Ngô Văn Quy chia sẻ những góc khuất về đời lính biệt kích

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

LITTLE SAIGON, California (NV) – Nhiệm vụ chính của bộ chỉ huy Lực Lượng Đặc Biệt Hoa Kỳ tại Việt Nam (Headquarters, U.S. Army Special Forces) là phối hợp với Bộ Tư Lệnh MACV, nhằm cố vấn, tổ chức, huấn luyện và trang bị cho Civilian Irregular Defense Group (CIDG – Dân Sự Chiến Đấu). Các quân nhân của đơn vị này, phần nhiều là các chiến binh thuộc sắc tộc thiểu số vùng Tây Nguyên miền Nam Việt Nam.

Ngô Văn Quy tại Đại Hội Thiết Giáp Binh 2026 tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Vào năm 1962, cấu trúc của Lực Lượng Đặc Biệt (LLĐB) Hoa Kỳ tại Việt Nam đang nằm trong giai đoạn chuyển giao và thử nghiệm hành quân. Hệ thống các Toán A, B, C của Liên đoàn 5 LLĐB Hoa Kỳ (5th Special Forces Group) phối hợp chặt chẽ với đơn vị LLĐB/VNCH để khai triển chiến lược bất đối xứng chống du kích.

Ngô Văn Quy kể: “Khi xong chương trình thụ huấn tại căn cứ Bear Cat, tôi được đưa về các trung tâm huấn luyện Đồng Đế và Dục Mỹ, để thụ huấn thêm về các môn sình lầy, nhảy dù, nhảy trực thăng và cận chiến. Tổng cộng hơn sáu tháng. Đến thời điểm này, tôi thực thụ trở thành một chiến sĩ Biệt Kích của Liên Đoàn 5 Lực Lượng Đặc Biệt Hoa Kỳ, và bắt đầu được đưa về những nơi đóng quân của Biệt Kích dọc theo biên giới Việt-Miên-Lào.”

Cấu Trúc Hệ Thống Toán A, B, C năm 1962

Năm 1962, Liên Đoàn 5 LLĐB Hoa Kỳ (Mũ Xanh) mới chỉ đưa các toán Biệt Kích sang Việt Nam theo dạng biệt phái tạm, chứ chưa chuyển toàn bộ Bộ Chỉ Huy Liên Đoàn sang Nha Trang. Việc chuyển giao chính thức diễn ra vào cuối năm 1964. Trước đó, để điều hành sự hoạt động của liên đoàn, họ thành lập Bộ Chỉ Huy LLĐB Hoa Kỳ tại Việt Nam vào Tháng Chín, 1962.

Hệ thống chỉ huy được phân cấp theo mô hình từ lớn đến nhỏ như sau:

Toán C (C-Detachment – Trung Đội Hành Quân) cao nhất của các toán. Cấp bậc chỉ huy của toán này, thường do một đại tá hoặc trung tá cấp lữ đoàn, hay trung đoàn phụ trách. Chức năng của họ là cấp bộ chỉ huy cao nhất tại bản địa, tương đương cấp Quân Khu hoặc Vùng Chiến Thuật. Toán C chịu trách nhiệm lập kế hoạch chiến lược, quản lý hậu cần sâu rộng, kết nối thông tin giữa Sài Gòn và các vùng chiến thuật, đồng thời phân bổ tài chính từ CIA và quân đội Mỹ cho các dự án.

Toán B (B-Detachment – Đại Đội Hành Quân). Toán này, cấp bậc chỉ huy, thường do một thiếu tá hoặc đại úy dày dạn kinh nghiệm chỉ huy. Vị chỉ huy đơn vị này với chức năng hoạt động như một bộ chỉ huy thu nhỏ ở cấp tỉnh hoặc tiểu khu. Toán B quản lý, tiếp tế hậu cần và yểm trợ hỏa lực, cũng như cứu viện cho nhiều Toán A trong khu vực trách nhiệm của mình.

Toán A (A-Detachment / Toán Alpha – ODA) nhỏ nhất trong các toán. Cấp bậc chỉ huy của toán thường do một đại úy, toán trưởng và trung úy, toán phó. Quân số chuẩn của toán là 12 nhân viên. Bao gồm các chuyên viên tinh nhuệ về vũ khí, chất nổ, công binh, y tế, truyền tin, và tình báo.

Ngô Văn Quy (bìa phải), một phụ nữ người Thượng (giữa) và một chiến hữu Biệt Kích ở một buôn thượng Việt Nam 1963. (Hình: Ngô Văn Quy cung cấp)

Trang bị vũ khí đặc biệt và kỹ thuật chiến đấu của Biệt Kích Quân

Ngô Văn Quy cho biết: “Chức năng quan trọng của toán này là, thành lập mũi nhọn trực tiếp bám địa bàn, cắm chốt tại các vùng sâu, vùng xa, biên giới hẻo lánh. Nhiệm vụ cốt lõi của họ là xây dựng các trại biên phòng và huấn luyện lực lượng bán quân sự địa phương. Tính đến giữa Tháng Mười, 1962 thì bộ chỉ huy lâm thời này quản lý 24 toán Biệt Kích thuộc các toán A, B và C. Tất cả các toán này được điều động luân phiên, theo tiêu chuẩn tạm thời cứ sáu tháng cho một chuyến công tác, được đặt tại các Liên Đoàn 1, Liên Đoàn 5 và Liên Đoàn 7, Hoa Kỳ. Các liên đoàn này đặt bộ chỉ huy tiền phương trên khắp bốn vùng chiến thuật tại miền Nam VNCH.”

Chia sẻ với nhật báo Người Việt những góc khuất rất thực tế về đời lính biệt kích, đặc biệt là kỹ thuật về vũ khí và kinh nghiệm mưu sinh thoát hiểm khốc liệt trong rừng sâu, ông Quy kể chi tiết những tình tiết quý giá, đó là về vũ khí và trang bị hành quân.

Biệt Kích Quân là lực lượng đặc chủng phối thuộc cùng Liên Đoàn 5 LLĐB Hoa Kỳ, nên họ được trang bị những vũ khí đặc biệt, tối tân với tính cách cơ động và được bảo mật. Như súng ngắn Ru-lô (Revolver) đặc biệt. Ông Quy nói: “Lính Biệt Kích đi rừng rất chuộng những khẩu súng ngắn nhỏ gọn như súng Ru-lô. Loại súng này có ưu điểm tuyệt đối là không bao giờ bị kẹt đạn, do cát bụi hay bùn lầy, giúp người lính có thể phản ứng ngay lập tức trong các tình huống chạm trán bất ngờ phải cận chiến. Ngoài ra, khi hành quân thì chúng tôi trang phục không phù hiệu, không màu cờ gì cả, để bảo mật tung tích khi hoạt động sâu trong lòng địch hoặc sát biên giới. Toàn bộ quân phục ngụy trang rằn ri, ba lô và giày của chúng tôi hoàn toàn không có nhãn mác, không thêu cấp bậc hay bảng tên. Nếu không may hy sinh hoặc bị bắt, phía đơn vị có thể chối bỏ hành tung để bảo vệ bí mật chiến dịch.”

Cũng theo ông Quy, thắt lưng hành quân của người lính Biệt Kích được thiết kế để mang theo lượng đạn và lựu đạn nhiều gấp đôi lính bộ binh thông thường, nhằm bảo đảm hỏa lực liên tục để mở đường máu rút quân, khi bị bao vây.

Nói đến sự mưu sinh thoát hiểm trong rừng sâu, đối với ông Quy, kẻ thù trong rừng không chỉ có đối phương mà còn là sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Những kinh nghiệm mưu sinh mà ông chia sẻ chính là những bài học sinh tử, trong đó có kỹ thuật di chuyển không dấu vết. Do đó, khi thám sát trong rừng, quy tắc nghiêm ngặt là không được bẻ cành cây, không để lại rác lương khô và phải giẫm lên đá hoặc rễ cây lớn để tránh để lại dấu giày bốt. Tại vì địch quân có những toán “luộc dấu” chuyên tìm dấu vết bụi cỏ bị dẫm, cành cây gãy… rất tinh vi, chỉ một sơ suất nhỏ là toàn sẽ bị lộ và sẽ bị địch săn đuổi.

Ngô Văn Quy kể: “Về vấn đề kỷ luật, tuyệt đối tất cả phải giữ yên lặng, nhất là khi đi rừng vào ban đêm, việc giữ im lặng là yếu tố sống còn. Do đó, khi hành quân đêm, toán Biệt Kích giao tiếp hoàn toàn bằng ám hiệu tay. Ngay cả khi bị côn trùng độc cắn, người lính cũng phải cắn răng chịu đựng, không được phát ra tiếng động. Còn thêm vấn đề quan trọng nữa, đó là sự sinh tồn bằng nguồn nước tự nhiên. Vì khí hậu miền Nam Việt Nam vô cùng oi bức, lượng nước mang theo trong bi-đông thường cạn kiệt sau vài ngày hành quân dã chiến. Qua đó, khi cạn nước uống mang theo, chúng tôi phải tìm nguồn nước từ các dòng suối sâu, hoặc trong trường hợp nguy cấp phải chặt các loại dây leo thân gỗ (dây gắm, cây mây) để hứng từng giọt nước uống mưu sinh.”

Ngô Văn Quy (phải) và ca sĩ Thanh Tuyền tại Little Saigon, 2026. (Hình: Ngô Văn Quy cung cấp)

Ngoài ra đó, nghệ thuật ẩn mình chờ trực thăng (Medevac/Extraction) rất là quan trọng khi toán Biệt Kích đang bị địch quân bao vây. Đến khi gọi được trực thăng đến bốc quân, tình thế hiểm nghèo nhất là làm sao vừa giữ khoảng cách an toàn với địch quân, vừa phải ném lựu đạn khói định vị bãi đáp chính xác, để cho phi công Mỹ đáp xuống. Ông thuật lại giây phút nghẹt thở khi phải bò sát mặt đất, chịu đựng sức gió từ cánh quạt trực thăng thổi rạp cây cối xung quanh, mà các Biệt Kích quân bắt buộc phải bò đến để leo lên trực thăng, giữa làn đạn bắn đuổi.

Cách phối hợp giữa LLĐB Hoa Kỳ Và LLĐB VNCH

Năm 1962 đánh dấu cột mốc quan trọng khi Mỹ chuyển giao chương trình Phòng Vệ Dân Sự và Xung Kích Dân Sự Vụ (CIDG) từ Lực Lượng CIA sang cho Lực Lượng Đặc Biệt Hoa Kỳ và Lực Lượng Đặc Biệt VNCH đồng quản lý. Quá trình này gọi là Operation Switchback.

Cách thức phối hợp giữa hai bên dựa trên nguyên tắc Chỉ Huy Song Hành (Dual Command).

Central Intelligence Agency (CIA) là Cơ Quan Tình Báo Trung Ương Hoa Kỳ. Đây là cơ quan tình báo thường hoạt động ở những nước ngoài Hoa Kỳ. Đây cũng là cơ quan dân sự của chính phủ Liên Bang Hoa Kỳ, chuyên thu thập và phân tích thông tin an ninh quốc gia.

Ngoài ra, tùy thuộc vào từng lĩnh vực, CIA còn có thể là viết tắt của một số cụm từ khác ít phổ biến hơn. Thí dụ như trong Kiểm Toán – Tài chính, được gọi là: Certified Internal Auditor (CIA – Chứng Chỉ Kiểm Toán Viên Nội bộ). Trong việc bảo mật và công nghệ thông tin và mô hình là Confidentiality, Integrity, Availability (CIA – Bảo Mật, Toàn Vẹn và Sẵn Sàng). Đó là ba yếu tố cốt lõi mật của an ninh thông tin Hoa Kỳ.

Vài năm sau đó, thực hiện chương trình rút quân của Hoa Kỳ, LLĐB giải tán, và bàn giao toàn bộ căn cứ Polei Kleng lại cho lực lượng Biệt Động Quân VNCH vào ngày 31 Tháng Tám, 1970. Sau đó, nơi này trở thành bản doanh của Tiểu Đoàn 62 Biệt Động Quân Biên Phòng.

Sau đó nữa là trận chiến Mùa Hè Đỏ Lửa 1972, Trại Polei Kleng (Lệ Khánh) đã đi vào quân sử với trận phòng thủ vô cùng khốc liệt vào Tháng Năm, 1972. Sau khi các căn cứ Đắk Tô, Tân Cảnh và Charlie thất thủ, Polei Kleng trở thành tiền đồn cuối cùng ngăn chặn hướng tiến quân của xe tăng và bộ binh của CSBV tiến vào Kon Tum.

Ngô Văn Quy (thứ nhì từ phải) và các cựu quân nhân QLVNCH tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Lữ Đoàn 3 Sư Đoàn 1 Bộ Binh Hoa Kỳ tham chiến tại Việt Nam

Trở lại lúc Lữ Đoàn 3/Sư Đoàn 1 Bộ Binh Hoa Kỳ vừa đến Việt Nam để tham chiến. Họ đã cho Công Binh của sư đoàn này dọn sạch khu rừng Cỏ Mi, Thủ Đức để thiết lập căn cứ của Sư Đoàn 1 Bộ Binh Hoa Kỳ. Lúc đó chiến trường tại miền Nam Việt Nam đã bắt đầu sôi động mạnh.

1964 chiến trường càng thêm sôi động hơn, các đơn vị chủ lực của Hoa Kỳ bắt đầu đổ quân rầm rộ vào Việt Nam. Ngoài việc thành lập các nhóm Biệt Kích của Lực Lượng Đặc Biệt, còn có các đơn vị chủ lực như Thủy Quân Lục Chiến đồn trú tại Khe Sanh, các đơn vị khác như 101, Nhảy Dù và 173 tại Pleiku. Qua đó, Sư Đoàn 1 Bộ Binh Hoa Kỳ cùng với Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn và ba Lữ Đoàn tỉnh nhuệ được trải dài từ Dĩ An dọc suốt quốc lộ 13 đến Lai khê, Dầu Tiếng, Phước Vĩnh, Bình Long. [dt]

Trump cho phép nhân viên liên bang tải ứng dụng TikTok

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Tư Pháp Mỹ hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Bảy, cho biết nhân viên liên bang có thể tải TikTok xuống thiết bị công vụ, đánh dấu một sự đảo ngược đáng chú ý đối với chính sách từng xem ứng dụng do công ty Trung Quốc ByteDance sở hữu là mối đe dọa an ninh quốc gia, theo Reuters loan tin.

Theo chỉ thị mới, lệnh cấm ban hành năm 2022 không còn được áp dụng vì ByteDance đã chuyển quyền kiểm soát dữ liệu người dùng và hoạt động của TikTok tại Mỹ sang liên doanh TikTok USDS, hoàn tất hồi Tháng Giêng. Tuy nhiên, việc cho phép tải ứng dụng vẫn tùy thuộc quyết định của từng cơ quan và các quy định tại nơi làm việc.

(Hình minh hoạ: Olivier Douliery/AFP via Getty Images)

TikTok nói liên doanh mới sẽ huấn luyện lại, thử nghiệm và cập nhật thuật toán đề nghị nội dung bằng dữ liệu người dùng Mỹ. Dữ liệu và thuật toán sẽ được bảo vệ trên hệ thống điện toán đám mây của Oracle tại Mỹ. Oracle là một trong ba nhà đầu tư chính.

Theo thỏa thuận, các nhà đầu tư Mỹ và quốc tế nắm 80.1% liên doanh, trong khi ByteDance vẫn giữ 19.9%. Bộ Tư Pháp nói việc ByteDance tiếp tục là cổ đông thiểu số “không tạo ra khác biệt đáng kể trên thực tế.”

Kết luận này có nghĩa một ứng dụng từng bị cấm trên điện thoại chính phủ vì lo ngại Trung Quốc thu thập dữ liệu nay có thể được chính nhân viên liên bang sử dụng trên những thiết bị đó.

Trump từng gọi TikTok là mối đe dọa nghiêm trọng

Sự thay đổi càng đáng chú ý vì Tổng Thống Donald Trump từng là một trong những người thúc đẩy mạnh nhất việc cấm TikTok trong nhiệm kỳ đầu.

Trong sắc lệnh ngày 6 Tháng Tám, 2020, ông Trump tuyên bố các ứng dụng thuộc sở hữu công ty Trung Quốc đe dọa “an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại và nền kinh tế” của Mỹ, đồng thời nói cần có hành động đặc biệt đối với TikTok.

Sắc lệnh khi đó cáo buộc TikTok thu thập số lượng lớn dữ liệu, gồm vị trí, hoạt động trên mạng và lịch sử tìm kiếm. Chính quyền Trump nói dữ liệu có thể giúp đảng Cộng Sản Trung Quốc theo dõi nhân viên cùng nhà thầu liên bang, xây dựng hồ sơ cá nhân để tống tiền và tiến hành hoạt động gián điệp doanh nghiệp.

Ông Trump cũng cáo buộc TikTok kiểm duyệt những nội dung nhạy cảm với chính quyền Trung Quốc và có thể được dùng để phổ biến thông tin sai lệch có lợi cho Bắc Kinh. Sắc lệnh kết luận Mỹ phải có “hành động mạnh mẽ” chống lại chủ sở hữu TikTok để bảo vệ an ninh quốc gia. 

Những lo ngại đó sau này dẫn đến luật buộc TikTok phải được gỡ khỏi các thiết bị của cơ quan liên bang, ngoại trừ một số trường hợp phục vụ công tác điều tra, an ninh quốc gia hoặc nghiên cứu bảo mật. 

Quan điểm đổi chiều trong nhiệm kỳ hai

Nhưng khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Trump nhanh chóng chuyển từ người muốn cấm TikTok thành người tìm cách duy trì hoạt động của ứng dụng.

Ngay ngày đầu nhiệm kỳ hai, 20 Tháng Một, 2025, ông ra lệnh Bộ Tư Pháp trì hoãn 75 ngày việc thi hành đạo luật buộc ByteDance phải bán TikTok hoặc đối diện lệnh cấm. Sắc lệnh nói cần thêm thời gian để đánh giá những lo ngại an ninh và tìm giải pháp vừa bảo vệ quốc gia, vừa tránh đóng cửa một nền tảng được hàng triệu người Mỹ sử dụng. 

Thời hạn trì hoãn sau đó được gia hạn nhiều lần trong năm 2025, trong khi chính quyền tìm kiếm một thỏa thuận mới về quyền sở hữu, dữ liệu và thuật toán. 

Reuters cũng lưu ý ông Trump thường xuyên ca ngợi mức độ nổi tiếng của mình trên TikTok. Ông không thi hành ngay đạo luật được Quốc Hội thông qua hồi Tháng Tư, 2024, yêu cầu ByteDance bán tài sản TikTok tại Mỹ – một đạo luật sau đó được Tối Cao Pháp Viện giữ nguyên.

Tòa Bạch Ốc thậm chí mở tài khoản TikTok chính thức hồi Tháng Tám, 2025, nhằm phổ biến thông điệp của Tổng Thống Trump đến người dùng, đặc biệt là giới trẻ. 

An ninh thay đổi hay nhu cầu chính trị thay đổi?

Có một khác biệt thực tế giữa TikTok năm 2020 và cơ cấu hiện nay: Dữ liệu cùng thuật toán tại Mỹ được chuyển sang liên doanh do các nhà đầu tư Mỹ và quốc tế nắm đa số, đặt trên hệ thống của Oracle. Đây là cơ sở để Bộ Tư Pháp nói phiên bản hiện tại không còn tạo ra những rủi ro trước đây.

Tuy nhiên, ByteDance vẫn giữ gần 20% cổ phần và tiếp tục sở hữu hoạt động kinh doanh TikTok tại Mỹ, dù nhường quyền kiểm soát dữ liệu, nội dung và thuật toán cho liên doanh.

Vì vậy, sự đảo ngược đặt ra một câu hỏi chính trị: Những nguy cơ mà ông Trump từng mô tả là đủ nghiêm trọng để đe dọa an ninh quốc gia đã thật sự được loại bỏ hoàn toàn, hay TikTok trở nên dễ chấp nhận hơn sau khi nền tảng này chứng minh giá trị đối với chiến dịch tranh cử và khả năng tiếp cận cử tri trẻ?

Năm 2020, ông Trump nói TikTok có thể giúp Trung Quốc theo dõi nhân viên liên bang. Đến nhiệm kỳ hai, chính quyền của ông cho phép các nhân viên ấy tải TikTok ngay trên thiết bị công vụ. Sự thay đổi có thể được giải thích bằng một thỏa thuận kinh doanh mới, nhưng mức độ đảo chiều vẫn cho thấy chính sách an ninh quốc gia dưới thời ông Trump có thể thay đổi nhanh chóng khi lợi ích công nghệ và chính trị cũng thay đổi. (MPL) [dt]

Lệnh đo testosterone của Hegseth có thể đẩy nam quân nhân vào nguy cơ vô sinh

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth vừa ra lệnh xét nghiệm hằng năm để phát hiện tình trạng thiếu testosterone đối với toàn bộ quân nhân tại ngũ và lực lượng dự bị từ 30 tuổi trở lên, với lý do giúp quân đội tăng sức bền, hiệu suất và khả năng sẵn sàng chiến đấu. 

Tuy nhiên, giới bác sĩ cảnh cáo chính sách chưa có nền tảng khoa học vững chắc và có thể mở đường cho việc điều trị quá mức, trong đó hậu quả nghiêm trọng nhất là làm suy giảm khả năng sinh sản của các quân nhân trẻ, theo Reuters loan tin hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Bảy.


Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth. (Hình minh họa: Win McNamee/Getty Images)

Mệnh lệnh hiện chỉ bắt buộc xét nghiệm, còn việc điều trị được nói là tự nguyện. Nhưng vấn đề y khoa không nằm ở một lần thử máu. Khi một chương trình đại trà tạo ra hàng loạt kết quả “thấp” ở những người không có triệu chứng, áp lực sử dụng thuốc có thể tăng lên dù chưa chứng minh họ thật sự cần điều trị.

Năm trong số sáu chuyên gia sức khỏe nam giới được Reuters phỏng vấn nói họ khó hiểu trước quyết định này và lo ngại việc xét nghiệm sẽ dẫn đến điều trị không cần thiết, thậm chí gây hại. Bốn bác sĩ nói không có bằng chứng vững chắc cho thấy xét nghiệm tất cả quân nhân từ 30 tuổi trở lên sẽ cải thiện khả năng tác chiến của quân đội Mỹ.

Testosterone thấp không tự động là bệnh

Testosterone giảm tự nhiên khi đàn ông lớn tuổi. Bác Sĩ Haleem Mohammed thuộc hệ thống Gameday Health cho biết mức hormone này có thể giảm trung bình khoảng 1% mỗi năm sau độ tuổi 30 đến 40, rồi giảm nhanh hơn khi tuổi cao hơn. Tuy nhiên, diễn tiến không giống nhau ở mọi người, vì vậy tuổi 30 không phải một ranh giới y khoa thích hợp để bắt đầu xét nghiệm đại trà.

Hiệp Hội Tiết Niệu Mỹ và Hiệp Hội Nội Tiết chỉ khuyến cáo bổ sung testosterone khi bệnh nhân vừa được xác nhận thiếu hormone, vừa có triệu chứng như giảm ham muốn, rối loạn cương dương, mệt mỏi, giảm cơ bắp hoặc mật độ xương thấp. Một kết quả xét nghiệm thấp nhưng không có triệu chứng không đồng nghĩa người đó cần dùng thuốc.

Bác Sĩ Kevin McVary nói những lời kể về sự cải thiện tỉnh táo hoặc sức bền thường đến từ bệnh nhân có triệu chứng và được điều trị vì lý do y khoa. Bằng chứng đó không đủ để kết luận rằng tăng testosterone cho một quân nhân khỏe mạnh sẽ khiến người ấy chiến đấu tốt hơn.

Bác Sĩ Ugis Gruntmanis, chuyên gia nội tiết tại Trung Tâm Y Khoa Dartmouth Hitchcock, nhận xét phần lớn nghiên cứu về liệu pháp testosterone được thực hiện trên đàn ông lớn tuổi. Theo ông, áp dụng xét nghiệm rộng khắp trước khi có nghiên cứu sơ bộ về quân nhân trẻ chẳng khác nào “đặt chiếc xe trước con ngựa.”

Nguy cơ vô sinh không thể xem nhẹ

Tất cả chuyên gia được Reuters phỏng vấn đều nhấn mạnh liệu pháp testosterone có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản của nam giới.

Khi cơ thể nhận testosterone từ bên ngoài, não có thể giảm tín hiệu kích thích tinh hoàn sản xuất hormone và tinh trùng. Bác Sĩ McVary cảnh cáo rằng nếu phát thuốc rộng rãi, tinh hoàn có thể teo lại và không thể bảo đảm chức năng sinh sản sẽ phục hồi hoàn toàn sau khi ngừng điều trị.

“Nhiều người trong quân đội là những người đàn ông trẻ chưa hoàn tất kế hoạch xây dựng gia đình,” ông nói.

Các nguy cơ khác gồm máu đặc hơn, vấn đề tuyến tiền liệt, nổi mụn, rụng tóc, phát triển mô ngực và tâm trạng thay đổi thất thường. Một nghiên cứu trên hơn 5,200 đàn ông từ 45 đến 80 tuổi không tìm thấy nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ cao hơn, nhưng ghi nhận tỷ lệ rối loạn nhịp tim và gãy xương gia tăng, những hậu quả đặc biệt đáng quan tâm trong môi trường quân sự đòi hỏi thể lực và khả năng hoạt động liên tục.

Lấy bệnh của lực lượng đặc nhiệm áp dụng cho toàn quân

Ông Hegseth nói chương trình còn nhằm giải quyết “Hội Chứng Đặc Nhiệm,” gồm testosterone thấp, chấn thương sọ não, rối loạn giấc ngủ, hormone và chuyển hóa ở các thành viên Delta Force, Navy SEALs cùng những đơn vị đặc biệt khác.

Nhưng Bác Sĩ B. Christopher Frueh thuộc đại học University of Hawaiʻi, người cùng nhóm nghiên cứu mô tả hội chứng này, nói lực lượng đặc nhiệm không đại diện cho toàn quân. Họ tiếp xúc với mức độ cực đoan hơn về tiếng nổ, nhảy khỏi phi cơ, súng máy và hỏa tiễn vác vai. Dùng tình trạng của một nhóm đặc biệt để biện minh cho việc xét nghiệm mọi quân nhân là một bước nhảy lập luận chưa được khoa học chứng minh.

Nhiều quân nhân trẻ có thể cải thiện hormone bằng giấc ngủ, nghỉ ngơi, dinh dưỡng và giảm cân thay vì lập tức dùng thuốc. Ngũ Giác Đài cũng chưa nói rõ cách đánh giá kết quả bất thường hoặc chương trình sẽ áp dụng ra sao với nữ quân nhân.

Một quân đội mạnh không được xây dựng bằng khẩu hiệu “nhiều testosterone hơn,” mà bằng huấn luyện, dinh dưỡng, nghỉ ngơi, sức khỏe tâm thần và chính sách y khoa dựa trên bằng chứng. Nếu mệnh lệnh của ông Hegseth biến một trị số trong phòng xét nghiệm thành thước đo sức chiến đấu, quân đội có thể không khỏe hơn mà chỉ có thêm quân nhân bị dán nhãn bệnh, điều trị quá mức và đối diện nguy cơ mất khả năng làm cha. (MPL) [dt]

Canh bạc ‘đẻ có thưởng’ và 400,000 tên ế vợ

*Chuyện Vỉa Hè
*Ông Tư Sài Gòn

Nói tới cái vụ “bốn trăm ngàn cha nội ế vợ” hôm bữa, tui tưởng tới đó là nát gáo rồi. Ai dè đâu, mấy cha nội trên trển mới vừa ra cái Luật Dân Số 2025, hiệu lực đúng ngày 1 Tháng Bảy năm 2026 này luôn, nghe qua là thấy có tuồng hay để coi liền!

Người Việt đẻ con trai nhiều hơn con gái. (Hình minh họa: Huynh Pham/Unsplash)

Bữa đó trưa Chủ Nhật, lão Tư tui đi ăn đám cưới thằng cháu họ bên chồng, ngồi ngay bàn số 8 sát bên cái dàn loa karaoke đang gào rú nhạc sến mún điếc cái màng nhĩ. Rượu đế mới quẹt qua được hai vòng, ông Giáo ngồi kế bên bỗng chép miệng, chỉ cái ngón tay qua bàn mấy thằng thanh niên choai choai bên góc trái: “Coi vậy chớ trong đám cốt đột đó, sau này chắc cỡ phân nửa sụm bà chè, ế vợ lòi bản họng.”

Cả bàn cười ồ, tưởng lão nói giỡn chơi cho xôm tụ.

Ai dè ông Giáo rút cái điện thoại cảm ứng bể màn hình ra, đọc luôn cái tin vừa lướt được:

“Cục Thống Kê thuộc Bộ Tài Chính mới la làng nè, nước mình đang dư ra hơn bốn trăm ngàn ông đực rựa ở tuổi 20-39, bới đâu cho đủ đàn bà cùng lứa để mà hốt. Tỷ lệ tự nhiên người ta chỉ chừng 105 tới 106 trai trên 100 gái thôi, đằng này xứ mình nó nhảy lên tới 111.4 trai. Nghe qua tưởng chênh nhau chút đỉnh hả? Đâu có dễ ăn vậy mấy cha!”

Con Ba bán bánh tráng nướng, ngồi tuốt bên bàn mấy bà nhiều chuyện nghe lỏm được liền xía cái mỏ nó vô: “Ủa vậy chớ tỉnh nào dư trai nhiều nhất ông Giáo, để con đến đó chọn một đứa?” Ông Giáo đáp gọn hơ: “Bắc Ninh, tỷ lệ tới 119.6 trai trên 100 gái nha mậy, rồi tới Vĩnh Phúc 118.5, Hà Nội 118.1. Miền Bắc gánh còng lưng luôn. May quá miền Nam mình tỷ lệ còn nằm quanh mức tự nhiên, chưa tới nỗi xỉu ngang. Còn Sài Gòn thì thống kê nghe nói không dư, không thiếu. Ngon à nghen.”

Thằng Tám xe ôm, ngồi bàn kế bên, buông một câu chắc nịch: “Ủa, chớ tại sao đẻ ra toàn cu không vậy trời? Bộ có bí kíp gì hả?”

Ông Giáo cười khà khà, nói cái gốc nó nằm ở bốn chữ “nối dõi tông đường” chứ đâu. Nhà nào cũng ráng cày cho ra thằng cu để sau này nó khói nhang thờ ông bà, để không bị chửi là “tuyệt tự”. Ông nói tiếp:

“Bây giờ khoa học hay quá mà, siêu âm một cái là biết trai hay gái liền. Đã vậy kinh tế khó khăn, rồi hồi đó nhà nước ép dân, không cho đẻ nhiều, nên hễ biết là con gái… là nhiều nhà tính chuyện khác liền.”

Cái “tính chuyện khác” đó, ông Giáo không nói huỵch toẹt ra, mà cả bàn cũng tự hiểu ngầm rồi xụ mặt xuống cả đám. Im re!

Chợt con Ba trợn mắt lên: “Trời đất mẹ ơi, vậy hóa ra người ta chọn con trai còn kỹ hơn con lựa số đề nữa hả ông Giáo!” Cả bàn cười rần rần, mà cười xong cái tự nhiên mặt ai cũng thộn ra, im phăng phắc.

Bữa sau, lão Tư tui ghé quán nước mía đầu chợ giải khát, lại gặp ông Giáo đang ngồi lật tờ báo giấy. Ổng đưa qua, ngón tay chỉ vô cái hàng tít bự chảng: “Luật Dân Số 2025 vừa thông qua, chạy từ đầu tháng bảy. Trời đất ơi, coi cái khoản thưởng đẻ này mới ác chiến nè: phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản thêm một tháng thành tới bảy tháng, mấy cha nội làm chồng cũng được ké mười ngày nghỉ để phụ vợ, gấp đôi mức cũ rồi. Chưa hết nha! Tiền trợ cấp một lần tăng từ bốn triệu sáu lên năm triệu đồng cho mỗi thằng cu hay cái tĩn. Đặc biệt, ai sinh đủ hai con trước tuổi 35 là được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội luôn. Sướng chưa bây!”

Lão Tư tui nhướng mày, khều ổng: “Ủa, mới mấy bữa trước thưởng tiền, thưởng nhà, kêu người ta đẻ thêm, giờ than dư hơn bốn trăm ngàn thằng ế vợ, là sao ông Giáo?”

Ông Giáo gật gù: “Đúng vậy đó lão Tư. Mục tiêu là chặn đà sinh giảm, kích cho người ta chịu đẻ để giữ mức sinh thay thế, chớ các sếp không nhắm riêng chuyện trai hay gái.”

Thằng Tám xe ôm lúc đó vừa chở khách ngang qua, nghe thơm quá tấp xe vô làm ly nước mía, góp luôn một câu: “Ủa, vậy chớ nhà nào đẻ đứa thứ hai mà lỡ ra… con mẹt, có bị đòi lại tiền thưởng không ta?”

Câu hỏi rớt xuống bàn nghe cái “bạch,” cả bàn ấm ớ.

Con Ba đang đứng cân bánh tráng cho khách, ngó qua phán một câu tỉnh bơ chột dạ: “Chính sách thưởng đẻ với chính sách chống thừa nam nghe thì hai đường thẳng song song á. Mà con nói thiệt, nếu mấy ông bà già vẫn còn cái nếp nghĩ ‘phải có thằng cu’ chôn sâu trong đầu, thì cái khoản thưởng bảy tháng nghỉ với năm triệu mấy đó… biết đâu lại tiếp thêm máu cho người ta ráng làm thêm tập nữa để kiếm cho ra thằng con trai thì sao?”

Ông Giáo im lặng một hồi, thở dài cười buồn: “Con Ba nói… trúng phóc, không cãi được.”

Chú Năm ngồi góc bàn, cả buổi chưa nói tiếng nào, bỗng buông một câu: “Vậy chớ ai dò được kết quả xổ số con nít, làm ơn chỉ tui với.”

Trên đường lão Tư tui chạy xe về, trong đầu cứ luẩn quẩn cái chuyện ban nãy. Người ta hay đem chuyện ế vợ ra làm trò cười tiếu lâm ba sến ba sáp, kiểu như số phận đen đủi của riêng ai đó. Mà nhìn kỹ đi bà con, đây đâu phải chuyện của riêng thằng Tám xe ôm hay thằng cháu họ của lão. Đây là cái giá phải trả cho hai chục năm trời ròng rã “lựa trai bỏ gái,” giờ nó thành cái lỗ hổng chà bá, có lấy xi măng đổ vô cũng không lấp lại được một sớm một chiều. Nhà nước mình thì một tay lo khuyến sinh, một tay lo cân bằng giới tính, hai việc nghe thì huề vốn hợp lý, mà đi chung đường coi bộ dễ quẹt nhau hà.

Bà con nghĩ coi, khi tiền thưởng đẻ rớt vô tay mà cái đầu vẫn còn khư khư “phải có thằng cu gánh vác giang sơn,” thì rốt cuộc cái phần thưởng đó đang giúp cân bằng dân số… hay đang vô tình đổ thêm dầu vào cái vòng lặp cũ xì cũ kỹ kia?

Thôi, chuyện đó nhà nước tính. Lão Tư tui giờ lo về nhà, coi vợ lão có tính đẻ đứa thứ hai không đã. [dt]

Khói cháy rừng phủ nhiều thành phố Mỹ, Trump dọa tăng thuế Canada

WASHINGTON, DC (NV) – Khói từ hàng trăm vụ cháy rừng tại Canada và Minnesota tiếp tục lan sâu vào nội địa Mỹ hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Bảy, phủ một màn sương màu cam lên Washington DC, New York và nhiều thành phố lớn khác, khiến hơn 100 triệu người nằm trong khu vực báo động về phẩm chất không khí. 

Giữa lúc giới chức y tế cảnh cáo nguy cơ đối với sức khỏe, Tổng Thống Donald Trump lại dọa tăng thuế quan đối với Canada, cáo buộc quốc gia láng giềng không quản lý rừng đúng cách, theo NBC News loan tin hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Bảy.

Màn khói rừng bao phủ thành phố New York. (Hình: Angela Weiss/ AFP via Getty Images)

Khói dày đặc bao trùm các khu vực Ngũ Đại Hồ, Đông Bắc và Mid-Atlantic, khiến hàng triệu người phải trải qua những ngày sống trong bầu không khí có hại cho sức khỏe. Tại Washington DC, trụ sở Quốc Hội, Đài Tưởng Niệm Washington và Đài Tưởng Niệm Lincoln bị che mờ trong lớp sương khói màu cam. Trận đấu bóng chày giữa Cleveland Guardians và Pittsburgh Pirates tại Ohio cũng bị hoãn vì điều kiện không khí nguy hiểm. 

Ông Bob Oravec, chuyên gia của Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia, nói tình trạng khói có thể kéo dài ít nhất một tuần vì các đám cháy vẫn chưa được kiểm soát. Mức độ ảnh hưởng tại từng khu vực sẽ tùy thuộc hướng gió. Các vụ cháy lớn đang diễn ra tại Ontario và khu hoang dã Boundary Waters Canoe Area ở Minnesota. 

Giới chức khuyến cáo người mắc bệnh tim hoặc phổi, người cao niên và trẻ em nên hạn chế hoặc tránh ra ngoài. Tiếp xúc lâu dài với khói có thể làm bệnh có sẵn trầm trọng hơn, đồng thời dẫn đến bệnh hô hấp, tim mạch, thần kinh và nguy cơ tử vong sớm. 

Tại Canada, khoảng 190 vụ cháy đang xảy ra riêng ở miền Bắc Ontario. Lửa tàn phá cộng đồng Namaygoosisagagun First Nation, trong khi cư dân tại 10 cộng đồng khác đã hoặc đang được di tản. Các chuyên gia cho rằng tình trạng cháy rừng ngày càng gia tăng trong những khu rừng rộng lớn của Canada, phần lớn liên quan đến biến đổi khí hậu. 

Tuy nhiên, thay vì đề nghị một chương trình hợp tác xuyên biên giới về chữa cháy, bảo vệ sức khỏe và ứng phó biến đổi khí hậu, Tổng Thống Trump tuyên bố Canada phải chịu trách nhiệm về thiệt hại kinh tế do khói gây ra cho Mỹ.

“Chi phí không thể tính nổi,” ông viết trên Truth Social, cáo buộc Canada “cố ý tắc trách” và nói chi phí của tình trạng ô nhiễm phải được cộng vào thuế quan mà Canada đang chịu. Ông cũng cho biết sẽ gọi điện cho Thủ Tướng Mark Carney để hỏi chính phủ Canada dự định giải quyết vấn đề ra sao. 

NBC News lưu ý thuế quan không thực sự do chính phủ nước ngoài trực tiếp trả, mà thường được các công ty nhập cảng đóng trước, rồi chuyển một phần hoặc toàn bộ chi phí sang người tiêu thụ Mỹ qua việc đẩy giá bán cao hơn. Tổng Thống Trump lâu nay thường sử dụng thuế quan như một công cụ gây áp lực trong các tranh chấp với những quốc gia khác. 

Thủ Tướng Carney đáp trả rằng mỗi quốc gia đều có trách nhiệm riêng. Ông nói Canada đang đầu tư vào năng lượng sạch và tiếp tục các nỗ lực khí hậu trên phạm vi quốc tế, trong khi Mỹ đang giảm vai trò của mình. Kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Trump đình chỉ sự hỗ trợ của Mỹ dành cho hàng chục chương trình khí hậu và tổ chức nghiên cứu quốc tế. 

Khói cũng gây lo ngại cho trận chung kết World Cup dự trù diễn ra hôm Chủ Nhật tại New Jersey, nơi phẩm chất không khí vẫn ở mức xấu và Tổng Thống Trump dự định tham dự.

Cháy rừng là một thảm họa môi trường vượt biên giới, không thể được giải quyết bằng một cuộc chiến thuế quan. Đổ toàn bộ trách nhiệm lên Canada có thể mang lại một thông điệp chính trị đơn giản, nhưng không làm giảm khói, không dập được lửa và cuối cùng có thể khiến chính người tiêu thụ Mỹ phải trả thêm tiền. (MPL) [dt]

Iran tấn công Jordan: Hai quân nhân Mỹ thiệt mạng, một người mất tích

AMMAN, Jordan (NV) – Hai quân nhân Mỹ thiệt mạng và một người mất tích sau khi Iran phóng hỏa tiễn tấn công một căn cứ không quân tại Jordan, quân đội Mỹ cho biết hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Bảy. Cuộc tấn công xảy ra trong lúc chiến sự leo thang sau khi lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran sụp đổ.

Những thương vong mới nâng số quân nhân Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến với Iran lên 16 người. Đây là những trường hợp tử trận đầu tiên của Mỹ kể từ khi hai bên đạt một thỏa thuận tạm thời hồi Tháng Tư nhằm hướng đến một nền hòa bình rộng lớn hơn, giúp giao tranh giảm bớt trong thời gian qua, nhật báo Washington Post ghi nhận.

Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng Quân Lực Mỹ, trong cuộc họp báo tại Ngũ Giác Đài hồi Tháng Sáu, 2025. (Hình minh họa: Andrew Harnik/Getty Images)

Bốn quân nhân khác được di tản đến các bệnh viện tại Jordan và sau đó đã xuất viện. Những người được khám vì các thương tích nhẹ cũng đã trở lại nhiệm vụ.

Trong dấu hiệu cho thấy cuộc xung đột sẽ tiếp tục gia tăng, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth viết trên X: “Chúc các anh lên đường bình an, những người anh hùng. Sự hy sinh của họ chỉ càng củng cố quyết tâm của chúng ta.”

Cuộc tấn công vào căn cứ tại Jordan nằm trong một loạt đợt tấn công của Iran nhắm vào các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông, gồm những mục tiêu tại Kuwait và Bahrain. Trong khi đó, quân đội Mỹ oanh kích Iran trong bảy ngày liên tiếp.

Một giới chức Mỹ, yêu cầu giấu tên vì tính nhạy cảm của vấn đề, cho biết cuộc tấn công của Iran hôm Thứ Sáu đánh trúng Căn Cứ Không Quân Muwaffaq Salti tại Jordan bằng ít nhất một hỏa tiễn.

Theo giới chức này, đây là vụ mới nhất trong ít nhất ba cuộc tấn công tại Jordan gây thiệt hại hoặc làm quân nhân Mỹ bị thương trong tuần qua.

Số 16 quân nhân Mỹ thiệt mạng kể từ khi chiến tranh bắt đầu ngày 28 Tháng Hai gồm những người tử trận và một phi công Hải Quân được tuyên bố mất tích sau khi trực thăng rơi vào đầu Tháng Bảy. Một quân nhân Mỹ khác qua đời trong một trường hợp y tế xảy ra giữa cuộc xung đột.

Lãnh Tụ Tối Cao Mojtaba Khamenei của Iran hôm Thứ Bảy cáo buộc Mỹ vi phạm biên bản ghi nhớ được ký hồi Tháng Sáu, vốn thiết lập lệnh ngừng bắn, theo một tuyên bố do truyền thông nhà nước Iran công bố.

Ông Khamenei nói sự việc chứng minh chữ ký của Tổng Thống Donald Trump “hoàn toàn vô giá trị và không có bất cứ uy tín nào.” Tuyên bố cũng cảnh cáo rằng Mỹ sẽ phải nhận những “bài học không thể nào quên.”

Quân đội Mỹ sử dụng chiến đấu cơ, máy bay không người lái và chiến hạm để tấn công Iran trong đêm kéo dài đến sáng Thứ Bảy.

Bộ Tư Lệnh Trung Ương Mỹ cho biết các cuộc tấn công đánh trúng “những địa điểm giám sát, cơ sở hậu cần quân sự, kho vũ khí dưới lòng đất và năng lực hàng hải.”

Truyền thông nhà nước Iran tường thuật các cuộc oanh kích của Mỹ tiếp tục đánh vào hạ tầng thiết yếu, gồm cầu và một nhà máy khử mặn tại Jask, một địa hạt ở miền nam Iran.

Các bản tin dẫn lời người đứng đầu công ty cấp nước địa phương nói khoảng 10,000 người sẽ bị mất nước tiêu dùng. (MPL) [dt]

Bà Anna Nguyễn Thị Hoa

Sự thật về con số ‘278,000 cử tri không phải công dân’ của Trump

Mai Phi Long/Người Việt (tổng hợp)

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump cáo buộc có khoảng 278,000 người không phải công dân ghi danh bỏ phiếu tại Mỹ, trong đó khoảng 250,000 người được cho là tập trung tại các tiểu bang California, New Jersey, Nevada và Pennsylvania. Nhưng cho đến nay, chính quyền của ông vẫn chưa công bố phương pháp kiểm chứng đầy đủ, chưa đưa ra danh sách những người bị cáo buộc và cũng chưa chứng minh rằng số người này đã thực sự bỏ phiếu.

Điều đáng lo không chỉ nằm ở một con số thiếu căn cứ. Chính quyền ông Trump dùng cáo buộc ấy để đe dọa cắt ngân khoản các tiểu bang, truy tố viên chức bầu cử và ép tiểu bang giao nộp dữ liệu cá nhân của cử tri trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Tổng Thống Donald Trump đọc diễn văn về bầu cử tại Toà Bạch Ốc hôm 16 Tháng Bảy. (Hình: Saul Loeb / Pool / AFP via Getty Images)

Đây là cách lấy một nghi vấn chưa được chứng minh, biến thành “khủng hoảng,” rồi dùng cuộc khủng hoảng tự tạo này để đòi thêm quyền lực can thiệp trong việc tổ chức bầu cử của 50 tiểu bang.

Ông David Becker, giám đốc điều hành trung tâm nghiên cứu bầu cử Election Innovation and Research, gọi cáo buộc có ít nhất 250,000 cử tri không phải công dân của Tổng Thống Trump là một “con số vô trách nhiệm,” được tạo ra bằng một “phương pháp cẩu thả.” 

Đưa ra con số trước, tìm bằng chứng sau

Theo CBS News, ông Markwayne Mullin, bộ trưởng nội an, nói có khoảng 250,000 người không phải công dân ghi danh thuộc bốn tiểu bang vốn không giao dữ liệu cử tri đầy đủ cho chính quyền liên bang. Một giới chức Tòa Bạch Ốc cho biết con số này xuất phát từ việc phân tích các cơ sở dữ liệu thương mại. Quan trọng hơn, chính quyền ông Trump không giải thích rõ ràng cách họ đối chiếu tên tuổi, ngày sinh, tình trạng quốc tịch và hồ sơ ghi danh của từng người.

Tờ Washington Post cho biết ông Mullin lại nói con số được rút ra từ dữ liệu bầu cử công khai. Nhưng dữ liệu công khai thường không ghi đầy đủ ngày sinh, số An Sinh Xã Hội hoặc các chi tiết nhận dạng khác trong dụng ý bảo vệ quyền riêng tư. 

Khi không có danh sách chính thức và đầy đủ của tiểu bang, chính quyền liên bang khó có thể xác nhận chính xác hai hồ sơ mang tên giống nhau có thuộc cùng một người hay không.

Đó là lỗ hổng đầu tiên trong lập luận: Chính quyền công bố một con số rất chính xác, “278,000 người,” nhưng lại dựa trên nguồn dữ liệu không đủ chính xác để đưa ra kết luận như vậy.

Việc đưa ra con số cụ thể nhằm tạo cho công chúng cảm giác rằng từng có một cuộc điều tra hoàn tất một cách chặt chẽ nhưng trên thực tế, phương pháp truy tìm mơ hồ và kết quả lại chưa được kiểm chứng.

Nói cách khác, chính quyền ông Trump đang cố đưa ra một con số ước tính thiếu nền tảng nhưng trình bày giống như một sự thật được xác nhận.

Ghi danh không đồng nghĩa đã bỏ phiếu

Cả Tổng Thống Trump lẫn ông Mullin đều không chứng minh rằng 250,000 người bị nghi ngờ đã thực sự bỏ phiếu. CBS News nhấn mạnh chính quyền chỉ nói họ có tên trong danh sách ghi danh, nhưng không công bố bao nhiêu người đã bỏ phiếu, bỏ trong cuộc bầu cử nào hoặc lá phiếu của họ có được kiểm đếm hay không.

Đây là lỗ hổng thứ hai: Đánh tráo khái niệm giữa “bị nghi ngờ có tên trong danh sách” và “đã bỏ phiếu trái phép.”

Và hai điều này hoàn toàn khác nhau.

Một hồ sơ có thể bị ghi sai vì dữ liệu cũ. Một người có thể đã nhập quốc tịch nhưng vẫn bị một cơ sở dữ liệu khác ghi là không phải công dân. Một người có thể vô tình chọn ghi danh khi làm bằng lái xe nhưng không bao giờ đến phòng phiếu. 

Các chuyên gia nói có nhiều người không phải công dân vô tình đánh dấu ghi danh cử tri nhưng sau đó họ không tìm cách bỏ phiếu.

Nếu không phân biệt các trường hợp này, chính quyền có thể gom người nhập tịch hợp pháp, người bị nhầm danh tính và người chưa từng bỏ phiếu vào cùng một con số, rồi gọi tất cả là mối đe dọa bầu cử.

Đó không phải là điều tra. Đó là suy diễn.

Dùng dữ liệu tuỳ tiện tạo ra hàng loạt kết quả sai

Các chuyên gia bầu cử cảnh cáo rằng việc đối chiếu cơ sở dữ liệu thương mại hoặc dữ liệu công khai có thể tạo ra nhiều “kết quả dương tính giả,” tức nhận nhầm công dân hợp pháp thành người không phải công dân.

Những người có tên phổ biến dễ bị nhầm với nhau. Người nhập quốc tịch có thể vẫn bị ghi theo tình trạng di trú cũ. Hồ sơ của một cơ quan có thể chưa cập nhật kịp hồ sơ của cơ quan khác. Như nêu ở đầu bài, chuyên gia bầu cử gọi con số của chính quyền ông Trump là một “con số vô trách nhiệm” được tạo ra bằng “phương pháp cẩu thả.”

Nguy hiểm hơn, hệ thống SAVE mà chính quyền ông Trump quảng bá cũng đã bị tòa án đặt nghi vấn. Một thẩm phán liên bang tại Washington, D.C., kết luận một số công dân bị hủy ghi danh sai vì giới chức sử dụng một hệ thống mà họ “biết là không đáng tin cậy.”

Vì vậy, câu hỏi đặt ra không chỉ là chính quyền có tìm thấy người không phải công dân hay không mà phải còn hỏi là có bao nhiêu công dân Mỹ sẽ bị nhận dạng sai và bị tước quyền bỏ phiếu trong quá trình truy tìm đó.

Thực tế không có một cuộc khủng hoảng cử tri 

Các cuộc kiểm tra độc lập cho thấy việc người không phải công dân bỏ phiếu có xảy ra, nhưng vô cùng hiếm và không nằm gần với quy mô mà Tổng Thống Trump mô tả.

Tiểu bang Georgia phát hiện 20 người không phải công dân trong danh sách 8.2 triệu cử tri. Một cuộc nghiên cứu tại Minnesota tìm thấy ba người bị kết án trong chín năm, khi hơn 13.4 triệu lá phiếu được bỏ. Một thẩm phán liên bang xác định nhiều nhất 39 người không phải công dân được ghi danh tại Kansas trong 19 năm.

Ngay cả con số 250,000 mà chính quyền đưa ra cũng chỉ tương đương khoảng 0.1% tổng số cử tri ghi danh trên toàn quốc và khoảng 0.6% số cử tri tại bốn tiểu bang bị nêu tên. Nhưng tỷ lệ này vẫn chưa phải số người thực sự bỏ phiếu và cũng chưa loại bỏ những trường hợp bị nhận dạng sai.

Chính quyền đang lấy số người “có thể bị nghi ngờ,” bỏ qua sai số của phương pháp, không chứng minh họ đã bỏ phiếu, rồi trình bày kết quả như bằng chứng về một cuộc khủng hoảng toàn quốc.

Đó là một chuỗi lập luận không đứng vững.

Từ cáo buộc thiếu cơ sở đến đe dọa chính trị

Điều nghiêm trọng nhất là chính quyền không dừng ở tuyên bố.

Theo Washington Post, ông Mullin dọa rút ngân khoản khỏi các tiểu bang không làm theo yêu cầu của chính phủ liên bang. Ông nói viên chức bầu cử có thể bị phạt hoặc thậm chí ngồi tù nếu nhận được thông tin từ liên bang nhưng không hành động theo yêu cầu. Bộ Tư Pháp cũng gửi thư cảnh cáo viên chức tiểu bang có thể bị truy tố nếu cố ý cho phép người không phải công dân bỏ phiếu.

Đây là bước chuyển từ thông tin sai lệch sang áp lực quyền lực.

Theo luật liên bang, các tiểu bang chịu trách nhiệm điều hành bầu cử. Trong lịch sử, họ không bị buộc phải giao toàn bộ danh sách cử tri cho chính phủ liên bang. Bộ Tư Pháp từng kiện 30 tiểu bang và Washington, D.C., để đòi dữ liệu, nhưng vào thời điểm bài báo được công bố chính phủ ông Trump đã thua toàn bộ 15 vụ kiện được tòa quyết định.

Khi chính quyền dùng đe dọa cắt ngân khoản và bỏ tù để ép viên chức tiểu bang giao dữ liệu, vấn đề không còn đơn thuần là chống gian lận. Đó là sự đe dọa chính trị nhắm vào những người không chấp nhận yêu cầu của chính quyền.

Tạo ra nỗi sợ để thúc đẩy mục tiêu chính trị

Tổng Thống Trump đang dùng cáo buộc này để thúc đẩy Đạo Luật SAVE America, dự luật yêu cầu người Mỹ chứng minh quốc tịch khi ghi danh và xuất trình giấy nhận dạng có ảnh khi bỏ phiếu.

Một chính phủ có quyền đề nghị siết chặt luật bầu cử. Nhưng trước tiên phải chứng minh vấn đề đủ lớn để cần đến biện pháp đó.

Trong trường hợp này, trình tự bị đảo ngược chính quyền ông Trump đã có sẵn mục tiêu chính trị, sau đó đưa ra một con số gây sợ hãi để thuyết phục công chúng rằng mục tiêu ấy là cần thiết.

Ông Trump tuyên bố mình đang bảo vệ bầu cử. Nhưng muốn bảo vệ bầu cử, trước hết phải bảo vệ sự thật. Không thể dùng dữ liệu thiếu chính xác, phép suy diễn và quyền lực liên bang để tạo ra một cuộc khủng hoảng không được chứng minh, rồi yêu cầu người dân tin rằng đó là an ninh bầu cử.

Cần lưu ý rằng nội các liên bang về bản chất là một thực thể chính trị, thay đổi theo đảng nắm Tòa Bạch Ốc khi Dân Chủ và Cộng Hòa luân phiên giành chức tổng thống. Việc trao toàn bộ quyền kiểm soát bầu cử cho chính quyền liên bang luôn tiềm ẩn nguy cơ bị đảng cầm quyền sử dụng vì lợi ích riêng. Do đó, khi các tiểu bang tổ chức và giám sát bầu cử không chỉ phù hợp với Hiến Pháp và cấu trúc liên bang, mà còn hợp lý vì giúp phân tán quyền lực, tạo cơ chế kiểm soát chéo và hạn chế khả năng một chính quyền đương nhiệm thao túng luật chơi để duy trì quyền lực. (MPL)

Lần đầu tiên trong lịch sử những nhà vô địch sẽ được trao thêm ‘Championship Rings’

EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Suốt gần một thế kỷ tồn tại, FIFA World Cup luôn có nghi thức trao cúp vô địch và huy chương vàng cho nhà vô địch. Tại World Cup 2026 ngoài nghi thức trên còn có điều đặc biệt nhất trong lịch sử đó là các thành viên của đội vô địch sẽ được trao những Championship Rings (nhẫn vô địch) theo FIFA.

Việc những nhà vô địch được trao Championship Rings là lần đầu tiên với World Cup nhưng không hề xa lạ với các giải thể thao chuyên nghiệp nổi tiếng của Mỹ như NFL, NBA hay trong trận Super Bowl.

Chiều 19 Tháng Bảy, trong lễ trao huy chương vàng và cúp vàng trên sân Metlife còn có cả trao nhẫn vô địch cho tất cả các thành viên đội vô địch World Cup 2026. (Hình: Kevin C. Cox/Getty Images)

Theo FIFA, mỗi chiếc nhẫn sẽ được chế tác riêng cho từng thành viên đội vô địch. Một mặt khắc hình chiếc cúp World Cup, mặt còn lại sẽ được thiết kế theo bản sắc của đội tuyển đăng quang. Từng chiếc nhẫn đều có số thứ tự riêng, được đo theo đúng cỡ tay của người nhận kèm giấy chứng nhận chính hãng.

Nếu là người yêu thể thao Mỹ, hình ảnh các nhà vô địch NFL, NBA hay MLB đeo những chiếc nhẫn tiêu biểu cho thành tựu cao quý nhất giải đấu không còn xa lạ. Chiếc nhẫn vô địch không chỉ là món trang sức mà còn là biểu tượng cho cả một mùa giải, là vật lưu niệm để các cầu thủ có thể mang theo suốt cuộc đời. Nó mang kỷ vật cho cá nhân tham dự và đạt thành tích chứ không giống chiếc cúp được lưu giữ tại câu lạc bộ hay trong tổ chức liên đoàn.

FIFA không giấu giếm việc cảm ơn các sự kiện thể thao tại Mỹ và từ đó FIFA có ý định trao Championship Rings cho những nhà vô địch World Cup 2026. Chiếc nhẫn cho nhà vô địch được xem là sự kết hợp giữa di sản lâu đời của bóng đá thế giới với văn hóa thể thao Bắc Mỹ.

Ngoài việc trao nhẫn cho những nhà vô địch, FIFA cũng biết làm kinh tế từ phiên bản Championship Rings đấy.

Theo thông báo của FIFA, tổng cộng chỉ có 2,026 chiếc nhẫn được sản xuất tượng trưng cho năm tổ chức World Cup tại ba quốc gia Mỹ, Canada, Mexico. Trong số đó có 30 chiếc dành riêng cho đội vô địch. 1,996 chiếc còn lại được phát hành dưới dạng phiên bản giới hạn dành cho người hâm mộ trên toàn thế giới như sản phẩm được FIFA cấp phép chính thức.

Tất nhiên là những người sở hữu 1,996 chiếc còn lại của phiên bản giới hạn sẽ phải bỏ số tiền rất lớn và đó cũng là bài toán kinh tế của FIFA.

Nhẫn vô địch Championship Rings của cầu thủ đội vô địch Los Angeles Dodgers, hình ảnh thường thấy ở NBA và sẽ được đưa vào tại World Cup 2026. (Hình minh họa: Luke Hales/Getty Images)

FIFA cũng thông báo ngay sau trận chung kết, đội trưởng và huấn luyện viên đội chiến thắng sẽ nhận phiên bản nhẫn tạm thời để kịp xuất hiện trong lễ đăng quang. Sau đó, FIFA sẽ hoàn thiện các phiên bản cá nhân hóa và trao chính thức trong thời gian tiếp theo.

FIFA nhắc đến ý nghĩa của chiếc nhẫn vô địch này là một cầu thủ có thể treo huy chương trong tủ kính trong khi chiếc cúp thì không thuộc quyền sở hữu vĩnh viễn của đội vô địch và với cá nhân thì càng không, nhưng chiếc nhẫn đeo trên tay thì hoàn toàn khác.

Nó là minh chứng cho nhà vô địch và còn mang ý nghĩa thiêng liêng gắn với vinh quang của đời người. (Đình Duy) [dt]

Than phiền loa xã ồn ào, ông Thái Nguyên phải lên đồn

THÁI NGUYÊN, Việt Nam (NV) – Ông PĐV ở xã Phủ Thông, tỉnh Thái Nguyên, bị công an triệu tập, phạt vạ vì đăng bài trên trang cá nhân than phiền chuyện loa xã phát ồn ào vào lúc 6 giờ sáng hằng ngày.

Trang tin VOV của đài Tiếng Nói Việt Nam hôm 18 Tháng Bảy đưa tin này, nhưng không dám làm rõ chi tiết bài đăng trên Facebook của ông V.

Ông PĐV (trái) tại đồn công an. (Hình: Công An Thái Nguyên).

Bài đăng của ông V. bị Công An Xã Phủ Thông quy tội “nói xấu, xúc phạm lãnh đạo xã,” và thu hút nhiều lượt tương tác, bình luận, “gây ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức và tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn.”

Tương tự các trường hợp bị triệu tập lên đồn, ông V. phải “thừa nhận hành vi vi phạm, tự nguyện gỡ bỏ bài viết” và “cam kết không tái phạm.”

Vấn nạn loa phường, xã gây ồn ào vào lúc sáng sớm và xế chiều tại nhiều tỉnh, thành đã kéo dài hàng chục năm qua, bất chấp việc người dân ta thán và chỉ trích.

Hồi cuối Tháng Hai, tờ Lao Động dẫn lời một người dân đề nghị ẩn danh ở phường Phú Diễn, Hà Nội: “Gần đây phường Phú Diễn phát thanh trên hệ thống nhưng giờ phát quá sớm và âm lượng to. Nhà tôi có trẻ sơ sinh mà bên cạnh nhà lại có loa nên ảnh hưởng đến giấc ngủ của bé. Đề nghị phường phát loa vào giờ muộn hơn hoặc giảm âm lượng.”

Một người khác ở phường Hoàng Mai, Hà Nội cho biết: “Hằng ngày, các hộ dân tại ngõ 66 Tân Mai phải hứng chịu tiếng ồn rất to từ loa phát thanh của Ủy Ban Nhân Dân Phường Tân Mai. Buổi chiều, âm thanh chói tai, âm lượng của loa khiến gia đình tôi không thể chịu nổi. Chúng tôi có những cuộc họp online với cơ quan tại nhà nhưng tiếng ồn quá lớn làm ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt của gia đình tôi và những người xung quanh.”

Vụ việc xảy ra tại xã Phủ Thông, tỉnh Thái Nguyên. (Hình: Thái Nguyên).

Bản tin sau đó dẫn phản hồi của một số giới chức địa phương rằng “việc tuyên truyền thông tin là cần thiết” và “để phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương.”

Việc loa xã, loa phường phát từ 6 giờ sáng mỗi ngày được giải thích “là theo quy chế…” (N.H.K) [dt]

‘Muốn ngăn Messi thì đừng bao giờ đánh thức ‘con quái vật’ bên trong siêu sao đấy!’

MADRID, Tây Ban Nha (NV) – Trước trận chung kết Tây Ban Nha-Argentina, cựu trung vệ đội tuyển Tây Ban Nha và câu lạc bộ Real Madrid, Sergio Ramos đã gửi đến các cầu thủ quê nhà lời cảnh báo đầy giá trị của người từng có hơn một thập niên đối đầu với Lionel Messi cả ở cấp đội tuyển lẫn câu lạc bộ, theo Marca ngày 18 Tháng Bảy.

Cựu trung vệ thép đội tuyển Tây Ban Nha và Real Madrid khẳng định muốn đánh bại Argentina, điều đầu tiên phải làm không chỉ là phong tỏa Lionel Messi, mà phải ghi nhớ điều quan trọng là không được đánh thức “con quái vật” bên trong siêu sao đấy.

Trung vệ thép Sergio Ramos (trái) người có kinh nghiệm khi đối đầu với Messi trong những trận El Clasico giữa Real Madrid và Barcelona. (Hình minh họa: Oscar Del Pozo/AFP via Getty Images)

Lời cảnh báo được gửi đến cho các tuyển thủ Tây Ban Nha chuẩn bị bước vào trận chung kết của Ramos được đăng tải: “Sai lầm lớn nhất mà bạn có thể mắc phải là khiến Messi nổi giận. Ở tuổi 39, Messi vẫn là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Tôi không thể tin nổi ở tuổi đấy mà Messi vẫn là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Chỉ điều đó thôi cũng đủ nói lên thử thách phía trước lớn đến thế nào dành cho các cầu thủ Tây Ban Nha.”

Ramos nói rằng anh tin tưởng huấn luyện viên Luis de la Fuente đủ khả năng chuẩn bị một kế hoạch chiến thuật để hạn chế Messi. Tuy nhiên từ kế hoạch đến thực hiện nhất là đối với Messi là nhiệm vụ mà ngay cả những hậu vệ xuất sắc nhất thế giới cũng từng bất lực.

Cựu trung vệ thép từng khiến biết bao tiền đạo danh tiếng sợ hãi nhưng luôn dành lời khen ngợi cho Messi dù khi Ramos thi đấu ở Real Madrid thì Messi đá cho Barcelona cả hai luôn là kỳ phùng địch thủ trong những trận El Clasico: “Nhiệm vụ chính của chúng tôi hồi đó luôn rất đơn giản trên lý thuyết, đó là làm sao để khóa chặt Messi. Nhưng thực tế điều đó lại chưa bao giờ đơn giản. Chúng tôi đã nhiều lần nếm trải cảm giác bất lực trước thiên tài Messi.”

Ramos còn kể lại kỷ niệm hồi đó anh và trung vệ Pepe khi khoác áo Real Madrid luôn dành rất nhiều thời gian nghiên cứu cách ngăn cản Messi, nhưng kết quả vẫn không như mong muốn. “Thậm chí, Pepe từng nói đùa với tôi rằng cứ thấy Messi là phải hạ ngay từ pha bóng đầu tiên. Và đó là sai lầm của chúng tôi. Một khi để Messi cảm nhận được điều đó cũng có nghĩa là đã đánh thức ‘con quái vật’ trong con người Messi và khi “con quái vật’ trong cậu ấy thức dậy thì không thể ngăn cản Messi được nữa.”

Kể đến tình tiết trên, Ramos nhắc đến tình huống va chạm giữa Bellingham và Messi ở trận bán kết Anh-Argentina: “Xem trận đấu đấy, đến pha va chạm như cố tình dằn mặt của Bellingham với Messi, tôi lập tức quay sang nói với vợ tôi rằng ‘Trận đấu kết thúc rồi, Messi giờ sẽ chơi bóng với 200% sức mạnh của cậu ấy.’ Kết quả là từ đó trở đi, không ai có thể ngăn nổi cậu ấy làm xiếc với trái bóng.”

Ramos đề cập đến chi tiết trong hình khi Bellingham (áo trắng) “dằn mặt” Messi bằng pha bóng này cũng có nghĩa đã đánh thức “con quái vật” trong Messi nổi dậy. (Hình: Jewel Samad/AFP via Getty Images)

Lý giải theo góc nhìn của Ramos đưa ra: “Nếu Bellingham biết cái giá của hành động đó, có lẽ cậu ấy đã không làm vậy, bởi vì sau pha va chạm đó diễn ra, đội tuyển Anh đã phải chứng kiến phiên bản điên rồ nhất của Messi.”

Chính vì thế, Ramos tin rằng trận chung kết World Cup 2026 sẽ không chỉ được quyết định bằng chiến thuật hay chất lượng đội hình, mà còn bằng cách Tây Ban Nha đối xử với Messi trong suốt 90 phút và thậm chí là 120 phút. “Chỉ cần để số 10 của Argentina có thêm động lực, mọi toan tính đều có thể sụp đổ,” Ramos gửi lời khuyên đắt giá nhất của một trung vệ có nhiều kinh nghiệm nhất khi đối đầu với Messi. (Anh Khoa) [dt]

Chung kết Tây Ban Nha-Argentina: Messi, Yamal và đỉnh cao nghệ thuật La Masia chống La Masia

EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Tây Ban Nha xứng đáng có mặt ở trận chung kết trong khi Argentina đến trận chung kết bằng những kịch bản điên rồ nhất. Cả hai sẽ cống hiến cho người xem một trận chung kết của bóng đá tấn công ghi dấu bởi những đôi chân đậm chất nghệ thuật và cả câu chuyện đầy tính nhân văn và giàu cảm xúc của 19 năm trước.

Yamal và Messi, hai cái tên được nhắc nhiều nhất trước trận chung kết vì bức ảnh thật ngẫu nhiên mà 19 năm trước Messi tắm cho Yamal trong buổi chụp hình từ thiện.

Lamine Yamal (19) cầu thủ “lò” La Masia sẽ đối đầu với siêu sao Messi, người mà năm 13 tuổi đã rời Argentina đến và ăn tập ở “lò” La Masia cho đến khi thành tài và suýt bị “bắt” thành cầu thủ Tây Ban Nha. (Hình: Charly Triballeau và Roberto Schmidt/AFP via Getty Images)

Không hề có sự sắp đặt mà tất cả là ngẫu nhiên đến kỳ lạ.

Ngẫu nhiên người được Messi tắm lại là cậu bé tài năng có cái chân trái được ví như Messi.

Ngẫu nhiên siêu sao người Argentina bước vào trận chung kết và đối thủ của anh ấy là những tài năng trẻ lò La Masia, nơi đã từng cưu mang Messi khi anh rời Argentina đến Tây Ban Nha để chữa căn bệnh “còi xương” và để được chơi bóng đá ở lò bóng đá tài năng.

Khi Messi rời Barcelona, Tây Ban Nha, anh đã khóc rất nhiều, khóc ngay trên sân khấu khi nói lời chia tay bởi anh xem đấy như ngôi nhà mà mình gắn bó thời gian rất dài trong sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp.

Bây giờ thì Messi và các cầu thủ Argentina bước vào trận chung kết nơi có rất nhiều cầu thủ Barcelona và có những cầu thủ trẻ ở lò La Masia vốn rất thần tượng và hồi bé từng chen chúc để được chụp hình với Messi.

Đó là lý do trận chung kết World Cup 2026 không có sự lên gân của hai bên, không có những thách thức hay tuyên bố ngạo mạn, hỗn hào mà chỉ có sự tôn trọng dành cho nhau.

Một bên là Tây Ban Nha trẻ trung, hiện đại, giàu tốc độ và đang đại diện cho thế hệ kế cận của bóng đá thế giới với nhiều cầu thủ xuất phát từ lò La Masia.

Bên kia là Argentina của Lionel Messi, đội bóng giàu kinh nghiệm, bản lĩnh và luôn biết cách chiến thắng trong những thời khắc quyết định.

Có một điểm chung mà mọi người chú ý trong trận cầu này là sản phẩm của “lò” La Masia. Nơi Messi được tôi luyện từ năm 13 tuổi và suýt bị “bắt” về đá cho đội Tây Ban Nha. Và đó cũng là nơi những Lamine Yamal, Gavi, Dani Olmo, Pau Cubarsi và cả Marc Cucurella.. trưởng thành và tạo nên sức sống mới cho bóng đá Tây Ban Nha.

Thế nên thật thú vị với 90 phút và có thể là 120 phút đỉnh cao với phiên bản La Masia chống La Masia.

Bên cạnh đó hai huấn luyện viên Luis de la Fuente của Tây Ban Nha và Lionel Scaloni đều đã quá hiểu nhau khi còn trên hàng ghế của những khóa huấn luyện ở Tây Ban Nha.

Khát khao của người Tây Ban Nha với thế hệ cầu thủ mới nhưng liệu Argentina đang mong ước chiếc cúp vô địch lần thứ tư có để cho Tây Ban Nha mang cúp vô địch về. (Hình: Dustin Satloff/Getty Images for Rexona)

Tây Ban Nha với đặc điểm thắng bằng khả năng kiểm soát trận đấu buộc đối thủ phạm sai lầm. Argentina thì thắng khi bị dồn vào chân tường và càng ở cửa tử thì sự trõi dậy của đương kim vô địch càng mạnh mẽ.

Bắt chết Messi là điều đội nào cũng nghĩ đến nhưng chưa thực hiện được. Trong khi đó phá thế chủ động của Tây Ban Nha cũng là điều mà những Bồ Đào Nha, Bỉ, Pháp từng phải trả giá.

Sẽ là một trận đấu cực hay bởi sự hiện hữu của bóng đá nghệ thuật đỉnh cao và bộ óc chiến lược của hai đội chưa bị khuất phục.

Dự đoán Tây Ban Nha thắng Argentina 2-1 sau khi hai đội bước vào hiệp phụ. (Nguyễn Luân) [dt]

Bịa chuyện anh hùng để quyên tiền, 2 người ở Điện Biên bị truy tố

ĐIỆN BIÊN, Việt Nam (NV) – Hai bị can Nguyễn Mạnh Tuân và Nông Thị Thu Thủy ở tỉnh Điện Biên bị truy tố với cáo buộc tạo dựng hình tượng anh hùng CSVN trên mạng xã hội để kêu gọi mọi người góp tiền cho người này.

Theo tờ Lao Động hôm 18 Tháng Bảy, bị can Tuân, 40 tuổi, được biết đến với danh khoản Facebook “Lãng Tử Tây Bắc,” thường xuyên đăng bài về những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, nhằm kêu gọi cộng đồng góp tiền từ thiện.

Bị can Nguyễn Mạnh Tuân (phải) tại đồn công an. (Hình: Công An Điện Biên).

Trong khi đó, bị can Thủy, 32 tuổi, danh khoản Facebook “Thủy Tẹt Bé Nhỏ,” cũng kêu gọi góp tiền từ thiện và cũng đăng bài về những nhân vật giống với với bị can Tuân.

Từ hồi Tháng Ba năm ngoái, hai bị can cùng đăng bài về ông Quàng Văn Nhọt, 78 tuổi, ở xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên, với diễn giải “là người có công với cách mạng, từng vào sinh ra tử” nhưng nay phải sống trong cảnh nghèo đói do bị chính quyền bỏ rơi.

Bị can Tuân và Thủy bị cho là mua quân phục, cầu vai, bảng tên và huân chương rồi sau đó chụp hình với ông Nhọt để kêu gọi các nhà hảo tâm gửi tiền giúp ông này.

Sau khi các bài đăng gây ồn ào trên mạng xã hội, Công An Điện Biên xác minh và khẳng định đây là “thông tin không đúng sự thật.”

“Hành vi dựng hình ảnh sai lệch không chỉ gây hoang mang dư luận mà còn ảnh hưởng xấu đến chính sách đền ơn đáp nghĩa, chăm lo người có công,” thông báo của Công An Điện Biên viết.

Các bài đăng của bị can Nông Thị Thu Thủy. (Hình: Chụp qua màn hình).

Hai bị can Nguyễn Mạnh Tuân và Nông Thị Thu Thủy bị cáo buộc hành vi “ “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.”

Trong vụ này, hai bị can bị cho là chiếm đoạt tổng cộng 217 triệu đồng ($8,252) và chia nhau tiêu xài cá nhân.

Liên quan sự việc, một bản tin khác của báo Lao Động hồi đầu Tháng Mười năm ngoái cho hay, khi bị triệu tập, bị can Nông Thị Thu Thủy “quanh co, không thừa nhận các hành vi” và nói rằng mình chỉ chia sẻ bộ hồ sơ được lan truyền trên mạng liên quan đến ông Quàng Văn Nhọt. (N.H.K) [dt]

Hai cha con dùng súng bắt cóc hai nhân viên kiểm lâm tại Bắc California

MOUNT SHASTA, California (NV) – Hai nhân viên Sở Lâm Nghiệp Mỹ được giải cứu an toàn sau khi bị bắt cóc, trói bằng dây và khống chế bằng súng hơn 12 giờ trong một căn nhà mobile home tại vùng hẻo lánh ở phía Bắc California. Hai nghi can là một người cha cùng con trai trưởng thành bị bắt và dự trù đối diện cáo buộc liên bang, theo CBS News loan tin sáng Thứ Bảy, 18 Tháng Bảy.

Giới chức cho biết hai nhân viên bị bắt cóc trước 11 giờ sáng Thứ Năm, khi đang thực hiện công việc ngoài hiện trường tại Rừng Quốc Gia Shasta-Trinity. Ông Tom Schultz, giám đốc Sở Lâm Nghiệp Mỹ, nhấn mạnh họ không tham gia tuần tra hay điều tra mà chỉ thực hiện công việc theo mùa thông thường.

Xe tuần tra Sở Cảnh Sát Shasta County, California. (Hình: Facebook @ Shasta County Sheriff Office)

Ông Jeremiah LaRue, cảnh sát trưởng quận hạt Siskiyou County, cho biết một trong hai nghi can, Joseph Charles Henrichsen, 49 tuổi, báo với nhà chức trách rằng hai nhân viên đang bị trói và giam giữ bằng súng trong một căn nhà lưu động ở vùng nông thôn bên ngoài thị trấn vùng núi Mount Shasta.

Thành phố nhỏ này nằm cách ranh giới Oregon-California khoảng 50 dặm về phía Nam.

Theo ông LaRue, nghi can Henrichsen nói mình có súng, đạn và muốn nói chuyện với FBI. Nhà chức trách chưa giải thích vì sao nghi can chủ động thông báo về con tin hoặc yêu cầu liên lạc với FBI.

Nhiều cơ quan địa phương và liên bang nhanh chóng được điều động, gồm FBI, đội SWAT, chuyên viên thương thuyết con tin, đội phá bom và các tay súng bắn tỉa. Cơ quan công lực sử dụng máy bay không người lái để xác định căn nhà lưu động nơi hai nhân viên bị giam giữ.

Tuy nhiên, do căn nhà nằm trong khu vực rừng núi xa xôi, việc đi đến hiện trường gặp nhiều khó khăn. Ông Michael Johnson, cảnh sát trưởng Shasta County, cho biết nơi này chỉ có một con đường một làn xe, địa hình hiểm trở và rất khó đưa nhân lực cùng thiết bị ra vào.

Nhà chức trách phải chờ đến sau 4 giờ chiều Thứ Năm mới có thể bắt đầu thương thuyết trực tiếp với nghi can Joseph Henrichsen và người con trai Phoenix Henrichsen.

Ông LaRue nói các chuyên viên đã sử dụng mọi biện pháp nhằm thiết lập liên lạc và tránh để cuộc đối đầu biến thành một sự kiện bạo lực.

Cuộc thương thuyết kéo dài đến gần 2 giờ sáng Thứ Sáu, khi hai con tin cuối cùng được thả khỏi căn nhà lưu động. Giới chức cho biết cả hai không bị thương nặng, dù phải trải qua hơn 12 giờ bị đe dọa bằng vũ khí.

Khoảng 40 phút sau, hai nghi can bước ra khỏi căn nhà và bị bắt giữ mà không xảy ra nổ súng.

Brian Tosch, quyền đặc vụ trưởng Văn Phòng FBI tại Sacramento, cho biết vào thời điểm đầu hàng, Joseph Henrichsen có một khẩu súng trường AR-15 và nhiều con dao. Nghi can còn tuyên bố đang có lựu đạn, nhưng giới chức chưa xác nhận có tìm thấy chất nổ hay không.

Nhà điều tra cũng chưa xác định hai nghi can có sở hữu hoặc cư trú tại căn nhà lưu động nơi các con tin bị giam giữ hay không. Động cơ bắt cóc vẫn chưa được công bố.

Biện Lý Liên Bang Eric Grant thuộc Địa Hạt Miền Đông California cho biết hai cha con dự trù bị truy tố về tội bắt cóc nhân viên liên bang. Đây là cáo buộc nghiêm trọng vì các nạn nhân đang thi hành nhiệm vụ chính thức của chính phủ liên bang khi bị bắt giữ. (MPL)

Thỏa Thuận Tan Vỡ, Iran Đánh Khắp Vùng Vịnh: Trump Sắp Sa Vào Đại Chiến?

play-rounded-fill

Thỏa Thuận Tan Vỡ, Iran Đánh Khắp Vùng Vịnh: Trump Sắp Sa Vào Đại Chiến?

Iran vào hôm Thứ Bảy 18/7 tiếp tục mở nhiều đợt tấn công nhắm vào các đồng minh của Hoa Kỳ tại khắp vùng Vịnh và Jordan, không loại trừ các cơ sở hạ tầng dân sự của các nước này, sau đêm thứ bảy liên tiếp quân đội Mỹ không kích các mục tiêu bên trong Iran.

Iran nói họ chỉ đáp trả các cuộc không kích của Mỹ vào cầu đường, nhà máy điện và các cơ sở hạ tầng khác bên trong Iran.

Đôi bên đã bước qua lằn ranh đỏ của nhau và cuộc chiến nay đã vượt khỏi phạm vi các mục tiêu quân sự.

Dân Sài Gòn khốn khổ vì kim cương hàng ngàn đô bán không ai mua

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Nhiều người sở hữu kim cương trị giá hàng trăm triệu đồng (hàng ngàn đô la) ở Sài Gòn tìm đến các tiệm để bán lại với hy vọng thu hồi vốn nhưng bất thành.

Bản tin của báo Tiền Phong hôm 18 Tháng Bảy kể trường hợp một phụ nữ được nêu tên tắt là bà Vy, 43 tuổi, ở xã Bình Chánh, Sài Gòn, chạy xe gắn máy gần một giờ đến tiệm kim cương PJA trên đường Võ Văn Tần, phường Bàn Cờ, để bán đôi bông tai kim cương lấy tiền xoay xở công việc. Thế nhưng, khi đến nơi, bà Vy chỉ thấy cánh cửa khóa kín, cùng bản thông báo doanh nghiệp ngừng kinh doanh để “tiến tới giải thể, phá sản.”

Một phụ nữ đọc thông báo đóng cửa và phá sản dán trước cửa tiệm kim cương PJA. (Hình: ZNews).

“Đôi bông tai kim cương trị giá 100 triệu đồng ($3,803) là món quà chồng tặng nhân kỷ niệm 10 năm ngày cưới. Do cần vốn làm ăn, tôi quyết định bán bớt một số tài sản tích lũy. Giờ công ty đóng cửa, điện thoại cũng không liên lạc được, tôi thật sự không biết phải tính sao,” người phụ nữ nói.

Đồng cảnh ngộ, ông Hùng ở phường Tân Mỹ, khốn khổ vì số kim cương mà ông mua tại tiệm vàng Kim Lý, phường An Đông, nay không thể bán lại do tiệm này đã đóng cửa và bà chủ bị bắt với cáo buộc “buôn lậu kim cương.”

Trong nhiều ngày qua, ông Hùng mang kim cương đến hàng chục tiệm khác với hy vọng bán lại sản phẩm nhưng đều bị từ chối.

“Họ nói chỉ thu mua lại kim cương do chính cửa hàng bán ra, sản phẩm mua ở nơi khác thì không nhận,” ông Hùng cho hay.

Hôm 18 Tháng Bảy, các tuyến đường vốn tập trung nhiều tiệm vàng, kim cương như Kim Lý, , Ngọc Tâm… đều được ghi nhận trong tình trạng đóng cửa then cài, treo biển tạm ngưng hoạt động với lý do “sửa chữa” hoặc “nâng cấp hệ thống.”

Ông Nguyễn Văn Dưng, chủ tịch Hội Mỹ Nghệ Kim Hoàn Đá Quý TP.HCM, cho biết: “Thị trường kim cương hiện nay gặp rất nhiều khó khăn, nhất là khâu thu mua lại sản phẩm từ khách hàng. Đặc thù của mặt hàng này là mỗi doanh nghiệp đều có chính sách thu đổi riêng, căn cứ vào giấy bảo đảm do chính đơn vị đó phát hành. Vì vậy, khách hàng mua kim cương ở đâu thường chỉ có thể bán lại cho chính doanh nghiệp đó theo các điều kiện đã cam kết.”

Nhiều khách hàng mua kim cương của tiệm Kim Lý không còn cơ hội bán lại sản phẩm sau khi chủ tiệm bị bắt. (Hình: Tiền Phong).

“Bình thường, mỗi tháng doanh nghiệp chỉ bán được một vài viên kim cương, lợi nhuận không nhiều. Khi hàng loạt khách hàng cùng lúc yêu cầu doanh nghiệp mua lại thì họ không đủ nguồn lực tài chính để đáp ứng, buộc phải đóng cửa vì không chịu nổi áp lực dòng tiền,” ông Dưng nói.

Ngoài ra, ông Nguyễn Văn Dưng cũng cho rằng những người mua kim cương nếu muốn khởi kiện các chủ tiệm thì phải chứng minh doanh nghiệp “có hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.”

“Còn nếu doanh nghiệp [chủ tiệm kim cương] chỉ đang gặp khó khăn tài chính, chưa thể thu mua lại theo cam kết thì rất khó xử lý bằng con đường tố tụng,” ông Dưng nhận định. (N.H.K) [dt]

Utah: Nữ sinh viên gốc Việt tự vẫn, bạn trai bạo hành bị kết tội ngộ sát

PROVO, Utah (NV) – Cô Rena Nguyễn, 20 tuổi, từng là một nữ sinh đầy triển vọng tại trường đại học Brigham Young University, bị người bạn trai lớn hơn sáu tuổi bạo hành, khiến cô tự sát trong một căn nhà tại thành phố nhỏ Orem, Utah, nhật báo The Salt Lake Tribune loan tin hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Bảy.

Rena Nguyễn học ngành sinh học, mơ trở thành bác sĩ chuyên khoa X-quang, yêu hội họa, trượt tuyết, trượt băng và từng tốt nghiệp trung học sớm với thành tích danh dự.

Xe tuần tra Sở Cảnh Sát Orem, Utah. (Hình: Facebook @Orem Police Department)

Chuyện xảy ra vào năm 2021, cô Rena tự sát vào ngày 1 Tháng Mười, và qua đời tại bệnh viện hai ngày sau đó. Gần năm năm sau, ngày 17 Tháng Bảy, 2026, bị cáo Caleb Aidan Rees, người từng sống chung và hẹn hò với cô, đối diện với bản án về tội ngộ sát mang tình tiết bạo hành gia đình. 

Vụ án này được các công tố viên và luật sư mô tả là trường hợp đầu tiên tại Mỹ, buộc một người phải chịu trách nhiệm hình sự đối với cái chết do tự sát xảy ra sau một quá trình bạo hành tinh thần.

12 phút cuối cùng của Rena, cả phòng xử án chết lặng 

Trong phòng xử án tại Provo, ông Keith Nguyễn, cha của Rena, cố bịt tai khi đoạn ghi âm 12 phút cuối đời của con gái được phát qua hệ thống loa. Nhưng ông vẫn nghe thấy tiếng con khóc, những lời van xin nhỏ dần và giọng nói lạnh lùng của bị cáo.

Trước đó ít phút, một cảnh sát viên gọi cho cô Rena sau khi một người bạn lo lắng yêu cầu kiểm tra tình trạng an toàn của bạn mình. Bạn trai Rees tức giận vì cho rằng cô gái nói với cảnh sát về ý định tự sát. Cô liên tục giải thích rằng mình không gọi cảnh sát và không kể gì với họ, nhưng bị cáo không tin.

Trong đoạn ghi âm phát lên những tiếng chửi rủa của người đàn ông bạo hành, gọi Rena là ngu ngốc, đòi đuổi cô lập tức ra khỏi nhà và nói cô nên bị nhốt trong một bệnh viện tâm thần.

Những lời cuối cùng được ghi lại của Rena chỉ là một tiếng cầu xin yếu ớt:

“Làm ơn, đừng nói nữa!”

Sau đó là một tiếng động mà công tố viên xác định là lúc Rees đặt một khẩu súng lên bàn, ngay trong tầm mắt của cô Rena, rồi tiếng bước chân bị cáo rời khỏi phòng.

Bà Rose Nguyễn, mẹ của Rena, ngồi bên chồng, tay giữ bức ảnh con gái. Bà nhìn vào ảnh và nghe từng lời, từng tiếng động cho đến tận cùng. Khi đoạn ghi âm kết thúc, bà giật mình, rồi cả hai cùng bật khóc.

Đó không chỉ là chứng cứ của một tội phạm. Đó là âm thanh về những phút cuối cùng của một người con gái mà cha mẹ không thể đến cứu.

Đây không phải chỉ là “một ngày tồi tệ”

Luật sư bào chữa cố mô tả hành động của thân chủ là sự liều lĩnh của một thanh niên thiếu trưởng thành trong “một ngày tồi tệ” của mối quan hệ. Bị cáo Rees nói đoạn ghi âm đó chỉ phản ánh “một ngày trong 10 tháng” mà ông ta cho rằng mình “rất quan tâm” đến Rena.

Nhưng hồ sơ không cho thấy một ngày tồi tệ. Hồ sơ cho thấy một chuỗi bạo hành.

Công Tố Viên Charlotte Howard nói bị cáo lợi dụng tuổi trẻ và sự ngây thơ của Rena, cô lập cô khỏi gia đình và bạn bè theo mô hình thường thấy trong bạo hành giữa những người có quan hệ tình cảm. Trong 10 tháng hẹn hò, Rena nhiều lần gọi cảnh sát. Tháng Mười Hai, 2020, cô báo rằng Rees say rượu, vung súng trước mặt cô và hoàn toàn mất kiểm soát. Cô nói mình sợ phải trở về nhà với ông ta.

Tháng Sáu, 2021, Rena lại nhờ cảnh sát đi cùng để lấy đồ đạc khỏi nơi ở chung. Theo báo cáo cảnh sát, cô nói Rees nhiều lần hành hung, từng đe dọa giết cô, từng chĩa súng vào mặt và cưỡng ép cô quan hệ tình dục. Cuộc đánh giá nguy cơ bạo hành gia đình xếp Rena vào nhóm “nguy cơ cao,” nhưng hồ sơ cho biết cảnh sát không có hành động nào thêm.

Khi một người đàn ông liên tục hạ nhục, đe dọa, cô lập và đặt súng trước mặt một phụ nữ đang khủng hoảng tâm lý, đó không phải là nóng giận nhất thời. Đó là sự bạo hành có hệ thống. Lời xin lỗi sau này không thể xóa đi trách nhiệm đối với những gì ông ta làm trong lúc nạn nhân yếu đuối nhất.

Rena từng tìm lối thoát

Điều đau đớn nhất là cô Rena không muốn cuộc đời kết thúc như thế. 

Trong tin nhắn gửi bà Laurin Crosson, người điều hành một nhà tạm trú cho nạn nhân bạo lực tình dục, cô viết:

“Tôi không thể tiếp tục như thế này. Tôi muốn sống, nhưng không muốn sống như thế này.”

Cô Rena gặp bà Crosson tại một buổi hát karaoke chỉ vài tuần trước khi qua đời. Khi biết bà Crosson giúp đỡ những người chạy trốn bạo lực, Rena “bám lấy bà như chiếc phao cứu sinh.” Cô bắt đầu kể về Rees, về ma túy và tình trạng bạo hành. Cô thậm chí từng cố giúp Rees cai nghiện, nhưng bị cáo từ chối.

Bà Crosson gọi cho cảnh sát và đưa mẫu tin nhắn mà cô Rena gửi trong đêm định mệnh. Tin nhắn gửi đi trong lúc Rena cầm súng chĩa vào đầu mình.

Số phận trớ trêu: Tin nhắn đến lúc khuya, người nhận đang ngủ. 

Trong nước mắt, bà Crosson nghẹn ngào nói trước toà: “Ước gì tôi nghe được tiếng điện thoại báo có tin nhắn tối hôm đó, nhưng tôi đã không nghe thấy.”

Sau khi thức dậy, bà Crosson gọi cho Rena nhưng cô không trả lời. Bà liền gọi cảnh sát và yêu cầu một đến căn chung cư mà cô gái trẻ đang ở cùng bị cáo.

Thay vì đến tận nơi, một cảnh sát viên gọi điện thoại và một cuộc nói chuyện ngắn với Rena. Cô từ chối nói chuyện hoặc cung cấp địa chỉ.

Vài phút sau, cô Rena dùng súng tự vẫn. Bị cáo Rees gọi cảnh sát đến.

Cô qua đời trong bệnh viện hai ngày sau đó.

Nỗi đau không có ngày kết thúc

Bà Rose Nguyễn nói chính bà là người chuẩn bị thi thể con gái cho tang lễ và nhìn thấy trên người Rena nhiều vết bầm tím.

“Không cha mẹ nào đáng phải chứng kiến điều đó,” bà nói.

Mỗi ngày lễ, mỗi sinh nhật và mỗi thành tựu của người em trai đều nhắc gia đình rằng Rena không còn ở đó. Nếu còn sống, có thể cô đã bắt đầu sự nghiệp y khoa, lập gia đình hoặc gọi điện kể với mẹ về một đứa con.

“Sự vắng mặt này là vĩnh viễn,” bà Rose nói.

Ông Keith Nguyễn muốn mọi người nhớ con gái mình là một cô gái “thông minh, nhân hậu, vui vẻ và đầy hứa hẹn.” Nhưng ông nói nỗi đau chưa bao giờ giảm bớt và sẽ không bao giờ rời khỏi gia đình.

Rees bị tuyên bốn bản án đến 5 năm tù, thi hành liên tiếp, và có thể phải ngồi tù đến 20 năm. Chánh Án Sean Petersen gọi đoạn ghi âm là “là một điều kinh hoàng,” đồng thời bày tỏ lo ngại về những mối quan hệ tương lai của bị cáo Rees và sự an toàn của công chúng.

Bản án không đưa Rena trở về. Nhưng cha mẹ cô hy vọng việc kết án này sẽ mở đường để hệ thống tư pháp nhìn nhận bạo hành tinh thần đúng với mức độ nguy hiểm của nó.

Bạo hành không chỉ là một cú đánh để lại vết thương nhìn thấy được. Những lời đe dọa, nhục mạ, cô lập và kiểm soát có thể từng ngày phá hủy lòng tự trọng, hy vọng và ý chí sống của một con người.

Cô Rena Nguyễn muốn sống. Điều cô không thể tiếp tục chịu đựng là cuộc sống trong sợ hãi.

Vấn nạn khoảng cách gia đình với thiếu niên mới lớn

Những tháng cuối đời, lời cầu cứu của cô Rena dường như đi qua bạn bè, người điều hành nhà tạm trú và cảnh sát nhiều hơn là trực tiếp đến cha mẹ.

Điều đó không có nghĩa Rena không yêu hoặc không tin gia đình, nhưng cho thấy một vấn nạn tâm lý thường xuất hiện khi người trẻ bị cô lập trong một mối quan hệ bạo hành. 

Nạn nhân có thể xấu hổ, sợ cha mẹ đau lòng, sợ bị trách móc, hoặc vẫn hy vọng người yêu sẽ thay đổi. Sau một thời gian dài bị hạ nhục, họ có thể mất dần khả năng tin vào phán đoán của chính mình và nghĩ rằng phải tự giải quyết mọi chuyện.

Kẻ bạo hành cũng thường tạo ra khoảng cách giữa nạn nhân với gia đình. Một khi người trẻ không còn chia sẻ đầy đủ với cha mẹ, kẻ kiểm soát sẽ trở thành trung tâm duy nhất trong đời sống của họ. Sự ngăn cách ấy có thể là kết quả của quá trình thao túng nhằm tước khỏi nạn nhân những người có khả năng bảo vệ họ.

Bi kịch của Rena đặt ra một lời cảnh báo cho các gia đình: Khi một người con đột nhiên xa cách, bỏ bạn bè, thay đổi tính tình hoặc luôn bênh vực một mối quan hệ khiến mình đau khổ, cha mẹ không nên chỉ trách móc hay ra lệnh. 

Điều cần thiết là giữ cánh cửa đối thoại mở, để người con biết rằng họ có thể trở về mà không bị xét đoán. (MPL) [dt]

Băng đảng người Việt dùng Thái Lan để buôn ma túy sang Nhật

BANGKOK, Thái Lan (NV) – Cảnh sát Thái Lan cho biết, một mạng lưới do người Việt cầm đầu dùng Thái Lan làm điểm trung chuyển để giấu ma túy đá (crystal meth) trong các hũ sốt me chua, để chuyển đến Tokyo, Nhật Bản.

Báo The Nation của Thái Lan hôm 18 Tháng Bảy cho hay, cuộc điều tra của Sở Cảnh Sát Bangkok được tiến hành sau khi thẩm vấn Sompong, một nghi can người Thái bị bắt giữ có liên quan đến mạng lưới.

Bản tin trên báo The Nation của Thái Lan về vụ việc. (Hình: Chụp qua màn hình).

Trước đó, một người làm trong nghề vận chuyển hàng hóa ra ngoại quốc báo cảnh sát sau khi nghi ngờ về các hũ me bất thường được gửi đến Tokyo.

Khi mở các hũ sốt me nặng bất thường, cảnh sát tìm thấy sáu gói tròn được bọc trong giấy bạc giấu bên trong, chứa hơn 2 kg ma túy đá.

Mở rộng điều tra, nhà chức trách Thái Lan cho rằng mạng lưới này do người Việt Nam điều hành, với một nhân vật cấp cao được cho là chỉ đạo hoạt động từ Hà Nội. Những kẻ cầm đầu sử dụng các danh khoản Facebook ẩn danh để thuê người giao hàng thu gom các gói hàng từ nhà của người Việt Nam tại Thái Lan.

Sau đó, hàng được giao đến các công ty chuyển phát nhanh Thái Lan được thuê để vận chuyển ra ngoại quốc, tạo ra nhiều lớp trung gian giữa những người tổ chức và lô hàng cuối cùng.

Cảnh sát Thái Lan cho biết sự sắp xếp nêu trên là để tránh nhà chức trách lần ra manh mối của những người kiểm soát mạng lưới.

Các khoản thanh toán và các chi phí khác liên quan đến hoạt động được chuyển qua tài khoản ngân hàng của nghi can Sompong.

Các công dân Việt Nam bị cáo buộc thay phiên nhau rút từ 20,000 đến 50,000 baht ($594-$1,486) tiền mặt từ tài khoản trước khi nhanh chóng trở về Việt Nam.

Cảnh sát Thái Lan tin rằng hành vi này nhằm mục đích giảm nguy cơ bị bắt và khiến việc truy vết tài chính trở nên khó khăn hơn.

Lệnh bắt giữ được ban hành đối với bốn nghi can gồm Sompong và ba công dân Việt Nam (chưa được nêu danh tính) bị cáo buộc chịu trách nhiệm rút tiền, điều hành các danh khoản mạng xã hội ẩn danh hoặc chỉ đạo một phần hoạt động.

Tang vật trong vụ án. (Hình: Bangkok Police).

Đáng lưu ý, một trong ba nghi can người Việt Nam có tên trong lệnh bắt giữ được xác nhận đã rời Thái Lan.

Hiện Cục Quản Lý Xuất Nhập Cảnh của nước này đang theo dõi hành tung của các nghi can còn lại.

Các nhà điều tra cho biết nhóm nghi can thường xuyên thay đổi phương thức và giấu ma túy trong các sản phẩm thực phẩm hoặc gói gia vị đã bị cắt mở và hàn kín lại.

Các gói hàng chứa ma túy được chuyển đến Tokyo, nơi một công dân Thái Lan ​​sẽ nhận và chuyển tiếp qua các khâu tiếp theo của mạng lưới phân phối.

Cảnh sát Thái Lan yêu cầu nhà chức trách Nhật giúp xác định danh tính những người chờ nhận hàng tại Tokyo. (N.H.K) [dt]

Vụ rò rỉ hóa chất: Orange County yêu cầu GKN bồi thường $4 triệu

SANTA ANA, California (NV) – Orange County vừa gửi văn bản yêu cầu chính thức tới GKN Aerospace, đòi bồi thường khoản chi phí $4,071,305 liên quan đến vụ rò rỉ hóa chất nguy hiểm xảy ra ngày 21 Tháng Năm tại Garden Grove, theo thông cáo báo chí của văn phòng Giám Sát Viên Janet Nguyễn hôm 17 Tháng Bảy.

Vụ rò rỉ ở GKN Aerospace với nguy cơ nổ bồn chứa 7,000 gallon, buộc 50,000 người phải sơ tán trong gần một tuần. Việc huy động quy mô lớn các đội cứu hỏa, thực thi pháp luật, y tế và môi trường đã biến khu vực bị ảnh hưởng trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất về vật liệu nguy hiểm trong lịch sử của Orange County, đồng thời chứng minh năng lực xuất sắc của hệ thống Chỉ Huy Thống Nhất (Unified Command) trong khu vực.

Đường Beach, ngay góc đường Garden Grove, bị đóng hoàn toàn khi xảy ra vụ rò rỉ hóa chất. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

“Trách nhiệm về thảm họa này hoàn toàn thuộc về GKN và Orange County không nên là bên phải gánh chịu phần lớn các chi phí này,” Giám Sát Viên Janet Nguyễn của Hội Đồng Giám Sát Orange County cho biết. “Orange County luôn nỗ lực duy trì tình trạng tài chính vững mạnh, nhưng hiện nay có tới 10 cơ quan, cùng với Cơ Quan Cứu Hỏa Orange County (OCFA), đang phải gánh chịu những khoản chi phí khổng lồ. Chúng tôi cần được hoàn trả.”

Trong tổng số tiền $4 triệu này, bao gồm khoản chi $500,000 từ Địa Hạt 1 nhằm hỗ trợ chi phí cho những người phải sơ tán. Giám Sát Viên Janet Nguyễn nhiều lần khẳng định rằng GKN cần phải bồi thường thỏa đáng cho cộng đồng và cần thêm kinh phí để thực hiện điều này. Tổng số tiền yêu cầu bồi hoàn chưa bao gồm các chi phí do OCFA chi trả, lên tới $2.8 triệu.

Văn bản nêu rõ cơ sở pháp lý cho việc thu hồi chi phí:

“Orange County có quyền hợp pháp trong việc yêu cầu bồi hoàn toàn bộ ngân sách công đã chi trong cuộc khủng hoảng vật liệu nguy hiểm hồi Tháng Năm, căn cứ theo Đạo Luật Toàn Diện Về Ứng Phó, Bồi Thường và Trách Nhiệm Môi Trường (CERCLA)… và Đạo Luật Tài Khoản Chất Nguy Hiểm. Nguy cơ rò rỉ MMA, một chất nguy hiểm được lưu trữ tại cơ sở sản xuất của GKN ở Garden Grove, buộc quận phải chi trả các khoản phí ứng phó cần thiết nhằm ngăn chặn mối đe dọa tức thời đối với sức khỏe và sự an toàn của cộng đồng, bao gồm nhưng không giới hạn ở việc sơ tán tạm thời những cá nhân có nguy cơ bị ảnh hưởng.”

Giám Sát Viên Janet Nguyễn đại diện Địa Hạt 1 của Orange County, bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố và cộng đồng như Cypress, Fountain Valley, Garden Grove, La Palma, Los Alamitos, Midway City, Huntington Beach, Rossmoor, Seal Beach, và Westminster. (ĐT)

Rộ tin bắt Vũ Đình Hưng, giám đốc Sở Giáo Dục Tuyên Quang

TUYÊN QUANG, Việt Nam (NV) – Một ngày sau khi Bộ Công An Việt Nam thay thế Công An Tuyên Quang để điều tra vụ hàng loạt điểm 10 môn Toán, mạng xã hội rộ tin bắt giữ ông Vũ Đình Hưng, giám đốc Sở Giáo Dục và Đào Tạo tỉnh này.

Sau khi Bộ Giáo Dục và Đào Tạo công bố kết quả thi tú tài, điểm thi tại trường Chuyên Tuyên Quang gây xôn xao khi có 147 trong số 328 thí sinh đạt điểm 10 môn Toán, với điểm trung bình 9.58 – cao nhất Việt Nam.

Ông Vũ Đình Hưng, giám đốc Sở Giáo Dục và Đào Tạo tỉnh Tuyên Quang. (Hình: Giáo Dục Việt Nam).

Đáng nói, trước khi Bộ Công An giành quyền điều tra, Công An Tuyên Quang tuyên bố khởi tố 27 bị can nhưng chỉ công bố danh tính một vài người trong số này.

Việc che đậy danh tính khiến mạng xã hội suy đoán, cho rằng phần lớn bị can trong vụ này là quan chức Sở Giáo Dục và Đào Tạo, Tỉnh Ủy, Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Tuyên Quang và các thí sinh được nâng điểm là con của cán bộ.

Theo một số nguồn tin khả tín về chính trường Việt Nam hôm 18 Tháng Bảy, ông Vũ Đình Hưng, 48 tuổi, bị bắt và di lý về Hà Nội.

Facebooker Hoàng Dũng viết ông Hưng “tuyệt đối nghe theo chỉ đạo của bà Vương Ngọc Hà (phó chủ tịch tỉnh Tuyên Quang) và “bố trí cho nhiều giáo viên có năng lực của trường Chuyên Tuyên Quang ở lại để giải đề ngay khi trường này nhận được.”

Bà Vương Ngọc Hà được ghi nhận là trưởng ban chỉ đạo cấp tỉnh của kỳ thi tú tài năm 2026.

Cáo buộc nêu trên càng khả tín khi một bản tin của báo Tuyên Quang tường thuật cuộc họp lần thứ tư của Ban Chấp Hành Đảng Bộ Tỉnh Tuyên Quang diễn ra hôm 9 Tháng Bảy đăng kèm hình chiếc ghế trống của bà Vương Ngọc Hà.

Chiếc ghế trống của bà Vương Ngọc Hà, phó chủ tịch tỉnh Tuyên Quang, tại cuộc họp hôm 9 Tháng Bảy tạo ra tin đồn cho rằng bà này đã bị bắt nhưng chưa công bố tin. (Hình: Tuyên Quang).

Việc bà Hà, một ủy viên của Ban Thường Vụ Tỉnh Ủy Tuyên Quang, đột nhiên vắng mặt tại một cuộc họp quan trọng được coi là sự việc bất thường.

Cũng trong hôm 9 Tháng Bảy, bà Hà còn tiếp tục vắng mặt tại cuộc họp báo của Ban Tuyên Giáo và Dân Vận Tỉnh Tuyên Quang để cung cấp thông tin về kỳ thi tú tài.

Tính từ thời điểm đó đến nay, bà Vương Ngọc Hà cũng chưa được nhìn thấy xuất hiện tại bất kỳ cuộc họp nào khác của tỉnh Tuyên Quang. (N.H.K) [dt]

Tin mới cập nhật