ lại tại khu vực cống Xuân Quan.
Đáng chú ý, tại hiện trường còn có một bức thư tuyệt mệnh được viết bằng mực đỏ.
Nội dung bức thư được cho là của người mẹ, gửi lại gia đình, kể lại trong suốt bảy năm qua, cuộc sống của người này luôn trong tình trạng đau khổ do nhiều lần bị chồng hành hạ. Dù đã ly hôn, người phụ nữ cho biết cuộc sống vẫn không được yên ổn khi chồng cũ thường xuyên tìm đến quấy phá, xúc phạm.
Ở phần cuối bức thư, người viết bày tỏ: “Việc cùng hai con ra đi được xem là cách giải thoát tốt nhất.”
Bức thư cũng thể hiện tình cảm dành cho hai con, đồng thời nhắn nhủ nếu ai nhặt được thư, hãy liên hệ với gia đình theo các số điện thoại để lại trong thư để gia đình tìm kiếm thi thể ba mẹ con trên sông Hồng. Cô T. được xác định là người đã để lại bức thư nêu trên.
Chiếc xe gắn máy cùng bức thư tuyệt mệnh và nhiều vật dụng được người dân phát hiện tại khu vực cống Xuân Quan. (Hình: Bảo Khánh/VietNamNet)
Tuy nhiên, xác nhận với báo Tuổi Trẻ chiều cùng ngày, ông Nguyễn Quốc Chương, chủ tịch xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên, cho biết sau gần một ngày tổ chức tìm kiếm, bước đầu xác định ba mẹ con cô Phạm Thị T. đã đón xe taxi đi lên nhà người thân ở tỉnh Thái Nguyên trong đêm 31 Tháng Ba, chứ không phải gieo mình xuống sông Hồng như nội dung bức thư để lại hiện trường.
Hiện, Công An Xã Nghĩa Trụ giúp đỡ đưa cô T. cùng hai con từ Thái Nguyên về nhà an toàn.
Phản ảnh về sự việc trên báo Tuổi Trẻ, nhiều độc giả thắc mắc không biết sau sự việc giới hữu trách có xử phạt cô T. hoang tin hay không?
Trong khi đó, độc giả “Tư xe ôm” đề nghị “điều tra và làm rõ vấn đề chị này nói về chồng cũ, nếu đúng thì phải xử lý thật nghiêm.” (Tr.N) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump đang tính rút Mỹ ra khỏi NATO, theo CNBC hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư.
Đây là lời đe dọa mới nhất của Tổng Thống Trump đối với đồng minh của Mỹ trong liên minh quân sự này sau khi họ từ chối giúp mở lại Eo Biển Hormuz đang bị Iran phong tỏa.
Tổng Thống Donald Trump phát biểu trong Oval Office tại Tòa Bạch Ốc ở Washington, DC, hôm Thứ Ba, 31 Tháng Ba. (Hình minh họa: Alex Wong/Getty Images)
Trong cuộc phỏng vấn đăng trên báo The Telegraph hôm Thứ Tư, ông Trump gọi NATO là “cọp giấy,” và khi phóng viên hỏi ông có xem xét lại việc Mỹ tham gia liên minh này sau khi cuộc chiến Iran kết thúc hay không, ông đáp: “Ô, có. Tôi nghĩ chuyện đó coi như xong.”
“Tôi không bao giờ bị lung lay vì NATO. Tôi luôn biết họ là ‘cọp giấy,’ mà nhân tiện, ông [Vladimir] Putin (tổng thống Nga) cũng biết như vậy,” ông Trump cho hay.
Mấy tuần qua, Tổng Thống Trump tức giận vì đồng minh của Mỹ trong NATO từ chối đưa chiến hạm tới giúp mở lại Eo Biển Hormuz, một trong những thủy lộ vận chuyển dầu khí lớn nhất thế giới, và vì họ không cho Mỹ dùng căn cứ quân sự trên lãnh thổ họ để tấn công Iran.
Giới lãnh đạo NATO đánh giá việc cố mở lại Hormuz rất nguy hiểm, vì Iran vẫn tấn công tàu chở dầu của quốc gia mà họ coi là không “thân thiện” đi qua eo biển này.
Giới chức NATO cũng cho rằng cuộc chiến Iran do Tổng Thống Trump tự quyết định mà không bàn bạc trước với họ. Họ cũng ngần ngại dính líu tới một “cuộc chiến vĩnh viễn” nữa ở Trung Đông, như những cuộc chiến ở Iraq hay Afghanistan.
Tổng Thống Trump tuyên bố ông coi việc NATO từ chối như vậy là phản bội Mỹ, sau khi Mỹ giúp Ukraine chống Nga xâm lăng hơn bốn năm qua. Giới lãnh đạo NATO bác bỏ ý nghĩ đó của ông Trump, lập luận rằng liên minh này được thành lập dựa trên ý tưởng tự vệ tập thể, không phải tấn công tập thể.
Mặc dù Tổng Thống Trump khẳng định ông có quyền rút Mỹ khỏi NATO, nhưng theo đạo luật được Quốc Hội thông qua năm 2023, ông phải xin phép Quốc Hội, theo CNN.
Trong cuộc phỏng vấn của đài ABC tháng trước, Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Cộng Hòa-North Carolina), thành viên Cộng Hòa cấp cao nhất trong Nhóm Quan Sát NATO Của Thượng Viện, lưu ý Tổng Thống Trump không có quyền rút Mỹ khỏi NATO mà không thông qua Quốc Hội. (Th.Long) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bộ Khoa Học và Công Nghệ khẳng định Internet vệ tinh Starlink thuộc SpaceX – công ty của tỷ phú Elon Musk, phải ghi danh giá dịch vụ và “tuân thủ quy định” để “không làm méo mó thị trường viễn thông” tại Việt Nam.
Theo báo Dân Trí, tại cuộc họp báo thường kỳ hôm 1 Tháng Tư, ông Nguyễn Anh Cương, phó cục trưởng Cục Viễn Thông thuộc Bộ Khoa Học và Công Nghệ, loan báo về kế hoạch khai triển cũng như các quy tắc quản lý đối với dịch vụ Internet vệ tinh Starlink.
Chảo vệ tinh và router wifi của Starlink. (Hình: Trọng Đạt/VnExpress)
Theo ông Cương, Starlink hiện được khai triển tại Việt Nam theo hình thức thí điểm, với quy mô, phạm vi và thời gian đều có giới hạn. Số lượng thuê bao tối đa ở mức 600,000, chỉ chiếm 1%-2% tổng số thuê bao Internet cố định, được đánh giá không lớn.
Sau khi được cấp phép, Starlink hoạt động như một doanh nghiệp viễn thông và phải “tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam về viễn thông,” bao gồm cả quy định về quản lý giá.
“Bộ Khoa Học và Công Nghệ sẽ theo dõi sát quá trình triển khai của doanh nghiệp. Trong trường hợp doanh nghiệp có dấu hiệu giảm giá, gây ảnh hưởng đến cạnh tranh lành mạnh, cơ quan quản lý có thể áp dụng các biện pháp như đình chỉ việc ban hành giá cước,” ông Cương nói.
Đại diện Cục Viễn Thông nhấn mạnh, về mặt kỹ thuật, Starlink được xác định là “một mảnh ghép bổ sung” cho hệ sinh thái hạ tầng số của Việt Nam.
“Starlink sẽ cung cấp dịch vụ tại những khu vực mà hạ tầng internet trong nước khó tiếp cận như vùng biển, vùng trời, đặc biệt trong việc ứng cứu sự cố. Starlink không cạnh tranh trực tiếp với dịch vụ Internet cố định tại Việt Nam, và cũng rất khó cạnh tranh, bởi hạ tầng viễn thông Việt Nam hiện đã ở top đầu thế giới,” ông Cương nói thêm.
Ông Nguyễn Anh Cương, phó cục trưởng Cục Viễn Thông, Bộ Khoa Học Và Công Nghệ. (Hình: Dân Trí)
Để sử dụng Starlink, người dùng cần mua thiết bị thu phát tín hiệu vệ tinh và ghi danh thuê bao. Hệ thống sau khi lắp đặt sẽ kết nối trực tiếp với vệ tinh để cung cấp Internet theo hình thức trọn gói, không giới hạn dung lượng.
Theo phương án dự kiến, người dùng cá nhân tại Việt Nam sẽ phải trả khoảng $435 trong tháng đầu tiên, gồm khoảng $350 tiền thiết bị và $85 tiền cước.
Các tháng tiếp theo, mức phí duy trì là $85 mỗi tháng. Mức giá này cao hơn đáng kể so với Internet cáp quang ở Việt Nam, vốn chỉ ở mức vài trăm ngàn đồng mỗi tháng.
Với tiến độ nhập cảng thiết bị và lắp đặt hiện tại, nếu không có vướng mắc về thủ tục, người dùng tại Việt Nam có thể bắt đầu sử dụng dịch vụ Internet vệ tinh của tỷ phú Elon Musk từ giữa năm 2026. (Tr.N) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Người Mỹ phải xếp hàng dài trước Tối Cao Pháp Viện (TCPV) để bảo vệ Tu Chính Án Thứ 14, vốn đã thành điều lệ và áp dụng từ 158 năm trước. Theo NBC, NYTimes và các hãng truyền thông lớn khác loan tin hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư.
Sáng nay, Thứ Tư, TCPV tranh luận về một vấn đề vốn được ghi rõ trong Tu Chính Án Thứ 14 từ năm 1868. Đó là “liệu một đứa trẻ sinh ra tại Hoa Kỳ có phải là công dân Hoa Kỳ hay không, bất kể cha mẹ của đứa trẻ đó có phải là công dân hay không?”
Những người biểu tình tập trung từ đêm bên ngoài Tối Cao Pháp Viện để bảo vệ Tu Chính Án Thứ 14. (Hình: Kent Nishimura / AFP via Getty Images)
Dù hơn một thế kỷ qua, câu trả lời về cơ bản luôn là “Có” dựa trên Tu Chính Án Thứ 14, từng được phê chuẩn để bảo đảm quốc tịch cho những người Mỹ da đen từng bị nô lệ sau phán quyết Dred Scott v. Sandford.
Nhưng sau 158 năm, người dân Mỹ đã xếp hàng dài trước một ngày đêm, bên ngoài TCPV, để bảo vệ điều lệ Hiến Pháp. Đồng thời, phản đối sắc lệnh hành pháp do Tổng Thống Trump ban hành vào Tháng Giêng, năm 2025, hạn chế quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh.
Một giới chức cấp cao của Liên Đoàn Tự Do Dân Sự Mỹ (ACLU) chia sẻ với Người Việt vào tối Thứ Ba: “Luật Sư ,Giám Đốc Pháp Lý Cecillia Wang của chúng tôi sẽ thực thi nhiệm vụ của bà bên trong tòa tối cao một cách tuyệt vời nhất. Bà là người Mỹ gốc Hoa thế hệ thứ hai.”
Bên ngoài TCPV, là những người dân đến từ khắp nơi trên nước Mỹ.
Theo NBC, ông Leo Contreras, 43 tuổi, đã bay từ Kansas City và ngủ hai đêm ngoài trời nhằm cố gắng giành được một chỗ ngồi bên trong Tối Cao Pháp Viện. Ông muốn theo dõi các phiên tranh luận về sắc lệnh quyền công dân theo nơi sinh của ông Trump.
“Vấn đề nằm ở chỗ đây là điều mà các thành viên Đảng Cộng Hòa đã nỗ lực xóa bỏ từ rất lâu rồi,” ông Contreras – người tự nhận mình là một người quan tâm chính trị – chia sẻ.
“Và theo quan điểm của tôi, điều này sẽ ảnh hưởng đến mọi người dân Mỹ,” ông Contreras nói với NBC.
Ông Contreras cho biết mình đã ngủ ngay trên vỉa hè. Đến đêm thứ hai thì ông mượn được một chiếc túi ngủ. Cùng với một người đàn ông khác cũng chờ trước TCPV, hai người đã thay phiên nhau trông chỗ để cả hai có thể đi vệ sinh hoặc ghé vào cửa hàng mua đồ.
“Thật kinh khủng, đặc biệt là đêm đầu tiên,” ông kể lại với NBC. “Trời lạnh buốt, lạnh thấu xương, lạnh đến mức mặt sàn bê tông cũng đóng băng.”
Cô Rose Griffis, 39 tuổi, đã chờ đợi bên ngoài tòa TCPV từ khoảng 1 giờ 30 phút sáng để có cơ hội được “chứng kiến lịch sử đang được tạo nên.”
“Tiền lệ đã được thiết lập tại nhiều tòa án trước thời điểm này, vậy mà giờ đây, chúng ta lại phải khơi lại cuộc đấu tranh này một lần nữa,” cô chia sẻ với NBC.
Griffis cho biết cô đã thức trắng từ 9 giờ sáng hôm qua, ngoại trừ một giấc ngủ ngắn chừng 45 phút ngay trên vỉa hè.
“Trời có hơi se lạnh, nhưng xung quanh chúng tôi toàn là những con người tuyệt vời, nhờ đó mà bầu không khí nơi đây phảng phất chút hưng phấn,” cô nói. “Không phải ngày nào bạn cũng có cơ hội trở thành một phần của khoảnh khắc như thế này, và chắc chắn cũng chẳng phải ngày nào tổng thống Hoa Kỳ lại xuất hiện để bày tỏ quan điểm của mình.”
Mặc dù thiếu ngủ trầm trọng, cô cho biết mình vẫn cảm thấy “tràn đầy năng lượng.”
Anh Kevin Xu, cư dân Fairfax, Virginia, chia sẻ rằng cha mẹ anh đã di cư từ Trung Quốc sang Hoa Kỳ trong làn sóng nhập cư diễn ra suốt thập niên 1980 và 1990.
“Quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh chính là nền tảng vững chắc cho cộng đồng của chúng tôi – cộng đồng người Mỹ gốc Hoa,” anh Kevin Xu nói với NYTimes.
“Điều này thực sự phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong quan niệm về ‘Giấc mơ Mỹ’ – về những gì mà Giấc Mơ Mỹ từng hứa hẹn,” anh Xu nhận định.
Anh kể lại rằng vào thời điểm cha mẹ anh mới đặt chân đến đây trong thập niên 1990, thái độ chung của xã hội là: mọi người chỉ cần chăm chỉ làm việc, “rồi các bạn sẽ trở thành người Mỹ, cũng giống như bất kỳ ai trong chúng tôi vậy.”
Ba mươi năm sau, anh cảm nhận rằng thái độ ấy đang dần đổi khác.
“Và đó thực sự là một điều đáng sợ,” anh nói.
Bà Kathleen Otal, 54 tuổi, tay cầm tấm biển với dòng chữ: “Sinh ra tại Hoa Kỳ = là người Mỹ.”
“Nền dân chủ của chúng ta đang bị xâm phạm và tấn công ngay từ những khía cạnh cơ bản nhất; tôi có mặt tại đây để bảo vệ nền dân chủ cũng như bảo vệ quyền con người của tất cả người dân Mỹ,” bà chia sẻ với NBC.
Khoảng 5 giờ 30 phút sáng Thứ Tư, anh Fabio Crynen, 28 tuổi, đã có mặt bên ngoài TCPV cùng một nhóm bạn học tại Georgetown. Nhóm của anh hy vọng có cơ hội được trực tiếp theo dõi các phiên tranh tụng.
Theo NBC, anh Crynen, người gốc Đức, cho biết anh rất muốn được tận mắt chứng kiến hoạt động của tòa án này, bởi nơi đây mang những nét khác biệt rất lớn “về văn hóa pháp lý so với các quốc gia của chúng tôi.”
“Vai trò và tầm quan trọng của từng vị thẩm phán riêng lẻ tại Hoa Kỳ là một điều khá độc đáo,” Crynen nhận định.
Nguyên nhân thứ hai, anh Crynen nói với NBC, bởi vì đây là một vụ án “mang tính bước ngoặt.”
“Nó phản ánh rất nhiều về những khác biệt trong phương pháp luận, cụ thể là giữa chủ nghĩa nguyên bản và quan điểm Hiến Pháp sống (living Constitution.) Do đó, xét từ góc độ pháp lý, vụ án này thực sự rất thú vị,” anh chia sẻ.
Đồng thời, anh nói thêm rằng mình cũng rất muốn được nhìn thấy ông Trump.
Theo các hãng truyền thông cho biết, Tổng Thống Trump đã đến TCPV cùng với Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi.
Ông John Sauer, luật sư đại diện chính phủ Mỹ, là người đầu tiên trình bày lập luận. Mỗi câu hỏi của thẩm phán, ông Sauer có hai phút phát biểu liên tục mà không bị ngắt lời.
Sau phần trình bày của ông John Sauer, Tổng Thống Trump rời TCPV, không nghe phần tranh luận của bên ACLU, đại diện là Giám Đốc Pháp Lý Cecillia Wang.
Theo nhận định từ AP, phần trả lời của ông Sauer đã vấp phải sự hoài nghi từ cả các thẩm phán thuộc phe bảo thủ lẫn phe tự do.
Các cuộc tranh luận đã kết thúc sau khoảng hai giờ. Các thẩm phán dự trù sẽ công bố quyết định của họ vào Tháng Sáu. (K.L)
QUẬN CAM, California (NV) – Toyota Prius là mẫu xe hybrid lâu đời và nổi tiếng vào bậc nhất. Trong khi đó, Corolla là mẫu xe cỡ nhỏ huyền thoại của Toyota nổi tiếng về độ tin cậy và tính thực dụng. Do đó, nhiều người lái gặp khó khăn trong việc lựa chọn giữa Corolla Hybrid và Prius.
2026 Toyota Prius. (Hình: HD/người Việt)
Trang mạng xe hơi https://carbuzz.com có làm một so sánh giữa hai mẫu xe 2026 Toyota Prius và Corolla Hybrid. Tuy có nhiều điểm tương đồng, giữa Corolla Hybrid và Prius vẫn tồn tại những khác biệt rõ rệt. Trước hết là mức giá bán. Giá MSRP phiên bản cơ sở của Prius là $28,550, cao hơn $3,775 so với Corolla Hybrid. Giá của phiên bản cao cấp nhất XLE của Corolla Hybrid là $29,140, cao hơn phiên bản cơ sở của Prius là $590.
Mẫu xe Prius đời 2026 được sản xuất tại nhà máy Aichi của Toyota ở Nhật Bản. Trong khi Corolla (bao gồm cả phiên bản hybrid) dành cho thị trường Bắc Mỹ được sản xuất tại nhà máy Toyota Motor Manufacturing Ontario Canada; và tại nhà máy Toyota Motor Manufacturing Mississippi Hoa Kỳ. Với những người thích đi xe “made in USA”, Corolla sẽ phù hợp hơn.
Về kích thước, 2026 Toyota Corolla Hybrid có khoảng cách giữa hai trục bánh xe (wheelbase) dài 106.3 inch, chiều dài tổng thể 182.5 inch, chiều cao gầm xe 5.3 inch. Trong khi đó, Toyota Prius đời 2026 có các kích thước tương ứng là 108.3 inch, 181.1 inch, 5.6 inch. Với wheelbase dài hơn, Prius có lợi thế về vận hành trong nhiều tình huống, mang lại cảm giác lái ổn định và thoải mái hơn khi di chuyển trên xa lộ. Về trọng lượng, Corolla Hybrid có trọng lượng 2,850 pound so với của Prius 3,223 pound.
Về không gian nội thất cho hành khách, hai mẫu xe này không có sự chênh lệch đáng kể. Hành khách người lớn ngồi ở hàng ghế sau trên chiếc Corolla Hybrid sẽ thoải mái hơn một chút; trong khi Prius có khoảng để chân ở ghế trước dài hơn 3% so với Corolla. Không gian chở hành lý là lợi thế rõ ràng của Prius, với phiên bản tiêu chuẩn có 23.8 feet khối không gian chứa hành lý, trong khi Corolla Hybrid chỉ là 13.1 feet khối.
Nếu xét về động cơ, hiệu suất và mức tiết kiệm nhiên liệu, 2026 Prius là sự lựa chọn hiển nhiên. 2026 Toyota Prius có động cơ hybrid 4 máy dung tích 2.0 lít, tổng công suất 194 mã lực với các phiên bản dẫn động cầu trước (FWD), và 196 mã lực với các phiên bản dẫn động bốn bánh (AWD). Động cơ có mô-men xoắn cực đại 138 lb-ft, có mức tiết kiệm nhiên liệu kết hợp tối đa là 57 mpg trên phiên bản LE FWD, và 54 mpg trên phiên bản AWD.
2026 Corolla Hybrid sử dụng động cơ hybrid 4 máy, dung tích 1.8 lít, công suất 138 mã lực và mô-men xoắn 105 lb-ft. Mức tiết kiệm nhiên liệu kết hợp tối đa 50 mpg đối với phiên bản LE FWD, 48 mpg đối với phiên bản LE AWD.
Theo thống kê, các mẫu xe Prius thường có giá bán lại cao hơn. Trên thị trường xe cũ vào năm 2026, một chiếc Prius đã qua sử dụng dự kiến sẽ có giá bán cao hơn so với một chiếc Corolla cùng đời.
Dựa trên các con số thống kê, thông số sức mạnh và hiệu suất vận hành, 2026 Toyota Prius có vẻ như là một lựa chọn hợp lý hơn. Tuy nhiên, Corolla vẫn luôn là sự lựa chọn kinh tế, an toàn. (HD)
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Sau ba ngày xét xử, hôm 1 Tháng Tư, Tòa Án Tỉnh An Giang tuyên phạt bị cáo Đỗ Ngọc Tiến, 34 tuổi, cựu cán bộ Đội Quản Giáo Trại Tạm Giam Công An Tỉnh Kiên Giang cũ, tám năm tù về tội “dùng nhục hình.”
Liên quan vụ án, bốn bị cáo khác cũng lần lượt nhận án tù gồm: Đỗ Văn Diễn và Đặng Tấn Phúc mỗi người nhận bảy năm tù; Trần Trung Nghĩa và Nguyễn Thành Đạt mỗi người lãnh bốn năm tù, cùng về tội “dùng nhục hình.”
Nhóm bị cáo là cán bộ Trại Tạm Giam Công An Tỉnh Kiên Giang cũ tại tòa. (Hình: Bửu Đấu/Tuổi Trẻ)
Mức án này đã giảm nhẹ hơn so với đề nghị của Viện Kiểm Sát cùng cấp.
Báo Tuổi Trẻ dẫn cáo trạng cho biết, phạm nhân Phùng Thái Châu, 36 tuổi, ở phường Vĩnh Thanh Vân, thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang trước đây, nay thuộc tỉnh An Giang, đang chấp hành án hai năm tù tại phòng giam T3 về tội “trộm cắp tài sản.”
Khoảng 8 giờ 40 phút tối 5 Tháng Giêng, 2025, phạm nhân Châu có biểu hiện bất thường như la hét, đập cửa buồng giam, trèo cửa sổ và va đầu vào tường gây chảy máu.
Khi cán bộ quản giáo đến yêu cầu giữ trật tự, phạm nhân Châu không chấp hành, tiếp tục chửi bới nên bị đưa đến Phòng Hỏi Cung Số 3 để làm việc.
Tại đây, phạm nhân Châu bị còng một tay vào song sắt cửa sổ cao khoảng 1.4 mét. Sau đó, dù không được phân công trực tiếp, cán bộ Đỗ Ngọc Tiến vẫn cùng một số cán bộ trại giam vào làm việc với phạm nhân.
Do phạm nhân Châu tiếp tục chống đối, chửi bới, cán bộ Đặng Tấn Phúc tát nhiều cái vào mặt ông này. Cán bộ Tiến sau đó yêu cầu “còng lên cao,” khiến phạm nhân Châu bị kéo tay lên khoảng 2.2 mét ở tư thế gần như treo người, chỉ còn phần mũi bàn chân chạm đất.
Một người trong nhóm tiếp tục dùng băng dính dán kín miệng phạm nhân Châu. Trong lúc này, nhiều cán bộ dùng gậy cao su và tay đánh vào chân, đùi, vùng sườn, bụng và ngực của phạm nhân.
Chưa “đã cái nư,” cán bộ Đỗ Văn Diễn còn nhiều lần đấm mạnh vào các vị trí nguy hiểm. Sau đó một số người can ngăn và kéo cán bộ Diễn ra ngoài, tuy nhiên việc khống chế, đánh đập vẫn tiếp diễn.
Xe của Cơ Quan Điều Tra Viện Kiểm Sát Tối Cao chở cán bộ đi bắt giữ các bị can ở Trại Tạm Giam Công An Tỉnh Kiên Giang. (Hình: Hải Dương/Pháp Luật TP.HCM)
Hai cán bộ khác tiếp tục giữ chân và đánh vào chân phạm nhân Châu, đồng thời dùng băng dính trói cổ chân.
Đến khoảng 9 giờ 30 phút tối cùng ngày, khi quay lại kiểm tra, cán bộ Tiến thấy phạm nhân Châu có dấu hiệu mệt nên cho hạ tay còng xuống thấp hơn. Ít phút sau, khi lập biên bản, các cán bộ phát hiện phạm nhân Châu bất tỉnh, đầu gục sang một bên.
Sau đó, phạm nhân Châu được tháo còng, đưa đến phòng y tế trong tình trạng huyết áp thấp, khó bắt mạch, khó thở, tay chân lạnh nên báo cáo ban lãnh đạo. Dù được chuyển đến bệnh viện Đa Khoa Kiên Giang cấp cứu, nạn nhân chết trước khi nhập viện.
Kết luận giám định pháp y xác định nạn nhân bị đa chấn thương phần mềm ở nhiều vị trí trên cơ thể. Nguyên nhân tử vong là “suy tuần hoàn cấp, đa chấn thương.” (Tr.N) [dt]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Sau vụ gần 300 tấn thịt heo nhiễm dịch tả Châu Phi bị tuồn ra thị trường, trong đó có các bếp ăn trường học, khiến người dân tức giận, lo lắng, Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường loan báo sẽ lập các đoàn kiểm tra chuyên đề và siết chặt quản lý.
Tại họp báo thường kỳ hôm 1 Tháng Tư, ông Phan Quang Minh, cục phó Chăn Nuôi và Thú Y, cho biết ngay trong tuần này, các đoàn công tác sẽ kiểm tra hoạt động giết mổ gia súc tại nhiều tỉnh thành. Tuy nhiên, thành phần tham gia, thời gian, phạm vi kiểm tra chưa được công bố.
Cơ sở giết mổ Vạn Phúc, nơi giết mổ 3,600 con heo nhiễm bệnh dịch tả Châu Phi. (Hình: X.M/Thanh Niên)
Báo VnExpress dẫn lời ông Minh thừa nhận, sự việc tại Hà Nội “không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh mà còn bộc lộ hạn chế trong thực thi công vụ.” Việc quản lý chuỗi giết mổ gia súc chưa chặt, dịch bệnh phát sinh từ cơ sở chăn nuôi nhưng không được kiểm soát hiệu quả nên lan tới các khâu vận chuyển, giết mổ và tiêu thụ.
Trước đó, hôm 29 Tháng Ba, công an phát hiện một đường dây giết mổ, tiêu thụ heo bệnh quy mô lớn tại Hà Nội.
Chủ lò mổ Nguyễn Thị Hiền bị cáo buộc cấu kết với một số cán bộ kiểm dịch để đưa heo nhiễm dịch tả Châu Phi, kể cả heo chết vào giết mổ rồi mang đi tiêu thụ.
Từ đầu năm 2026 đến nay, bằng việc bỏ qua các khâu kiểm soát, làm giả hồ sơ kiểm dịch và thu tiền để “mở đường” cho lò mổ Vạn Phúc được kiểm soát bởi Trung Tâm Chẩn Đoán, Xét Nghiệm và Kiểm Soát Việc Giết Mổ Động Vật thuộc Chi Cục Chăn Nuôi Thủy Sản và Thú Y Hà Nội, một số cán bộ kiểm dịch, thú y đã tiếp tay cho khoảng 3,600 con heo nhiễm bệnh, tương đương gần 300 tấn thịt đưa ra thị trường qua các chợ đầu mối, chợ dân sinh và cung cấp cho một doanh nghiệp thực phẩm tuồn vào trường học.
Theo báo Thanh Niên, ba trong số tám bị can là cán bộ Trung Tâm Chẩn Đoán, Xét Nghiệm gồm Lê Ngọc Anh, Nguyễn Phong Nam và Nguyễn Thị Phương Lan và Vũ Kim Tuấn, cán bộ kiểm dịch động vật thuộc Chi Cục Chăn Nuôi, Thủy Sản và Thú Y tỉnh Phú Thọ, đã “lợi dụng chức vụ, giả mạo trong công tác” buộc lái xe phải chi từ 250,000 – 300,000 đồng ($9.5 tới $11.4)/chuyến, thậm chí có trường hợp phải chi từ 3-4 triệu đồng ($114 tới $151)/chuyến thì mới được phép đi qua khu vực kiểm soát để đưa heo vào trong lò mổ Vạn Phúc.
Công an xác định, hai bị can Nguyễn Phong Nam và Nguyễn Thị Phương Lan, cán bộ Trung Tâm Chẩn Đoán, Xét Nghiệm đã đặt ra quy định thu tiền nêu trên.
Thịt heo bệnh được giết mổ rồi cung cấp ra thị trường. (Hình: Dân Trí)
Theo đó, bị can Nam chỉ đạo nhân viên trong tổ kiểm soát hàng ngày phải kiểm tra, thu tiền sau đó bàn giao cho bị can Lan theo dõi, quản lý bằng sổ tay. Cuối tháng, số tiền này được chuyển cho Lê Ngọc Anh, trạm trưởng Trung Tâm Chẩn Đoán, Xét Nghiệm, sau đó chia nhau hưởng lợi.
Ngoài hành vi này, công an cũng xác định hai bị can Nam và Lan còn yêu cầu một số chủ lò nhỏ đưa heo vào lò giết mổ Vạn Phúc phải nộp từ 5-10 triệu đồng ($189 tới $378)/tháng, để không bị gây khó dễ trong việc nhận heo của thương lái.
Theo giới hữu trách, trong vụ án này các bị can đã cấu kết chặt chẽ, hình thành đường dây khép kín từ khâu thu gom heo bệnh tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang vận chuyển về Hà Nội, giết mổ tập trung và đưa ra tiêu thụ trên thị trường. (Tr.N) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump vào chiều Thứ Ba, 31 Tháng Ba, đã ký sắc lệnh bầu cử, chỉ trích và hạn chế bầu qua thư. NPR loan tin cho biết, đây là nỗ lực nhằm thắt chặt quyền kiểm soát đối với các cuộc bầu cử quốc gia trước cuộc đua giữa nhiệm kỳ.
Tổng Thống Trump đã phát biểu với các phóng viên tại Phòng Bầu Dục mà không thể đưa ra bằng chứng cụ thể: “Tình trạng gian lận trong bỏ phiếu qua thư là điều huyền thoại.”
Tại Phòng Bầu Dục hôm Thứ Ba, 31 Tháng Ba, Tổng Thống Trump giới thiệu sắc lệnh hành pháp hạn phiếu bầu cử qua thư (Hình: Brendan SMIALOWSKI / AFP via Getty Images)
“Những gì đã và đang diễn ra thật kinh khủng. Vấn đề này đã được phơi bày rất rõ ràng… Tôi tin rằng điều này sẽ giúp ích rất nhiều cho các cuộc bầu cử,” tổng thống phát biểu tại lễ ký sắc lệnh.
Theo NBC, sắc lệnh này chỉ đạo chính phủ liên bang rà soát dữ liệu danh sách cử tri trên toàn quốc nhằm xác minh tư cách cử tri. Sắc lệnh cũng yêu cầu Dịch Vụ Bưu Chính Hoa Kỳ (USPS) thực hiện các biện pháp nhằm bảo đảm rằng phiếu bầu chỉ được gửi đến những cử tri đủ điều kiện.
Tuy nhiên, các chuyên gia bầu cử cho rằng sắc lệnh này vi hiến, theo Policito. Các nhà vận động quyền bầu cử cùng các quan chức tiểu bang thuộc Đảng Dân Chủ đã nhanh chóng cam kết khởi kiện nhằm ngăn sắc lệnh có hiệu lực. Chính tổng thống sau đó cũng thừa nhận sắc lệnh của ông vừa ký có thể bị thách thức trước tòa.
Hiến Pháp Hoa Kỳ quy định rằng “thời gian, địa điểm và thể thức” của các cuộc bầu cử liên bang do từng tiểu bang tự quyết định. Trong quy định cũng nêu rõ, nếu muốn thay đổi điều gì, chỉ có Quốc Hội có quyền ban hành.
“Sắc lệnh hành pháp này là một sự lạm quyền đáng lên án từ chính quyền liên bang, đồng thời cho thấy chính quyền Trump hiểu biết nông cạn đến mức nào về công tác quản lý bầu cử,” ông Adrian Fontes, bộ trưởng Hành Chánh tiểu bang Arizona, thuộc Đảng Dân Chủ, phát biểu trong một tuyên bố hôm Thứ Ba.
“Chúng tôi sẽ không để sắc lệnh này có hiệu lực mà không đấu tranh, và sẽ đối đầu với chính quyền liên bang tại tòa án,” ông nói thêm, theo NPR.
Đã từ lâu, ông Trump luôn tìm cách lên án, dù không thể đưa ra bằng chứng, về tình trạng bầu cử. Ông cho rằng có hiện trạng “bỏ phiếu bất hợp pháp” của những người không phải công dân, cũng như những gian lận liên quan đến phiếu bầu qua thư.
Sắc lệnh hành pháp tổng thống vừa ký có ghi chú “các biện pháp bổ sung là cần thiết” để bảo đảm an toàn cho hình thức bỏ phiếu qua thư. Đây cũng hình thức bỏ phiếu mà chính ông Trump từng sử dụng. Gần nhất là tuần trước, trong một cuộc bầu cử đặc biệt tại Florida.
Sau đó, ông Trump giải thích với các phóng viên rằng ông quyết định bỏ phiếu qua thư vì ông là tổng thống và không thể có mặt tại Florida, “còn rất nhiều công việc khác nhau phải giải quyết.”
Trong cuộc tổng tuyển cử năm 2024, gần 1/3 tổng số cử tri đã bỏ phiếu qua đường bưu điện, theo ghi nhận từ NPR. (K.L)
(The Street) – Tùy vào nơi sinh sống, mùa mua nhà có thể đã bước vào cao điểm hoặc mới bắt đầu sôi động. Trong nhiều năm theo dõi lĩnh vực địa ốc, The Street nhận thấy các số liệu mùa Xuân như: giá nhà, số lượng nhà rao bán, tốc độ giao dịch, thường tăng trong Tháng Ba so với đầu năm. Tháng Giêng và Tháng Hai vốn không phải là thời điểm mua nhà sôi động ở phần lớn các khu vực tại Mỹ.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là khi so sánh các dữ liệu này với một, hai hoặc thậm chí ba năm trước. Đây là cách để nhận diện xu hướng dài hạn của thị trường địa ốc và đánh giá tác động của chúng đối với người mua.
Mùa mua nhà có thể đã bước vào cao điểm. Trong hình, một căn nhà treo bảng bán. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Công ty công nghệ địa ốc Redfin vừa công bố báo cáo thị trường nhà ở hàng tuần, bao gồm dữ liệu của tuần kết thúc vào ngày 22 Tháng Ba. Báo cáo tổng hợp dữ liệu từ tất cả các khu vực đô thị mà Redfin theo dõi, từ Aberdeen, bang South Dakota đến Zapata, bang Texas.
Nhiều người mua nhà tiềm năng đang không hài lòng khi lãi suất vay mua nhà tăng đúng vào thời điểm mùa mua nhà bắt đầu. Tuy nhiên, báo cáo tuần của Redfin còn cung cấp những thông tin quan trọng khác về khả năng chi trả mà người mua cần cân nhắc kỹ.
Giá nhà trung vị (median) tăng chậm lại
Dữ liệu trong 4 tuần gần nhất, từ ngày 23 Tháng Hai đến 22 Tháng Ba, cho thấy giá bán nhà trên toàn quốc tiếp tục tăng, với giá bán trung vị đạt $389,000 tại tất cả các khu vực Redfin theo dõi. Con số này tăng so với mức $386,000 của giai đoạn 4 tuần trước đó và cao hơn 2% so với cùng kỳ năm trước.
Giá bán trung vị trong cùng khoảng thời gian của ba năm gần nhất như sau:
-2025: $382,000
-2024: $372,000
-2023: $355,000
Việc giá nhà tăng có thể gây không ít khó chịu cho người mua. Tuy nhiên, điều quan trọng là tốc độ tăng giá đang chậm lại. Trong cùng giai đoạn năm ngoái, giá tăng 3% so với cùng kỳ. Năm 2024, mức tăng lên tới 5%. Vì vậy, mức tăng 2% hiện tại là tín hiệu tích cực đối với khả năng chi trả.
Thực tế, giá bán trung vị theo năm đã giảm 2% trong cùng giai đoạn của năm 2023. Đây là một trường hợp đặc biệt, do giá nhà đã tăng mạnh trong giai đoạn cao điểm của đại dịch COVID-19 vào các năm 2021 và 2022, theo Cục Dự trữ Liên bang St. Louis. Thị trường đã tự điều chỉnh trong năm 2023.
Về dài hạn, giá nhà thường có xu hướng tăng, nhưng mức tăng 2% mỗi năm được xem là tin tích cực đối với những người đang có nhu cầu mua nhà.
Nguồn cung tăng, nhà bán nhanh hơn
Số lượng nhà rao bán mới cũng tăng trong giai đoạn 4 tuần này. Số niêm yết mới trung vị đạt 99,287 tại các khu vực Redfin theo dõi, tăng 0.3% so với cùng kỳ năm trước.
So với cùng giai đoạn năm 2024, con số này tăng 7.4% và cao hơn 19.23% so với năm 2023. Dù nguồn cung có sự khác biệt tùy từng khu vực, nhưng nhìn chung người mua nhà trong mùa Xuân năm nay sẽ có nhiều lựa chọn hơn so với các năm trước.
Dữ liệu hàng tuần của Redfin cũng cho thấy tốc độ bán nhà đã cải thiện kể từ cuối Tháng Giêng. Trong giai đoạn 4 tuần gần nhất, thời gian trung vị của một căn nhà nằm trên thị trường là 56.25 ngày, giảm 6.5 ngày so với cùng kỳ năm trước.
Ngoài ra, số nhà rao bán lưu lại trên thị trường từ 2 tuần trở lên cũng giảm. Trung vị 41.8% số nhà rao bán được giao dịch trong vòng 2 tuần hoặc ít hơn, tăng 2.7% so với cùng kỳ năm trước. (Ng.Tr)[kn]
AUSTIN, Texas (NV) – Tác động tức thời của cuộc chiến với Iran lên thị trường địa ốc Mỹ chính là sự gia tăng mạnh của lãi suất vay mua nhà. Một ngày trước khi các cuộc không kích bắt đầu, lãi suất trung bình của khoản vay cố định kỳ hạn 30 năm ở mức 5.99%, theo Mortgage News Daily (MND). Hiện nay mức lãi suất này đang dao động quanh 6.5%.
Lãi suất tăng cao đã làm suy yếu kỳ vọng cải thiện khả năng chi trả. Trước khi chiến sự nổ ra, lãi suất vay mua nhà đang trên đà giảm, tốc độ tăng giá nhà cũng chậm lại, trong khi nguồn cung nhà rao bán tăng lên. Tất cả những yếu tố này đều có lợi cho người mua, những người vốn đã phải đối mặt với một thị trường nhà ở khan hiếm và đắt đỏ.
Lãi suất tăng cao làm suy yếu kỳ vọng cải thiện khả năng chi trả. (Hình minh họa: Sasun Bughdaryan/Unsplash)
Khi lãi suất tăng trong tuần trước, số đơn đăng ký vay mua nhà giảm 5% so với tuần trước đó, theo Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA). Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở mỗi lãi suất vay mua nhà.
Zillow trước đó dự báo doanh số nhà cũ sẽ tăng 4.3% trong năm nay so với năm ngoái.
“Dù thị trường lúc này không phải là một thị trường mạnh, nhưng nó cho thấy thị trường đã bắt đầu chuyển biến, với năm 2026 đóng vai trò như một năm ‘thiết lập lại,’” Mischa Fisher, kinh tế gia trưởng của Zillow, viết trong một báo cáo được công bố hôm Thứ Ba. “Tuy nhiên, những bất định mới đã xuất hiện từ giá năng lượng và lo ngại lạm phát, đã làm triển vọng trở nên phức tạp hơn.”
Fisher cho rằng lãi suất vay mua nhà tăng là do lo ngại lạm phát gia tăng, cùng với khả năng tỷ lệ thất nghiệp có thể nhích lên do sức mua của người tiêu dùng suy giảm khi giá cả tăng cao.
Dựa trên các kịch bản này, ông dự báo rằng nếu tình hình “không mấy tốt đẹp” như hiện tại chỉ kéo dài đến hết Tháng Tư, doanh số nhà vẫn sẽ tăng 3.48% trong năm nay so với năm ngoái. Tuy nhiên, nếu kéo dài đến ngày 1 Tháng Bảy, mức tăng sẽ giảm đi còn 2.33%. Nếu kéo dài đến ngày 1 Tháng Chín, mức tăng chỉ còn 1.21%. Cuối cùng, nếu lãi suất vay mua nhà duy trì cao hơn 50 điểm cơ bản so với quỹ đạo ban đầu và tỷ lệ thất nghiệp cũng tăng thêm 20 điểm cơ bản trong phần còn lại của năm 2026, Fisher dự báo doanh số sẽ giảm xuống còn 0.73%.
Tác động tiêu cực đã bắt đầu lan sang phân khúc xây dựng nhà mới. Sau khi công bố kết quả kinh doanh quý không như kỳ vọng vào hôm Thứ Ba, công ty KB Home đã hạ dự báo cho cả năm.
“Người tiêu dùng đã phải đối mặt với nhiều thách thức trong 2 năm qua, và xung đột tại Trung Đông bắt đầu từ cuối Tháng Hai đã làm gia tăng thêm bất định,” Chủ tịch công ty KB Home, Jeff Mezger, cho biết trong cuộc trao đổi với các phân tích gia. “Trong bối cảnh đó, và xét đến việc lượng đơn đặt mua ròng trong quý thứ nhất thấp hơn mức cần thiết để duy trì kế hoạch bàn giao nhà cả năm trước đó, chúng tôi quyết định hạ mức dự báo cho năm nay.”
Hiện các công ty xây dựng đang nắm giữ lượng nhà rao bán rất lớn, trong khi nguồn cung nhà cũ cũng đang tăng lên, mặc dù mức tăng tập trung nhiều hơn ở khu vực miền Nam và miền Tây so với Đông Bắc và Trung Tây.
Ngay cả trước khi chiến sự bắt đầu, người mua đã hủy hợp đồng với tỷ lệ cao nhất kể từ năm 2017, theo thống kê của Redfin. Khoảng 1/7 căn nhà, tương đương 13.7% số căn đã ký hợp đồng trong Tháng Hai, đã bị hủy — tăng so với mức 12.8% của một năm trước đó. Người mua hiện bất ngờ nắm lợi thế, khi số người bán nhiều hơn so với số người mua hơn 600,000 người trên thị trường, theo Redfin. Đây là mức chênh lệch gần kỷ lục, dù có sự khác biệt đáng kể giữa các thị trường.
“Khi thị trường địa ốc bước vào giai đoạn được xem là ‘thời điểm tốt nhất để bán nhà,’ nó lại rơi vào thế bấp bênh, bị kẹt giữa những cải thiện dài hạn và sự bất ổn ngắn hạn,” Jake Krimmel, kinh tế gia cao cấp của Realtor.com, viết trong một báo cáo hàng tuần. (Ng.Tr)[kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Những hình ảnh đầu tiên về Thư Viện Tổng Thống Donald J. Trump xuất hiện trong đoạn video dài 1 phút 40 giây do ông Trump đăng tải hôm tối Thứ Hai, 30 Tháng Ba, trên Truth Social.
Đó là một tòa nhà chọc trời khoảng 50 tầng với ngọn tháp màu đỏ, trắng và xanh dương. Một chiếc thang cuốn mạ vàng. Một chiếc phi cơ mang hình dáng như Không Lực Một trưng bày ngay tại sảnh chính. Ít nhất là hai bức tượng mạ vàng đồ sộ hình Tổng Thống Trump.
Mô hình Thư Viện Tổng Thống Donald J. Trump là tòa nhà chọc trời khoảng 50 tầng với ngọn tháp màu đỏ, trắng và xanh dương. (Hình: Chụp màn hình video trumplibrary.org)
Theo nhận định của MS Now, video phác họa theo phong cách không gian ba chiều (3D,) có vẻ như trí tuệ nhân tạo (AI) làm ra. Công trình này trông ít giống một thư viện mà lại giống một tòa nhà chọc trời được dựng lên để tôn vinh một cá nhân hơn.
Đoạn video cho thấy dòng chữ “TRUMP” được khắc nổi bằng vàng chạy ngang mặt trước tòa nhà, nằm ngay phía trên quốc kỳ. Lá cờ này, trong một cảnh tiệm cận của góc máy, lại có tới 56 ngôi sao.
Khi bước vào bên trong, du khách sẽ vây quanh bởi phong cách trang trí mạ vàng kiểu dinh thự Mar-a-Lago – cũng là phong cách hiện diện trên phần lớn không gian của Tòa Bạch Ốc.
Trên các ô cửa kính bên ngoài tòa nhà chọc trời, những màn hình kỹ thuật số dường như đang phát lại các bài diễn văn của ông Trump.
Một mái vòm mạ vàng, mang biểu tượng tổng thống, bao quanh lối vào.
Bước vào bên trong, du khách sải bước dưới mô hình chiếc Air Force One nằm ngay gần lối đi. Trong khán phòng, một bức tượng vàng khổng lồ của ông Trump ngự trị trên sân khấu, với cánh tay nắm chặt thành nắm đấm vươn cao gần chạm trần nhà.
Mô hình bên trong Thư Viện Tổng Thống Donald J. Trump. Một bức tượng vàng khổng lồ của ông Trump ngự trị trên sân khấu, với cánh tay nắm chặt thành nắm đấm vươn cao gần chạm trần nhà. (Hình: Chụp màn hình video trumplibrary.org)
Theo NYTimes, thư viện tổng thống này tọa lạc tại khu trung tâm Miami. Kiến trúc của thư viện gợi nhớ đến Freedom Tower. Chuyên cơ Air Force One hiện tại sẽ được trưng bày tại tầng trệt, chung quanh là các thang cuốn dẫn lên một mô hình Phòng Bầu Dục và một phòng khiêu vũ dát vàng. Nổi bật là bức tượng vàng khổ lớn tạc hình ông Donald J. Trump.
Đoạn video dường như cũng hé lộ các mô hình mô phỏng Vườn Hồng của Tòa Bạch Ốc cùng phòng khiêu vũ rộng trị giá $400 triệu mà ông Trump đang xây dựng. Phòng khiêu vũ này vừa bị một chánh án liên bang ra lệnh ngưng lại.
Điều duy nhất không hiện diện trong đoạn video mô hình thư viện này, đó là sách.
Chính Tổng Thống Trump, trong cuộc họp báo với báo chí tại Tòa Bạch Ốc chiều Thứ Ba đã nói: “Tôi không tin vào việc xây dựng những thư việc hoặc bảo tàng.”
“Thư Viện Tổng Thống Trump sẽ là một trong những công trình kiến trúc tráng lệ nhất trên thế giới,” ông Davis Ingle, người phát ngôn Tòa Bạch Ốc phát biểu, theo NYTimes.
Đối với các câu hỏi liên quan đến chi phí cũng như việc liệu những hình ảnh mô phỏng trong video có phải là thiết kế chính thức cuối cùng hay không, ông Ingle đã chuyển các thắc mắc này sang một tổ chức phi lợi nhuận đang gây quỹ cho dự án thư viện. Tuy nhiên, tổ chức này đã không phản hồi lại các yêu cầu bình luận.
Trang web trumplibrary.org cũng đăng tải video của mô hình này. Ngoài video và lời kêu gọi quyên góp, trang web không có gì thêm.
MS Now gọi bản phối cảnh Thư Viện Trump tương lai đã đẩy ý nghĩa tôn vinh của Thư Viện Và Bảo Tàng Tổng Thống lên một tầm mức mới đầy kỳ quặc.
Vào năm 1955, Quốc Hội đã thông qua đạo luật Thư Viện Tổng Thống, thiết lập một hệ thống các kho lưu trữ tài liệu tổng thống, do tư nhân xây dựng nhưng được chính phủ liên bang bảo trì.
Đạo luật này khuyến khích các đời tổng thống sau này hiến tặng tài liệu của mình, bảo đảm quyền tiếp cận của công chúng. Đồng thời giao quyền giám sát cho Cơ Quan Lưu Trữ Hồ Sơ Quốc Gia (NARA.)
Những cơ sở này vừa là kho lưu trữ phục vụ nghiên cứu, vừa là bảo tàng mở cửa cho công chúng tham quan. Tại đây thường xuyên diễn ra các cuộc triển lãm, chương trình giáo dục và hội thảo, thu hút hàng triệu lượt khách ghé thăm mỗi năm. (K.L)
PHOENIX, Arizona (NV) – Một hạ sĩ Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ đồn trú tại Camp Pendleton, Nam California, bị cáo buộc ăn cắp “vũ khí chiến tranh” cùng đạn dược quân sự và đem bán lại tại Arizona, nhật báo The Orange County Register loan tin hôm Thứ Hai, 30 Tháng Ba.
Hạ sĩ Andrew Paul Amarillas hôm Thứ Năm tuần trước không nhận tội tại Phoenix, Arizona, đối với nhiều cáo buộc, bao gồm âm mưu trộm cắp, biển thủ tài sản chính phủ, cũng như tàng trữ và buôn bán đạn dược ăn cắp.
Bị cáo đối mặt nhiều cáo buộc như âm mưu trộm cắp, biển thủ tài sản chính phủ, tàng trữ và buôn bán đạn dược bị đánh cắp. (Hình: Bộ Tư Pháp Mỹ)
Chánh án ra lệnh tạm giam bị cáo trong thời gian chờ xét xử.
Các công tố viên liên bang cho biết ông Amarillas lợi dụng vị trí chuyên viên kỹ thuật tại Trường Bộ Binh School of Infantry West để ăn cắp ít nhất một hệ thống hỏa tiễn Javelin, hàng ngàn viên đạn, và nhiều thứ khác liên quan đến vũ khí trong khoảng thời gian từ Tháng Hai, 2022, đến Tháng Mười Một, 2025.
Theo hồ sơ tòa liên bang, ông Amarillas được phân công công tác tại School of Infantry West cho đến Tháng Giêng năm nay.
Ông bị cáo buộc đánh cắp nhiều loại đạn, bao gồm đạn Enhanced Performance Rounds (EPR) do hãng Olin Winchester sản xuất. Một số loại đạn này thuộc diện kiểm soát liên bang, chỉ dành cho chính phủ Mỹ sử dụng, và bị cấm sở hữu hoặc mua bán đối với dân thường. Một số loại khác có thể được bán ra thị trường, nhưng được đóng gói khác với loại cấp cho quân đội.
Ngoài ra, bị cáo Amarillas còn bị cáo buộc đánh cắp các hệ thống hỏa tiễn Javelin.
Theo hồ sơ tòa, một số loại đạn EPR được mô tả là “mối đe dọa đối với lực lượng thực thi pháp luật và dân thường.”
“Hai hệ thống hỏa tiễn Javelin và đạn M855A1, M855 bị ông Amarillas lấy khỏi Camp Pendleton, vận chuyển đến Arizona, và bán cho dân thường nhằm trục lợi, mà không hề được quân đội Mỹ cho phép,” hồ sơ tòa nêu rõ.
Công tố viên cho biết một phần số đạn bị đánh cắp được các cảnh sát chìm mua lại của các đồng phạm.
Theo hồ sơ tại tòa liên bang ở Arizona, mục tiêu của đường dây này là đánh cắp tài sản và đạn dược của quân đội Mỹ, sau đó bán lại để kiếm tiền.
Các hệ thống hỏa tiễn này do hai công ty Lockheed Martin và RTX Corp sản xuất, và theo luật, không được phép bán hoặc dân thường không được sở hữu trừ khi hệ thống được vô hiệu hóa về mặt quân sự.
Một hệ thống hỏa tiễn mà ông Amarillas bị cáo buộc đánh cắp và bán ra, sau khi được cơ quan chức năng kiểm tra, được xác định là chưa bị vô hiệu hóa.
Hồ sơ tòa mô tả đây là “vũ khí chiến tranh” từng được sử dụng tại Afghanistan và Iraq.
Mục tiêu của đường dây buôn bán lậu là đánh cắp tài sản và đạn dược của quân đội Mỹ, sau đó bán lại để tư lợi. (Hình: Bộ Tư Pháp Mỹ)
Lực lượng thực thi pháp luật phát hiện số đạn và chất nổ bị đánh cắp đang được rao bán tại Arizona cùng nhiều nơi khác khắp nước Mỹ.
Thông qua việc truy tìm, các nhà điều tra lần ra nguồn gốc từ Camp Pendleton và School of Infantry West, xác định rằng một phần số đạn và hệ thống Javelin được ông Amarillas ký nhận.
Các nhà chức trách cũng tiến hành hoạt động chìm, mua đạn của một số công ty, và truy vết được nguồn gốc quay lại Camp Pendleton. Một số thùng đạn bị tịch thu được xác định liên quan đến ông Amarillas sau khi xác nhận bị cáo ký nhận các lô hàng có cùng số.
Theo hồ sơ tòa, giám đốc điều hành của một công ty được cho là mua đạn của ông Amarillas có lưu tên bị cáo trong điện thoại dưới biệt danh “Andrew Ammo.”
Một phần đạn dược được thu hồi, tuy nhiên khoảng 2 triệu viên của một loại đạn vẫn chưa xác định được tung tích.
Công tố viên cho rằng ông Amarillas có nguy cơ bỏ trốn, với lý do bị cáo có thể được điều động ra nước ngoài hoặc quay lại Camp Pendleton, nơi có thể can thiệp vào chứng cứ và nhân chứng. (T.Nhiên) [đ.d.]
Trump ‘loạn chiêu’ vì vướng ‘cục xương’ Iran đành ‘quay sang’ nước Mỹ
Vì chưa tìm được lối ra khỏi vũng lầy Trung Đông với Iran, Tổng Thống Donald Trump đành quay sang quậy nước Mỹ bằng cách ký lệnh kiểm soát bầu cử Quốc Hội.
Cuộc chiến giữa liên quân Mỹ-Israel với Iran trong mấy ngày qua có những diễn biến khó giải thích được.
Cảnh tượng hậu quả của một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào một tòa nhà dân cư được ghi lại vào ngày 31 Tháng Ba tại phía Đông Tehran, Iran. (Hình: Majid Saeedi/Getty Images)
Trong lúc tình hình chiến sự càng lúc càng căng thẳng chưa có điểm dừng thì thị trường có những phản ứng khó hiểu. Vào sáng Thứ Ba, 31 Tháng Ba, thị trường chứng khoán Mỹ có mức tăng đột phá, chỉ số Dow Jones tăng 2.49%, lên 46.341 điểm; chỉ số S&P 500 tăng 2.91%, lên 6,528 điểm; còn chỉ số công nghệ Nasdaq tăng tới 3.83%, lên 21,590 điểm. Mặc dù giá xăng bán lẻ trên thị trường Mỹ đã vượt quá mức $4 mỗi gallon – mức cao nhất trong ba năm qua – nhưng giá dầu mỏ tương lai lại giảm; dầu thô Brent giao Tháng Sáu, 2026, giảm $3.42 mỗi thùng, ở mức $103.97/thùng.
Các nhà phân tích thị trường dự đoán cuộc chiến Iran đang dần đi tới hồi kết và các bên đang tìm cách giảm xung đột. Tin đồn chưa được xác nhận cho rằng tổng thống Iran nói nước ông sẵn sàng kết thúc chiến tranh nếu một số yêu cầu của Tehran được đáp ứng. Nhật báo The Wall Street Journal tường thuật hôm Thứ Hai rằng Tổng Thống Donald Trump nói với các cố vấn rằng ông muốn kết thúc chiến dịch quân sự ngay cả khi eo biển Hormuz vẫn tiếp tục bị Iran phong tỏa.
Triển vọng cuộc chiến sắp kết thúc làm cho nhà đầu tư yên tâm và thị trường khởi sắc, cho dù Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth hôm nay cảnh báo “vài ngày tới sẽ là thời gian quyết định,” xung đột sẽ gia tăng nếu Tehran từ chối một thỏa thuận với Mỹ.
Mục tiêu nào đã đạt được?
Nhìn lại hơn một tháng chiến tranh bom rơi đạn nổ, có thể ghi nhận Mỹ đã đạt được một số mục đích, nhưng chưa thể gọi là một thắng lợi lớn như tuyên truyền của Tòa Bạch Ốc. Về căn bản, Mỹ tiêu diệt phần lớn năng lực hải quân, không quân và phòng không của Iran; phá hủy phần lớn kho hoả tiễn, phương tiện phóng hoả tiễn và cả những cơ sở chế tạo hoả tiễn, máy bay không người lái (UAV) của Iran.
Nhưng kết quả của sự hủy diệt năng lực chiến tranh của Iran ở mức nào thì chưa xác định được. Cho đến nay, Iran vẫn còn đủ sức tấn công các căn cứ quân sự Mỹ ở vùng Vịnh, bắn phá các cơ sở năng lượng của các quốc gia Ả Rập và bắn hoả tiễn sang tận thành phố Haifa của Israel trên bờ Địa Trung Hải. Trong chiến thuật bất đối xứng, Iran không ganh đua với Mỹ và Israel về năng lực tấn công mà thay vào đó, Iran khống chế huyết mạch của thị trường dầu khí thế giới ở Eo Biển Hormuz. Chiến thuật này tỏ ra có hiệu quả, buộc Mỹ phải điều chỉnh hành vi do áp lực của thị trường.
Những mục tiêu khác của Mỹ gần như không đạt được. Mỹ vẫn chưa tìm thấy hoặc thu hồi hơn 400 kg nguyên liệu uranium tinh chế mà Tehran đã cất giấu ở một nơi bí mật nào đó sau khi bị ném bom hủy diệt hồi Tháng Sáu năm ngoái. Mỹ và Israel đã giết được lãnh tụ tối cao Ali Khamenei và hàng chục quan chức cao cấp nhất của guồng máy cai trị, nhưng không thể “thay đổi chế độ” Iran, một lớp lãnh đạo khác, cứng rắn hơn, đã thay vào vị trí những người bị giết. Thay đổi lãnh đạo không đồng nghĩa với thay đổi chế độ. Người dân Iran cũng đã không nổi dậy lật đổ chính phủ như hy vọng, mà ngược lại, nhà cầm quyền Iran có cớ để huy động cả xã hội đoàn kết chống lại cuộc chiến đang biến đời sống của họ thành địa ngục. Mục tiêu làm suy yếu mạng lưới các tổ chức vũ trang “uỷ nhiệm” được Iran hậu thuẫn cũng không thành hiện thực, bằng chứng là dân quân Houthi ở Yemen vẫn bắn hoả tiễn vào Israel và sẵn sàng cùng Iran đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb nối Hồng Hải với Vịnh Aden và Biển Ả Rập, nơi có 10% nhu cầu dầu khí của thế giới đi qua.
Nhiều nhà quan sát nhận định, dù bị tàn phá khủng khiếp, Iran dường như lại có lợi thế hơn nhờ kiểm soát được eo biển Hormuz và bắt thị trường thế giới làm con tin. Tehran dường như cảm thấy rằng, họ không cần phải kết thúc sớm cuộc chiến theo khung thời gian mà người Mỹ đặt ra. Đã vậy, Iran còn phát cảnh báo lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC) từ Thứ Tư sẽ bắt đầu tấn công các công ty Mỹ hoạt động trong vùng Vịnh, và liệt kê 18 tập đoàn lớn gồm Microsoft, Google, Apple, Intel, IBM, Tesla và Boeing.
Cuộc đàm phán Mỹ-Iran dự tính sẽ tổ chức tại Islamabad với sự trung gian của Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Saudi Arabia vẫn chưa có tiến triển gì, chưa xác định thời gian, thành phần tham dự và Iran vẫn cương quyết từ chối đàm phán một khi Mỹ và Israel chưa dừng việc tấn công.
Ông Trump xuống thang hay leo thang?
Tổng Thống Trump đang đứng trước những lựa chọn khó khăn, nếu không nói là bế tắc.
Ông có thể tuyên bố chiến thắng rồi rút quân về nước. Ông sẽ viện dẫn thành tích xóa sổ hải quân, không quân, lực lượng hỏa tiễn của Iran để tuyên bố “mission accomplished” như Tổng Thống George W. Bush đã làm trong cuộc chiến Iraq 2003. Không vẻ vang gì nhưng có lẽ đây là kết cục dễ “thông cảm” nhất để kết thúc cuộc chiến phi lý này.
Trong loạt bài đăng lên mạng sáng Thứ Ba, ông Trump nói việc khai thông eo biển Hormuz không phải là trách nhiệm của Mỹ mà là “vấn đề của cả thế giới.” Ông gợi ý rằng việc mở lại tuyến đường thủy là nhiệm vụ của các quốc gia cần dầu mỏ. “Các bạn sẽ phải bắt đầu học cách tự chiến đấu cho chính mình, Mỹ sẽ không ở đó để giúp đỡ các bạn nữa, giống như các bạn đã không ở đó vì chúng tôi. Năng lực của Iran về căn bản đã bị suy giảm. Phần khó khăn nhất đã xong rồi. Hãy tự đi mà lấy dầu của mình,” ông Trump viết. Có vẻ như ông muốn rút chân ra khỏi “vũng lầy Iran,” để mặc cho thế sự ra sao thì ra.
Nhưng theo phân tích của Suzanne Nossel trên báo Foreign Policy, ông Trump không bao giờ tự nhận thất bại. Ông cũng không hề có “kế hoạch B” để biết phải làm gì khi kế hoạch ban đầu – thay đổi chế độ ở Iran và thủ tiêu chương trình nguyên tử của nước này – bị thất bại, từ đó ông lúng túng và mất phương hướng. Trong hoàn cảnh bế tắc, ông hoặc sẽ phủ nhận thực tế (thất bại), đổ lỗi cho người khác (đồng minh) và hành động cực đoan (leo thang).
Nhiều người đoán ông Trump sẽ quyết định đổ bộ chiếm đảo Kharg – đầu mối xuất cảng 95% lượng dầu mỏ của Iran – theo một học thuyết của Ngũ Giác Đài gọi là “leo thang để xuống thang” (escalate to de-escalate). Ông nói với báo The Financial Times vào cuối tuần: “Có thể chúng tôi sẽ chiếm đảo Kharg, có thể chúng tôi sẽ không. Chúng tôi có nhiều lựa chọn.” Chiếm đảo Kharg, Mỹ sẽ có lợi thế lớn để khai thông eo biển Hormuz và hủy hoại năng lực kinh tế của Iran, dùng nó làm đòn bẩy cho các cuộc thương lượng sau này. Nhưng chiếm đóng hòn đảo chỉ cách bờ biển Iran 30 km thì phải trả cái giá nhân mạng rất cao của binh sĩ Mỹ. Khi ngỏ ý các nước hãy tự đi mà lấy dầu, ông Trump dường như muốn bỏ qua “điểm nóng” Hormuz, nên chúng tôi tin ông sẽ không đổ bộ lính Mỹ lên đất Iran.
Đúng là ông Trump đang muốn có một thỏa thuận với Iran sao cho Mỹ có thể ngừng bắn, rút quân trong danh dự; Eo biển Hormuz được mở lại, thị trường chứng khoán tăng và giá dầu giảm xuống. Ông đe dọa nếu Iran không đáp ứng, “chúng tôi sẽ kết thúc ‘kỳ lưu trú’ thú vị của mình tại Iran bằng cách ném bom và xóa sổ hoàn toàn tất cả các nhà máy phát điện, giếng dầu và đảo Kharg của họ (và có thể là cả tất cả các nhà máy khử muối nữa!) – những mục tiêu mà cho đến nay chúng tôi đã cố tình chưa ‘đụng chạm’ tới,” ông viết trên Truth Social sáng hôm Thứ Hai. Mong sao ông sẽ kiềm chế, không thực hiện lời đe dọa đó bởi vì hành động như vậy không chỉ là bất hợp pháp, là tội ác chiến tranh được quy định trong Công Ước Geneva, mà còn là hành động ngu xuẩn, vì Iran cũng sẽ trả đũa bằng việc làm tương tự với các quốc gia đồng minh của Mỹ trong vùng Vịnh.
Những chuyển biến tích cực của thị trường chứng khoán và thị trường dầu mỏ mà chúng tôi trình bày ở đầu bài chỉ là hiện tượng mỏng manh và sẽ nhanh chóng đảo chiều nếu ông Trump chọn cách leo thang khi “tối hậu thư” của ông đáo hạn vào ngày 6 Tháng Tư sắp tới.
Ra sao hậu-Iran?
Cho dù ông Trump có quyết định thế nào, leo thang hay xuống thang thì cuộc chiến Iran đã gây ra cho Mỹ những thiệt hại không khắc phục được. Đáng kể nhất là sự rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh cũ, là sự củng cố vị thế của các đối thủ Nga và Trung Quốc, là sự suy yếu và bị cô lập của Mỹ.
Cái chết của Liên Minh NATO đang hiển hiện khi Tây Ban Nha, rồi đến Pháp và Ý không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ trên lãnh thổ của họ để tấn công Iran sau khi đã từ chối can dự vào cuộc chiến ở eo biển Hormuz.
Ở Đông Á, Nhật Bản nhập cảng tới 95% nhu cầu dầu mỏ từ Trung Đông và 70% số dầu đó phải đi qua Hormuz nhưng Nhật Bản – cũng như nhiều đồng minh khác – không được Mỹ cấp thông tin hoặc tham vấn trước khi khởi sự cuộc chiến. Đã vậy, Mỹ còn rút một lực lượng đáng kể hải quân, thủy quân lục chiến và cả hệ thống phòng thủ hỏa tiễn tầm cao THAAD ra khỏi Nhật Bản và Nam Hàn để tiếp viện cho chiến trường Iran – những lực lượng rất cần thiết nhằm đối phó với hành vi gây hấn của Trung Quốc. Không nói ra công khai nhưng cả Tokyo và Seoul đều rất lo lắng.
Khi Mỹ không điều động chiến hạm hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz dù Hạm Đội 5 đóng bản doanh ngay ở Bahrain vì e ngại hỏa lực của Iran thì Trung Quốc có thể yên tâm, nếu Bắc Kinh tấn công Đài Bắc thì chưa chắc Mỹ sẽ dám đưa chiến hạm vào eo biển Đài Loan để ngăn cản.
Ngay cả những đồng minh cật ruột của Mỹ tại Trung Đông cũng đã bắt đầu nhận ra họ không thể chỉ dựa vào Mỹ. Theo tờ Wall Street Journal, các nhà lãnh đạo các quốc gia vùng Vịnh đang “bí mật tức giận” với Mỹ vì “gây ra một cuộc chiến khiến họ trở thành mục tiêu.” Và vì Mỹ không thể bảo vệ các quốc gia này khỏi các cuộc tấn công của Iran, họ phải đi tìm một nhà bảo trợ khác. Saudi Arabia, Qatar, UAE ký kết hiệp định quốc phòng 10 năm với Ukraine mà không tham khảo ý kiến Washington, làm cho Ngoại Trưởng Marco Rubio hết sức tức giận, là một ví dụ.
Mỹ vẫn là siêu cường số một, nhưng sức mạnh vô đối, tầm ảnh hưởng rộng lớn và an ninh của Mỹ bắt nguồn từ hệ thống liên minh hùng hậu khắp các châu lục. Sa lầy ở Iran – không phải là mối đe dọa tức thời – Mỹ đã sai lầm hủy hoại chính lợi thế đã dày công xây dựng và củng cố suốt tám mươi năm qua. [dt]
