Chỉ vài giờ trước khi phát biểu trước công chúng Mỹ hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố ông “không quan tâm” đến 400 kg uranium của Iran nữa vì chúng “được cất dưới hầm rồi.”
Trân Văn/Người Việt
Xung đột tại Trung Đông khiến giá dầu thị trường thế giới nhảy múa vì các nguồn cung cấp nhiên liệu bất kể là ngoài hay trong đều đối diện với rủi ro gián đoạn, thậm chí đứt gãy hoàn toàn. Tất cả mọi người, thuộc mọi giới, đều có thể cảm nhận tường tận hậu quả tai hại thế nào và mức độ nghiêm trọng ra sao nếu bị động về nhiên liệu nói riêng và năng lượng nói chung. Tại Việt Nam, Thủ Tướng Phạm Minh Chính vừa yêu cầu nội các “khẩn trương làm việc với các đối tác nước ngoài để triển khai xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược tại Thanh Hóa.”
Tuy khai thác được dầu thô, có hai nhà máy lọc dầu (Dung Quất tại Quảng Ngãi, Nghi Sơn tại Thanh Hóa) nhưng nếu so với các lân bang và những quốc gia khác ở khu vực Đông Á, biến động trên thị trường dầu thế giới lần này vẫn khiến kinh tế-xã hội Việt Nam hỗn loạn nhiều hơn vì chính quyền thiếu viễn kiến và không chuẩn bị. Yêu cầu “khẩn trương làm việc với các đối tác nước ngoài để triển khai xây dựng kho dự trữ xăng dầu chiến lược” của thủ tướng Việt Nam chính là ví dụ mới nhất, rõ nhất minh họa cho điều đó.
Theo các số liệu được công bố, Việt Nam chỉ dự trữ đủ lượng xăng dầu đáp ứng nhu cầu tiêu thụ toàn quốc trong khoảng từ 15 ngày đến 30 ngày, thấp nhất Đông Nam Á – chỉ chừng một nửa so với Philippines và Thái Lan (60 ngày). Sở dĩ lượng xăng dầu dự trữ của Việt Nam thấp vì quốc gia này gần như không có hệ thống dự trữ quốc gia, việc dự trữ do các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối đảm trách. Doanh nghiệp đầu mối dự trữ khoảng 20 ngày/nhu cầu tiêu thụ mỗi ngày còn thương nhân dự trữ khoảng năm ngày/nhu cầu tiêu thụ mỗi ngày.
Nếu xét rộng hơn một chút, chẳng hạn đem những con số vừa đề cập đặt bên cạnh một số quốc gia khác ở Đông Á, tự nhiên sẽ thấy năng lực ứng phó của Việt Nam đối với những biến động đe dọa an ninh năng lượng thảm hại thế nào: Dự trữ nhiên liệu của Nam Hàn là 208 ngày, của Nhật là 254 ngày. Riêng Nhật, ngoài hệ thống kho dự trữ nhiên liệu mà doanh nghiệp bị buộc phải tự thiết lập, chính quyền còn xây dựng thêm hệ thống kho trong lòng núi, ở ven biển. Do vậy, khi các nguồn nhập cảng bị tắc, chính quyền vẫn có thể vận hành nền kinh tế trong chín tháng.
Không ai hiểu tại sao các giới chức hữu trách tại Việt Nam thường xuyên đề cập đến “an ninh năng lượng” nhưng lại không đầu tư thỏa đáng cho hệ thống kho dự trữ nhiên liệu quốc gia. Trong vài thập niên gần đây, thiếu hệ thống kho dự trữ nhiên liệu chính là lý do khiến giá nhiên liệu trở thành gánh nặng cho kinh tế, đời sống. Giá dầu thị trường thế giới tăng, hoạt động của các nhà máy lọc dầu ở Dung Quất hay Nghi Sơn trục trặc, sản lượng xăng dầu đưa ra thị trường giảm là giá vận tải tăng ngay lập tức, bám sát phía sau là giá hàng hóa, dịch vụ tăng, lạm phát lan rộng.
Không chỉ có thế, doanh giới Việt Nam còn bị buộc phải làm quen với chuyện lợi nhuận đột nhiên giảm vì giá nhiên liệu thay đổi, thị trường nhiên liệu nội địa khó lường thì càng đầu tư nhiều, rủi ro càng lớn do vận tải, logistics đình trệ ngoài dự kiến, phải giảm công suất, thậm chí ngừng hoạt động. Đó là chưa kể vì thiếu dự trữ nhiên liệu, giá nhiên liệu tại Việt Nam hứng chịu tác động rất nhanh từ những thay đổi trên thị trường dầu trên thế giới, rủi ro về biến động tỷ giá USD/VND đối với nhập cảng gia tăng, sản xuất – kinh doanh không những không có lời mà còn mất vốn.
Trong vài thập niên gần đây, khó mà đếm xuể đã có bao nhiêu công điện mà nội dung là “tuyệt đối không để thiếu hụt, đứt gãy nguồn cung” vì giá xăng dầu nhảy múa. Chính quyền Việt Nam chỉ cương quyết nắm giữ cho bằng được quyền lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối của đảng CSVN chứ không chịu chủ động dẫn dắt thị trường xăng dầu bằng việc đầu tư thỏa đáng cho hệ thống kho dự trữ nhiên liệu, cho dù có hệ thống này là có công cụ để giảm sốc giá, ổn định tỷ giá, duy trì sự ổn định của vận tải, sản xuất, thương mại, ổn định kinh tế vĩ mô.
***
Theo một số nguồn trong nước, ngoài hệ thống kho dự trữ nhiên liệu của các doanh nghiệp đầu mối và thương nhân phân phối với khả năng như đã đề cập, Việt Nam cũng có hệ thống kho dự trữ nhiên liệu quốc gia và nguồn dự trữ từ hệ thống này có thể đáp ứng nhu cầu tiêu thụ toàn quốc khoảng một… tuần! Tuy nhiên, nếu chịu khó tìm kiếm thêm thông tin về hệ thống này, hẳn sẽ khó mà giữ bình tĩnh về tâm và tầm của chính quyền Việt Nam lẫn năng lực cất trữ nhiên liệu thật sự của hệ thống ấy.
Chẳng hạn, vào cuối thập niên 2010, chính quyền Việt Nam khởi công xây dựng tổng kho xăng dầu Phú Xuân-Nhà Bè (TP.HCM). Theo tuyên truyền, đây là một “đại dự án năng lượng,” có thể cất trữ từ 230,000 khối đến 450,000 khối xăng dầu. Trên thực tế, sau khi thi công 70% cầu cảng, mua 80% vật tư, thiết bị để xây dựng hệ thống cất trữ, dự án này bị đắp chiếu từ năm 2021 đến nay vì… thiếu vốn. Cho dù cả Quốc Hội khóa trước lẫn chính phủ đã đưa dự án vào diện “giám sát trọng điểm” nhưng vẫn chưa thể… “tháo gỡ khó khăn về vốn.”
Các “đại dự án năng lượng” liên quan đến việc nâng cao năng lực dự trữ nhiên liệu tầm vóc quốc gia khác như xây dựng kho dự trữ xăng dầu tại Nghi Sơn (Thanh Hóa), kho dự trữ xăng dầu Thị Vải (Bà Rịa-Vũng Tàu) cũng thế. Nghĩa là cũng được đề cập trên giấy, khi triển khai không vướng mắc về vốn thì cũng gặp trục trặc về thủ tục. Thậm chí trở thành “đại án” như các kho dự trữ cồn dùng làm nhiên liệu (ethanol): Ethanol Dung Quất, Ethanol Bình Phước, Ethanol Phú Thọ – ngốn hết hàng ngàn tỷ thì đóng cửa để đó.
Xung đột Trung Đông, biến động thị trường dầu thế giới, hỗn loạn về kinh tế và đời sống tại Việt Nam do giá nhiên liệu tăng, lại thêm một lần làm cho kho dự trữ chiến lược về xăng dầu trở thành chuyện được cho là phải… “khẩn trương.” Tuy nhiên, câu hỏi lúc nào thì dân chúng, doanh giới mới có thể hưởng lợi từ việc chính quyền đủ cả tâm lẫn tầm, mua dầu thô, mua nhiên liệu giá rẻ để dùng dần, không buộc thiên hạ phải “thắt lưng, buộc bụng” không chỉ là loại thắc mắc chưa có câu trả lời mà còn có thể làm người ta đi tù vì đặt vấn đề thiếu… “thiện chí!” [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump cân nhắc sa thải Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi, theo nhật báo The New York Times dẫn tin từ bốn người nắm rõ các cuộc thảo luận cho biết vào chiều Thứ Tư, 1 Tháng Tư.
Hành động này diễn ra khi sau thời gian gần đây, tổng thống ngày càng tỏ ra không hài lòng với vai trò lãnh đạo của bà Bondi tại Bộ Tư Pháp cũng như cách bà giải quyết hồ sơ Jeffrey Epstein, một người có liên hệ mật thiết với ông Trump, bị kết tội ấu dâm và đứng đầu đường dây ấu dâm, mà theo nhà chức trách, tự treo cổ chết trong tù ở New York năm 2019.
Theo các nguồn tin của NYT, ông Trump đưa ra ý tưởng thay thế bà Bondi bằng ông Lee Zeldin, giám đốc Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA). Những người này cho biết với điều kiện ẩn danh khi nói về chuyện nội bộ của tổng thống.
Ông Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Trong khi đó, vào sáng Thứ Tư, danh khoản mạng xã hội X chính thức của Tòa Bạch Ốc vẫn còn đăng hình chụp bà Bondi cùng tổng thống đi tới Tối Cao Pháp Viện. Những người thân tín của Bộ Trưởng Bondi dùng hình này để bác bỏ tin cho rằng tổng thống đang có kế hoạch sa thải bà, theo NYT.
Nguồn tin khác từ CNN cho hay, Tổng Thống Trump cảm thấy không thoải mái trước làn sóng phản ứng dữ dội và sự phẫn nộ từ chính bộ phận cử tri ủng hộ ông về cách chính quyền giải quyết hồ sơ liên quan đến ông Jeffrey Epstein.
Chính vì thế, ông Trump đã thăm dò ý kiến mọi người về việc thay thế bà Bondi.
Bộ Trưởng Tư Pháp Bondi dự trù sẽ phải tham gia một phiên điều trần tại Quốc Hội vào cuối tháng này. Nội dung liên quan đến cuộc điều tra của Quốc Hội về việc bà bị tố cáo che giấu một số tài liệu liên quan đến hồ sơ Epstein.
Cũng theo CNN, ông Trump cũng tỏ ra giận dữ vì cho rằng bà Bondi không điều tra “tận gốc” các đối thủ chính trị của ông.
Các nguồn tin chia sẻ với CNN cũng nói rằng hiện vẫn chưa rõ liệu tổng thống thực sự đưa ra quyết định cuối cùng hay chưa. Trong một tuyên bố gửi tới CNN, ông Trump vẫn bày tỏ sự tin tưởng đối với bà Bondi.
“Bộ Trưởng Pam Bondi là một người tuyệt vời và bà ấy đang làm rất tốt công việc của mình,” tổng thống cho biết, theo CNN.
Một nguồn tin am hiểu sự việc tiết lộ với CNN rằng Tổng Thống Trump và Bộ Trưởng Tư Pháp Bondi có trao đổi nhiều lần trong vài ngày qua, và rằng những cuộc thảo luận này là công vụ bình thường.
Liên quan tới người “có thể” thay thế bà Bondi, theo CNN, ý tưởng thay thế bà bằng ông Zeldin lần đầu tiên xuất hiện vào Tháng Giêng. Sau đó lắng xuống khi các tin tức liên quan đến vụ Epstein dần chìm khỏi tâm điểm truyền thông, theo lời các nguồn tin.
Một nguồn tin cho biết, một số giới chức cấp cao tại Bộ Tư Pháp tin rằng nỗi đau đầu kéo dài suốt một năm trời từ các hồ sơ liên quan đến Epstein cuối cùng không được đề cập đến nữa. Tuy nhiên, thông tin cho rằng ông Trump muốn thay thế bà Bondi lại bắt đầu lan truyền trở lại tại vào hôm Thứ Hai đầu tuần này.
Tuy nhiên, ông Zeldin không được xem là sự lựa chọn cuối cùng để thay thế bà Bondi trong trường hợp bà bị sa thải. Một người chia sẻ với CNN rằng, ông Trump có nhắc đến một số ứng viên khác, nhưng cái tên Zeldin là được ông nhắc tới thường xuyên nhất. (K.L) [đ.d.]
ZENICA, Bosnia (NV) – Người Ý từng tự hào với bốn lần vô địch World Cup, nhưng giờ đây họ không tin vào mắt mình khi chứng kiến đội nhà đánh mất suất World Cup 2026 cũng là lần thứ ba liên tiếp ở sân chơi thế giới theo một kịch bản tàn nhẫn, theo La Gazzetta dello Sport ngày 1 Tháng Tư.
20 năm trước, người Ý từng tự hào khi chiến thắng đội tuyển Pháp trên chấm luân lưu trong trận chung kết World Cup 2006, lần thứ bốn lên ngôi vô địch thế giới. Đúng 20 năm sau, người Ý không tin vào mắt mình khi chứng kiến chiếc vé play-off bị Bosnia giật lấy trong trận quyết định chiếc vé vớt dự World Cup 2026.
Với người Ý, bóng đá thật tàn nhẫn bởi chiếc vé World Cup đến rất gần sau bàn thắng mở tỉ số khá sớm của Moise Kean ở phút 15. Thời điểm mà họ luôn chơi trên chân và tiếp tục đẩy đối thủ vào thế phòng ngự trước các đợt tấn công dồn dập cho đến phút 41 định mệnh. Alessandro Bastoni trong nỗ lực cản phá đợt phản công nhanh của Bosnia đã nhận thẻ đỏ, Ý chơi thiếu người từ phút đấy.
Mọi ưu thế của đội Ý bắt đầu chuyển sang cho chủ nhà Bosnia từ phút 41 đấy. Ý từ thế chủ động tấn công sang phòng ngự trong thế thiếu người. Bosnia thoải mái hơn trong nỗ lực tìm bàn gỡ hòa và chuyển từ phòng ngự sang tấn công nhờ chơi hơn người.
Khi buộc phải phòng ngự bảo vệ tỉ số, các cầu thủ Ý gần như quên đi lối chơi Catenaccio truyền thống từng giúp bóng đá Ý bốn lần đăng quang. Phút 79, Ý đón nhận bàn thua từ sức ép tấn công dồn dập của Bosnia do Tabakovic thực hiện bàn gỡ 1-1.
Hai đội tiếp tục giằng co đến phút 90 rồi hai hiệp phụ và phải bước vào phân định qua loạt sút luân lưu. Đến lúc này người Ý lại nhớ đến chiến thắng của đội nhà trong trận chung kết World Cup 20 năm trước mà các cầu thủ Ý không trượt phát nào để bước lên đỉnh trong sự ngậm ngùi của đội tuyển Pháp.
Nhưng lần này thì sức ép từ hai lần hụt World Cup gần nhất và thế hệ của đội Ý hôm nay rõ ràng không bản lĩnh như Ý của 20 năm trước. Esposito đá hỏng ngay lượt sút đầu, Bryan Cristante sút căng bật xà ở lượt sút thứ ba. Bosnia vì thế không cần chờ đến lượt sút thứ năm sau khi cả bốn lượt sút đều thành công. Họ đoạt chiếc vé vớt trong niềm vui tột đỉnh cùng lúc các cầu thủ Ý đổ sụp xuống sân thất vọng.
Lần thứ ba liên tiếp bóng đá Ý phải ngồi ở nhà xem World Cup. 2018, 2022 và giờ là 2026 bóng đá Ý nghẹn ngào nhìn vòng chung kết World Cup như một giấc mơ xa xỉ trên chiếc áo Azzurri được đính đến bốn ngôi sao trên ngực. (Yến Nhi) [dt]
Trúc Phương/Người Việt
Ngày 28 Tháng Ba, lực lượng Houthi chính thức tham chiến khi phóng hỏa tiễn vào Israel. Trước đó một ngày, Chuẩn Tướng Yahya Saree, người phát ngôn quân sự của Houthi, nói: “Tay chúng tôi đang đặt trên cò súng” và Houthi “không cho phép” Mỹ và Israel sử dụng Hồng Hải làm bàn đạp tấn công Iran.
Houthi, họ là ai?
Houthi là một tổ chức chính trị-quân sự cát cứ ở Yemen. Được đặt theo tên người sáng lập Hussein al-Houthi, phong trào này dựa trên nhánh Hồi Giáo Shiite Zaydi và ban đầu tự xem là phong trào quần chúng chống tham nhũng lẫn ảnh hưởng từ ngoại quốc. Dần dần, Houthi không còn là lực lượng nổi dậy mang tính địa phương như khi họ xuất hiện vào năm 2014, thời điểm nội chiến Yemen bùng nổ, mà trở thành tác nhân ngày càng quan trọng trong bức tranh địa chính trị Trung Đông.
Sự trỗi dậy Houthi diễn ra rất nhanh. Năm 2014, họ chiếm thủ đô Sanaa, châm ngòi cho cuộc nội chiến tàn phá Yemen, kéo theo sự can dự của các cường quốc trong khu vực. Cuộc nội chiến Yemen đã tạo ra một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo tồi tệ nhất thế giới. Liên Hiệp Quốc ước tính hơn 377,000 người thiệt mạng, trong đó 70% là trẻ em. Hiện Houthi kiểm soát phần lớn miền Bắc Yemen (một phần ba lãnh thổ) và hoạt động như một chính quyền có sức ảnh hưởng đến hai phần ba dân số Yemen.
Với nhiều người Mỹ, họ có thể không biết Houthi là “đám ất ơ” nào nhưng lực lượng này là tổ chức nguy hiểm không kém Hezbollah. Khẩu hiệu chính của Houthi là “Thượng Đế vĩ đại, khai tử Mỹ, giết chết Israel, lời nguyền cho Do Thái, chiến thắng thuộc về Hồi Giáo.” Về mặt chính thức, lực lượng này có tên Ansar Allah (có nghĩa “Những người ủng hộ Thượng Đế”) nhưng thế giới vẫn quen gọi là “Houthi” – theo tên người sáng lập Hussein al-Houthi, xuất thân từ bộ lạc Houthi ở Bắc Yemen.
Gồm khoảng 20,000 tay súng, Houthi – tương tự Hezbollah – cũng được Iran chống lưng. Việc Iran củng cố năng lực cho Houthi tạo ra tác động lớn hơn trên toàn Trung Đông, giúp Iran mở rộng tầm ảnh hưởng và sức mạnh quân sự ra Hồng Hải và eo biển Bab al-Mandab.
Tại sao Houthi dính dáng Iran?
Sự hỗ trợ quân sự từ Iran bắt đầu từ khoảng năm 2009, khi Houthi tiến hành cuộc chiến đầu tiên chống lại chính phủ Yemen. Đến năm 2014, thời điểm Houthi chiếm được thủ đô Sanaa, Iran bắt đầu cung cấp vũ khí ào ạt hơn. Thoạt đầu, việc Saudi Arabia giúp chính quyền Yemen chống lại phiến quân Houthi là một trong những lý do khiến Iran hỗ trợ Houthi, bởi Saudi Arabia cũng là kẻ thù của Iran. Tháng Giêng, 2024, Mỹ từng chặn bắt lô hàng viện trợ quân sự từ Iran gửi cho Houthi, trong đó có linh kiện máy bay không người lái, đầu đạn hỏa tiễn và các tổ hợp hỏa tiễn chống tăng.
Trong thực tế, Houthi đã giúp Iran đáng kể khi gây áp lực dọc biên giới Saudi Arabia, cũng như bảo vệ tàu thuyền Iran trên Hồng Hải, tạo điều kiện cho Iran lách các lệnh trừng phạt liên quan hoạt động vận chuyển dầu mỏ. Houthi còn giúp Iran thử nghiệm thực địa các loại vũ khí do Iran chế tạo trên các chiến tuyến Yemen cũng như trên Hồng Hải. Với Iran, Houthi thật sự hữu dụng. Theo dữ liệu từ Viện Nghiên Cứu Chiến Lược Quốc Tế (IISS), Houthi đã thực hiện hơn 300 vụ tấn công nhằm vào tàu thuyền tại Hồng Hải từ Tháng Mười Một, 2023, đến Tháng Mười Hai, 2024.
Houthi từng dính dáng Mỹ như thế nào?
Năm 2023, thời Joe Biden, Mỹ phối hợp với quân đội Anh tổ chức oanh tạc các mục tiêu Houthi tại Yemen; song song đó, Hải Quân Mỹ và Liên Minh Châu Âu cũng tung lực lượng bảo vệ tàu thuyền trên Hồng Hải. Năm 2024, Israel mở chiến dịch không kích các cứ điểm Houthi ở Yemen. Gần đây hơn, Tháng Ba, 2025, chính quyền Trump cũng tấn công các mục tiêu quân sự và chiến lược của Houthi ở Yemen.
Để hiểu thêm về Houthi và mối quan hệ chính trị trong khu vực, thử chọn cột mốc năm 1978, khi Tướng Ali Abdullah Saleh lên nắm quyền sau loạt đảo chính. Trở thành tổng thống đầu tiên của Cộng Hòa Yemen, Saleh nắm quyền cai trị suốt 33 năm. Năm 1990, ông thống nhất Bắc và Nam Yemen, ngả về phía Iraq trong cuộc chiến Kuwait năm 1991, và sống sót sau cuộc nội chiến nổ ra ở miền Nam năm 1994 (cuộc chiến này có sự nhúng tay của Saudi Arabia).
Mối quan hệ Saleh với Riyadh và Washington rất phức tạp; tuy nhiên đến cuối thập niên 1990, nhìn chung, Saleh đứng cùng phía với cả hai trong cuộc chiến chống al-Qaeda. Thập niên 1990 cũng là giai đoạn chứng kiến tình trạng tham nhũng tệ hại dưới chế độ Saleh. Đó chính là ngòi nổ cho sự ra đời lực lượng Houthi. Dưới sự chỉ huy của thủ lĩnh Hussein al-Houthi, phong trào Houthi cáo buộc Tổng Thống Saleh đẩy đất nước vào tình trạng tồi tệ và họ tuyên bố phải lật đổ chế độ Saleh.
Năm 2003, khi Mỹ xâm lược Iraq, Houthi trở thành tổ chức cực đoan. Đây là bước ngoặt lớn hầu như ít được chú ý, một hệ quả ngoài dự tính từ cuộc chiến Iraq của George W. Bush. Với sự trỗi dậy của Hezbollah, Houthi như được tiếp thêm sức về mặt tinh thần. Dù thuộc hai nhánh Shiite khác nhau, hai lực lượng này không chỉ có chung ý thức hệ mà còn có cùng kẻ thù: Saudi Arabia, Mỹ và Israel.
Sau năm 2003, Tổng Thống Saleh mở chiến dịch quy mô với mục đích tiêu diệt hoàn toàn Houthi. Năm 2004, quân đội chính quy của Saleh giết chết thủ lĩnh Hussein al-Houthi. Chiến dịch quân sự này, một lần nữa, cũng có sự hỗ trợ Saudi Arabia. Tuy nhiên, Houthi, hết lần này đến lần khác, luôn đánh bại cả Saleh lẫn quân Saudi Arabia. Năm 2011, cuộc cách mạng mùa xuân Ả Rập lan tới Yemen. Houthi chộp cơ hội, giật dây cho cuộc cách mạng lật đổ Saleh. Tân Tổng Thống Abdrabbuh Mansour Hadi không ai khác chính là cựu phó tổng thống. Những tưởng Houthi chấp nhận ông Hadi, nhưng không, đơn giản ông này cũng là “người” của Saudi Arabia dựng lên.
Cuối cùng, năm 2014, Houthi bí mật liên minh với cựu thù Ali Abdullah Saleh để chống lại Abdrabbuh Mansour Hadi. Sau nhiều tháng giao tranh, liên minh Houthi-Saleh cuối cùng chiếm thủ đô vào Tháng Giêng, 2015. Từ lúc đó, quan hệ Houthi với Tehran càng gắn bó. Houthi mở đường bay dân sự trực tiếp giữa Sanaa và Tehran. Với Saudi Arabia, đây thật sự là cơn ác mộng. Một kẻ thù truyền thống (Houthi) có quan hệ với đối thủ truyền thống (Iran) đang kiểm soát một quốc gia (Yemen) nằm ngay sát sườn phía Nam của họ là điều quá nguy hiểm.
Với chính quyền Obama, vấn đề phức tạp không kém, bởi lúc đó Mỹ đang bí mật chia sẻ thông tin tình báo với Houthi trong cuộc chiến chống al-Qaeda. Ngay trong lúc tranh tối tranh sáng, Saudi Arabia quyết định ra tay trước. Tháng Ba, 2015, Saudi Arabia lập liên minh – gồm Các Tiểu Vương Quốc Arập Thống Nhất (UAE), Bahrain và một số đồng minh truyền thống – tổ chức chiến dịch quân sự quy mô nhằm vào Houthi. Đến lúc đó Mỹ không thể tiếp tục đi đêm với Houthi nữa. Chính quyền Obama xoay sang ủng hộ cuộc chiến của Saudi Arabia. Khi phải chọn giữa Saudi Arabia và Houthi, dĩ nhiên Mỹ đứng về phía Riyadh.
Liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu thoạt tiên thắng thế. Tuy nhiên Hadi là kẻ bất tài. Hadi không thể trụ được lâu tại hầu như tất cả những vùng được “giải phóng” trước đó. Cuối cùng, Hadi “bỏ của chạy lấy người” khi tuyên bố từ chức ngày 7 Tháng Tư, 2022; và sang Riyadh sống lưu vong.
Vẫn chưa hết chuyện. Với cựu Tổng Thống Ali Abdullah Saleh, sau thời gian “nằm gai nếm mật” với Houthi, ông trở mặt phản bội, muốn móc nối lại với Riyadh. Bị phát hiện, Saleh bị giết gần như ngay lập tức. Kể từ đó, Houthi kiểm soát hoàn toàn thủ đô Sanaa, nhưng đến tận nay, cuộc nội chiến chưa bao giờ thật sự kết thúc.
Với Riyadh cũng như Mỹ và Israel, Houthi đơn giản là con rối và tay sai của Iran. Với không ít người dân Yemen, Houthi lại là những kẻ thật sự yêu nước, sẵn sàng liều mạng chống lại những kẻ thù truyền kiếp là Saudi Arabia và Mỹ. Tháng Tám, 2025, Israel khử được thủ tướng Yemen (thuộc lực lượng Houthi), cùng chánh văn phòng và một nhóm bộ trưởng; tuy nhiên, Israel chưa bao giờ xác định được tung tích Abdul Malik Al-Houthi – thủ lĩnh tối cao của Houthi.
Điều gì tiếp theo khi Houthi tham chiến?
Toàn bộ câu chuyện cho thấy chính trị Trung Đông rối rắm như thế nào. Một khi đụng vào một “đầu mối,” mớ bòng bong lập tức xổ ra. Cuộc chiến Mỹ-Israel nhằm vào Iran không chỉ ảnh hưởng riêng Iran. Hezbollah ở Lebanon và giờ đây Houthi ở Yemen bắt đầu trở thành những nhân tố góp mặt thêm vào bức tranh vốn dĩ luôn hỗn loạn, dính dáng các ràng buộc chính trị, lịch sử và đặc biệt tôn giáo. Chẳng nơi nào trên thế giới có nhiều chuyện “ngàn lẻ một đêm” bằng khu vực Trung Đông.
Tại sao Houthi chờ đến nay, sau một tháng, mới ló mặt? Có thể họ cần thời gian quan sát và không muốn “chết chùm” nhưng có thể họ cuối cùng buộc phải hành động trước áp lực tăng dần của Iran. Trong bối cảnh rục rịch đàm phán, Iran cần Houthi xuất hiện để có được ít nhiều lợi thế khi nói chuyện với Mỹ, nhằm cho Mỹ thấy rằng họ có không ít lá bài, ngoài quân bài chiến lược Hormuz.
Nếu chỉ bắn dọa vài phát vào Israel thì có thể không là vấn đề gì lớn tạo nên sự chuyển biến cục diện, nhưng nếu Houthi nhắm vào hoạt động vận tải hàng hải trên Hồng Hải và phong tỏa eo biển Bab al-Mandab thì sức ép chính trị gây ra và tác hại kéo theo là cực kỳ khó lường, bởi điều đó làm gián đoạn giao thông qua kênh đào Suez – tuyến đường mà khoảng 15% tổng lượng thương mại hàng hải toàn cầu (trong đó có 30% lưu lượng tàu container) đi qua mỗi năm. [dt]
CAPE CANAVERAL, Florida (NV) – NASA phóng phi thuyền Artemis II chở bốn phi hành gia lên Mặt Trăng chiều Thứ Tư, 1 Tháng Tư, chuyến thám hiểm hành tinh này lần đầu tiên của nhân loại trong hơn nửa thế kỷ qua, theo AP.
Chở ba phi hành gia người Mỹ và một phi hành gia Canada, phi thuyền cao 32 tầng này được phóng từ Trung Tâm Vũ Trụ Kennedy của NASA ở Florida ngay sau 6 giờ rưỡi chiều Thứ Tư, giờ địa phương (3 giờ rưỡi chiều, giờ California).
Hàng chục ngàn người tụ tập ở đó để chứng kiến bình minh của thời kỳ mới này. Đám đông cũng chen cứng đường phố và bãi biển xung quanh, gợi nhớ những lần phi thuyền Apollo được phóng vào những thập niên 1960 và 1970. Đây là bước đi lớn nhất của NASA hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài trên Mặt Trăng.
Artemis II xuất phát cùng bệ phóng từng đưa các phi hành gia phi thuyền Apollo lên Mặt Trăng cách đây hàng chục năm.
Ông Reid Wiseman, chỉ huy sứ mệnh này, mở màn hành trình bằng câu “Chúng ta hãy lên Mặt Trăng!” Cùng đi với ông là ông Victor Glover, bà Christina Koch, và ông Jeremy Hansen của Canada.
Sứ mệnh này sẽ kéo dài 10 ngày và các phi hành gia sẽ không đáp xuống Mặt Trăng mà sẽ bay vòng quanh, nhưng có thể họ sẽ bay cách Trái Đất xa nhất từ trước tới nay. Sứ mệnh này đánh dấu lần đầu tiên con người trở lại gần Mặt Trăng trong 53 năm, theo CNN.
Artemis II rất quan trọng vì toàn bộ kế hoạch thám hiểm Mặt Trăng của NASA đều dựa vào sứ mệnh này có suôn sẻ hay không.
Artemis II được phóng hơn ba năm sau Artimis I, chuyến bay vũ trụ đầu tiên trong chương trình Artemis của NASA.
Artemis I được phóng hồi Tháng Mười Một, 2022, không chở phi hành gia nào. Đó là lần đầu tiên NASA trở lại thám hiểm Mặt Trăng sau khi chấm dứt chương trình Apollo hơn nửa thế kỷ trước. (Th.Long) [đ.d.]
Hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư, nhân ngày Cá Tháng Tư, Tổng Thống Donald Trump viết trên Truth Social rằng nếu Iran không mở Eo Biển Hormuz thì Mỹ sẽ cho “đi vào quên lãng” và trở về Thời Kỳ Đồ Đá.
WASHINGTON, DC (NV) – Tăng cân, đặc biệt quanh vòng eo, là hệ quả gây khó chịu cho phụ nữ đang mãn kinh, theo TODAY.com
Tình trạng này xảy ra khi sự thay đổi trong cơ thể và nội tiết tố (hormone) bắt đầu gây tác hại.
“Lão hóa làm giảm năng suất đốt calorie, và estrogen giảm thường làm tăng mỡ bụng,” bà Elizabeth Ward, chuyên gia dinh dưỡng, nói với TODAY.com
Tuy nhiên, có thể ngăn ngừa tình trạng tăng cân như vậy bằng cách lựa chọn thực phẩm phù hợp, theo bà Natalie Rizzo, chuyên gia dinh dưỡng và chủ biên dinh dưỡng của TODAY.com
“Chúng ta thấy rất nhiều về việc ăn thức ăn thực vật vô cùng quan trọng với người đang mãn kinh vì những chất dinh dưỡng trong thực vật,” bà Rizzo giải thích. “Những thứ như chất chống oxygen hóa giúp giảm viêm. Chất xơ giúp làm no bụng.”
Ăn thức ăn giàu thực vật còn cung cấp mỡ tốt, chất xơ, vitamin, khoáng chất và dưỡng chất thực vật (phytonutrient), giúp tăng sức khỏe cho phụ nữ, đặc biệt phụ nữ đang mãn kinh, bà Ward lưu ý.
Chất đạm có nguồn gốc thực vật rất quan trọng – cũng như chất đạm nói chung – cho phụ nữ gần mãn kinh hoặc đang mãn kinh, bà Rizzo thêm.
Tỉ lệ tăng mỡ tăng gấp đôi vào thời kỳ mãn kinh, theo kết quả nghiên cứu, khiến phụ nữ bị dư mỡ.
Điều đó có nghĩa phụ nữ bị giảm cơ, nên chất đạm rất quan trọng, bà Rizzo cho hay.
Không phải lúc nào muốn tăng chất đạm cũng phải ăn gà, cá, Greek yogurt, phô mai tươi (cottage cheese), hay bột đạm.
“Hãy thử nguồn thực vật như đậu nành, đậu lăng (lentil) – tất cả thứ đó đều tốt,” bà Rizzo cho biết.
Thực phẩm làm bằng đậu nành còn chứa isoflavone, loại estrogen thực vật có thể giúp giảm cơn nóng bừng và chứng sình bụng khi mãn kinh, bà Rizzo lưu ý.
“Nên ăn thêm đậu nành Nhật (edamame) có vỏ lúc ăn vặt, tương tempeh cho món rau trộn để có protein hoặc súp miso khai vị,” bà Kristin Kirkpatrick, chuyên gia dinh dưỡng, khuyên.
Bà cũng nhắc phụ nữ đang trong thời kỳ mãn kinh nên hạn chế tối đa thức ăn chế biến sẵn và đừng quên tập thể dục. (Th.Long) [dt]
VENICE, California (NV) – Ca sĩ rap Lizzo từng thề giữ trinh tiết tới khi đoạt giải Grammy, theo tạp chí Billboard hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư.
“Tôi là người phát triển trễ. Tôi từng nói dối về chuyện đó suốt thời gian dài,” Lizzo cho hay trong chương trình podcast “Friends Keep Secrets” của Benny Blanco và Lil Dicky khi hai người điều hợp này cố đoán cô mất trinh lúc mấy tuổi.
“Nghe có khùng không?… Hồi đó, tôi thậm chí không nghĩ tới chuyện ấy. Đối với tôi, lúc còn nhỏ, tôi chỉ tự hứa tới khi nào đoạt giải Grammy mới quan hệ tình dục,” nữ ca sĩ 37 tuổi nổi tiếng với bản “About Damn Time” này giải thích.
Năm 2020, Lizzo đoạt giải Grammy lần đầu tiên, gồm giải album đô thị đương đại hay nhất cho album “Cuz I Love You,” màn trình diễn solo pop hay nhất cho “Truth Hurts” và màn trình diễn R&B truyền thống hay nhất cho “Jerome.”
Lizzo cũng nói rõ cô không quan hệ tình dục ngay đêm nhận giải Grammy mà không lâu sau đó.
Lizzo cho hay cô thường nói dối về trinh tiết. Cô kể có lần nhóm bạn gái của cô vặn hỏi nhau về đời sống tình dục và một người hỏi cô còn trinh không. “Không. Tôi nhớ lúc đó xấu hổ quá trời,” cô kể.
Lizzo cũng tiết lộ nụ hôn đầu đời của cô là năm 21 tuổi.
“Khủng khiếp. Hôm đó là đêm Giao Thừa. Anh ta cưỡng hôn tôi,” cô nhớ lại. “Tôi giận lắm. Tôi nói, “Anh phá hư nụ hôn đầu đời của tôi rồi!’” (Th.Long) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Hai loại hóa chất dùng để làm cho nhựa dẻo hơn có liên hệ với gần 2 triệu ca sinh non và 74,000 đứa trẻ sơ sinh chết khắp thế giới năm 2018, theo kết quả nghiên cứu mới, CNN đưa tin hôm Thứ Hai, 30 Tháng Ba.
Em bé sinh trước tuần thứ 37 của thai kỳ được coi là sinh non. Năm 2024, ở Mỹ, cứ 10 em bé thì khoảng một em sinh non, theo bản phúc trình March of Dimes Report Card năm 2025.
“Em bé nào sống sót có thể bị vấn đề hô hấp, khó cho ăn, bại não, chậm phát triển, giảm thị lực, và giảm thính lực,” theo Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC).
Hai loại hóa chất trong cuộc nghiên cứu này – Di-2-ethylhexylphthalate (DEHP) và diisononyl phthalate (DiNP) – thuộc nhóm hóa chất tổng hợp gọi là chất làm dẻo (phthalate).
Giới khoa học biết chất làm dẻo can thiệp vào cơ chế sản xuất nội tiết tố (hormone) của cơ thể, gọi là hệ nội tiết, và “liên hệ với vấn đề phát triển, sinh sản, não, miễn dịch và nhiều vấn đề khác,” theo Viện Quốc Gia Khoa Học Sức Khỏe Môi Trường (NIEHS), nơi nghiên cứu sự ảnh hưởng môi trường đối với sức khỏe con người. Thậm chí chỉ cần rối loạn nội tiết tố nhẹ cũng có thể gây “ảnh hưởng nghiêm trọng về phát triển và sinh học.”
“Đây là nhóm hóa chất nguy hiểm,” Bác Sĩ Leonardo Trasande, giáo sư Nhi Khoa tại Grossman School of Medicine của NYU Langone ở thành phố New York, người phụ trách cuộc nghiên cứu này, cho hay. “Dữ liệu này củng cố nỗ lực đàm phán thỏa thuận về nhựa sao cho hạn chế những loại hóa chất đáng lo ngại được dùng phổ biến trong nhựa.”
Nhóm chuyên gia về chất làm dẻo của Hội Đồng Hóa Chất Mỹ (ACC) gửi email tới CNN cho biết Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA) từng nghiên cứu toàn diện về rủi ro dùng DiNP theo Đạo Luật Kiểm Soát Chất Độc Hại và kết luận DiNP không gây “rủi ro làm tổn hại sức khỏe người tiêu dùng, công chúng nói chung, hay môi trường.”
ACC không nói gì tới DEHP. Hội đồng này đại diện kỹ nghệ hóa chất, nhựa và chlorine ở Mỹ.
Chất làm dẻo thường được gọi là hóa chất “khắp nơi” vì được dùng trong rất nhiều sản phẩm tiêu dùng, như đồ chơi trẻ em, hộp đựng thực phẩm, sàn nhựa, rèm phòng tắm, vòi tưới cây, thiết bị y tế.
Chất làm dẻo còn giúp bôi trơn hóa chất và tạo mùi hương trong sản phẩm chăm sóc cá nhân, như chai lăn nách, nước sơn móng tay, nước hoa, gel tóc, dầu gội đầu, xà bông, kem bôi da.
“Những loại chất phụ gia này còn được dùng trong nhựa dính gói đồ vốn được dùng phổ biến để đóng gói thực phẩm,” ông Trasande cho hay.
Kết quả nghiên cứu từng cho thấy chất làm dẻo có liên hệ với vấn đề sinh sản, như dị tật bộ phận sinh dục và tinh hoàn ẩn ở bé trai và ít tinh trùng và testosterone ở nam giới trưởng thành. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy chất làm dẻo có liên hệ với béo phì lúc còn nhỏ, bệnh suyễn, vấn đề tim mạch và ung thư. (Th.Long) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hòa-South Dakota) lãnh đạo phe đa số đảng Cộng Hòa Hạ Viện và Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana) đã công bố thỏa thuận chấm dứt tình trạng đóng cửa một phần Bội Nội An (DHS) trong một tuyên bố đưa ra vào chiều Thứ Tư, 1 Tháng Tư.
NYTimes là cơ quan quan truyền thông đầu tin đưa tin này.
Thỏa thuận này có thể thực hiện ngay vào sáng mai, Thứ Năm.
Theo đó, thỏa thuận vừa thông qua đã khôi phục một dự luật ở Thượng Viện, đã được lưỡng đảng thông qua, nhưng Tổng Thống Trump cùng phe Cộng Hòa tại Hạ Viện từng bác bỏ vào tuần trước.
Kế hoạch này sẽ cấp ngân sách cho DHS trên đến hết ngày 30 Tháng Chín, nhưng lại không bao gồm khoản tiền dành cho các cơ quan đang thực thi chiến dịch trấn áp nhập cư của ông Trump, là Cơ quan Thực thi Di trú (ICE) cùng một số bộ phận của Cơ Quan Tuần Tra Biên Giới (CBP.)
Phía Đảng Cộng Hòa cho biết, tiền lương của nhân viên ICE và CBP sẽ lấy từ nguồn ngân sách mà họ đã vận động thông qua Quốc Hội vào năm ngoái. Trong năm nay, Đảng Dân Chủ đã từ chối phê duyệt ngân sách chi tiêu cho các cơ quan này nếu không đi kèm những quy định hạn chế mới đối với hành vi ứng xử của các đặc vụ di trú liên bang.
“Trong những ngày tới, các nhà lập pháp Đảng Cộng Hòa tại Thượng Viện và Hạ Viện sẽ thực hiện chỉ đạo của tổng thống bằng cách cấp ngân sách đầy đủ cho toàn bộ Bộ Nội An, thông qua hai giai đoạn song song: phân bổ ngân sách và điều chỉnh ngân sách,” NYTimes trích một phần tuyên bố nêu rõ.
Một quan chức cấp cao của Tòa Bạch Ốc cho biết Tổng Thống Trump, người vào tuần trước đã chỉ trích thỏa thuận tài trợ là “không phù hợp,” sẽ ký khi dự luật được đệ trình lên cho ông.
Theo NYTimes, thỏa thuận này thể hiện sự thay đổi quyết định một cách mạnh mẽ của tổng thống và các dân biểu Cộng Hòa tại Hạ Viện. Họ là những người đã lên án kế hoạch tài trợ đã được thông qua tại Thượng Viện tuần trước, với sự nhất trí tuyệt đối mà không cần ghi biên bản. Tổng Thống Trump và đảng Cộng Hòa Hạ Viện đã mô tả kế hoạch như một “sự đầu hàng trước sự cản trở của đảng Dân Chủ.”
Chiều hôm nay, Thứ Tư, ông Trump đã ra tín hiệu về một thỏa thuận sắp đạt được khi ông đăng tải trên mạng xã hội yêu cầu các thành viên Đảng Cộng Hòa phải trình lên ông trước ngày 1 Tháng Sáu một đề nghị tài trợ cho chiến dịch trấn áp nhập cư của ông thông qua một quy trình ngân sách đặc biệt có thể tránh được sự cản trở của đảng Dân Chủ.
Quốc Hội sẽ có các phiên họp hình thức đặc biệt dự trù vào sáng sớm Thứ Năm.
Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Đảng Dân Chủ-New York) – lãnh đạo phe thiểu số ở Thượng Viện – đã ghi nhận sự đoàn kết của phe Dân Chủ là yếu tố buộc Cộng Hòa phải đưa ra thỏa hiệp.
“Trong suốt cuộc đấu tranh này, các thượng nghị sĩ Dân Chủ chưa bao giờ nao núng,” ông phát biểu trong một tuyên bố, vẫn theo NYTimes.
“Ngay từ đầu, lập trường của chúng tôi đã rất rõ ràng: Cấp ngân sách cho các nhu cầu an ninh thiết yếu, bảo vệ người dân Mỹ, và không cấp ‘chi phiếu trắng’ cho các hoạt động thực thi pháp luật thiếu thận trọng của ICE cũng như CBP.”
Hôm Thứ Hai, 30 Tháng Ba, nhân viên Cơ Quan An Ninh Giao Thông Vận Tải (TSA) bắt đầu nhận được lương trở lại sau hơn một tháng làm việc không lương. USA Today dẫn tin từ giới chức DHS, nơi giám sát TSA, cho hay.
Tin cũng cho hay hoạt động tại phi trường khắp nước Mỹ cũng gần như trở lại bình thường. Tuần trước, thời gian làm thủ tục an ninh ở một số phi trường lớn lên tới bốn tiếng, nhưng hôm Thứ Hai chỉ còn vài phút.
DHS đóng cửa từ khi ngân sách hết hạn hồi giữa Tháng Hai tới nay vì phía Dân Chủ và Cộng Hòa ở Thượng Viện bất đồng với nhau về cải tổ cơ quan này, khiến hàng ngàn nhân viên TSA làm việc không lương suốt hơn sáu tuần. Do đó, nhiều nhân viên bỏ ca hoặc bỏ việc hoàn toàn. (K.L)
MINNEAPOLIS, Minnesota (NV) – Bruce Springsteen từng tuyên bố chuyến lưu diễn ở Mỹ năm 2026 của ông cùng với ban nhạc E Street sẽ mang tính chính trị, và đúng như vậy, theo tạp chí Variety.
Trong đêm mở màn “Land of Hope and Dreams American Tour” (“Chuyến Lưu Diễn Mỹ Xứ Sở Hy Vọng và Ước Mơ”) ở Minnesota, Minnesota, hôm Thứ Ba, 31 Tháng Ba, Springsteen chỉ trích Tổng Thống Donald Trump, Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi, và “những người giàu nhất ở Mỹ.”
Sau khi bắt đầu “bằng lời cầu nguyện cho binh sĩ của chúng ta ở ngoại quốc – chúng ta cầu nguyện cho họ được trở về an toàn,” và cho hay mục đích chương trình này là “tôn vinh và bảo vệ lý tưởng Mỹ,” danh ca 76 tuổi này vào ngay ca khúc nổi tiếng thời Chiến Tranh Việt Nam được ông làm sống lại năm 1983 nhưng chưa bao giờ trình diễn từ đó tới nay, bản “War” của Edwin Starr năm 1970.
Sau đó, những lời phát biểu của Springsteen bao gồm những điều ông từng nói trong năm qua – tại cuộc biểu tình “No Kings” ở vùng Minneapolis/St. Paul hồi cuối tuần trước, hay trong chuyến lưu diễn Anh năm ngoái, nơi ông được báo chí đăng rầm rộ vì gọi chính quyền Tổng Thống Trump là “phản quốc” – và những ý nghĩ mới, không kém nhiệt huyết.
Giữa chương trình, sau khi phần cho livestream miễn phí hai bài hát đầu tiên (“War” và “Born in the USA”) kết thúc từ lâu, Springsteen gia tăng chỉ trích Tổng Thống Trump.
“Chúng ta đang sống qua thời kỳ rất đen tối,” Springsteen nói. “Những giá trị Mỹ của chúng ta suốt 250 qua đang bị thách thức hơn bao giờ hết. Sinh mạng giới trẻ của chúng ta đang lâm nguy trong cuộc chiến vi hiến và phi pháp. Chuyện này đang diễn ra ngay trước mắt.
“Nhiều người nhập cư đang bị giam trong trại giam khắp đất nước và bị trục xuất ra nước ngoài và trại cải tạo ở ngoại quốc mà không thông qua thủ tục pháp lý. Chuyện này đang diễn ra ngay trước mắt.
“Bộ Tư Pháp của chúng ta hoàn toàn từ bỏ tính độc lập, và bộ trưởng Tư Pháp của chúng ta, bà Pam Bondi, nhận lệnh trực tiếp từ Tòa Bạch Ốc thối nát. Bà truy tố người bị tổng thống chúng ta coi là kẻ thù, che đậy những việc làm sai trái của ông và bảo vệ đám bạn bè đầy quyền lực của ông. Chuyện này đang diễn ra ngay trước mắt.
“Những người giàu nhất ở Mỹ bỏ rơi trẻ em nghèo nhất thế giới cho chết chóc và bệnh tật, thông qua việc dẹp bỏ USAID. Chuyện này đang diễn ra ngay trước mắt.
“Chúng ta đang bỏ rơi NATO và trật tự thế giới vốn bảo đảm an toàn cho chúng ta và gìn giữ hòa bình toàn cầu suốt 80 năm nay. Chuyện này đang diễn ra ngay trước mắt.
“Chúng ta đe dọa bằng cách hăm he chiếm đất hàng xóm và đồng minh của chúng ta bất chấp con cái họ từng chiến đấu bên cạnh chúng ta trong những cuộc chiến ở Mỹ. Chuyện này đang diễn ra ngay trước mắt.
“Viện bảo tàng của chúng ta bị yêu cầu xóa lịch sử Mỹ về bất cứ những sự kiện nào không hay hoặc bất tiện, như lịch sử đầy đủ về sự tàn bạo của chế độ nô lệ. Quý vị muốn nói về những kẻ dễ nhạy cảm không? Chúng ta có vị tổng thống không chịu được sự thật. Chuyện này đang diễn ra ngay trước mắt.”
Tổng Thống Trump cũng không ưa Springsteen. Năm ngoái, ông cho rằng ca sĩ này “được đánh giá quá cao… chẳng phải người có tài, chỉ là kẻ ngu ngốc, tham lam, đáng ghét.”
Chương trình ở Minneapolis của Springsteen dài ba tiếng, gồm 27 bài hát. Chuyến lưu diễn của ông sẽ kết thúc ở Washington, DC, ngay sau kỳ lễ Chiến Sĩ Trận Vong. (Th.Long) [dt]
ELK GROVE, California (NV) – Công ty ở Bắc California đang thu hồi chocolate kích dục nam sau khi sản phẩm bị phát giác chứa nguyên liệu “nguy hiểm tính mạng” giống như trong thuốc Viagra và Cialis, Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) loan báo, theo OC Patch hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư.
Công ty Gear Isle ở Elk Grove tự nguyện thu hồi hai loại chocolate khắp nước Mỹ, gồm Gold Lion Aphrodisiac Chocolate Male Enhancement Sachet và ilum Sex Chocolate Male Sexual Enhancement Booster, sau khi sản phẩm bị phát giác chứa nguyên liệu dùng trong thuốc điều trị rối loạn cương dương (ED), như sildenafil và tadalafil.
Gear Isle công bố thu hồi hôm 19 Tháng Ba, và FDA loan báo tin này hôm Thứ Năm tuần trước. FDA cảnh báo người bị rủi ro nhiều nhất khi ăn hai loại chocolate này là những ông dùng nitrate cho sức khỏe tim mạch.
FDA giải thích sildenafil và tadalafil có thể làm huyết áp hạ xuống mức “nguy hiểm tính mạng” nếu trộn lẫn với thuốc có nitrate.
Huyết áp thấp có thể làm hoa mắt, ngất xỉu, choáng váng, nhức đầu, mệt mỏi, khó tập trung, theo Mayo Clinic.
Theo trang web Gear Isle, công ty này chuyên về “sản phẩm mới cho người lớn” và “sản phẩm dành cho người lớn.” Công ty này không sản xuất bất cứ sản phẩm nào họ bán.
Gear Isle cho hay chưa có người tiêu dùng nào thông báo bị vấn đề gì liên quan tới hai loại chocolate này, theo FDA.
FDA khuyến cáo người nào lỡ mua hai sản phẩm này thì đừng sử dụng và hãy đem trả để lấy lại tiền.
Hai sản phẩm bị thu hồi có số mã vạch UPC như sau: Gold Lion Aphrodisiac Chocolate Sachet: UPC 795847916279, Expires: 06/2027; và ilum Sex Chocolate: UPC 1002448578911, Expires: 12/25/2027. (Th.Long) [dt]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Chủng virus EV71 trở lại khiến ca tay chân miệng nặng tăng gấp năm lần, các bệnh viện ở Sài Gòn đang lo bùng phát dịch sẽ không có chỗ chứa.
Bà Lê Hồng Nga, phó giám đốc Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh Tật TP.HCM (HCDC), cho biết 12 tuần đầu năm 2026, các bệnh viện tại thành phố tiếp nhận gần 11,000 ca tay chân miệng, tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tỷ lệ ca nặng tăng gấp năm lần so với năm ngoái với hơn 300 ổ dịch tập trung chủ yếu tại trường học và cộng đồng. Trong đó, bốn trẻ đã thiệt mạng.
Điều đáng lo là các xét nghiệm xác nhận cho thấy, chủng virus EV71 từng gây nhiều đợt dịch lớn trước đây khiến tỷ lệ ca nặng tăng vọt.
Báo VnExpress hôm 31 Tháng Ba dẫn lời Bác Sĩ Cao Minh Hiệp, trưởng Phòng Kế Hoạch Tổng Hợp, bệnh viện Nhi Đồng 1, cho biết dù tổng số ca điều trị hiện chỉ hơn 30, thấp hơn nhiều so với mức đỉnh 200 ca trong các đợt dịch trước, nhưng tỷ lệ ca nặng từ độ 2B trở lên đã chiếm 20%-30%, gấp 3-6 lần mức thông thường.
Chỉ trong ba tháng đầu năm, bệnh viện tiếp nhận khoảng 80 ca nặng, vượt toàn bộ con số của năm 2025, buộc bệnh viện phải nâng số giường hồi sức tích cực từ 30 lên 50, đồng thời sẵn sàng mở rộng lên tối đa 250 giường khi cần.
Tương tự, tại bệnh viện Nhi Đồng 2, Bác Sĩ Nguyễn Đình Qui, trưởng Khoa Nhiễm, cho biết tỷ lệ ca nặng trong quý đầu năm ở mức 15%-16% “một con số đáng lo ngại.” Gần như tuần nào bệnh viện cũng tiếp nhận ca từ độ 2B đến độ 4, nhiều trường hợp trở nặng chỉ trong 24 giờ, buộc bác sĩ phải cấp cứu và lọc máu ngay lập tức.
Tại bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố, trong hơn 300 ca nhập viện thời gian qua, 20% thuộc nhóm rất nặng và 2/3 trong số đó là bệnh nhân từ các tỉnh chuyển lên.
Ông Nguyễn Văn Vĩnh Châu, phó giám đốc Sở Y Tế TP.HCM, cho biết đã chỉ đạo bốn bệnh viện Nhi Đồng 1, Nhi Đồng 2, Nhi Đồng Thành Phố và Bệnh Nhiệt Đới “khẩn trương bảo đảm nguồn thuốc,” đồng thời liên tục tập huấn nhằm phát hiện sớm ca nặng, hạn chế thấp nhất nguy cơ tử vong.
Ông Nguyễn Vũ Thượng, viện phó Viện Pasteur TP.HCM, nhận định dịch đang bùng phát theo chu kỳ ba năm – thời điểm xuất hiện một quần thể trẻ mới chưa có miễn dịch. Ngoài ra, sự biến đổi của virus từ nhóm B5 sang C1 có thể làm giảm hiệu quả miễn dịch cộng đồng sẵn có.
Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Liên Hương, thứ trưởng Bộ Y Tế, đánh giá nguy cơ bùng phát dịch tại khu vực phía Nam đang ở mức cao, yêu cầu các địa phương chủ động mua sắm, dự trữ đủ thuốc đặc trị (Gamma Globulin, Phenobarbital…) và vật tư y tế, đồng thời rà soát xem xét mở rộng xét nghiệm giám sát sang cả người tiếp xúc gần, bao gồm người chăm trẻ và giáo viên mầm non để chặn nguồn lây từ sớm. (Tr.N) [dt]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Quen bạn gái qua mạng và được đưa về nhà chơi, nhưng một thanh niên ở phường Minh Phụng, Sài Gòn, ra tay “cuỗm” chiếc đồng hồ Rolex trị giá hàng trăm triệu đồng.
Hôm 1 Tháng Tư, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An TP.HCM khởi tố bị can Hoàng Lê Gia Huy, 29 tuổi, ở phường Minh Phụng, để điều tra về tội “trộm cắp tài sản.”
Báo Người Lao Động dẫn kết quả điều tra ban đầu cho biết, bị can Huy quen cô PNAT, ở phường Tân Mỹ, Sài Gòn, thông qua mạng xã hội.
Hôm 9 Tháng Ba vừa qua, sau khi đi công việc, bị can Huy cùng bạn gái về căn hộ của cô T. ở chung cư Scenic Valley, phường Tân Mỹ, Sài Gòn.
Tại đây, cô T. vào phòng thay đồ, tháo đồng hồ Rolex và ba chiếc nhẫn kim cương cất vào chiếc hộp để trong ngăn kéo tủ quần áo. Sau đó cùng bị can Huy ăn uống, sinh hoạt vui vẻ. Đến khoảng 5 giờ chiều cùng ngày, bị can Huy ra về.
Mọi việc tưởng chừng bình thường cho đến sáng hôm sau 10 Tháng Ba, khi vào phòng thay đồ, định lấy đồng hồ và nhẫn đeo đi làm, cô T. phát giác chiếc Rolex màu bạc, mặt màu hồng, trị giá 274 triệu đồng ($10,404) của mình “không cánh mà bay” nên trình báo với công an. Trong hộp chỉ còn lại ba cái nhẫn kim cương.
Nhận tin báo, Công An Phường Tân Mỹ đến nhà cô T. truy xét. Qua chứng cứ, công an xác định “người tình” Hoàng Lê Gia Huy là nghi can gây án. Khi bị bắt giữ, bị can Huy thừa nhận đã trộm đồng hồ của bạn gái.
Cũng may cho cô T. vì anh ta chưa kịp bán chiếc đồng hồ lấy tiền tiêu xài. Tang vật sau đó được thu hồi trao trả lại cho khổ chủ. (Tr.N) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Tư, 1 Tháng Tư, loan báo Iran yêu cầu Mỹ đạt thỏa thuận ngưng bắn, nhưng ông chỉ xem xét lời yêu cầu này sau khi Iran mở lại Eo Biển Hormuz, theo CNN.
Tổng Thống Trump thêm từ đây tới lúc đó, “chúng tôi sẽ đánh cho Iran tan tành” và “trở về Thời Đồ Đá!!!”
“Tổng thống chính quyền mới của Iran, ít cực đoan hơn nhiều và thông minh hơn nhiều so với những người tiền nhiệm, vừa yêu cầu Mỹ đạt thỏa thuận ngưng bắn! Chúng tôi sẽ xem xét khi Eo Biển Hormuz mở lại, tự do, thông thoáng,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social sáng Thứ Tư.
Tuy nhiên, sau đó cùng ngày, Bộ Ngoại Giao Iran tuyên bố Tổng Thống Trump nói nước này yêu cầu đạt thỏa thuận ngưng bắn là “bịa đặt và vô căn cứ,” theo BBC.
Trong khi đó, ba giới chức Mỹ, yêu cầu giấu tên, cho báo mạng Axios hay Mỹ và Iran đang thảo luận về thỏa thuận có thể bao gồm lệnh ngưng bắn để đổi lấy việc Iran mở lại Hormuz.
Ba giới chức này không nói rõ Mỹ và Iran thảo luận trực tiếp hay thông qua trung gian, đồng thời lưu ý hiện chưa rõ liệu hai bên đạt được thỏa thuận không. Nhưng ba giới chức này cho biết Tổng Thống Trump đang bàn vấn đề này với giới chức cả bên trong lẫn bên ngoài chính quyền của ông.
Tổng Thống Trump cũng nêu vấn đề ngưng bắn khi nói điện thoại với ông Mohammed bin Salman, hoàng thái tử Saudi Arabia, hôm Thứ Tư, theo hai người biết cuộc điện đàm này.
Mới hôm Thứ Ba, Phó Tổng Thống JD Vance cũng thảo luận với các nhà trung gian về vấn đề ngưng bắn, theo nguồn tin biết cuộc thảo luận này.
Thông qua các nhà trung gian, ông Vance chuyển lời tới Iran rằng Mỹ sẵn sàng ngưng bắn nếu Tehran đáp ứng yêu sách của Washington, gồm mở lại Eo Biển Hormuz, một trong những thủy lộ vận chuyển dầu khí lớn nhất thế giới, nguồn tin này cho hay.
Ông Vance cũng lặp lại lời đe dọa của Tổng Thống Trump rằng Mỹ sẽ tấn công cơ sở năng lượng Iran nếu không đạt được thỏa thuận, nguồn tin này thêm.
Cũng hôm Thứ Ba, Tổng Thống Trump loan báo Mỹ có thể kết thúc cuộc chiến Iran trong vòng hai tới ba tuần mà không quan tâm Hormuz mở lại hay không. (Th.Long) [dt]
Miệng Đắng Buổi Sáng: Do Trào Ngược hay Do Gan Mật?
HƯNG YÊN, Việt Nam (NV) – Tuyệt vọng với cuộc sống liên tục bị chồng cũ bạo hành, một bà mẹ ở xã Văn Giang, tỉnh Hưng Yên để lại thư tuyệt mệnh, dẫn theo hai con nhỏ định nhảy sông Hồng tự tử.
Theo báo VietNamNet, cả đêm hôm 1 Tháng Tư, lực lượng cứu hộ dùng xuồng rà soát dọc khu vực cống Xuân Quan và đoạn sông Hồng lân cận. Đồng thời, cơ quan công an cũng kiểm tra, xem camera an ninh xung quanh khu vực để tìm kiếm tung tích của ba mẹ con cô Phạm Thị T., 29 tuổi, ở xã Văn Giang, tỉnh Hưng Yên, nghi nhảy xuống tự tử ở sông Hồng tại khu vực cống Xuân Quan, xã Phụng Công, tỉnh Hưng Yên.
Trước đó, tối 31 Tháng Ba, người dân địa phương phát hiện một chiếc xe gắn máy mang bảng số tỉnh Hưng Yên cùng nhiều đôi dép bị bỏ lại tại khu vực cống Xuân Quan.
Đáng chú ý, tại hiện trường còn có một bức thư tuyệt mệnh được viết bằng mực đỏ.
Nội dung bức thư được cho là của người mẹ, gửi lại gia đình, kể lại trong suốt bảy năm qua, cuộc sống của người này luôn trong tình trạng đau khổ do nhiều lần bị chồng hành hạ. Dù đã ly hôn, người phụ nữ cho biết cuộc sống vẫn không được yên ổn khi chồng cũ thường xuyên tìm đến quấy phá, xúc phạm.
Ở phần cuối bức thư, người viết bày tỏ: “Việc cùng hai con ra đi được xem là cách giải thoát tốt nhất.”
Bức thư cũng thể hiện tình cảm dành cho hai con, đồng thời nhắn nhủ nếu ai nhặt được thư, hãy liên hệ với gia đình theo các số điện thoại để lại trong thư để gia đình tìm kiếm thi thể ba mẹ con trên sông Hồng. Cô T. được xác định là người đã để lại bức thư nêu trên.
Tuy nhiên, xác nhận với báo Tuổi Trẻ chiều cùng ngày, ông Nguyễn Quốc Chương, chủ tịch xã Nghĩa Trụ, tỉnh Hưng Yên, cho biết sau gần một ngày tổ chức tìm kiếm, bước đầu xác định ba mẹ con cô Phạm Thị T. đã đón xe taxi đi lên nhà người thân ở tỉnh Thái Nguyên trong đêm 31 Tháng Ba, chứ không phải gieo mình xuống sông Hồng như nội dung bức thư để lại hiện trường.
Hiện, Công An Xã Nghĩa Trụ giúp đỡ đưa cô T. cùng hai con từ Thái Nguyên về nhà an toàn.
Phản ảnh về sự việc trên báo Tuổi Trẻ, nhiều độc giả thắc mắc không biết sau sự việc giới hữu trách có xử phạt cô T. hoang tin hay không?
Trong khi đó, độc giả “Tư xe ôm” đề nghị “điều tra và làm rõ vấn đề chị này nói về chồng cũ, nếu đúng thì phải xử lý thật nghiêm.” (Tr.N) [dt]
